INFORMATIE over BEROERTE

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INFORMATIE over BEROERTE"

Transcriptie

1 Beroerte: voorkomen, herkennen en behandelen Informatie over behandeling in Medisch Centrum Haaglanden INFORMATIE over BEROERTE

2 Beste bezoeker, Wij heten u hartelijk welkom in het MCH op de Dag van de Beroerte. In het MCH besteden wij veel aandacht aan deze dag. Bij een beroerte (ook wel beslag, attaque of stroke genoemd) kan er sprake zijn van een herseninfarct door een afgesloten bloedvat of een hersenbloeding door een kapot bloedvat. Meer dan mensen krijgen jaarlijks in Nederland een beroerte. In het MCH worden per jaar ongeveer 700 patiënten met een beroerte opgenomen en behandeld. Beroerten behoren tot de belangrijkste doodsoorzaak in Nederland en zij leiden helaas nog vaak tot invaliditeit. Daarom is het belangrijk om een beroerte te voorkomen. Daar kunt u zelf veel aan doen zoals u kunt zien tijdens deze dag in het MCH. Belangrijk is dat een beroerte zo snel mogelijk wordt behandeld. Elke minuut telt! Time is brain. Bij de eerste verschijnselen van een beroerte moet de patiënt zo snel mogelijk naar het ziekenhuis. Om patiënten zo snel mogelijk te kunnen behandelen, heeft het MCH het Neurovasculair Centrum opgericht met onder meer de Acute HersenHulp en de Stroke Care Unit. In het Neurovasculair Centrum van het MCH kunnen de patiënten met een beroerte volgens de modernste inzichten worden behandeld. Na de acute behandeling is verdere revalidatie en nazorg belangrijk. Ook hierover hoort u meer op deze dag. In dit informatieboekje vindt u het programma van de Dag van de Beroerte in het MCH en verdere informatie over allerlei aspecten van een beroerte. Wij wensen u een interessante en leerzame dag toe! Met vriendelijke groeten namens het team van het Neurovasculair Centrum, Dr. Jelis Boiten, neuroloog pagina 2 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

3 Bij een beroerte telt elke minuut! Time is brain. Wat is een beroerte? Een beroerte is de verzamelnaam voor een herseninfarct en een hersenbloeding. Bij een beroerte is: 80% een herseninfarct 20% een hersenbloeding Een beroerte wordt ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Letterlijk vertaald een ongeluk in de bloedvaten van de hersenen. De klachten bij een beroerte of TIA kunnen bestaan uit halfzijdige verlamming, veranderd gevoel, spraakproblemen, begripsproblemen en uitval van gezichtsvermogen. Wat is een TIA? Een TIA is een voorbijgaande beroerte. Deze klachten zijn dan tijdelijk en meestal binnen 1 uur verdwenen. pagina 3 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

4 Acute behandeling spaart hersenen Er zijn verschillende soorten beroertes. Met één belangrijke overeenkomst: mensen met de verschijnselen van een beroerte moeten zo snel mogelijk naar het ziekenhuis. Elke minuut telt. Het Neurovasculair Centrum van het MCH is er volledig op ingericht om patiënten acuut én op langere termijn te helpen herstellen van een beroerte. Per jaar krijgen zeker mensen een beroerte. Twintig procent hiervan overlijdt in de eerste maand door complicaties, dertig procent binnen een jaar. Een snelle en juiste behandeling is van levensbelang, aldus neuroloog Jelis Boiten. De persoonlijke, maatschappelijke en economische consequenties van een beroerte zijn veel groter dan van een hartinfarct. Beroerte Het Neurovasculair Centrum van het MCH behandelt iedereen die te maken heeft met een plotselinge vasculaire ontwikkeling in de hersenen, beter bekend als beroerte. Het Engelse woord stroke plotselinge aanval is volgens Boiten een heel goede benaming. In tachtig procent van de gevallen gaat het om een zuurstoftekort in de hersenen door een acuut verstopt bloedvat, dat noemen we een herseninfarct. De overige twintig procent van de patiënten krijgt een hersenbloeding. Daarvan zijn de gevolgen meestal ernstiger. De belangrijkste doodsoorzaak in Nederland is de hartinfarct. Maar de persoonlijke, maatschappelijke en economische consequenties van een beroerte zijn veel groter. pagina 5 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

5 Binnen een half uur Vertoont iemand in je omgeving acute verlammingsverschijnselen, een scheef gezicht met afhangende mondhoek, of gaat het spreken ineens moeilijk? Meteen 112 bellen. Time is brain, zegt Boiten. Acute hulp spaart hersenen. Op de Spoedeisende Hulp (SEH) van het MCH liggen patiënten binnen vijftien minuten onder de CT-scan. Dat kan bij slechts vijf ziekenhuizen in Nederland. Op de Spoedeisende Hulp van het MCH liggen patiënten binnen vijftien minuten onder de CT-scan. Vervolgens, soms al binnen dat eerste half uur, vindt zo snel mogelijk een endovasculaire interventie plaats. Door middel van trombolyse of trombectomie wordt de vaatafsluiting behandeld. Met deze ingewikkeld klinkende medische technieken wordt het bloedstolsel dat het bloedvat afsluit verwijderd of opgelost. Boiten noemt het uniek dat het MCH deze behandelingen kan bieden. Verdere behandeling In de Stroke Care Unit met zes bedden vindt verdere opvang en behandeling plaats. Patiënten liggen aan de monitor en gespecialiseerde verpleegkundigen controleren 24 uur per dag bloeddruk, hartslag, ademhaling en zuurstofgehalte in het bloed. Dat voorkomt complicaties als een trombosebeen of longontsteking. Dankzij de Stroke Care Unit daalt het risico op overlijden met dertig procent. pagina 6 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

6 TIA Patiënten kunnen ook kortdurende verschijnselen van een beroerte hebben. Daarbij gaat het vaak om een Transient Ischemic Attack (TIA). De verschijnselen verdwijnen snel, maar Boiten benadrukt dat het geen goedaardige aandoening is. Zeker tien procent van deze patiënten krijgt binnen een paar dagen een beroerte. Op de TIA spoedservice in het MCH vindt binnen één werkdag onderzoek en behandeling plaats. Dankzij de Stroke Care Unit daalt het risico op overlijden met dertig procent. Operatieve behandeling In het Neurvasculair Centrum vinden ook operaties plaats als dat nodig is, zoals het operatief verwijderen van een hersenbloeding of een operatieve ingreep om de vernauwing van de halsslagader op te heffen. Nazorg Voor mensen die verlammingsverschijnselen of een spraakstoornis overhouden aan de beroerte, is er intensieve nazorg op de CVA preventie- en nazorgpoli. Een CVA-verpleegkundige en revalidatiearts helpen mensen met de zichtbare en verborgen gevolgen van de beroerte. Daar wordt ook de partner intensief begeleid. Heel belangrijk en heeft lang niet voldoende aandacht gekregen, volgens Boiten. pagina 7 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

7 Herken een beroerte Herken een beroerte, bel direct 112! Want TIJDVERLIES = HERSENVERLIES Scheve mond? Verlamde arm? Vertoont iemand één of meer symptomen van een beroerte? Bel direct 112! Bij beroertes telt elke minuut. Het MCH start binnen 4,5 uur met moderne technieken de juiste behandeling. Dit en vergroot de kans op herstel van het hersenletsel. Kijk voor meer informatie of bel de informatielijn: (lokaal tarief) ma t/m vrij van 9.00 tot uur Onduidelijke spraak? Een stappenplan: hoe herkent u een beroerte en wat moet u dan doen. pagina 8 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

