Aios financieel onder de loep. Economische crisis: Kan ik nog wel een hypotheek krijgen? Beginnende specialisten hoeven zeker geen droog brood te eten

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Aios financieel onder de loep. Economische crisis: Kan ik nog wel een hypotheek krijgen? Beginnende specialisten hoeven zeker geen droog brood te eten"

Transcriptie

1 4 Het tijdschrift van de LVAG Jaargang 21 - december 2010 Aios financieel onder de loep Economische crisis: Kan ik nog wel een hypotheek krijgen? Beginnende specialisten hoeven zeker geen droog brood te eten Robert Edwards: pionier van de reproductieve geneeskunde

2 Is iemand u voor geweest? Stuur dan een naar Vraag de USB-dokter van Sibbing & Wateler aan door een te sturen naar o.v.v. uw naam, adres, telefoonnummer, adres, specialisme, einddatum opleiding en huidige werksituatie. Vermeld als onderwerp: consult USB-dokter. consulteer de usb-dokter van sibbing & wateler Heeft u uw opleiding tot specialist bijna afgerond? Consulteer dan de USB-dokter van Sibbing & Wateler. Deze verwijst u door naar nuttige informatie over tal van financiële vraagstukken die tijdens uw opleiding niet of nauwelijks aan de orde komen. Sibbing & Wateler is een onafhankelijk financieel adviesbureau, gespecialiseerd in de praktijkbegeleiding van vrije medische beroepsbeoefenaren, waaronder medisch specialisten. vraag direct aan: Wilt u de USB-dokter consulteren? Stuur dan direct de antwoordkaart in! Praktijkvestigingen MaatschaPscontracten Praktijkfinancieringen financiële Planning verzekeringen Pensioenen hypotheken telefoon: (0318) SiBBing & Wateler is HoofDSponSor van De lvag.

3 Colofon Redactie Daniël Dresden, hoofdredacteur Lisette Kunz, hoofdredacteur Daniëlle Jansen, eindredacteur Carina Bethlehem Saskia Bulk Janine Nuver Ralph Hartman, adviseur Redactieadres Bureau LAD public relations Postbus LB Utrecht T (030) F (030) E Dagelijks bestuur LVAG Ingrid Desar, voorzitter Renske Scheenstra, vicevoorzitter Sjoerd Lagarde, penningmeester Addy van de Luijtgaarden, secretaris Annemarie van den Berg, lid Suzanne Booij, lid Laurien Daniels, lid Gabie de Jong, lid Inge de Jong, lid Monika Lens-Kerckhoffs, lid Tessa Nizet, lid Secretariaat LVAG Postbus LB Utrecht T (030) F (030) E I lvag.nl Uitgever LVAG, Utrecht Pre-press en drukwerk Drukkerij Het Centrum Utrecht BV Fotografie omslag Jeroen van den Boer Ontwerp Advertentie-exploitatie BuitenZinnen Sabine Kaim Anke Asselman Hooghiemstraplein AZ Utrecht T (030) F (030) M E I buitenzinnen.com VOORWOORD Vloeken is nuttig, althans als je met een hamer op je duim slaat. Een artikel over vloeken past niet in een vredige decemberspecial, zou je denken. Vloeken staat ver af van de kerstgedachte, waarbij naastenliefde, hulp aan de minderbedeelden en tijd voor contemplatie, familie en vrienden een centrale plek innemen. Wij zullen dus geenszins propageren om onnodig te vloeken, in jargon coprolalie (Grieks voor poep praten ). Het advies in de veelgelezen rubriek Verhalen voor de donkere dagen op pagina 22 luidt: Mocht je uitschieten met een kaasschaaf of een hamer, houd je dan verbaal niet in! Verder staat in deze speciale rubriek een onderzoek naar het effect van fysieke stress op de dyspneuklachten bij astmapatiënten, geïnduceerd door hen viermaal de achtbaan in te sturen. Om deze onderzoeken moet je eerst lachen, maar vervolgens zetten ze je aan het denken. Dat is ook de reden dat ze een van de winnaars van de Ig-Nobelprijzen 2010 zijn. Maar er wordt natuurlijk ook aandacht besteed aan serieuze wetenschap. De Nobelprijs voor Geneeskunde ging dit jaar naar de ontdekker van de in-vitrofertilisatie, Robert Edwards. Door Youp van t Hek eens glasseks genoemd. In de maand met activiteiten als sinterklaas, kerst en avonden naast de open haard, kan deze bevruchtingsmethode natuurlijk niet ontbreken. In 2010 werd niet alleen voor de zoveelste keer de reeks Nobelprijzen uitgereikt. Ook dit jaar vond tijdens de Aios-dag de uitreiking plaats van de befaamde Opleidingsprijs, aan dr. Paetrick Netten (pagina 14). Daarnaast is december de maand van de eindafrekening. Daarom in dit nummer aandacht voor de financiën. Voor veel aios vormt het pensioen een ver-van-mijn-bed-show. Velen denken eerst aan het kopen van een huis. Is het krijgen van een hypotheek nog wel zo makkelijk als voor de economische crisis? En wat zijn de kosten voor goodwill om je in te kopen in een maatschap of de opstartkosten voor de eigen praktijk? Enkele adviseurs geven tips & tricks om je carrière ook financieel in goede banen te leiden! Iedereen een warme decembermaand toegewenst en alle goeds voor 2011! Daniël Dresden & Lisette Kunz Inhoud pag. LVAG-nieuws 2 Problemen op of vragen over je werk en/of opleiding? 3 Thema - Beginnende specialisten hoeven zeker geen droog brood te eten 4 Thema - Economische crisis: Kan ik nog wel een hypotheek krijgen? 5 Evaluatie van het Opleidingsfonds 6 Creatieve schrijvers gezocht 7 Ingezonden brief - Goede persoonlijke begeleiding hoort er gewoon bij 8 Buitenland: Stichting Seram: betere gezondheidszorg in 10 een Indonesisch ziekenhuis Succesvolle bijeenkomst van Europese aios in Amsterdam 11 LVAG-website 11 Paetrick Netten: de beste opleider van Nederland 14 Thema - Advies over hypotheek & maatschap onder één dak 17 Thema - Beheerder voor alle vrijgevestigde specialisten 18 LAD: daar word jíj beter van! 19 Geneesheer: Robert Edwards: pionier van de reproductieve geneeskunde 20 Verhalen voor de donkere dagen 22 Column: Praten met patiënten 24 december

4 VERENIGINGSNIEUWS LVAG-nieuws In deze rubriek zet het LVAG-bestuur het belangrijkste nieuws kort voor je op een rijtje. Kwaliteit en wetenschap Modernisering opleidingsplannen Inmiddels hebben alle specialismen (een concept van) een gemoderniseerd opleidingsplan. De nieuwe plannen bevatten nieuwe opleidingseisen. De visitatie moet natuurlijk op die nieuwe eisen gaan toetsen. Namens de LVAG zitten Renske Scheenstra en Ingrid Desar in de Medisch Specialisten Registratie Commissie (MSRC) die de vernieuwing van de visitatie vorm geeft en implementeert. In november 2010 vonden de eerste trainingen van de visitatoren in de nieuwe stijl plaats. Internist dr. Paetrick Netten wint Opleidingsprijs 2010 Op 8 november werd op de de Aiosdag alweer voor de tweede keer de jaarlijkse Opleidingsprijs uitgereikt. De prijs is een initiatief van de LVAG en De Jonge Orde en wordt ondersteund door het Opleidingsfonds van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de Orde van Medisch Specialisten en de KNMG. De prijs is in het leven ingeroepen om die opleiding die als voorbeeld kan dienen voor anderen in het zonnetje te zetten. De prijs leidt, aldus de winnaar van vorig jaar dr. Robert Pierik, tot veel publiciteit en is een prikkel om het nóg beter te doen. Meer over de winnaar van dit jaar lees je op pagina 14. Maand van de aios: maart 2011 De voorbereidingen voor de maand van de aios, maart 2011, zijn in volle gang. Op pagina 12 lees je meer over de locatie en data van de lokale symposia à la Teach the aios. Behalve het informeren van aios willen we ook een feestje met jullie vieren; de LVAG bestaat namelijk volgend jaar vijftig jaar. Meer weten over de activiteiten in maart? Houd dan onze website, het blad AIOS en de advertenties in de gaten! Opleiding Opleidingsetalage-site In januari 2011 gaat de Opleidingsetalage-site online. Dé manier om goed inzicht te krijgen in welke stage waar wordt aangeboden en wat die stage precies inhoudt. Meer weten? Schrijf je dan in voor de nieuwsbrief op opleidingsetalage.nl. Kernpunten Numerus fixus Er is al veel gezegd en geschreven over de afschaffing van de numerus fixus. Het onderwerp kwam in tal van rapporten (o.a. Nederlandse Zorgautoriteit, Erasmus Competition and Regulation institute en commissie-sorgdrager) aan de orde. In het regeerakkoord is nu besloten om de numerus fixus in een periode van vijf jaar inderdaad af te schaffen. Eind oktober kopten verschillende kranten dat oud-minister Klink tegen afschaffing is van de numerus fixus. Ook bleek dat de afschaffing van de numerus fixus een enorme kostenpost met zich mee zal brengen. Berichten die goed aansluiten bij de wens van de LVAG: voldoende kwalitatief goed opgeleide artsen om aan de zorgvraag van de toekomst te voldoen, zonder dat dit ten koste gaat van kwaliteit en tot onnodige kosten en werkloosheid leidt. Opleidingprijs gewonnen door Paetrick Netten, internist in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in s-hertogenbosch. Numerus fixus in regeerakkoord, profijtbeginsel van de agenda? Maart 2011: maand van de aios! 2 december 2010

