Griekenland dicteert het nieuws, maar de wereld is groter dan Griekenland;

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Griekenland dicteert het nieuws, maar de wereld is groter dan Griekenland;"

Transcriptie

1 Kwartaalbericht Dans van Zorba (Trio Hellenique) Juli 2015 Samenvatting Nervositeit op de financiële markten blijft aanhouden; We houden vast aan onze positionering in alle categorieën; Griekenland dicteert het nieuws, maar de wereld is groter dan Griekenland; Liquiditeit door centrale banken gecreëerd drijft markten, maar dit is een eindig proces; hoeveel liquiditeit is er nog beschikbaar als de wereldwijde kwantitatieve verruiming over een jaar stopt?; Macro-economisch zien we in een aantal landen licht herstel wat ten koste gaat van andere landen; Testcase voor de wereld is het verhogen van de rente in de Verenigde Staten; Japan kan herstellen, maar dan moet de geschiedenis van te vroeg de belasting verhogen zich niet herhalen; Azië groeit als regio bescheiden, maar wel op een structureel houdbare manier; Opkomende markten zijn zo divers van aard dat ze eigenlijk niet onder één noemer te scharen zijn; Aandelen blijven we lager dan strategisch wegen met enige bescherming; Voorkeur blijft waarde boven groei waarbij Europese en Aziatische bedrijven de meeste potentie hebben; De categorie obligaties blijven we lager dan strategisch wegen waarbij bedrijfsobligaties de voorkeur houden boven staatsobligaties. Een deel van de obligatieportefeuille houden we aan in valuta s andere dan Euro. Ook blijven we beleggen in obligaties met een inflatiecomponent, vooral in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië; We handhaven de lagere rentegevoeligheid en zoeken alternatieven om het renterisico verder af te dekken; In de categorie overig blijven we hoger dan strategisch wegen met posities in dollars, grondstoffen en goud. Daarnaast kijken we op termijn voorzichtig naar mogelijkheden in wereldwijd onroerend goed. 1

2 Portefeuillebeleid Assetmix In de positionering hebben we al enige tijd voor zowel aandelen als obligaties een lager dan strategische weging in de portefeuilles. De lager dan strategische weging in obligaties hebben we sinds midden vorig jaar ingenomen, de lager dan strategische weging in aandelen hebben we in het tweede kwartaal van 2015 ingenomen. De positionering in aandelen en obligaties leidt er toe dat we zowel in de categorie overig als in liquiditeiten een hoger dan strategische weging in onze portefeuilles aanhouden. Met deze positionering zullen we in ieder geval het derde kwartaal van 2015 ingaan. Categorie Subcategorie Advies Aandelen - Waarde + Groei - Obligaties - Staatsobligaties - Bedrijfsobligaties + Overig + Grondstoffen + Hedgefondsen + Onroerend goed - Liquiditeiten + Categorie aandelen Na een flitsende start van 2015 hebben de markten in het tweede kwartaal een grilliger verloop laten zien. Met name de onzekerheid ten aanzien van Griekenland en de houdbaarheid van de euro lagen hieraan ten grondslag. We zien de bewegelijkheid van markten ook de komende maanden aanhouden, waarbij voorzichtigheid nog steeds troef is. Europese en Aziatische bedrijven met groeimogelijkheden en multinationals met sterke balansen blijven onze voorkeur hebben. Ten opzichte van de brede markt krijgt Amerika een lager dan strategische weging. Inherent hieraan is een lagere dollarweging, welke we compenseren in de categorie overige. In de regiopositionering houden we verder een hoger dan strategische weging in Europa en Azië. In laatstgenoemde regio hebben we vooral posities in Hong Kong en Japan. We houden de landenweging vooralsnog ongewijzigd aan. In de stijl benadering blijven we de voorkeur houden voor zogenaamde waarde beleggingen. In de sectorpositionering houden we vooralsnog een gelijke weging met de brede markt. De hoge weging in de sector IT heeft onze aandacht, maar leidt nog niet tot een herpositionering. Categorie obligaties De lager dan strategische weging gecombineerd met een lage duration heeft er in de afgelopen periode voor gezorgd dat de performance relatief goed was ten opzichte van de brede markt. Het merendeel van onze obligaties betreffen Europese debiteuren. Voor een kwart wordt belegd in euro leningen van niet Europese debiteuren of leningen in andere valuta, met name de Amerikaanse dollar. De andere valuta s dan euro s komen voort uit de inflatieleningen die we aanhouden in met name de Verenigde Staten en Groot-Brittannië. In onze positionering schuiven we steeds meer op naar actieve instrumenten in plaats van passieve instrumenten. Het onderscheid tussen debiteuren wordt naar onze mening steeds belangrijker, waarin passieve instrumenten niet kunnen voorzien. We hebben een start gemaakt door meer actieve instrumenten beleggend in bedrijfsobligaties op te nemen. Staatsobligaties hebben een lagere weging dan bedrijfsobligaties Kwartaalbericht 2