8 Diëtist Mariëtte Breumelhof: Gezonde leefstijl vermindert risico Pech kun je altijd hebben. Naarmate je ouder wordt, heb je meer risico op een beroerte. En ook als het in de familie voorkomt. Voor de rest kun je zelf veel doen om het risico te beperken. Diëtist Mariëtte Breumelhof van het MCH geeft tips. Overgewicht, een te hoog cholesterol en een hoge bloeddruk spelen vaak een rol bij het ontstaan van een beroerte. Het risico stijgt naarmate meer van deze factoren in het spel zijn. Met gezond eten en leven pak je ze aan. Twee keer per week vis op het menu helpt je cholesterol te verlagen. Hart- en bloedvaten Het is belangrijk dat je hart- en bloedvaten gezond zijn. Op hogere leeftijd heb je minder gladde vaatwanden, waar gemakkelijker vetbolletjes uit je bloed aan blijven kleven. Bij een te hoog cholesterolgehalte kan dit leiden tot verstopping van de vaten en uiteindelijk tot een herseninfarct. Het is dus belangrijk om matig te zijn met vet en vooral transvetten en verzadigde vetten te vermijden. Gezond vet, dat is zacht of onverzadigd vet, heb je juist weer in beperkte mate nodig. Dus raadt diëtist Breumelhof altijd aan om die boterham lekker met dieethalvarine of dieetmargarine te besmeren. Mensen laten dat vaak achterwege, maar boter bevat belangrijke vetzuren en ook vetoplosbare vitaminen. Ongezouten noten geen borrelnoten zijn ook heel gezond, maar wel vrij calorierijk. En twee keer per week vis op het menu, waarvan eenmaal vette vis, helpt ook je cholesterol te verlagen. pagina 9 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

9 Overgewicht Niet te vet eten is natuurlijk wel belangrijk voor een gezond gewicht. Wie te zwaar is en vooral vet opslaat rond de buik, loopt het risico diabetes te krijgen. Dat is slecht voor je hart- en bloedvaten. En let ook op je suikerinname. Aan de andere kant vindt Breumelhof dat een keertje snoepen moet kunnen. Ze verwijst naar de schijf van vijf, als de basis van gezond eten. Informatie hierover is te vinden op Op staan testen waarmee je kunt meten of je een gezond gewicht hebt en recepten om gezond en lekker te eten. De schijf van vijf Op vindt u informatie over gezond eten. Bijvoorbeeld de schijf van vijf, met een overzicht van de verschillende soorten producten die uw lichaam gezond houden. Kies liefst elke dag producten uit alle vakken en varieer zo veel mogelijk. Belangrijke regels bij de schijf van vijf: Eet gevarieerd Eet niet teveel en beweeg Eet minder verzadigd vet Eet veel groente, fruit en brood pagina 10 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

10 Hoge bloeddruk Een hoge bloeddruk is te bestrijden met medicijnen. Maar als je de hoeveelheid zout in je voeding vermindert ben je vaak al een heel eind. Breumelhof adviseert te beginnen met zout te minderen in de warme maaltijd. En in kant- en klare maaltijden zit ook veel zout. Er zijn wel afspraken gemaakt met producenten over het verlagen van het zoutgehalte in kant-en-klare voedingsmiddelen. Veel producten, zoals kaas, zijn met verminderd zoutgehalte verkrijgbaar. Eet- en beweegwijzer Net een broodje kroket gegeten? De Eet- en beweegwijzer op geeft aan hoeveel calorieën, vet en verzadigd vet het zojuist gegeten broodje kroket bevat. Bovendien ziet u er ook hoeveel u moet bewegen om deze snack te verbranden: 60 minuten wandelen 40 minuten tuinieren 16 minuten squashen Een boterham met kaas verbrandt u een stuk sneller: 35 minuten wandelen 30 minuten tuinieren 9 minuten squashen pagina 11 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

11 Roken, alcohol, beweging Er zijn nog meer factoren waardoor het risico op een beroerte toeneemt. Zoals alcoholgebruik en roken. Matig gebruik van alcohol, één tot twee glazen per dag, verlaagt het risico op hart- en vaataandoeningen. Meer alcohol heeft echter het tegenovergestelde effect. Roken is natuurlijk überhaupt niet gezond en zeker niet voor je vaten. Daarnaast is het heel belangrijk om per dag minimaal een half uur te bewegen. Daarmee hou je jezelf fit. Persoonlijk advies Mensen die met vragen zitten of zich zorgen maken, kunnen altijd bij een diëtist terecht. Breumelhof betreurt het dat de basisverzekering dat niet altijd meer vergoed. Vraag het eens aan de huisarts. Meestal ben je met een of twee bezoeken aan een diëtist al een eind op weg en die zijn de kosten dan meer dan waard. pagina 12 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

12 Revalidatiearts Thessa Veenis: Voor iedereen een revalidatieplan op maat Herstellen van een beroerte betekent vaak ook: revalideren. In een revalidatiekliniek, een verpleegtehuis, óf bij revalidatiearts Thessa Veenis. In het MCH staan de doelen van de patiënt zélf centraal. Als iemand weer wil leren breien, dan gaan we oefenen met breien. Iedereen die na een beroerte restverschijnselen overhoudt en jonger is dan 75 jaar, komt terecht bij de revalidatiearts. Veenis behandelt patiënten met bijvoorbeeld verlammingsverschijnselen. Maar ook met slecht zicht, want net als verlamming is dat het gevolg van een verstoorde hersenfunctie die met training kan verbeteren. Een verstoorde hersenfunctie kan met training verbeteren (Poli)klinisch revalideren Veenis schetst een aantal scenario s voor patiënten die na een beroerte in het ziekenhuis terecht zijn gekomen. Wie na een paar dagen zelfstandig naar het toilet kan, mag naar huis. Voor ongeveer de helft van de mensen gaat dat op. Lukt dat niet, dan volgt een klinische opname in Sophia Revalidatie. Wie de intensieve revalidatie daar niet aankan, vanwege leeftijd of conditie, gaat naar het verpleeghuis. Het Sophia revalidatiecentrum in het MCH biedt dan poliklinische revalidatie aan de groep die naar huis mag. pagina 13 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

13 Verschijnselen Veenis beoordeelt patiënten die poliklinisch komen revalideren. Omdat ze ernstige verlammingsverschijnselen hebben overgehouden, of een stoornis in het denken. Sommige patiënten kunnen maar aan één kant zien, niet meer rekenen, of de volgorde van hun handelen niet meer bepalen. Ze weten niet meer hoe ze zich moeten wassen, of ze herkennen voorwerpen niet meer. Dat zijn hersenfuncties waar je op kunt trainen. Mensen hoeven de situatie niet te nemen zoals die is. Multidisciplinair Veenis maakt deel uit van het multidisciplinair team dat in het MCH patiënten na een beroerte begeleidt. Daarin zitten ook een ergotherapeut, fysiotherapeut, logopedist, maatschappelijk werker, psycholoog, seksuoloog, verpleegkundige en bewegingstherapeut. Ook de activiteitenbegeleiding en hydrotherapie in Sophia Revalidatie is erbij betrokken. De revalidatietherapie bestaat uit geïntegreerde disciplines, zowel geestelijk als lichamelijk. We volgen de wensen van de patiënt. De ene patiënt is eerder tevreden dan de andere. Wil iemand weer terug naar werk, dan maakt het team een plan van aanpak op maat. Soms zijn functies of handelingen technisch niet (meer) haalbaar. Dan begeleiden we mensen om dat te accepteren. pagina 14 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

