Wil jij weten wat ijn droom is?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wil jij weten wat ijn droom is?"

Transcriptie

1 Wil jij weten wat ijn droom is? Wil jij weten wat mijn droom is?

2 Inhoudsopgave Weet wat je krijgt Mijn pensioen Veel gestelde vragen Pensioen ABC

3 Heb jij straks genoeg geld? Veel in het leven draait om geld. Als je te weinig hebt, moet je dingen laten. Dat is vervelend. Na je pensioen is het niet anders. Stel je voor; je hebt je hele leven gewerkt en dan blijkt dat je pensioen erg tegenvalt. Weg mooie auto, weg vakanties, weg cadeautjes aan de kleinkinderen. Misschien moet je wel sappelen om überhaupt rond te komen. Zo had je je pensioen natuurlijk niet voorgesteld. Denk je dat het wel zal meevallen? Dat we zwartkijkers zijn? Nou nee! Onze pensioenen zijn een stuk onzekerder dan vroeger. Zoveel is wel duidelijk. Wie een fatsoenlijke oudedag wil, zal zelf meer dan ooit aan de slag moeten. Begin met een periodieke controle van je opgebouwde pensioen. Dat gaat tegenwoordig heel gemakkelijk. Surf gewoon naar en je weet het. Misschien schrik je je een hoedje. Erg hoeft dat niet te zijn. Als je de schrik maar niet krijgt vlak voor je stopt met werken. Controleer je pensioen daarom uiterlijk rond je 40e. Je hebt dan nog ruim de tijd om je pensioentekort aan te vullen. Je leest er alles over in dit pensioenboekje. Denk je dat het wel zal meevallen? Dat we zwartkijkers zijn? 3

4 Weet wat je krijgt Dankzij mijnpensioenoverzicht.nl hoef je niet langer te zoeken naar allerlei pensioenpotjes Veel mensen weten niet hoeveel pensioen ze later krijgen. De redenen kunnen divers zijn: je pensioen is nog ver weg, je vindt andere zaken belangrijker, het is te ingewikkeld of je bent het overzicht kwijt. Toch vindt praktisch iedereen pensioen belangrijk. Logisch natuurlijk, want van je pensioen moet je straks rondkomen. Daarnaast heb je na je pensioen veel vrije tijd die je wilt opvullen met leuke dingen. En leuke dingen kosten vaak geld. Het is dus van belang dat je weet hoeveel pensioen je tegemoet mag zien. Heb je een partner, dan heb je ook een gezamenlijk pensioeninkomen. Het is vanzelfsprekend denkbaar dat de een eerder pensioen krijgt dan de ander. Dit heeft gevolgen voor het inkomen. Een voorbeeld: je hebt met je werkgever afgesproken dat je stopt op je 65e. Je krijgt dan werkgeverspensioen en AOW. Je partner is op dat moment 63. Zij krijgt pas twee jaar later haar AOW. Hulpmiddelen Uniform Pensioenoverzicht Als je deelnemer bent aan een pensioenregeling ontvang je ieder jaar een Uniform Pensioenoverzicht, het UPO. Op zo n UPO staat hoeveel pensioen exclusief AOW je mag verwachten als je met pensioen gaat. Ook vind je er hoeveel pensioen je krijgt als je arbeidsongeschikt wordt en het partnerpensioen. Heb je meerdere werkgevers gehad? Dan krijg je waarschijnlijk ook meerdere UPO s. Om overzicht te krijgen over je totale pensioen moet je de 4

5 bedragen bij elkaar optellen. Het gaat daarbij altijd om bruto bedragen. Het kan gebeuren dat je niet meer deelneemt aan een pensioenregeling, omdat je van baan bent veranderd. In dat geval krijg je iedere vijf jaar een UPO. Mijnpensioenoverzicht.nl Sinds begin 2011 kun je op inzicht krijgen in al je opgebouwde werkgeverspensioenen plus de AOW. Op deze site kun je zien waar je via je werkgevers pensioen hebt opgebouwd en hoe hoog de bedragen zijn. Ook vind je er je AOW-rechten. Het handige van mijnpensioenoverzicht.nl is dat je zelf niet langer hoeft te zoeken naar pensioenpotjes die je her en der hebt staan. Om toegang te krijgen tot je pensioenoverzichten heb je je DigiD nodig. Dankzij het Uniform Pensioenoverzicht en kun je aardig inschatten hoeveel pensioen je zult krijgen. Als je zelf nog extra pensioen hebt gespaard moet je dat er nog bijtellen. Pensioen in de privé-sfeer vind je namelijk niet terug op de papieren of digitale overzichten. Overzicht is een momentopname Realiseer je goed dat een pensioenoverzicht een momentopname is. Gebeurtenissen in je verdere leven zoals trouwen, van baan veranderen, tijdelijk of eerder stoppen met werken of scheiden, kunnen de hoogte van je pensioen veranderen. Ook moet je er rekening mee houden dat je uiteindelijke pensioen meer afhankelijk is van onzekere factoren als rendementen op de aandelenbeurs en de rente op de kapitaalmarkt. 5

6 De droom van Sander Doorleven zoals ik gewend ben Ik ben pas vorig jaar over mijn pensioen gaan nadenken; ik was toen 42. Als je jonger bent hou je je vooral bezig met je gezin, je carrière en je huis. In je achterhoofd weet je dat een goed pensioen belangrijk is. Maar pensioen is een eindstation. Onbewust verdring je dat, denk ik. Natuurlijk droom ook ik over mijn toekomst. In mijn wildste fantasieën zie ik me rijden in een cabrio, op weg naar de haven waar ik overstap op mijn zeiljacht. Dat zou helemaal fantastisch zijn. Mijn eerste focus nu is dat ik kan leven zoals ik gewend ben. Ik krijg elke maand mijn salaris. Mijn uitgaven zijn er op afgestemd. Ik moet eerlijk zeggen dat ik niet weet of ik dat zo kan volhouden na mijn pensioen. In de eerste plaats heb ik geen idee hoeveel ik straks krijg. In mijn bureau liggen ergens de pensioenoverzichten van mijn oude werkgevers, maar een totaaloverzicht heb ik niet. Daarnaast vind ik het erg lastig om te bepalen hoeveel geld ik nodig heb. Je woonlasten kun je wel redelijk inschatten. Maar als ik niet meer werk ga ik vast en zeker geld uitgeven aan allerlei leuke dingen. Die ruimte wil ik hebben. Hoe gaat Sander dit doen? Zonder een baan kun je nooit een goed pensioen bij elkaar sparen. Daarom staat behoud van werk voorop. Je ziet tegenwoordig de ene na de andere reorganisatie voorbij komen. Ik heb geen reden aan te nemen dat ik ermee te maken krijg, maar je weet het nooit. Over mijn pensioen heb ik links en rechts informatie ingewonnen. Het is me duidelijk geworden dat ik eerst overzicht moet krijgen. De pensioenoverzichten heb je niet echt meer nodig, want je vind alles op Ik zag daar pensioentjes staan waarvan ik niet eens wist dat ik ze had. Dat is erg handig. De bedragen heb ik bij elkaar opgeteld. Je moet er wel rekening 6

