Verslag werkbezoek Huiselijk Geweld San Carlos, Río San Juan, Nicaragua 22 november tot en met 1 december 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Verslag werkbezoek Huiselijk Geweld San Carlos, Río San Juan, Nicaragua 22 november tot en met 1 december 2012"

Transcriptie

1 Verslag werkbezoek Huiselijk Geweld San Carlos, Río San Juan, Nicaragua 22 november tot en met 1 december 2012 Rick Nijkamp Muriël Duindam Groningen, 26 februari 2013

2 Deelnemers werkbezoek Huiselijk Geweld Vanuit de partners in Groningen Marieke Bekkers: mentor/hulpverlener Crisis & Vervolg bij Toevluchtsoord Groningen en Drenthe Mara van Bolhuis: Ketenregisseur bij Steunpunt Huiselijk Geweld Nienke Groenhagen: Regionaal coördinator Huiselijk Geweld Regiopolitie Groningen Sietske Tolsma: Beleidsadviseur Jeugd Regiopolitie Groningen Rick Nijkamp: Portefeuillehouder Mensenrechten bestuur Stedenband Groningen- San Carlos Muriël Duindam: Coördinator/Hoofd Bureau Stedenband Groningen-San Carlos Ter plaatse in San Carlos Ineke de Groot: Projectcoördinator Stedenband Groningen-San Carlos en ambtenaar Internationale betrekkingen van de Gemeente San Carlos. Ineke trad op als tolk/begeleider. Foto s in dit verslag: Muriël Duindam 1

3 Nederlandse Ambassade Vrijdag 23 november 2012 Achtergrond Aanwezig zijn: de tijdelijk zaakgelastigde van de Nederlandse Ambassade (Reina Buijs) en het hoofd (directrice) van de Comisaría de la Mujer, señora Erlinda Castillo. Mevrouw Castillo geeft aan dat ze veel steun krijgen uit Nederland en dat ze daar erg blij mee zijn. Erlinda Castillo (links) en Reina Buijs Emancipatie Mevrouw Buijs geeft aan dat het goed is dat er in Nicaragua op alle niveaus vrouwen werkzaam zijn. Op de werkvloer, maar ook in leidinggevende functies. Mevrouw Castillo is daarvan een voorbeeld, maar ook het hoofd van de landelijke politie is een dame. Vrouwen hebben toegang tot alle opleidingsniveaus. Daarnaast zijn de secundaire arbeidsvoorwaarden voor vrouwen ook goed geregeld, zoals bevallings- of zorgverlof. Op dit moment is 33% van de werkenden bij de politie vrouw. Het streven is te komen tot 50%. Als wordt gekeken naar leidinggevende functies dan is 27% vrouwelijk. De politie heeft hierin een pioniersfunctie. De gelijkheid van sekse moet juist hier tot uitdrukking komen als voorbeeld voor het land. Verder heeft de politiek natuurlijk een voorbeeldfunctie. De helft (50%) van het parlement is vrouw. Nationale politie De nationale politie is in 1979 opgericht na de revolutie. Daarvoor was de Guardia Nacional van Somoza actief. Bij de totstandkoming van de nationale politie heeft Nicaragua hulp gekregen vanuit de hele wereld (waaronder Cuba, Rusland, Zweden, maar ook Nederland). Wellicht is dat de reden dat het systeem zo goed functioneert. Ze hebben als het ware alleen de goede dingen overgenomen van alle landen die hulp aanboden. Bij de oprichting is ook aandacht besteed aan de rol van de vrouw. Vrouwen hebben tijdens de revolutie zij aan zij met mannen gevochten. Eén van de filosofieën van de revolutie was dat vrouwen een betere positie in de samenleving moesten hebben. Dit heeft ook zijn uitwerking gekregen in het politieapparaat. Vrouwen zijn op alle niveaus werkzaam bij de politie, ook bij de ME. Een andere succesfactor is de directe communicatie/samenwerking met de bevolking [ policia comunitaria proactiva ], waardoor de politie veel vertrouwen van het volk geniet. 2

4 Comisaría De Comisaría de la Mujer y de la Niñez (CdlM), zoals de organisatie voluit heet, is een speciale eenheid van de politie die zich bezighoudt met vrouwen, kinderen en jongeren die slachtoffer zijn van huiselijk geweld. De eerste Comisaría, in District 5 in Managua, werd in 1993 opgericht, omdat bleek dat vrouwen vonden dat hun problemen niet altijd serieus werden genomen door de politie. Inmiddels zijn er verspreid over Nicaragua 61 bureaus van de Comisaría de la Mujer en is het een groot succes. Nicaragua is hiermee een voorbeeld voor heel Centraal Amerika. Pilot Onlangs is de CdlM begonnen met een pilot in twee districten van Managua (District 5 en District 2) en in Bilwi [noot van MD: oorspronkelijk ook Puerto Cabezas genoemd. Het is de hoofdstad van de Autonome Noorderlijke Atlantische Regio RAAN]. De pilot [ modelo único ] houdt in dat op het bureau van de Comisaría een directe samenwerking is tussen een onderzoeker van de politie, een psycholoog, een maatschappelijk werkster en een jurist als het gaat om de aanpak van huiselijk geweld. Ze hebben gezamenlijk één formulier ontwikkeld waarin alle vragen staan vermeld die ze allen nodig hebben om de zaak te behandelen. Zo trachten ze te voorkomen dat een slachtoffer meerdere keren hetzelfde verhaal moet vertellen aan verschillende hulpverleners. Mevrouw Castillo is trots op deze nieuwe aanpak die tot nu toe goed bevalt. De pilot moet officieel nog worden geëvalueerd. Onze delegatie geeft aan geïnteresseerd te zijn in deze pilot. In Nederland kent deze aanpak veel praktische problemen. Mevrouw Castillo geeft aan dat voorbereiding erg relevant is. Met drie ministeries heeft de CdlM deze pilot (met dat ene formulier) voorbereid en dat was een hele uitdaging, omdat iedereen eigen belangen heeft. Het is belangrijk om te blijven kijken vanuit het perspectief van het slachtoffer. Verder is het van groot belang dat er in het HR-management oog is voor de betrokken hulpverleners. Het is psychisch zwaar werk. Er wordt daarom veel aandacht besteed aan goede begeleiding van de hulpverleners. Ruta Crítica De Ruta Crítica is in principe het hele traject dat door een slachtoffer van huiselijk geweld wordt doorlopen: van de vrijwilliger die het slachtoffer begeleid tot en met de veroordeling. In die zin is het vergelijkbaar met de ketenaanpak die we in Groningen kennen en toepassen. In de bestaande aanpak van huiselijk geweld werken verschillende disciplines samen (alleen niet met één formulier). Het proces begint bij de CdlM waar het slachtoffer binnenkomt om een casus van huiselijk geweld te melden. Belangrijke succesfactor in de Ruta Crítica is het uitgangspunt: het slachtoffer wordt geloofd. Op het bureau van de CdlM wordt het slachtoffer opgevangen door de psycholoog/maatschappelijk werkster/onderzoeker van de politie. Indien noodzakelijk wordt ook de forensisch arts ingeschakeld die fysiek en psychisch onderzoek verricht. Het komt ook voor dat men getuigen hoort in de omgeving van het slachtoffer. Vervolgens wordt een dossier gemaakt, dat wordt doorgestuurd naar het Openbaar Ministerie, waar een specialist op het gebied van gender werkzaam is. Daarna vindt de zitting plaats en wordt de dader al dan niet gestraft. De Ruta Critica bestaat niet alleen uit het proces van opsporing en vervolging, ook preventie speelt een belangrijke rol in de ketenaanpak in Nicaragua. Wet 779 De nieuwe wetgeving op het gebied van huiselijk geweld (wet 779) is sinds juni 2012 van kracht. Er is veel veranderd met deze wet. Belangrijk is dat bepaald 3