14 Multidisciplinair team Bij Sophia Revalidatie in het MCH begeleidt een multidisciplinair team patiënten na een beroerte. Dat team bestaat uit: revalidatiearts ergotherapeut fysiotherapeut logopedist maatschappelijk werker psycholoog seksuoloog verpleegkundige bewegingstherapeut Hulpmiddelen Soms verwijst Veenis patiënten door naar de instrumentmaker. Bepaalde verlammingen kun je ondersteunen met beugels of aangepaste schoenen. We werken samen met een orthopedisch instrumentmaker en schoenmaker, die hier spreekuur houden. Ook schrijven we wel eens medicijnen voor. Aan een zware beroerte kun je ernstige verlammingen overhouden. Staat de arm bijvoorbeeld in een dwangstand, dan kunnen medicijnen helpen om het functioneren te verbeteren. pagina 15 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

15 Langere termijn In het CVA-spreekuur komen ook de onzichtbare, meer verborgen gevolgen van CVA aan de orde. Zoals karakterveranderingen, geheugenstoornissen en concentratieproblemen. Die komen vaak pas op langere termijn aan het licht, als het gewone leven weer is begonnen. In het CVA-spreekuur is er ruimte om dat te bespreken en een behandelplan te maken. Ook kan na bijvoorbeeld drie jaar een verslechtering optreden in de lichamelijke functies. Of de eisen van het gezin veranderen. Mensen hoeven de situatie niet te nemen zoals die is. Een verslechtering kan met hulpmiddelen en behandelingen verbeteren en het is ook mogelijk nieuwe vaardigheden aan te leren. pagina 16 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

16 Frederik Dingler, voorlichter van CVA-vereniging Samen verder : Na een tijdje merk je: er is meer aan de hand De Nederlandse CVA-vereniging Samen verder is er voor mensen die een beroerte hebben gehad, en vooral ook voor hun partners of familie. Mensen lijken er na een half jaar vaak lichamelijk weer bovenop te zijn. Maar de onzichtbare gevolgen kunnen dan nog een hoop leed veroorzaken. Frederik Dingler is nauw betrokken bij de Zuid-Hollandse afdeling van de CVA-vereniging Samen verder, die veel bijeenkomsten in de regio organiseert. Mantelzorgers hebben met name veel aan het lotgenotencontact. Dan merken ze dat ze er niet alleen voor staan. Mensen merken dat ze niet alleen staan met hun problemen en zorgen. Onzichtbare gevolgen De lichamelijke gevolgen van een beroerte, zoals verlamming, zijn concreet en zichtbaar. Tegenwoordig beginnen patiënten al na twee of drie dagen met de revalidatie. Als je weer kunt bewegen mag je naar huis, poliklinisch revalideren of naar een revalidatiekliniek of verpleeghuis. Maar er zijn ook gevolgen onder de oppervlakte, zoals afasie, karakterverandering, concentratieproblemen en vermoeidheid. Die zijn volgens Dingler verraderlijk. Na twee of drie jaar merk je: er is meer aan de hand. Dit is niet goed. CVA staat voor Cerebro Vasculair Accident (een ongeluk in de bloedvaten van de hersenen) pagina 17 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

17 Mantelzorger De onzichtbare gevolgen uiten zich bijvoorbeeld in prikkelbaarheid. Buitenshuis gedragen patiënten zich alsof er niets aan de hand is, om zich binnenshuis af te reageren op de partner. Dingler heeft hier genoeg voorbeelden van en het blijft niet altijd bij verbale agressie. Slaan komt voor. We zien ook vaak dat de partner, de mantelzorger, geneigd is teveel uit handen te nemen. De patiënt laat zich dat aanleunen en komt tot niets meer. Er is geen stimulans. Gevolgen onder de oppervlakte zijn bijvoorbeeld afasie, karakterverandering, concentratieproblemen en vermoeidheid. Omgeving De omgeving begrijpt de onzichtbare gevolgen niet altijd. Bezoek komt in het begin veel langs, daarna steeds minder. Patiënten met afasie zijn slecht te verstaan. Zo n gesprek is twee keer leuk, maar de lol gaat eraf. Gesprekken worden gevoerd via de gezonde partner. Niet leuk voor de patiënt. Sociale contacten nemen af. Mensen raken geïsoleerd. Ook de partners, die soms minder moeten gaan werken om te kunnen zorgen. Vooral vrouwen hebben dan het gevoel dat hen veel wordt afgenomen. Isolement De CVA-vereniging stelt zich ten doel bekendheid te geven aan de onzichtbare gevolgen voor de patiënt, partner, maar ook voor de kinderen, broers en zussen, ouders. pagina 18 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

18 Hoe ga je verder met het leven wanneer je klaar bent met het ziekenhuis en revalidatiecentrum? Mensen kunnen hun verhaal hier kwijt aan lotgenoten. En merken dat ze niet alleen staan met hun problemen en zorgen. Wij wijzen ook op de mogelijkheid van dagopvang. Dat is een grote stap voor beide partijen. Vaak zeggen patiënten: ik ga niet tussen de gehandicapten zitten. Ze zien zichzelf niet als patiënt. Wij dagen mantelzorgers uit om, waar hun partner bij is, uit te spreken dat zij behoefte hebben aan die adempauze. Jong en oud Het overkomt niet alleen ouderen. Sommige mensen die een beroerte krijgen, zijn nog jong. Ook voor hen organiseert Samen verder ontmoetingsdagen. Net als voor kleinere kinderen, die door een beroerte opeens een andere papa of mama hebben gekregen. Jonge mensen komen er overigens sneller bovenop. Die denken: ik laat het er niet bij zitten. Oudere mensen leggen zich gemakkelijker soms te gemakkelijk neer bij de beperkingen. De Nederlandse CVAvereniging Samen Verder Postbus JB Arnhem (088) pagina 19 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

19 CVA-verpleegkundige Joke de Meris: Stap voor stap en uit eigen overtuiging Het MCH begeleidt en behandelt patiënten na een beroerte op de CVA Nazorg- en preventiepolikliniek. In het CVA-spreekuur krijgt het leren omgaan met veranderingen en beperkingen veel aandacht. Ook komt de secundaire preventie aan bod; het verkleinen van het risico op herhaling. Joke de Meris is CVA-verpleegkundige en ziet patiënten na een beroerte op het CVA-spreekuur. Uiteindelijk zijn mensen verantwoordelijk voor hun eigen leven Secundaire preventie In het CVA-spreekuur proberen we mensen ervan bewust te maken hoe belangrijk het is om je leefstijl aan te passen om herhaling van een beroerte te voorkomen. We leggen uit waarom stoppen met roken beter is, waarom je in beweging moet komen. We leggen uit dat het nemen van je medicijnen van levensbelang is. De Meris vertelt nooit dat iets moet. Ik beaam dat het moeilijk is en leg uit op welke manier het makkelijker kan. We leggen ook uit hoe verslaving werkt. In plaats van: ik mag niet meer roken, kun je ook denken: ik kies ervoor om niet meer verslaafd te zijn. pagina 20 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

20 Eigen verantwoordelijkheid Uiteindelijk zijn mensen verantwoordelijk voor hun eigen leven. De kunst is ze bewust te maken van de gevolgen. Je moet er zelf van overtuigd zijn dat er iets moet veranderen. En er ook aan toe zijn. Afvallen, stoppen met roken, meer beweging, dat werkt niet allemaal tegelijk. En zeker niet als je last hebt van vermoeidheid. De Meris verwijst ook door naar andere organisaties. Zoals naar stichting Stivoro voor stoppen met roken, een diëtist of fysiotherapeut. Lotgenotencontact kan heel veel helpen om je sterker te voelen Begeleiding Gemiddeld komen patiënten in het eerste jaar drie keer op het spreekuur langs. Soms lopen mensen na langere tijd opeens vast. De partner of een andere mantelzorger komt mee. Een groot deel van de mantelzorgers krijgt depressieve klachten en dat heeft weer negatieve gevolgen voor de patiënt. In dat geval verwijst De Meris door naar stichting Mantelzorg, naar de huisarts, of naar lotgenotencontact. Dat laatste kan heel veel helpen om je sterker te voelen. Bij de ziekenhuisopname na een beroerte krijgen alle patiënten een informatiemap. Daarin staat wat een beroerte is, wat je kunt verwachten als je weer thuis bent, uitleg over de gevolgen voor de seksualiteit en een overzicht van patiëntenverenigingen. Deze map reist voortdurend met je mee, wordt in de hele zorgketen gebruikt en steeds uitgebreid met nieuwe informatie. pagina 21 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