7 Doorleven zoals ik gewend ben mee houden dat het bruto is. Of het voldoende is voor later blijf ik lastig vinden. Je toekomst is nu eenmaal onzeker. Tegelijkertijd word ik een beetje onrustig van de gedachte dat ik straks te weinig te besteden heb. Een echte spaarder ben ik niet, daarvoor ontbreekt het me aan discipline. Toch maar eens gebeld met het pensioenfonds. Blijkt dat ik ook binnen de pensioenregeling extra kan sparen. Bijvoorbeeld met het vakantiegeld. Verder kun je vlak voor je pensioen je ouderdomspensioen ophogen door het partnerpensioen in te ruilen. Als ik tegen die tijd nog single ben zal ik dat zeker doen. Is Sanders droom uitgekomen? Nou en of! Ik ben een paar jaar geleden mijn soulmate tegengekomen. Na een jaartje latten zijn we gaan samenwonen. En daar hebben we absoluut geen spijt van. Ook het pensioen, of eigenlijk moet ik zeggen ons gezamenlijk pen- sioen, is erop vooruit gegaan. Erica heeft een goede baan in een ziekenhuis. Ze werkt nu nog 5 dagen. Als ze 58 is wil ze vier dagen gaan werken. In onze situatie is dat financieel makkelijk haalbaar. Toen ik nog alleen was had ik geen vastomlijnde plannen. Dat is nu eigenlijk niet veel anders. Erica en ik willen best doorwerken tot we 66 zijn. We vinden ons werk namelijk allebei veel te leuk om helemaal te stoppen. Doorwerken moet dan wel in deeltijd, bijvoorbeeld drie dagen. Op die leeftijd vinden we dat werk en ontspanning in balans moeten zijn. Over de invulling van onze vrije tijd maken we ons geen zorgen. We hebben veel vrienden, gaan regelmatig naar de schouwburg en we zijn zeker drie keer per jaar op Terschelling. Uit eten doen we minimaal een keer per week. Dat leven willen we zo lang mogelijk volhouden. 7

8 Zo ga je te werk Heb ik genoeg pensioen? Als je regelmatig de pensioenoverzichten raadpleegt weet je ongeveer hoeveel pensioen je mag verwachten. Kijk daarom elk jaar bewust naar jouw pensioenoverzicht. Maar dat is eigenlijk pas het begin. Daarna komt onherroepelijk de vraag naar voren: is het genoeg? Een antwoord is niet eenvoudig. Vaak wordt er gezegd dat je pensioen 70 procent van je laatstverdiende salaris moet zijn. Maar dat hoeft lang niet voor iedereen te gelden. Een betere richtlijn is de vraag: hoeveel heb ik nodig? Toegegeven, ook dat is niet makkelijk te bepalen. Je moet er immers voor in de toekomst kunnen kijken. Zet uitgaven naast inkomsten Toch is het verstandig je te verwachten uitgaven in beeld te brengen. Hoe hoog zijn je woonlasten bijvoorbeeld als je met pensioen bent? Voeg die samen met de huishoudelijke uitgaven en je overige geplande uitgaven. Op die manier heb je de uitgavenkant aardig in beeld. Zet vervolgens je pensioeninkomsten ernaast. Misschien ga je straks je huis wel verkopen en kun je je inkomen aanvullen met de overwaarde. Ook dat zijn zaken die je moet meenemen. Als je hiermee bezig bent doe je eigenlijk aan financiële planning. Je kunt hiervoor ook een financieel planner inschakelen. 40 jaar? Effe checken Het is goed om elk jaar bewust naar jouw pensioenoverzicht te kijken maar het is niet nodig om elk jaar je pensioen grondig door te nemen. Een goed moment is de periode tussen je 40e en 45e. In die fase is je loopbaan gevorderd 8

9 Check je pensioen rond je veertigste en is je pensioen al behoorlijk aangegroeid. Wellicht heb je voor jezelf al bepaald wanneer je met pensioen wilt gaan. Zit je in deze fase van je leven, neem dan even de tijd om de stand van zaken rond je pensioen door te nemen. Eventueel met de hulp van een pensioendeskundige. Bovendien is het goed om bij elke grote gebeurtenis in je leven stil te staan bij de gevolgen voor je pensioen; bijvoorbeeld als je gaat trouwen, als je van baan verandert of als je onverhoopt werkeloos wordt. Waarom 40? Mocht je tot de conclusie komen dat je pensioen onvoldoende is, dan heb je rond je 40e nog voldoende tijd om tekorten te repareren. Neem in je beoordeling ook het pensioen van je partner mee. Langer sparen loont Je kunt ook eenvoudig op een spaarrekening iedere maand geld opzij zetten. Dit geld kun je bijvoorbeeld gebruiken om een paar jaar te overbruggen tot aan je pensioen, of als extra aanvulling op je pensioenuitkering. Hoe eerder je begint, hoe hoger het eindkapitaal. 10 jaar eerder beginnen, levert meer op! Rekenvoorbeeld/2 Leeftijd: 35 jaar Maandelijkse inleg: 100 Rekenvoorbeeld/1 Leeftijd: 45 jaar Maandelijkse inleg: 100 Spaarperiode: 20 jaar Gemiddeld rendement: 3 procent Eindkapitaal op je 65e: Spaarperiode: 30 jaar Gemiddeld rendement: 3 procen Eindkapitaal op je 65e:

10 Je pensioen beter regelen De hoogte van de pensioenuitkeringen kun je afstemmen op je wensen Binnen de pensioenregeling In veel pensioenregelingen kun je naast je basispensioen extra pensioensparen. Als je van deze mogelijkheid gebruik maakt, houdt je werkgever een extra bedrag in op je brutosalaris. Vaak kun je behalve je salaris ook spaarloon, vakantiegeld of een bonus gebruiken. Lijfrente en banksparen Banken en verzekeraars hebben tegenwoordig een keur aan pensioenproducten die bedoeld zijn als extra appeltje voor de dorst. De oudste en meest bekende is de lijfrente of koopsompolis. Bij deze producten stort je periodiek of eenmalig een bedrag op de rekening van je verzekeraar. Denk bij eenmalige stortingen bijvoorbeeld aan een gouden handdruk of een erfenis. Sinds 2008 kun je ook kiezen voor banksparen. Bij banksparen stort je geld op een geblokkeerde bankspaar- of bankbeleggingsrekening. Langer doorwerken De beste remedie tegen een pensioentekort is langer doorwerken. Je pensioen groeit daar hard van. Langer doorwerken, eventueel in deeltijd, moet je natuurlijk wel willen. Vanzelfsprekend moet ook je werkgever er achter staan. 10

11 Tip: vraag voordat je lijfrente tot uitkering komt meer dere offertes op. De hoogte van de uitkeringen verschillen nogal per aanbieder. Tip:laat je lijfrente-uitkeringen ingaan na je 65e. Je valt dan in een lager belastingtarief. 11

12 Mijn pensioen Check je pensioen rond je veertigste Gebeurtenissen die je pensioen beïnvloeden Net als je leven kan ook je pensioen heel wat veranderingen doormaken. Voor een belangrijk deel hebben die te maken met je eigen levensloop. De keuzes die je maakt kunnen grote gevolgen hebben voor je uiteindelijke pensioen. Een goed pensioen is daarom ook je eigen verantwoordelijkheid. Kijk op het overzicht wat van invloed kan zijn op jouw pensioen! Klik voor pensioenoverzicht Check je pensioen rond je veertigste

13 Kijk op het overzicht wat van invloed kan zijn op jouw pensioen!

14 De droom van Iris Wonen in de Auvergne Voor mij is een goede gezondheid het allerbelangrijkste. Daar doe ik veel voor. Ik zie het ook als een investering. Als je lang gezond blijft kun je maximaal van het leven genieten. Ik wil na mijn pensioen ook actief blijven en dan is een goede gezondheid natuurlijk een voorwaarde. Ik weet al heel lang wat ik straks wil gaan doen. Beter gezegd; wat mijn man en ik willen gaan doen. Martin en ik zijn echte francofielen. We gaan al jaren met vrienden op vakantie naar de Auvergne. Dat bevalt ons zo goed dat we ons hebben voorgenomen om een camper te kopen. Daarmee willen we lange toertochten door het gebied gaan maken. Dat doen we samen met twee andere stellen. Dat is natuurlijk an sich al hartstikke leuk, maar het is nog niet alles. We hebben afgesproken dat we met zijn zessen onze ogen open houden voor een mooie pied-à-terre. Als we dat gevonden hebben willen we daar de lente- en zomermaanden doorbrengen. Lekker met de kinderen en wellicht ook de kleinkinderen ernaar toe. Dat lijkt ons het einde. Zo wil Iris haar droom realiseren Ik weet niet zo veel van geldzaken, maar als je iets graag wilt moet je je er in verdiepen. Allereerst ga je kijken of het 14

15 De droom van Iris financieel haalbaar is. In Nederland hebben we nu een vrij grote eengezinswoning. Die willen we verkopen. Met de opbrengst hopen we de aankoop van het huis in Frankrijk te financieren. Van ons pensioen willen we de huur van een appartement in Nederland betalen. Omdat het nogal gecompliceerd is hebben we er een financieel adviseur bijgehaald. Die vroeg ons wanneer we willen stoppen met werken. Martin denkt aan 61. Ik ben dan 60. Martin werkt al zijn hele leven bij een bank. Maar uit de pensioenplanner die de adviseur heeft geraadpleegd blijkt dat stoppen op je 61e echt heel veel geld kost. Ik heb tot mijn 35e bij een schoonheidssalon gewerkt, daarna ben ik een eigen salon begonnen. Mijn pensioen is mager. Met wat geluk kan ik mijn bedrijf over tien jaar goed verkopen. Maar ja, dat weet je nooit zeker. Hetzelfde geldt eigenlijk voor ons huis. Op het moment zijn we allebei midden veertig. Onze adviseur raadde ons aan om extra te gaan sparen. Als de kinderen klaar zijn met hun studie komen er middelen vrij. Die stoppen we in een spaarpot. Over een jaar of vijf maken we opnieuw de balans op. Het kan best dat Martin besluit een of twee jaar langer door te werken. Zijn pensioen wordt dan hoger. Is de droom van Iris uitgekomen? Ik vind dat we redelijk in de buurt van onze droom zijn gekomen. Soms lopen zaken toch anders dan je had voorzien. Zo heeft zich vijf jaar geleden een koper gemeld voor mijn schoonheidssalon.

16 De droom van Iris De zaak is verkocht en ik blijf nog in deeltijd bij daar werken. Van het geld hebben we een camper gekocht. Het restant staat op een internetspaarrekening. Martin heeft besloten tot zijn 62e voor drie dagen per week in dienst te blijven bij de bank. Daarna stopt hij. Met de camper zijn we drie keer met onze vrienden in de Auvergne geweest. Helemaal top. De laatste keer zijn we serieus gaan kijken naar een boerderij in de buurt van Le Puy en Velay. Het is precies wat we zoeken. Er moet alleen het nodige aan worden opgeknapt. De financiering van het Franse avontuur valt of staat met de verkoop van ons huis. Dat staat nu te koop. We hebben er wel vertrouwen in. Zelfs als we minder krijgen dan de vraagprijs, kunnen we toch ons deel van de boerderij in de Auvergne betalen en prettig leven. 16

17 Veel gestelde vragen Gaat de AOW in de toekomst naar 66 of naar 67 jaar? Alle twee. Verhoging van de AOW-leeftijd gaat in fases. Zoals het er nu uitziet, zal de AOW-leeftijd in jaar zijn en vijf jaar later 67. Waarschijnlijk blijft het daar niet bij. Het kabinet is namelijk van plan om de AOW te koppelen aan de levensverwachting. Het betekent dat de AOW-leeftijd hoger wordt naarmate we ouder worden. In de toekomst zal de AOW-leeftijd misschien wel 68 of 69 jaar zijn. Moet ik pensioen aanvragen? Ja. Je krijgt ongeveer zes maanden voordat je je pensioenleeftijd bereikt een brief van je pensioenuitvoerder. Bij die brief zit een aanvraagformulier dat je moet invullen en terugsturen. In de eerste maand van je pensioen krijg je van je pensioenuitvoerder de zogenoemde toekenningsbrief. Hierin staat hoeveel pensioen je definitief krijgt. Als je partner recht heeft op partnerpensioen staat dat er ook op. Ook voor de AOW krijg je bericht van de uitkerende instantie, de Sociale Verzekeringsbank. De SVB stuurt je zes maanden voordat je 65 wordt een brief. Je kunt dan online met je DigiD of gewoon per post je AOW aanvragen. Als je niet tijdig bericht ontvangt van je pensioenuitvoerder of de SVB, kan het zijn dat de adresgegevens niet meer kloppen. Neem ruim voor het bereiken van de pensioenleeftijd contact op met de SVB, of met de klantenservice van je pensioenuitvoerder. 17