3 in de portefeuilles, waarbij we landen als Frankrijk, Spanje en Italië een lager dan strategische weging meegeven. Onze denkrichting is dat het negatieve effect van een verdere stijging van de rente beperkt dient te worden in onze portefeuilles. Mede daardoor kijken we op dit moment naar instrumenten die in de categorie obligaties daar bescherming tegen kunnen bieden. Categorie overig De categorie overig bestaat nog steeds voornamelijk uit obligaties in andere valuta dan euro en grondstoffenposities. De toegevoegde waarde in deze categorie blijft de extra spreiding op portefeuilleniveau. Deze categorie stelt ons in staat om breder te beleggen dan enkel in aandelen of in euro noterende obligaties. We houden vast aan de hoger dan strategische weging in deze categorie. We zien olieprijzen stabiliseren en goud is een stabiele factor in het valutageweld in de wereld. We verwachten dat een naderende renteverhoging in Amerika er toe zal leiden dat de US-dollar verder aansterkt ten opzichte van de euro en het niveau van $ 1,05 weer gaat opzoeken. Terugblik Het lijkt erop alsof de financiële markten in de eerste 6 maanden van 2015 alleen maar heen en weer aan het springen zijn tussen de euforie van liquiditeit en de zorg dat de liquiditeit een keer weg kan vallen. Duitse aandelen zijn hiervan een goed voorbeeld, maar ook het euro/dollar valutapaar is verre van stabiel. In de eerste drie maanden werden de financiële markten gedicteerd door de euforie van meer dan voldoende liquiditeit die beschikbaar kwam via de diverse kwantitatieve verruimingsoperaties van centrale banken. Waar de Verenigde Staten en Groot-Brittannië de kraan dichtdraaiden, staat die in Europa, China en Japan nog wagenwijd open. Hoe anders zag het tweede kwartaal eruit met de onzekerheid rond Griekenland en angst voor renteverhogingen in de VS, met dalende aandelenkoersen en oplopende rente tot gevolg. In onderstaande tabel zijn de rendementen van de diverse financiële markten voor de eerste 6 maanden van 2015 opgenomen. Land/Regio/Categorie Index Rendement gemeten in euro s Amerika S&P 500 9,872% Europa Eurostoxx50 11,73% Duitsland DAX 11,62% Spanje IBEX 35 6,89% Italië FTSE MIB 19,99% China CSI ,43% Rusland Micex 19,73% Japan Nikkei ,93% India S&P BSE SENSEX 30 9,80% Brazilië Ibovespa -1,40% Goud SPDR Gold 7,34% Obligaties Euro gemengd Barclays Euro Aggregate -2,18% Euro/Dollar 7,86% In deze marktvisie zullen we toelichten waarom we onze portefeuilles positioneren zoals we dat doen. Natuurlijk kijken we daarbij met een schuin oog naar Griekenland, maar vinden we het grotere plaatje vele malen belangrijker. In onze blog van maart refereerden we aan de in onze ogen haperende economische machine. We zien dat steeds meer bewaarheid worden. Zoals altijd bespreken we naast macro-economische onderwerpen, zoals reële en monetaire economie, ook de geopolitieke situatie in de wereld. Daarnaast kijken we naar de huidige geldstromen en de gemene deler in aanbevelingen (consensus) in de markt. Tot slot zoomen we in op de waarderingen in de aandelen- en obligatiemarkten en staan we stil bij de veranderende spreidingsvoordelen (correlatie) tussen de diverse beleggingscategorieën. Kwartaalbericht 3

4 Macro-economie Het lijkt erop dat we macro-economisch lichte verbetering zien. De onderliggende verschillen per land en regio zijn echter groot, een verhaal met twee gezichten dus. Als we naar de Verenigde Staten en Groot-Brittannië kijken, dan zien we daar dusdanige tekenen van herstel dat een renteverhoging in het verschiet ligt. Japan, Europa en China zitten nog in de modus van monetaire stimulans, teneinde de economie weer uit het slop te trekken of in het geval van China een niet te lage groei te laten zien. De groeicijfers van het eerste kwartaal zijn in de tabel meegenomen. In de Verenigde Staten is de werkloosheid de afgelopen jaren gedaald van 10% naar het huidige niveau van rond de 5%. De daling van de werkloosheid plaatsen we wel in het licht van een dalende arbeidsparticipatie welke nu rond de 63% ligt ten opzichte van 67% aan het begin van deze eeuw. In Groot-Brittannië kijken we naar het zelfde lage werkloosheidniveau en participatiegraad. Onderliggend zien we dat aan de ene kant winkelverkopen en het producentenvertrouwen van de maakindustrie een stijging laten zien. Aan de andere kant zien we de daadwerkelijke productie in de maakindustrie, het vertrouwen in de dienstensector en het consumentenvertrouwen juist afnemen. Gemengde signalen vanuit macro-economisch perspectief dus, helemaal als je bedenkt dat de voorraden aan het oplopen zijn. Men produceert blijkbaar niet voor consumptie, maar voor voorraadvorming. In het grote geheel is de economische groei in de Verenigde Staten niet uitbundig. Onlangs heeft centrale bank voorzitter Janet Yellen de groei voor de Amerikaanse economie voor dit jaar naar beneden toe bijgesteld. De verwachting is nu een groei voor 2015 van 1,9%. Europa bevindt zich in een ander scenario. De problemen in Griekenland en derhalve de eenheid in de eurozone zullen we in de paragraaf omtrent geopolitieke zaken zeker bespreken. Economisch draait het vooralsnog een stuk beter dan in De lagere euro, waardoor producten voor buitenlandse kopers een stuk voordeliger worden, werpt zijn vruchten af, althans voor nu. De werkloosheid in de eurozone is nog steeds schrikbarend hoog en ook hier laten de vertrouwensindicatoren een verbetering zien, wat niet terug te vinden is in een toename van de industriële productie of een herstel in de leidende indicatoren. Net als in de rest van de wereld hebben naar onze mening de lage energieprijzen, lage rente, voorraadvorming en uitgestelde investering voor een tijdelijke opleving van de economie gezorgd en is er nog een lange weg te gaan. Kwartaalbericht 4