5 gedrag nu is gedefinieerd als strafbaar feit: feminicide, seksueel geweld (ook op de werkvloer), geestelijk geweld en economisch geweld of uitbuiting. Met de wet is het oude systeem van mediation (bemiddeling) in Nicaragua vervallen. Slachtoffers die nu een aanklacht indienen, kunnen die niet meer terugtrekken en de pleger wordt zwaar gestraft, omdat huiselijk geweld gezien wordt als ernstig delict. Dit kan er toe leiden dat een dader 30 jaar celstraf krijgt opgelegd als hij zijn vrouw heeft vermoord. Op minder fatale fysieke en psychische mishandelingen staat al gauw een celstraf van enkele jaren. De straffen lopen uiteen van 15 tot 30 jaar bij feminicide (als het voor de ogen van de kinderen gebeurt dan staat daar de hoogste straf van 30 jaar op). Ondanks dat de statistieken tot nu toe positief zijn (er is een stijging in het aantal aangiften, die mogelijk te maken heeft met de nieuwe wet en de betere voorlichting), is er ook veel weerstand tegen de nieuwe wet, omdat een bepaald deel van de maatschappij de straffen extreem hoog vindt (het lijkt erop dat dit deel geweld tegen een partner gewoon/geaccepteerd vindt). Het commentaar hierbij is dat ze bang zijn dat het aantal aangiften omlaag gaat, omdat slachtoffers bang zijn om aangifte te doen als de gevolgen voor hun geliefde zo groot zijn. Dit jaar (2012) zijn er al 37 feminicides geweest in Nicaragua. De meesten gebeurden binnenshuis, maar bij twee gevallen vond de moord in de openbare ruimte plaats (dan is het dus nog wel een zaak van huiselijk geweld, omdat de dader een relatie had met het slachtoffer). Seksueel geweld en machismo Er is ook veel seksueel geweld in Nicaragua. Eén belangrijke reden hiervoor is dat in Nicaragua het heel gewoon is dat veel familieleden bij elkaar in huis wonen. Ooms, stiefvaders, neven komen dan vaker in de verleiding om stiefdochters/nichtjes te misbruiken. Het machismo is ook een van de oorzaken van (de acceptatie van) seksueel en huiselijk geweld. Het is daarom belangrijk dat steeds meer vrouwen een rol hebben in publieke functies (politie en politiek) om dit macho-rolpatroon te doorbreken. Ook bij de invoering van de nieuwe wetgeving nemen vrouwen het voortouw en dat is een goede ontwikkeling. Zoals gezegd is er veel weerstand tegen de wet. Het vraagt van de vrouwen en de hulpverlenende instanties veel lef en doorzettingsvermogen om de bestaande rolpatronen te doorbreken. Er is zeker veel ontwikkeling te zien in de emancipatie van vrouwen in Nicaragua, waardoor ook het machismo aan het veranderen is, maar er is nog een lange weg te gaan. Preventie Zoals al eerder gezegd, vormt preventie een belangrijk onderdeel van de Nicaraguaanse aanpak van huiselijk geweld. Ca. 2-3 keer per jaar vindt er een preventiecampagne plaats. Er worden veel voorlichtingen gegeven over huiselijk geweld en er vinden huis-aan-huis bezoeken plaats. Hierbij worden ook casussen van huiselijk geweld gedetecteerd. In de preventie wordt steeds meer het belang onderkend om ook mannen te betrekken. Belangrijk bij de preventie is ook de rol van de vele vrijwilligers die betrokken zijn bij de CdlM. In elke gemeenschap worden vrijwilligers door de bewoners van de gemeenschap zelf aangewezen. Vervolgens vindt er een selectie plaats en krijgen de vrouwen training op het gebied van detecteren en begeleiden van slachtoffers van huiselijk geweld. De vrijwilligers fungeren dus als ogen en oren van de CdlM. Er zijn twee mobiele CdlM s die het land doorrijden om voorlichting te geven. Saillant detail is dat deze trucks in beslag zijn genomen van een bende die deze gebruikte om drugs te transporteren. 4

6 De samenwerking tussen verschillende partners bij de aanpak van huiselijk geweld komt vooral tot zijn recht in de preventie. In de preventie werken ze onder andere samen met het ministerie van Onderwijs, maar er zijn nog veel meer partners. Jongeren krijgen voorlichting over huiselijk geweld. Daarnaast zijn nog veel meer thema s waaraan aandacht wordt geschonken: normen en waarden, zelfrespect, machismo, conflictoplossing, seksuele voorlichting en affectie binnen het gezin; een thema dat in Nicaragua niet vanzelfsprekend is. Bij voorlichting wordt ook gerefereerd aan andere partners die een rol hebben in de aanpak van huiselijk geweld. Zo zijn er verschillende NGO s die een belangrijke rol vervullen in de aanpak van huiselijk geweld. Er bestaat dan ook een goede samenwerking tussen verschillende NGO s en de overheid. Politiemodel / Voorbeeldfunctie Het politiemodel in Nicaragua heeft een voorbeeldfunctie voor andere landen in Centraal Amerika. Na Canada is Nicaragua het veiligste land van Noord en Zuid Amerika. Vorig jaar heeft het politiemodel dan ook een prijs gewonnen op een internationaal kennisfestival over veiligheid in Centraal Amerika. Het model is gericht op preventie en het betrekken van de samenleving bij het oplossen van de problematiek. Om een samenleving te veranderen, moet je de bevolking er ook bij betrekken. Alleen de introductie van nieuwe wetgeving is onvoldoende. Er moet wel worden gezegd dat het wel moeilijk is om rurale gebieden te bereiken. De voorlichtingingstrucks kunnen niet overal komen. Deze gebieden worden wel bezocht, want dan wordt er bijvoorbeeld voor gekozen om een bepaald gebied enkele dagen aan te doen. De Río San Juan is één van de gebieden die moeilijk te bereiken zijn [noot RN: voor ons een reden om te concluderen dat het machismo hier invloedrijker is en huiselijk geweld meer wordt geaccepteerd en waarschijnlijk vaker voorkomt]. Mensenhandel De laatste tijd is er ook meer aandacht voor mensenhandel. Jongeren van 14 tot 18 jaar (jongens en meisjes) worden naar anderen landen gebracht om te werken. Het betreft werk-uitbuiting (moderne slavernij), maar ook seksuele uitbuiting. Na de aanpak van drugshandel en georganiseerde misdaad is de aanpak van mensenhandel het belangrijkste thema van de politie. De Verenigde Naties hebben ook aangegeven dat het goed is dat Nicaragua hier zo veel aandacht aan besteedt. 5

7 Opvanghuis De laatste jaren is er meer aandacht voor de opvang van slachtoffers van huiselijk geweld. Er worden opvanghuizen opgericht. In Managua hebben ze een opvanghuis voor slachtoffers van huiselijk geweld, terwijl ook in San Carlos onlangs een albergue (opvanghuis) is opgericht, dat wordt beheerd door ARETE. Momenteel zijn ze bezig met een opvanghuis in León. Mevrouw Buijs kan de heugelijke mededeling doen dat mede met behulp van de Nederlandse Ambassade dit kan worden gerealiseerd en dat aankomende maandag de laatste zaken worden geregeld om een opvanghuis in León te realiseren. Mevrouw Castillo is hier erg blij mee. Deze opvanghuizen zijn niet alleen bedoeld voor slachtoffers van huiselijk geweld, maar juist ook voor mensen die slachtoffer zijn van uitbuiting en mensenhandel. Daarom is het juist belangrijk dat er huizen staan in grenssteden, waar mensen terecht kunnen die niet terug naar huis kunnen. Toekomst Zoals bekend zal de Nederlandse Ambassade haar deuren sluiten in Er wordt de komende jaren ( ) nog wel een regionaal programma (Guatemala en Nicaragua) uitgevoerd dat zich richt op veiligheid, mensenrechten en toegang tot justitie. Prioriteit in dit veiligheidsprogramma is preventie van geweld tegen vrouwen en jeugddelinquentie. Dit programma wordt betaald door de Nederlandse overheid in samenwerking met Finland. ICCO (NGO) speelt vooral een rol in het thema mensenrechten en beheert het geld dat daarvoor beschikbaar is gesteld. Nicaragua is frontrider in dit programma. Nicaragua dreigt slachtoffer te worden van haar eigen successen, omdat veel steun en subsidies dan vaak worden ingezet waar meer onveiligheid is. Mevrouw Castillo geeft aan dat dit jammer is, omdat Nicaragua juist een voorbeeldfunctie heeft voor andere landen in de regio. Pilots worden ingevoerd in Nicaragua en kunnen later wellicht worden geïmplementeerd in anderen landen in de regio. Ook op andere veiligheidsterreinen is Nicaragua een voorloper. Door de preventieve aanpak zijn er in Nicaragua bijvoorbeeld minder jeugdbendes in vergelijking met andere landen in de regio (zoals Guatemala). Mevrouw Castillo geeft aan dat ze erg trots is op een ander project dat ze heeft opgezet. Het betreft een opleidingscentrum in Managua voor risicojongeren. Jongeren volgen hier een opleiding van 1 jaar tot allerlei beroepen, waaronder: bakker, monteur en kapper. Er zijn inmiddels bijna 200 jongeren die een opleiding hebben afgerond. Jongeren moeten tijdens een openbare bijeenkomst een contract ondertekenen dat ze een serieuze poging ondernemen om de opleiding succesvol af te ronden. Hierdoor ontstaat er sociale druk en voelt de jongere de verantwoordelijkheid om zijn best te doen. Bovendien geldt deze jongere als voorbeeld voor andere jongeren. Het bijzondere is dat dit opleidingscentrum wordt gerund door de politie. Mevrouw Castillo geeft ook aan dat de politie in Nicaragua dichter bij het volk staat dan in andere landen. Tot slot benadrukt mevrouw Castillo dat het zondag 25 november de dag tegen geweld tegen vrouwen is. Verder raadt ze de delegatie aan om El Castillo te bezoeken. En ze regelt ter plekke dat we die middag een bezoek kunnen brengen aan het opleidingscentrum voor risicojongeren en het pilotproject van de CdlM in District 5 van Managua. 6

8 Bezoek aan pilotproject in District 5 Managua en Jeugdcentrum Vrijdag 23 november 2012 Bezoek pilot district 5 We gaan op bezoek bij een bureau van de Comisaría de la Mujer in District 5 van Managua. Op dit bureau zijn ze bezig met een pilot (modelo único) waarmee ook op twee andere plekken (District 2 van Managua en Bilwi in RAAN) wordt geexperimenteerd. Op dit bureau van de comisaria werken meerdere onderzoekers van de politie, een psychologe, een maatschappelijk werkster en een juriste samen bij de aanpak van huiselijk geweld. Daarnaast is er een forensich arts aanwezig die het slachtoffer kan onderzoeken. In de tuin is een klein speelplaatsje gemaakt waar kinderen terecht kunnen als moeder in gesprek is met de medewerkers van het CdlM. Tijdens ons bezoek meldt zich een slachtoffer. Zij wordt uiteindelijk gillend afgevoerd, terwijl haar kindje bij ons op het speelplaatsje gezet. We horen van de medewerkers van de CdlM dat de vrouw een stoornis heeft en vals aangifte doet van geweld. Eén formulier: pilot Modelo Unico Het is tijdsbesparend als alle partijen onder één dak zitten, maar dat is niet het unieke aspect aan deze pilot; immers bij alle bureau s van de CdlM werken verschillende partijen in één gebouw. Het unieke aan deze pilot is dat de hulpverleners maar één formulier gebruiken waarin alle vragen staan vermeld die alle betrokken partijen nodig hebben. Zo trachten ze te voorkomen dat een slachtoffer meerdere keren hetzelfde verhaal moet vertellen aan verschillende hulpverleners. De dubbelingen worden er hiermee uitgehaald. Het slachtoffer hoeft niet onnodig lang dezelfde emotionele verhalen te herhalen, omdat ze nu niet met meerdere partijen over dezelfde details hoeft te spreken. In gesprek in District 5, Managua 7