21 Acute situaties Als er veel problemen thuis zijn komt secundaire preventie niet eens aan bod. De acute situatie moet dan eerst opgelost worden. Op de CVA Nazorg- en preventiepoli wordt nauw samengewerkt met de revalidatieartsen en de NAH-casemanager. NAH staat voor niet aangeboren hersenletsel. Deze manager begeleidt mensen thuis die ernstig vastlopen door hun hersenproblematiek. En geeft heel gerichte zorg en ondersteuning, met advies over bijvoorbeeld geschikte dagbesteding. Doorvragen De Meris is een kei geworden in doorvragen, tussen de regels door lezen. Soms hoor ik iets en denk ik: klopt dit wel? Patiënten vertellen dat het prima gaat. Maar geven op dezelfde vragen wisselende antwoorden. Bij doorvragen blijken er veel incidenten te zijn. Rekeningen stapelen zich op, reizen met het openbaar vervoer wil niet meer lukken. Er zijn helaas weinig mensen die geen klachten ervaren. Vermoeidheid is een veel voorkomend verschijnsel. Dit verbetert vaak als mensen hun energie goed verdelen en genoeg rustmomenten inbouwen. Hierbij kan een ergotherapeut ondersteunen. pagina 22 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

22 Neurovasculair centrum De specialisten van het Neurovasculair Centrum van het MCH werken met gespecialiseerde moderne technieken waardoor er tot zes uur na het ontstaan van de klachten behandeld kan worden. Het Neurovasculair Centrum bestaat uit: Acute Hersenhulp Met de CT-scanner op de Acute Hersenhulp binnen de Spoedeisende Hulp is zeer snel duidelijk of het om een hersenbloeding of om een herseninfarct gaat. Belangrijk omdat de belangrijkste behandeling van een herseninfarct het toedienen van een bloedverdunnend medicijn juist niet mag bij een hersenbloeding. TIA Spoedservice Patiënten met een TIA worden binnen 24 uur opgenomen op de TIA Spoedservice voor onderzoek tijdens een dagopname. Stroke Care Unit In deze gespecialiseerde unit op de verpleegafdeling Neurologie worden patiënten vierentwintig uur per dag bewaakt en behandeld door een gespecialiseerd team. CVA Nazorg- en preventiepolikliniek Hier krijgen mensen begeleiding bij het omgaan met een veranderd leven, thuis en op het werk, na een beroerte. Ook krijgen zij voorlichting hoe het risico op een nieuwe beroerte verlaagd kan worden. pagina 23 - Dag van de beroerte - 8 mei 2012

23 Medisch Centrum Haaglanden MCH Westeinde Lijnbaan 32 Postbus CK Den Haag (070) MCH Antoniushove Burgemeester Banninglaan 1 Postbus AK Leidschendam (070)

Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten. Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ

Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten. Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ Beroerte en een TIA zijn spoedeisende ziekten Rob Bernsen en Marian van Zagten Neurologen JBZ TIA CVA: inhoud + TIA: Rob Bernsen + CVA: Marian van Zagten + Rijbewijs : Rob Bernsen Voorlichting Hartstichting

Nadere informatie

Opgenomen voor een beroerte

Opgenomen voor een beroerte Opgenomen voor een beroerte Afdeling neurologie gemini-ziekenhuis.nl Inhoudsopgave Wat is een beroerte? 3 Onderzoek en behandeling 4 Gang van zaken op de stroke-unit 5 Revalidatie en herstel na uw opname

Nadere informatie

Verpleegkundig voorlichtingsuur CVA

Verpleegkundig voorlichtingsuur CVA Verpleegkundig voorlichtingsuur CVA 2 Verpleegkundig voorlichtingsuur CVA in de acute fase tijdens opname Afdeling: B3, Neurologie (route B) Telefoon: 088 066 2420 Datum:. Tijd:. Inleiding De Ommelander

Nadere informatie

OPNAME STROKE UNIT 357

OPNAME STROKE UNIT 357 OPNAME STROKE UNIT 357 Inleiding Deze folder is bedoeld voor patiënten en de direct betrokkenen van patiënten die zijn opgenomen op de Stroke Unit van het Sint Franciscus Gasthuis. Dit in verband met een

Nadere informatie

Behandeling en Zorg na een beroerte

Behandeling en Zorg na een beroerte Behandeling en Zorg na een beroerte Belangrijke telefoonnummers Afdeling Stroke-Unit: 0513 685 625 CVA Verpleegkundige Tjongerschans 06 20 01 87 18 SSHV : Stichting samenwerkende Hersenletsel verenigingen

Nadere informatie

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE

ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE ALGEMENE LEEFREGELS NA EEN BEROERTE In deze folder geeft het Ruwaard van Putten ziekenhuis u enkele algemene leefregels na de beroerte (= CVA (Cerebro Vasculair Accident) die u heeft gehad. Dit kan zijn

Nadere informatie

Revalidatie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Revalidatie. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Revalidatie Informatie voor patiënten F1017-3135 september 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Trombolyse. Acute behandeling van een herseninfarct

Trombolyse. Acute behandeling van een herseninfarct Trombolyse Acute behandeling van een herseninfarct In deze folder vindt u informatie over de behandeling van een herseninfarct met een stolseloplossend medicijn (Alteplase). Deze behandeling wordt trombolyse

Nadere informatie

VELE HANDEN. In kader van CVA. Chinette Verhagen, Physician Assistant neurologie

VELE HANDEN. In kader van CVA. Chinette Verhagen, Physician Assistant neurologie VELE HANDEN In kader van CVA Chinette Verhagen, Physician Assistant neurologie Informatiebijeenkomst 14-12-2010 aan wijkverpleegkundige betrokken bij CVA patiënten. Inhoud presentatie Wat is CVA Verschillende

Nadere informatie

Maatschap Neurologie. CVA: Cerebro Vasculair Accident

Maatschap Neurologie. CVA: Cerebro Vasculair Accident Maatschap Neurologie : Cerebro Vasculair Accident Inleiding Deze folder geeft u informatie over de zorg en de behandeling na een ook wel een beroerte genoemd. Onverwacht gebeurde het: een. En de mensen

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Onderzoek volgens het TIA-protocol

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Onderzoek volgens het TIA-protocol Onderzoek volgens het TIA-protocol ONDERZOEK VOLGENS HET TIA-PROTOCOL TIA TIA staat voor Transient Ischemic Attack. Vrij vertaald is dit een kortdurende verstopping van een bloedvat in de hersenen. Als

Nadere informatie

Stroke-care-unit (SCU)

Stroke-care-unit (SCU) Neurologie Stroke-care-unit (SCU) Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep In overleg met neuroloog bent u opgenomen op de Stroke Care Unit. Dit is een

Nadere informatie

TIA en dan. Transient ischemisch attack

TIA en dan. Transient ischemisch attack TIA en dan Transient ischemisch attack Een TIA (transient ischemisch attack) is een plotseling optredende neurologische uitval (voorbijgaande beroerte). Dit komt door een tijdelijke afsluiting van een

Nadere informatie

13 mei 2014 publiekslezing beroerte

13 mei 2014 publiekslezing beroerte 13 mei 2014 publiekslezing beroerte Vanaf 2007 hebben we elk jaar een mooi programma in elkaar weten te zetten als Stroke Service Assen. 2007: Informatiemarkt 2008: Workshops voor studenten 2009: Lancering

Nadere informatie

TIA en dan. Transient ischemic attack

TIA en dan. Transient ischemic attack TIA en dan Transient ischemic attack Een TIA (transient ischemic attack) is een plotseling optredende neurologische uitval (voorbijgaande beroerte). Dit komt door een tijdelijke afsluiting van een bloedvat

Nadere informatie

In deze folder kunt u lezen wat de zorgverleners van de Stroke-unit kunnen doen voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt.