5 VERENIGINGSNIEUWS Profijtbeginsel Een onderwerp waar juist niets over terug te vinden is in het regeerakkoord, is de invoering van het profijtbeginsel: het principe dat aios zelf mee moeten gaan betalen aan hun opleiding omdat zij daar ook de vruchten van plukken. Dit sluit ook aan bij de berichtgeving zoals we die uit Den Haag ontvangen; het onderwerp lijkt niet meer op de agenda te staan. Er is mogelijk één addertje onder het gras: in het regeerakkoord staat onder de kop Onderwijs wel het voornemen om personen ouder dan dertig jaar hun opleiding zelf te laten betalen. Dit lijkt met name over het hoger beroepsonderwijs en universitair onderwijs te gaan. De LVAG houdt, samen met De Jonge Orde, dit onderwerp goed in de gaten! Arbeidsomstandigheden Gesprekken met de politiek Op 1 november jl. praatten we samen met een delegatie van De Jonge Orde met Tweede Kamerlid Eelke van der Veen (PvdA), portefeuillehouder zorg. We spraken daar onze zorgen uit over de aantrekkelijkheid voor aankomend talent om voor de opleiding tot arts en later medisch specialist te kiezen, indien de kwaliteit van de opleiding en de arbeidsperspectieven onder druk komen te staan. Dit probleem is momenteel extra urgent, aangezien in het regeerakkoord is afgesproken de numerus fixus gefaseerd af te schaffen en de dreiging van het profijtbeginsel nog altijd niet is geweken. We zijn er zeker in geslaagd aandacht te vragen voor deze in onze ogen dreigende zaken en de visie van de aios daarop. Afspraken met ander fractievertegenwoordigers volgen. We houden jullie op de hoogte. Jonge klaren De LVAG was nieuwsgierig naar de ervaringen van jonge klaren. Hoe snel vinden zij een baan? En is sluit die aan bij hun wensen? Heeft de opleiding ze ook voorbereid op hun uiteindelijke taak? Binnenkort volgen de resultaten van een enquête onder jonge klaren, uitgevoerd door onze collega s. Addy van de Luijtgaarden, secretaris LVAG Problemen op of vragen over je werk en/of opleiding? De LVAG vertegenwoordigt aios en anios in verschillende gremia. Hierdoor zijn wij in staat problemen waar je op je werk en/of tijdens je opleiding tegenaan loopt, bij de juiste personen aan te kaarten. Heb je vragen over of problemen op één of meerdere van onderstaande gebieden? werktijden en regelgeving (bijvoorbeeld: parttime werken en zwangerschapsverlof); opleidingsfonds en toewijzing van opleidingsplaatsen; problemen tijdens de opleiding en/of met de opleider; regelgeving van medisch specialistische vervolgopleidingen; de vernieuwde opleidingsplannen en kwaliteitsindicatoren van opleidingen. Neem dan contact op met een van de leden van het dagelijks bestuur of ons secretariaat: per telefoon (030) of per december

6 THEMA De bank Beginnende specialisten hoeven zeker geen droog brood te eten We zijn wel strenger dan vroeger ten aanzien van inkomen, vertelt deskundige op het gebied van medische en vrije beroepen Paula Fruytier van ABN AMRO. De bank maakt daarop een uitzondering voor de aios. Ze hebben natuurlijk een tijdelijk contract, maar we weten dat na de opleiding er voldoende werk is en dat het inkomen flink zal toenemen. Onder andere door de DSB-toestanden is de hypotheekmarkt de afgelopen tijd flink veranderd. Wat betreft het verstrekken van hypotheken zijn banken tegenwoordig aan strengere regels gebonden. Fruytier: We mogen mensen geen hypotheek geven die ver boven hun inkomen ligt. Het hypotheekbedrag moet weliswaar gebaseerd zijn op het huidige inkomen, maar we kunnen daar wel soepeler mee omgaan als bijvoorbeeld de aios aan het einde van zijn opleiding is. Bij het bepalen van het hypotheekbedrag speelt mee of iemand een basisarts is, die het hele traject nog moet doorlopen; niet in opleiding is of zich reeds in het laatste specialisatiejaar bevindt. Daarnaast houden banken er rekening mee wat iemand later gaat verdienen, bijvoorbeeld een huisarts vergeleken met een chirurg. De meeste aankomende specialisten maken een behoorlijke sprong vooruit. Sprong vooruit Iemand die bijna klaar is met de opleiding wordt soms geconfronteerd met een bulk aan financieringen die nodig is voor onder andere het inkopen in een maatschap (goodwill) of het starten van een eigen praktijk. Van de winst uit de maatschap gaan de pensioenlasten ( ,-) en nog wat accountants- en opleidingskosten af. Bij elkaar is dat maximaal ,-. Daarnaast moet je als vrijgevestigde specialist zelf voor je arbeidsongeschiktheidsverzekering zorgdragen. De bank past de aflossing van de goodwill aan op de vaste lasten. De arts kan dit bedrag in vijf tot maximaal tien jaar aflossen, afhankelijk van de persoonlijke situatie. Als een aios klaar is met de opleiding, zit daar vaak ook een verhuizing aan vast, omdat diegene elders gaat werken. Daarom wordt ook veel gebruikgemaakt van gecombineerde regelingen van hypotheek plus goodwill. Specialisten hoeven niet bang te zijn dat ze droog brood moeten eten? Absoluut niet, antwoordt de bankier. Mijn ervaring is dat beginnende specialisten de woonlasten die gebaseerd zijn op hun aios-salaris, makkelijk kunnen blijven betalen. We kijken met name wat je onderaan de streep overhoudt, dus nadat alle vaste lasten zijn betaald. Een aios heeft een besteedbaar inkomen van ,- euro, terwijl een beginnende specialist tussen de ,- en soms ,- overhoudt voor levensonderhoud, vakantie, kleding e.d. De meesten maken dus een behoorlijke sprong vooruit ondanks de financiering voor de goodwill. De brochure Preferred Banking voor aankomend specialisten van ABN AMRO in samenwerking met De Jonge Orde is aan te vragen via tel. (020) of dejongeorde.artsennet.nl. Daniël Dresden 4 december 2010

7 THEMA De Vereniging van Artsen Automobilisten Economische crisis: Kan ik nog wel een hypotheek krijgen? De economische crisis lijkt zich langzaam te herstellen, maar toch kan het krijgen van een hypotheek voor een huis lastig zijn. Hoe zit dat eigenlijk voor aios? Moeten zij zich ook zorgen maken? Rick Walschots, financieel adviseur bij VvAA, de ledenorganisatie van en voor de professionals in de gezondheidszorg, vertelt. Aios hebben meestal een tijdelijk contract bij hun werkgever, waardoor zij moeizamer een intentieverklaring kunnen krijgen. Deze intentieverklaring is onderdeel van de werkgeversverklaring die nodig is voor een hypotheek. Ook financiering middels NHG (Nationale Hypotheek Garantie) is lastiger te krijgen, omdat je aan veel eisen moet voldoen, legt Walschots uit. Maar er zijn vrijwel altijd oplossingen te vinden. Banken vragen je om aan te tonen dat je de laatste drie jaar salaris hebt ontvangen. Een nadeel is dat zij uitgaan van het gemiddelde salaris over die drie jaar, wat meestal lager uitvalt dan je huidige inkomen. Dit kan weer gevolgen hebben voor de hoogte van het maximale hypotheekbedrag. Een vuistregel is dat je ongeveer viereneenhalf keer je bruto jaarinkomen aan hypotheek kan lenen. Financiering voor aios Volgens Walschots moeten aios zich geen zorgen maken over het krijgen van hun toekomstige hypotheek. Banken zien (para)medische beroepen als een garantie voor een goed inkomen in de toekomst, aangezien loonstijging veelal vastligt in de cao. Merkt de aios wat van de economische crisis bij het afsluiten van een hypotheek? Ondanks de flexibiliteit van banken bij het verstrekken van een financiering aan aios, zijn ze wel voorzichtiger geworden, laat Walschots weten. Door de crisis is de huizenmarkt veranderd in een kopersmarkt. Dit is vooral interessant als starter, wanneer je zelf geen huis hoeft te verkopen. Een aios heeft een goed salaris, wanneer hij of zij zich op de woningmarkt begeeft. Probeer wel realistisch te blijven: een starterswoning van vier ton is dat meestal niet. Advies op maat De adviseurs van VvAA merken overigens niet veel van de crisis op de huizenmarkt. Aios zijn net zo actief op de huizenmarkt als vóór de crisis, aldus Walschots. VvAA vergelijkt de verschillende hypotheekaanbieders. Daarnaast probeert deze organisatie om werk uit handen van de aios te nemen door het regelen van een taxatierapport, bouwkundige keuring en alles rond de financiering. Uiteraard geven ze adviezen over de vereiste verzekeringen. Het is verstandig om bij een oudere woning een bouwkundige keuring te laten doen, geeft Walschots als tip mee voor twijfelende kopers. Koop altijd onder voorbehoud van financiering en houd contact met de financieel adviseur tussen het tijdstip van oriënterend gesprek tot daadwerkelijke aankoop. Iedere hypotheek is maatwerk, dus laat je goed informeren en adviseren over alle mogelijkheden die er zijn. Lisette Kunz december

8 VERENIGINGSNIEUWS Evaluatie van het Opleidingsfonds In 2010 is er drie jaar ervaring met het Opleidingsfonds. Het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) besloot daarom de werking en ervaringen met het Opleidingsfonds te evalueren. Hieronder volgen de belangrijkste conclusies van deze evaluatie. Achtergrond Als gevolg van een tekort aan specialisten is in de jaren negentig besloten centraal te ramen. Gezien de verantwoordelijkheid van de overheid voor goede gezondheidszorg vond zij dat landelijke regie noodzakelijk was. De toenemende marktwerking maakte ook dat de financiering moest veranderen. Er is gekozen voor een systeem, het Opleidingsfonds, waarbij de bekostiging uit de instellingsbegroting werd genomen en overgenomen door het ministerie van VWS. Doel van het Opleidingsfonds Per zorgopleiding worden voldoende professionals opgeleid, van de beste kwaliteit voor een redelijke prijs. De opleidingsplaatsen worden verdeeld op basis van transparantie, toetsbare criteria, kwaliteit en gelijkwaardigheid van opleidingsinstellingen. Kern evaluatie Opleidingsfonds De evaluatie moest drie vragen beantwoorden: 1. Zijn de doelen van het Opleidingsfonds gehaald? 2. Zijn er mogelijke succes- en faalfactoren aan te wijzen? 3. Kan de organisatie of het proces worden verbeterd? Voldoende zorgprofessionals Met de komst van het Opleidingsfonds zien we dat meer medische zorgprofessionals worden opgeleid. Helaas is het nu nog te vroeg om vast te stellen of dit ook leidt tot het voorkomen van mogelijke toekomstige tekorten, vanwege het relatief korte bestaan van het Opleidingsfonds. De ramingen van het Capaciteitsorgaan worden als objectief gezien. Het draagvlak is groot. Bij de ramingen van opleidingsplaatsen wordt een (klein) overschot gecreëerd. Het is onwenselijk een groot overschot te creëren. Daarvoor is de opleiding te duur en mogelijk kan een toename van medisch specialisten ook leiden tot een toename van een latente zorgvraag. Verdeling opleidingsplaatsen De wijze waarop het Capaciteitsorgaan de opleidingsplaatsen verdeelt vormt een terugkerend punt van onvrede. De onderbouwing van de verdelingscriteria is mager. Kernpunten De regeldruk is groot. Bijna iedereen vindt de regeldruk toegenomen, een van de belangrijkste faalfactoren van het Opleidingsfonds. Het proces wijkt af van hetgeen op papier staat. Er is (in)formeel overleg en er is een controlecircuit opgezet tussen wetenschappelijke verenigingen, onderwijs- en opleidingsregio s (OOR`s), universitair medische centra (umc s) etc.; iedereen praat en verdeelt mee. Het lijkt alsof de papieren wereld op voorstellen van het veld terugslaat met verdergaande controle en verantwoording. Omdat het veld de verdeling naar zich toegetrokken heeft, zijn de partijen ook verplicht er met elkaar uit te komen. Dat is positief. Het probleem zit hem volgens het veld vooral in de deadline van 31 oktober. Hier ervaren aios zelf de De kern van het probleem lijkt te zijn: 1. de individuele subsidierelatie tussen het ministerie van VWS en de instelling, die een verdeling vooraf noodzakelijk maakt en 2. het gebrek aan wederzijds vertrouwen bij het verdelingsproces. Het gevolg hiervan: regeldruk en weinig flexibiliteit. Verbetervoorstellen vielen buiten de evaluatie. Opmerkelijk was wel dat het veld er op dit moment juist geen behoefte aan heeft het Opleidingsfonds opnieuw overhoop te halen. Na drie jaar is er balans gevonden. Het advies aan het ministerie van VWS van het veld is eerder te streven naar het terugbrengen van de bureaucratie, onder andere door het schrappen van kleine stappen in het proces. Daarbij moet er rekening mee worden gehouden dat op de lange termijn kwaliteit bij de verdeling een grotere rol zal gaan spelen. Naar aanleiding van deze evaluatie bezint het ministerie van VWS zich op vervolgstappen. Hierover zullen we jullie op de hoogte houden, maar vooralsnog zitten er geen grote veranderingen aan te komen. 6 december 2010

