Hoofd- en halsheelkunde EVOLUTIES IN HOOFD- EN HALSHEELKUNDE. Breed operatiegebied. Nasofarynx, orofarynx en hypofarynx

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofd- en halsheelkunde EVOLUTIES IN HOOFD- EN HALSHEELKUNDE. Breed operatiegebied. Nasofarynx, orofarynx en hypofarynx"

Transcriptie

1 Hoofd- en halsheelkunde EVOLUTIES IN HOOFD- EN HALSHEELKUNDE Dr. Chr. Vanclooster Diensthoofd NKO-Hoofd-en Halschirurgie AZ Sint-Lucas Consulent Hoofd- en Halschirurgie UZ Leuven Brede regionale heelkundige subspecialiteit Heelkunde van goedaardige en kwaadaardige tumoren Lip, mond, tong Larynx en farynx Speekselklieren Schildklier Sinussen Oorschelp en rotsbeentumoren Breed operatiegebied Nasofarynx, orofarynx en hypofarynx Supraglottis, glottis en subglottis Lokalisatie van de tumor Zeer bepalend voor : Symptomatologie Metastaseringpatroon Stadium bij diagnose : bepaalde regio s vaker in later stadium Type behandeling

2 Symptomen Incidentie Afhankelijk van ligging Pijn Slikmoeilijkheden Uitstralingsotalgie (gerefereerde pijn) Knobbel in de hals Heesheid Dyspnee Hemoptoë 4 de meest frequente tumor bij man, 9 de bij vrouw Meer in Wallonië 5 de meest frequente oorzaak van kankerdood bij de man 2515 in België in 2008 Farynx 35,7% Lip en mond 26,5% Larynx 26,9% Neus en sinussen 5,1% Speekselklieren 4,3% Zeldzame lokaties Anatomopathologie : enorme variatie Spinocellulair carcinoma >90 % Adenocarcinoma Muco-epidermoid carcinoma Acinic cell carcinoma Adenoïdcystic carcinoma Schildklier Papillair carcinoma Folliculair carcinoma Medullair carcinoma Anaplastisch carcinoma Andere : lymfomen, enz Risicofactoren Algemene conditie : vaak precair Rookverslaving Alcholisme Cardiovasculaire pathologie COPD Synchrone tumoren (long-slokdarm) Leverfunctiestoornissen (cirrhose) Socio-economisch Vaak zwak Alleenstaand Beperkte financiële mogelijkheden Slechte nutritie

3 TNM classificatie : afhankelijk van lokalisatie Halsklieren T1 Tumor 2 cm T2 Tumor 2 cm maar 4 cm T3 Tumor 4 cm T4a Tumor invadeert larynxskelet, diepe/extrinsieke spieren van de tong, medial pterygoid, hard verhemelte of mandibula T4b Tumor invadeert m pterygoideus lateralis, proc pterygoid, laterale nasopharynx of schedel basis of encasement van a carotis communis dus INOPERABEL Staging halsklieren N0 Geen halsklieren detecteerbaar N1 Metastase in 1 lymfeklier 3 cm N2 Metastase 3 cm N2a Metastase in 1 lymfeklier 3 cm maar 6 cm N2b Metastases in meerdere lymfeklieren allen 6 cm N2c Metastases in bilaterale or contralaterale lymfeklieren, geen enkele 6 cm N3 Metastase in een lymfeklier 6 cm grootste diameter Risico op halskliermetastasen Voorspelbaar metastaseringspatroon Differentiatiegraad bepalend voor kans op N+ Kans stijgend van Lip, mond, tandvlees, mondvloer, orofarynx naar grootst bij hypofarynxca Larynx en farynx : kans stijgt vanuit centrum naar lateraal toe Stijgend afhankelijk van T stadium (algemeen) T1 <15% T2 tot 30% T3 tot 50% T4 tot 75% Bij N+ daalt prognose tot 50% Selectief halsevidement Behandeling hals steeds samen met behandeling primaire tumor Verwijdering halsklierzones at risk Bewaren van neurovasculaire structuren : zenuwen, bloedvaten, m sternocleidomastoideus Afhankelijk van de primaire tumor Supra-omohyoidaal : level I, II en III(mond, orofarynx, tong, parotis ) Centraal halsevidement : level II, III en IV (larynx, schildklier ) Doel : staging en minder morbiditeit : Relatief weinig last postoperatief weinig zichtbaar

4 Bilateraal supra-omohyoidaal halsevidement Parotidectomie met supra-omohyoidaal HE (Gemodifeerd) radicaal halsevidement Indien N+ Enkel bewaren van a carotis, Eventueel ook v jugularis int, m sternocleidomastoideus, n accessorius Duidelijk zichtbaar achteraf Kans op schouderlast (verlamming van m trapezius) Gemodifieerd radicaal halsevidement Radicaal halsevidement

5 Hoofd- en Halskanker incidentie Prevalentie van roken bij volwassenen ( ) Orofarynxcarcinoma Staging HPV prevalentie is 225% gestegen van 1988 tot 2004 HPV + tumor blijkt een andere tumor te zijn Verder stadium bij diagnose Doch grotere genezingskans Jongere patiënten, zonder alcohol en tabak Impact op behandeling? Desintensificatie? Extra media aandacht Vaccinatie Michael Douglas Anamnese Klinisch onderzoek met flexiebele laryngoscopie Labo (nierfunctie, leverfunctie ) CT hals MR hals (nasofarynx, tong, orofarynx, parotis ) CT thorax Advies Cardio, pneumo ikv eventuele operatie PETscan Onderzoek onder narcose met biopsiename Tandonderzoek Advies logopedie, oncopsychologie, sociale dienst

6 MOC consult Na staging MOC overleg Hoofd-halschirurgen, radiotherapeuten, oncologen, radioloog, MKA, pathologen Keuze optimale behandeling In overleg met Logopedie Sociale verpleegkundige Begeleidingsverpleegkundige Nutritietieam Geschiedenis : eerst ablatieve chirurgie Ablatieve chirurgie voor tumoren Totale laryngectomie : 1873 Billroth (Wenen) : patiënt overleed 7 m later aan recidief Thyroidectomie : 1880 Kocher (Bern) Thyroidectomie : systematische beschrijving Eerste chirurg Nobelprijswinnaar Leerling oa van Billroth Geschiedenis :vervolgens 1900 : wegens ernstige morbiditeit en mortaliteit, snel verlaten voor Radiotherapie van hoofd- en halstumoren (1920) Vanaf 1950 wegens evolutie in anesthesie en heelkundige ervaring en onderzoek terug meer aandacht voor heelkunde Andy Gump Flapreconstructies Introductie van m. pectoralis majorflap (Ariyan, Yale 1979) Grotere defecten functioneler herstellen Ook salvage surgery werd mogelijk Gouden standaard voor behandeling van uitgebreide larynx en hypofarynxca gedurende vele jaren Radicale heelkunde Flapreconstructie Postop radiotherapie