5 De productieverschuiving van industrie naar dienstensector zorgt er bovendien voor dat een toename van productiviteit steeds moeilijker wordt. In de grafiek hiernaast ziet u de ontwikkeling in de Verenigde Staten van industrie naar diensten. Groei in productiviteit is nu juist zo hard nodig om een economie duurzaam te laten herstellen na een periode van uitbundige kredietverlening. China worstelt om de groei van 7% per jaar te halen. Maatregelen die groei stimuleren zijn aan de orde van de dag. Lagere rente, verlagen van de benodigde bankreserves en belastinggelden investeren in infrastructurele werken, zijn enkele van de maatregelen die we de afgelopen maanden gezien hebben. Ook in China heeft men moeite de industriële productie op peil te houden en te groeien in productiviteit. In Japan lijkt de explosie aan monetaire verruiming zijn vruchten af te werpen, maar het zijn pas fragiele tekenen, en één zwaluw maakt nog geen zomer. Ondanks het herstel blijft de Japanse overheid voor grote uitdagingen staan. In z n totaliteit kunnen we stellen dat het macro economische plaatje zich matig ontwikkelt. In Amerika hebben ze last van de sterke dollar, in Europa en Japan profiteren ze van een relatief zwakke munt, maar een duurzaam herstel is in onze ogen nog niet te ontwaren. Geopolitiek Bij het schrijven van deze update ontkomen we er niet aan om de zich ontvouwende Griekse tragedie te benoemen. Alle pogingen ten spijt om de Grieken over te halen de economie ter hervormen, wil het niet erg lukken. De oplossing ligt naar onze mening in de meer logische maatregelen van een afstempeling, ongeacht of Griekenland wel of niet in de Eurozone blijft. De IMF betaling van 30 juni is niet betaald, waardoor Griekenland in principe in gebreke blijft. Veel zal het niet uitmaken en het leven van alledag zal doorgaan, inclusief de kapitaalrestricties. Wat nijpender is, is de sociale onrust die kan ontstaan in de samenleving als gevolg van lege schappen in de winkels, beperkte toegang tot medische zorg en geldopnamebeperkingen. Er is meer dan Griekenland wat het geopolitieke landschap bepaalt. We spraken in voorgaande edities al over de teruglopende rol van de Verenigde Staten op het wereldtoneel en de opkomst van China als bepalend land in de wereld. Denk hierbij aan de in oktober 2014 opgerichte Asian Infrastructure Investment Bank (AIIB) waar 49 landen hun steun aan geven. De AIIB werd geïnitieerd door China. Een weerspiegeling van de afnemende macht van de Verenigde Staten is misschien wel de toenemende onrust die we overal in de wereld zien, zonder dat de Verenigde Staten zich daar prominent mee bemoeien. Het conflict met Rusland en Oekraïne lijkt naar de achtergrond te zijn verdwenen, maar niets is minder waar. Troepen worden weer gemobiliseerd rond de grensstreek. Het niet kordaat ingrijpen van de Verenigde Staten en/of Europa leidt er toe dat Poetin eigenlijk vrij spel heeft. Ook in het Midden Oosten lijkt de rol van de Verenigde Staten beperkter. Het land wordt meer en meer zelfvoorzienend op het gebied van energie. Dit heeft ervoor gezorgd dat het meer intern kijkt dan naar buiten. De opkomst van IS zorgt er echter voor dat de Verenigde Staten zijn ogen niet volledig kan sluiten voor dat deel van de wereld. Kwartaalbericht 5

6 Europa als nieuwe wereldmacht zal er niet van komen, tenzij er een politieke unie ontstaat, iets wat op dit moment een onmogelijkheid lijkt, maar zeg nooit nooit. De grote economische verschillen en de politieke instabiliteit moeten eerst opgelost worden, alvorens Europa als eenheid verder kan. Het mogelijk uittreden van Griekenland en wellicht een Britse exit uit de Unie, kan verstrekkende gevolgen hebben voor de stabiliteit. Als laatste willen we nog even stilstaan bij de OPEC en de ontwikkelingen in Iran. De door de OPEC opgevoerde productie teneinde hun marktaandeel te verdedigen, zorgt ervoor dat de olieprijzen weinig opwaarts potentieel hebben. Als er een deal met Iran gesloten wordt, dan kan vanuit dat land de olie-export weer opgestart worden. Een veel lagere olieprijs is goed voor de mondiale economie, maar landen die per saldo afhankelijk zijn van de opbrengsten uit de olie-export, zullen vroeg of laat hun stem laten horen in een roep om productiebeperkingen wat met het nodige politieke wapengekletter gepaard kan gaan. Marktconsensus De brede visie in de markt is dat de categorie aandelen de meeste kans heeft op een positief resultaat. De eerste zes maanden van 2015 is dit juist gebleken, alhoewel de meeste performance in het eerste kwartaal van dit jaar behaald is. Over een lager dan strategische weging in obligaties is de markt het ook eens. Binnen de categorie obligaties worden bedrijfsobligaties, high yield obligaties en obligaties uit opkomende markten gefavoriseerd. Staatsobligaties en inflatiegerelateerde obligaties zijn nog steeds het minst in trek. Opvallend daarin is dat de relatieve aantrekkelijkheid van die laatste soort iets lijkt toe te nemen. In de regio-allocatie voor aandelen blijft Europa volgens de marktopinie de meest aantrekkelijke regio om in te beleggen naast Japan. Minder aantrekkelijk, maar zeker geen negatieve aanbeveling krijgen de Verenigde Staten, opkomende markten en Azië exclusief Japan. Voor de categorie overig is de markt meer gecharmeerd van vastgoed dan van grondstoffen. Geldstromen In de geldstromen zien we dat naar alle categorieën meer middelen toebedeeld blijven worden. Voor aandelen zien we dat gelden naar alle regio s stromen, behalve naar de Verenigde Staten. In obligaties gaat de geldstroom naar alle subcategorieën, behalve obligaties van opkomende markten. De positieve geldstromen naar staatsobligaties en inflatie-obligaties stroken niet met de negatieve marktopinie op deze twee categorieën. Kwartaalbericht 6