9 VERENIGINGSNIEUWS meeste negatieve effecten. Het is niet mogelijk de financiering de aios te laten volgen en dit maakt de doorstroom van aios inflexibel. Ook opleidingen en opleiders maken het de aios moeilijk om over te stappen. Een aios elders betekent vaak voor de instelling dat zij vervanging moet betalen uit eigen middelen. Voor het ministerie van VWS heeft het elke maand doorvoeren van wijzigingen grote consequenties voor de werkbaarheid van het Opleidingsfonds en het financiële overzicht. Prijs-kwaliteit Kwaliteit speelt nu nog geen rol bij de verdeling van de opleidingsplaatsen. De verdeling ervan gaat nu in overleg. In sommige regio s hebben perifere ziekenhuizen het gevoel dat zij het onderspit delven en het umc te veel invloed heeft op de verdeling. Vanuit de overheid is er een sterke behoefte een verdeling te maken op basis van de kwaliteit van de opleiding en op die manier een externe prikkel tot verbetering toe te voegen. Het meten van kwaliteit is echter niet eenvoudig. Er zijn voor- en tegenstanders. Als tegenargument wordt vooral het ontstaan van afvinklijstjes genoemd. Positief is de ontwikkeling van het etalagemodel. De prijs van een opleiding speelt momenteel geen rol bij de verdeling. Het feit dat het hebben van aios zeer gewild is en dat het voor hen zeer moeilijk is te vertrekken, doet echter wel vermoeden dat het financieel aantrekkelijk is om een aios in huis te hebben. Kanttekening is wel dat een verdeling puur op kwaliteit van de opleiding op de lange termijn ook nadelen met zich mee kan brengen. Een goede opleiding krijgt meer aios, maar hierdoor daalt het aantal patiënten dat een aios in zijn opleiding ziet. Een probleem blijft de onduidelijkheid waar de subsidie aan wordt besteed. Wanneer dit echter wel inzichtelijk zou worden gemaakt door de instelling zal de regeldruk enorm toenemen, aangezien de instellingen de bestedingen dan moeten verantwoorden. Suzanne Booij, bestuurslid LVAG Bron Eindrapport Regioplan. opleidingsfondszorg.nl Creatieve schrijvers gezocht Ben je arts (niet) in opleiding tot medisch specialist of een (bijna) afgestudeerde coassistent? Is schrijven je passie en wil je je horizon verbreden? Kom dan bij de redactie van AIOS! Wij willen onze redactie, die bestaat uit twee hoofdredacteuren, een eindredacteur, vier redacteuren en een contactpersoon vanuit de LVAG, uitbreiden. De redactie, dus ook jij als redacteur, is verantwoordelijk voor de inhoud, vormgeving en verdere ontwikkeling van het tijdschrift. Je houdt je bezig met onderwerpen als arbeidsomstandigheden, opleiding, zorgkwaliteit, wetenschap, rechtspositie, geneeskunst en onderzoek. Je schrijft artikelen (o.a. thema-artikelen en artikelen voor vaste rubrieken) en interviews. Bij thema s moet je denken aan financiën en werk. Wij zoeken We zijn op zoek naar een enthousiaste en creatieve a(n)ios of (bijna) afgestudeerde coassistent, die affiniteit heeft met taal en schrijven, graag wil samenwerken en vier maal per jaar de redactievergadering in Utrecht wil bijwonen. Wij bieden Je maakt deel uit van een professionele en gedreven redactie. Je kunt je stempel drukken op het tijdschrift dat a(n)ios lezen. Je kunt meer halen uit je schrijfkunst. Je wordt begeleid door twee hoofdredacteuren en de eindredacteur. En je verbreedt je kennis over alles wat maar raakvlakken heeft met a(n)ios. Interesse Interesse? Mail dan zo snel mogelijk je motivatie en eventueel je cv naar Meer informatie? Neem dan contact op met Lisette Kunz of Daniël Dresden, hoofdredacteuren, of AIOS is de officiële uitgave van de Landelijke Vereniging voor Medisch Specialisten in Opleiding (LVAG). Het richt zich op artsen (niet) in opleiding tot medisch specialist. Het tijdschrift bestaat naast het verenigingsnieuws uit artikelen en berichten die betrekking hebben op de maatschappelijke, rechtspositionele en economische belangen van a(n)ios in Nederland en het functioneren van de opleiding tot medisch specialist. AIOS komt vier maal per jaar uit. december

10 INGEZONDEN BRIEF Goede persoonlijke begeleiding hoort er gewoon bij Het is niet verwonderlijk dat behoorlijk wat aios stress ervaren, weleens twijfelen of ze op het juiste pad zitten en het soms echt even niet zien zitten. Dit heb ik zelf aan den lijve ondervonden, toen ik nog als aios werkte. Een erg leerzame, uitdagende, maar zware periode. Het bewerkstelligen van een betere begeleiding is nu mijn persoonlijke missie. Arts-assistenten hebben te maken met veel verantwoordelijkheid, lange werkdagen, menselijk lijden en allerlei opleidingsverplichtingen. Er is op de werkvloer weinig aandacht voor waardering, beleving en verwerking. Ook het thuisfront vraagt vaak veel van aios. Aangeven wat er beter kan, doen veel arts-assistenten niet. Het is niet gemakkelijk in te gaan tegen de heersende opinie dat het er allemaal gewoon bij hoort. Daarnaast is de persoon die de opleiding vormgeeft, ook degene die de arts-assistent beoordeelt. Hierdoor wordt kritiek vaak achterwege gelaten. Goede balans Ik vond en vind het niet te begrijpen dat er zo n gebrekkige begeleiding is op persoonlijk vlak gedurende de opleiding tot medisch specialist. Dit in tegenstelling tot het bedrijfsleven, waar elke werknemer met een beetje verantwoordelijkheid een personal coach lijkt te hebben. Ook in andere emotioneel belastende beroepen is de begeleiding veelal beter. Zo is bij de politie en de brandweer intern aandacht voor loopbaanbegeleiding, en is opvang en nazorg, bijvoorbeeld door collega s Een beter opleidingsklimaat zal leiden tot gezondere en gemotiveerdere arts-assistenten. onderling of door een bedrijfsopvangteam, gestructureerd aanwezig en alom geaccepteerd. Mijn eigen ervaringen en die van arts-assistenten om mij heen hebben ertoe geleid dat ik het optimaliseren van het opleidingsklimaat tot mijn persoonlijke missie heb gemaakt. Ik zet me hiervoor in door middel van coaching van arts-assistenten in mijn praktijk. Dat begeleiding van arts-assistenten op grotere en meer structurele schaal gaat plaatsvinden, is geen overbodige luxe, maar dringende noodzaak. Emotionele steun en waardering is onder meer geassocieerd met een lager risico op een burn-out. Arts-assistenten dienen te leren om beter hun grenzen aan te geven, voor zichzelf op te komen en hun belemmerende denkpatronen en ongezonde werkgedrag te veranderen. Coaching leidt tot een goede balans tussen werk en privé, een groter zelfvertrouwen en (weer) gaan werken met plezier, voldoening en energie. Daarnaast kan deze begeleiding helpen bij het verwerken van nare gebeurtenissen en het voorkomen van ernstigere psychische problemen. Ik ben ervan overtuigd dat structurele coaching zal leiden tot een beter opleidingsklimaat met gezondere en gemotiveerdere arts-assistenten. Op deze manier wordt niet alleen bijgedragen aan het welzijn van arts-assistenten, maar ook aan het verbeteren van de Nederlandse gezondheidszorg in het algemeen. Mijn pleidooi bestaat dan ook uit integratie van laagdrempelige, vertrouwelijke en gelijkwaardige individuele coaching door een neutrale professionele gesprekspartner in de opleiding tot medisch specialist. Oftewel: coaching voor iedere arts-assistent! Elise van Alderen Professioneel Coach & Arts vanuitaandacht.nl Reacties: 8 december 2010

11 PLAN UW TOEKOMST MET EEN MEDISCH PRAKTIJK PLAN Tijdens de masterfase of specialisatie van je medische studie is een werkweek van 70 uur geen uitzondering. Helaas stijgt je inkomen nauwelijks, terwijl het spitsuur in je leven is. Misschien wil je een huis kopen, samenwonen, trouwen of kinderen. Speciaal voor jou is er een Preferred Banker die je graag adviseert over onderwerpen als hypotheken, investeren en verzekeren. KIJK OP ABNAMRO.NL/AIOS OF MAAK EEN AFSPRAAK MET EEN VAN ONZE PREFERRED BANKERS

12 BUITENLAND Stichting Seram: betere gezondheidszorg in een Indonesisch ziekenhuis In 2007 en 2008 besteedde AIOS al aandacht aan stichting Seram, een organisatie die zich inzet voor goede gezondheidszorg in het ziekenhuis op het Molukse eiland Seram. Alide Parera, voorzitter en een van de oprichtsters, is hiermee begonnen na bezoek aan familie op de Molukken. Zij werd geïnspireerd door de gedreven arts Michael Siwabessy, die graag van zijn ziekenhuis op Seram een westers ziekenhuis wil maken, zodat er goede medische zorg gegeven kan worden aan de bevolking. In april 2008 is het ziekenhuis geopend, waar een afdeling interne geneeskunde, gynaecologie, kindergeneeskunde, tandheelkunde, spoedeisende hulp, diëtiek en een apotheek aanwezig zijn, vertelt Alide Parera enthousiast. Ondanks dat het ziekenhuis nu draait, hebben de artsen onvoldoende specialistische kennis en is er een tekort aan vrijwel alle medische hulpmiddelen. Zo heeft de echtgenoot van Alide in oktober 2010 onder andere een aantal tensiemeters en stethoscopen meegenomen naar Seram. Alide: Daar zijn de artsen en verpleegkundigen echt ontzettend blij mee! Er is een grote vraag naar kennisoverdracht: te vaak kunnen patiënten niet de goede zorg krijgen omdat de expertise ontbreekt. Inventarisatie Tot nu toe richt de stichting haar aandacht voornamelijk op Nederland. Dit heeft te maken met het huidige doel. Het is belangrijk dat de fundamenten van de stichting sterk worden. We zijn nu aan het inventariseren waar de grootste medische behoefte ligt en welke middelen en apparatuur noodzakelijk zijn, zegt Alide. Daarvoor is een goede financiële basis van de stichting een vereiste. We hebben contacten gelegd met andere stichtingen die projecten hebben in Indonesië om te kijken waarin we elkaar kunnen versterken. Het bedrijf Bouwsteentjes zal een deel van zijn opbrengsten doneren. Ook Siemens kijkt of het gebruikte apparatuur kan leveren aan het ziekenhuis op Seram. Inmiddels heeft een aantal Nederlandse artsen en verpleegkundigen interesse getoond in een uitzending Lijkt het jou wat om voor een paar weken of maanden de bevolking van Seram en je overzeese collega s te helpen? Stuur dan een mail naar Dan wordt er zo snel mogelijk contact met je opgenomen. naar het ziekenhuis; we hopen de komende tijd dit team uit te breiden en te starten met de voorbereidingen. Uiteindelijke doel Het plan is om in de tweede helft van 2011 een medisch team naar Seram te sturen. Het team zal zich richten op kennisoverdracht door het uitvoeren van bijvoorbeeld cataractoperaties. Met weinig middelen en weinig ligdagen kan veel resultaat worden bereikt bij de bevolking. In de toekomst wordt geprobeerd andere medische teams te sturen. De stichting wil zich graag inzetten om structureel bij te dragen aan het ziekenhuis. Alide licht toe: Het belangrijkste doel is om basale en toegepaste medische kennis over te dragen aan artsen en verpleegkundigen en het ziekenhuis te voorzien van middelen, zodat de gezondheidszorg op een hoger niveau komt. Dan heeft het project ook echt kans van slagen! Lisette Kunz Bronnen 1. stichting-seram.nl (vanaf december 2010) 2. bouwsteentjes.nl 10 december 2010

13 VERENIGINGSNIEUWS Succesvolle bijeenkomst van Europese aios in Amsterdam Niet alleen in Nederland, maar ook op Europees niveau wordt ijverig gewerkt aan de belangenbehartiging voor aios. Eind oktober was Nederland gedurende vier dagen gastland van de bijeenkomst van de Permanent Working Group of European Junior Doctors (PWG). Dit is de Europese aios-vereniging. Europese samenwerking De LAD, KNMG en LVAG organiseerden de vergadering, die plaatsvond in Amsterdam. Er waren aios-vertegenwoordigers aanwezig uit Oostenrijk, Kroatië, Tsjechië, Estland, Georgië, Duitsland, Finland, Ierland, Italië, Litouwen, Letland, Portugal, Slovenië, Spanje, Noorwegen en natuurlijk Nederland. Daarnaast waren er (senior-)vertegenwoordigers aanwezig zoals de LAD, KNMG, FEMS en UEMS. De invloed van Europa Belangrijke Europese onderwerpen voor aios zijn bijvoorbeeld de Europese Arbeidstijdenwet (European Working Time Directive, EWTD), kwaliteitseisen voor medische zorg en onderwijs, Europese examens en mobiliteit (emigratie en immigratie). Maar er werden ook een aantal belangrijke praktische beslissingen genomen ten aanzien van een kantoor voor de PWG in Brussel, het belang van lobbyen (het Europees Parlement legt de regelgeving vast, bijvoorbeeld de Europese Arbeidstijdenwet) in Brussel en de aanpassing van PWGstatuten. Amsterdam als visitekaartje van Nederland Niet alleen inhoudelijk was de vergadering een succes. Want uiteraard was er ook een sociaal programma dat een geweldige indruk achterliet van Amsterdam. Zo werd Fifteen, het restaurant van Jamie Oliver bezocht, een rondwandeling gemaakt in Amsterdam waarbij de Wallen niet werden gemeden, een speciale rondvaarttocht gemaakt over de grachten dat gevolgd werd door een formeel diner dat werd opgeluisterd met een modern Nederlands exportproduct: dance- en trance-muziek. Niet alleen de junioren maar ook de senioren kwamen de dansvloer op! Namens de LVAG wil ik nogmaals de LAD (mr. Alex van Bolderen, dr. Gert van Enk, Ingrid Kalter en Ans Steenbrink) en de KNMG (prof. dr. Arie Nieuwenhuijzen Kruseman) zeer hartelijk bedanken. Zonder hen was deze succesvolle bijeenkomst niet mogelijk geweest. Ingrid Desar, voorzitter LVAG LVAG-website Antwoorden op al je vragen vind je op lvag.nl. NIEUW: blijf up-to-date en volg ons op Twitter: LVAGnieuws. Ook kun je ons vinden op Facebook en LinkedIn. Kijk hier voor de laatste info over het lustrum! december

14 LVAG GAAT ON TOUR! DE LVAG BESTAAT 50 JAAR EN ZET AIOS IN DE SPOTLIGHTS! In samenwerking met de KNMG, het CBOG en de assistentenverenigingen van de UMC s vieren we de maandvandeaiosinmaart2011;iedereenmagweten wiewezijn,watwedoenenwaarwevoorstaan. HetTeachTheAiossymposiumiseensuccesvoljaarlijks terugkerendebijeenkomstvandelvagomaiosteinformeren over opleidingsgerelateerde zaken. Omdat geen aioshetzelfdeisenelkeregiozijneigenwensenheeft, zalteachtheaios(tta)ditjaarineenspeciaaljasje gegotenworden.alsonderdeelvandezemaandwordt erinelkumceenminisymposiumàlateachtheaios georganiseerd,vooraios,dooraios.elkestadheefteen eigenorganisatie;dethema svariërendaaromvan arts enmaatschappij tot ethiekindekliniek.erisdus altijdeendagbijjouindebuurtenaltijdeenthemawat je aanspreekt. We bieden een hele nuttige bijeenkomst met tips en trucsomhetbesteuitjeopleidingtehalenzonderdat heteencursus-ofweekenddagkost! Éneengezelligeavondmetdegelegenheidomervaringen uit te wisselen en te borrelen met je collega s. Hetminisymposiumiséénvandeactiviteitentijdens demaandvandeaios.ookopanderemanierenwordje inmaart2011inhetzonnetjegezet. Natuurlijkhopenweookmetjoukennistemogenmaken in maart! Verkiezing beste opleidingsinitiatief 2011 De opleidingen voor medisch specialist zijn, met de ingezette moderniseringen, voortdurend in beweging.vandeaiosendeopleiderwordtveelinzet gevraagdomdekwaliteitvanhetleer-enopleidingsklimaatopeenzohoogmogelijkpeiltebrengenen te houden. HetiseengoedegewoontevandeLVAGgeworden omtijdensdeteachtheaiossymposiaaandacht te besteden aan opleidingsinitiatieven die bijdragen aan verbetering van de opleiding, en die het waard zijnommetanderengedeeldteworden.deinzendingenzijnsteedsverzameldineenboekje. Ookditjaarnodigenwijiedereenuittothetinsturen van opleidingsinitiatieven en willen wij deze weer, maardanperoor,latenpresenterenopdeminisymposiavantta.peroorzalhetbesteinitiatief worden genomineerd voor een landelijke verkiezing dieviadewebsitezalplaatsvinden. Hebjeeen goodpractise datjewiltdelenmetje collega aios en opleiders? Gavoormeerinformatieenvoorwaardennaarwww. cbog.nl/opleidingsinitiatief, download het inventarisatieformulierenstuurhetinvóór30januari2011. KIJK VOOR HET DEFINITIEVE PROGRAMMA EN AANMELDEN OP

15 RESERVEER DE MAAND MAART 2011 ALVAST IN JE AGENDA,WANT TEACH THE AIOS KOMT NAAR JE TOE! Amsterdam - AMC Datum: donderdag 3 maart 2011 Locatie: Collegezaal 5 Amsterdam - VU Datum: donderdag 10 maart 2011 Locatie: Amstelzaal en foyer Groningen - UMCG Datum: donderdag 17 maart 2011 Locatie: Rode zaal Utrecht - UMCU Datum: donderdag 17 maart 2011 Locatie: Blauwe collegezaal Nijmegen - UMCN Datum: vrijdag 25 maart 2011 Locatie: Hippocrateszaal Rotterdam Datum: donderdag 31 maart 2011 Locatie: nader te bepalen Leiden Datum en locatie: nader te bepalen Maastricht Datum en locatie: nader te bepalen

16 VERENIGINGSNIEUWS Paetrick Netten: de beste opleider van Nederland De Aios-dag wordt twee keer per jaar gehouden en is bedoeld om aios te informeren over de mogelijkheden die een arts in opleiding tot medisch specialist heeft als hij de opleiding heeft afgerond. De tweede Aios-dag dit jaar (6 november jl.) was extra bijzonder: de winnaar van de Opleidingsprijs 2010 werd bekendgemaakt en de prijs werd uitgereikt door oud-minister prof. dr. Els Borst. klinieken te Zwolle. Hij vertelde op de Aios-dag dat hij het afgelopen jaar ontzettend veel leuke en positieve reacties heeft gehad - en dat hij nu te googlen is! Vele enthousiaste reacties waren ook gericht aan zijn afdeling en ziekenhuis. Voor ons als werkgroep Opleidingsprijs was het ontzettend leuk om te horen, dat deze reacties hem stimuleerden en zeker motiveerden in zijn taak als opleider. Wij hopen dan ook dat door het toekennen van de Opleidingsprijs andere opleiders ook (verder) geïnspireerd en gemotiveerd worden in hun werk. Anno 2010 wordt er steeds meer verwacht van de medisch specialistische opleidingen. Daarmee gaat veel administratief werk gepaard, dat ten laste komt van zowel de aios alsook de opleider. Door de veelvuldige controles en steeds vaker negatieve berichtgeving over het medisch vakinhoudelijk werk, kunnen wij ons voorstellen dat opleiders meer en meer gedemotiveerd raken over hun werk. Desondanks zijn er in den lande volop opleiders die wel degelijk nog hart voor opleiden hebben en er veel tijd en energie in steken. Deze opleiders willen wij graag belonen en in het zonnetje zetten! Om deze reden werd vorig jaar de Opleidingsprijs in het leven geroepen en voor het eerst uitgereikt aan dr. Robert Pierik, chirurg in de Isala Genomineerden voor de Opleidingsprijs 2010 In de afgelopen maanden hebben aios de mogelijkheid gehad hun opleider te nomineren voor de Opleidingsprijs De 91 binnengekomen nominaties (verdeeld over 36 opleidingen) werden beoordeeld door een vakjury, bestaande uit Arie Nieuwenhuijzen Kruseman (voorzit- De drie genomineerden voor de Opleidingsprijs 2010: dr. E. Berreklouw, cardiothoracale chirurgie, Catharina-ziekenhuis, Eindhoven; mw. prof. dr. J.M.M. Hooymans, oogheelkunde, Universitair Medisch Centrum Groningen; dr. P. Netten, interne geneeskunde, Jeroen Bosch Ziekenhuis, s-hertogenbosch. 14 december 2010

17 VERENIGINGSNIEUWS Kernpunten Paetrick Netten (internist Jeroen Bosch Ziekenhuis) is de winnaar van de Opleidingsprijs De prijs werd uitgereikt op de landelijke Aiosdag, waar aios konden stemmen op drie genomineerde opleiders. De aios van deze genomineerden hielden een presentatie waarom hun opleider de Opleidingsprijs zou verdienen. De prijs is vorig jaar in het leven geroepen om een positieve stimulans te kunnen geven aan enthousiaste en bevlogen opleiders. ter KNMG), Jan van Gijn (emeritus hoogleraar en oud-opleider neurologie), Kiki Lombarts (onderwijskundige Academisch Medisch Centrum Amsterdam) en Robert Pierik (chirurg Isala klinieken Zwolle en winnaar Opleidingsprijs 2009). Bij beoordeling van de nominaties werd vooral gelet op het opleidingsklimaat; de rol van de opleider binnen de opleiding; de houding en kwaliteit van de opleider; het onderwijs; mogelijkheden tot het doen van cursussen en de ruimte die hiervoor wordt gecreëerd; de mate van modernisering die de opleider implementeert; de vorm, kwaliteit en kwantiteit van feedback en de arbeidsvoorwaarden. Op basis hiervan werden drie opleidingen gekozen die in aanmerking kwamen voor de opleidingsprijs 2010 (zie kader op de vorige pagina). inspirerende toespraak over kwaliteit van zorg en waarom kwaliteit van de opleiding zo belangrijk is. Opleiden is niet ontgroenen, maar jonge artsen een vak leren. Verder kwam mevrouw Borst terug op de financiering van de opleiding: Een basisarts gaat niet in opleiding tot specialist om zomaar veel geld te verdienen, maar om een goede specialist te worden. naast de aios in plaats van erboven. Er is altijd een vaste supervisor ingeroosterd, die rondloopt op de eerste hulp en direct bereikbaar is voor overleg. Daarnaast is Paetrick Netten betrokken bij diverse (opleidings)- commissies en heeft hij het gemoderniseerde opleiden al goed geïmplementeerd in de opleiding. Ook de arbeidsvoorwaarden zijn prima geregeld: vrouwelijke aios die zwanger worden en/of parttime werken is geen probleem. Dat de sfeer goed is, blijkt volgens de aios ook uit dat zij samen met de hele opleidingsgroep het carnaval in Oeteldonk hebben gevierd (red.: zo heet de stad s-hertogenbosch tijdens carnaval). Hoe kan het ook anders. Volgend jaar zullen we horen waaraan het geldbedrag behorend bij de De aios van de genomineerde opleidingen werden uitgenodigd om een presentatie te geven op de Aiosdag waarom hun opleiding c.q. opleider de Opleidingsprijs 2010 zou verdienen. Dit leverde drie leuke en creatieve presentaties en video s op. Nadien konden de aanwezige aios hun eigen keuze maken en stemmen. Om de stemming eerlijk te laten verlopen (er waren van alle partijen immers grote delegaties aanwezig), mocht niet op de eigen opleiding gestemd worden. Tijdens het tellen van de stemmen hield oud-minister Els Borst een Na haar intrigerende woorden, was de winnaar bekend en kon zij de prijs uitreiken aan Paetrick Netten, internist in het Jeroen Bosch Ziekenhuis. De prijs omvat naast een symbolisch beeldje, dat met gepaste trots op de afdeling mag prijken een bedrag van ,- euro, te besteden aan opleidingsgerelateerde zaken. Opleiding interne geneeskunde Jeroen Bosch Ziekenhuis Paetrick Netten is volgens zijn aios een zeer betrokken opleider, die ervoor zorgt dat de aios zich veilig voelt in zijn werkomgeving. Hij staat Opleidingsprijs besteed is en zijn er andere opleiders die wellicht staan te popelen ook deze prijs in ontvangst te kunnen nemen! Vind jij dat ook jouw opleider deze prijs verdient? Volgend jaar zomer zal via dit tijdschrift weer de uitnodiging meegestuurd worden om je opleider te nomineren. Renske Scheenstra, vicevoorzitter LVAG Wouter Moojen, bestuurslid De Jonge Orde december

18 Wie zorgeloos wil wonen is bij ons sub lacunar. In deze tijd een huis kopen? Met alle turbulentie op de woningmarkt is het raadzaam om u goed te laten adviseren. Daarvoor bent u bij VvAA aan het juiste adres. Onze adviseurs kennen de specifieke eisen die gelden voor uw beroepsgroep bij de aankoop en het bezit van een eigen huis. Onze adviseurs geven u hypotheekadvies dat zowel bij uw woonwensen als bij uw zakelijke situatie past. Allereerst bekijken we uw mogelijkheden. Op basis daarvan krijgt u advies over een passende hypotheek. We regelen tevens alle aanverwante zaken, zodat u financieel, juridisch en fiscaal volledig onder de pannen bent. Met gericht advies van VvAA krijgt u de hypotheek die precies bij u past. Voor u resteert dan alleen nog woonplezier! Ook voor hypotheken een compleet advies Gaat u voor meer informatie naar Voor vragen of het maken van een afspraak, kunt u natuurlijk ook contact opnemen met Praktijkadvisering, telefoonnummer VvAA biedt haar leden o.a. fiscaal en juridisch advies, verzekeringen, bancaire diensten, rechtsbijstand, financiële planning, praktijkfinanciering, advies bij vestiging of bij een inkoop in een maatschap, mediation, echtscheidingsbegeleiding, opleidingen en reisbemiddeling. Kijk voor alle informatie en contactgegevens op

19 THEMA Sibbing & Wateler Advies over hypotheek & maatschap onder één dak Wees kritisch, laat je goed voorlichten en maak de beslissing nadat je alle informatie hebt vergaard, adviseert Jan Mark Huibers van Sibbing & Wateler. Aios en beginnende specialisten zitten vaak met allerlei belangrijke financiële vragen: Hypotheek: Wat voor huis kan ik kopen? Of kan ik beter eerst blijven huren? Verzekeringen: Moet ik een arbeidsongeschiktheidsverzekering afsluiten? Zo ja, waar? Wat is de financiële situatie als mijn partner komt te overlijden? Goodwill: Is de gevraagde goodwill reëel en kan ik dat bedrag in deze tijd nog wel betalen? Wat moet in het maatschapscontract staan? Hoe moet dat beoordeeld worden? Wat zijn daar de relevante items in? En wat gebeurt er als de maatschappen worden opgeheven (huidige politieke discussie)? En last but not least wat betekent dit financieel voor mij? De meesten maken geen bewuste keus voor het vrije beroep of loondienst. Huren of kopen? Het voordeel van direct kopen is dat je maar één keer hoeft te verhuizen, dus niet eerst naar een huurhuis en vervolgens naar een koopwoning. Zeker met kleine kinderen kan dat plezierig zijn, geeft de adviseur aan. Een evident voordeel van eerst huren is de flexibiliteit. Meestal begin je als jonge klare met een kennismakingsperiode van zes maanden, beschrijft Huibers. Je moet vaak wennen. Je kent de omgeving en de stad meestal niet. Als je binnen die eerste zes maanden besluit om niet te blijven, dan is het prettig dat je flexibel bent en niet ook aan een huis vastzit, zeker in deze tijd. Bewuste keus? Sibbing & Wateler begeleidt ook tandartsen, verloskundigen en huisartsen, maar de meeste cliënten zijn medisch specialisten in loondienst of maatschap. Meestal komen de aios in het laatste jaar van hun opleiding met ons in contact. Huibers: Dan gaan ze zich oriënteren op de arbeidsmarkt. Vaak maken ze niet een bewuste keus voor het vrije beroep of loondienst. Dat is meestal het gevolg van een sollicitatie voor een bepaalde plek. Bij Sibbing krijgt iedere aios een eigen adviseur, die met een klein team de cliënt begeleidt. De adviseur blijft het centrale aanspreekpunt, aldus Huibers. Hij of zij begeleidt de aios bij alle facetten. Dit betreft de goodwill, contracten, financiële planningen en indien gewenst verzekeringen en financieringen. De meeste van onze cliënten vinden het plezierig dat alles bij ons onder één dak zit, zowel de advisering als de uitvoering daarvan, vertelt hij. Anderen komen bij ons voor alleen advisering. Voor de uitvoering hebben ze soms al andere contacten. Huibers besluit door nogmaals te stellen dat er na je opleiding veel op je afkomt en dat het belangrijk is je daarbij goed laat voorlichten. Daniël Dresden december

20 THEMA Het pensioenfonds Beheerder voor alle vrijgevestigde specialisten Stichting Pensioenfonds Medisch Specialisten (spms.nl) regelt het verplichte pensioen voor alle vrijgevestigde specialisten. Iedereen in een maatschap moet zich bij ons aanmelden, laat Edwin Pijpers van SPMS weten. Specialisten in loondienst vallen onder de regelingen van bijvoorbeeld ABP of PFZW (Pensioenfonds Zorg en Welzijn). Aangezien SPMS een collectieve regeling is voor alle specialisten in een maatschap, brengt dat voor deze stichting zowel positieve als negatieve risico s met zich mee. Er zijn geen gezondheidswaarborgen op grond waarvan iemand al dan niet geaccepteerd wordt, laat Pijpers weten. Is de monopoliepositie niet nadelig? Meerdere fondsen zouden zeker de concurrentie bevorderen, beaamt Pijpers. Maar wij zijn een stichting, dus de winst vloeit automatisch terug naar de deelnemers. We hebben in ieder ziekenhuis een afgevaardigde onder de specialisten. Die houdt toezicht op de beroepspensioenregeling. Door de constructie van één pensioenfonds hoeft SPMS geen dure marketingcampagnes te houden om deelnemers te werven. Ook hoeft het geen aandeelhouders tevreden te stellen. Het bestuur bestaat volledig uit medisch specialisten. Grote veranderingen of investeringen worden besproken in deskundigheidscommissies en in voorkomende gevallen voorgelegd aan de afgevaardigden, die hierover stemrecht hebben. We hebben wel een mandaat waarbij je niet voor iedere paperclip toestemming hoeft te vragen, vult Pijpers aan. Lage kosten of hoge inkomsten Vanaf het moment dat een beginnend medisch specialist zich inkoopt in een maatschap, valt hij/zij in de verplichte pensioenregeling van SPMS. Binnen de regeling van SPMS wordt een basispensioen opgebouwd dat in de regel niet zorgt voor een volwaardig pensioen. Aanvulling is dus nodig en daarin heeft de medisch specialist een vrije keuze. SPMS wil voorkómen dat specialisten oververzekerd zijn. Daarvoor heeft het fonds de Financiële Scan ontwikkeld. Aan de hand van een checklist kan men de totale financiële situatie in kaart brengen, zoals verzekeringen (o.a. arbeidsongeschiktheid) en vermogensopbouw. Vervolgens komen in een gesprek de persoonlijke wensen en doelstellingen aan bod. Wij zorgen ervoor dat medisch specialisten niet door commerciële partijen voorzien worden van allerlei onnodige en dure polissen, legt Edwin Pijpers uit. Op basis van deze gegevens wordt een financieel plan opgesteld, waarin de persoonlijke toekomstige situatie wordt doorberekend. Zo kunnen beslissingen genomen worden over het al dan niet afsluiten van aanvullende verzekeringen. Extra mogelijkheden om het pensioen verder op te bouwen zijn in analogie van de levensloopregeling banksparen en een lijfrente. Hierbij wordt het geld eerst afgehaald van het belastbaar inkomen en pas later uitgekeerd. Je betaalt hier dus pas later belasting over, legt Pijpers uit. Je hoeft daar nu ook geen vermogensrendementsheffing over te betalen (in tegenstelling tot een spaarrekening). Tot slot heeft Pijpers nog een nuttig advies: Als je de opbouw van je aanvullend pensioen uitstelt, kijk dan in ieder geval naar de risico s die je morgen kunnen overkomen, zoals arbeidsongeschiktheid en overlijden. Daniël Dresden 18 december 2010

Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen.

Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen. Ik ben een prima huisarts. Maar ik mis een zakelijk gen. Sinds mijn afstuderen in 2008, heb ik gewerkt als waarnemend huisarts in de kop van Noord-Holland. Dat was een goede start. Ik heb ongelooflijk

Nadere informatie

Op weg naar een gecombineerd lidmaatschap

Op weg naar een gecombineerd lidmaatschap Op weg naar een gecombineerd lidmaatschap 2 Op weg naar een gecombineerd lidmaatschap Mercatorlaan 1200 Postbus 20057 3502 LB Utrecht info@dejongespecialist.nl www.dejongespecialist.nl @jongespecialist

Nadere informatie

De Jonge Orde parttime werken

De Jonge Orde parttime werken PARTTIME werken 2 3 inhoud Relevante wet- en regelgeving 4 Kaderbesluit 6 Geldende cao 8 Ouderschapsverlof 14 Diensten 19 Opleidingsfonds 19 conclusie 19 inleiding In Nederland is parttime werken in uiteenlopende

Nadere informatie

Uw start als zorgprofessional

Uw start als zorgprofessional Uw start als zorgprofessional Begin uw carrière met een voorsprong. Drie pijlers voor een goede start Als je voor het eerst aan de slag gaat als zorgprofessional wil je graag weten welke risico s je allemaal

Nadere informatie

Dienstenwijzer Visie Verzekeringen

Dienstenwijzer Visie Verzekeringen Dienstenwijzer Visie Verzekeringen Deze dienstenwijzer wordt u aangeboden door Visie Verzekeringen. In deze dienstenwijzer zetten wij uiteen waar Visie Verzekeringen voor staat en welke diensten zij verricht.

Nadere informatie

Visitatie van de opleiding informatie voor aios

Visitatie van de opleiding informatie voor aios Visitatie van de opleiding informatie voor aios introductie Visitatie van de opleiding: informatie voor aios Kwaliteit staat bij de medische vervolgopleidingen hoog in het vaandel. Om de kwaliteit te bewaken

Nadere informatie

Flexibel werken én een hypotheek

Flexibel werken én een hypotheek Flexibel werken én een hypotheek Een hypotheek met Reacties uit de media op de perspectiefverklaring perspectiefverklaring Columnist Frank Kalshoven, de Volkskrant Alleen hypotheken verstrekken aan mensen

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

DETACHERING IN EEN ANDERE OPLEIDINGSINSTELLING: ARBEIDSRECHTELIJKE CONSEQUENTIES VOOR AIOS

DETACHERING IN EEN ANDERE OPLEIDINGSINSTELLING: ARBEIDSRECHTELIJKE CONSEQUENTIES VOOR AIOS DETACHERING IN EEN ANDERE OPLEIDINGSINSTELLING: ARBEIDSRECHTELIJKE CONSEQUENTIES VOOR AIOS 2 3 De opleiding tot medisch specialist vindt plaats in verschillende opleidingsinstellingen. Het is verplicht

Nadere informatie

Uw zorgverzekering in 2013. De zorgverzekering voor universitair medische centra

Uw zorgverzekering in 2013. De zorgverzekering voor universitair medische centra EXCLUSIEF VOOR DE UMC S Uw zorgverzekering in 2013 De zorgverzekering voor universitair medische centra De zorgverzekering voor universitair medische centra De zorgverzekering speciaal voor u UMC Zorgverzekering

Nadere informatie

levensverzekeringen schadeverzekeringen spaarrekeningen hypotheken kredieten beleggen in fondsen Onze adresgegevens zijn:

levensverzekeringen schadeverzekeringen spaarrekeningen hypotheken kredieten beleggen in fondsen Onze adresgegevens zijn: van Hagedoorn Assurantiën. Wij willen ons graag aan u voorstellen en u informeren over wie wij zijn en onze werkwijze. In dit document geven wij u een beschrijving van onze diensten en de tarieven. Wie

Nadere informatie

Collectieve waardeoverdracht bij de overgang umc s van ABP naar PFZW

Collectieve waardeoverdracht bij de overgang umc s van ABP naar PFZW Collectieve waardeoverdracht bij de overgang umc s van ABP naar PFZW Artikel Senior adviseur collectieve pensioenen mr. B. Sprokholt (Pensioenfonds Zorg en Welzijn) Collectieve waardeoverdracht bij de

Nadere informatie

Met subsidie en ontvangen stagevergoedingen financiert de SBOH sinds 1989 de huisartsopleiding en

Met subsidie en ontvangen stagevergoedingen financiert de SBOH sinds 1989 de huisartsopleiding en BOH in Beeld 2013 waar de sboh voor staat Met subsidie en ontvangen stagevergoedingen financiert de SBOH sinds 1989 de huisartsopleiding en sinds 2007 de opleiding tot specialist ouderen geneeskunde. De

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument ten behoeve van bemiddeling op basis van fee en serviceabonnement

Dienstverleningsdocument ten behoeve van bemiddeling op basis van fee en serviceabonnement Dienstverleningsdocument: Frank Verzekeringen en Hypotheken b.v. Achterweg 42 1822 AM Alkmaar www.fdg-online.nl frank@fdg-online.nl tel. 072-5623209 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

eca Manifest FNV Hor 2015

eca Manifest FNV Hor 2015 Manifest FNV Horeca 2015 Inleiding De arbeidsvoorwaarden in de horeca staan al tijden onder flinke druk. De verhoudingen tussen cao-partijen zijn verhard en verslechterd. Onderhandelingen lopen al jaren

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN)

TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN) TOELICHTING OP ONZE DIENSTVERLENING (COMPLEXE PRODUCTEN) Inhoudsopgave: Wat Bielderman Koetsier voor u kan betekenen.... 2 Hoe worden wij betaald?... 4 Wat verwachten wij van u... 5 Datum: 01-01-2015,

Nadere informatie

Welkom. Neem contact op zodat wij aan de hand van uw situatie specifieker kunnen aangeven wat wij kunnen betekenen. Werkgever. Werknemer.

Welkom. Neem contact op zodat wij aan de hand van uw situatie specifieker kunnen aangeven wat wij kunnen betekenen. Werkgever. Werknemer. http://www. Welkom Organisaties die afscheid gaan nemen van medewerkers helpen wij door deze medewerkers te begeleiden op weg naar nieuw werk: tijdig, passend en in een goede sfeer. Dat scheelt organisaties

Nadere informatie

Loyalis in de zorg Een deskundige partner voor werkgevers

Loyalis in de zorg Een deskundige partner voor werkgevers De expertise van Loyalis is mensenwerk gebruiken we onze kennis voor heldere adviezen en diensten. Omdat pensioen- en caoregelingen in elke sector weer anders zijn, is ons werk maatwerk. En bieden we onze

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bedrijfsfilosofie... 3. Liberforte Pensioen... 4. Liberforte Hypotheek... 5. Liberforte Werkgeversdiensten... 6

Inhoudsopgave. Bedrijfsfilosofie... 3. Liberforte Pensioen... 4. Liberforte Hypotheek... 5. Liberforte Werkgeversdiensten... 6 2 Inhoudsopgave Bedrijfsfilosofie...................... 3 Liberforte Pensioen...................... 4 Liberforte Hypotheek...................... 5 Liberforte Werkgeversdiensten..................... 6 3

Nadere informatie

PE,PEPP en Samen Werken

PE,PEPP en Samen Werken PE,PEPP en Samen Werken Permanente Educatie Platform voor Pedagogische Professionals Begeleiding, Ondersteuning, Tijd en Moeite 15-10-2015 Alex Cornellissen Kleine Ikke lid AGOOP 1 Permanente Educatie

Nadere informatie

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek

Workshop opleiding op leeftijd. Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Margreet Verbeek Workshop opleiding op leeftijd Werken aan een gezonde toekomst Kom in beweging! 2 Wat gaan we doen? Kennismaking: Wie zijn wij? Actieve kennismaking Ik ga

Nadere informatie

Forfinance.nl Specialisten in financieel advies. Zijlweg 263, 2015CL Haarlem, 023-5840808

Forfinance.nl Specialisten in financieel advies. Zijlweg 263, 2015CL Haarlem, 023-5840808 Welkom bij For Finance Persoonlijk voorwoord van de directie Voor u ligt de brochure met de volledig vernieuwde dienstverlening van For Finance. Een dienstverlening waarmee wij voorzien in een nieuwe behoefte

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Inzetbaarheidsscan 2 Ben jij duurzaam inzetbaar? Blijf van waarde in de wereld van werk Iedereen wil graag gezond, productief en met plezier

Nadere informatie

Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3

Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3 Inventarisatie opbouw en toetsing master jaar 3 Inleiding In het laatste jaar van de opleiding staan de semi-arts stage/oudste co-schap en de wetenschappelijke stage op het programma. Tijdens de semi-arts

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009

van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Jet Bussemaker, tijdens de 4 e Nationale Mantelzorglezing 2009 Rotterdam, 11 juni 2009 Directie Voorlichting en Communicatie Parnassusplein 5 Postbus 20350 2500 EJ Den Haag T 070 340 79 11 T 070 340 60 00 F 070 340 62 92 Hebt u 's avonds of in het weekend dringend een voorlichter nodig,

Nadere informatie

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I

Hoe komt het sociaal plan tot stand? Wat kan de LAD voor u doen? Sociaal plan De LAD Leden aan het woord Contact met de LAD I Sociaal plan Organisaties zijn continu in beweging. Reorganisaties, fusies of uitbesteding van werk zijn aan de orde van de dag. Voor het personeel heeft dit grote gevolgen. Mensen raken hun baan bijvoorbeeld