7 Sinus piriformiscarcinoma M. Pectoralis majorflap maakt reconstructie na grotere farynxresectie mogelijk Sinus piriformiscarcinoma Grote supraglottistumoren T4a hypofarynxca : extrafaryngeale groei

8 Provox Commando-operatie Mandibular split voor mondtumoren Mandibular split voor mondtumoren Vrije flapreconstructie

9 Functioneel herstel mogelijk! Betrouwbare re zorg Vrije flapreconstructie Keuze afhankelijk van defect Radialisflap (Chinese flap) Voordeel : goed moduleerbare flap Nadeel : donordefect arm Laterale dijflap (ALT) Minder morbiditeit Fibulaflap Indien benige reconstructie nodig is Moeilijk te disseceren flap Rectus abdominis flap Jejunumflap Gastric pull up Larynxpreservatie : reactie vanuit Oncologie VA studie (Veterans Affairs Laryngal Cancer Study Group, 1991) inductiechemo gevolgd door RXT : larynxpreservatie (64%) bij uitgebreide glottis en supraglottisca Concomitante chemoradiotherapie superieur tov inductiecrt en RXT Steeds meer orgaansparende behandelingen T3-T4 larynxcarcinoma T3 hypofarynxcarcinoma Chemoradiotherapie Chemoradiotherapie Nadien zelfde CRT protocols voor uitgebreide orofarynxtumoren Steeds vaker CRT Chen Laryngoscope 2009 : CRT voor orofarynxca van 22% in 1998 tot 61,5% in 2009 Nieuwe standard of care Aanzienlijke post-therapeutische gevolgen Xerostomie Mucositis Radiofibrose Dysfagie Afunctionele larynx Weefselnecrose Orgaansparend niet steeds hetzelfde als functiesparend! Tracheotomie (dyspnee) Gastrostomie (dysfagie) : tot 9% na 1 jaar bij orofarynxca

10 Minimaal invasieve heelkunde : reactie vanuit heelkundige wereld Lasermicrochirurgie Morbiditeit en mortaliteit reduceren zonder compromitteren van oncologische resultaten Transorale Laser Microchirurgie (Steiner, Rudert ) Larynx en supraglottis Orofarynx en hypofarynx Eventueel in combinatie met halsevidement Laserchordecomie Laserchordectomie : T2 stembandca Pro s en Cons van minimaal invasieve heelkunde TORS (Trans Oral Robot assisted Surgery) Pro s Geen externe incisies Gelijkaardige genezingskansen voor geselecteerde tumoren (RXT kan later nog nodig zijn) Kortere hospitalisatie (IZ en algemeen) Minder complicaties (fistels, infectie ) Beperkte kostprijs Exacte pathologische informatie : gerichte postop therapieplanning Cons Enkel kleinere tumoren (<3-4 cm) Soms toch RXT nodig afhankelijk van de pathologie Nadeel microscoop : enkel zicht rechtdoor, werken om de hoek moeilijk Voor grote tumoren is vaak piece-meal resectie nodig Vanaf 2005 Hockstein, Weinstein, O Malley eerste rapporten (Philadelphia) Heelkundige behandeling van geselecteerde tumoren ter hoogte van : Orofarynx Supraglottis Hypofarynx Eventueel in combinatie met halsevidement (in US meestal in 2 procedures)

11 Trans Oral Robot-assisted Surgery (TORS) TORS : voordelen Goed zicht : HD- 3D, 0 of 30 camera Micromanipulatie endowrist instruments van 5 mm via handles van de console Uitfilteren tremor Four hands surgery (assistent) Vermijden van majeure incisies Vermijden van tijdelijke tracheotomie Snellere patiënt recuperatie (korter IZ verblijf, hospitalisatie ) Exacte APO informatie (itt radiochemotherapie) Desintensificatie van de postoperatieve therapie mogelijk? TORS : nadelen Tijdsintensief (vooral opstelling) Robotarmen groot en log (gebouwd voor abdominale heelkunde) Kostprijs Robot zelf (momenteel $2, onderhoudscontract) Intuitive heeft een monopolie Instrumenten (FK-retractor ) Geen terugbetaling voor Hoofd- en Halsprocedures Beschikbaarheid robot (afspreken met andere disciplines) Techniek ct2cn0 orofarynxca bij 82 jarige man Peroperatieve APO controle met zo nodig bijkomende resectie (recoupe) Simultaan (stagings) halsevidement mogelijk

12 ct2cn0 orofarynxca bij 82 jarige man ct2cn0 orofarynxca ct2cn0 orofarynxcarcinoma (HPV+): full dose RXT? pt2pn0 orofarynxcarcinoma Doch duidelijke perineurale invasie Chinn et al Impact of perineural invasion in the pathologically No neck in oral cavity squamous cell carcinoma : PNI bij N0 verhoogt kans op lokaal recidief 5 maal en verkort disease free interval 3 maal. Otol. Head Neck Surg Postop RXT 60 Gy, enkel op tumorbed en niet op de hals (desintensificatie) Intussen 2 j tumorvrij ct2cn1 tongbasisca ct2cn1 tongbasis CA ct2cn1 : radiochemotherapie? Echter pt2pn0 (HPV-), geen nabehandeling Nu 4,5j tumorvrij ct2cn2b supraglottisca T2N2b supraglottisca ct2cn2b radiochemotherapie? Weinig gedifferentieerd CA met sarcomatoide dedifferentiatie (HPV-) Cystisch klierpakket Vooraf MRND? Groot tumorvolume supraglottis met dyspnee: tracheotomie? Nu TORS supraglottisle+ HE+ radiochemotherapie, behoud functionele larynx Intussen 2,5j tumorvrij