7 Reële economie Zowel de OECD als de Wereldbank hebben dalende groeiverwachtingen voor de wereldeconomie afgegeven. Dit vanwege een afzwakkende groei in zowel de Verenigde Staten als China. Europa profiteert van een zwakkere munt en een gedaalde olieprijs, ditzelfde geldt voor Japan. Om met de Verenigde Staten te beginnen zien we dat daar de consumentenuitgaven toenemen. Dit kan betekenen dat er eindelijk een deel van de bedrijfswinsten doorsijpelt naar werknemers in de vorm van hogere lonen of het betekent dat er minder gespaard wordt. Het laatste is op dit moment het geval, alhoewel we verwachten dat de dalende werkloosheid uiteindelijk resulteert in een groei van de lonen en naar verwachting bijbehorende inflatie. Over inflatie meer in de volgende paragraaf. Leidende indicatoren, zoals consumentenvertrouwen en aantal nieuwe fabrieksorders laten echter geen tekenen van een voortvarend herstel zien in de Verenigde Staten. Hetzelfde beeld zien we eigenlijk over de hele wereld, met hier en daar een uitzondering. Dit is ook niet verwonderlijk wat ons betreft. Investeringen worden maar mondjesmaat gedaan, beschikbare gelden worden aangewend voor overnames en inkoop van eigen aandelen. Geen lange termijn investeringen, maar korte termijn waarde creëren is meer regel dan uitzondering. Pluspunt is dat de Verenigde Staten erin geslaagd is de werkloosheid naar een aanvaardbaar niveau te krijgen, maar er is meer nodig om de economie duurzaam te laten groeien. De extreem lage rente zal een keer omhoog gaan. De vraag is in hoeverre de schuldenposities ook dan houdbaar zijn. Wij betwijfelen dit. In Europa kennen we een andere situatie. De economie groeit mondjesmaat en economische hervormingen worden in een te laag tempo uitgevoerd. Werkloosheid is dusdanig hoog, dat economische groei beperkt is en voorlopig zal blijven. Uiteraard zien we verschillen tussen landen, maar als geheel functioneert Europa na de crisis nog niet op niveau. Groot-Brittannië zit in dezelfde flow als de Verenigde Staten. Ook hier hebben we na de crisis een economisch herstel gezien, mede gedreven door de flexibele arbeidsmarkt. Groot- Brittannië bereikt langzamerhand wel het punt dat de lonen zullen gaan stijgen en de centrale bank op de rem gaat trappen middels renteverhogingen. Belangrijker is natuurlijk het aanstaande referendum, welke in 2017 plaats gaat vinden en een eventuele Britse exit kan betekenen uit de Europese Unie. De ontwikkelingen in Griekenland worden daar dan ook met meer dan normale belangstelling gevolgd. Azië laat een eenduidig beeld zien, waar de grotere economieën van Hong Kong, Zuid Korea, Singapore en Australië met ruim 2% groeien, waarbij de werkloosheid redelijk onder controle lijkt. Enkel Australië kent een werkloosheid van 6%, maar deze is wel dalende. De leidende indicatoren laten in tegenstelling tot Europa en de Verenigde Staten wel een lichte verbetering zien. In Japan is de situatie echter nijpender. Een lage economische groei en inflatie die maar niet van de grond wil komen. Positief is de werkloosheid die gedaald is tot een niveau waarbij de lonen kunnen stijgen terwijl ook de productiviteit oploopt. Zolang de positieve Kwartaalbericht 7

8 effecten van een loonstijging niet teniet gedaan worden door een btw-verhoging, zoals al een aantal keren gedaan is in het verleden, bestaat de kans dat Japan verder kan herstellen. Binnen de opkomende markten zien we grote verschillen, Rusland en Brazilië hebben nog steeds te kampen met een krimpende economie en een hoge inflatie, evenals Venezuela en Argentinië. Behoudens Venezuela wordt er voor volgend jaar in elke opkomende markt vooralsnog economische groei verwacht. In China zullen we langzamerhand het groeipad van 7% (en hoger) verlaten en uitkomen op een groei die onder de 7% ligt. In beginsel is dit een gezonde ontwikkeling, waarbij we er van uit gaan dat de groei meer gebalanceerd is en niet gedreven wordt door excessieve kredietgroei, zoals nu het geval is. De vraag is of de centrale bank van China het proces zo kan sturen, dat een zachte landing van de economie straks een feit is. Monetaire economie Monetair zien we nog steeds een tweedeling in de wereld. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië zijn in hun beleid al verder dan de rest van de wereld. Monetaire verruiming moet in deze landen dan ook langzaam teruggedraaid worden. In Europa, Japan en ook China wordt nog volop gestimuleerd. Een zwakke valuta als gevolg van het monetaire beleid is een mooie bijkomstigheid, de exportpositie wordt op die manier verbeterd. De genoemde landen zullen blijven ontkennen dat ze het om die reden doen, maar handig is het wel. De Verenigde Staten, maar ook Zwitserland en Scandinavië, betalen de rekening van goedkopere munten elders in de wereld. De export vanuit die landen wordt namelijk relatief duur. Vraag is hoe lang en tot welk niveau ze dat toelaten, voordat ze ingrijpen. Zwitserland heeft zijn maatregelen reeds genomen en de Scandinavische landen proberen de schade te beperken door de rentes te verlagen. Immers een lage rente vermindert de relatieve aantrekkelijkheid van een munt, waardoor deze theoretisch zou moeten verzwakken. De balansen van de Europese Centrale Bank en de Bank of Japan zijn weer flink opgeblazen. De grote vraag daar zal in de eerste plaats zijn of de gewenste effecten behaald zullen worden. In Japan ziet het er naar uit dat de gedaalde werkloosheid zich gaat vertalen in loonstijgingen, waardoor we eindelijk zien dat de Japanse bevolking meer te besteden krijgt. De laatste pijler van Abenomics is een duurzame groei inclusief belasting hervormingen. Zaak is om het begrotingstekort dat nu op 5% van het GDP ligt, terug te dringen. Een delicate kwestie, want hogere belastingen betekenen juist weer een rem op bestedingen en investeringen. Angst voor deflatie is de laatste tijd wat meer naar de achtergrond verdwenen. Waar er de eerste maanden van dit jaar nog sprake was van dalende inflatieverwachtingen, mede gedreven door de dalende olieprijzen, zien we nu dat die verwachtingen juist oplopen. Met de lage economische groei verwachten we echter niet dat de inflatie hard zal oplopen en zal de angst voor deflatie niet geheel verdwijnen. Kwartaalbericht 8

9 Waardering Kijken naar waardering is kijken naar onderliggende bedrijfswinsten en kasstromen van bedrijven. Het cijferseizoen zal weinig verrassingen kennen op het niveau van winsten per aandeel. Vanwege de inkoop van eigen aandelen kunnen ook lagere bedrijfswinsten nog conform verwachtingen zijn. Wij zijn geïnteresseerd of de lage economische groei zich vertaalt in lagere omzetten. We schreven in eerdere publicaties dat winstmarges nog weinig ruimte hebben om verder te groeien, waardoor lagere omzetten zich snel zullen vertalen in lagere winsten. Voor obligaties over waardering te spreken is lastiger. De vraag is in hoeverre bedrijven de mogelijkheid hebben aan hun rente- en aflossingsverplichting te kunnen voldoen. Vooralsnog zijn de balansen van de bedrijven dusdanig gezond dat we daar geen problemen verwachten. Dit geldt echter voor de kredietwaardige bedrijven. De vergoeding voor het risico dat men loopt bij minder kredietwaardige bedrijven blijft in onze optiek te laag. Vandaar onze voorkeur om nog altijd zeer beperkt in deze categorie te beleggen. Dit ligt anders bij staatsobligaties. Kwantitatieve verruiming heeft er voor gezorgd dat de rentes dusdanig laag zijn dat men nauwelijks meer kan spreken van een vergoeding voor risico. Landen als België, Italië en Portugal hebben schulden die groter zijn in omvang dan de economie van die landen. De situatie dat deze landen een rente betalen die lager ligt dan op kredietwaardige bedrijfsobligaties, is wat ons betreft niet houdbaar. Uiteraard bestaat er voor die landen een vangnet dat voor bedrijfsobligaties niet geldt, maar het vangnet van centrale banken is ook niet uitputtend. Houdt in dit kader in gedachten dat de ECB gefinancierd wordt door de centrale banken van de Eurozone en dat ook het noodfonds (ESM) gefinancierd wordt door de lidstaten. De balans van de ECB gaat middels kwantitatieve verruiming weer richting de 3.000,- miljard, dus er zijn diepe zakken, maar ergens houdt het een keer op. Correlatie tussen beleggingscategorieën In de samenhang tussen de diverse beleggingscategorieën is niet veel veranderd. We zien nog steeds een hoge correlatie tussen aandelen en zogenaamde high-yield obligaties, alhoewel deze wel dalende is. De lage samenhang tussen aandelen en grondstoffen en goud sterkt ons in onze overtuiging dat deze categorieën zorgen voor diversificatie in onze portefeuilles. De dalende samenhang tussen aandelen en onroerend goed heeft onze bijzondere aandacht. De lage samenhang kan zorgen voor diversificatie in portefeuilles en als tegenhanger dienen voor een mogelijke oplopende inflatie op de langere termijn. Kwartaalbericht 9

10 Conclusie Bij het finaliseren van deze visie komt het bericht uit dat Griekenland wel akkoord wil gaan met de voorwaarden van de Trojka. Over heen en weer springen gesproken. Markten reageren vooralsnog opgelucht. In deze visie hebben we duidelijk willen maken dat Griekenland de headlines dicteert, maar niet het enige is dat belangrijk is. De wereld bestaat uit twee kampen, één waarin liquiditeit verschaft wordt door de centrale banken en een tweede kamp waarin dat niet gebeurt. In het tweede kamp heeft men het achter de rug of nooit nodig gehad. In de huidige situatie gaat het herstel in economische groei van de één ten koste van de ander. Zolang de ander het toestaat gaat het goed, maar net als uitbundige liquiditeit is dat waarschijnlijk ook een keer eindig. Macro-economisch zien we lichtpuntjes, maar het herstel is voorzichtig en uitbundige economische groei zien wij voorlopig niet. Lonen kunnen in delen van de wereld stijgen en rentes zullen op termijn verhoogd moeten worden, omdat looninflatie op de loer ligt. Als de rentes oplopen krijgen we de situatie dat het financieren van de overheidstekorten wellicht problemen kan geven. In de spreiding op portefeuilleniveau zien we mogelijkheden in onroerend goed, al houden we ook hier oog voor de rentegevoeligheid van deze categorie. Het gevaar van oplopende rentes heeft uiteraard zijn grootste invloed op de categorie obligaties waarbij we actief op zoek zijn naar de nodige additionele bescherming. DISCLAIMER Dit document heeft uitsluitend tot doel algemene informatie te verstrekken over financiële markten, economie en de visie die Efidenz Capital Management B.V. hierop heeft. De inhoud is nadrukkelijk niet bedoeld om adviezen te geven over financiële instrumenten of beleggingsbeslissingen in welke vorm dan ook. Het gebruik maken van informatie in onze publicaties geschiedt volledig op eigen risico. De inhoud van deze publicatie kan ieder moment in de toekomst en zonder expliciete vermelding of aankondiging gewijzigd worden. Efidenz Capital Management B.V. heeft dit document met de grootst mogelijke nauwkeurigheid opgesteld, maar aan de inhoud kunnen geen rechten of plichten ontleend worden. Kwartaalbericht 10

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

We voelen ons comfortabel met de huidige positionering in de portefeuilles, al denken we er aan om

We voelen ons comfortabel met de huidige positionering in de portefeuilles, al denken we er aan om Kwartaalbericht Take a parachute and jump (Something Happens) Oktober 2015 Samenvatting We voelen ons comfortabel met de huidige positionering in de portefeuilles, al denken we er aan om het belang in

Nadere informatie

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher

Kwartaalbericht Q2 2016. The beat goes on (1967), Sonny & Cher The beat goes on (1967), Sonny & Cher Inleiding Zorgen over de houdbaarheid van de economische groei dicteerden de financiële markten in het eerste kwartaal van 2016. Wederom kwamen centrale banken met

Nadere informatie

On the sunny side of the street.. (Louis Armstrong) April 2015

On the sunny side of the street.. (Louis Armstrong) April 2015 Kwartaalbericht On the sunny side of the street.. (Louis Armstrong) April 2015 Samenvatting In het eerste kwartaal 2015 was het enthousiasme op financiële markten nog altijd groot. Vrijwel alle beleggingscategorieën

Nadere informatie

Afbouw van de kwantitatieve verruiming in de Verenigde Staten blijft een wankel evenwicht tussen te snel of te langzaam ;

Afbouw van de kwantitatieve verruiming in de Verenigde Staten blijft een wankel evenwicht tussen te snel of te langzaam ; Kwartaalbericht When the going gets tough April 2014 Samenvatting Geopolitieke onrust zal de rest van het jaar een rol blijven spelen. Niet alleen de verdere ontwikkelingen in Rusland zullen hier debet

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014

In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 In deze nieuwsbrief voor Q2 2014 Werkloosheid Verenigde Staten - Fed blijft op toneel Rusland eist rol op, p.1. - Aandelen meest kansrijk in 2014, p.2. - Obligaties winnen in Q1 - weinig potentie, p.2.

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Het Midden-Oosten blijft een bron van onrust met de opkomst van de extremistische beweging ISIS ;

Het Midden-Oosten blijft een bron van onrust met de opkomst van de extremistische beweging ISIS ; Kwartaalbericht A little less conversation Juli 2014 Samenvatting Ontwikkelingen in Rusland en Oekraïne, maar ook de (her)vorming van het politiek landschap in Europa na de verkiezingen zullen hun stempel

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het derde kwartaal gestegen van 16.893 miljoen naar 17.810 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 september 2014 130,4%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 30 juni 2014. Over de eerste negen maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

- De aanhoudende geopolitieke onrust lijkt de aandelenmarkten vooralsnog niet te deren;

- De aanhoudende geopolitieke onrust lijkt de aandelenmarkten vooralsnog niet te deren; Kwartaalbericht Against all odds Oktober 2014 Samenvatting - De aanhoudende geopolitieke onrust lijkt de aandelenmarkten vooralsnog niet te deren; - De majeure bewegingen vonden in het afgelopen kwartaal

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Jaarbericht ABC 2013

Jaarbericht ABC 2013 Jaarbericht ABC 2013 Terugblik De wereldeconomie maakte zich in 2013 op voor de tweede fase van groeiherstel na de crisis van 2008-2010. De groei van de wereldeconomie bedroeg over 2013 circa 3%, vergelijkbaar

Nadere informatie

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer

Op zoek naar rendement? Zoek niet langer Op zoek naar rendement? Zoek niet langer High-yield en opkomende markten Juni 2014 Uitsluitend voor professionele beleggers De rente op staatsobligaties blijft nog lang laag. In het nauw gedreven door

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Go with the flow. 2 April 2015

Go with the flow. 2 April 2015 2 April 2015 Go with the flow De financiële markten hebben een bewogen 1 e kwartaal achter de rug. Met name Centrale Bank acties hebben grote geldstromen ( flows ) op gang gebracht die tot sterke marktbewegingen

Nadere informatie

Oerend hard. 16 juni 2015

Oerend hard. 16 juni 2015 16 juni 2015 Oerend hard De laatste weken is de obligatierente in Europa en de VS hard op weg naar normaal. De lage rentegevoeligheid van de portefeuilles heeft de verliezen van obligaties beperkt gehouden

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012 Visie Van Lanschot 2012 BeterBusiness Haarlem, 19 april 2012 Welkom Frank Olde Agterhuis Directeur Van Lanschot Bankiers Haarlem Programma 16.40 tot 17.30 uur Visie Van Lanschot 2012 Slechte economie,

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015

KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 KWARTAALBERICHT Eerste kwartaal 2015 Terugblik De aandelenmarkten presteerden het afgelopen kwartaal boven verwachting. De behaalde koerswinsten waren ongekend. Hiermee is het eerste kwartaal van 2015

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2015

Maandbericht Beleggen Maart 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 maart 2015 Maandbericht Beleggen Maart 2015 februari maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Ongewijzigde

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen April 2015

Maandbericht Beleggen April 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 22 april 2015 Maandbericht Beleggen April 2015 maart april + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015.

