Nieuwsbrief Inleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwsbrief 1 2001. Inleiding"

Transcriptie

1 Inleiding Nieuwsbrief Beroepsziekten? Ze zouden er niet mogen zijn! Een meetbare doelstelling van Arbodienstverlening is een daling van het aantal beroepsziekten. Om deze doelstelling te evalueren is goede registratie van gesignaleerde beroepsziekten van belang. Daarbij is het natuurlijk essentieel hoe arbozorgsystemen in organisaties functioneren. Een slecht functionerend arbozorgsysteem in een bedrijf met tekortkomingen in de arbeidsomstandigheden kan leiden tot het optreden van beroepsziekten. Maar eveneens bij een goed functionerend arbozorgsysteem kunnen beroepsziekten optreden. Het signaleren van dergelijke aandoeningen zal het systeem voeden en leiden tot aanscherping. Het signaleren van beroepsziekten kan worden ingezet als strategisch instrument voor de Arbo-dienstverlening. Het is een hulpmiddel de werkgevers te laten voldoen aan de zorgplicht voor goede arbeidsomstandigheden. Voor de overheid en bedrijfstakken levert de melding en registratie van beroepsziekten beleidsrelevante informatie op. Dit is het uitgangspunt voor het Ministerie van SZW om de melding van beroepsziekten als verplichting voor Arbo-diensten in de Arbo-wet op te nemen. Het NCvB bundelt de gegevens van het registratiesysteem in een jaarlijks te verschijnen Signaleringsrapport Beroepsziekten. Het blijkt dat het rapport zeer vaak wordt geraadpleegd op de website. Het vormt een prikkel voor het NCvB om nog meer in te gaan op actuele beleidsvragen zoals die spelen bij de overheid en werkgevers- en werknemersorganisaties. Het prikkelt ook de Arbo-diensten om nog meer te doen aan het signaleren van beroepsziekten. In de praktijk echter blijkt dat bedrijfsartsen weinig tijd kunnen spenderen aan het goed uitzoeken van mogelijke gevallen en hierdoor prikkels voor preventie worden gemist. Dit is alvast een voorlopige conclusie uit het onderzoek dat onder bedrijfsartsen heeft plaatsgevonden. Arbo-diensten hebben inmid dels een brief gekregen waarin wordt aangekondigd dat het NCvB systematisch met de Arbo-diensten aan de slag wil om het melden van beroepsziekten goed te laten verlopen. Het zal ertoe moeten leiden dat meer artsen melden en dat de kwaliteit van de meldingen verder toeneemt. Dit levert wellicht de kennis op die nodig is om het aantal gesignaleerde beroepsziekten te laten dalen. Diensten en producten van het NCvB - Verstrekken van informatie (helpdesk) - Registreren van beroepsziekten - Jaarlijkse uitgave van Signaleringsrapport Beroepsziekten - Onderzoek en ontwikkeling - Bieden van ondersteuning aan artsen - Bijdragen aan opleidingen - In company trainingen - Heijermanslezing Een apart project binnen het NCvB is het Solvent Team: onderzoek en begeleiding van (ex-) werknemers met een vermoeden op chronisch toxische encephalopathie. Nieuwsbrief De Nieuwsbrief is een periodieke uitgave van het NCvB. De Nieuwsbrief bevat actuele informatie over beroepsziekten en wordt gezonden aan relaties van het NCvB. In de Nieuwsbrief is praktische informatie opgenomen over het registratieproject. Redactie Y. Bulten B. Sorgdrager H.P.J. Stinis Bereikbaarheid van het NCvB Telefoon: Fax: voor beroepsziektemeldingen: Website: Bezoekadres: Academisch Medisch Centrum Meibergdreef AZ Amsterdam 1

2 Mededelingen Heijermanslezing Op 22 juni a.s. vindt er weer een Heijermanslezing plaats. Onderwerp: Oude en nieuwe beroepsziekten. Zie voor verdere informatie bijgaand programma en aanmeldingsformulier. Solvent Team Project Een van de moeilijke punten bij de beoordeling van patiënten met een mogelijke chronische toxische encephalopathie (CTE) is de uitgebreide differentiaal diagnostiek. Vooral de afgrenzing met depressie en het slaap-apneu syndroom blijkt lastig. Somberheid als gevolg van verlies van cognitieve functies door een CTE (vroeger noemden we dat een reactieve depressie) is goed te verklaren. Niet iedereen met een depressief beeld die relevante blootstelling aan neurotoxische stoffen heeft lijdt echter aan CTE. Binnenkort start een studie met als doel dit differentieel diagnostisch probleem beter te kunnen hanteren. Patiënten met een slaap-apneu syndroom hebben vaak klachten van concentratiezwakte, snel