13 Indicaties voor TORS Orofarynxtumoren T 1-2 N 1-2 Supraglottistumoren T 1-2 N 1-2 supraglottislaryngectomie Hypofarynxtumoren T 1 (evt T 2 ) N 0-1 Recidief na radiotherapie of heelkunde (Slaapapnea door tongbasishypertrofie) (Recidiverende tongbasisanginae) Op heden? Interesse om heelkunde voor orofarynxca terug te overwegen wegens (ondanks onbetwiste efficiëntie van CRT) Andere demografie : jongere patiënten Poging vermijden RT op farynxconstrictoren Poging vermijden chemotherapie Adequate staging via APO (43% up-of downstaging) Aanpassen postop therapie mogelijk Smith et al. Laryngoscope Nov 2015 ; Impact TORS on overall treatment of OPSSC. Toekomst? Mogelijke kritiek US terugbetaling (FDA) voor T1 en T2 orofarynx en larynxca sinds 2009 België geen terugbetaling Ongeveer 700 materiaalkosten per patiënt Op kosten van ziekenhuis of arts Sommige transorale resecties vaak ook mogelijk met klassieke instrumenten (Zicht even goed?) Maar voor Lasermicrochirurgie is vaak piecemeal resectie nodig Learning curve Kostprijs robot onhaalbaar voor de enkele NKO indicaties Nood aan prospectieve studies en samenwerking Conclusie TORS Steeds nieuwe uitdagingen Door exacte stadiëring beter selecteren van postop therapie De-escalatie van behandeling om laattijdige gevolgen van behandeling te beperken (bij HPV+ tumoren) onderwerp van onderzoek Mogelijk goed wapen voor stijgend aantal orofarynxtumoren (jonger publiek met HPV+ tumor) Complexere behandelingen (orgaanpreservatie protocols, minimaal invasieve chirurgie, reconstructies): Moeilijkere follow-up : meer beeldvorming nodig : CT, MRI, PETscan Bij recidief of nieuwe tumor : Vaker later stadium Meer complicaties bij salvage heelkunde na chemorxt Minder gunstige prognose (aangetoond bij salvagechirurgie voor orofarynxca na CRT)

14 Salvage heelkunde na RCT Vaak inoperabel bij recidief (zeker orofarynx) Indien operabel Meer nood aan flapreconstructies Moeilijke chirurgie Meer postoperatieve complicaties Wondinfecties Flapfalen Salvage surgery vaak teleurstellend! Behandeling : conclusie Elke behandeling wordt vooraf zorgvuldig uitgestippeld via MOC Centraal in behandeling : curatiekans, maar ook belangrijke factoren : Behoud van orgaan of functie Mutilatie Psychosociale gevolgen Steeds behandeling van primaire haard en eventuele hals tegelijk Belangrijk overleg met Logopedist : spraak-slikreva (oa Provox ) Psycholoog Sociale assistente, begeleidingsverpleegkundigen Behandeling op heden : algemeen samenvattend DANK Vroeg stadium : Minimaal invasieve chirurgie + selectief HE Radiotherapie met curatieve intentie Uitzondering mondtumoren Laat stadium Radicale chirurgie + HE + radio(chemo)therapie Radio(chemo)therapie Steeds na MOC overleg Voor uw aandacht!!!

Larynxcarcinoma 10/03/2013. Heesheid en vroegdiagnostiek bij middel van narrow band imaging (NBI) en orgaansparende heelkunde bij larynxcarcinoma

Larynxcarcinoma 10/03/2013. Heesheid en vroegdiagnostiek bij middel van narrow band imaging (NBI) en orgaansparende heelkunde bij larynxcarcinoma 1 Heesheid en vroegdiagnostiek bij middel van narrow band imaging (NBI) en orgaansparende heelkunde bij larynxcarcinoma Prof. Dr. Olivier Vanderveken Dienst NKO, Hoofd en Halsheelkunde UZA Faculteit Geneeskunde

Nadere informatie

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek M. Lacko KNO-arts/Hoofd-hals oncoloog Oncologie symposium, Maastricht 21 mei 2015 Indeling presentatie 1. Incidentie en epidemiologie

Nadere informatie

Head and neck orofarynxcarcinomen formulier voor registratie nieuwe diagnose

Head and neck orofarynxcarcinomen formulier voor registratie nieuwe diagnose Head and neck: orofarynxcarcinoomregistratieformulier (nieuwe diagnose) 1/7 08/10/2012 Head and neck orofarynxcarcinomen formulier voor registratie nieuwe diagnose Alle variabelen zijn verplicht in te

Nadere informatie

Richtlijnen behandeling hoofd- en halstumoren AZ Sint-Lucas

Richtlijnen behandeling hoofd- en halstumoren AZ Sint-Lucas Richtlijnen behandeling hoofd- en halstumoren AZ Sint-Lucas I. Algemeen A. Aanpak van de hals B. Indicaties voor post-operatieve radio(chemo)therapie C. (Para)medische voorbereiding bij de radiotherapie

Nadere informatie

Laarbeeklaan Brussel. Oncologisch Handboek. Richtlijnen KNO. Larynx

Laarbeeklaan Brussel. Oncologisch Handboek. Richtlijnen KNO. Larynx Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Richtlijnen KNO Larynx V2.2011 Larynxcarcinoom ICD-O C32.0, 1, 2, C10.1 Volgende regio s en subregio s worden beschreven: 1. Supraglottis (C32.1): Suprahyoidale

Nadere informatie

Richtlijnen Hoofd- en halstumoren

Richtlijnen Hoofd- en halstumoren Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Richtlijnen Hoofd- en halstumoren Oropharynxcarcinoom V3.2015 OROPHARYNXCARCINOOM ICD-O C01, C05.1, 2, C09.0, 1, 9, C10.0, 2, 3 Volgende regio s en subregio

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het plaveiselcelcarcinoom van de hypopharynx

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het plaveiselcelcarcinoom van de hypopharynx IX Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het plaveiselcelcarcinoom van de hypopharynx naar Algemeen 552 Epidemiologie 552 1. Screening 552 2. Diagnostiek 552 2.1 Anamnese 552 2.2 Fysische diagnostiek

Nadere informatie

Laarbeeklaan Brussel. Oncologisch Handboek. Richtlijnen KNO. Lip en mondholte

Laarbeeklaan Brussel. Oncologisch Handboek. Richtlijnen KNO. Lip en mondholte Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Richtlijnen KNO Lip en mondholte V2.2011 Lip en mondholtecarcinoom ICD- O C00, C02-C06 Volgende regio s en subregio s worden beschreven: 1. De lip (C00):

Nadere informatie

Hoofd- en Halstumoren Ontsluierd.

Hoofd- en Halstumoren Ontsluierd. Hoofd- en Halstumoren Ontsluierd. Dr. P. Deron Dienst Hoofd-Halschirurgie, UZ Gent. Diensthoofd Prof. Dr. H. Vermeersch 9 april 2009, Domus Medica, Zeewolde 1 2 2 Epidemiologie 2005 - België 10.445.852

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het carcinoom van de neusholte, neusbijholten en het vestibulum nasi

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het carcinoom van de neusholte, neusbijholten en het vestibulum nasi XII Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van het carcinoom van de neusholte, neusbijholten en het vestibulum nasi naar Algemeen 568 Epidemiologie 568 1. Screening 568 2. Diagnostiek 568 2.1 Anamnese

Nadere informatie

Tumoren van het anaal kanaal

Tumoren van het anaal kanaal 7.1.8. Tumoren van het anaal kanaal 1. Inleiding 1.1. Incidentie Aparte entiteit! Incidentie uitzonderlijk (2% van de digestieve tumoren) Incidentie 3v - 2m Gem. 65 jaar 2. Klinische presentatie De meeste

Nadere informatie

Speekselklier carcinoom

Speekselklier carcinoom 7.5.6. Speekselklier carcinoom 1. Algemeen Work up Standaard klinisch onderzoek Volledige ziektegeschiedenis Gewicht en gewichtsverlies > 10 % Halsonderzoek Controle van craniale zenuwen n. V2, n. V3,

Nadere informatie

Van alle HH tumoren, heeft het nasopharynx carcinoma de sterkste neiging tot metastasering op afstand.