18 Veel gestelde vragen Hoeveel belasting betaal ik over mijn pensioen? Hoeveel jaren moet ik sparen voor een goed pensioen? Over je pensioen, AOW en lijfrente-uitkeringen betaal je net als over je salaris inkomstenbelasting en premie volksverzekeringen. Na je 65e betaal je echter geen AOW-premie (17,9%) meer. Hierdoor houd je netto aanzienlijk meer over. Daarnaast is er ook inkomensafhankelijke zorgpremie verschuldigd. Voor de AOW is dat 7,75%, voor het werkgeverspensioen en lijfrente 5,65%. Als er twee of drie keer inkomensafhankelijke zorgpremie wordt ingehouden betaal je mogelijk teveel. De Belastingdienst stort aan het einde van het kalenderjaar automatisch het teveel betaalde terug. Dat is moeilijk te zeggen omdat het per persoon verschillend is. In het huidige pensioenstelsel gaan we ervan uit dat je in 35 jaar een goed pensioen kunt opbouwen. Maar er gaat wat veranderen. Doordat we met zijn allen langer doorwerken hebben we ook meer jaren om pensioen op te bouwen. Hierdoor kan het opbouwpercentage omlaag. De nieuwe norm zal waarschijnlijk 40 jaar zijn. 18

19 Veel gestelde vragen Is zelf sparen voor je pensioen aan te raden? Ja. Veel mensen overschatten de hoogte van hun pensioen. Als je pas op de pensioendatum erachter komt dat je pensioen tegenvalt, is het te laat om dat nog te herstellen. Door extra te sparen voor je pensioen heb je een financiële buffer waarmee je eventuele tekorten kunt opvangen. Als je het goed wilt doen raadpleeg je eerst je pensioenoverzichten en maak je een schatting of het voldoende zal zijn. Mocht dat niet zo zijn, dan kun je bijvoorbeeld een lijfrente nemen of gaan banksparen. Ook gewoon sparen op een internetspaarrekening kan natuurlijk. Ook als je pensioen er goed uitziet kan extra sparen geen kwaad. Je weet immers nooit wat er in je verdere leven met je pensioen gebeurt. 19

20 Pensioen ABC AOW Algemene Ouderdomswet. De AOW is het basispensioen van de staat. Je hebt recht op een volledige AOW als je tussen je 15e en 65e vijftig jaar in Nederland hebt gewoond. AOW ontvang je vanaf je 65e. AOW-toeslag Toeslag op de AOW die een 65-plusser ontvangt voor zijn of haar jongere partner. De hoogte van de toeslag is afhankelijk van het inkomen van de jongere partner. In 2015 vervalt de AOW-toeslag voor nieuwe 65-plussers. Beschikbare premieregeling Relatief nieuwe manier van pensioenopbouw. Kenmerkend is een vaste premie die ter beschikking wordt gesteld voor het pensioen. Een beschikbare premieregeling heeft in tegenstelling tot middelloon of eindloon geen vooraf vastgestelde pensioenuitkering. Deeltijdpensioen Een vorm van vervroegde pensionering. De werknemer blijft gedeeltelijk in dienst en gaat gedeeltelijk met pensioen. Voor het deel dat hij in dienst blijft loopt de pensioenopbouw door. Eindloonregling Pensioenregeling waarbij het ouderdomspensioen is gebaseerd op het laatstverdiende salaris. Deze regeling zie je steeds minder. Indexatie Verhoging van opgebouwde pensioenen en pensioenuitkeringen om deze waardevast te houden. Middelloonregeling Pensioenregeling waarbij het ouderdomspensioen is gebaseerd op het gemiddeld verdiende salaris. Ouderdomspensioen Levenslange pensioenuitkering die de deelnemer aan een pensioenregeling ontvangt nadat hij de pensioengerechtigde leeftijd heeft bereikt. Partnerpensioen Pensioen dat na een overlijden wordt uitgekeerd aan de (on)gehuwde partner. Pensioenbreuk Een breuk in de pensioenopbouw wanneer je de pensioenregeling verlaat vóór de pensioendatum. UPO Uniform Pensioenoverzicht. In het UPO zie je de uitkeringen bij pensionering, overlijden en arbeidsongeschiktheid. Waardeoverdracht Bij waardeoverdracht verhuizen de opgebouwde pensioenrechten mee als de werknemer van baan verandert. De methode is bedoeld om verlies van pensioen te voorkomen. 20

21 Nuttige adressen Internet COPYRIGHT 2011 Consumentenbond Alle rechten zijn voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of door fotokopieën, opnamen of enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Colofon De gids is een speciale uitgave van de Consumentenbond (okt 2011) Samenstelling en redactie: Rob Dorscheidt, Paul Hulsen. Vormgeving: Janneke Smilde Fotografie: istockphoto 21

22 Bent u straks één van onze leden? Dit doet de Consumentenbond voor u! Heeft u een klacht over een bedrijf of instantie? Wij komen op voor uw belangen, bundelen de klachten en voeren gezamenlijke acties. Wij pleiten voor betere wet- en regelgeving. En in het uiterste geval stappen we naar de rechter. Iedereen heeft een mening, de Consumentenbond komt met de feiten De Consumentenbond test en vergelijkt jaarlijks honderden producten en diensten. Wij bieden u onafhankelijke informatie; online, in boeken en met onze gidsen. Nog geen lid? Doe nu uw voordeel met één van die gidsen; ontvang 50% korting op de Consumentengids! U betaalt het eerste jaar 30 in plaats van 61. U krijgt: 11 x de Consumentengids Toegang tot alle testresultaren op de website Persoonlijk advies op maat Zo geregeld Bel onze afdeling Service & Advies Maandag t/m donderdag 8 tot 20 uur, vrijdag 8 tot 17:30 uur. 50% Korting op uw jaarlidmaatschap 22

23 Wijzer in Geldzaken Deze brochure is een uitgave van de Consumentenbond in het kader van de Pensioen3daagse. Voor meer informatie Voor meer informatie 23

24 Wil jij weten wat mijn droom s?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Pensioenfonds Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie

Wegwijzer GE Pensioen. Inzicht in uw pensioensituatie Wegwijzer GE Pensioen Inzicht in uw pensioensituatie Inleiding Met de Wegwijzer GE Pensioen krijgt u informatie over uw pensioenregeling en kunt u inzicht krijgen in uw eigen pensioensituatie. De pensioenwijzer

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Hoe is jouw pensioen geregeld?

