Nu in allerijl op weg naar een Europact Nieuwe Stijl

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nu in allerijl op weg naar een Europact Nieuwe Stijl"

Transcriptie

1 Nu in allerijl op weg naar een Europact Nieuwe Stijl d.d. 7 mei 2010, gepubliceerd op Geschreven door André ten Dam Het Europact en de euro staan in brand. In Griekenland waar massastakingen en rellen zijn uitgebroken als protest tegen de aangekondigde astronomische bezuinigingen zelfs letterlijk (hierbij zijn inmiddels al de eerste doden te betreuren). In Duitsland en in Nederland, waar de verontwaardiging van de belastingbetaler betreffende het politieke besluit inzake de financiële hulp ( bail out ) aan Griekenland inmiddels naar een kookpunt stijgt, gelukkig uitsluitend nog figuurlijk. De financiële markten zijn er verder geenszins van overtuigd dat het door de regeringsleiders van de Eurolidstaten zondag 2 mei jl. genomen besluit tot vergaande financiële steun door de overige eurolanden en het IMF aan Griekenland voldoende is: Griekse staatsobligaties zijn onverhandelbaar, ook Spanje gaat onderuit, de internationale beurzen (eerst nog overeind gehouden door Azië en Amerika) kleuren rood, de goudprijs stijgt en de wisselkoers (en dus de koopkracht) van de euro zakt almaar verder weg. De G-7 worden zelfs nu inderhaast bij elkaar geroepen om de eurocrisis te bezweren. Dat krijg je er van als politici zich gaan bezighouden met zaken waarvan zij geen of onvoldoende verstand hebben en zich daarbij bovendien nog eens laten leiden door politieke belangen in plaats van het aanvaarden en respecteren van economische en juridische wetmatigheden. Alle ogen waren en zijn gericht op Duitsland In Duitsland (het politiek en economisch sterkste euroland) is sinds vorige week de volstrekte paniek en chaos uitgebroken. Ondanks de hevige (en terechte) weerstand van de Duitse belastingbetaler voor Duitse financiële steun aan Griekenland, is Bondskanselier Angela Merkel uiteindelijk bezweken onder de druk van met name het IMF, de EU, Frankrijk en de (Franse) ECB-president: De regering van Angela Merkel is van plan om, middels de Duitse staatsbank KFW, de komende drie jaren ca. 22 miljard uit te trekken voor Griekenland. Om de belastingbetaler nog enigszins tegemoet te komen wordt hierbij inmiddels aan het Duitse bank- en verzekeringswezen en het bedrijfsleven om financiële bijdragen gevraagd. Angela Merkel heeft haar besluit gerechtvaardigd omdat volgens haar hiermee de stabiliteit van de euro en de eurozone zou zijn gewaarborgd. Zoals in de inleiding hiervoor uiteengezet, heeft de realiteit echter deze stelling van Merkel nu wel weerlegd. De vraag is nu in Duitsland of de Bondsdag en de Bondspresident het regeringsbesluit inzake de steun aan Griekenland nog vandaag week zullen accorderen (parlementsleden beginnen te twijfelen en de Bondspresident laat zich nu in allerijl juridisch adviseren (1))? Indien en zodra dit toch mocht gebeuren, zal volgens de Rheinische Post van 5 mei jl. (2) en het Handelsblatt van 4 mei jl. (3) de Duitse prof. dr Wilhelm Hankel c.s. (4) zijn eigen regering vrijdag a.s. direct voor het Duitse gerecht slepen om voor de daadwerkelijke Duitse financiële steun aan Griekenland een stokje te steken.

2 De thans door de regering van Angela Merkel besloten bail out is immers strijdig met zowel artikel 125 van het EU-Verdrag (zijnde de hoogste rechtsbron van geschreven Europees Gemeenschapsrecht) als het gelijkluidende Duitse Constitutionele recht. Zoals ik eerder diverse malen en ook op Me Judice - Economen in debat heb betoogd (5 en 6), is de kans zeer groot dat een onafhankelijk en ter zake kundig gerecht een streep zal zetten door een Duitse bail out van Griekenland en daarmee dan dus logischerwijze in de praktijk door de voorgenomen bail out van Griekenland door alle overige eurolanden. Mijns inziens zal overigens ook een Nederlands gerecht wat betreft de voorgenomen Nederlandse steun aan Griekenland desgevraagd op grond van het EU-Verdrag tot een zelfde oordeel moeten komen. Terzijde, ook het besluit van de ECB van 3 mei jl. tot het van Griekenland als onderpand aanvaarden van waardeloos Grieks staatspapier voor het verstrekken van liquiditeiten is strijdig met het EU-Verdrag (Verdragsschending) en wel met het bail out verbod zoals geformuleerd in artikel 123 daarvan. Met het door de ECB ongedekt verstrekken van liquiditeiten aan Griekenland zal de waardevastheid (koopkracht) van de euro nog verder onderuit gaan. Feitelijk is financiële steun door de sterkere eurolanden aan Griekenland c.s. dus een illegale roofoperatie uit de portemonnee van de Duitse en Nederlandse belastingbetaler. Zie in dit kader ook de recente en volledig ten onrechte weinig gelezen publicatie van (juridisch) prof. Dik Degenkamp op Me Judice - Economen in de debat (7). Het Griekse reddingsplan is niet realistisch Inmiddels is het wel duidelijk dat Griekenland niet slechts incidenteel geholpen moet worden, maar langdurig aan het infuus moet en ook andere zwakke eurolanden (zoals Spanje, Portugal en Ierland) nu snel zullen volgen. Juist omdat de Griekse kwestie dus niet op zich zelf staat, zijn de onderhavige ad-hoc financiële steunmaatregelen financieel-economisch gezien ook niet haalbaar en realistisch. Nog vandaag deden Thilo Sarrazin van de Bundesbank en minister-president Horst Seehofer van de Duitse Deelstaat Bayern in het Handelsblatt (8) gelijkluidende uitspraken. Seehofer stelt hierbij: Die Aufsicht über die Griechische Finanzen habe offensichtlich nicht funktioniert. Also müssen die Mängel abgestellt werden and zwar schonungslos. Sarrazin vult hierbij aan dat (in het geval de Griekse redding toch door mocht gaan): dies in der Konzequenz, dass die Niederlande und Deutschland für die Rest der Veranstaltung haften müssten. Dies werde noch sehr viele Diskussionen geben. Economische problematieken, zoals deze nu in Griekenland c.s. aan de orde zijn, kunnen in de praktijk, met naast herstructureringen van staatsschulden en begrotingen, uitsluitend succesvol opgelost worden door: a.) herstructurering, flexibilisering en innovatie van de nationale economieën én b.) (voor méér slagkracht van de exportsector) devaluatie van de nationale munt. Omdat de zwakkere Eurolidstaten nu aan de euro als gemeenschapsmunt vastzitten, is deze laatste essentiële maatregel voor hen nu niet (meer) mogelijk. Het geven van financiële steun door de sterkere Eurolidstaten aan de zwakkere is juist hierom structureel geld gooien in een bodemloze put.

3 De europolitici (waaronder onze minister De Jager) houden echter - vooralsnog en tegen beter weten in - vast aan dit absurde plan en stellen daarbij - geheel ten onrechte - dat er geen alternatief zou zijn. De oplossing van het probleem ligt in de oorzaak van het probleem Gelet op het bovenstaande is dus, vanuit economisch perspectief, de énige oplossing dat de zwakkere Eurolidstaten, juist in hun eigen belang, hun munt devalueren (anders is het voor hen dweilen met de kraan vol open). Uitsluitend dan zouden zij vervolgens (met behulp van het IMF) in staat zijn in eigen huis orde op zaken te stellen. De laatste maanden wordt er niet zonder reden en in toenemende mate ook door (buitenlandse) economen gepleit voor deze oplossing. De vraagt rijst dan vanzelfsprekend: Hoe nu verder? Zoals zo vaak ligt ook hier de oplossing van het probleem in de oorzaak daarvan. De criticasters van de euro, zoals deze per 1999 het levenslicht zag, bestempelde de gemeenschapsmunt al vóóraf met een beperkte houdbaarheidsdatum omdat de euro voorbehouden had moeten blijven aan de economisch sterkere Europese landen met onderling convergerende economieën. Het zou onverantwoord zijn om ook de economisch zwakkere Europese landen aan de euro deel te laten nemen. Door de toetreding tot de euro raken zij immers de monetair-economische instrumenten kwijt om in moeilijke tijden hun economieën te stimuleren. Hierbij valt te denken aan het wisselkoersbeleid (devaluatie van de eigen munt is niet meer mogelijk) en het rentebeleid (wordt nu eenduidig voor de gehele eurozone centraal in Frankfurt bepaald). Deze waarschuwingen dat het vroeg of laat bij economische tegenwind fout zou lopen, zijn inmiddels helaas bewaarheid geworden met de (wellicht) grootste monetaire crisis internationaal ooit als gevolg. Zowel de sterkere Eurolidstaten als de zwakkere betalen van deze indertijd foute beslissing nu de rekening. De sterkere Eurolidstaten worden geconfronteerd met een ernstige aantasting van zowel de waardevastheid (koopkracht) van de euro als de stabiliteit van de eurozone. Aan de zwakkere Eurolidstaten worden thans astronomische bezuinigingsmaatregelen opgelegd waardoor hele volken - zonder versterking van hun economie en werkgelegenheid - in armoede vervallen. Deze mensen zullen voor een acceptabel bestaan noodgedwongen moeten migreren naar de sterkere Eurolidstaten. En laten er nu wat het laatste betreft nou weer geen (wereldvreemde) economen gaan roepen dat dat zo prettig is en juist de bedoeling van de EMU. Zoals ik recentelijk heb betoogd dient het Europact - onder het motto beter ten halve gekeerd dan te hele gedwaald - nu hervormd en opgesplitst te worden in drie euro-munten: Euro I voor de sterke Eurolidstaten, Euro II voor de middengroep en Euro III voor de zwakke broeders, iedere munt met eigen regels inzake staatsschulden en begrotingstekorten.

4 Euro II en Euro III zouden dan direct kunnen devalueren t.o.v. van Euro I teneinde de zwakkere Eurolidstaten de broodnodige slagkracht op de exportmarkt terug te geven. Hierbij is het overigens onontkoombaar dat de staatsschulden van Griekenland c.s. (eventueel in een gecontroleerde Default) geherstructureerd dienen te worden en dus voor een belangrijk deel kwijtgescholden. Voor de sterkere Eurolidstaten zouden hiermee dan tevens de (juridische) grondregels van het EU-Verdrag van houdbare prijsstabiliteit en het bail-out verbod en dus de waardevastheid (koopkracht) van de euro (= Euro I.) worden gerespecteerd. Terzijde maar niet geheel onbelangrijk: Er blijft dan voor de sterkere Eurolidstaten nog een exportmarkt in Zuid-Europa bestaan. Het uit het voetbal bekende systeem van promotie en degradatie zou dan kunnen worden geïmplementeerd en de ECB zou voor de drie afzonderlijke euro-valuta een gedifferentieerd rentebeleid kunnen gaan voeren. Om een dure chartale muntwisseling te voorkomen, zou de opsplitsing uitsluitend giraal doorgevoerd kunnen worden zodat de huidige euromuntjes en -briefjes (= dan Euro I.) in de gehele Eurozone als chartaal betaalmiddel gehandhaafd zouden kunnen blijven. Zo een hervormd Europact zou als bijkomend voordeel hebben dat de Europese landen die nog niet tot de euro kunnen/mogen toetreden dat dan gemakkelijker zouden kunnen door toetreding tot Euro III. Op deze wijze zal de Eurozone dan (op termijn) internationaal gezien zelfs aan omvang en kracht kunnen winnen. Hiermee zou er tevens een goede basis gelegd worden voor een verdere politieke integratie in Europa die, zij het in beperkte mate, noodzakelijkerwijze zal moeten plaats hebben ter waarborging van de stabiliteit in Europa en versterking van de positie van Europa in de wereld. Vanzelfsprekend zal één en ander met de nodige collateral damages gepaard gaan. Maar deze schade is dan slechts incidenteel van aard. Zo hebben bijvoorbeeld de grote Europese banken de laatste jaren immers fors belegd in min of meer waardeloos Zuid-Europees staatspapier en zullen zij deze dus voor een belangrijk deel dienen af te boeken. Vanzelfsprekend dienen deze banken zelf op de blaren te zitten en dienen zij slechts in uiterste gevallen met overheidsgeld (dus helaas onontkoombaar weer met belastinggeld) overeind gehouden te worden om de stabiliteit van het financiële systeem te kunnen waarborgen. Terzijde, onwetende Nederlandse spaarders, die twee jaar geleden hun spaargeld voor een procentje meer parkeerden bij het door DNB vooraf goedgekeurde en later omgevallen Icesafe, werden kort daarna door sommige economen als oliedom getypeerd. De vraag rijst dan hoe we nu de banken moeten typeren die als professionals met alle relevante feiten en kennis van zaken in handen sindsdien voor een procentje meer vol in min of meer waardeloos Zuid-Europees staatspapier hebben belegd? Een hervormd Europact zal dus zeker (ook bij de belastingbetaler in Nederland en Duitsland) pijn gaan doen, maar deze pijn zal dan, zoals gezegd, slechts van incidentele aard zijn.

5 Vanzelfsprekend dient één en ander nog nader uitgewerkt te worden, maar dit is de énige juiste beslissing! Met andere woorden: Nu in allerijl op weg naar een Europact Nieuwe Stijl. Voor voornoemd hervormd Europact is vanzelfsprekend wel de nodige politieke moed en daadkracht vereist. En snelheid is ook geboden! Want als dit niet (snel) gebeurt dan zal hetzij het Europact exploderen en versplinteren hetzij het structurele monetair-economische en dus financiële failliet van de euro en de eurozone ons deel worden. In beide gevallen zullen toenemende verdeeldheid en aantasting van de (niet uitsluitend monetaire en financiële) stabiliteit in Europa als bijkomend gevolg optreden. De dames en heren Euro-politici (waaronder ook de Nederlandse) zij veel wijsheid toegewenst! Referenties/noten: 1. en 2. Rheinische Post, 5 mei 2010, Hilfspakket für Griechenland: Merkel kämpft - Köhlers Unterschrift unsicher ; 3. Handelsblatt, 4 mei 2010, Kanzlermehrheit für Griechen-Rettung wackelt ; 4. Zie 5. Harry Geels en André ten Dam, Met Griekenland geen sterke euro, Me Judice, jaargang 3, 5 maart 2010; 6. André ten Dam, Financiële steun door Eurolanden aan Griekenland c.s. is Verdragsschending! - Herstructurering Europact onontkoombaar en zeer dringend noodzakelijk, d.d. 18 april 2010; 7. Dik Degenkamp, Sterke euro kan niet zonder eenheid financieel-economisch beleid lidstaten, Me Judice, jaargang 3, 20 april 2010; 8. Handelsblatt, 7 mei 2010, Sarrazin hält Griechenland für unrettbar.

Financiële steun door Eurolanden aan Griekenland c.s. is Verdragsschending!

Financiële steun door Eurolanden aan Griekenland c.s. is Verdragsschending! Financiële steun door Eurolanden aan Griekenland c.s. is Verdragsschending! Herstructurering Europact onontkoombaar en zeer dringend noodzakelijk d.d. 18 april 2010 Geschreven door André ten Dam Onderwerpen:

Nadere informatie

De DFT-columns (De Financiële Telegraaf) door André ten Dam

De DFT-columns (De Financiële Telegraaf) door André ten Dam De DFT-columns (De Financiële Telegraaf) door André ten Dam 2010: - Schending Verdrag van Maastricht (12-5-2010) - De euro is dood. Op naar een nieuw Europact (17-5-2010) 2011: - Eurocrisis nu écht EUROcrisis

Nadere informatie

PVV Guldenrapport verdient waardering

PVV Guldenrapport verdient waardering PVV Guldenrapport verdient waardering d.d. 15 maart 2012 - door André ten Dam (*)..Helaas blijken economen in de praktijk niet zo creatief. Dit verklaart ook waarom er uit die hoek geen oplossing wordt

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 9: Duitsland en de euro. 9.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 9: Duitsland en de euro. 9.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 9.1 Overzicht Eind jaren zestig werd in Europa hardop gesproken over een gezamenlijk economisch beleid met een gemeenschappelijke munt. In 1979 werd dit plan concreet

Nadere informatie

Verdieping: Kan een land failliet gaan?

Verdieping: Kan een land failliet gaan? Verdieping: Kan een land failliet gaan? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen fragmenten uit artikelen over wat het betekent als Griekenland failliet gaat en maken daar verwerkingsvragen over.

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

The Matheo Solution: Een gezond verstand aanpak van de euro-crisis

The Matheo Solution: Een gezond verstand aanpak van de euro-crisis The Matheo Solution: Een gezond verstand aanpak van de euro-crisis 17 maart 2011, door Andre ten Dam (*) Het is inmiddels pijnlijk duidelijk geworden dat het huidige rigide concept van de Euro is mislukt.

Nadere informatie

1. Externe oorzaken. De eurocrisis -1- laatste update: 01/04/2016

1. Externe oorzaken. De eurocrisis -1- laatste update: 01/04/2016 De eurocrisis verwijst naar problemen in de eurozone, vooral in de Zuid-Europese eurolanden. De eurocrisis brak uit in 2009 nadat bleek dat Griekenland financieel in slechte papieren zat. Beleggers meenden

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

30 januari 2015. Onderzoek: Griekenland en de EU

30 januari 2015. Onderzoek: Griekenland en de EU 30 januari 2015 Onderzoek: Griekenland en de EU Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

POSITION PAPER. Eindelijk een podium voor The Matheo Solution (TMS)

POSITION PAPER. Eindelijk een podium voor The Matheo Solution (TMS) POSITION PAPER Eindelijk een podium voor The Matheo Solution (TMS) Door drs Harry Geels 1 Op 1 oktober vond er in Amsterdam de interessante thema-avond De Nieuwe Euro plaats, waarbij The Matheo Solution

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I

Eindexamen vwo maatschappijwetenschappen 2013-I Opgave De eurocrisis Bij deze opgave horen de teksten 9 en. Inleiding De situatie rond de gemeenschappelijke munt, de euro, is tien jaar na de introductie verre van stabiel (mei 2012). In tekst 9 beschrijft

Nadere informatie

Door Walter Jongenelis QC, één van de financials die een grote bijdrage heeft geleverd aan onderstaande totaaloplossing

Door Walter Jongenelis QC, één van de financials die een grote bijdrage heeft geleverd aan onderstaande totaaloplossing -PERSBERICHT- IS DE OPLOSSING VAN DE EUROCRISIS NABIJ? Door Walter Jongenelis QC, één van de financials die een grote bijdrage heeft geleverd aan onderstaande totaaloplossing INLEIDING Binnen Finance Professionals

Nadere informatie

omslag FORUM #06/24.03.11

omslag FORUM #06/24.03.11 10 Tik op de vingers of aai over de bol? Verstandig economisch beleid moet de norm worden. Voor álle euro-landen. Goeie voornemens zijn er genoeg, maar hoe hard gaat het spel gespeeld worden? Tekst: Jan

Nadere informatie

Onderzoek: Crisis Griekenland'

Onderzoek: Crisis Griekenland' 30 juni 2015 Onderzoek: ' Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

Hierbij doe ik u de antwoorden op de vragen van het lid Van Hijum (CDA) over het Nederlandse goud toekomen.

Hierbij doe ik u de antwoorden op de vragen van het lid Van Hijum (CDA) over het Nederlandse goud toekomen. > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update: 6-9-2012 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid

Nadere informatie

Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium. FiDiB, Vught, 17 september 2012

Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium. FiDiB, Vught, 17 september 2012 Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium FiDiB, Vught, 17 september 2012 Agenda Waar hebben we mee te maken? Structurele gevolgen deze crisis Financiële

Nadere informatie

Europa en de Euro, een brug te ver. Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014

Europa en de Euro, een brug te ver. Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014 Europa en de Euro, een brug te ver Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014 Opzet Waarom een Europese Gemeenschap? De stap naar een Muntunie: dwaas of wijs? De Eurocrisis van buitenlandse

Nadere informatie

18 juli 2015. Onderzoek: Toekomst van Europa

18 juli 2015. Onderzoek: Toekomst van Europa 18 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 21 501-07 Ecofin-Raad Nr. 261 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 16 september

Nadere informatie

Internationale Spectator 5 2015 (jrg. 69) Item 5 van 5 ARTIKEL

Internationale Spectator 5 2015 (jrg. 69) Item 5 van 5 ARTIKEL ARTIKEL De Griekse tragedie: wie zonder zonde is Kees van Paridon Soms hoor je de uitspraak dat elke vorm van media-aandacht voor een bedrijf (of artiest) goed is, zelfs als er sprake is van negatieve

Nadere informatie

ECB-president Draghi geïnterviewd door Der Spiegel

ECB-president Draghi geïnterviewd door Der Spiegel ECB-president Draghi geïnterviewd door Der Spiegel Frank Knopers 30-10-2012 Draghi werd op 22 oktober geïnterviewd door Michael Sauga en Anne Seith van Der Spiegel. Dit interview werd op 29 oktober gepubliceerd

Nadere informatie

Je Daalder nog maar een Gulden waard

Je Daalder nog maar een Gulden waard Je Daalder nog maar een Gulden waard Wordt de Euro prijsstijging in de doofpot gestopt? Presentatie over het economisch onderzoeksrapport De Wisselverlieszaak: Analyse en schadeberekening van mei 2009,

Nadere informatie

Zorgtaken voor de gemeente

Zorgtaken voor de gemeente De Sociale Databank Nederland presenteert in samenwerking met de gemeente een verbreding van inzicht en kennis over structurele oorzaken van de crisis met het terugeisen van 50,9 miljard aan verdwenen

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Het verhaal van Europa

Het verhaal van Europa Het verhaal van Europa 2010 Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij en Rob Heirbaut & Hendrik Vos Standaard Uitgeverij nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen www.manteau.be info@manteau.be Deze reeks

Nadere informatie

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland 16 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

24 www.bankingreview.nl

24 www.bankingreview.nl 24 www.bankingreview.nl www.bankingreview.nl 2012 februari/maart 25 Wim KoK: Het ontbrak aan een effectieve controle Wim kok (73), voormalig premier en minister van Financiën, is ervan overtuigd dat het

Nadere informatie

De Duurzaamheid van de Euro

De Duurzaamheid van de Euro Sustainable Finance Lab : De Duurzaamheid van de Euro #susfinlab www.sustinablefinancelab.nl De euro is niet houdbaar Arjo Klamer Munten komen en gaan Gevallen munten Papiermark (Duitsland) 1914-1924 Hyperinflatie

Nadere informatie

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN VERORDENING VAN DE RAAD tot wijziging van Verordening (EG) nr. 974/98 over de invoering van de euro

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN VERORDENING VAN DE RAAD tot wijziging van Verordening (EG) nr. 974/98 over de invoering van de euro RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 december 2005 (OR. en) 14883/05 Interinstitutioneel dossier: 2005/0145 (CNS) UEM 205 ECOFIN 370 OC 877 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: VERORDENING

Nadere informatie

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe Visie op 21 Frans de Jong, directievoorzitter 1 Rabobank West Betuwe Programma Welkomstwoord: directievoorzitter Frans de Jong Visie op 21: Allard Bruinshoofd Gelegenheid tot vragen en afsluitende borrel

Nadere informatie

1 140 miljard euro bij

1 140 miljard euro bij PRIVATE S.A. Page: 1+2 3 Circulation: 330835 92b4f4 1390 De Nieuwe Gazet No. of publications: 2 ECB drukt 1 140 miljard euro bij Met die som in 50 euro biljetten kan je de negen bollen van het Atomium

Nadere informatie

Beknopte gids over de euro

Beknopte gids over de euro Beknopte gids over de euro Economische en Financiële Zaken Over de euro De euro bestaat sinds 1999. Hij verscheen aanvankelijk alleen op loonstrookjes, rekeningen en facturen. Op 1 januari 2002 kwamen

Nadere informatie

Aan het college van burgemeester en schepenen,

Aan het college van burgemeester en schepenen, Ham, 19 september 2011 Aan het college van burgemeester en schepenen, Betreft: Schriftelijke vraag met schriftelijk antwoord over de Gemeentelijk Holding Geacht college, De Gemeentelijk Holding (verder:

Nadere informatie

Angela Merkel en Nicolas Sarkozy: gaat hun plan voor een economische regering ver genoeg?

Angela Merkel en Nicolas Sarkozy: gaat hun plan voor een economische regering ver genoeg? Wat is de euro De euro staat onder grote druk sinds de Griekse crisis. Eurosceptici zien hun kans schoon om het einde van de gezamenlijke munt te bepleiten. Maar dat is van kwaad tot erger. Want Nederland

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Migrerende euromunten

Migrerende euromunten Migrerende euromunten Inleiding Op 1 januari 2002 werden in vijftien Europese landen (twaalf grote en drie heel kleine) euromunten en - biljetten in omloop gebracht. Wat de munten betreft, ging het in

Nadere informatie

Heeft de euro een toekomst?

Heeft de euro een toekomst? Heeft de euro een toekomst? Bruno de Haas, schrijver van Laat de leeuw niet in zijn hempiestaan waarom de euro ons zal opbreken hoofd beleid en onderzoek bij Media Pensioen Diensten 1 Pas op voor sluikreclame

Nadere informatie

Doorgaan met euro is duurder dan stoppen. Ir. Kees Pieters

Doorgaan met euro is duurder dan stoppen. Ir. Kees Pieters Doorgaan met euro is duurder dan stoppen Ir. Kees Pieters Januari 2014 Auteur: Kees Pieters Coverontwerp: Kees Pieters Copyright 2014, Kees Pieters Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie)

pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie) pdf09 EUROPEES MONETAIR BELEID (een verkorte versie) Het monetair beleid binnen de EMU (Economische en Monetaire Unie) wordt bepaald door de ECB (Europese Centrale Bank). De centrale banken, waaronder

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport

Nederland. EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie. Najaar 2010. Nationaal Rapport Standard Eurobarometer EUROBAROMETER 74 De publieke opinie in de Europese Unie Najaar 2010 Nationaal Rapport Nederland Representation of the European Commission to Netherlands Inhoud Inleiding Context

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2008 Nr. 166

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2008 Nr. 166 40 (1972) Nr. 9 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2008 Nr. 166 A. TITEL Overeenkomst houdende oprichting van een Europees Universitair Instituut; Florence, 19 april 1972 B. TEKST

Nadere informatie

Expertisecentrum Europees Recht (ECER) Eurojargon

Expertisecentrum Europees Recht (ECER) Eurojargon Expertisecentrum Europees Recht (ECER) Eurojargon AGS De Annual Growth Survey (AGS) is een onderzoek van de Commissie, waarin zij uiteenzet wat de prioriteiten van de Unie zouden moeten zijn op het gebied

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Europa

Onderzoek verkiezingsthema Europa Onderzoek verkiezingsthema Europa Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 22.055 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 5 tot en met 7 september 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam

Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam Faculteit der Rechtsgeleerdheid Amsterdam Center for International Law Postbus 1030 1000 BA Amsterdam T 020 535 2637 Advies Luchtaanvallen IS(IS) Datum 24 september 2014 Opgemaakt door Prof. dr. P.A. Nollkaemper

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2015 Nr. 70 13 (2013) Nr. 2 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2015 Nr. 70 A. TITEL Euro-mediterrane luchtvaartovereenkomst tussen de Europese Unie en haar lidstaten, enerzijds, en de regering

Nadere informatie

DE EUROCRISIS. Marcel de Ruiter

DE EUROCRISIS. Marcel de Ruiter DE EUROCRISIS Marcel de Ruiter Beste bezoeker van Haagsch College. Fijn dat u naar het college van Martin Visser over de eurocrisis bent gekomen. Als dank voor uw komst bieden wij u, in samenwerking met

Nadere informatie

Van Overtveldt (N-VA) in 2012: "Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis"

Van Overtveldt (N-VA) in 2012: Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis Van Overtveldt (N-VA) in 2012: "Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis" Johan Van Overtveldt (N-VA) dacht in 2012 als economisch journalist anders dan als minister van financiën in 2015. Bruno Tersago

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Memo: Bespreking van The Matheo Solution (TMS)

Memo: Bespreking van The Matheo Solution (TMS) Memo: Bespreking van The Matheo Solution (TMS) Aan: André ten Dam Van: Thomas Colignatus Datum: 14 december 2011 CC: Mogelijk anderen Inleiding (1) Dit bespreekt http://www.inmaxxa.nl/resources/site1/general/file_library/the%20matheo%20solution%2023%20maart

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 266

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1994 Nr. 266 15 (1965) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1994 Nr. 266 A. TITEL Verdrag tot instelling van één Raad en één Commissie welke de Europese Gemeenschappen gemeen hebben, met

Nadere informatie

Rapport Wisselverlieszaak staat nog steeds als een huis

Rapport Wisselverlieszaak staat nog steeds als een huis Rapport Wisselverlieszaak staat nog steeds als een huis Overgenomen van Me Judice - Economen in het publieke debat d.d. 25 augustus 2009 Geschreven door Harry Geels en André ten Dam Reactie op artikel

Nadere informatie

De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN. Categorie Vraag & Antwoord

De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN. Categorie Vraag & Antwoord Categorie Vraag & Antwoord De wensen van mensen zijn onbegrensd. Hoe noemen we in de economie deze wensen? BEHOEFTEN Er zijn te weinig middelen om in alle behoeften te kunnen voorzien. Hoe heet dit verschijnsel?

Nadere informatie

Je Daalder nog maar een Gulden waard

Je Daalder nog maar een Gulden waard Dinsdag 30 maart 2010 Seminar Waarde - Rotterdam School of Management (Erasmus Universiteit Rotterdam) Je Daalder nog maar een Gulden waard Wordt de Euro-prijsstijging in de doofpot gestopt? door André

Nadere informatie

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen.

Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Fysiek goud is de ultieme veilige haven en zou de basis moeten vormen van ieder vermogen. Goud is al duizenden jaren simpelweg een betaalmiddel: geld. U hoort de term steeds vaker opduiken in de media.

Nadere informatie

The Matheo Solution: Europese monetaire flexibiliteit, kracht en eenheid

The Matheo Solution: Europese monetaire flexibiliteit, kracht en eenheid The Matheo Solution: Europese monetaire flexibiliteit, kracht en eenheid d.d. 20 oktober 2011 (up-date d.d. 23 november 2011), door André ten Dam (*) De functie van geld als numéraire (rekeneenheid of

Nadere informatie

HET HOE EN WAAROM VAN DE EURO

HET HOE EN WAAROM VAN DE EURO HET HOE EN WAAROM VAN DE EURO DE EURO De laatste tijd is de euro steeds vaker in het nieuws. De euro is de nieuwe Europese munt die in Nederland en andere Europese landen, de Economische en Monetaire Unie

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1995 Nr. 176

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1995 Nr. 176 42 (1995) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1995 Nr. 176 A. TITEL Protocol betreffende de toetreding van de Republiek Oostenrijk tot het Akkoord tussen het Koninkrijk der

Nadere informatie

Een klein land (2% van het BBP Eurozone) met een historiek van slecht bestuur

Een klein land (2% van het BBP Eurozone) met een historiek van slecht bestuur Paul De Grauwe Eurozone is in crisis Twijfels ontstaan over de toekomst van de euro Hoe is dit kunnen gebeuren? Laat mij beginnen met paradox: schuldencrisis ontstaan in Griekenland Een klein land (2%

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Wat voor Europa willen wij?

Wat voor Europa willen wij? Wat voor Europa willen wij? Slaan we inderdaad de weg in naar meer Europese integratie? En in welk Europa willen wij dan integreren: een Europa van de laagste kosten of een Europa waarin de economische

Nadere informatie

Wat na afwijzing euro-obligaties?

Wat na afwijzing euro-obligaties? ITINERA INSTITUTE OPINIE Wat na afwijzing euro-obligaties? 2011/65 31 08 2011 MENSEN WELVAART BESCHERMING D e schuldencrisis in Europa bereikt een nieuwe fase nu het duidelijk is geworden dat Duitsland

Nadere informatie

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011.

Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. Dagboek Alpha European Select Fund d.d. 9-9-2011. 447 miljard dollar gaat Obama uitgeven voor banen. Tijd 09:03 uur. Vanaf vijf voor negen gaat de FTI snel omhoog van 281,20 tot nu 282,80. Dat is zuur

Nadere informatie

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch:

Obligaties 4-4-2014. Algemeen economisch: Obligaties 4-4-2014 Algemeen economisch: Over de afgelopen maanden zet de bestaande trend zich door. De rente blijft per saldo onder druk, ondanks een tijdelijke hobbel na de start van het afbouwen van

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone Eurogroep 1. Economische situatie in de eurozone Toelichting: De Eurogroep zal van gedachten wisselen over de economische situatie in de eurozone. De groei van de economie lijkt verder aan te trekken terwijl

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2014 No. 4 Landsbesluit, houdende algemene maatregelen, van de 10 de januari 2014 tot vaststelling van de jaarlijkse bijdrage van het Land aan het Algemeen Fonds

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2005-I

Eindexamen economie 1 vwo 2005-I Opgave 1 Nijvere Europeanen Een onderzoeksbureau heeft berekend dat de arbeidsproductiviteit per gewerkt uur in de Europese Unie (EU) gemiddeld lager is dan in de Verenigde Staten van Amerika (VS). In

Nadere informatie

De Europese schuldencrisis

De Europese schuldencrisis 7 De Europese schuldencrisis Macro-economische onevenwichtigheden Van financiële crisis naar landencrisis Van landencrisis naar financiële crisis Hoe nu verder? Conclusie De Nederlandse economie 2010

Nadere informatie

De economische wereldcrisis

De economische wereldcrisis Opdrachtenblad Inleiding In 1929 brak een crisis uit die in korte tijd de economie in een groot deel van de wereld aantastte. De economische crisis zou jaren duren, tot aan het begin van de Tweede Wereldoorlog.

Nadere informatie

Bijlage HAVO. economie (pilot) tijdvak 1. Bronnenboekje. HA-1022-f-11-1-b

Bijlage HAVO. economie (pilot) tijdvak 1. Bronnenboekje. HA-1022-f-11-1-b Bijlage HAVO 211 tijdvak 1 economie (pilot) Bronnenboekje HA-122-f-11-1-b Opgave 1 bron 1 het stabiliteits- en groeipact Na de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie (EMU) in 1997 zijn tussen

Nadere informatie

Kwartaal Update. Gold&Discovery Fund. Er lijkt een einde gekomen aan de zware correctie in grondstofgerelateerde. januari 2012

Kwartaal Update. Gold&Discovery Fund. Er lijkt een einde gekomen aan de zware correctie in grondstofgerelateerde. januari 2012 Kwartaal Update Gold&Discovery Fund januari 2012 In de eerste maand van dit jaar steeg goud bijna 11%, zilver 21%, terwijl de koperprijs 12% steeg. De waarde van onze portfolio steeg zelfs circa 18%. Hiermee

Nadere informatie

EUROPESE CENTRALE BANK

EUROPESE CENTRALE BANK 31.10.2003 L 283/81 EUROPESE CENTRALE BANK RICHTSNOER VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK van 23 oktober 2003 voor transacties van deelnemende lidstaten met hun werksaldi in buitenlandse valuta's ingevolge artikel

Nadere informatie

Workshop Sparen of beleggen? Karel Mercx en Hildo Laman Redacteuren Beleggers Belangen

Workshop Sparen of beleggen? Karel Mercx en Hildo Laman Redacteuren Beleggers Belangen Workshop Sparen of beleggen? Karel Mercx en Hildo Laman Redacteuren Beleggers Belangen Voorstellen Karel Mercx Hildo Laman Begonnen in de internetzeepbel Begonnen in de optiehandel Programma Voor & nadelen

Nadere informatie

EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T

EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T DE RAAD Brussel, 13 december 2011 (OR. en) 2011/0209 (COD) PE-CO S 70/11 CODEC 2165 AGRI 804 AGRISTR 74 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING

Nadere informatie

138 De Pensioenwereld in 2014

138 De Pensioenwereld in 2014 17 138 De Pensioenwereld in 2014 Beleggingen 139 EU-claims: geen grijs gedraaide plaat Auteurs: Susan Groot Koerkamp en Erwin Nijkeuter In de meeste Europese landen worden of werden buitenlandse pensioenfondsen

Nadere informatie

De Wisselverlieszaak: Analyse en schadeberekening

De Wisselverlieszaak: Analyse en schadeberekening De Wisselverlieszaak: Analyse en schadeberekening Hoe de Nederlandse burgers en bedrijven ernstig benadeeld zijn én nog steeds worden, als gevolg van de in 1998 door de Europese Unie (EU) onjuist vastgestelde

Nadere informatie

Einstein Ebooks bv is een imprint van Dutch Media Uitgevers bv

Einstein Ebooks bv is een imprint van Dutch Media Uitgevers bv Willem Vermeend en Ronald van Gessel, 2012 Einstein Books, Den Haag 2012 Coverontwerp: Robert Adriaansen, Utrecht Coverbeeld: Getty Images Verzorging ebook: Perfect Service, Schoonhoven ISBN 978 90 488

Nadere informatie

quo vadis europa? omslag Tekst: Walter Devenijns Foto: Olivier Hoslet /anp

quo vadis europa? omslag Tekst: Walter Devenijns Foto: Olivier Hoslet /anp quo vadis europa? Europa staat op een kruispunt. Alleen maar bezuinigen wegens het Europese stabiliteitspact zorgt voor groeiende weerstand. Nederland liep langs de afgrond, in Frankrijk wordt luidkeels

Nadere informatie

Ivan Van de Cloot Chief economist Itinera Institute. Executive professor UAMS. Roekeloos

Ivan Van de Cloot Chief economist Itinera Institute. Executive professor UAMS. Roekeloos Ivan Van de Cloot Chief economist Itinera Institute Executive professor UAMS Roekeloos Roekeloosheid bij wie werkt met geld van iedereen Falende banken Gokkende politici De eurocrisis En de democratie?

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 3e kwartaal 2012 De obligatiemarkten werden in het derde kwartaal vooral beïnvloed door de ingrepen van de Europese Centrale Bank (ECB). Aan het begin van het kwartaal bleven aanvankelijk

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

Beleggingsinfo. Wie de euro wil opbreken, bijt zijn tanden stuk. Hoofdpunten. Beleggingsimplicaties

Beleggingsinfo. Wie de euro wil opbreken, bijt zijn tanden stuk. Hoofdpunten. Beleggingsimplicaties Beleggingsinfo Wie de euro wil opbreken, bijt zijn tanden stuk Hoofdpunten De markt is opnieuw in de ban van scenario s over het opbreken van de euro, over het opsplitsen van de euro in een sterke euro

Nadere informatie

Bronnen De geldeconomie in ontwikkeling

Bronnen De geldeconomie in ontwikkeling Bron I: Verhouding Chartaal en giraal geld Bron: Centraal Bureau voor de Statistiek Bron II: Aantal kaartbetalingen Bron: https://www.ecb.europa.eu/pub/pdf/other/cardpaymineu_renfoconsepaforcards201404en.pdf

Nadere informatie

1950 De Verklaring van Schuman

1950 De Verklaring van Schuman Hoofdstuk 3 31 Van Gemeenschappelijke Markt tot euro 8 mei 1945 : de Tweede Wereldoorlog (1939-1945) wordt beëindigd. Europa ligt in puin. De angst voor een herhaling van een dergelijk drama brengt politici

Nadere informatie

Bankenunie: herstellen van financiële stabiliteit in de eurozone

Bankenunie: herstellen van financiële stabiliteit in de eurozone EUROPESE COMMISSIE MEMO Brussel, 15 april 2014 Bankenunie: herstellen van financiële stabiliteit in de eurozone 1. Bankenunie in een notendop Sinds de crisis in 2008 startte, heeft de Europese Commissie

Nadere informatie

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven Koen De Leus Senior Economist KBC Group Agenda Constructiefouten EMU en oplossingen Beleggingsalternatieven Obligaties Aandelen Vastgoed 2 19 oktober 2012

Nadere informatie

Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken uit.

Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken uit. Betalingswijzen Rechtstreekse betaling: Betaling met chartaal geld Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken

Nadere informatie