In deze folder kunt u lezen wat de zorgverleners van de Stroke-unit kunnen doen voor mensen die een beroerte hebben doorgemaakt. Stroke-unit Inleiding In overleg met de neuroloog is besloten om u op te nemen op de Stroke-unit van de Ommelander Ziekenhuis Groep, locatie Delfzicht. Dit is een onderdeel van de afdeling neurologie (B3),

Nadere informatie

Medische Publieksacademie

Medische Publieksacademie Medische Publiekacademie Medisch Centrum Leeuwarden Leeuwarder Courant 22 september 2015 #mclmpa 1 Beroerte of CVA: herkennen en snel handelen! Elly van der Kooi, neuroloog Wouter Schuiling, neuroloog

Nadere informatie

Er wordt onderscheid gemaakt in:

Er wordt onderscheid gemaakt in: Verpleegkundig voorlichtingsuur CVA in de acute fase P A T I Ё N T E N I N F O R M A T I E Verpleegkundig voorlichtingsuur CVA in de acute fase tijdens opname Afdeling: B3, Neurologie (route B) Telefoon:

Nadere informatie

Herseninfarct Snelle behandeling in de eerste uren

Herseninfarct Snelle behandeling in de eerste uren Herseninfarct Snelle behandeling in de eerste uren Een snelle behandeling in de eerste uren kan voorkomen dat een herseninfarct ernstige gevolgen heeft. In deze folder leest u meer over deze behandeling.

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Zorgpad Beroerte (deel drie) Informatie voor afasiepatiënten over het verblijf in Tergooi

Patiënteninformatie. Zorgpad Beroerte (deel drie) Informatie voor afasiepatiënten over het verblijf in Tergooi Patiënteninformatie Zorgpad Beroerte (deel drie) Informatie voor afasiepatiënten over het verblijf in Tergooi Zorgpad Beroerte (deel drie) Informatie voor afasiepatiënten over het verblijf in Tergooi

Nadere informatie

Inleiding Deze folder geeft u een overzicht van het traject TIA straat.

Inleiding Deze folder geeft u een overzicht van het traject TIA straat. TIA-straat 2 Inleiding Deze folder geeft u een overzicht van het traject TIA straat. Wat is er precies aan de hand? Uw huisarts heeft u verwezen naar de neuroloog omdat u symptomen heeft (gehad) die op

Nadere informatie

Cerebro Vasculair Incident

Cerebro Vasculair Incident Cerebro Vasculair Incident Beroerte Een beroerte of CVA (Cerebraal Vasculair Accident) is een verzamelnaam voor een herseninfarct en een hersenbloeding. Er gaat er iets mis in de hersenen, en een deel

Nadere informatie

Een beroerte, wat nu?

Een beroerte, wat nu? Een beroerte, wat nu? U bent opgenomen in het VUmc op de zorgeenheid neurologie, omdat u een beroerte heeft gehad. Wat is een beroerte? Een beroerte wordt in vaktaal een CVA genoemd: een Cerebro Vasculair

Nadere informatie

Opname na een beroerte

Opname na een beroerte Opname na een beroerte Informatie voor patiënten F0834-1180 april 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

NEUROLOGIE. Opname op de Stroke Unit

NEUROLOGIE. Opname op de Stroke Unit NEUROLOGIE Opname op de Stroke Unit Opname op de Stroke Unit U bent opgenomen op de Stroke Unit, een onderdeel van de afdeling Neurologie. De Stroke Unit is bedoeld voor mensen die speciale neurologische

Nadere informatie

Weer thuis na een beroerte of TIA

Weer thuis na een beroerte of TIA Weer thuis na een beroerte of TIA Informatie voor patiënten F0805-1180 april 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Thuis verder na een CVA of TIA

Thuis verder na een CVA of TIA Thuis verder na een CVA of TIA U bent in het St. Anna Ziekenhuis te Geldrop opgenomen vanwege een beroerte, ook wel een Cerebro Vasculair Accident (CVA) genoemd. Een beroerte is een ongeluk in de bloedvaten

Nadere informatie

Stroke Care Unit Let op! Wat is een CVa?

Stroke Care Unit Let op! Wat is een CVa? Stroke care unit Stroke Care Unit In overleg met de neuroloog is besloten om u op de stroke care unit van Haarlem Zuid op te nemen. (Stroke is Engels voor beroerte.) Op deze afdeling worden patiënten

Nadere informatie

Stroke-unit. Verpleegafdeling West 44

Stroke-unit. Verpleegafdeling West 44 Stroke-unit Verpleegafdeling West 44 Inleiding U bent opgenomen op de Stroke-unit. De Stroke-unit is gespecialiseerd in onderzoek en behandeling van mensen die een beroerte hebben gehad. Stroke is het

Nadere informatie

Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert

Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert Hoe u met fysiotherapie de lichamelijke problemen door een beroerte vermindert Wat is een beroerte (CVA) precies? De medische term voor een beroerte is CVA, wat staat voor cerebro vasculair accident. Letterlijk

Nadere informatie

CVA-Ketenzorg Noordwest-Veluwe. Neurologie

CVA-Ketenzorg Noordwest-Veluwe. Neurologie CVA-Ketenzorg Noordwest-Veluwe Neurologie Inhoudsopgave Wie doen mee aan de ketenzorg?...6 Opname in het ziekenhuis...7 Vervolgtraject...8 Naar huis...8 Klinische geriatrische revalidatie...8 Klinische

Nadere informatie

Poliklinische revalidatiebehandeling. beroerte

Poliklinische revalidatiebehandeling. beroerte Poliklinische revalidatiebehandeling na een beroerte POLIKLINISCHE REVALIDATIEBEHANDELING NA EEN BEROERTE Wat is een beroerte Bij een beroerte of CVA (de medische term) is de bloedtoevoer in de hersenen

Nadere informatie

Beroertezorg. Neurologie

Beroertezorg. Neurologie Beroertezorg Neurologie Inhoudsopgave 1 Wat is een beroerte (CVA)?... 3 2 Wat is een TIA?... 5 3 Alarmsymptomen van een CVA of TIA... 6 4 De acute fase... 7 5 De revalidatiefase... 9 6 Ontslag... 11 7

Nadere informatie

Stroke Care Unit Wat is een CVa?

Stroke Care Unit Wat is een CVa? Stroke care unit Stroke Care Unit In overleg met de neuroloog is besloten om u op de stroke care unit van het Kennemer Gasthuis op te nemen. (Stroke is Engels voor beroerte.) Op deze afdeling worden patiënten

Nadere informatie

NEUROLOGIE. De eerste hulp bij een beroerte. trombolyse DRUKPROEF BEHANDELING

NEUROLOGIE. De eerste hulp bij een beroerte. trombolyse DRUKPROEF BEHANDELING NEUROLOGIE De eerste hulp bij een beroerte trombolyse BEHANDELING De eerste hulp bij een beroerte U bent via de Spoedeisende Hulp (SEH) het St. Antonius Ziekenhuis binnengekomen, omdat de artsen vermoeden

Nadere informatie

Hersenbloeding vanuit aneurysma

Hersenbloeding vanuit aneurysma Hersenbloeding vanuit aneurysma Informatie voor patiënten F1048-3110 maart 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Hart- en vaatziekten. voor Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Hart- en vaatziekten voor Nederlanders Zorg goed voor uw hart Zorg goed voor uw hart Deze folder gaat over gezondheid en hart- en vaatziekten. Eerst vertellen we wat hart- en vaatziekten zijn. Daarna vertellen

Nadere informatie

Spraak: Let op of de persoon onduidelijk spreekt of niet meer uit de woorden komt.