Van alle HH tumoren, heeft het nasopharynx carcinoma de sterkste neiging tot metastasering op afstand. 7.5.2. Pharynx 1. Nasopharynx 1.1 Inleiding Van alle HH tumoren, heeft het nasopharynx carcinoma de sterkste neiging tot metastasering op afstand. Radiotherapie en gecombineerde radiochemotherapie voor

Nadere informatie

Laarbeeklaan Brussel. Oncologisch Handboek. Richtlijnen Urologie. Testis

Laarbeeklaan Brussel. Oncologisch Handboek. Richtlijnen Urologie. Testis Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Richtlijnen Urologie Testis V3.2014 Testis ICD-O C62 1 Inleiding De richtlijnen hebben betrekking tot kiemceltumoren van de testis, die meer dan 90% van

Nadere informatie

SAMENVATTING RICHTLIJN MONDHOLTE- EN OROFARYNXCARCINOOM

SAMENVATTING RICHTLIJN MONDHOLTE- EN OROFARYNXCARCINOOM SAMENVATTING RICHTLIJN MONDHOLTE- EN OROFARYNXCARCINOOM N.B. De diagnostiek en behandeling van mondholte- en orofarynx-carcinomen is dusdanig complex, dat deze samenvatting zeer beknopt is en niet zonder

Nadere informatie

Procare : kwaliteitsbewaking van de behandeling van het rectumcarcinoom in België

Procare : kwaliteitsbewaking van de behandeling van het rectumcarcinoom in België Definitie rectumtumor Procare : kwaliteitsbewaking van de behandeling van het rectumcarcinoom in België Dr L. Deruyter Digestieve Oncologische Heelkunde AZ Sint-Jan Brugge-Oostende Campus Henri Serruys

Nadere informatie

Van alle HH tumoren, heeft het nasopharynx carcinoma de sterkste neiging tot metastasering op afstand.

Van alle HH tumoren, heeft het nasopharynx carcinoma de sterkste neiging tot metastasering op afstand. 7.5.2. Pharynx 1. Nasopharynx 1.1 Inleiding Van alle HH tumoren, heeft het nasopharynx carcinoma de sterkste neiging tot metastasering op afstand. Radiotherapie en gecombineerde radiochemotherapie voor

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: BORSTKANKER Fase 1: validatie van de individuele resultaten Ziekenhuis 86 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker en ductaal carcinoma in situ

Nadere informatie

Chirurgische behandeling van het larynxcarcinoom

Chirurgische behandeling van het larynxcarcinoom Chirurgische behandeling van het larynxcarcinoom Hoofd-Hals oncologie symposium 21 mei 2015 Maarten Borgemeester AIOS KNO 2 Larynx of strottenhoofd Orgaan in de hals betrokken bij De ademhaling De bescherming

Nadere informatie

chemoradiatie en chemotherapie bij het rectumcarcinoom

chemoradiatie en chemotherapie bij het rectumcarcinoom Pre-operatieve chemoradiatie en chemotherapie bij het rectumcarcinoom Marie-Cecile Legdeur Relevante vragen 1. Hoe werkt chemoradiotherapie (CRT)? 2. Voegt chemotherapie iets toe aan pre-operatieve radiotherapie?

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Keel- Neus- en Oorheelkunde Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-6094 Geachte... U heeft een bezoek gebracht

Nadere informatie

Het larynxcarcinoma. dr. M. Degroote

Het larynxcarcinoma. dr. M. Degroote Het larynxcarcinoma dr. M. Degroote Larynx of strottenhoofd Orgaan in de hals betrokken bij De ademhaling De bescherming van de luchtpijp Maken van geluid Bestaat uit kraakbeen delen verbonden met pezen

Nadere informatie

Casus oncologie,, D.R., 1930

Casus oncologie,, D.R., 1930 Casus oncologie,, D.R., 1930 Medische voorgeschiedenis 1992: prostatectomie wegens benigne prostaathypertrofie 2009: CVA met rechter hemiparese, volledige recuperatie 03/2013: paroxysmale VKF: echocor:

Nadere informatie

Behandelingsstrategie bij het Bronchuscarcinoma. Dr. Alida Vaes Pneumologie A.Z. St.-Dimpna Geel / H. Hartziekenhuis Mol

Behandelingsstrategie bij het Bronchuscarcinoma. Dr. Alida Vaes Pneumologie A.Z. St.-Dimpna Geel / H. Hartziekenhuis Mol 1 Behandelingsstrategie bij het Bronchuscarcinoma Dr. Alida Vaes Pneumologie A.Z. St.-Dimpna Geel / H. Hartziekenhuis Mol 2 Type tumor APO Niet kleincellig longcarcinoom(nsclc) Kleincellig longcarcinoom

Nadere informatie

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam

(Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom. Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam (Neo)adjuvante chemotherapie bij het rectumcarcinoom Prof.dr. Kees Punt afd. Medische Oncologie AMC Amsterdam Adjuvante chemotherapie bij rectumcarcinoom in Nederland Geloof Gewoonte Evidence-based medicine

Nadere informatie

De indicatoren omtrent borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn :

De indicatoren omtrent borstkanker, die in kader van het VIP²-project worden opgevolgd zijn : Indicatoren VIP²-project Oncologie In België is, net als in Europa, borstkanker de meest voorkomende oorzaak van overlijden door kanker bij vrouwen (20,6 % van alle overlijdens ingevolge kanker). In 2009

Nadere informatie

Staging van het Bronchuscarcinoom

Staging van het Bronchuscarcinoom 1 Staging van het Bronchuscarcinoom Dr D Coeman Pneumoloog A.Z. St.-Dimpna, Geel Staging v/h bronchuscarcinoom 2 A/ NSCLC - TNM-classification B/ SCLC - VALSG (veterans s affairs lung study group) - TNM-classification