Hoe is jouw pensioen geregeld? Hoe is jouw pensioen geregeld? Beste deelnemer, Welkom bij Pensioenfonds Ernst & Young! Je bouwt vanaf je indiensttreding pensioen bij ons op. Dit doe je via je werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw,

Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Hoe is uw pensioen geregeld? Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Pensioenfonds Hoogovens! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever. Elke pensioenuitvoerder heeft zijn eigen regeling. In dit

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Welkom bij BPF Schilders. U bouwt verplicht pensioen bij ons op. Werkt u in loondienst? Dan doet u dit via uw werkgever. Bent u ondernemer? Dan betaalt u via uw onderneming zelf de premie. Elke pensioenuitvoerder

Nadere informatie

Verstandig je pensioen regelen

Verstandig je pensioen regelen 1 Verstandig je pensioen regelen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die zijn of haar pensioen goed wil regelen. Van de mensen die werken heeft bijna de helft nooit goed over het pensioen

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld?

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats maand - jaar Beste mevrouw Jansen, Welkom bij ! U bouwt

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? De Ahold Pensioenregeling 2015 Geachte heer, mevrouw, Welkom bij Ahold Pensioenfonds! Als u 21 jaar of ouder bent, bouwt u vanaf uw datum in dienst pensioen bij ons op. Dit

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen.

Je bouwt partnerpensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Voor je kinderen is er wezenpensioen. Hoe is jouw pensioen geregeld? Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Detailhandel. Je krijgt dit ouderdomspensioen

Nadere informatie

Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Wat krijgt u in onze pensioenregeling niet?

Hoe bouwt u pensioen op? Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Wat krijgt u in onze pensioenregeling niet? U kunt vanaf 1 januari 2015 nettopensioen bij ons opbouwen. In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in deze nettopensioenregeling. Dat is belangrijk om te weten, bijvoorbeeld als u van baan

Nadere informatie

Verstandig je pensioen regelen

Verstandig je pensioen regelen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Let op de risico s van je pensioen Verstandig je pensioen regelen Denk nu na over je pensioen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen

Nadere informatie

Úw pensioen. Wat gaat ú ermee doen? Laat uw pensioen aansluiten op uw persoonlijke wensen. Uitkeringsovereenkomst: middelloon- of eindloonregeling

Úw pensioen. Wat gaat ú ermee doen? Laat uw pensioen aansluiten op uw persoonlijke wensen. Uitkeringsovereenkomst: middelloon- of eindloonregeling Úw pensioen. Wat gaat ú ermee doen? Laat uw pensioen aansluiten op uw persoonlijke wensen Uitkeringsovereenkomst: middelloon- of eindloonregeling Hoe is uw pensioen opgebouwd? Pensioen: uw keuze telt Het

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Wat is Pensioen 1-2-3? Pensioen 1-2-3 is een initiatief van de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars. In drie stappen, van hoofdlijn tot in detail, wordt u wegwijs

Nadere informatie

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst

Toelichting. Uniform Pensioenoverzicht 2015. Uitkeringsovereenkomst Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Actieve deelnemer Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft inzicht in uw inkomen dat u van Hagee

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME

Mijn Pensioen. Makkelijk uw pensioen plannen in Mijn PME Mijn Pensioen Misschien kijkt u ernaar uit: stoppen met werken. Tijd voor uzelf en genieten van uw oude dag. Of wilt u juist langer blijven werken? In deze brochure leest u alles over de keuzes die u kunt

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig je pensioen regelen

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig je pensioen regelen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig risico Verstandig je pensioen regelen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die wil weten wat je kunt doen om

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen. Benieuwd naar uw totale pensioen? Kijk op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen. Benieuwd naar uw totale pensioen? Kijk op www.mijnpensioenoverzicht.nl Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Pensioenfonds TenCate! U bouwt vanaf uw indiensttreding verplicht pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever. Elke werkgever heeft zijn eigen pensioenregeling.

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Excedentregeling In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze excedentregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

Werkt u in deeltijd of gaat u in deeltijd werken, dan bouwt u vanaf dat moment naar rato pensioen op.

Werkt u in deeltijd of gaat u in deeltijd werken, dan bouwt u vanaf dat moment naar rato pensioen op. 7 juni 2016 Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen U bouwt ouderdomspensioen op met de pensioenregeling van Pensioenfonds Cargill. Standaard krijgt u dit ouderdomspensioen vanaf uw 67e

Nadere informatie

Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen op. Dat

Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen op. Dat WAT KRIJGT U IN UW PENSIOENREGELING? Ouderdomspensioen Gaat u met pensioen? Dan krijgt u ouderdomspensioen. Via uw werkgever neemt u deel in de pensioenregeling van Q8 Pensioenfonds en bouwt u ouderdomspensioen

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Delta Lloyd. U bouwt via pensioen bij ons op, zolang u in dienst bent bij deze werkgever. Dit geldt wanneer u 21 jaar of ouder bent. In dit Pensioen

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? 2. Wat krijgt u niet in onze pensioenregeling? 3. Hoe bouwt u pensioen op?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? 2. Wat krijgt u niet in onze pensioenregeling? 3. Hoe bouwt u pensioen op? 1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Als u met pensioen gaat, dan ontvangt u een ouderdomspensioen. Het ouderdomspensioen gaat standaard in op uw 65-ste. Partnerpensioen Als u overlijdt,

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Uitleg pensioenregeling Pensioenfonds MN In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Dat is belangrijk om te weten, bijvoorbeeld als u van baan verandert, arbeidsongeschikt

Nadere informatie

De hoogte van de Anw-uitkering voor uw partner hangt af van zijn of haar inkomen.