Spraak: Let op of de persoon onduidelijk spreekt of niet meer uit de woorden komt. Beroerte Als de bloedvoorziening naar de hersenen plotseling onderbroken wordt, spreekt men van een beroerte. Er kan dan sprake zijn van een hersenbloeding, van een herseninfarct en van een TIA of tijdelijke/voorbijgaande

Nadere informatie

Hart- en vaatziekten. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart

Hart- en vaatziekten. voor Marokkaanse Nederlanders. Zorg goed voor uw hart Hart- en vaatziekten voor Marokkaanse Nederlanders Zorg goed voor uw hart Zorg goed voor uw hart Deze folder gaat over gezondheid en hart- en vaatziekten. Eerst vertellen we wat hart- en vaatziekten zijn.

Nadere informatie

Neurologie SCU/CCU/EHH. Patiënteninformatie. Trombolyse. Acute behandeling van een herseninfarct. Slingeland Ziekenhuis

Neurologie SCU/CCU/EHH. Patiënteninformatie. Trombolyse. Acute behandeling van een herseninfarct. Slingeland Ziekenhuis Neurologie SCU/CCU/EHH Trombolyse i Patiënteninformatie Acute behandeling van een herseninfarct Slingeland Ziekenhuis Algemeen U bent opgenomen in het Slingeland Ziekenhuis omdat u een herseninfarct (beroerte)

Nadere informatie

De fysiotherapeut handhaaft en verbetert de mobiliteit (zitten, staan en lopen), richt zich op spierkrachtverbetering, houdingscorrectie etc.

De fysiotherapeut handhaaft en verbetert de mobiliteit (zitten, staan en lopen), richt zich op spierkrachtverbetering, houdingscorrectie etc. Stroke Care Unit Welkom op afdeling Neurologie. Het medisch specialisme neurologie houdt zich bezig met diagnostiek en behandeling van ziekten van de hersenen, het ruggenmerg en de zenuwen. Deze afdeling

Nadere informatie

Oost 3. CVA (Cerebro Vasculair Accident)

Oost 3. CVA (Cerebro Vasculair Accident) Oost 3 CVA (Cerebro Vasculair Accident) 1 2 Inhoudsopgave Blz. Inleiding 4 Het onderzoek bij een CVA 4 De behandeling van een CVA 5 Belangrijke aandachtspunten 6 Hoe verloopt de verdere behandeling en

Nadere informatie

Transferpunt De CVA- keten Delft/Westland/Oostland

Transferpunt De CVA- keten Delft/Westland/Oostland Transferpunt De CVA- keten Delft/Westland/Oostland Inleiding U of één van uw familieleden heeft onlangs een beroerte gehad. In de regio Delft/Westland/Oostland werken verschillende zorginstellingen met

Nadere informatie

CVA-informatiewijzer. Inhoudsopgave. De CVA-informatiewijzer is onderverdeeld in vijf delen:

CVA-informatiewijzer. Inhoudsopgave. De CVA-informatiewijzer is onderverdeeld in vijf delen: CVA-informatiewijzer Inhoudsopgave De CVA-informatiewijzer is onderverdeeld in vijf delen: 1. Algemene Informatie - Persoonsgegevens, belangrijke namen en telefoonnummers - Belangrijke adressen CVA Zorgketen

Nadere informatie

Thema: Beroerte. Nieuwe ontwikkelingen. Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding. 3 maart 2010 16-3-2010 2

Thema: Beroerte. Nieuwe ontwikkelingen. Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding. 3 maart 2010 16-3-2010 2 Thema: Beroerte Nieuwe ontwikkelingen Maarten Uyttenboogaart Neuroloog in opleiding 3 maart 2010 16-3-2010 2 Inhoud Behandeling acuut herseninfarct: - stroke unit - trombolyse - dotteren - schedeldaklichting

Nadere informatie

TIA / Beroerte. Aandachtspunten. Neurologie

TIA / Beroerte. Aandachtspunten. Neurologie 00 TIA / Beroerte Aandachtspunten Neurologie 1 U gaat naar huis na opname in het ziekenhuis voor een Tia of beroerte. In deze folder staan de belangrijkste gevolgen en aandachtspunten voor u op een rij.

Nadere informatie

CVA-zorg in beeld. Zorgprogramma Ketenzorg CVA regio Helmond Quartz. Inleiding

CVA-zorg in beeld. Zorgprogramma Ketenzorg CVA regio Helmond Quartz. Inleiding CVA-zorg in beeld Zorgprogramma Ketenzorg CVA regio Helmond Quartz Inleiding Jaarlijks worden 45.000 mensen getroffen door een CVA en 200.000 Nederlanders hebben ooit een CVA gehad. CVA is een complexe

Nadere informatie

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum

Pre-diabetes. Vasculair Preventie Centrum Pre-diabetes Vasculair Preventie Centrum Wat is pre-diabetes? Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het glucosegehalte in uw bloed (bloedsuiker) is, vooral s ochtends voordat u gegeten

Nadere informatie

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte CVA Cerebro Vasculair Accident is de medische term voor een ongeluk in de vaten van de hersenen. In het dagelijks taalgebruik heet een CVA

Nadere informatie

EEN BEROERTE, EN DAN?

EEN BEROERTE, EN DAN? EEN BEROERTE, EN DAN? Hersenbloeding Afdeling 3 Zuid INLEIDING U bent opgenomen in het Zaans Medisch Centrum in Zaandam met een hersenbloeding (beroerte). Middels deze diavoorstelling geven wij u informatie

Nadere informatie

LEEFREGELS NA EEN BEROERTE FRANCISCUS VLIETLAND

LEEFREGELS NA EEN BEROERTE FRANCISCUS VLIETLAND LEEFREGELS NA EEN BEROERTE FRANCISCUS VLIETLAND Inleiding U bent onlangs opgenomen geweest na een beroerte (een herseninfarct, een hersenbloeding). Via deze folder willen wij u informatie geven over de

Nadere informatie

Leefregels na een beroerte. Neurologie

Leefregels na een beroerte. Neurologie Leefregels na een beroerte Neurologie U bent of uw familielid is onlangs wegens een beroerte opgenomen geweest op onze afdeling. In deze folder geven we informatie over de leefregels waar u zich aan kunt

Nadere informatie

Neurologie Acute therapie van hersen-infarct d.m.v. oplossen van stolsel ( Trombolyse ) Informatie voor patiënt en/ of familie

Neurologie Acute therapie van hersen-infarct d.m.v. oplossen van stolsel ( Trombolyse ) Informatie voor patiënt en/ of familie Neurologie Acute therapie van hersen-infarct d.m.v. oplossen van stolsel ( Trombolyse ) Informatie voor patiënt en/ of familie CVA / Herseninfarct Bij een herseninfarct (CVA) treedt beschadiging van hersenweefsel

Nadere informatie

De CVA- keten Delft/Westland/Oostland

De CVA- keten Delft/Westland/Oostland Transferpunt Patiënteninformatie De CVA- keten Delft/Westland/Oostland U of één van uw familieleden heeft onlangs een beroerte gehad. In de regio Delft/Westland/Oostland werken verschillende zorginstellingen

Nadere informatie

Stroke Service Assen. Zorg op maat na een beroerte. stroke service

Stroke Service Assen. Zorg op maat na een beroerte. stroke service Stroke Service Assen Zorg op maat na een beroerte z z stroke service assen 1 Stroke Service Assen staat garant voor goede zorg aan inwoners van Assen en omstreken die getroffen zijn door een beroerte.