Nadere informatie

Fotodynamische therapie

Fotodynamische therapie Fotodynamische therapie 1 Verleden heden toekomst Spreker: Mw. H. (Hannah) Tefsen (MANP) Verpleegkundig specialist Hoofd-hals Oncologie 5 juni 2014 2 Inhoud Doel Incidentie kanker Hoofd-hals kanker Verleden:

Nadere informatie

Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET

Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET Disseminatiediagnostiek bij locoregionaal recidief van mammacarcinoom: klinische praktijk en perspectief voor PET F.J. van Oost 1, J.J.M. van der Hoeven 2,3, O.S. Hoekstra 3, A.C. Voogd 1,4, J.W.W. Coebergh

Nadere informatie

Avanced Larynx Cancer. Trends and Treatment Outcomes A.J. Timmermans

Avanced Larynx Cancer. Trends and Treatment Outcomes A.J. Timmermans Avanced Larynx Cancer. Trends and Treatment Outcomes A.J. Timmermans SAMENVATTING In de laatste 20-30 jaar is er veel veranderd wat betreft de behandeling van patiënten met een voortgeschreden (T3 en T4)

Nadere informatie

Dutch Upper GI Cancer Audit (DUCA)

Dutch Upper GI Cancer Audit (DUCA) Dutch Upper GI Cancer Audit (DUCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De

Nadere informatie

Richtlijnen behandeling hoofd- en halstumoren AZ Sint-Lucas

Richtlijnen behandeling hoofd- en halstumoren AZ Sint-Lucas Richtlijnen behandeling hoofd- en halstumoren AZ Sint-Lucas I. Algemeen A. Aanpak van de hals B. Indicaties voor post-operatieve radio(chemo)therapie C. (Para)medische voorbereiding bij de radiotherapie

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018 Factsheet en NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018 NBCA 2018.3 Registratie gestart: 2009 Datum Versie Mutatie Eigenaar 01-07-2016 2017.1 Aanpassingen conform indicatorendagen juli DICA 2016. Verwijderen

Nadere informatie

Robot-geassisteerde minimaal invasieve slokdarmresectie. R. van Hillegersberg J. Ruurda Afdeling Heelkunde

Robot-geassisteerde minimaal invasieve slokdarmresectie. R. van Hillegersberg J. Ruurda Afdeling Heelkunde Robot-geassisteerde minimaal invasieve slokdarmresectie R. van Hillegersberg J. Ruurda Afdeling Heelkunde Expertise specialisten maakt het verschil MDL arts, Patholoog (interventie) Radioloog / Nucleair

Nadere informatie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie

Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Maligne melanoma Belang van sentinelklierbiopsie Annemie Rutten Medische Oncologie AZ St. Augustinus Maligne melanoma 10% van alle huidkankers, maar meest agressieve. Incidentie van maligne melanoma neemt

Nadere informatie

Evidence based Medicine II Korte casus III

Evidence based Medicine II Korte casus III Evidence based Medicine II Korte casus III Sil van Cauwenberghe Melissa De Henau Tutor: Chelsey Plas Clinicus: Prof. Dr. Waelput 17/02/15 pag. 1 Inhoud Probleemlijst Differentiaaldiagnoses Cyste Lymfekliermetastase

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NBCA 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05-11- 2015]

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NBCA 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05-11- 2015] Factsheet en NABON Breast Cancer Audit () 2015 [2015.3.ZIN besluit verwerkt; 05112015] Inclusiecriteria Nabon Breast Cancer Audit Inclusie Alle primaire invasieve mammacarcinomen volgens de WHO classificatie

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2016

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2016 Factsheet en NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2016 Registratie gestart: 2009 Inclusie en exclusie criteria Inclusie Primaire mammacarcinomen waarbij de volgende tumorsoorten geïncludeerd worden: Alle tumorstadia,

Nadere informatie

Behandeling van kanker in het hoofd halsgebied

Behandeling van kanker in het hoofd halsgebied Behandeling van kanker in het hoofd halsgebied Verantwoordelijk docent: Prof. Dr. L.E. Smeele Randvoorwaarden Om een goed advies te kunnen geven over het behandelen van kanker moet aan 2 voorwaarden zijn

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting THE CUTTING EDGE Reconstructieve technieken in de oncologie Aukje Does-den Heijer APN mammachirurgie Diaconessenhuis Leiden Doel Reconstructie Herstel van functie Herstel van uiterlijk

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

artseninformatie GESPECIALISEERD ONCOLOGISCH ZORGPROGRAMMA VOOR HOOFD- EN HALSTUMOREN GezondheidsZorg met een Ziel

artseninformatie GESPECIALISEERD ONCOLOGISCH ZORGPROGRAMMA VOOR HOOFD- EN HALSTUMOREN GezondheidsZorg met een Ziel i artseninformatie GESPECIALISEERD ONCOLOGISCH ZORGPROGRAMMA VOOR HOOFD- EN HALSTUMOREN MULTIDISCIPLINAIR HANDBOEK ONCOLOGIE EDITIE 2014 GezondheidsZorg met een Ziel 1 AZ Maria Middelares Gespecialiseerd

Nadere informatie

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008

Project Kwaliteitsindicatoren Borstkanker 2007-2008 Project Kwaliteitsindicatoren 2007-2008 De borstkliniek: Iedere nieuwe diagnose van een borsttumor dient door de borstkliniek te worden geregistreerd bij het Nationaal Kankerregister. Het Project Kwaliteitsindicatoren

Nadere informatie

Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA)

Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) Dutch Surgical Colorectal Audit (DSCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA.

Nadere informatie

Bronchuscarcinoom Incidentiegegevens, initiële behandeling AZ Groeninge Kris Van Oortegem Pneumologie

Bronchuscarcinoom Incidentiegegevens, initiële behandeling AZ Groeninge Kris Van Oortegem Pneumologie Bronchuscarcinoom 2002 Incidentiegegevens, initiële behandeling AZ Groeninge Kris Van Oortegem Pneumologie Bronchuscarcinoom 2002 (n=112) Kleincellig versus Niet-kleincellig kleincellig 18% niet-kleincellig

Nadere informatie

Hoge precisie radiotherapie in hoofd- en halsregio. Hoe en waarom?