De hoogte van de Anw-uitkering voor uw partner hangt af van zijn of haar inkomen. 3 november 2015 Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen U bouwt bij ons een levenslang ouderdomspensioen op. Dit pensioen krijgt u uitbetaald zodra u 67 jaar wordt of met vervroegd pensioen

Nadere informatie

Uw pensioen in zicht. 1 Kopje van een bepaalde lengte. Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten

Uw pensioen in zicht. 1 Kopje van een bepaalde lengte. Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten Uw pensioen in zicht 1 Kopje van een bepaalde lengte Wat u kunt kiezen, Wat u moet weten UW PENSIOEN IN ZICHT 3 Inhoud Pensioenfonds Hoogovens biedt deelnemers aan Pensioenregeling 2015 de mogelijkheid

Nadere informatie

Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 1 voor DC-regelingen VOORBEELDTEKST

Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 1 voor DC-regelingen VOORBEELDTEKST Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 1 voor DC-regelingen Oktober 2015 Dit document bevat per icoon een voorbeeldtekst voor laag 1 van een Pensioen 1-2-3 voor een DC-regeling. U mag de teksten redactioneel

Nadere informatie

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015:

blad Ontmoet Paul op www.onsbpfschilders.nl wat vinden blijft gelijk 5 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 Premie in 2015: Pensioen blad voor ondernemers april 2015 Meer inzicht in je pensioen: met UPO & de Pensioenplanner 2 wat vinden we van ons pensioenfonds 4 Premie in 2015: pensioenpremie blijft gelijk 5 Welk pensioenloon

Nadere informatie

Inleiding. Wanneer kan ik met pensioen? gaat uiterlijk in op 67 jaar.

Inleiding. Wanneer kan ik met pensioen? gaat uiterlijk in op 67 jaar. Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? Inleiding Ieder

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt u wel op www.mijnpensioenoverzicht.nl.

Nadere informatie

Kom in actie als u: Geachte deelnemer,

Kom in actie als u: Geachte deelnemer, Geachte deelnemer, Vanaf 1 januari 2015 is de pensioenregeling aangepast voor de werknemers van Damco Netherlands B.V. en Damco International B.V.. Nedlloyd Pensioenfonds (NPF) verzorgt ook deze gewijzigde

Nadere informatie

Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Beleggingspakket In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie over uw pensioen. Die vindt

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u bij RELX werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen Lees in 3 stappen over uw pensioen Pensioen 1-2-3 bestaat

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? Inleiding Iedereen die in dienst komt bij UWV start

Nadere informatie

Gaat u met pensioen? Dan krijgt u ouderdomspensioen.

Gaat u met pensioen? Dan krijgt u ouderdomspensioen. Oktober 2014 Dit document bevat per icoon een voorbeeldtekst voor laag 1 van een Pensioen 1-2-3 voor een DB-regeling. U mag de teksten redactioneel op de doelgroep en inhoudelijk op de pensioenregeling

Nadere informatie

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld?

CAPGEMINI PENSIOENFONDS. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Stichting PENSIOENFONDS CAPGEMINI Nederland Hoe is uw pensioen geregeld? In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in onze pensioenregeling. Pensioen 1-2-3 bevat geen persoonlijke informatie

Nadere informatie

Kies uw eigen pensioen. Later = Nu

Kies uw eigen pensioen. Later = Nu Kies uw eigen pensioen. Later = Nu Eigen verantwoordelijkheid, zelf keuzes maken. Dat is helemaal van deze tijd. Maar dan moet je je er wel in verdiepen. René van der Linden, SPF Beheer: Wat ik belangrijk

Nadere informatie

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling

15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Er verandert wat aan je pensioen 15 vragen en antwoorden over de veranderingen in de pensioenregeling Over de pensioenleeftijd en de AOW 1. Moet ik nu blijven werken tot 67 jaar? Het pensioen dat je vanaf

Nadere informatie

14 januari 2016. Naam Adres woonplaats. Geachte mevrouw/heer,

14 januari 2016. Naam Adres woonplaats. Geachte mevrouw/heer, 14 januari 2016 Naam Adres woonplaats Geachte mevrouw/heer, Welkom bij Stichting Pensioenfonds B&S! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever. Elke pensioenuitvoerder

Nadere informatie

Wat zijn voor mij argumenten voor en tegen waardeoverdracht naar PFZW?

Wat zijn voor mij argumenten voor en tegen waardeoverdracht naar PFZW? Start Deze Argumentenkaart laat zien wat vanuit het perspectief van een nieuwe deelnemer bij PFZW de belangrijkste argumenten individuele naar PFZW zijn. Een pensioenuitvoerder kan zowel een pensioenfonds

Nadere informatie

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren.

Het spaargeld uit de levensloopregeling kunt u gebruiken om de periode van onbetaald verlof te financieren. Levensloop. Wat is levensloop? De levensloopregeling (of: levensloop) is een fiscale regeling die vanaf 1 januari 2006 in Nederland bestaat om het sparen voor een vervangend inkomen tijdens een periode

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op omdat u in de sector zeevisserij (walpersoneel) werkt. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen over

Nadere informatie

KLAAR VOOR EEN NIEUWE FASE? Straks met pensioen? Lees nu wat u moet weten. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding

KLAAR VOOR EEN NIEUWE FASE? Straks met pensioen? Lees nu wat u moet weten. In dienst. Uit dienst. Pensioen ontvangen. Pensioen bij scheiding Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement van 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers

Nadere informatie

woord vooraf 5 voorwoord 8 hoe dit boek te lezen 11 inleiding 12 stap 1: de hoogte van je pensioen vaststellen 18 stap 2: je pensioendoel bepalen 28

woord vooraf 5 voorwoord 8 hoe dit boek te lezen 11 inleiding 12 stap 1: de hoogte van je pensioen vaststellen 18 stap 2: je pensioendoel bepalen 28 inhoud woord vooraf 5 voorwoord 8 hoe dit boek te lezen 11 inleiding 12 stap 1: de hoogte van je pensioen vaststellen 18 stap 2: je pensioendoel bepalen 28 stap 3: je pensioen verbeteren 40 toekomstige

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014

Jouw Cosun pensioen. Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014 Jouw Cosun pensioen Informatiebijeenkomsten voor deelnemers in actieve dienst mei 2014 1 Agenda Pensioen in Nederland Onze regeling Keuzemogelijkheden Vragen 2 Pensioen in Nederland Nederlands pensioenstelsel

Nadere informatie

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek

Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw werknemers en hun pensioen in de Metaal en Techniek Uw onderneming is actief in de Metaal en Techniek. Daarom is het pensioen van uw werknemers ondergebracht bij Pensioenfonds Metaal en Techniek (PMT).

Nadere informatie

StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht

StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht StiPP Basisregeling: uw pensioen in vogelvlucht Uw toekomst uitgestippeld 1 Inhoud StiPP Basisregeling, wat houdt het in? 3 Hoeveel pensioen bouwt u op? 4 Met pensioen 8 StiPP is er voor u! 9 Als u stopt

Nadere informatie

In het kort. Uw Pensioen. Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen?

In het kort. Uw Pensioen. Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen? Uw Pensioen In het kort 3 Welkom 10 4 Wat is pensioen? 11 6 Nabestaandenpensioen 14 8 Wanneer verandert uw pensioen? Scheiden Verhuizen Gaat u bijna met pensioen? Meer weten? www.bpfkunststof-rubber.nl

Nadere informatie

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana

Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Stichting Weet Wat Je Besteedt (WWJB) Extra uitleg en Q&A Bijlage bij lesbrief Pensioenworkshop Mañana Wat is pensioen? Tekst uit het filmpje Wist je dat je nu waarschijnlijk al pensioen opbouwt? Een klein

Nadere informatie

Hoe is uw pensioen geregeld?

Hoe is uw pensioen geregeld? Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats Geachte mevrouw Jansen, Welkom bij . U bouwt vanaf pensioen bij ons op. Dit doet

Nadere informatie

In balans. Pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Wanneer verandert uw pensioen? Wat is pensioen? Samenleven. Gaat u bijna met pensioen?

In balans. Pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Wanneer verandert uw pensioen? Wat is pensioen? Samenleven. Gaat u bijna met pensioen? In balans Pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 08 Wanneer verandert uw pensioen? 04 Wat is pensioen? 09 Samenleven 03 14 12 Welkom Gaat u bijna met pensioen? Nieuw werk 10 06 Scheiden Nabestaandenpensioen

Nadere informatie

Uw Philips-pensioen. Welkom bij. Philips Pensioenfonds. nu goed regelen voor later Uit dienst. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst

Uw Philips-pensioen. Welkom bij. Philips Pensioenfonds. nu goed regelen voor later Uit dienst. Philips flex pensioen Met het oog op de toekomst Welkom bij Uw Philips-pensioen Philips Pensioenfonds nu goed regelen voor later Uit dienst Uw pensioen goed geregeld in 5 stappen Stichting Philips Pensioenfonds Philips flex pensioen Met het oog op de

Nadere informatie

Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 2 voor DB-regelingen VOORBEELDTEKST

Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 2 voor DB-regelingen VOORBEELDTEKST Pensioen 1-2-3 Voorbeeldteksten laag 2 voor DB-regelingen Augustus 2015 Dit document bevat per icoon een voorbeeldtekst voor laag 2 van een Pensioen 1-2-3 voor een DB-regeling. U mag de teksten redactioneel

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Toelichting Uniform Pensioenoverzicht 2015 Uitkeringsovereenkomst Wat is het Uniform Pensioenoverzicht (UPO)? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat u krijgt bij pensionering en arbeidsongeschiktheid.

Nadere informatie

Vrouwen en pensioen. www.pensioenkijker.nl

Vrouwen en pensioen. www.pensioenkijker.nl Vrouwen en pensioen Hoe zit het met je pensioen? Dat is niet iets waar je zo gauw bij stilstaat. Toch is het belangrijk dat wel te doen. Ga voor jezelf na op welk pensioen je straks recht hebt. Hoe onafhankelijk

Nadere informatie

SBZ extra. Meer pensioen opbouwen? Bijsparen voor extra pensioen bij SBZ. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars

SBZ extra. Meer pensioen opbouwen? Bijsparen voor extra pensioen bij SBZ. Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars SBZ extra Meer pensioen opbouwen? Bijsparen voor extra pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars Waarom sparen bij SBZ? De meeste Nederlandse pensioenregelingen, en zeker ook

Nadere informatie

Welkomstbrief. Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl

Welkomstbrief. Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl Welkomstbrief Meer weten? Kijk op pensioentextielverzorging.nl Inhoud 1. Inleiding 4 1.1 Welke informatie krijg je over je pensioen? 4 1.2 Wat is pensioen? 4 1.3 Welke pensioenregeling heb je? 4 1.4 Heb

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat u moet weten over uw pensioen Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

Voorlopige berekening pensioen aanvragen Als u geboren bent in of na 1950

Voorlopige berekening pensioen aanvragen Als u geboren bent in of na 1950 Voorlopige berekening pensioen aanvragen Als u geboren bent in of na 1950 Waarom dit formulier? Met dit formulier kunt u een berekening van uw pensioen aanvragen. Op die manier kunt u nagaan hoeveel inkomen

Nadere informatie

Wat krijgt u in deze pensioenregeling?

Wat krijgt u in deze pensioenregeling? Hoe is uw pensioen geregeld? Welkom bij Conservatrix. U bouwt vanaf 1 juni 2008 pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever . In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt

Nadere informatie

Inleiding. Ingangsdatum ouderdomspensioen

Inleiding. Ingangsdatum ouderdomspensioen Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? N.B. Op dit

Nadere informatie

Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013.

Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013. Uniform Pensioenoverzicht 2014 Datum: 5 mei 2014 Beste heer Voorbeeld, Alstublieft! Uw Uniform Pensioenoverzicht (UPO) 2014. Dit is een overzicht van uw pensioen op 31 december 2013. Misschien krijgt u

Nadere informatie

Welkom bij Pensioenfonds KPN. In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in uw pensioenregeling.

Welkom bij Pensioenfonds KPN. In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in uw pensioenregeling. 28 november 2015 Welkom bij Pensioenfonds KPN. In dit Pensioen 1-2-3 leest u wat u wel en niet krijgt in uw pensioenregeling. Wat vindt u in laag 1, 2 en 3? Pensioen 1-2-3 bestaat uit drie lagen. Hieronder

Nadere informatie

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae

PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae PENSIOENBAROMETER 2012 Onderzoek van GfK Panel Services in opdracht van Montae Op macroniveau begrijpt de grote meerderheid van de Nederlandse werknemers dat ingrepen in het pensioenstelsel noodzakelijk

Nadere informatie

Een aanvulling op uw pensioen. Het is zo geregeld. Wij zijn uw bank.

Een aanvulling op uw pensioen. Het is zo geregeld. Wij zijn uw bank. Een aanvulling op uw pensioen. Het is zo geregeld. Wij zijn uw bank. Hoe is uw pensioen opgebouwd? AOW Inkomen uit werk naast uw AOW Eigen vermogen 2 Pensioen vanuit werkgever Aanvullend Pensioen Sparen

Nadere informatie

Een aanvulling op uw pensioen. Het is zo geregeld. Wij zijn uw bank. 093-232 Brochure_banksparen_2015_4.indd 1 13-07-15 17:09

Een aanvulling op uw pensioen. Het is zo geregeld. Wij zijn uw bank. 093-232 Brochure_banksparen_2015_4.indd 1 13-07-15 17:09 Een aanvulling op uw pensioen. Het is zo geregeld. Wij zijn uw bank. 093-232 Brochure_banksparen_2015_4.indd 1 13-07-15 17:09 Hoe is uw pensioen opgebouwd? AOW Inkomen uit werk naast uw AOW Eigen vermogen

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten

Stichting Pensioenfonds voor Personeelsdiensten De heer/mevrouw A. START STRAAT 1234 1234 AA WOONPLAATS behandeld door telefoonnummer ons kenmerk Klant Team StiPP (088) 008 40 60 950. briefcodering burgerservicenummer datum Betreft: Welkomstbericht

Nadere informatie

ALS U ER NIET MEER BENT...

ALS U ER NIET MEER BENT... Deze brochure is onderdeel van de brochurereeks over pensioen van Stichting Algemeen Pensioenfonds KLM en is bedoeld voor deelnemers aan het pensioenreglement 2006. Hiertoe behoren KLM-medewerkers in een

Nadere informatie

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld?

Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Het Goede Voorbeeld Hoe is uw pensioen geregeld? Mevr. J. Jansen Voorbeeldstraat 51 2056 LG Voorbeeldplaats Geachte mevrouw Jansen, Welkom bij . U bouwt

Nadere informatie

SNS Online Pensioen Seminar Erik Beckers

SNS Online Pensioen Seminar Erik Beckers SNS Online Pensioen Seminar Erik Beckers SNS Bank - september 2012 uit onderzoek blijkt Wat doe je het liefst van de volgende vijf activiteiten? Naar de tandarts gaan Op vakantie gaan Examen doen Pensioenregeling

Nadere informatie

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming

Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Toelichting Uniform Pensioenoverzicht einde deelneming Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Dit pensioenoverzicht ontvangt u omdat

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Inleiding. Keuzemogelijkheden

Inleiding. Keuzemogelijkheden In dienst Bij indiensttreding bij UWV ga je ook automatisch pensioen opbouwen bij Pensioenfonds UWV. Waar moet je op letten? Welke keuzes kun je maken? N.B. Op dit moment ligt de officiële pensioenleeftijd

Nadere informatie

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A

Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A <Uitkeringsovereenkomst> <Premieovereenkomst> Voorbeeld Toelichting Uniform Pensioenoverzicht Model 1A Wat heeft u aan het Uniform Pensioenoverzicht? Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u inzicht in wat

Nadere informatie

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling?

1. Wat krijgt u in onze pensioenregeling? Hartelijk welkom bij Pensioenfonds PGB! U bouwt pensioen bij ons op. Dit doet u via uw werkgever in de chemie. In dit Pensioen 1-2-3 leest u hoe het zit met uw pensioen. Lees in 3 stappen over uw pensioen

Nadere informatie

Kijk ook op www.mijnpensioenoverzicht.nl voor je totale pensioen, inclusief het pensioen dat je via eventuele vorige werkgevers hebt opgebouwd.

Kijk ook op www.mijnpensioenoverzicht.nl voor je totale pensioen, inclusief het pensioen dat je via eventuele vorige werkgevers hebt opgebouwd. 8 januari 2016 Wat krijg je in onze pensioenregeling? Ouderdomspensioen Je bouwt bij ons een levenslang ouderdomspensioen op. Dit pensioen krijg je standaard uitbetaald zodra je 67 jaar wordt. Je kunt

Nadere informatie

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS

STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS De pensioenregeling van SBZ STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS ZORGVERZEKERAARS Uw pensioen bij SBZ Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Zorgverzekeraars (SBZ) is het pensioenfonds voor de zorgverzekeringssector

Nadere informatie

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling

Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Toelichting op het pensioenoverzicht 2010 KPN Uitkeringsovereenkomst voor de middelloonregeling Wat u moet weten over uw pensioen Het Uniform Pensioenoverzicht geeft u duidelijkheid over wat u krijgt bij

Nadere informatie

Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt.

Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt. Startbrief Deelnemen aan de pensioenregeling van bpf GBP Wat is pensioen? Pensioen is inkomen voor als u later stopt met werken. Pensioen is ook inkomen voor uw nabestaanden als u overlijdt. Pensioen bestaat

Nadere informatie

Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum

Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum Pensioen Continu Plan nettopensioen Voor de periode na uw pensioendatum Aanvulling van ouderdomspensioen en partnerpensioen voor werknemers met een salaris boven 100.000 Sinds 1 januari 2015 gelden er

Nadere informatie

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015

Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Eerder met pensioen Uitgave juli 2015 Disclaimer De in deze brochure verstrekte informatie van Stichting Pensioenfonds SABIC, gevestigd te Sittard (het pensioenfonds ) is van algemene aard, uitsluitend

Nadere informatie

Bijna met pensioen. De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1

Bijna met pensioen. De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1 Bijna met pensioen De dag van uw pensionering komt snel dichterbij. Sommige zaken rond uw pensionering staan 1 (wettelijk) vast, maar er valt ook genoeg te kiezen. Welke keuzes kunt u maken? Inleiding

Nadere informatie

MET PENSIOEN. Keuzes maken. Maak uw keuzes makkelijk snel met de. pensioenplanner!

MET PENSIOEN. Keuzes maken. Maak uw keuzes makkelijk snel met de. pensioenplanner! MET PENSIOEN Maak uw keuzes makkelijk snel met de pensioenplanner! Keuzes maken Met pensioen gaan is een grote verandering in uw leven. Al is het alleen maar omdat uw inkomen wijzigt. U gaat straks van

Nadere informatie

Wat moet u nog regelen VOORDAT u met pensioen gaat? Keuzes om even bij stil te staan

Wat moet u nog regelen VOORDAT u met pensioen gaat? Keuzes om even bij stil te staan Wat moet u nog regelen VOORDAT u met pensioen gaat? Keuzes om even bij stil te staan Inhoud 1. Wat moet u nog regelen voor uw pensioen?... 3 2. Wat moet u nog regelen voor uw ouderdomspensioen?... 3 2.1

Nadere informatie

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw

Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds. Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw Uw pensioen bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds Waterrecreatie en de Kunststoffen en Houten Jachtbouw 3 Welkom! Informatie over uw pensioenregeling bij Stichting Bedrijfstakpensioenfonds voor de sector

Nadere informatie