Nadere informatie

Tia Service Radboud universitair medisch centrum

Tia Service Radboud universitair medisch centrum Tia Service Inleiding In overleg met uw behandelend arts bent u doorverwezen naar de TIA poli op de polikliniek Neurologie of Spoedeisende Hulp van het Radoudumc. Dit omdat u kortgeleden mogelijk kortdurend

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

I Autonome verzorgingsinstelling. Informatiebrochure. TIA (Transient Ischaemic Attack) TIA.indd 1 23-06-2014 11:07:03

I Autonome verzorgingsinstelling. Informatiebrochure. TIA (Transient Ischaemic Attack) TIA.indd 1 23-06-2014 11:07:03 I Autonome verzorgingsinstelling Informatiebrochure TIA (Transient Ischaemic Attack) TIA.indd 1 23-06-2014 11:07:03 IIInhoudsopgave TIA.indd 2 23-06-2014 11:07:03 Voorwoord 5 Wat is een beroerte van voorbijgaande

Nadere informatie

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte

behoud. Uw zelfstandigheid. Informatie over: Een beroerte behoud. Informatie over: Een beroerte Uw zelfstandigheid. Uw leven zo goed mogelijk oppakken na een beroerte. Samen met Laurens. Lees meer over wat Laurens voor u kan betekenen. meer dan zorg De medische

Nadere informatie

Brain Care Unit (BCU) 311 Welkom op de afdeling

Brain Care Unit (BCU) 311 Welkom op de afdeling Brain Care Unit (BCU) 311 Welkom op de afdeling www.nwz.nl Inhoud Wat is de Brain Care Unit (BCU)? 3 Gang van zaken op de BCU 4 Medisch team 4 Verpleegkundig dossier 6 Bereikbaarheid 6 Bezoek 6 Dagindeling

Nadere informatie

Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose

Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose Behandeling met methylprednisolon bij multiple sclerose Informatie voor patiënten F0674-3415 juli 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

Revalidatie na een CVA (beroerte) multidisciplinaire aanpak voor een zo optimaal mogelijk herstel

Revalidatie na een CVA (beroerte) multidisciplinaire aanpak voor een zo optimaal mogelijk herstel Revalidatie na een CVA (beroerte) multidisciplinaire aanpak voor een zo optimaal mogelijk herstel Norschoten Klaverweide 1 3773 AW Barneveld T 0342-40 40 00 E info@norschoten.nl I www.norschoten.nl Revalidatie

Nadere informatie

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie?

Afasie. Wat is afasie? Hoe ontstaat afasie? LOGOPEDIE Afasie Afasie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte. In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en wat de effecten ervan zijn op het

Nadere informatie

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over.

Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Pre-diabetes Pre-diabetes, wat is het en wat kan ik er zelf aan doen? In deze folder krijgt u hier meer informatie over. Wat is pre-diabetes Pre-diabetes is het stadium vóór diabetes (suikerziekte). Het

Nadere informatie

vernauwde halsslagader

vernauwde halsslagader patiënteninformatie vernauwde halsslagader (arteria carotis) Uw arts heeft bij u een vernauwde halsslagader (arteria carotis in het Latijn) vastgesteld. Een tijdige behandeling kan mogelijk een beroerte

Nadere informatie

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling

Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) Informatie en behandeling Multiple Sclerose (MS) De aandoening Multiple Sclerose (MS) kan beperkingen met zich meebrengen in uw dagelijkse leven. In deze folder leest u wat het behandelprogramma

Nadere informatie

De eerste hulp bij een beroerte

De eerste hulp bij een beroerte NEUROLOGIE De eerste hulp bij een beroerte trombolyse BEHANDELING De eerste hulp bij een beroerte U bent via de Spoedeisende Hulp (SEH) het St. Antonius Ziekenhuis binnengekomen, omdat de artsen vermoeden

Nadere informatie

Revalidatie. Revalidatie & Herstel

Revalidatie. Revalidatie & Herstel Revalidatie Revalidatie & Herstel De afdeling Revalidatie in het BovenIJ ziekenhuis is een onderdeel van de afdeling Revalidatie en Herstel. Met deze folder willen wij u graag vertellen wat wij voor u

Nadere informatie

Revant, de kracht tot ontwikkeling!

Revant, de kracht tot ontwikkeling! Neurologische revalidatie Hartrevalidatie Revalidatie bij complex chronisch longfalen Oncologische revalidatie Kind- en jeugdrevalidatie Revalidatie bij pijn en gewrichtsaandoeningen Arm-, hand- en polsrevalidatie

Nadere informatie

Neurologie en Neurochirurgie. TIA polikliniek. www.catharinaziekenhuis.nl

Neurologie en Neurochirurgie. TIA polikliniek. www.catharinaziekenhuis.nl Neurologie en Neurochirurgie TIA polikliniek www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl NEU012 / TIA polikliniek / 26-06-2013 2 TIA polikliniek Uw huisarts

Nadere informatie

Verpleegkundige TIA-/CVAnazorgpolikliniek

Verpleegkundige TIA-/CVAnazorgpolikliniek Neurologie Verpleegkundige spreekuren Verpleegkundige TIA-/CVAnazorgpolikliniek i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen U heeft onlangs een TIA of een CVA gehad. Een CVA (Cerebro Vasculair

Nadere informatie

EEN BEROERTE, EN DAN?

EEN BEROERTE, EN DAN? EEN BEROERTE, EN DAN? Herseninfarct Afdeling 3 Zuid INLEIDING U bent opgenomen in het Zaans Medisch Centrum in Zaandam met een herseninfarct (beroerte). Middels deze diavoorstelling geven wij u informatie

Nadere informatie

Operatie bloedvat hals. Het ontstaan van een vernauwing. Klachten

Operatie bloedvat hals. Het ontstaan van een vernauwing. Klachten Operatie bloedvat hals De belangrijkste slagaders in het hoofd zijn de linker- en rechter halsslagader. Ze ontspringen vlak boven het hart uit de grote lichaamsslagader (aorta) en lopen voor in de hals

Nadere informatie

Opzet presentatie. Take home-messages 5 min.

Opzet presentatie. Take home-messages 5 min. CVA Optreden, voorkomen, gevolgen Aandachtspunten voor een pedicure CVA Optreden, voorkomen, gevolgen Aandachtspunten voor een pedicure Congres Provoet 2010/2011 Tineke Krikke-Sjardijn specialist ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Zorg bij hart- en vaatziekten

Zorg bij hart- en vaatziekten Zorg bij hart- en vaatziekten Inhoud Klachten en symptomen 3 Oorzaken 4 Wanneer moet je een arts raadplegen 4 Voorkomen van hart- en vaatziekten 5 Wat kun je er zelf aan doen 6 Geneesmiddelen 6 De Hartstichting

Nadere informatie

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten

Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten Chirurgie Verklein de kans op het ontstaan/verergeren van vaatziekten i Patiënteninformatie Tips en leefregels Slingeland Ziekenhuis Algemeen Vaatziekten ontstaan door het dichtslibben van slagaders als

Nadere informatie

Speciale aandacht voor ouderen tijdens een opname

Speciale aandacht voor ouderen tijdens een opname Speciale aandacht voor ouderen tijdens een opname Informatie voor patiënten F1037-3505 november 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

Patiënten Informatie Dossier (PID) Cerebro Vasculair Accident (CVA) Onderdeel STROKE UNIT. CVA Stroke unit