9 Kort tijdsbestek Het zorgt er ook voor dat er sprake is van een snelle afhandeling. Binnen 48 uur na het eerste contact met het slachtoffer moeten de gesprekken met alle betrokkenen zijn afgerond en uitgewerkt, zodat het OM vervolgens aan het werk kan. De leidinggevende die ons rondleidt geeft hierbij wel aan dat 48 uur niet altijd wordt gehaald, maar dat ze het in ieder geval binnen 7 dagen afronden. Vrouwelijke medewerkers In totaal werken er op dit bureau 14 mensen. Er zijn 8 onderzoeksters van de politie. Daarnaast werken er 5 mensen met een andere functie, waaronder één of twee psychologe(s), maatschappelijk werkster(s) en juriste(s). Verder is er één chauffeur; de enige man op dit bureau. De leidinggevende geeft aan dat ze het geluk hebben dat ze bezig zijn met de pilot zijn en dat ze daarom veel medewerkers hebben. Mannelijke slachtoffers Bij het CdlM werken (naast de chauffeur) alleen maar vrouwen. Het komt dan ook niet of nauwelijks voor dat mannelijke slachtoffers zich hier melden. Als er een mannelijk slachtoffer komt dan is hij in principe wel welkom, maar dan wordt zijn aangifte elders opgenomen (op een normaal politiebureau). Het komt volgens de leidinggevende heel sporadisch voor dat mannen aangifte doen van huiselijk geweld, hetgeen niet wil zeggen dat er geen mannelijke slachtoffers zijn. Samenwerking De samenwerking tussen de verschillende betrokken partijen is goed te noemen volgens de leidinggevende. Als er een slachtoffer binnenkomt heeft deze eerst een gesprek met een onderzoekster van de politie, terwijl haar collega s later aanvullende vragen stellen. Aantal aangiftes Iedere maand worden er meer dan 100 aangiften gedaan op het bureau in District 5. De leidinggevende geeft aan dat er meer aangiften in de stad worden gedaan dan op het platteland. Dat wil niet zeggen dat huiselijk geweld meer voorkomt in de stad. Vrijwilligsters In District 5 zijn er 70 promotoras (vrijwilligsters) actief die voorlichting geven over huiselijk geweld en slachtoffers begeleiden. Op landelijk niveau zijn er actief. Volgens de leidinggevende werkt dit systeem erg goed. Bezoek Jeugdcentrum In de middag worden we door de politie naar een jeugdcentrum aan de rand van de stad gereden. We worden hartelijk onthaald door meerdere personen, waaronder het hoofd van drugspreventie op departementaal niveau. In een plenaire bijeenkomst wordt verteld dat zolang de politie al bestaat er aandacht is voor jeugdcriminaliteit. Nicaragua is het enige land in Latijns-Amerika dat jeugdcriminaliteit heeft weten te bestrijden. Dit hebben ze niet met de harde, maar met intelligente hand gedaan. Preventie is een belangrijk onderdeel van de Nicaraguaanse aanpak. Dit begint al op de basisschool en dit wordt voortgezet op de middelbare scholen. Sinds 2002 bestaat er een speciaal programma dat gericht is op het gehele samenspel van gezin en onderwijs (vanaf de basisschool t/m het vervolgonderwijs). Thema s als leiderschap, burgerparticipatie, zelfbewustzijn en zelfwaardering staan hoog op de agenda. Belangrijk daarbij is dat jongeren zich geïncludeerd voelen in de gemeenschap. 8

10 De preventieve aanpak is erop gericht te voorkomen dat jongeren gewelddadig gedrag vertonen. Er worden diverse participatieprojecten, zoals sportactiviteiten, georganiseerd. Daarnaast heeft de politie, met haar proactieve op de burger gerichte aanpak, uitgebreide netwerken in de wijken. Met de Districtchef wordt er gekeken in welke wijken geweld het meest voorkomt. Op basis daarvan wordt vervolgens een selectie gemaakt van jongeren die in aanmerking komen voor het traject in het jeugdcentrum. Aanpak De geselecteerde jongeren volgen in het centrum een praktische opleiding van één jaar. Te denken valt hierbij aan beroepen als bakker, monteur, elektricien en kapper. Er moeten op dit centrum vier etappes doorlopen worden. De jongeren krijgen ook begeleiding naar de arbeidsmarkt en worden nog gevolgd na het afronden van de opleiding. De aanpak is succesvol: al bijna 200 jongeren hebben een opleiding afgerond. Een deel daarvan heeft ook daadwerkelijk werk gevonden. Het hele traject op het centrum is gebaseerd op vrijwilligheid en de wil van de jongere om zichzelf te laten scholen. Harde hand en dwang werken bij deze doelgroep niet. Een manier om de jongere zich te laten committeren aan de opleiding de zgn. Acto de Pacificación ; de jongere tekent tijdens een openbare bijeenkomst een contract waarin staat dat hij een serieuze poging onderneemt om de opleiding succesvol af te ronden. Hierdoor ontstaat er sociale druk en voelt de jongere de verantwoordelijkheid om zijn best te doen. Bovendien geldt hij als voorbeeld voor andere risicojongeren. Dat is binnen de gemeenschap van groot belang. Het bijzondere is dat dit opleidingscentrum wordt gerund door de politie. Deze aanpak bestaat nu ongeveer twee jaar. Jongeren uit wijken in de omgeving worden iedere dag gehaald en gebracht met bussen en zitten van 8.00 tot op dit centrum. Ze krijgen hier ook eten. Ook de familie van de jongeren krijgt ondersteuning van maatschappelijk werkster en een psychologe. Er zijn maandelijkse gesprekken met ouders over de jongeren. De bakkersopleiding van het jeugdcentrum 9

11 Doelgroep Het betreft risicojongeren die weer op de rit geholpen moeten worden door ze een beroep te leren omdat ze in aanraking komen/zijn gekomen met criminaliteit. Verder is het goed om te vermelden dat het een vrijwillig project is. Jongeren moeten namelijk gemotiveerd zijn. Het is vaak wel een alternatief voor een straf of het loopt naast de straf. Drugs De jongeren die op deze school komen zijn overigens niet verslaafd aan alcohol of drugs. Hiervoor is specifieke kennis vereist en die jongeren zullen ze hier niet behandelen. Er komen wel jongeren die alcohol en drugs hebben gebruikt of die hiermee in aanraking zijn geweest. Het gaat dan met name om alcohol, maar ook om crack en marihuana. Financiering 30% van het totaalbedrag wordt gefinancierd door de Nicaraguaanse overheid, terwijl 70% wordt gefinancierd door internationale organisaties in Denemarken, Zweden, Noorwegen en Spanje. Ze zijn erg blij met alle internationale hulp. Medewerkers Inmiddels zijn er ongeveer 40 medewerkers op dit jongerencentrum. Naast de leerkrachten zijn er ook een maatschappelijk werkster, een psychologe en een priester ( voor theologisch bagage/opvoeding ). Overig Er wordt gesteld dat Nicaragua na Canada het meest veilige land is van het hele continent. Ze hebben veel kunnen bereiken doordat ze veel samenwerken met de samenleving. Dat is het verschil met andere landen in de regio. Met het volk en voor het volk is een belangrijk principe van de revolutie. Ook mensen die op dit jongerencentrum werken staan volgens hen dicht bij het volk. Rondleiding Vervolgens worden we rondgeleid langs alle schoolklasjes waar de leerlingen aan het werk zijn. We zijn enigszins verbaasd dat de leerlingen er zo braaf uitzien en zich netjes lijken te gedragen. Diegene die ons rondleidt benadrukt dat dit jongeren zijn die al bijna zijn uitgestroomd en dat de jongeren die binnenkomen zich heel anders gedragen. Gedrag dat in de eerste etappe afgeleerd wordt. 10