De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. Kwartaalbericht 2015 Samenvatting De marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2015 was 135,1%. Dit is een toename van 5,7% ten opzichte van 31 maart 2015. De reële dekkingsgraad ultimo tweede kwartaal was

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal September 2014

Bericht 3 e kwartaal September 2014 Bericht 3 e kwartaal September 2014 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006

AEGON Equity Fund. vierde kwartaal 2006 Profiel Het AEGON Equity Fund is een besloten fonds voor gemene rekening, waarin verzekeringsrelaties van AEGON kunnen participeren. Het AEGON Equity Fund belegt wereldwijd in aandelen met de nadruk op

Nadere informatie

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS

Obligatie. helpdesk SANDRA CROWL OLAF VAN DEN HEUVEL LARS DIJKSTRA SANDOR STEVERINK TRENDS Obligatie helpdesk Ze zijn de hoeksteen van vrijwel iedere beleggingsportefeuille: obligaties. Terecht, want vastrentende beleggingen hebben een fantastische bullmarkt beleefd. Maar wat gebeurt er met

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak?

QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? QE in de eurozone: bezit van de zaak, einde van het vermaak? Komt er QE in de eurozone? Sinds enige maanden wordt er op de financiële markten gezinspeeld op het opkopen van staatsobligaties door de Europese

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie Zeer defensief ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0

Nadere informatie

Update april 2015 Beleggen

Update april 2015 Beleggen Update april 2015 Beleggen Laag, lager, laagst In mijn vorige column schreef ik over de actie van de ECB, die 22 januari jongstleden werd aangekondigd, om maandelijks 60 miljard Euro aan obligaties op

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014. Samenvatting: dalende rente Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2014-1 april 2014 t/m 30 juni 2014 Samenvatting: dalende rente Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,6% naar 123,7% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Maart 2016

Maandbericht Beleggen Maart 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 17 februari 2016 Maandbericht Beleggen Maart 2016 Februari Maart + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015

Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Rapportage derde kwartaal 2015 Volendam, 16 oktober 2015 Samenvatting Hoofdpunten In het derde kwartaal zorgden twijfels over de houdbaarheid van de economische groei in China voor onrust op de financiële

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling

Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Informatie over beleggingen in de prepensioneringsregeling Heeft u vragen over dit beleggingsverslag of over de prepensioneringsregeling? Neemt u dan gerust contact op met onze Klantenservice. De contactgegevens

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012

ABN AMRO. verzekeringen. Marktontwikkelingen & vooruitzichten. Portefeuilleverdeling & fondsselectie. Rendement. Profielfonds 3. Tweede kwartaal 2012 ABN AMRO verzekeringen Profielfonds 3 Tweede kwartaal 2012 Marktontwikkelingen & vooruitzichten Volgens recente signalen vertoont de mondiale economie tekenen van verzwakking. Tegelijkertijd nemen de risico

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014

Kwartaalbericht. 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015. Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Kwartaalbericht 4e kwartaal 2014 Den Haag, 30 januari 2015 Samenvatting cijfers per 31 december 2014 Dekkingsgraad: 111,5% Beleidsdekkingsgraad: 112,6% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2014: 27,6%

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs.

Grafiek 1: Evolutie van de voornaamste aandelenindices in de VS, Eurozone, China en de groeilanden in vergelijking met de evolutie van de goudprijs. BEHEERSVERSLAG 31/3/2015 Macro & Markten, strategie Na de forse klim van de aandelenmarkten in 2014 zetten vooral de Zuidoost Aziatische en Europese aandelenmarkten deze trend in 2015 verder. Meer en meer

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund september 2015 Beleggingsdoelstelling Het BIF Active Multi Allocation Fund streeft naar een rendement gelijk aan of hoger dan zijn benchmark. Het investeringsproces

Nadere informatie

Achmea life cycle beleggingen in beeld

Achmea life cycle beleggingen in beeld Achmea life cycle beleggingen in beeld Scheiden. Uw pensioengeld in vertrouwde handen Wat betekent dat voor uw ouderdomspensioen? Achmea life cycle beleggingen in beeld Voor het beleggen van pensioen bent

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015

Kwartaalbericht. 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015. Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2015 Den Haag, 14 juli 2015 Samenvatting cijfers per 30 juni 2015 Dekkingsgraad (UFR): 108,3% Beleidsdekkingsgraad: 110,0% Belegd vermogen: 19,6 miljard Rendement 2015 1 e halfjaar:

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp.

Aanwezig: - Wilgenhaege Fondsen Management B.V. vertegenwoordigd door de heer R.G.A. Steenvoorden en de heer R.L. Voskamp. NOTULEN van de jaarlijkse algemene vergadering van Participanten van Steady Growth Fund, gevestigd en kantoorhoudende te Polarisavenue 97, 2132 JH Hoofddorp (de vennootschap) gehouden te Hoofddorp op 28

Nadere informatie

ING Maandbericht Beleggen April 2014

ING Maandbericht Beleggen April 2014 ING Investment Office Publicatiedatum: 23 april 2014 ING Maandbericht Beleggen April 2014 Maart April + Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie

Nadere informatie

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015

Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Bericht 3 e kwartaal 2015 Oktober 2015 Providence Capital NV is geregistreerd als beleggingsonderneming bij de Autoriteit Financiële Markten (AFM) en legt zich onder meer toe op het verrichten van vermogensbeheer

Nadere informatie

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen?