Hoge precisie radiotherapie in hoofd- en halsregio. Hoe en waarom? Hoge precisie radiotherapie in hoofd- en halsregio. Hoe en waarom? Prof. dr. D. Van den Weyngaert UZA / ZNA Middelheim Symposium Hoofd en Hals kanker - Erica Algemeen Ziekenhuis Campus Geel - 21 september

Nadere informatie

- incidentele bevinding zonder klachten - weigering van chirurgische behandeling - slechte algehele conditie waardoor chirurgie niet verantwoord is

- incidentele bevinding zonder klachten - weigering van chirurgische behandeling - slechte algehele conditie waardoor chirurgie niet verantwoord is Auteur Soort studie Aantal patiënten Lee 2013 Qurashi Systematic review 1999-2011 Systematic review 1999-2011 Radiotherapie / Chirurgie (meestal gevolgd door ) 377 Conservatief waaronder Inclusiecriteria

Nadere informatie

Twee handen op een buik

Twee handen op een buik Twee handen op een buik Zorgprogramma coloncarcinoom in MZH Herbert van der Heide / Steffan Rödel Traject colorectale tumoren. Compagnonsgedachte Zorgprogramma coloncarcinoom in het Martini Ingang, diagnostiek,

Nadere informatie

Gynaecologisch-oncologische Studies. Gynaecongres 11 november Focus Radiotherapie. R.A. Nout Radiotherapeut-Oncoloog Namens LPRGT

Gynaecologisch-oncologische Studies. Gynaecongres 11 november Focus Radiotherapie. R.A. Nout Radiotherapeut-Oncoloog Namens LPRGT Gynaecologisch-oncologische Studies Gynaecongres 11 november 2010 Focus Radiotherapie R.A. Nout Radiotherapeut-Oncoloog Namens LPRGT Overzicht: Focus Radiotherapie Cervix Lopend EORTC Embrace Nieuw Outback

Nadere informatie

Dutch Lung Surgery Audit (DLSA)

Dutch Lung Surgery Audit (DLSA) Dutch Lung Surgery Audit (DLSA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary

Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary VII Richtlijn voor diagnostiek en behandeling van een onbekende primaire tumor in het hoofd-halsgebied: Unknown Primary naar Algemeen 538 Epidemiologie 538 1. Screening 538 2. Diagnostiek 538 2.1 Anamnese

Nadere informatie

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Operatie voor schildklierkanker (thyreoidectomie)

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Operatie voor schildklierkanker (thyreoidectomie) Afdeling Heelkunde, locatie AZU Operatie voor schildklierkanker (thyreoidectomie) Inhoudsopgave Inleiding 3 De schildklier 4 Schildklierkanker 5 De operatie 6 Na de operatie 7 Mogelijke complicaties 8

Nadere informatie

Peniscarcinoom in Nederland, voorbeeld van gecentraliseerde zorg? Simon Horenblas. Afdeling urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam

Peniscarcinoom in Nederland, voorbeeld van gecentraliseerde zorg? Simon Horenblas. Afdeling urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Peniscarcinoom in Nederland, voorbeeld van gecentraliseerde zorg? Simon Horenblas Afdeling urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Prostaatkanker: 11.000 Oncologie Nederland Borstkanker: 14.000 Peniscarcinoom

Nadere informatie

Therapie & Prognose. Dr. A. Janssen

Therapie & Prognose. Dr. A. Janssen Therapie & Prognose Dr. A. Janssen Therapie & Prognose Heelkunde Radiotherapie Chemotherapie Hormonaal Herceptine Follow up Heelkunde van de borst Heelkunde van de borst Invloed leeftijd op de heelkunde

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2017

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2017 Factsheet en NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2017 Registratie gestart: 2009 Datum Versie Mutatie Eigenaar 23-10-2017 2017.1 Vrijwillig/ verplicht toegevoegd DICA 27-11-2017 2017.2 Schrappen van indicatoren

Nadere informatie

Prostaatkanker, wat nu?

Prostaatkanker, wat nu? Prostate Awareness Day Dinsdag 24 september 2013 In het kader van de Europese week van de Urologie informeert de dienst Urologie van Az Damiaan over prostaataandoeningen. Prostate Awareness Day Dinsdag

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren Slokdarm- en maagcarcinoom (DUCA)

Factsheet Indicatoren Slokdarm- en maagcarcinoom (DUCA) Factsheet en Slokdarm- en maagcarcinoom (DUCA) DUCA 2014 [2.5; 14-11- 2014] Registratie gestart: 2011 Nr. Type Uitvraag over Bron indicator (jaar) 1. Aantal nieuwe patiënten met een slokdarm- of maagcarcinoom.

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Mond-, Kaak-, Aangezichtschirurgie Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 09-2015-6212 Geachte... U heeft een bezoek

Nadere informatie

13-11-2015. Incidentie Hoofd Halskanker België. Radio(chemo)therapie voor hoofd-halstumoren: verleden-heden-toekomst

13-11-2015. Incidentie Hoofd Halskanker België. Radio(chemo)therapie voor hoofd-halstumoren: verleden-heden-toekomst Incidentie Hoofd Halskanker België Radio(chemo)therapie voor hoofd-halstumoren: verleden-heden-toekomst Prof. dr. Sandra Nuyts- dienst Radiotherapie-Oncologie Incidentie Hoofd Halskanker België 1 Risicofactoren

Nadere informatie

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

Factsheet NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Factsheet NABON Breast Cancer Audit () [1.0.; 15-09-] Registratie gestart: 2011 Als algemene voorwaarde voor het meenemen van een patiënt in de berekening van de kwaliteitsindicatoren is gesteld dat ten

Nadere informatie

Spinocellulaire carcinomen van de huid: beleidslijnen

Spinocellulaire carcinomen van de huid: beleidslijnen Spinocellulaire carcinomen van de huid: beleidslijnen 1. Voorkomen Spinocellulair carcinoom (SCC): - tweede meest frequente huidtumor na basocellulair carcinoom - risicofactoren: o blootstelling aan zon

Nadere informatie

Een melanoom, wat nu?

Een melanoom, wat nu? Een melanoom, wat nu? Aanvullende diagnostiek Is er op gericht om aan te tonen dat er sprake is van gelokaliseerde ziekte Gelokaliseerde ziekte = een primair melanoom met ten hoogste satelliet-, intransit-

Nadere informatie

Lymfeknoop dissectie in borstcarcinoom, diagnostiek of therapie? Wim Demey, medische oncologie, Borstkliniek voorkempen

Lymfeknoop dissectie in borstcarcinoom, diagnostiek of therapie? Wim Demey, medische oncologie, Borstkliniek voorkempen Lymfeknoop dissectie in borstcarcinoom, diagnostiek of therapie? Wim Demey, medische oncologie, Borstkliniek voorkempen 85% via de axilla Mammaria interna alleen aantasting is zeldzaam

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018

Factsheet Indicatoren NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018 Factsheet en NABON Breast Cancer Audit (NBCA) 2018 NBCA 2018.2 Registratie gestart: 2009 Datum Versie Mutatie Eigenaar 01-07-2016 2017.1 Aanpassingen conform indicatorendagen juli DICA 2016. Verwijderen

Nadere informatie

Investigatie van microcalcificaties dmv mammotoom dr. W. Aertsens dr. S. Dekeyzer