12 Comisaría de la Mujer San Carlos (CdlM) Zondag 25 november 2012 Het is vandaag de Dag tegen geweld tegen vrouwen. Op deze dag is het precies 19 jaar geleden dat de Comisaría werd opgericht. We worden ontvangen door alle medewerkers van de CdlM en rijden gezamenlijk (achter op de pick-up truck) naar het politiebureau, omdat daar meer ruimte is om een grotere groep te ontvangen. We horen een uitgebreide presentatie aan over de lokale aanpak van huiselijk geweld in San Carlos. Bij de bijeenkomst zijn alle betaalde krachten van het Comisaría de la Mujer aanwezig (psychologe, maatschappelijk werkster, enkele politiemedewerkers en het hoofd van de Comisaría), terwijl ook enkele vrijwilligers de tijd hebben gevonden om deze bijeenkomst bij te wonen. Het hoofd van de CdlM in San Carlos heet Geysel Gonzáles. Daarnaast is dhr. Gutiérrez aanwezig. Hij is commissaris bij de politie. Na de hoofdcommissaris is hij de belangrijkste persoon binnen dit politiedepartement. De hoofdcommissaris laat zich verontschuldigen en dhr. Gutiérrez doet het woord. Politiemodel Río San Juan De regio Río San Juan bestaat uit 6 gemeenten: San Carlos (departementale hoofdstad), El Castillo (omvat de plaatsen El Castillo en Boca de Sábalos), San Miguelito, Morrito, San Juan de Nicaragua en El Almendro. In elke gemeente is er een kleine politiedelegatie met een eigen chef. Die werken nauw samen met de gemeenschap. Ook hier is het model Policia Comunitaria Proactiva (Proactieve Gemeenschappelijke Politie) de basis van de manier van werken. Bewustwording en voorlichting zijn belangrijke speerpunten van de politie. In alle departementen in Nicaragua zijn er ook nog speciale comités die zich bezig houden met delicten. Er wonen in de regio Río San Juan totaal mensen. Het gebied heeft een oppervlakte van km 2. Er zijn in totaal 140 politiemensen actief in de regio. Nicaragua rolmodel Er wordt toegelicht dat Nicaragua een voorloper is Centraal Amerika bij de aanpak van problematiek die speelt bij vrouwen, kinderen en jeugd. Daarnaast is er veel aandacht voor trata de personas, of moderne slavernij. Er is een gespecialiseerde afdeling van de politie gecreëerd om specifieke hulp te bieden aan slachtoffers van huiselijk geweld, seksueel geweld, uitbuiting en moderne slavernij: de CdlM. CdlM Zoals eerder gezegd is het op deze 25 e november exact 19 jaar geleden dat de CdlM is opgericht door een groep vrouwen die het noodzakelijk vond een speciale politie-eenheid op te richten waar vrouwen terecht konden met specifieke problemen. Eén van de initiatiefneemsters is het huidige hoofd van de nationale politie. Op het bureau van de CdlM werken politie-onderzoekers, maar ook een maatschappelijk werkster (genaamd Argentina) en een psychologe. In de presentatie wordt met behulp van een schema uitgelegd welke stappen worden doorlopen door een slachtoffer dat aanklopt bij de CdlM. Het slachtoffer gaat eerst naar een maatschappelijk werkster om haar verhaal te doen die vervolgens ook de sociale context onderzoekt. Vervolgens gaat ze naar psychologe die een analyse maakt. Daarna gaat ze naar politie-onderzoekster die een aangifte opstelt. Als er wapens in het spel zijn (bijvoorbeeld een machete) dan sporen ze die op. Soms 11

13 wordt het slachtoffer naar een (forensisch) arts gestuurd voor controle, zodat er een verslag of document kan worden opgesteld dat mee kan worden gestuurd naar de rechtbank. In de stadskern komt de CdlM gelijk in actie, terwijl ze in buitengebieden binnen 24 uur in actie komen. Het duurt dan 8 tot 10 dagen om alles rond te krijgen voor de rechtbank. Soms wordt samengewerkt met andere actoren (zoals de genoemde forensisch arts of het ministerie van gezondheid MINSA). Bij sommige bureaus van de CdlM werkt ook een juridisch adviseur, maar die hebben ze in San Carlos niet. In San Carlos krijgen ze echter wel steun van het Openbaar Ministerie. Vrijwilligers en voorlichting In San Carlos en het departement wordt er ook gewerkt met vrijwilligers (promotoras), net als op landelijk niveau. In totaal zijn er in het departement 121 vrijwilligers actief. De CdlM zou dat aantal graag verhoogd zien. Bij de presentatie zijn enkele van hen vertegenwoordigd (waaronder de dochter van het hoofd van de CdlM, maar ook een andere dame die ooit zelf slachtoffer is geweest van huiselijk geweld en nu rechten studeert en ook vrijwillig voorlichting geeft). Er worden huis-aan huis bezoeken gebracht, terwijl ook bij andere plenaire bijeenkomsten voorlichting wordt gegeven. Tevens vindt voorlichting plaats op scholen aan leerlingen in samenwerking met het ministerie van Educatie (MINED). Deze voorlichting is overigens breder dan alleen huiselijk geweld. Ze behandelen ook seksualiteit, mensenrechten en andere thema s. Ze gaan ook met teams de buitenwijken in om voorlichting te geven. Dit doen ze in wisselende samenstelling. Vaak sluiten andere organisaties (denk bijvoorbeeld aan medici) aan, maar dat zijn niet altijd dezelfde organisaties. In Nicaragua worden vaak muurkranten gebruikt om voorlichting te geven. Het is interessant dat deze voorlichting op deze wijze wordt vormgegeven. En de ervaring is dat mensen ook de tijd nemen om naar ze te luisteren. Op het platteland werken mensen s ochtends en zijn ze vaak s middags vrij. Als de teams dan in de middag komen dan zijn de mensen thuis en staan ze ook open voor de informatie. Ook mannen luisteren naar het verhaal. Daarnaast wordt de voorlichtingsactie ook vaak aangekondigd op de radio. 12

14 De promotoras hebben een voorlichtingsfunctie, maar ze zijn ook de ogen en oren van de buurt. Ze kijken welke gevallen er zijn en proberen dan slachtoffer er van te overtuigen om aangifte te doen. Verder worden slachtoffers door promotoras opgevangen en voeren zij gesprekken met hen. Met andere woorden: ze nemen soms ook taken over van professionals. Vooral in de buitengebieden doen promotoras vaak werk dat in de stad door professionals/de CdlM wordt gedaan. De promotoras zijn in de meeste gevallen vrouwen, maar er zijn ook mannen die voorlichting geven. Ze krijgen geen vergoeding voor hun vrijwilligerswerk, maar ze worden soms wel met kleine zaken geholpen (ze krijgen bijv. wel eens eten). Er wordt geschat dat ca. 70% van de promotoras zelf ooit slachtoffer is geweest van huiselijk geweld. Als je zelf huiselijk geweld hebt meegemaakt dan wil je graag anderen hier ook uit helpen. Ook het slachtoffer accepteert de promotora eerder, omdat ze elkaar beter kunnen begrijpen. Er wordt gesteld dat de CdlM wel moet samenwerken met deze vrijwilligers, omdat het een sociaal probleem is dat je samen met de samenleving moet oplossen! De delegatie op de foto met medewerkers en vrijwilligers van de Comisaría de la Mujer in San Carlos 13

15 Plenaire sessie met spelers ketenaanpak San Carlos Maandag 26 november 2012 Voor deze bijeenkomst zijn alle spelers op het gebied van huiselijk geweld in San Carlos uitgenodigd. De opkomst is lager dan in eerste instantie verwacht, maar de aanwezigen zijn betrokken en geïnteresseerd. De Nederlandse delegatie stelt zich voor aan de aanwezigen en legt uit wat het doel is van het werkbezoek. Vervolgens worden er presentaties gehouden door Rick Nijkamp, Mara van Bolhuis, Marieke Bekkers en Nienke Groenhagen. De presentaties scheppen een beeld van de problematiek van huiselijk geweld in Nederland en de ketenaanpak die wij in Nederland hanteren. Van alle presentaties zijn kopieën beschikbaar. Er ontspint zich een discussie over de verschillen en overeenkomsten tussen de aanpak van huiselijk geweld in Nederland en Nicaragua. Nu de nieuwe wet in Nicaragua in werking is, is er veel veranderd. In Nicaragua is het systeem van mediation komen te vervallen. Als een vrouw nu aangifte doet, dan kan dat niet meer worden terug getrokken. Er vindt altijd strafvervolging plaats. In Nederland is het systeem van mediation juist nog in werking. Daarnaast kan een slachtoffer in Nederland besluiten (2 weken bedenktijd) dat ze toch terug wil naar de pleger en dan vindt er geen strafvervolging plaats. Een ander verschil is de aanpak van de pleger. In Nicaragua is er minder aandacht in het systeem voor begeleiding van de dader, terwijl daar in Nederland juist veel aandacht aan besteed wordt. Deelnemers aan de plenaire sessie over huiselijk geweld, San Carlos 14

16 Global Humanitaria Maandag 26 november 2012 De directrice van Global Humanitaria (GH), genaamd Zayra, ontvangt ons op het kantoor van GH. Ze is hier pas drie weken werkzaam. Bij de, van oorsprong Spaanse, NGO werken tien mensen. GH is actief in drie gemeenten: El Castillo, San Miguel en San Carlos. De belangrijkste focus van GH is jeugd. Het gaat dan vooral om kinderen en jongeren te ondersteunen in het verwerven van kennis en vaardigheden om sociale uitsluiting te voorkomen. Ook probeert GH projecten te ondersteunen en mede te ontwikkelen voor gezonde leefomstandigheden. De organisatie werkt nauw samen met onderwijsinstellingen en is nu bijvoorbeeld ook bezig een project te formuleren ter ondersteuning van jonge ondernemers. Daarnaast heeft GH net een overeenkomst getekend met MINSA voor een project in de 39 gemeenschappen van San Carlos, San Miguelito en El Castillo op het gebied van mondzorg, parasieten en vaccinaties. Een ander project dat ze momenteel uitvoeren bestaat uit de mogelijkheid voor particulieren (maar ook overheden) om een kind te ondersteunen; een soort Foster Parents-systeem. Donaties van veel projecten komen uit Spanje en Italië. Thema s waar ze mee bezig zijn: publieke gezondheid, onderwijs, voedselzekerheid en gemeenschapsontwikkeling. Onder dit laatste thema valt ook geweld tegen vrouwen.gh is officieel geen partner in de ketensamenwerking op het gebied van huiselijk geweld, maar er wordt wel gesproken over een project waarbij ze een beeld proberen te krijgen van de aard en omvang van huiselijk en seksueel geweld. Met de ketenpartners van de Ruta Crítica willen ze dat in kaart brengen. GH is dan vervolgens in staat om projectvoorstellen te schrijven om fondsen te werven. Projectvoorstellen worden naar verschillende adressen gestuurd en ze ontvangen grote en kleine bedragen. De bedoeling is dat alle ketenpartners hun werk doen, terwijl GH een coachende rol heeft. Verder wordt vermeld dat in alle projecten ook een invalshoek voor jeugd zit. Ze werken momenteel ook samen met Arete in een project dat is gericht op gender en gelijkheid van sekse in de dorpen. Zelf heeft GH geen ervaring met aanpak van huiselijk geweld. Nu ze dit project met Arete uitvoeren, bouwen ze al wel enige expertise op. Bottlenecks Hieronder een rijtje met oplossingen voor problemen die er zijn bij de aanpak van huiselijk geweld volgens GH. Meer middelen beschikbaar hebben Een van de grootste problemen die momenteel spelen bij de aanpak van huiselijk geweld, is dat er te weinig geld/middelen zijn. Er is daarom sprake van een creatieve aanpak. Het juridische kader is nu wel geschapen, maar de middelen om dit te handhaven ontbreekt. Met het uitbreiden van de middelen kan de bestaande aanpak beter worden uitgevoerd. De CdlM bijvoorbeeld heeft een goede manier van werken ontwikkeld. De mobiele teams die op pad gaan om uitleg te geven over onder meer de nieuwe wetgeving werken goed. De strategie is goed, maar ze hebben te weinig geld om dit uit te voeren. Er is bijvoorbeeld al te weinig geld voor benzine om iedereen in de buitengebieden te bereiken. Het vrijwilligersapparaat is daarom wel een interessante aanvulling, maar die moet wel door professionals worden ondersteund. De vrijwilligersprojecten zijn er overigens ook op andere thema s, zoals kraamvrouwen in de buitengebieden. 15

17 Meer preventie noodzakelijk Verder is er nog steeds te weinig bekendheid in de gemeenschap over huiselijk geweld. Er is meer preventie nodig. Slachtoffers trekken nog vaak hun aanklacht in. Om dit voorkomen is meer voorlichting nodig. Verminderen economische afhankelijkheid Een andere oplossing om te voorkomen dat vrouwen een aanklacht intrekken is om de positie van de vrouwen sterker te maken. Daarvoor is het noodzakelijk om de economische afhankelijkheid van vrouwen te verminderen. Geef ze de mogelijkheid om zelf hun geld te verdienen. Informatie-uitwisseling verbeteren De informatie-uitwisseling tussen de betrokken ketenpartners is niet goed. Verder is er nog te veel sprake van bureaucratie. GH ziet hierin ook wel een rol voor zichzelf weggelegd. De directrice geeft aan dat ze afgelopen donderdag een bijeenkomst hebben gehad, waarin ze met alle ketenpartners hebben gesproken over de oorzaken, de gevolgen en de bottlenecks bij de aanpak van huiselijk geweld. Het blijkt voor de directrice moeilijk om concrete voorbeelden te geven van de slechte informatie-uitwisseling. Er wordt hoofdzakelijk in algemene termen over gesproken. Wellicht kan dit te maken hebben met het feit dat de directrice slechts drie weken hier werkzaam is. 16

18 Casa de Atención al Migrante (opvanghuis voor migranten) Maandag 26 november 2012 Aan het einde van de dag gaan we kort op bezoek bij la Casa de Atencion al Migrante : een opvanghuis voor migranten. Het huis wordt gerund door vrijwilligers en krijgen financiële ondersteuning van een christelijke organisatie. Bij binnenkomst is er één vrouw aanwezig die een tijd in Costa Rica heeft gewoond bij haar dochter en nu weer op de weg terug is naar een andere plaats in Nicaragua. Op haar doorreis kan ze voor niets overnachten in dit migranten-huis. Er zijn twee slaapzalen beschikbaar waar enkele stapelbedden staan met vieze dunne matrasjes en er is ook een douche. Ze hebben speelgoed verzameld waar kinderen van mensen die hier overnachten mee kunnen spelen. Er zijn veel mensen die illegaal in Costa Rica werken. Als deze mensen hun baan kwijt raken of het land worden uitgezet dan kunnen ze overnachten in dit migrantenhuis. Ook mensen die de andere kant uitgaan (van Nicaragua naar Costa Rica) kunnen hier slapen. Omdat San Carlos een grensgemeente is, hebben ze veel met migratie te maken. Vaak blijven mensen maar één nacht. Het is ook niet de bedoeling dat ze hier erg lang verblijven. Soms wordt het huis ook opengesteld voor backpackers die nauwelijks meer geld hebben om ergens te logeren. Het opvanghuis vindt, vanuit de christelijke instelling, dat zij in principe iedereen die dat niet kan betalen een overnachting moeten bieden. Slachtoffers huiselijk geweld Omdat het officiële opvanghuis voor slachtoffers van huiselijk geweld lange tijd niet open is geweest, worden er in het migrantenhuis ook regelmatig slachtoffers van huiselijk geweld opgevangen. In november was dit bijvoorbeeld het geval. De vrouw in kwestie bleef vier dagen. Bij de opvang werken ze samen met de CdlM, die de slachtoffers naar hen doorverwijst. Tussen oktober 2011 en september 2012 hebben er in totaal 114 slachtoffers van huiselijk geweld tenminste één nacht in het migrantenhuis overnacht. De slaapzaal van het Migrantenhuis 17

19 Ministeriebezoek: MIFAMILIA en MINED Dinsdag 27 november 2012 Op dinsdag hebben we een gesprek met vertegenwoordigsters van het Ministerie van Gezin (MIFAMILIA) en het Ministerie van Educatie (MINED). Reina Delgado is de baas van de departementale afdeling van het MINED en houdt zich hier vooral bezig met het opzetten en uitzetten van educatieve programma s. Dignora Avalos is de hoofdverantwoordelijke van het MIFAMILIA, dat zich vooral richt op kinderen en jeugd. Ook is Francis Amador van MINED aanwezig. Ze is één van de drie coördinatoren van de in totaal 74 schooladviseurs. Die houden zich bezig met preventie en geven voorlichting en advies op scholen over huiselijk geweld en bijvoorbeeld ook HIV/Aids. In totaal werken er 1458 personen bij MINED op departementaal niveau. Daarnaast hebben zij 400 vrijwilligers die voorlichting geven. Bij MIFAMILIA werken 12 personen op departementaal niveau. Beide ministeries hebben te maken met huiselijk geweld; het gaat dan vooral om kindermishandeling. Als gezinnen hun kinderen niet meer kunnen opvangen, komt MIFAMILIA in actie. In samenwerking met MINSA en MINED hebben ze een speciaal programma ontwikkeld op het gebied van kindermishandeling. Het doel is het kind en het gezin weer op gang te helpen om in harmonie samen te leven. MIFAMILIA en MINED werken vooral in de preventie en kunnen zelf, bij bijvoorbeeld kindermishandeling, niet direct zelf interveniëren. Ze schakelen dan CdlM in. Nieuwe wet Momenteel zijn ze bezig met de uitwerking van de nieuwe wet (wet 779). Inmiddels is duidelijker in beeld wat de rol is van de ministeries. Met de nieuwe wet is geëxpliciteerd wat huiselijk geweld precies is. Er werd een meer algemene term gebruikt, maar deze is nu vrij uitgebreid (ook economische uitbuiting valt hier nu onder). De nieuwe wet is meer gericht op geweld tegen vrouwen. De vrijblijvendheid bij de aanpak van huiselijk geweld is verdwenen. Betrokken ketenpartners (professionals) worden verplicht om snel in actie te komen als ze signalen opvangen. Dat zijn ze verplicht, want anders zijn ze medeplichtig. De sancties die worden uitgereikt aan hulpverlenende partijen bij overtreding van de nieuwe wet (oftewel: als ze te laat of niet in actie komen bij signalen van huiselijk geweld) zijn ook erg hoog. Er worden boetes uitgedeeld en ze kunnen je salaris inhouden voor 500 dagen 1. Schooladviseurs De schooladviseurs geven voorlichting op scholen over diverse onderwerpen. Huiselijk geweld is daar één van. Daarnaast hebben deze schooladviseurs de taak om huiselijk geweld te signaleren. Ze werken bij voorlichtingen ook vaak samen met de CdlM, met name als ze de buitengebieden ingaan. In verband met de beperkte financiële mogelijkheden werken organisaties samen om de buitengebieden te kunnen bezoeken. Ze gaan dan bijvoorbeeld met de CdlM het 1 RN: als ik het goed begrepen heb, ontvangen ze dan nog wel een soort van minimumloon, maar al het geld wat daarboven komt wordt ingehouden. 18