Nadere informatie

Resultaten jonge klaren enquête 2014. Marjolein Kremers Penningmeester De Jonge Specialist

Resultaten jonge klaren enquête 2014. Marjolein Kremers Penningmeester De Jonge Specialist Resultaten jonge klaren enquête 2014 Marjolein Kremers Penningmeester De Jonge Specialist Enquête 2014 1322 respondenten 79% Medisch specialist 21% Aios Opleidingsregio s evenredig verdeeld M/V verdeling:

Nadere informatie

MINI-WHITEPAPER Personeel werven de mogelijkheden

MINI-WHITEPAPER Personeel werven de mogelijkheden MINI-WHITEPAPER Personeel werven de mogelijkheden Als uw bedrijf groeit of als één van uw werknemers het bedrijf verlaat, heeft u nieuw personeel nodig. U heeft echter zelf niet de tijd en/of de kennis

Nadere informatie

Financial Planning Van Noort B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop (Zoetermeer Centrum)

Financial Planning Van Noort B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop (Zoetermeer Centrum) Financial Planning Van Noort B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop (Zoetermeer Centrum) J.L. van Rijweg 40 2713 JA ZOETERMEER Telefoon: 079 316 16 26 Fax: 079 316 16 20 E-mail: info@fpn-groep.nl

Nadere informatie

Advies over aanvullend pensioen Omdat een persoonlijk en duidelijk pensioenplan vertrouwen geeft

Advies over aanvullend pensioen Omdat een persoonlijk en duidelijk pensioenplan vertrouwen geeft VAN EEN ZORGPROFESSIONAL aanvullend pensioen regelen Advies over aanvullend pensioen Omdat een persoonlijk en duidelijk pensioenplan vertrouwen geeft Advies dat bij u past Momenteel oriënteert u zich op

Nadere informatie

Wij zijn volledig onafhankelijk en niet gelieerd aan of deels eigendom van enige financiële instelling.

Wij zijn volledig onafhankelijk en niet gelieerd aan of deels eigendom van enige financiële instelling. Dienstverleningsdocument en Dienstenwijzer Trajectum Financiële Planning streeft naar een open relatie met haar klanten. Om u inzicht te geven in de dienstverlening van Trajectum en de daaraan verbonden

Nadere informatie

Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek

Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek Valkuilen en Tips bij het afsluiten van een hypotheek Versie 1.0 Auteur: H.H. (Rico) Geerling FFP 1 Inhoudsopgave Inleiding:... 3 Valkuilen en tips afsluiten hypotheek:... 4 Hypotheekrente... 4 Tips hypotheekrente:...

Nadere informatie

wat betekent dit voor jou?

wat betekent dit voor jou? CONGRES INDIVIDUALISERING OPLEIDINGSDUUR: wat betekent dit voor jou? DONDERDAG 26 MEI 2016 15.30 21.00 UUR FORT VOORDORP, GROENEKAN Op donderdag 26 mei 2016 organiseert de Federatie Medisch Specialisten

Nadere informatie

Rabobank Helmond Een aandeel in elkaar

Rabobank Helmond Een aandeel in elkaar Medicidesk Rabobank Helmond Een aandeel in elkaar RABOBANK MEDICIDESK Persoonlijk advies speciaal voor medici In deze brochure maakt u kennis met de mensen en mogelijkheden van onze Medicidesk. De Medicidesk

Nadere informatie

Arbeidsongeschiktheid en ondernemerschap

Arbeidsongeschiktheid en ondernemerschap Een goed gesprek over Arbeidsongeschiktheid en ondernemerschap Als ondernemer neemt u dagelijks belangrijke beslissingen. Om de juiste beslissingen te kunnen nemen bent u afhankelijk van goede informatie.

Nadere informatie

Cultuur is een eerste levensbehoefte

Cultuur is een eerste levensbehoefte 10 Cultuur is een eerste levensbehoefte Interview Tekst Kelly Bakker Foto s Tessa Wiegerinck Journalist, cultuurkenner en ondernemer in één Je stapt in die achtbaan en kan dan eigenlijk niet meer anders

Nadere informatie

Wat kunnen we van elkaar verwachten?

Wat kunnen we van elkaar verwachten? Wat kunnen we van elkaar verwachten? U heeft ons de zorg voor uw verzekeringen en/of andere financiële producten toevertrouwd of overweegt dit te gaan doen. In deze dienstenwijzer informeren wij u over

Nadere informatie

Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het!

Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het! Starters Renteregeling van Mitros Een koophuis: van wens naar werkelijkheid Met de Starters Renteregeling lukt het! De Starters Renteregeling is ontwikkeld door woning corporaties, de hypotheek service

Nadere informatie

Wie is de Nederlandse huisarts?

Wie is de Nederlandse huisarts? 8 LHV jubileumboek onderhuids onderzoek 9 Wie is de Nederlandse huisarts? Eerst het goede nieuws: 4 van de 5 huisartsen hebben geen enkele spijt van hun beroepskeuze. Sterker nog: als ze opnieuw zouden

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten.

DIENSTENWIJZER. In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten. DIENSTENWIJZER In onze dienstenwijzer leggen wij graag uit wie wij zijn en wat u van ons kan en ook mág verwachten. Wie zijn wij? AV risico- en assurantieadviseurs is een onafhankelijke intermediair voor

Nadere informatie

Het functioneringsgesprek

Het functioneringsgesprek Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Werknemer Het functioneringsgesprek Gewoon betrokken Inhoudsopgave Inleiding... 5 Wat is een functioneringsgesprek?... 7 Waarom is een functioneringsgesprek

Nadere informatie

inhoud ingesteld? 6 4. Wat is er veranderd met de komst van het Opleidingsfonds? 9 5. Wat zijn de problemen rondom

inhoud ingesteld? 6 4. Wat is er veranderd met de komst van het Opleidingsfonds? 9 5. Wat zijn de problemen rondom AIOS en het Opleidingsfonds 2 3 inhoud 1. Aios en het Opleidingsfonds 4 2. Wat is het Opleidingsfonds? 4 3. Waarom is het Opleidingsfonds ingesteld? 6 4. Wat is er veranderd met de komst van het Opleidingsfonds?

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Juni 2015. Interview Jeannette van Capelleveen. Regiotour KNOV-Bestuur

Juni 2015. Interview Jeannette van Capelleveen. Regiotour KNOV-Bestuur Juni 2015 Interview Jeannette van Capelleveen Het Tijdschrift voor Verloskundigen is in april vernieuwd en de klinisch verloskundigen hadden de eer om in het eerste nummer een hoofdrol te spelen. In diverse

Nadere informatie

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds

Pensioen Nieuws. Uw pensioenregeling verandert opnieuw. #12 februari 15 P4 P6. Pensioenfonds Pensioen Nieuws Een uitgave van Stichting Pensioenfonds AVEBE www.pensioenfondsavebe.nl #12 februari 15 1 Uw pensioenregeling verandert opnieuw 3 Interview met Manager Martien Smid 4 Onze dekkingsgraad

Nadere informatie

Intersectorale mobiliteit. Informatie voor professionals

Intersectorale mobiliteit. Informatie voor professionals Intersectorale mobiliteit Informatie voor professionals Deze folder is onderdeel van een drieluik. Er is ook een folder voor werknemers en werkgevers. Om belemmeringen in kaart te brengen bij intersectorale

Nadere informatie

Keuzevrijheid bij arbeidsongeschiktheid

Keuzevrijheid bij arbeidsongeschiktheid Arbeidsongeschiktheid kent vele gezichten. Het meest herkenbare is dat u na een ongeluk niet meer in staat bent te werken. Maar kent ook een grijs gebied. Er kan u bijvoorbeeld iets overkomen waardoor

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

BRM Uitzendbureau. Werk organiseren naar menselijke maat. BRM Uitzendbureau kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen.

BRM Uitzendbureau. Werk organiseren naar menselijke maat. BRM Uitzendbureau kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen. BRM Uitzendbureau Werk organiseren naar menselijke maat kan werkgevers en werknemers met elkaar in contact brengen. BRM Uitzendbureau Werk organiseren naar menselijke maat Wij zijn een uitzendbureau dat

Nadere informatie

Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Mooijekind Vleut Financiële Diensten Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Kruisstraat 2 zwart 2011 PX Haarlem Postbus 3362 2001 DJ Haarlem Telefoon: 023-512 40 30 Fax: 023-512 40 31 E-mail: haarlem487@hypotheekshop.nl

Nadere informatie

Als u arbeidsongeschikt bent

Als u arbeidsongeschikt bent Landelijke vereniging Artsen in Dienstverban Als u arbeidsongeschikt bent Na twee jaar ziekte Arbeidsongeschiktheid heeft ingrijpende gevolgen. Door ziekte of een handicap kunt u uw vroegere werkzaamheden

Nadere informatie

Met de Arbeidsongeschiktheidsverzekering blijft de zaak gewoon draaien.

Met de Arbeidsongeschiktheidsverzekering blijft de zaak gewoon draaien. Het Amersfoortse OndernemersPlan Met de Arbeidsongeschiktheidsverzekering blijft de zaak gewoon draaien. U bent ondernemer. Continuïteit van uw bedrijf is erg belangrijk. U laat zich niet buitenspel zetten

Nadere informatie

FAQ Medisch Specialist 2015

FAQ Medisch Specialist 2015 FAQ Medisch Specialist 2015 Bij medisch specialisten in dienstverband leven tal van vragen rondom de integrale bekostiging en de consequenties van ontwikkelde organisatiemodellen voor 2015. Dit document

Nadere informatie

Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken. beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt

Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken. beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt Wij zijn VDZ. Onze boodschap is helder: niemand regelt je geldzaken beter dan wij. Dat is niet arrogant bedoeld, maar het uitgangspunt van onze dienstverlening. Deze tijd vraagt om transparantie. Wij regelen

Nadere informatie

Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst

Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst Een huis, de hypotheek, en uw financiële toekomst U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig idee voor de verbouwing of u wilt een andere hypotheek. Uitstekend! Maar dat heeft ook gevolgen voor uw uitgavenpatroon.

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

is er voor u! plannen voor 2015 1

is er voor u! plannen voor 2015 1 is er voor u! plannen voor 2015 1 Welkom bij de Eik! In 2014 was het alweer 10 jaar geleden dat de Eik haar deuren opende. In de prachtige omgeving van landgoed Eikenburg met een prettige, warm aandoende

Nadere informatie

Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop - Bosma en Kralt Advies V.O.F. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Nieuwe Zeeweg 64 Postbus 16 2200 AA NOORDWIJK Telefoon: 071 36 49 957 Fax: 071 36 49 380 E-mail: noordwijk670@hypotheekshop.nl Internet:

Nadere informatie

INKOMENSZEKERHEID VOOR NU EN LATER

INKOMENSZEKERHEID VOOR NU EN LATER INKOMENSZEKERHEID VOOR NU EN LATER Wij zijn pas tevreden als u het bent! WIJ ZIJN PAS TEVREDEN ALS U HET BENT Als jong en dynamisch kantoor is QBENEFITS gespecialiseerd in het geven van inkomensadviezen

Nadere informatie

Dienstverleningswijzer/document

Dienstverleningswijzer/document Dienstverleningswijzer/document Brabantsestraat 16 3074 RS Rotterdam Tel: 010-7370850 Fax: 085-8786211 info@imkanverzekeringen.nl Ons kantoor is gespecialiseerd in financiële dienstverlening. Graag willen

Nadere informatie

Werk en kanker: je hoeft er niet alleen voor te staan.