Investigatie van microcalcificaties dmv mammotoom dr. W. Aertsens dr. S. Dekeyzer Investigatie van microcalcificaties dmv mammotoom dr. W. Aertsens dr. S. Dekeyzer Beeldvormende technieken bij borstpathologie 20 november 2010 Indicaties Techniek Voordelen en nadelen Resultaten van eerste

Nadere informatie

Beentumoren (=bottumoren)

Beentumoren (=bottumoren) Beentumoren (=bottumoren) Inleiding Gezwellen in beenderen worden beentumoren genoemd. Er zijn verschillende typen beentumoren te onderscheiden. Zo zijn er vormen waarbij de tumor of het gezwel direct

Nadere informatie

Brachytherapie als minimaal invasieve curatieve therapie voor gelokaliseerd prostaatcarcinoom:

Brachytherapie als minimaal invasieve curatieve therapie voor gelokaliseerd prostaatcarcinoom: Brachytherapie als minimaal invasieve curatieve therapie voor gelokaliseerd prostaatcarcinoom: Resultaten na 3 jaar ervaring in AZ Damiaan Dienst Urologie P. Mattelaer D. Ponette J. Darras prostaatkanker

Nadere informatie

longtumoren stadia therapie prognose Els De Droogh Pneumologie ZNA Middelheim

longtumoren stadia therapie prognose Els De Droogh Pneumologie ZNA Middelheim longtumoren stadia therapie prognose smoking is cool!??? longtumoren > na WO II > roken en longtumoren 90 % mannen, 78% vrouwen aantal pakjaren > carcinogene stoffen in rook > asbest > radon, metalen,

Nadere informatie

Stereotactische radiotherapie voor stadium I niet-kleincellig longcarcinoom: Uitkomsten op patiënten- en populatieniveau.

Stereotactische radiotherapie voor stadium I niet-kleincellig longcarcinoom: Uitkomsten op patiënten- en populatieniveau. Stereotactic Radiation Therapy for Stage I Non-Small Cell Lung Cancer Nederlandse titel Stereotactische radiotherapie voor stadium I niet-kleincellig longcarcinoom: Uitkomsten op patiënten- en populatieniveau.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Verwijderen van niertumoren

PATIËNTEN INFORMATIE. Verwijderen van niertumoren PATIËNTEN INFORMATIE Verwijderen van niertumoren 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de behandeling van niertumoren. Wij adviseren

Nadere informatie

Anuscarcinoom. Landelijke richtlijn, Versie: 1.1. Datum Goedkeuring: 27-08-2003 Methodiek: Consensus based Verantwoording: LW GE-tumoren

Anuscarcinoom. Landelijke richtlijn, Versie: 1.1. Datum Goedkeuring: 27-08-2003 Methodiek: Consensus based Verantwoording: LW GE-tumoren Anuscarcinoom Landelijke richtlijn, Versie: 1.1 Datum Goedkeuring: 27-08-2003 Methodiek: Consensus based Verantwoording: LW GE-tumoren Inhoudsopgave Algemeen...1 Screening...2 Diagnostiek...3 Medisch technisch...3

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren Longcarcinoom (DLSA-DLRA) 2016

Factsheet Indicatoren Longcarcinoom (DLSA-DLRA) 2016 Factsheet en Longcarcinoom (DLSA-DLRA) 2016 Inclusie en exclusie criteria DLSA Inclusie Alle chirurgische thoracale (thoraxwand, pleurale, long en mediastinale) ingrepen, in te delen in: Resecties bij

Nadere informatie

Hoofdstuk II. zorgprogramma voor oncologische basiszorg

Hoofdstuk II. zorgprogramma voor oncologische basiszorg Simplificatie ontwerp KB oncologisch zorgprogramma: Hoofdstuk II. zorgprogramma voor oncologische basiszorg Afdeling 1. Doelgroep aard en inhoud Artikel 2 1 Elk ziekenhuis dient te beschikken over programma

Nadere informatie

Bossche Samenscholingsdagen MAMMACARCINOOM 2.0

Bossche Samenscholingsdagen MAMMACARCINOOM 2.0 Bossche Samenscholingsdagen MAMMACARCINOOM 2.0 3-10-2014 Dr. M. (Maud) Bessems Chirurg-oncoloog JBZ Malaga DOELSTELLING Update van de huidige standaard in zorg rondom het mammacarcinoom Sneak preview in

Nadere informatie

Zorgprogramma borstkliniek. Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes

Zorgprogramma borstkliniek. Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes Zorgprogramma borstkliniek Bespreking AZ Groeninge RZJ Yperman Ziekenhuis OLV Lourdes Belgisch staatsblad 20.07.2007 ed 02 Koninklijk besluit houdende vaststelling van de normen waaraan het gespecialiseerd

Nadere informatie

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker

Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker Vlaams Indicatorenproject VIP²: Kwaliteitsindicatoren Borstkanker INDICATOR B1 Proportie van patiënten gediagnosticeerd met invasieve borstkanker bij wie een systeembehandeling voorafgegaan werd door ER/PR-

Nadere informatie

Colorectale tumor met beperkte metastasen. Curatie en controle Dr. Sarah Verherstraeten Dr. Julie Bogaert Dr. Michel Martens

Colorectale tumor met beperkte metastasen. Curatie en controle Dr. Sarah Verherstraeten Dr. Julie Bogaert Dr. Michel Martens Colorectale tumor met beperkte metastasen Curatie en controle Dr. Sarah Verherstraeten Dr. Julie Bogaert Dr. Michel Martens Casus 1 Marc 53 jaar Antecedenten: Bimalleolaire enkelfractuur 04/2015: Spoedopname

Nadere informatie

Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg?

Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg? Betere kwaliteit = betere uitkomst van zorg? Symposium (Over)leven na Kanker Tilburg, 8 maart 2013 Dr. V. Lemmens Hoofd Sector Onderzoek, Integraal Kankercentrum Zuid Eindhoven Kwaliteit Kwaliteit: definitie?