20 ministerie van educatie, het ministerie van gezin en de rechtbank de buitengebieden in. Hulpverlening daders Het Ministerie van Gezondheid (MINSA) is momenteel bezig om hulpverlening voor daders op te zetten. Er is namelijk veel hulp voor slachtoffers, maar nog niet voor daders. Om recidive te voorkomen is het goed om ook te investeren in hulpverlening aan daders. Er zijn echter weinig partijen die hieraan willen beginnen. Het lijkt erop dat er sprake is geweest van een hete aardappel die nu dus is doorgeschoven naar het ministerie van gezondheid. Alimentatie Gescheiden vaders zijn in Nicaragua verplicht om alimentatie aan de moeder van hun kinderen te betalen. Dit kan in de vorm van geld zijn, maar het is ook mogelijk om eten te geven. Dit geld of eten wordt door de man afgeleverd bij MIFAMILIA, die dit doorgeeft aan de ex-vrouw van deze man. Dit traject kan ook via de rechter geregeld worden, maar die stelt vaak mediation voor via MIFAMILIA. Als men er dan vervolgens niet uitkomt, dan komt er alsnog een rechterlijke uitspraak. Uiteindelijk wordt de CdlM ingeschakeld als een man weigert te betalen. Het verschuift dan van het civielrecht naar het strafrecht. 19

Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort

Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort Aanpak huiselijk geweld centrumgemeentegebied Amersfoort De bestrijding van huiselijk geweld is een van de taken van gemeenten op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (WMO, nu nog prestatieveld

Nadere informatie

De Rotterdamse aanpak van jeugdprostitutie

De Rotterdamse aanpak van jeugdprostitutie De Rotterdamse aanpak van jeugdprostitutie Klaas Ridder ketenregisseur jeugdprostitutie Overzicht Introductie / begrippenkader Situatie vóór 2004 2004 een initiatief voor een ketenaanpak 2005 de inrichting

Nadere informatie

Rotterdamse Meldcode. huiselijk geweld en kindermishandeling

Rotterdamse Meldcode. huiselijk geweld en kindermishandeling Rotterdamse Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 2 Waarom een meldcode? De Rotterdamse Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is een stappenplan voor professionals en instellingen bij

Nadere informatie

Directe Hulp bij Huiselijk. U staat er niet alleen voor!

Directe Hulp bij Huiselijk. U staat er niet alleen voor! Directe Hulp bij Huiselijk Geweld U staat er niet alleen voor! U krijgt hulp Wat nu? U bent in contact geweest met de politie of u heeft zelf om hulp gevraagd. Daarom krijgt u nu Directe Hulp bij Huiselijk

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Rechtshandhaving en Criminaliteitsbestrijding Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Workshop: Als buiten binnen een probleem is; de Rotterdamse probleemaanpak

Workshop: Als buiten binnen een probleem is; de Rotterdamse probleemaanpak Conferentie : SAFE OP SCHOOL, WAT WE LEREN VAN INCIDENTEN Workshop: Als buiten binnen een probleem is; de Rotterdamse probleemaanpak Datum: 14 april 2010 Programma workshop Introductie workshopleiders

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Informatie voor professionals 0900 1 26 26 26 5 cent per minuut Signaleren en samen aanpakken Wat is huiselijk geweld en wat is kindermishandeling? Verplicht

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

Sociale omgeving. 1. Kindermishandeling

Sociale omgeving. 1. Kindermishandeling 1. Kindermishandeling Kindermishandeling is 'elke vorm van voor een minderjarige bedreigende of gewelddadige interactie van fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte

Nadere informatie

Hulp bij huiselijk geweld

Hulp bij huiselijk geweld Hulp bij huiselijk geweld Beter voor elkaar 2 Huiselijk geweld Wat is huiselijk geweld? Bij huiselijk geweld denk je al gauw aan een man die zijn vrouw of zijn kinderen slaat. Maar er zijn veel meer soorten

Nadere informatie

Presentatie Integrale jeugdhulp Kennisdag 25 januari 2016

Presentatie Integrale jeugdhulp Kennisdag 25 januari 2016 Presentatie Integrale jeugdhulp Kennisdag 25 januari 2016 Zorgtafel Mensenhandel en Prostitutie Rotterdam Hun verleden is niet hun toekomst Commissie Azough De Zorgtafel Mensenhandel en Prostitutie in

Nadere informatie

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar

Jeugd gezond heids zorg. 0-19 jaar Jeugd gezond heids zorg 0-19 jaar Ongewenst gedrag binnen het onderwijs Meldingsregeling Vertrouwenspersoon Inleiding Meldingen van machtsmisbruik Soms is er sprake van meldingen over een vorm van machtsmisbruik

Nadere informatie

CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL

CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL categorale opvang voor slachtoffers mensenhandel De categorale opvang voor slachtoffers van mensenhandel (COSM) omvat 70 veilige opvangplekken en is in

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 5 > Maakt u zich zorgen over een kind? 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen van Kinderbescherming

Nadere informatie

De Wet meldcode Hoe zit het?

De Wet meldcode Hoe zit het? De Wet meldcode Hoe zit het? Het houdt niet vanzelf op November 2012 Sita Hoogland & Mirella Laan Gebruik deze gelegenheid om dat te zeggen wat je werkelijk wil zeggen, luister goed en heb respect voor

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Verkeersongeluk. Misdrijf. Calamiteit. Praktisch. Slachtofferhulp Nederland Veelzijdig deskundig

Verkeersongeluk. Misdrijf. Calamiteit. Praktisch. Slachtofferhulp Nederland Veelzijdig deskundig Misdrijf Verkeersongeluk Calamiteit Juridisch Emotioneel Praktisch Veelzijdig deskundig biedt juridische, praktische en emotionele hulp aan slachtoffers van een misdrijf, calamiteit of verkeersongeluk.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Datum 6 januari 2016 Onderwerp Gespreksnotitie Nationaal Rapporteur rondetafelgesprek kindermisbruik. Geachte voorzitter,

Datum 6 januari 2016 Onderwerp Gespreksnotitie Nationaal Rapporteur rondetafelgesprek kindermisbruik. Geachte voorzitter, 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. de voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie mevrouw L. Ypma Postbus 20018 2500 EA Den Haag Turfmarkt

Nadere informatie

Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling

Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling Annet Kramer Inzet van het strafrecht bij kindermishandeling Debat Kiezen voor kinderen 26 september 2013 De Balie wie ben ik en waarom sta ik hier? Annet Kramer Landelijk parket, cluster kinderporno en

Nadere informatie

Kinderen, ouderen en het huisverbod

Kinderen, ouderen en het huisverbod Een korte introductie Bureau voor beleidsonderzoek, advies en detachering Kinderen, ouderen en het huisverbod Alle relevante beleidsthema s, van arbeid, onderwijs en zorg tot criminaliteit & veiligheid

Nadere informatie

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173 Inhoud Inleiding 7 Deel 1: Theorie 1. Kindermishandeling in het kort 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Aard en omvang 13 1.3 Het ontstaan van mishandeling en verwaarlozing 18 1.4 Gevolgen van kindermishandeling

Nadere informatie

Als ouders gaan scheiden

Als ouders gaan scheiden Als ouders gaan scheiden Over de Raad voor de Kinderbescherming September 2009 Justitie Ministerie van Justitie Raad voor de Kinderbescherming Als ouders gaan scheiden Met de meeste kinderen en jongeren

Nadere informatie

Samenwerking met de politie. Door Hans Slijpen, Accountmanager gezondheidszorg, Eenheid Midden Nederland, 20 november 2013.

Samenwerking met de politie. Door Hans Slijpen, Accountmanager gezondheidszorg, Eenheid Midden Nederland, 20 november 2013. Samenwerking met de politie Door Hans Slijpen, Accountmanager gezondheidszorg, Eenheid Midden Nederland, 20 november 2013. Inleiding Samenwerking waarom? Samenwerking hoe? Knelpunten: Informatie uitwisseling,

Nadere informatie

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson

Meld. seksueel misbruik. aan de commissie-samson Meld seksueel misbruik aan de commissie-samson Help ons Mijn naam is Rieke Samson en ik wil je vragen om ons te helpen bij het onderzoek naar seksueel misbruik van kinderen en jongeren. Zelf ben ik voorzitter

Nadere informatie

Dierenmishandeling in gezinnen

Dierenmishandeling in gezinnen Dierenmishandeling in gezinnen Prof.dr. Marie-Jose Enders-Slegers, Leerstoel Antrozoologie, Faculteit Psychologie Stichting Cirkel van Geweld, Werkgroep Dierenpleegzorg marie-jose.enders@ou.nl Link - letter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten

HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten HELLAS-GLANA beleidsnotitie klachten 1. Inhoud 2. Inleiding 1. Inhoud 2. Inleiding 3. Intentie van het beleid op het gebied van klachten 4. Uitvoering beleid 5. Implementatie 6. Bijlage 1 Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op Hulp bij het herstel Als slachtoffer kunt u bij Slachtofferhulp Nederland terecht 0900-0101 (lokaal tarief) voor kosteloze ondersteuning op emotioneel, praktisch en juridisch gebied. Bent u slachtoffer

Nadere informatie

Als de Raad u om informatie vraagt

Als de Raad u om informatie vraagt Als de Raad u om informatie vraagt Inhoud 3 > Als de Raad u om informatie vraagt 5 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Onderzoek door de Raad 7 > Uw medewerking is belangrijk 8 > Uw medewerking bij

Nadere informatie

MELDCODE HUISHOUDELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING

MELDCODE HUISHOUDELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING MELDCODE HUISHOUDELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING Inhoud Inhoud... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Voorwoord... 2 Enkele begrippen... 3 Stappenplan bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling...