Werk en kanker: je hoeft er niet alleen voor te staan. Kanker, waarbij het verleden, het heden en de toekomst niet langer met elkaar verbonden lijken. Kanker... je hebt het niet alleen en je hoeft er niet alleen voor te staan Werk en kanker: je hoeft er niet

Nadere informatie

1. Tien tips voor advies over arbeidsongeschiktheidsverzekeringen

1. Tien tips voor advies over arbeidsongeschiktheidsverzekeringen 1. Tien tips voor advies over arbeidsongeschiktheidsverzekeringen Hieronder vindt u tien tips voor advies over arbeidsongeschiktheidsverzekeringen voor zelfstandigen. Adviseurs kunnen de tips gebruiken

Nadere informatie

Verzekeringen en financiën

Verzekeringen en financiën 3 19e jaargang september 2008 Verzekeringen en financiën Financiële expertise vind je bij veel banken. Het AIOS-pakket niet. Als arts in opleiding tot medisch specialist verkeer je financieel gezien in

Nadere informatie

Welke DGA heeft straks pensioen?

Welke DGA heeft straks pensioen? Welke DGA heeft straks pensioen? WHITEPAPER Gemaakt door: info@tavernemeun.nl www.tavernemeun.nl 0318-518810 Pensioen: een serieuze aangelegenheid De directeur grootaandeelhouder is geen werknemer in de

Nadere informatie

Als u klachten heeft...

Als u klachten heeft... Als u klachten heeft... Bent u niet tevreden? Wij, Raad van Bestuur, medewerkers en artsen van het willen graag dat u tevreden bent over uw medische behandeling. Ook willen we dat u zich welkom voelt bij

Nadere informatie

Vergoeding van opleidingsactiviteiten

Vergoeding van opleidingsactiviteiten Vergoeding van opleidingsactiviteiten Een gezamenlijk standpunt van alle wetenschappelijke verenigingen In de notitie Vergoeding van opleidingsactiviteiten is het gezamenlijke standpunt van alle wetenschappelijke

Nadere informatie

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid

Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Financiële zekerheid bij arbeidsongeschiktheid Inkomen kan erg tegenvallen bij arbeidsongeschiktheid Stelt u zich eens voor, u wordt ziek. En twee jaar later bepaalt UWV dat u arbeidsongeschikt bent.

Nadere informatie

Inkomensadvies. WIA Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen

Inkomensadvies. WIA Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen Inkomensadvies WIA Wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen Inkomen bij pensionering, arbeidsongeschiktheid en overlijden Wat gebeurt er met mijn (gezins)inkomen als ik met pensioen ga, arbeidsongeschikt

Nadere informatie

midden in het leven Garantie Plan

midden in het leven Garantie Plan midden in het leven Garantie Plan Garantie Plan Zekerheid is voor heel veel mensen een belangrijk anker in het leven. Ook op financieel gebied. U wilt graag weten waar u aan toe bent. Als u kunt rekenen

Nadere informatie

WIA verzekering Individueel Overheid & Onderwijs

WIA verzekering Individueel Overheid & Onderwijs WIA verzekering Individueel Overheid & Onderwijs Waar is deze verzekering voor? Wat is WIA? In deze brochure leggen wij uit voor wie en waarvoor deze verzekering is, welke dekkingen u kunt sluiten, welke

Nadere informatie

Administratiekantoor Van den Dungen B.V. Nieuwsbrief 2014, 3 e jaargang, 7 e editie

Administratiekantoor Van den Dungen B.V. Nieuwsbrief 2014, 3 e jaargang, 7 e editie Administratiekantoor Van den Dungen B.V. Nieuwsbrief 2014, 3 e jaargang, 7 e editie Inhoud 1. Erfenis: overtreffen de schulden de bezittingen? 2. Schenken: de huidige situatie en mogelijkheden 3. Ondernemer

Nadere informatie

Online onderzoek Uw werknemers

Online onderzoek Uw werknemers Toelichting Online onderzoek In dit bestand vindt u een inspirerende voorbeeldvragenlijst voor een werknemertevredenheid onderzoek! De vragenlijst is bedoeld als hulpmiddel bij het opstellen van uw eigen

Nadere informatie

Inventarisatie 2012.3 De coassistent in het buitenland

Inventarisatie 2012.3 De coassistent in het buitenland Inventarisatie 2012.3 De coassistent in het buitenland Inleiding Veel coassistenten maken gebruik van de mogelijkheid om in het buitenland een deel van de master te doen, zoals de wetenschappelijke stage

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig je pensioen regelen

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig je pensioen regelen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig risico Verstandig je pensioen regelen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die wil weten wat je kunt doen om

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Checklist arbeidsongeschiktheidsverzekering

Checklist arbeidsongeschiktheidsverzekering Checklist arbeidsongeschiktheidsverzekering Wanneer keert de arbeidsongeschiktheidsverzekering uit? De arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) keert uit bij arbeidsongeschiktheid. Daarbij wordt naar het

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010

Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010 Nieuwsbrief Verzekerdenpanel Februari 2010 Beste Panelleden, Het is alweer even geleden dat u nieuws van ons hebt ontvangen. In 2009 hebben we weer een aantal interessante onderzoeken over de zorg en uw

Nadere informatie

Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs. Versie: januari 2012-1 -

Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs. Versie: januari 2012-1 - Informatiebrochure voor bedrijven en intermediairs - 1 - Inhoudsopgave Inleiding Fys Optima, wie zijn we? Werkwijze Diensten en producten in leaflets Diensten en producten, korte omschrijving - 2 - Inleiding

Nadere informatie

crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen

crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen crisishulpverlening bedrijfsmaatschappelijk werk verzuim aanpak re-integratie teambalans het nieuwe leidinggeven trainingen Zinthese Plus is een bureau gespecialiseerd in het gedrag van mensen in hun werkomgeving.

Nadere informatie

Resultaten rondje voorzitter COC langs de opleiders

Resultaten rondje voorzitter COC langs de opleiders Resultaten rondje voorzitter COC langs de opleiders Lambert de Bont Voorzitter Centrale Opleidingscommissie UMCG Aanleiding KNMG workshop over functioneren COC Nieuwe kaderbesluit Doel Stilstaan bij functioneren

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

Stap voor stap naar de hypotheek die bij u past Vlug, veilig en voordelig een hypotheek

Stap voor stap naar de hypotheek die bij u past Vlug, veilig en voordelig een hypotheek Stap 1 Inventariseren van uw wensen U wilt een woning kopen. Is de woning af of moet u nog stevig verbouwen? Bent u een handige doe-het-zelver of heeft u twee linker handen? Zo maar enkele vragen die ons

Nadere informatie

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat

Starters-enquête. 9 september 2014. Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat Starters-enquête 9 september 2014 Een initiatief van AOb-Groene Golf en het NCRV-programma Altijd Wat 1 EEN STROEVE START Een fantastische baan, maar heel erg zwaar. De Groene Golf de jongerenafdeling

Nadere informatie

DIENSTENWIJZER. Dienstenwijzer Accent Financieel Advies (versie januari 2015)

DIENSTENWIJZER. Dienstenwijzer Accent Financieel Advies (versie januari 2015) DIENSTENWIJZER Beste relatie, Mijn kantoor hecht veel waarde aan een goede voorlichting over de dienstverlening, werkwijze en beloning. Met deze dienstenwijzer maak ik u wegwijs in mijn organisatie, vindt

Nadere informatie

Wateler Financiele Diensten B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop

Wateler Financiele Diensten B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Wateler Financiele Diensten B.V. Handelend onder de naam: De Hypotheekshop Molenstraat 25 6711 AW Ede Telefoon: 0318-69 34 99 Fax: 0318-65 15 13 E-mail: ede985@hypotheekshop.nl Internet: www.hypotheekshop.nl/ede

Nadere informatie

De Psycholoog van Arbeid en Gezondheid Actief begeleiden van gezond werken

De Psycholoog van Arbeid en Gezondheid Actief begeleiden van gezond werken De Psycholoog van Arbeid en Gezondheid Actief begeleiden van gezond werken De Psycholoog van Arbeid en Gezondheid Een groot deel van ons leven besteden we aan werk. Werk is volgens de filosoof Achterhuis

Nadere informatie

Tarievenlijst dienstverlening

Tarievenlijst dienstverlening Tarievenlijst dienstverlening Introductie U overweegt een beroep te doen op de dienstverlening van ons kantoor. In dit document leggen wij u graag uit hoe wij werken en hoe wij beloond worden. Kerngegevens

Nadere informatie

Blijvend beter inzetbaar. Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking

Blijvend beter inzetbaar. Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking Blijvend beter inzetbaar Levensfasegericht personeelsmanagement: een praktische uitwerking mogelijkheden Aanleiding Door vergrijzing en ontgroening kan in de nabije toekomst het aantal mensen dat met pensioen

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Spreekkamer 2025. Dé landelijke AIOSdag Vrijdag 7 november 2014 Zwolle

Spreekkamer 2025. Dé landelijke AIOSdag Vrijdag 7 november 2014 Zwolle Spreekkamer 2025 Dé landelijke AIOSdag Vrijdag 7 november 2014 Zwolle UITREIKING OPLEIDINGSPRIJS 2014 PROFESSIONELE TRAININGEN VOOR OPLEIDING EN ACTUELE THEMA S IN DE ZORG VERNIEUWENDE SPREKERS INTERACTIEF

Nadere informatie

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

E-HEALTH EN DE OUDERENZORG E-HEALTH EN DE OUDERENZORG Donderdag 6 februari 2014 Toelichting PAO Heyendael organiseert, samen met de doelgroepcommissie Ouderengeneeskunde op donderdag 6 februari 2014 de cursus: E-HEALTH EN DE OUDERENZORG

Nadere informatie

Veelgestelde vragen rondom pilot perspectiefverklaring Randstad, Obvion, Vereniging Eigen Huis 12-12-2013

Veelgestelde vragen rondom pilot perspectiefverklaring Randstad, Obvion, Vereniging Eigen Huis 12-12-2013 Veelgestelde vragen rondom pilot perspectiefverklaring Randstad, Obvion, Vereniging Eigen Huis 12-12-2013 Pilot tot 1 oktober 2014 Randstad, Obvion Hypotheken en Vereniging Eigen Huis onderzoeken in de

Nadere informatie