Patiënten Informatie Dossier (PID) Cerebro Vasculair Accident (CVA) Onderdeel STROKE UNIT. CVA Stroke unit Patiënten Informatie Dossier (PID) Cerebro Vasculair Accident (CVA) Onderdeel STROKE UNIT CVA 2 INHOUDSOPGAVE... 4 Waarom opname... 4 Wat gebeurt er... 4 Bewaking... 5 Diagnostiek... 5 Behandeling... 5

Nadere informatie

Medicijnen na een beroerte of TIA

Medicijnen na een beroerte of TIA Medicijnen na een beroerte of TIA stroke service assen 1 U bent enige tijd opgenomen geweest op de afdeling Neurologie van het Wilhelmina Ziekenhuis Assen vanwege een beroerte of TIA. In deze brochure

Nadere informatie

Voorbijgaande verstopping van een bloedvat in de hersenen

Voorbijgaande verstopping van een bloedvat in de hersenen TIA Voorbijgaande verstopping van een bloedvat in de hersenen Een TIA is een voorbijgaande verstopping van een bloedvat in de hersenen. In deze folder leest u meer informatie over wat een TIA precies is,

Nadere informatie

Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose)

Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose) Vernauwde halsslagader (Carotis-stenose) De halsslagader De belangrijkste slagaders in het hoofd zijn de linker- en rechterhalsslagader. Ze ontspringen vlak boven het hart uit de grote lichaamsslagader

Nadere informatie

Communicatie bij afasie

Communicatie bij afasie Communicatie bij afasie Informatie voor patiënten en naasten F0802-3560 februari 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Transmurale zorg. Patiënteninformatie. Transmurale CVA-zorg. Slingeland Ziekenhuis

Transmurale zorg. Patiënteninformatie. Transmurale CVA-zorg. Slingeland Ziekenhuis Transmurale zorg Transmurale CVA-zorg i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Inleiding Per jaar krijgen in Nederland ruim 39.500 mensen een beroerte. In de medische wereld wordt dit een cerebro vasculair

Nadere informatie

Revalideren na een beroerte De Wielingen en Lindenhof

Revalideren na een beroerte De Wielingen en Lindenhof Revalideren na een beroerte De Wielingen en Lindenhof Revalideren na een beroerte De Wielingen en Lindenhof Wat is een beroerte? De medische benaming voor een beroerte is Cerebro Vasculair Accident, meestal

Nadere informatie

De Stroke unit. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

De Stroke unit. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! De Stroke unit U verblijft na een beroerte op de Stroke unit in Rijnstate. Dit is een onderdeel van de afdeling Neurologie. In deze folder vindt u informatie over de Stroke unit en de gang van zaken tijdens

Nadere informatie

HHZH/INF/084.01(0314) I Informatiebrochure I. Stroke Unit. h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46

HHZH/INF/084.01(0314) I Informatiebrochure I. Stroke Unit. h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 HHZH/INF/084.01(0314) I Informatiebrochure I Stroke Unit h.-hartziekenhuis vzw Mechelsestraat 24 2500 Lier tel. 03-491 23 45 fax 03-491 23 46 1 Voorwoord Er werd vastgesteld dat u een beroerte heeft doorgemaakt.

Nadere informatie

Maagklachten. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Maagklachten. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Maagklachten Informatie voor patiënten F0909-2150 december 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44

Nadere informatie

Weer thuis na een beroerte of TIA

Weer thuis na een beroerte of TIA Weer thuis na een beroerte of TIA In deze folder vindt u antwoorden op een aantal vragen die veel patiënten ons stellen over het dagelijks leven na een TIA of een beroerte. Een beroerte wordt ook wel CVA

Nadere informatie

Oproep van uw huisarts voor het opstellen van een Cardiovasculair Risicoprofiel Risicofactoren hart- en vaatziekten in beeld

Oproep van uw huisarts voor het opstellen van een Cardiovasculair Risicoprofiel Risicofactoren hart- en vaatziekten in beeld Oproep van uw huisarts voor het opstellen van een Cardiovasculair Risicoprofiel Risicofactoren hart- en vaatziekten in beeld Hart- en vaatziekten zijn in Nederland de belangrijkste bedreiging van de gezondheid.

Nadere informatie

Adviezen na een hersenoperatie

Adviezen na een hersenoperatie Adviezen na een hersenoperatie Informatie voor patiënten F0982-3415 januari 2012 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Heb hart voor je hoofd

Heb hart voor je hoofd NHS20042127 27-05-2005 13:12 Pagina 21 Heb hart voor je hoofd Informatie over een beroerte, TIA en het voorkomen daarvan NHS20042127 27-05-2005 13:12 Pagina 2 Inhoud 3 Wat is een beroerte 4 Beroerte: de

Nadere informatie

Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel.

Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Afasie Wat is afasie? Afasie is een taalstoornis ontstaan door hersenletsel. Hoe ontstaat afasie? Afasie ontstaat door hersenletsel. Dit letsel ontstaat meestal ten gevolge van een CVA, soms wordt het

Nadere informatie

Welkom op verpleegafdeling C3. Locatie Dordwijk

Welkom op verpleegafdeling C3. Locatie Dordwijk Welkom op verpleegafdeling C3 Locatie Dordwijk Welkom op verpleegafdeling C3 U bent opgenomen in het Albert Schweitzer ziekenhuis, locatie Dordwijk op verpleegafdeling C3. Bij Bureau Opname heeft u het

Nadere informatie

Een herseninfarct, en dan?

Een herseninfarct, en dan? Een herseninfarct, en dan? Inleiding U bent opgenomen in het Zaans Medisch Centrum in Zaandam met een herseninfarct (beroerte). Middels deze folders geven wij u informatie over uw aandoening. Ook willen

Nadere informatie

Isala De Vogellanden Icare - Carinova RCIJ Zwolle, RCIJ Kampen Het Zonnehuis - De Voord - Wendhorst

Isala De Vogellanden Icare - Carinova RCIJ Zwolle, RCIJ Kampen Het Zonnehuis - De Voord - Wendhorst Patiënteninformatie ZIEKENHUIS Isala REVALIDATIECENTRUM De Vogellanden THUISZORGORGANISATIES Icare - Carinova VERPLEEGHUIZEN RCIJ Zwolle, RCIJ Kampen Het Zonnehuis - De Voord - Wendhorst INTERAKTCONTOUR

Nadere informatie

Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen

Tips om zelf uw klachten te verminderen en informatie over wat de fysiotherapeut voor u kan doen Verder lopen Een klacht over met etalagebenen uw fysiotherapeut Wat kunt u doen als u een klacht heeft over uw fysiotherapeut? Waar kunt u terecht met uw klacht? Hoe kunt u een klacht indienen? Tips om

Nadere informatie

TIA: een voorbijgaande beroerte

TIA: een voorbijgaande beroerte TIA: een voorbijgaande beroerte Inhoudsopgave Pagina TIA: Een voorbijgaande beroerte 3 Hoe ontstaat een TIA? 5 Een TIA kan zich herhalen 7 Migraine is geen TIA 7 Hoewel geen schade, neem een TIA serieus

Nadere informatie

Revalidatie dagbehandeling. Revalidatie & Therapie

Revalidatie dagbehandeling. Revalidatie & Therapie Revalidatie dagbehandeling Revalidatie & Therapie Wat is revalidatie? Als gevolg van een ziekte, een ongeval of een aangeboren aandoening kunnen er stoornissen ontstaan in het bewegingsapparaat of zenuwstelsel.

Nadere informatie

Operatie van een aneurysma in de hersenen

Operatie van een aneurysma in de hersenen Operatie van een aneurysma in de hersenen Clipping Informatie voor patiënten F1047-3110 maart 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie