Van Overtveldt (N-VA) in 2012: "Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis"

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Van Overtveldt (N-VA) in 2012: "Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis""

Transcriptie

1 Van Overtveldt (N-VA) in 2012: "Muntunie euro zelf oorzaak Griekse crisis" Johan Van Overtveldt (N-VA) dacht in 2012 als economisch journalist anders dan als minister van financiën in Bruno Tersago herinnert zich een toenmalig interview op de Griekse TV, waar Van Overtveldt heel andere dingen zei dan in De Zevende Dag op 7 juni juni 2015, Bruno Tersago Journalist Johan Van Overtveldt gaf in 2012 een interview op de Griekse TV (screenshot, zie youtube onderaan dit artikel, Grieks overdubt, vertaling fragmenten in het artikel) Vanochtend 7 juni 2015 zag ik de Belgische minister van Financiën Johan Van Overtveldt in het programma De Zevende Dag op de VRT zeggen dat er geen toegevingen kunnen komen aan de Grieken. De Europese muntunie is namelijk gebaseerd op afspraken en discipline en als Griekenland zijn zin krijgt, dan is volgens Van Overtveldt, het hek van de dam. Vrijdag 5 juni 2015 hield premier Tsipras in het parlement een toespraak waarin hij duidelijk maakte dat de eisen van de leenheren 'absurd' of 'irreëel' waren (afhankelijk van hoe je het woord παράλογος vertaalt). Het voorstel dat Jean-Claude Juncker aan Tsipras voorschotelde vorige week, wilde een verhoging van de BTW op de Griekse eilanden (niet prettig voor de vakantiegangers) en een verder inkrimpen van de pensioenen. Taksen verhogen in een recessie, lijkt nochtans voor elke weldenkende econoom niet echt een goed idee, zeker niet voor Stiglitz en Piketty, onder andere. Op dit moment overleven hele families, 3 generaties, op de pensioenen van de grootouders en hoewel het pensioenstelsel in Griekenland zeker aan hervorming toe is, lijkt het toch geen goed idee om daar nu een prioriteit van te maken. Tsipras vroeg op vrijdag ook een schuldherschikking en daar hikt Van Overtveldt, en met hem vele anderen, zeker tegenaan. Persoonlijk geloof ik niet dat Griekenland ooit deze crisis te boven komt zonder schuldherschikking of -kwijtschelding. Indien die er niet komt, wordt het land langzaam doodgewurgd en volgt er decennialange austeriteit. Maar ik ben geen econoom. Van Overtveldt wel, hij vindt dat Griekenland zich aan de afspraken moet houden en verder met het opgelegde programma moet gaan.

2 De journalist en de minister In het voorjaar van 2012 leek Van Overtveldt er toch enigszins andere ideeën op na te houden, zeker wat de oplossing voor de Griekse crisis betreft. Hij kwam toen de Griekse vertaling van zijn boek Het einde van de Euro voorstellen in boekhandel Public, op het Syntagma-plein. Ik was er toen bij. Hij werd daar toen ingeleid en geflankeerd door Kostas Vaxevanis, journalist die nog werd vervolgd wegens het publiceren van de namen van de Grieken die op de Lagarde-lijst stonden, en door een universiteitsprofessor economie, genaamd Yianis Varoufakis. Of Van Overtveldt zich dat nog herinnert, weet ik niet. (De Lagarde-lijst is een spreadsheet met ongeveer 2000 namen van belastingontwijkers, die niet fiscaal aangegeven rekeningen hadden bij het filiaal van de HSBC- bank in het Zwitserse Genève. De lijst wordt genoemd naar toenmalig Frans minister van financiën Christine Lagarde - hoofd van het IMF. In oktober 2001 bezorgde zij deze lijst aan de Griekse overheid, om hen te helpen de Griekse personen op de lijst te vervolgen. Twee jaar later bracht journalist Kostas Vaxevanis de lijst uit in zijn magazine Hot Doc, om te protesteren tegen het feit dat de Griekse regering nog geen enkele poging had gedaan om een onderzoek te starten. Hij werd daarop vervolgd voor het openbaar maken van vertrouwelijke documenten', nvdr) Ik weet ook niet of Van Overtveldt zich nog herinnert wat hij toen in een interview met Vaxevanis heeft gezegd. Gelukkig hebben we YouTube, om dat nog eens te herbeluisteren. Jammer genoeg is het interview in het Grieks nagesynchroniseerd, maar ik heb er een paar fragmenten uitgehaald en vertaald (met verwijzing naar de minuten). Interview Van Overtveldt 2012 Aan het begin van het interview vindt Van Overtveldt dat Duitsland heel veel voordeel heeft aan de eurozone. Het feit dat het land deel uitmaakt van de muntunie, zorgt er voor dat het goedkoop kan uitvoeren en dat is een motor voor de Duitse economie. "Nadeel is dat er veel geld gaat naar het ESM het European Stability Mechanism. Een groot deel daarvan wordt bekostigd door Duitsland. Als je daarmee kleine landen moet redden, is de kost beheersbaar. Als je echter grotere landen moet redden, zoals Spanje of Italië, dan wordt de kost heel erg hoog." Van Overtveldt heeft het nadien over de strategie van Mario Draghi, de voorzitter van ECB, die tot enorme kosten zal leiden voor Duitsland, indien ze niet werkt. Euro of drachme? (minuut 3:34) Ik herhaal mijn argument over Griekenland. Griekenland moet interne bezuinigingen doorvoeren en heeft daarom veel nood aan economische ontwikkeling. De enige methode om snel een hoge economische ontwikkeling te kennen, is via een interne devaluatie." "Dus ja, ik vind dat Griekenland de beslissing moet nemen om de eurozone te verlaten en om zijn eigen munt weer in te voeren." "Dat heeft ook Argentinië gedaan in Dit land kende een recessie, gelijkaardig aan die van Griekenland de voorbije 2 jaar, liet de verbinding met de dollar schieten en devalueerde haar eigen munt. En wat weinigen weten, is dat in de periode China de snelst evoluerende economie was en de tweede snelst ontwikkelende economie was die van Argentinië. Dus, als Griekenland een economische ontwikkeling wil, en ik geloof dat de Griekse politici daar goed moeten over nadenken, dan moet het land zelf de beslissing nemen om uit de eurozone te stappen. Dat is geen eenvoudige beslissing. Die zal zeker een kost met zich meebrengen."

3 "Maar in godsnaam, de kost van de politiek die tot vandaag wordt gevolgd, is nu al enorm." "Griekenland zal tegen eind 2012 een krimp van 15 procent tot 20 procent hebben gekend van het begin van de crisis tot nu. De grootste krimp in de geschiedenis kende de VS met de grote economische crash, toen de economie kromp met 30 procent. Griekenland zit nu al op 20 procent. We spreken dus nu al niet meer over recessie maar over een crash." U (Griekenland) moet met aandrang en voorzichtigheid alternatieve oplossingen vragen voor de huidige strategieën die, in tegenstelling tot de verklaringen, nergens toe leiden. De twee memoranda en de PSI lossen het probleem niet op (minuut 5:27) Er is veel te zeggen over de recente overeenkomst om de staatsobligaties om te wisselen, zoals Griekenland met de trojka is overeen gekomen [de PSI Public Sector Involvement, waarbij aandeelhouders van Grieks waardepapier hun geld opeens in rook zagen opgaan]. We moeten allemaal toegeven dat met die overeenkomst een bankroet van Griekenland is vermeden, die op 20 maart (2012) zou hebben plaats gevonden. Dat is al iets, maar volstaat het ook? Ik denk het niet. Lost dat het probleem van de Griekse economie op en dat van de Griekse deelname aan de muntunie? Het antwoord is: nee. De toestand waarin de Griekse economie zich bevindt, is immers de volgende: Griekenland moet in ieder geval de controle herwinnen over zijn financiële toestand, het tekort is veel te groot, en neemt verschrikkelijk snel toe. Met de PSI is het probleem van de schuld voor een deel afgenomen, maar het zal binnenkort weer snel de kop opsteken. Ik zal u zeggen waarom: de economie bevindt zich in een recessie. Griekenland wordt gedwongen om in zijn uitgaven te snijden en om de taksen te verhogen, wat de ideale manier is om de recessie te verergeren. Het probleem van hogere recessie is dat de staatsuitgaven verhogen, de werkloosheid toeneemt en de inkomsten voor de staat verminderen. Wanneer de economie in een recessie zit, verminderen de staatsinkomsten. Het is alsof Griekenland zichzelf in de voet schiet. U wordt gedwongen om maatregelen te nemen die de recessie doen toenemen. U wordt dus gedwongen om meer maatregelen te nemen op korte termijn. Dat is natuurlijk geen ongebruikelijke situatie: heel veel landen in de recente geschiedenis zijn in een dergelijke situatie terecht gekomen. Laat ik het volgende opnieuw onderstrepen: de volledige economie, de begroting, dient te worden hersteld. Dat moet sowieso gebeuren. Dat soort maatregelen gaan gewoonlijk gepaard met een devaluatie van de munt. Die devaluatie is nodig, want wanneer de economie in recessie is, en om een begrotingsconsolidatie door te voeren, voorziet de devaluatie ademruimte tegenover het buitenland. De internationale concurrentiepositie verbetert dan en de uitvoer wordt goedkoper. De uitvoer neemt dus toe, wat de motor van de economie weer in gang zet. Bovendien neemt de sterkte van de Griekse ondernemingen toe om het hoofd te kunnen bieden aan de uitvoer. Dus, aan de ene kant moet Griekenland het tekort beperken en de schuld, en moet het dus de uitgaven beperken en de taksen verhogen. Maar aan de andere kant: "Zonder de concurrentiële devaluatie van de munt, die de recessie van de economie zal uitvlakken, kan er geen ontwikkeling zijn en zal de toestand van kwaad naar erger gaan. Daarom zijn de voorspellingen dat met het nieuwe pakket, de PSI, de schuld zal verminderen van 160 procent van het BBP tot 120 procent van het BBP in 2020, totaal niet realistisch. Het zal niet gebeuren.

4 De economie krimpt enorm en de economische ontwikkeling die nodig is om de economie weer aan te zwengelen, komt niet. Dus ja, er zullen onderhandelingen komen voor een derde hulppakket aan Griekenland. Ik kan niet met zekerheid zeggen wanneer precies, maar ik geloof dat die er komen binnen het jaar. De Duitse minister van Financiën Schäuble zegt het al onomwonden: zeer waarschijnlijk zal er een derde hulppakket aan Griekenland nodig zijn. In het buitenland gelooft men dat de Griekse politici corrupt zijn (minuut 8:43) Wat betreft het Griekse volk, geloof ik niet dat er een probleem is. Ik ken niemand in Europa die problemen heeft met de Griekse burger, och in Duitsland, noch in Duitsland, noch in Frankrijk, noch in België. Wat betreft de politici: dat is een heel andere kwestie. Wat dat betreft, geloof ik dat de gemiddelde mening in de meest geregelde landen is dat er een probleem is met de Griekse beleidsmakers wat corruptie betreft. Corruptie is overal, maar het heeft te maken met de graad van corruptie. Ik geloof dat de Griekse politici zich bovenaan de schaal bevinden, in vergelijking met de politici in de rest van Europa. Dat is een thema. Een ander punt voor de burgers buiten Griekenland, is dat het duidelijk is dat Griekenland in de muntunie (van de euro) is gekomen met vervalste gegevens. De Griekse leiders wisten dat, maar we hebben de laatste maanden (van 2012) vernomen dat de leiders van de rest van de eurozone er van op de hoogte waren. Voor de meeste mensen in Duitsland, Nederland, Frankrijk, België, is dat gewoon onaanvaardbaar, want dat betekent dat iedereen, niet alleen de Griekse leiders, maar alle Europese leiders, leugens hebben verteld aan het Europese volk." "Een van de gevolgen van die leugen, is het probleem dat we vandaag kennen. Heel wat mensen voelen zich daar heel slecht bij. Er is geen echte muntunie zonder politieke unie (minuut 10:10) Iedereen heeft nu natuurlijk de mond vol van de crisis in Griekenland en in minder mate in Portugal, Ierland, en ook Spanje en Italië. Dus worden er veel vragen gesteld wat de werkelijke oorzaak is van deze crisis. Zo blijkt dat de crisis niet meteen te maken heeft met de manier waarop elk land zijn problemen heeft aangepakt, maar heeft ze vooral te maken met de manier waarop deze muntunie is opgebouwd. Er zijn een paar essentiële zaken die we toen wisten in 1999 en die we nu weten: wat moet er worden gedaan zodat een muntunie correct functioneert. Het essentiële thema is, zoals de geschiedenis heeft aangetoond, dat een muntunie niet langdurig kan functioneren zonder politieke unie. We zijn begonnen met een muntunie en de toppolitici aan het begin van de eeuw beweerden dat een muntunie vanzelf een politieke unie zou met zich mee brengen. Dat was een omgekeerde logica. Vandaag, in 2012, zijn we tot de conclusie gekomen dat het zo niet werkt. De huidige crisis heeft niets te maken met het beleid in Griekenland of in de andere landen, maar het is de crisis van een monetaire eenmaking, die niet correct is georganiseerd. De vergelijking met de VS is erg handig (minuut 11:40) Vervolgens maakt Van Overtveldt de vergelijking met de VS waar de politieke unie een monetaire unie met zich meebracht. Deze unie is heel effectief, met duidelijke regels.

5 In verband met de Griekse crisis worden er echter voortdurende gesprekken gehouden, zonder dat er echte regels zijn. Daardoor functioneert een en ander niet goed en wordt een onzekerheid gecreëerd die op haar beurt er voor zorgt dat de markten wantrouwig staan tegenover de euro en de muntunie. In de EU suddert er een conflict tussen Frankrijk en Duitsland (minuut 13:40) Van Overtveldt besluit met een historisch overzicht hoe de EU tot stand is gekomen en vooral welke tekortkomingen deze unie heeft. Dit is een overname van het artikel Geen toegevingen meer aan de Grieken op de blog van Bruno Tersago. Het volledige interview van Johan Van Overtveldt met journalist Kostas Vaxevanis. Engels gesproken, maar Grieks overgedubd (zie voor de vertaling van een aantal fragmenten uit het interview het artikel hierboven):

Verdieping: Kan een land failliet gaan?

Verdieping: Kan een land failliet gaan? Verdieping: Kan een land failliet gaan? Korte omschrijving werkvorm De leerlingen lezen fragmenten uit artikelen over wat het betekent als Griekenland failliet gaat en maken daar verwerkingsvragen over.

Nadere informatie

Michiel Verbeek, januari 2013

Michiel Verbeek, januari 2013 Michiel Verbeek, januari 2013 1 2 Eens of oneens? De bankiers zijn schuldig aan de kredietcrisis. De huidige economische crisis is het gevolg van de kredietcrisis van 2008. Als een beurshandelaar voor

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis

Twaalf grafieken over de ernst van de crisis Twaalf grafieken over de ernst van de crisis 1 Frank Knopers 26-04-2012 1x aanbevolen Voeg toe aan leesplank We hebben een aantal grafieken verzameld die duidelijk maken hoe ernstig de huidige crisis is.

Nadere informatie

Internationale Spectator 5 2015 (jrg. 69) Item 5 van 5 ARTIKEL

Internationale Spectator 5 2015 (jrg. 69) Item 5 van 5 ARTIKEL ARTIKEL De Griekse tragedie: wie zonder zonde is Kees van Paridon Soms hoor je de uitspraak dat elke vorm van media-aandacht voor een bedrijf (of artiest) goed is, zelfs als er sprake is van negatieve

Nadere informatie

Het verhaal van Europa

Het verhaal van Europa Het verhaal van Europa 2010 Uitgeverij Manteau / Standaard Uitgeverij en Rob Heirbaut & Hendrik Vos Standaard Uitgeverij nv, Mechelsesteenweg 203, B-2018 Antwerpen www.manteau.be info@manteau.be Deze reeks

Nadere informatie

Onderzoek: Crisis Griekenland'

Onderzoek: Crisis Griekenland' 30 juni 2015 Onderzoek: ' Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75

Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 DEEL 3.4 DE EURO Deel 3. Wat doet de Europese Unie? 75 3.4. DE EURO DOEL - De leerlingen/cursisten ontdekken de voordelen van het gebruik van de eenheidsmunt: wisselen van geld is niet meer nodig, je spaart

Nadere informatie

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland

16 juli 2015. Onderzoek: Akkoord Griekenland 16 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Crisis in de EU docentenhandleiding

Crisis in de EU docentenhandleiding Crisis in de EU docentenhandleiding In deze les vergelijken leerlingen de economische situatie van verschillende EU-leden met elkaar. Daarbij maken zij gebruik van de interactieve kaart en grafiek Economische

Nadere informatie

Belangen: Met andere woorden

Belangen: Met andere woorden Belangen: Met andere woorden Korte omschrijving werkvorm Hoe wordt in andere landen over de Griekse schuldencrisis gesproken? En hoe denken de Grieken zelf over de benarde economische situatie waarin Griekenland

Nadere informatie

Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium. FiDiB, Vught, 17 september 2012

Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium. FiDiB, Vught, 17 september 2012 Financiële repressie: twee sleutelwoorden voor elke financieel intermediair in dit decennium FiDiB, Vught, 17 september 2012 Agenda Waar hebben we mee te maken? Structurele gevolgen deze crisis Financiële

Nadere informatie

Interview met dhr. Philippe Maystadt Honorary President Europese Investeringsbank (EIB) -

Interview met dhr. Philippe Maystadt Honorary President Europese Investeringsbank (EIB) - Interview met dhr. Philippe Maystadt Honorary President Europese Investeringsbank (EIB) - door Stéphane Darimont. Banking Boulevard. Brussel. Oktober 2014 In dit interview stelt de heer Maystadt de activiteiten

Nadere informatie

Op de vlucht. 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden!

Op de vlucht. 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden! Op de vlucht 1) Waarom vlucht men eigenlijk? Er zijn vele redenen; politieke vervolging, marteling, oorlog of burgeroorlog zijn enkele voorbeelden! 2) Waar komen de vluchtelingen vandaan? Syrië Sinds in

Nadere informatie

Tja, aan de premier van Griekenland kunnen onze hersenloze oproerkraaiers en potverteerders nog eens een voorbeeld nemen!

Tja, aan de premier van Griekenland kunnen onze hersenloze oproerkraaiers en potverteerders nog eens een voorbeeld nemen! GREXIT, of niet? De Europese geldfascisten, ook Trojka genoemd, hebben oeverloos gedebatteerd en schijnen met al hun dure MBA, Marketing en PR opleidingen maar niet te beseffen wat de Grieken exact willen.

Nadere informatie

BBP Inflatie Lopende rekening Werkloosheid Europa 2,0 0,1 0,8 3,3 2,8 2,1 0,4 0,8 1,0

BBP Inflatie Lopende rekening Werkloosheid Europa 2,0 0,1 0,8 3,3 2,8 2,1 0,4 0,8 1,0 Prognose IMF voor Midden-Europa en de Balkan Jan Limbeek Twee keer per jaar, in april en in september of oktober, publiceert het IMF zijn World Economic Outlook, waarin het zijn economische verwachtingen

Nadere informatie

Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. De EURO 5 6 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer.

Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. De EURO 5 6 GROEP. Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. De EURO Ik ben de Euro! Euro is net Ali B. Een jongen van de straat. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Europese Unie Mazzel! Ouwe! Hoe is-tie

Nadere informatie

omslag FORUM #06/24.03.11

omslag FORUM #06/24.03.11 10 Tik op de vingers of aai over de bol? Verstandig economisch beleid moet de norm worden. Voor álle euro-landen. Goeie voornemens zijn er genoeg, maar hoe hard gaat het spel gespeeld worden? Tekst: Jan

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 9: Duitsland en de euro. 9.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 9: Duitsland en de euro. 9.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 9.1 Overzicht Eind jaren zestig werd in Europa hardop gesproken over een gezamenlijk economisch beleid met een gemeenschappelijke munt. In 1979 werd dit plan concreet

Nadere informatie

Aan het college van burgemeester en schepenen,

Aan het college van burgemeester en schepenen, Ham, 19 september 2011 Aan het college van burgemeester en schepenen, Betreft: Schriftelijke vraag met schriftelijk antwoord over de Gemeentelijk Holding Geacht college, De Gemeentelijk Holding (verder:

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

30 januari 2015. Onderzoek: Griekenland en de EU

30 januari 2015. Onderzoek: Griekenland en de EU 30 januari 2015 Onderzoek: Griekenland en de EU Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012

Visie Van Lanschot 2012. BeterBusiness. Haarlem, 19 april 2012 Visie Van Lanschot 2012 BeterBusiness Haarlem, 19 april 2012 Welkom Frank Olde Agterhuis Directeur Van Lanschot Bankiers Haarlem Programma 16.40 tot 17.30 uur Visie Van Lanschot 2012 Slechte economie,

Nadere informatie

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG

Gemiddelde hypotheekrentes in 2012 met NHG rente rente Datum: 2 januari 2013 Terugblik renteontwikkeling 2012: de hypotheekmarkt is dood 2012 was een heel saai jaar. Er waren maar heel weinig wijzigingen in de hypotheekrentes. Je kunt wel zeggen

Nadere informatie

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar

Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Nieuw rapport Europese Commissie: onze pensioenen zijn wél betaalbaar Studiedienst PVDA Kim De Witte 1 Meer actieven in verhouding tot niet-actieven tot 2040... 2 1.1 Demografische versus economische afhankelijkheidsratio...

Nadere informatie

1 140 miljard euro bij

1 140 miljard euro bij PRIVATE S.A. Page: 1+2 3 Circulation: 330835 92b4f4 1390 De Nieuwe Gazet No. of publications: 2 ECB drukt 1 140 miljard euro bij Met die som in 50 euro biljetten kan je de negen bollen van het Atomium

Nadere informatie

Een klein land (2% van het BBP Eurozone) met een historiek van slecht bestuur

Een klein land (2% van het BBP Eurozone) met een historiek van slecht bestuur Paul De Grauwe Eurozone is in crisis Twijfels ontstaan over de toekomst van de euro Hoe is dit kunnen gebeuren? Laat mij beginnen met paradox: schuldencrisis ontstaan in Griekenland Een klein land (2%

Nadere informatie

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen.

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. Verhoging tabaksaccijnzen : meer inkomsten en minder rokers PERSBERICHT Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. In België werden er in 2009 11.617 miljoen sigaretten

Nadere informatie

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop

Interview Alex Wynaendts, Aegon. Tekst: Martin Voorn. Kop Interview Alex Wynaendts, Aegon Tekst: Martin Voorn Kop (suggestie 1:) Globalisering kan financiële markten hard raken (suggestie 2:) Verzekeren is lokale kennis wereldwijd inzetten (suggestie 3:) Globalisering

Nadere informatie

Wie deze brochure doorneemt, zal een heel ander beeld krijgen van wat er in Griekenland en de EU aan het gebeuren is. Als er ergens sprake is van het

Wie deze brochure doorneemt, zal een heel ander beeld krijgen van wat er in Griekenland en de EU aan het gebeuren is. Als er ergens sprake is van het Brochure uitgegeven door Ander Europa, editie 28 mei 2015 Ook downloadbaar via www. andereuropa.org/brochures G riekenland staat nu al vijf jaar, sinds mei 2010, in het brandpunt van het Europees nieuws.

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

Europa en de Euro, een brug te ver. Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014

Europa en de Euro, een brug te ver. Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014 Europa en de Euro, een brug te ver Lezing Jean Frijns Academisch Genootschap 13 maart 2014 Opzet Waarom een Europese Gemeenschap? De stap naar een Muntunie: dwaas of wijs? De Eurocrisis van buitenlandse

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T

EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T DE RAAD Brussel, 13 december 2011 (OR. en) 2011/0209 (COD) PE-CO S 70/11 CODEC 2165 AGRI 804 AGRISTR 74 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING

Nadere informatie

Heeft de euro een toekomst?

Heeft de euro een toekomst? Heeft de euro een toekomst? Bruno de Haas, schrijver van Laat de leeuw niet in zijn hempiestaan waarom de euro ons zal opbreken hoofd beleid en onderzoek bij Media Pensioen Diensten 1 Pas op voor sluikreclame

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Financiën dr. Edwin van Rooyen Update: 6-9-2012 Tussen de politieke partijen in Nederland bestaat aanzienlijke verdeeldheid

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

Ik ben Steenkool. Nooit meer oorlog groep 7-8. De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels.

Ik ben Steenkool. Nooit meer oorlog groep 7-8. De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels. De Steenkool, een beetje Limburg is hem niet vreemd. En hij is niet zo goed in Engels. Hi! I am de steenkool. De cole of de stone. I am black, zwart. And I kan fire geven. Jongens, dat is wat die Europese

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

Wat na afwijzing euro-obligaties?

Wat na afwijzing euro-obligaties? ITINERA INSTITUTE OPINIE Wat na afwijzing euro-obligaties? 2011/65 31 08 2011 MENSEN WELVAART BESCHERMING D e schuldencrisis in Europa bereikt een nieuwe fase nu het duidelijk is geworden dat Duitsland

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA

BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/2015. Macro & Markten, strategie. 1. Rente en conjunctuur : EUROPA BEHEERSVERSLAG TRANSPARANTINVEST 4/3/15 Macro & Markten, strategie 1. Rente en conjunctuur : EUROPA De Europese rentevoeten zijn historisch laag, zowel op het korte als op het lange einde, en geven de

Nadere informatie

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder?

Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Blijvende onrust op de beurs: hoe nu verder? Zoals u waarschijnlijk weet, is de beurs nog steeds bijzonder nerveus en vooral negatief. De directe aanleiding is de tegenvallende groei in China waar wij

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers

Moedige overheden. Stille kampioenen = ondernemingen. Gewone helden = burgers Moedige overheden Stille kampioenen = ondernemingen Gewone helden = burgers Vaststellingen Onze welvaart kalft af Welvaartscreatie Arbeidsparticipatie Werktijd Productiviteit BBP Capita 15-65 Bevolking

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier.

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van

Nadere informatie

Standpunten Beetsma t.b.v. TK hoorzitting op 18 november 2014

Standpunten Beetsma t.b.v. TK hoorzitting op 18 november 2014 Standpunten Beetsma t.b.v. TK hoorzitting op 18 november 2014 De situatie: Situatie: consumenten prijsinflatie in Eurozone gedaald van 0.4% op jaarbasis in augustus naar 0.3% in september, laagste niveau

Nadere informatie

De euro drijft dit continent uit mekaar. Dat kan zeer gevaarlijk worden

De euro drijft dit continent uit mekaar. Dat kan zeer gevaarlijk worden Duitslands eerste econoom: Hans-Werner Sinn De euro drijft dit continent uit mekaar. Dat kan zeer gevaarlijk worden 31 januari 2015 Ruud Goossens Hij is de invloedrijkste econoom van Duitsland. En hij

Nadere informatie

Examen HAVO. Economie 1

Examen HAVO. Economie 1 Economie 1 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 21 juni 13.30 16.00 uur 20 00 Dit examen bestaat uit 31 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven hoeveel punten met een goed

Nadere informatie

Zorgtaken voor de gemeente

Zorgtaken voor de gemeente De Sociale Databank Nederland presenteert in samenwerking met de gemeente een verbreding van inzicht en kennis over structurele oorzaken van de crisis met het terugeisen van 50,9 miljard aan verdwenen

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2008 Nr. 166

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 2008 Nr. 166 40 (1972) Nr. 9 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2008 Nr. 166 A. TITEL Overeenkomst houdende oprichting van een Europees Universitair Instituut; Florence, 19 april 1972 B. TEKST

Nadere informatie

Europa in een notendop

Europa in een notendop Europa in een notendop Wat is de Europese Unie? Europees Een unie = gelegen in Europa. = verenigt landen en mensen. Laten we eens verder kijken: Wat hebben de Europeanen gemeenschappelijk? Hoe heeft de

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

Naar een leiderschapscrisis. Visie zonder actie is hallucinatie

Naar een leiderschapscrisis. Visie zonder actie is hallucinatie Naar een leiderschapscrisis Visie zonder actie is hallucinatie Enkele risico s Spanningen tussen China en VS lopen verder op en monden uit in handelsoorlog Nieuwe spanningen binnen eurozone M.n. in de

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten

1. Met andere ogen. Wetenschap en levensbeschouwing. De wereld achter de feiten 1. Met andere ogen Wetenschap en levensbeschouwing De wereld achter de feiten Dit boek gaat over economie. Dat is de wetenschap die mensen bestudeert in hun streven naar welvaart. Het lijkt wel of economie

Nadere informatie

Economie in 2015 Kans of kater?

Economie in 2015 Kans of kater? Economie in 2015 Kans of kater? Nico Klene Economisch Bureau Doorwerth 6 november 2014 Wat verwacht ú: - kans? - kater? 2 Opbouw - Buitenland: mondiale groei houdt aan - Nederland 3 VS: groei weer omhoog

Nadere informatie

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group

Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven. Koen De Leus Senior Economist KBC Group Euroschuldencrisis en beleggingsalternatieven Koen De Leus Senior Economist KBC Group Agenda Constructiefouten EMU en oplossingen Beleggingsalternatieven Obligaties Aandelen Vastgoed 2 19 oktober 2012

Nadere informatie

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe Visie op 21 Frans de Jong, directievoorzitter 1 Rabobank West Betuwe Programma Welkomstwoord: directievoorzitter Frans de Jong Visie op 21: Allard Bruinshoofd Gelegenheid tot vragen en afsluitende borrel

Nadere informatie

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa

Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Hoofdstuk 7 Samenwerking in Europa Vroeger voerden Europese landen vaak oorlog met elkaar. De laatste keer was dat met de Tweede Wereldoorlog (1940-1945). Er zijn in die oorlog veel mensen gedood en er

Nadere informatie

Belangen: Nederland en de Europese Unie

Belangen: Nederland en de Europese Unie Belangen: Nederland en de Europese Unie Korte omschrijving werkvorm: De docent vertelt iets over de achtergrond van de Europese samenwerking. Door samen te werken in Europa konden we grote problemen oplossen.

Nadere informatie

Bijlage HAVO. economie (pilot) tijdvak 1. Bronnenboekje. HA-1022-f-11-1-b

Bijlage HAVO. economie (pilot) tijdvak 1. Bronnenboekje. HA-1022-f-11-1-b Bijlage HAVO 211 tijdvak 1 economie (pilot) Bronnenboekje HA-122-f-11-1-b Opgave 1 bron 1 het stabiliteits- en groeipact Na de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie (EMU) in 1997 zijn tussen

Nadere informatie

1. Externe oorzaken. De eurocrisis -1- laatste update: 01/04/2016

1. Externe oorzaken. De eurocrisis -1- laatste update: 01/04/2016 De eurocrisis verwijst naar problemen in de eurozone, vooral in de Zuid-Europese eurolanden. De eurocrisis brak uit in 2009 nadat bleek dat Griekenland financieel in slechte papieren zat. Beleggers meenden

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 8: Financiële stelsel. 8.1 Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 8.1 Overzicht Het Duitse bankenstelsel is anders georganiseerd dan in de meeste andere landen. Naast een centrale bank, de Bundesbank, de reguliere zaken en retailbanken

Nadere informatie

Elena Ferrante. De geniale vriendin. Jeugd, puberteit. wereldbibliotheek amsterdam

Elena Ferrante. De geniale vriendin. Jeugd, puberteit. wereldbibliotheek amsterdam Elena Ferrante De geniale vriendin Jeugd, puberteit wereldbibliotheek amsterdam Vertaald uit het Italiaans door Marieke van Laake Omslagontwerp Karin van der Meer Omslagillustratie Herman Wouters/Hollandse

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8

Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet. De Pet van een Douanier. GROEP 7-8 Hé. Hallo! Wat ontzettend leuk dat je naar mij kijkt. Ja, je ziet het goed. Ik ben een pet. Nee, ik ben niet pet. Ik ben EEN pet.

Nadere informatie

De Duurzaamheid van de Euro

De Duurzaamheid van de Euro Sustainable Finance Lab : De Duurzaamheid van de Euro #susfinlab www.sustinablefinancelab.nl De euro is niet houdbaar Arjo Klamer Munten komen en gaan Gevallen munten Papiermark (Duitsland) 1914-1924 Hyperinflatie

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

F i n a n c i ë l e C r i s i s

F i n a n c i ë l e C r i s i s DEEL 3 ACTUALITEITEN F i n a n c i ë l e C r i s i s D E UITDIEPING Supranationaal EU Gezag www.nu.nl Supranationaal EU Gezag www.nu.nl European Stability Mechanism de SCHULDENUNIE alle Eurozone landen

Nadere informatie

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren,

Majesteit, Koninklijke Hoogheid, excellenties, dames en heren, Toespraak van de minister-president, mr. dr. Jan Peter Balkenende, bijeenkomst ter ere van de 50 ste verjaardag van de Verdragen van Rome, Ridderzaal, Den Haag, 22 maart 2007 Majesteit, Koninklijke Hoogheid,

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen

25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4. Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen 25-01-2015, Jaargang 2, Editie 4 Mario Draghi slaagt voor zijn eerste examen Het is alweer ruim twee jaar geleden, dat Mario Draghi een verdere verdieping van de crisis in Europa afwendde. Hij deed dat

Nadere informatie

Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein

Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Dick Sein Directeur Particulieren en Private Banking 5 februari 15 Welkom Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek Voorstellen Tim Legierse Hoofd Nationaal Onderzoek 3 Visie

Nadere informatie

Economie Elementaire economie 3 VWO

Economie Elementaire economie 3 VWO Economie Elementaire economie 3 VWO Les 13 Introductie overheid Ontwerp power point: Henk Douna docent: Jeannette de Beus De komende weken: de overheid Consumenten De markt Producenten Bijvoorbeeld Goederenmarkt

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2004-II

Eindexamen economie 1 vwo 2004-II Opgave 1 Stoppen met roken!? In een land betalen rokers bij de aanschaf van tabaksproducten een flink bedrag aan indirecte belasting (tabaksbelasting)*. Dat vinden veel mensen terecht omdat de overheid

Nadere informatie

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Nederlandse soldaten naar Mali

Voor jongeren in het praktijkonderwijs. Nederlandse soldaten naar Mali PrO -weekkrant Week 45 november 2013 Voor jongeren in het praktijkonderwijs 4-1 0 november 2013 Eenvoudig Communiceren Nederlandse soldaten naar Mali Foto: ANP In Mali helpen buitenlandse soldaten de inwoners.

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2012 Op de financiële markten keerde de rust enigszins terug in het vierde kwartaal. In de VS hield de zogenoemde fiscal cliff de beleggers nog wel geruime tijd in haar

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

10 het pensioenspook

10 het pensioenspook OPKIKKERTJE 9 Een goal van Anderlecht is ooit beschreven als bijna onstopbaar. Zo n wringwoord schiet tegenwoordig iedereen in het hoofd over pensioenen. Een hervorming is bijna onontkoombaar. Versta:

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2014 tijdvak 1 geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Bronnenboekje GT-0125-a-14-1-b Staatsinrichting van Nederland bron 1 Een politieke tekening (rond 1900), met als titel:

Nadere informatie

24 www.bankingreview.nl

24 www.bankingreview.nl 24 www.bankingreview.nl www.bankingreview.nl 2012 februari/maart 25 Wim KoK: Het ontbrak aan een effectieve controle Wim kok (73), voormalig premier en minister van Financiën, is ervan overtuigd dat het

Nadere informatie

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz)

Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Docentenvel opdracht 18 (De grote klimaat- en Europa- quiz) Lees ter voorbereiding de volgende teksten en bekijk de vragen en antwoorden van de quiz. De juiste antwoorden zijn vetgedrukt. Wat wil en doet

Nadere informatie

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank

Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank Ontstaan van de EU Opdrachtenblad Schooltv-beeldbank GROEP / KLAS.. Naam: Ga www.schooltv.ntr.nl Zoek op trefwoord: EU Bekijk de clip Het ontstaan van de EU en maak de volgende vragen. Gebruik de pauzeknop

Nadere informatie

10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie

10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie 10-puntenplan voor het herstel van de Nederlandse economie Nederland zit in een grote economische crisis. Het consumentenvertrouwen is dramatisch laag. Nederlanders zijn onzeker over hun baan, hun huis,

Nadere informatie

betreffende de problematiek van de hoge brandstofprijzen

betreffende de problematiek van de hoge brandstofprijzen stuk ingediend op 1231 (2010-2011) Nr. 1 8 juli 2011 (2010-2011) Voorstel van resolutie van mevrouw Marijke Dillen, de heren Filip Dewinter, Jan Penris, Johan Deckmyn en Wim Wienen en mevrouw Marleen Van

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

18 juli 2015. Onderzoek: Toekomst van Europa

18 juli 2015. Onderzoek: Toekomst van Europa 18 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Persbericht. Hoop op een einde aan de crisis. Bevindingen van het GfK-onderzoek naar het consumentenklimaat in Europa in het derde kwartaal van 2013

Persbericht. Hoop op een einde aan de crisis. Bevindingen van het GfK-onderzoek naar het consumentenklimaat in Europa in het derde kwartaal van 2013 Persbericht 21 oktober 2013, 0:00 Hoop op een einde aan de crisis 21 oktober 2013 Rolf Bürkl T +49 911 395-3056 konsumklima@gfk.com Ursula Fleischmann Corporate Communications T +49 911 395-2745 F +49

Nadere informatie

Zekerheden over een onzeker land

Zekerheden over een onzeker land Zekerheden over een onzeker land Parijs, 27 januari 2012 Paul Schnabel Universiteit Utrecht Demografische feiten 2012-2020 Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen) Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2

Nadere informatie