Nadere informatie

Chirurgische behandeling darmcarcinoom

Chirurgische behandeling darmcarcinoom ONCOLOGISCH ZORGPROGRAMMA KEMPEN Regionale Vormingscel Oncologie Maandag 10 februari 2014 Dr. Maarten Michiels H.Hartziekenhuis Mol Chirurgische behandeling darmcarcinoom Fast facts Anatomie, fysiologie,

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Dikkedarmkanker is een groot gezondheidsprobleem in Nederland. Het is de derde meest voorkomende vorm van kanker bij mannen en de tweede meest voorkomende vorm van kanker bij vrouwen. In 2008

Nadere informatie

EFFECT studie. Formulier primaire registratie

EFFECT studie. Formulier primaire registratie EFFECT studie Formulier primaire registratie De variabelen met REQ in superscript zijn verplicht in te vullen variabelen. De variabelen met een zijn single-select variabelen; er kan slechts één antwoord

Nadere informatie

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg

Borstcentrum Bernhoven. Yvonne Paquay Chirurg Borstcentrum Bernhoven Yvonne Paquay Chirurg Klachten van de borst? Verwijzing naar het borstcentrum voor analyse en zonodig behandeling 2 3 4 Verwijsredenen: > Knobbeltje voelbaar > BOBZ (de bus) > Controle

Nadere informatie

Mond- en keelkanker LIP RISICOFACTOREN SYMPTOMEN DIAGNOSE EN STADIERING MULTIDISCIPLINAIRE BEHANDELING

Mond- en keelkanker LIP RISICOFACTOREN SYMPTOMEN DIAGNOSE EN STADIERING MULTIDISCIPLINAIRE BEHANDELING Mond- en keelkanker LIP ENDOGEEN blank ras (indien relatief weinig huidpigmentatie): verhoogd risico zonnelicht en weersinvloeden: verhoogd risico bij landbouwers en zeelui (via premaligne actinische keratose)

Nadere informatie

Er zijn chromosomale veranderingen aangetoond in de cellen van de teelbaltumor. Er bestaat ook een familiale voorgeschiktheid.

Er zijn chromosomale veranderingen aangetoond in de cellen van de teelbaltumor. Er bestaat ook een familiale voorgeschiktheid. Teelbalkanker Auteur: Dr. Guy Boeckx Testistumor of teelbalkanker is een kwaadaardig letsel van de teelbal. Deze tumor komt frequent voor (3-6 nieuwe gevallen per 100.000 mannen per jaar). In minder dan

Nadere informatie

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom

Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom Echogeleide chirurgie voor mammacarcinoom Een prospectief gerandomiseerd onderzoek N.M.A. Krekel M.H. Haloua M.P. van den Tol S. Meijer Chirurgische oncologie VU Universitair Medisch Centrum Incidentie

Nadere informatie

Chronische slikproblemen bij H&H patiënten: nieuwe (oefentherapie) mogelijkheden?

Chronische slikproblemen bij H&H patiënten: nieuwe (oefentherapie) mogelijkheden? Chronische slikproblemen bij H&H patiënten: nieuwe (oefentherapie) mogelijkheden? Drs. S.A.C. Kraaijenga, Antoni van Leeuwenhoek Nederlands Kanker Instituut Tumoren in hoofd halsgebied: logopedische aspecten

Nadere informatie

NABON Breast Cancer Audit (NBCA)

NABON Breast Cancer Audit (NBCA) NABON Breast Cancer Audit (NBCA) Beschrijving Dit overzicht toont de kwaliteitsindicatoren welke per 1 april 2014 ontsloten zullen worden in het kader van het getrapte transparantiemodel van DICA. De ontsluiting

Nadere informatie

Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015

Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015 Wat brengt 2015 voor de borstkliniek? Dr. Hetty Sonnemans Gynaecoloog 28-02-2015 Huisartsensymposium Borstkanker 35% van kankers bij vrouwen 1989-1993 5 jaars overleving borstkanker: 77% inmiddels 5 jaars

Nadere informatie

Cover Page. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical quality assurance Issue Date:

Cover Page. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical quality assurance Issue Date: Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19858 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Dikken, Johannes Leen Title: Gastric cancer : staging, treatment, and surgical

Nadere informatie

Echo-endoscopie. Dr. Mike Cool. AZ Damiaan Oostende UZ Leuven. Echo-endoscopie

Echo-endoscopie. Dr. Mike Cool. AZ Damiaan Oostende UZ Leuven. Echo-endoscopie Echo-endoscopie Dr. Mike Cool AZ Damiaan Oostende UZ Leuven 1. Wat is echo-endoscopie? 2. Wat is de meerwaarde van echo-endoscopie? 3. Diagnostische toepassingen A. Oncologie 1. Slo kdarmcarcinoom 2. Maagcarcinoom

Nadere informatie

Laarbeeklaan Brussel. Oncologisch Handboek. Richtlijnen Urologie. Blaas

Laarbeeklaan Brussel. Oncologisch Handboek. Richtlijnen Urologie. Blaas Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Richtlijnen Urologie Blaas V3.2014 Blaas ICD-O C67 1 Inleiding De meerderheid van de patiënten (75-85%) vertoont oppervlakkige blaastumoren (stadium Tis,

Nadere informatie

Evoluties in de primaire en secundaire preventie van baarmoederhalskanker. Koen Traen

Evoluties in de primaire en secundaire preventie van baarmoederhalskanker. Koen Traen Evoluties in de primaire en secundaire preventie van baarmoederhalskanker Koen Traen Baarmoederhalskanker Baarmoederhalskanker Baarmoederhalskanker Life-time risico in België 1 2% 600 nieuwe gevallen/jaar

Nadere informatie

Lokaal-Gevorderd Niet-KleinCellig LongCarcinoma (LA-NSCLC)

Lokaal-Gevorderd Niet-KleinCellig LongCarcinoma (LA-NSCLC) Lokaal-Gevorderd Niet-KleinCellig LongCarcinoma (LA-NSCLC) vrouw, 54j, 30 pakjaren toevallige vondst tumoraal letsel rechter longbk CT: letsel apicaal in rechterbk, tegenaan de pleura klierpakket rechts

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( ) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 75

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( ) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 75 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 75 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker (2007-2008) - Beschrijving

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( ) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 78

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( ) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 78 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 78 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker (2007-2008) - Beschrijving

Nadere informatie

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( ) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 85

KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER ( ) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 85 1 KWALITEITSINDICATOREN VOOR ONCOLOGIE: INVASIEVE BORSTKANKER (2007-2008) Individueel feedbackrapport Ziekenhuis 85 2 1. BESCHRIJVENDE STATISTIEK Tabel 1: Invasieve borstkanker (2007-2008) - Beschrijving

Nadere informatie

7.3.2. Baarmoedercarcinoom

7.3.2. Baarmoedercarcinoom 7.3.2. Baarmoedercarcinoom 1 Stadiëring 1.1 TNM-classificatie (7 th edition, 2009) Tx T0 Tis T1 T1a T1b T2 T3a T3b T4 Nx N0 N1 N2 M0 M1 Primaire tumor kan niet beoordeeld worden Geen evidentie voor primaire

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING Nederlandse Samenvatting 195 NEDERLANDSE SAMENVATTING DEEL I Evaluatie van de huidige literatuur De stijgende incidentie van slokdarmkanker zal naar verwachting continueren in

Nadere informatie