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? 1. Precies een jaar geleden schreven we over het inflatiefenomeen dat altijd zijn kop opsteekt na periodes van recessie. Onze conclusie was dat nieuwe

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/06/015 Het NN First Class Return Fund leverde in het tweede kwartaal 1,7% in De wereldeconomie vertraagde sterk, aandelen begonnen

Nadere informatie

Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein

Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein Directeur Particulieren en Private Banking 5 februari 15 Welkom Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Voorstellen Tim Legierse Hoofd Nationaal Onderzoek 3 Visie

Nadere informatie

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research

Toerisme in perspectief. NBTC Holland Marketing Afdeling Research Toerisme in perspectief NBTC Holland Marketing Afdeling Research Inleiding In dit rapport wordt op hoofdlijnen een beeld geschetst van trends en ontwikkelingen in het (internationaal) toerisme en de factoren

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2015

Beleggingsthema s 2015 Beleggingsthema s 2015 Beleggingsthema s 2015 25 juli 2015 1 Inleiding In de hedendaagse financiële wereld worden buitenproportionele maatregelen genomen om de economie te steunen en te behoeden voor een

Nadere informatie

MarketScope. Vooruitzichten voor risicovolle beleggingen blijven gunstig. 22 april 2015

MarketScope. Vooruitzichten voor risicovolle beleggingen blijven gunstig. 22 april 2015 MarketScope Een maandelijkse visie op actuele en potentiële ontwikkelingen op de wereldwijde markten De markten zijn in de afgelopen maanden sterk gestegen, gedreven door de vraag naar risicovolle beleggingen.

Nadere informatie

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager

Vraag & antwoord. Update: koersen opnieuw lager ING Investment Office Publicatiedatum: 20 januari 2016 Vraag & antwoord Update: koersen opnieuw lager Door Simon Wiersma, Investment Manager Twee weken geleden publiceerden we al een Vraag & antwoord naar

Nadere informatie

KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013

KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013 KWARTAALBERICHT Vierde kwartaal 2013 Korte terugblik 2013 Ben Bernanke, de voorzitter van het Amerikaanse stelsel van Centrale Banken (de Fed ), was in 2013 voor het tweede jaar op rij één van de blikvangers

Nadere informatie

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office

Update Rentevisie. Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 14 april 2015 Update Rentevisie Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Na een voor obligatiebeleggers heel goed 2014 zijn de eerste

Nadere informatie

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009

Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Kwartaalbericht 2e kwartaal 2009 Dekkingsgraad 100% Belegd vermogen 74,7 miljard Rendement tweede kwartaal 8,4% Herstelplan goedgekeurd In het tweede kwartaal heeft Pensioenfonds Zorg en Welzijn een rendement

Nadere informatie

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer:

Belangrijkste overwegingen voor beleggers dit kwartaal zijn onder meer: Beleggers zijn terecht optimistisch over Europa, aldus J.P. Morgan Asset Management Bedrijfswinsten moeten wel aan hogere verwachtingen voldoen, wil de rally aanhouden Luxemburg, 21 april 2015: Beleggers

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen September 2015

Maandbericht Beleggen September 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 26 augustus 2015 Maandbericht Beleggen September 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen December 2015

Maandbericht Beleggen December 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 25 november 2015 Maandbericht Beleggen December 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk 2 Wat is het geheim en de essentie van goed beleggen? Je moet anticiperen op de werkelijkheid van morgen en wat die voor gevolgen heeft voor

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Groei van het BBP. Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd. Bron: IMF

Groei van het BBP. Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd. Bron: IMF VKW Metena stelt voor: Outlook 2010 Met dank aan Groei van het BBP Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd Bron: IMF Groei van het BBP Kwartaal op kwartaal, geannualiseerd Bron: IMF 2009 2010 VS Eurozone

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en.

Edelmetalen Watch. Van pessimist naar optimist. Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research. Insights.abnamro.nl/en. Edelmetalen Watch Economisch Bureau Macro & Financial Markets Research Van pessimist naar optimist 18 februari 2016 Georgette Boele Co-ordinator FX & Precious Metals Strategy Tel: +31 20 629 7789 georgette.boele@nl.abnamro.com

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 6 maart 2014 Rentevisie Update maart 2014 Door Simon Wiersma, Investment Manager van het ING Investment Office Op 18 december 2013 kondigde Ben Bernanke, de toenmalige

Nadere informatie

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl)

Examen VWO. Economie 1 (nieuwe stijl) Economie 1 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 17 mei 13.30 16.30 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 65 punten te behalen; het examen bestaat uit

Nadere informatie

Veranderende verhoudingen binnen het imf

Veranderende verhoudingen binnen het imf Veranderende verhoudingen binnen het imf De robuuste groei en de relatieve stabiliteit van de wereldeconomie heeft de afgelopen jaren de rol van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) veranderd. Het Fonds

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I

Eindexamen economie 1 vwo 2001-I Opgave 1 Hoge druk op de arbeidsmarkt Gedurende een aantal jaren groeide de economie in Nederland snel waardoor de druk op de arbeidsmarkt steeds groter werd. Het toenemende personeelstekort deed de vrees

Nadere informatie

NN First Class Return Fund

NN First Class Return Fund NN First Class Return Fund Fonds onder de loep Alle cijfers zijn per 30/09/015 Het NN First Class Return Fund verloor in het derde kwartaal 9,6% Het kwartaal werd gekenmerkt door winstnemingen na een positieve

Nadere informatie