Nadere informatie

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school. Oka Storms Ben Serkei SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG in en om de school Oka Storms Ben Serkei Wat gaan we doen? * Achtergronden seksualiteit * Invloed beeldcultuur en gevolgen * Oefening Wat is grensoverschrijdend? * Seksueel

Nadere informatie

Signaleren en handelen bij seksueel & huiselijk geweld

Signaleren en handelen bij seksueel & huiselijk geweld Signaleren en handelen bij seksueel & huiselijk geweld Acute Zorgregio Oost 2015 Drs. Loes Veraart Schelfhout, huisarts n.p. aandachtsfunctionaris HAP Arnhem e.o. Drs. Marie Louise Moors, SEH arts Radboudumc,

Nadere informatie

Als uw kind in aanraking komt met de politie

Als uw kind in aanraking komt met de politie Als uw kind in aanraking komt met de politie Inhoud 3 > Als uw kind in aanraking komt met de politie 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het traject in jeugdstrafzaken 7 > Officier van justitie en

Nadere informatie

Jeugdprostitutie en loverboys

Jeugdprostitutie en loverboys Jeugdprostitutie en loverboys Loverboys dat zijn toch die jongens die meisjes versieren en ze dan later verkopen? Loverboys zijn jongens die meisjes dure cadeaus geven en ze daarna tot hoer maken Bron:

Nadere informatie

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Datum vaststelling : 12-11-2007 Eigenaar : Beleidsmedewerker Vastgesteld door : MT Datum aanpassingen aan : 20-01-2015 Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Doel meldcode Begeleiders een stappenplan

Nadere informatie

dat MENS De Bilt in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten en vrijwilligers bij deze stappen ondersteunt;

dat MENS De Bilt in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten en vrijwilligers bij deze stappen ondersteunt; Inleiding Een Meldcode voor huiselijk geweld en kindermishandeling helpt professionals goed te reageren bij signalen van dit soort geweld. Sinds 1 juli 2013 zijn beroepskrachten verplicht zo'n Meldcode

Nadere informatie

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling

Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Meldcode bij signalen van huiselijk geweld en kindermishandeling Het bevoegd gezag van Virenze 1 Overwegende dat de Virenze verantwoordelijk is voor een goede kwaliteit van de dienstverlening aan zijn

Nadere informatie

De draad weer oppakken

De draad weer oppakken De draad weer oppakken na een ingrijpende gebeurtenis 0900-0101 (lokaal tarief) Slachtofferhulp N e d e r l a n d Een ingrijpende gebeurtenis, zoals een misdrijf of verkeersongeluk, zet uw leven in meer

Nadere informatie

Dr. Xavier M.H. Moonen

Dr. Xavier M.H. Moonen Dr. Xavier M.H. Moonen Orthopedagoog/GZ-psycholoog Bijzonder lector inclusie van mensen met een verstandelijke beperking Zuyd Hogeschool Docent en onderzoeker UvA in het bijzonder voor het vakgebied zorg

Nadere informatie

Klachtenregeling Kelderwerk

Klachtenregeling Kelderwerk Klachtenregeling Kelderwerk (Seksuele) intimidatie, agressie, geweld, discriminatie en/of onbehoorlijk gedrag Advies Platformoverleg d.d. 6 februari 2008 Vastgesteld d.d. 28 februari 2008 Op grond van

Nadere informatie

Datum 28 augustus 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over seksueel misbruik bij boeddhisten in Nederland

Datum 28 augustus 2015 Onderwerp Antwoorden Kamervragen over seksueel misbruik bij boeddhisten in Nederland 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bestuurlijke en Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500

Nadere informatie

Vijf jaar Slachtofferhulp: Hart voor werk en klant zaterdag, 26 mei 2012 06:00. Daira Leer

Vijf jaar Slachtofferhulp: Hart voor werk en klant zaterdag, 26 mei 2012 06:00. Daira Leer Daira Leer Stichting Slachtofferhulp Curaçao bestaat dit jaar vijf jaar. En elk jaar worden er meer mensen geholpen; in 2011 waren dit er zelfs 538. Je zou zeggen een trieste afspiegeling van waar het

Nadere informatie

GAMS België. GAMS België

GAMS België. GAMS België 14 15 Emoties zijn reacties op allerlei zaken die zich afspe- VGV is een uiterst pijnlijke ingreep die vaak onder len rondom ons: angst, vreugde, woede, verbazing, dwang en zonder waarschuwing wordt uitgevoerd.

Nadere informatie

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag:

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag: Werk en opleiding Partner Werk gaan zoeken Ander werk vinden Een vaste baan vinden Beter op kunnen schieten met mijn collega s Geen ruzie hebben met mijn baas Werkervaring krijgen (Vaker) vrij nemen Leren

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

uitgave december 2011 beroepsgeheim

uitgave december 2011 beroepsgeheim uitgave december 2011... met thet beroepsgeheim ... met het beroepsgeheim Sommige problemen, ziektes, kan je niet in je eentje oplossen. Om deze problemen aan te pakken, heb je hulp nodig van mensen die

Nadere informatie

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG

PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG PROTOCOL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG Op de Lidwinaschool gelden algemene gedragsregels voor leerlingen, leerkrachten, ouders, schoolleiding en andere medewerkers. Die staan beschreven in een gedragscode.

Nadere informatie

Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege

Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege Handelingsprotocollen veiligheid Mill-Hillcollege 2014 INSPIREREND BETROKKEN - ONDERNEMEND Inhoudsopgave Voorwoord 3 Wat is wat 4 Handelingskaart wapenbezit 6 Handelingskaart opname maken zonder toestemming

Nadere informatie

Stelselwijziging & Jeugdzorg

Stelselwijziging & Jeugdzorg Stelselwijziging & Jeugdzorg Summersymposium 9 juni 2016 Henrique Sachse Arts M&G, jeugdarts, vertrouwensarts 1 Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Voor bijeenkomst mogelijk

Nadere informatie

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op

Hulp bij het herstel. Als slachtoffer kunt u bij. Slachtofferhulp Nederland terecht. voor kosteloze ondersteuning op Hulp bij het herstel Als slachtoffer kunt u bij Slachtofferhulp Nederland terecht voor kosteloze ondersteuning op emotioneel, praktisch en juridisch gebied. Bent u slachtoffer van een misdrijf, zoals een

Nadere informatie

Praktische informatie voor mensen van wie de partner of huisgenoot een huisverbod heeft gekregen. Achterblijven na een huisverbod...

Praktische informatie voor mensen van wie de partner of huisgenoot een huisverbod heeft gekregen. Achterblijven na een huisverbod... Praktische informatie voor mensen van wie de partner of huisgenoot een huisverbod heeft gekregen Achterblijven na een huisverbod... Over deze folder De politie geeft u deze folder omdat uw partner of huisgenoot

Nadere informatie

MELDCODE HUISELIJK GEWELD

MELDCODE HUISELIJK GEWELD MELDCODE HUISELIJK GEWELD status Definitief 11 februari 2014 pagina 1 van 7 Het bevoegd gezag van SPO de Liemers; overwegende dat SPO De Liemers verantwoordelijk is voor een goede kwaliteit van de dienstverlening

Nadere informatie

Kindspoor Fier Fryslân

Kindspoor Fier Fryslân Kindspoor Fier Fryslân Het kind centraal stellen Denken vanuit het perspectief van het kind Fier Fryslân is een expertise- en behandelcentrum op het terrein van geweld in afhankelijkheids- relaties 1 Wij

Nadere informatie

THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW

THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW THE A21 CAMPAIGN AFSCHAFFEN VAN ONRECHT IN DE 21E EEUW FEITEN MENSENHANDEL is de illegale handel van mensen, met als voornaamste doel gedwongen arbeid en seksuele uitbuiting. Het is de snelst groeiende

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 22 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 22 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet

SAMENVATTING Achtergrond Onderzoeksopzet SAMENVATTING Achtergrond De laatste jaren is er een toenemende aandacht van de overheid voor de aanpak van kindermishandeling en partnergeweld. Het kabinet heeft in 2007 het actieplan Kinderen Veilig Thuis

Nadere informatie

STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO

STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO STICHTING BASISVOORZIENING PEUTERSPEELZAALWERK ERMELO INTERNE WERKWIJZE SBPE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING juli 2014 Inhoud MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING... 3 1. ALGEMEEN...

Nadere informatie

Het verdrag van Istanbul

Het verdrag van Istanbul Het verdrag van Istanbul De gevolgen van het verdrag voor de aanpak van geweld tegen vrouwen 3 november 2014 Inhoud workshop uitleg verdrag het genderperspectief van het verdrag internationaal verdrag

Nadere informatie

Vluchtelingenjeugd Centraal

Vluchtelingenjeugd Centraal pilot cursus Vluchtelingenjeugd Centraal Trainerspool VWMN april 2012 Programma Introductie Uitleg project en cursus Informatie over vluchtelingenjeugd ~ korte pauze ~ Rol VluchtelingenWerk Houding, tips

Nadere informatie

Justitiële Verslavingszorg. De reclassering

Justitiële Verslavingszorg. De reclassering Justitiële Verslavingszorg De reclassering JVz is een onderdeel van Inforsa, een instelling gespecialiseerd in intensieve en forensische zorg. JVz biedt reclasseringsprogramma s voor mensen die - mede

Nadere informatie

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld?

Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? Hoe voorkomen we eergerelateerd geweld? ARTIKEL - 30 OKTOBER 2015 Het Platform Eer en Vrijheid organiseerde op 8 oktober een landelijke bijeenkomst over eergerelateerd geweld. Hilde Bakker (Kennisplatform

Nadere informatie

Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang

Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang Instrument voor risicoscreening in de vrouwenopvang Datum afname Naam intaker Naam cliënt Uitslag risicoscreening A. Achtergrondinformatie 1. Wie weet er (vermoedelijk) dat u bij de vrouwenopvang aanklopt?

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN

ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN ACTIEPLAN VERBORGEN VROUWEN gemeente Den Haag September 2015 Conceptversie 2.0 1 Inleiding In november jl. is door de Haagse gemeenteraad Motie 86 Geïsoleerde Vrouwen aangenomen. Om uitvoering te geven

Nadere informatie

Scharlaken Koord: 65.000,00 ( = een gedeeltelijke bijdrage aan het totale programma, zie bijlage offerte Gebaseerd op de werkelijke uren 2011 )

Scharlaken Koord: 65.000,00 ( = een gedeeltelijke bijdrage aan het totale programma, zie bijlage offerte Gebaseerd op de werkelijke uren 2011 ) Aanvraag subsidie Scharlaken Koord 2012 Scharlaken Koord Scharlaken Koord is een christelijke organisatie die sinds 1987 werkzaam is onder prostituees op de Wallen in Amsterdam. Daamaast heeft Scharlaken

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Noord-Holland

Bureau Jeugdzorg Noord-Holland Bureau Jeugdzorg Noord-Holland 2 Bureau Jeugdzorg Noord-Holland Ieder kind heeft het recht om op te groeien tot een gezonde en evenwichtige volwassene. Dat gaat niet altijd vanzelf. Soms is hulp nodig

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

bij ons thuis ging het eerst heel anders...

bij ons thuis ging het eerst heel anders... bij ons thuis ging het eerst heel anders... stop huiselijk geweld, kindermishandeling en overlast bel 0800 2000 (gratis) een veilig thuis, dat doen we samen! www.veiligthuiszuidhollandzuid.nl 1 Een veilig

Nadere informatie

SOVOR. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

SOVOR. Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling SOVOR Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Maart 2014 1 Inleiding Het bevoegd gezag van de Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Roosendaal (SOVOR) overwegende dat a. SOVOR verantwoordelijk

Nadere informatie

Signaleren en melden huiselijk geweld en kindermishandeling

Signaleren en melden huiselijk geweld en kindermishandeling Signaleren en melden huiselijk geweld en kindermishandeling Handreiking voor woningcorporaties Huiselijk geweld Huiselijk geweld komt in onze samenleving te vaak voor. Jaarlijks worden ongeveer 107.000

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Hans Lomans Bestuurder BJzG 8 april 2011 2 U vindt ons Overal in Gelderland In alle regio s Zorg-en Adviesteams Centra voor Jeugd en Gezin Veiligheidshuizen

Nadere informatie

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren

Mishandeling en seksueel. Laat het niet zomaar gebeuren Mishandeling en seksueel geweld Laat het niet zomaar gebeuren Alles over mishandeling en seksueel geweld Meldpunt Geweld, Misbruik en Kindermishandeling tel. 1712 elke werkdag van 9 tot 17 uur Dit nummer

Nadere informatie

SAMEN STA JE STERK S U P P O R T F R Y S L Â N B E L E I D S P L A N 2 0 1 5-2 0 1 7

SAMEN STA JE STERK S U P P O R T F R Y S L Â N B E L E I D S P L A N 2 0 1 5-2 0 1 7 SAMEN STA JE STERK SUPPORT FRYSLÂN BELEIDSPLAN 2015-2017 INLEIDING Maatjesproject Support Fryslân startte in 2001 als onderdeel van Solidair Fryslân. Per 1 januari 2014 is Support Fryslân een zelfstandige

Nadere informatie

KINDERMISHANDELING EN

KINDERMISHANDELING EN DE TAAK VAN HET ZIEKENHUIS BIJ VERDENKING VAN KINDERMISHANDELING EN HUISELIJK GEWELD Laurentius Ziekenhuis, Roermond S. Potgieter (kinderarts) V. Janssen (Kindermishandelingsfunctionaris) Veldnorm 1 2

Nadere informatie

Meldcode Cibap Vakschool

Meldcode Cibap Vakschool Meldcode Cibap Vakschool Breng de signalen in kaart Vraag advies aan BSS en eventueel het Steunpunt Veilig Thuis Bespreek de signalen met de student Weeg het risico op gevaar voor de student: terugkoppeling

Nadere informatie

CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG

CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG CONVENANT 'JOIN THE CLUB VEILIGE PUBLIEKE TAAK' TILBURG Gemeente Tilburg en werkgevers in de (semi)publieke sector 1 Inleiding Ambulancepersoneel, buschauffeurs, medewerkers van zorginstellingen, gemeentes,

Nadere informatie

Gezinspsychiatrie in Beilen

Gezinspsychiatrie in Beilen informatie voor kinderen Gezinspsychiatrie in Beilen Dagbehandeling, kliniek en centrum voor gezinshereniging www.ggzdrenthe.nl Met het hele gezin in behandeling Jouw gezin komt misschien in behandeling

Nadere informatie

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling

Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoogeveen meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voorlopig vastgesteld door directeur-bestuurder 9 februari 2012 instemming PGMR 8 maart 2012 definitief

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst

gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst gewoon meedoen! Ketenzorg met toekomst De basis van In voor zorg! Voor wie is JeugdzorgPlus? Door een gebrek aan aansluitende zorg vielen voorheen veel jongeren tussen wal en schip. Dit verkleinde hun

Nadere informatie

Mensenrechten geweld aangedaan

Mensenrechten geweld aangedaan Themanummer Mensenrechten Stedenband Groningen - San Carlos Jaargang 15 - nummer 4 - december 2012 Cultuur en beeldvorming in de media Interview seksuele diversiteit Onder indruk aanpak huiselijk geweld

Nadere informatie

Ouderenmishandeling De rol van de gemeente

Ouderenmishandeling De rol van de gemeente Ouderenmishandeling De rol van de gemeente 11/21/2013 Congres huiselijk geweld 18 november 2013 Programma: Opening Inleiding landelijke aanpak ouderenmishandeling; de meldcode De rol van de gemeente: s-hertogenbosch

Nadere informatie

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen

Protocol Ongewenste Omgangsvormen. Van. De Banketgroep. en haar dochtervennootschappen Protocol Ongewenste Omgangsvormen Van De Banketgroep en haar dochtervennootschappen van toepassing vanaf 1 december 2013 Inleiding De Banketgroep wil ongewenste omgangsvormen zoals seksuele intimidatie,

Nadere informatie

DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND

DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND Een no-nonsense benadering vormgegeven door gedreven en erkende professionals DIRECT, DICHTBIJ EN DOELTREFFEND Hoofdlocatie: Oostwaarts 5 E,2711 BA Zoetermeer Telefoonnummer:

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding onderzoek

Samenvatting. Aanleiding onderzoek Samenvatting Aanleiding onderzoek In het Actieplan 'Kinderen Veilig Thuis', dat eind 2010 afgerond is, en in een nieuw actieplan dat 28 november 2011 is gepubliceerd is vastgelegd hoe de overheid kindermishandeling

Nadere informatie

U heeft een huisverbod... Wat nu?

U heeft een huisverbod... Wat nu? U heeft een huisverbod... Wat nu? Praktische informatie voor personen aan wie een huisverbod is opgelegd Over deze folder U heeft zojuist een huisverbod gekregen. De politie heeft u daarbij deze folder

Nadere informatie

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren

Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Raad voor de Kinderbescherming Ministerie van Veiligheid en Justitie Leerstraf So-Cool Informatie voor jongeren Je gaat de leerstraf So-Cool volgen. Deze brochure legt uit wat de leerstraf is en wat we

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

-dat de Pionier in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten bij deze stappen ondersteunt;

-dat de Pionier in deze code ook vastlegt op welke wijze zij de beroepskrachten bij deze stappen ondersteunt; Protocol meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling kindermishandeling aan het Steunpunt Huiselijk Geweld. De directie van de Pionier Locatie: OBS de Duinroos Floraronde 293, te Velserbroek + OBS

Nadere informatie

Protocol Huiselijk geweld en Kindermishandeling

Protocol Huiselijk geweld en Kindermishandeling Protocol Huiselijk geweld en Kindermishandeling Onderstaand protocol is opgesteld in verband met de wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling die met ingang van 1 juli 2013 van kracht is geworden.

Nadere informatie

Cijfers huiselijk geweld en kindermishandeling

Cijfers huiselijk geweld en kindermishandeling Cijfers huiselijk geweld en kindermishandeling In Nederland heeft 40% van de bevolking ooit te maken gehad met huiselijk geweld Jaarlijks 200.000 mensen in Nederland slachtoffer van huiselijk geweld In

Nadere informatie

De vijf stappen van de meldcode worden ook beschreven op de website van ZorgOog-jeugd en gezin Achterhoek: www.zorgoogachterhoek.nl.

De vijf stappen van de meldcode worden ook beschreven op de website van ZorgOog-jeugd en gezin Achterhoek: www.zorgoogachterhoek.nl. Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling De wet Verplichte meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling treedt 1 juli 2013 in werking. De meldcode is bedoeld om professionals sneller

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI)

Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI) Het werk van de vertrouwensinspecteur (VI) Congres toezicht en handhaving Kinderopvang 1 oktober 2013 Vertrouwensinspecteurs in de kinderopvang Christa Broeren en Liesbeth Klaver Een houtskoolschets van

Nadere informatie