geïrriteerd zijn en traagheid. Als deze mensen in een beroep werken met forse blootstelling aan oplosmiddelen kan ten onrechte de diagnose CTE worden gesteld. Gevolg kan zijn dat patiënten hun werk veranderen of in de WAO raken en evenveel klachten houden als voorheen. Een gemiste kans, want de therapeutische successen bij het slaap-apneu syndroom zijn groot. Binnen het Solvent Team project bestaat nu de mogelijkheid een slaaponderzoek te laten verrichten. Ook wordt bezien of het neuropsychologisch profiel van patiënten met CTE verschilt met die van patiënten met een slaap-apneu syndroom. Akoestische shock bij medewerkers van callcenter: het zit in ieder geval tussen de oren! In de Nieuwsbrief is de eerste melding te lezen van oorpijn en slechter horen in verband met het gebruik van een headset. In Engeland wordt melding gemaakt van de akoestische shock. Een beroepsziekte door het dragen van headsets in call-centers. Naast auditieve klachten (doofheid, oorsuizen) zijn er ook andere klachten zoals duizeligheid, neerslachtigheid en hoofdpijn. Klachten blijken te ontstaan na een hard intens geluid. Dit kan het gevolg zijn van een te luide afstelling van de headset. Dit kunnen we aantreffen in omstandigheden met veel achtergrondlawaai zoals in kantoortuinen het geval kan zijn. Daarnaast is het zo dat klanten door de telefoon verschillende geluidniveaus kunnen produceren. Lawaai kan gehoorschade veroorzaken, Directe gehoorschade door lawaai lijkt minder waarschijnlijk bij het gebruik van headsets. Wel kunnen reflexen zoals richt-, schrik- en verdedigreflexen getriggerd worden. De werkomstandigheden in een callcenter zoals geconcentreerd onder tijdsdruk werken, beeldschermwerk en hinder van achtergrondlawaai kunnen niet-auditieve effecten versterken. Gaarne roepen we u op om melding te doen van dergelijke klachten indien u deze in uw populatie tegenkomt. Het NCvB kan dan een beter inzicht krijgen in het verschijnsel van de acoustic shock. Beroepsziektestatistieken in Europa De werkgroep van het European Forum voor verzekering tegen beroepsziekten en arbeidsongevallen die zich bezighoudt met vergelijking van beroepsziektestatistieken heeft een interessant rapport geproduceerd waarin o.a. door case studies de verschillen in systemen tussen de verschillende landen zichtbaar worden gemaakt. Het Nederlandse signaleringssysteem wordt gezien als een alternatieve manier om zicht te krijgen op het voorkomen van beroepsziekten. Het vervolg van deze studie zal bestaan uit een periodieke update en uitbreiding met vergelijkende casestudies over o.a. astma en asbestkanker en beroepsziektes die niet op alle lijsten van beroepsziekten voorkomen zoals rugklachten. Bij het vervolg van deze studie zal het NCvB betrokken worden. Beroepsziekten ook bij de verzekeringsgeneeskundige oordeelsvorming? Onder voorzitterschap van Prof. H. Willems vond op 8 februari in het Coronel Instituut van het AMC een bijeenkomst plaats. Er is een aanzet gegeven om te komen tot een Kenniscentrum voor verzekeringsgeneeskundige oordeelsvorming, baarbij o.a. TNO, het Coronel Instituut en het NCvB participeren. Een dergelijk Kenniscentrum kan een rol spelen bij de gedachtenvorming voor het mogelijk herinvoeren van een risque professionel bij de arbeidsongeschiktheidsrege-lingen. Namens het NCvB heeft T. Pal een inleiding verzorgd. 2

3 Verschenen Occupational and environmental infectious diseases. Edited by A.J. Couturier, OEM Press Beverly farms, Massachusetts, ISBN blz. Dit naslagwerk (en leerboek) over beroepsgebonden infectieziekten omvat drie onderdelen: I. Fundamentals II. Diseases III. Unique problems and settings. In het eerste deel staat in algemene termen beschreven: de diagnostiek, de epidemiologie, de risicoberoepen, de vaccinatiemogelijkheden, gezondheidsbewaking en de voorlichting en instructie van werknemers. Deel 2 behandelt specifieke ziekten als TBC, Legionella, Influenza, Lyme en Malaria naast reizigersziekten en enige orgaanaandoeningen (long, maagdarm en huid). Bij elke aandoening is een praktische benadering aangegeven. Tevens wordt aangegeven wat een PAGO kan bijdragen aan bijvoorbeeld preventie en opsporing en wat de inhoud van voorlichting en instructie van werknemers in ieder geval moet inhouden. Deel 3 omvat hoofdstukken over risicogroepen als zwangeren, labpersoneel, gezondheidszorgwerkers, en rioolwerkers en beschrijft tenslotte de emerging infections van buiten- en binnenklimaat, zoönosen en biologische oorlogsvoering. Uitgebreide literatuurverwijzingen complementeren het geheel. Het is een boek vanuit de Amerikaanse praktijk geschreven maar door de praktische benadering ook goed bruikbaar in ons land. Het is zeer up-to-date. Zo geeft het al aan dat bijvoorbeeld BSE mogelijk via bloed overgedragen kan worden, behandelt het de Legionella uitgebreid en stelt daarbij terecht dat dit in de eerste plaats een milieuziekte is. De Legionella kan ook via spoelwater op open verwondin gen ziekte veroorzaken, dus beladers van huisvuilwagens opgelet bij het verlenen van eerste hulp met water uit de kunststoffencontainers welke geruime tijd in de warme cabine van de huisvuilwagen hebben gelegen. Dit boek is een voorbeeld hoe een bedrijfsgezondheidskundige (en milieukundige) benadering er uit moet zien. Een echte aanrader voor elke Arbo-dienst en het kan behulpzaam zijn om de huidige lacunes met betrekking tot de biologische agentia in de RIE en bij het PAGO nader in te vullen. Medisch dwalen Onlangs verscheen de tweede oplage van de tweede druk van Medische misvattingen door Van Everdingen en Kaandorp (ISBN X). Voor de in beroepsziekten geïnteresseerde bedrijfsarts, en dat zijn we tenslotte allemaal, staan er aardige zaken in. Slechts de helft van alle Lyme patiënten vertoont een erythema migrans en die is vaak ook niet erg typisch: zo is dit in de buurt van gewrichten vaak meer bruinachtig en is ook regelmatig nogal diffuus en onherkenbaar. Een onbetrouwbaar kompas om op te varen blijkt. Een bruine huid is een teken van gezondheid? Nee, eigenlijk meer van een poging van het lichaam om verdere schade te voorkomen. Zo kwam uw referent ooit op het spoor van een onbewuste blootstelling van een lasser aan UV-licht: De man kreeg een bruine huid via de weerspiegeling van het licht door de glimmende aluminium afzuigleiding! Een infectie is pas een infectie als aan de postulaten van Koch wordt voldaan? Nee dus en dat wordt uitgelegd. Gelooft u ook nog dat spanningshoofdpijn door spanningen veroorzaakt wordt of dat de visus het criterium bij een rijbewijskeuring dient te zijn of dat de proef van McMurray bij het routineonderzoek van de knie behoort, dan is dit boek aan u wel besteed. RSI Bulletin Gezondheidsraad Advies over RSI, Gezondheidsraad 2000 Van de Gezondheidsraad is een advies over RSI verschenen. Een commissie onder voorzitterschap van hoogleraar M. Frings- Dresen van het Coronel Instituut heeft het advies opgesteld. Op verschillende fronten is verbetering van de aanpak nodig. In de eerste lijn moet gestreefd worden naar een eensluidende aanpak. Verschillende behandeladviezen leiden tot onzekerheid en niet tot een oplossing. Meer onderzoek naar effectiviteit is nodig, In het algemeen geldt in ieder geval meer bewegen om de belastbaarheid te verhogen. Belangrijk is de oproep maatregelen te koppelen aan een systematisch evaluatiekader. Het advies staat is geregistreerd onder nummer RSI 2000/22 en is te verkrijgen via Reacties op bijzondere gevallen Oogbindweefsel probleem t.g.v. UV straling In de Nieuwsbrief nr. 3 van 1998 is een geval van pterygium gemeld door dagelijkse bloot- 3

4 stelling aan irriterende agentia. Collega Groot van de Arbo Unie Goes meldt een geval van pterygium bij een controleur van zonnehemels. Een hoge UV belasting wordt gemeld als oorzakelijke factor. In de literatuur worden naast deze oorzaken ook blootstelling aan irritatie door wind, zand, stof en luchtverontreiniging genoemd. Ter preventie wordt een zonnebril met UV-B-filter geadviseerd. Bijzondere gevallen Oude beroepsziekten Ook een bezoek aan het openluchtmuseum De Zaanse Schans kan de inzichten in het optreden van (beroeps)infectieziekten vergroten. Bij de naar het museum overgebrachte inventaris van de eerste Albert Heijnwinkel van het land zit een blaasbalgje. Volgens de toelichting van de winkelbeheerder diende dit om papieren zakjes open te blazen. Dit mocht niet met de mond gebeuren in verband met mogelijke overdracht van ziekten. Dat deze transmissie mogelijkheid niet uit de lucht gegrepen is, valt uit het boek van Heijermans op te maken, waarin hij melding maakt van het optreden van syfilis bij spinners omdat die de gewoonte hadden de spindraden de spoelen in te blazen. Ook eerzame huisvaders liepen zo een geslachtsziekte op. BSE (nog?) onbekend als beroepsziekte Er bereikte ons een vraag over het risico dat de nieuwe variant Creutzfeldt-Jakob ziekte als beroepsziekte zou kunnen gaan optreden. Het steeds weer waarnemen van beelden in de pers waarbij sprake is van contact tussen bijvoorbeeld slagers en geslacht vee en dat in het kader van alle draconische maatregelen zal daar mede debet aan zijn. Een snelle doch uitgebreide search in de literatuur en op internet leverde wat werknemers betreft weinig verontrustend materiaal op. Toch zijn er nog zovele onzekerheden bijvoorbeeld over transmissiewegen, risicobronnen en risicogroepen, dat een volledige geruststelling nog niet absoluut gegeven kan worden. Chauffeurs minder vruchtbaar? Het dalen van het aantal spermatoïden wordt regelmatig in studies beschreven. Dat dit ook met het beroep kan samenhangen is al bij lassers aangetoond. Met de toenemende wachttijden in files (en zelfs in de trein) is er een nieuw risico aan het ontstaan: stijging van de temperatuur van de edele mannelijke delen met als gevolg een mogelijke verminderde vruchtbaarheid. Binnen twee uur kan de temperatuur 1.7 tot 2.2 graden Celsius hoger stijgen dan tijdens het wandelen. Voor beroepsmatig rijdende mannen weer een aandachtspunt bij de RIE (naast bijvoorbeeld zaken als ergonomische belasting, lawaai, uitlaatgassen, agressie en ongevallen). (Increase in scrotal temperature in car drivers. Bujan L. ea. Hum. Reproduction 15(6): ,2000 jun.) Ziekte van Weil als beroepsziekte Werken met water en modder brengt speciale risico s met zich mee. Zo kregen wij een beroepsziektemelding van een muskusrattenvanger die een infectie met de leptospira icterohaemorrhagiae opliep. De werknemer overleefde het. Dat het niet altijd goed afloopt bleek enige jaren geleden toen een te water geraakte ambtenaar in het Noorden van het land aan deze ziekte overleed. Vaccinatie is tot op heden alleen mogelijk tegen bepaalde leptospira-serotypen welke in het Verre Oosten voorkomen. Bijzondere gevallen? Vanuit Arbo-dienst Maetis bereiken ons regelmatig vragen over de overbelastingsklachten bij de medewerkers van thuiszorg. De klachten leveren een belangrijke bijdrage aan de verzuimspreekuren van bedrijfsartsen. Het zijn schouderklachten, tennisellebogen en het carpaal tunnel syndroom, die bedrijfsartsen vaststellen. De arbeidsgebondenheid van deze aandoeningen is niet altijd makkelijk vast te stellen op individueel niveau. Zelfs niet met de nieuwe RSI richtlijn. Dit komt door de gecombineerde belasting die veel van de medewerkers hebben. Een goede taakanalyse is daarbij natuurlijk van belang, maar dat kan niet altijd worden georganiseerd. Alle bellers concluderen dat de aandoeningen een probleem zijn in de sector. Belastende factoren zijn het werken in ongemakkelijke omstandigheden, het aantal uren dat medewerkers schoonmaakwerk verrichten en de tijdsdruk. Zwangere schilderes van naaktmodellen Een zwangere studente van de Kunstacademie vroeg advies over de blootstelling aan terpentijn/terpentine. Vooral bij het schilderen van naaktmodellen werd het warm gestookt en niet geventileerd. Zij had al eerder miskramen gehad en maakte zich zorgen. Geraadpleegde 4

5 vroedvrouwen spraken elkaar tegen. Ons antwoord was dat aangezien sommige gebruikte pigmenten en sommige gebruikte oplosmiddelen als reprotoxisch worden beschouwd, we haar adviseren om gedurende de zwangerschap met de cursus te stoppen. In het kader van haar opleiding zou ze individueel tijdelijk alleen met acrylverf en aquareltechnieken aan de gang kunnen. Ze zou dit met de docent bespreken. krijgen in belemmeringen van het melden van beroepsziekten aan het NCvB. De respons op de vragenlijst is zeer bemoedigend, want na de eerste ronde heeft al 43 % de vragenlijst teruggestuurd. Iedereen die de vragenlijst nog niet aan ons heeft teruggestuurd heeft recentelijk een herinneringsbrief gehad. In het belang van het onderzoek willen we iedereen vriendelijk verzoeken om de vragenlijst alsnog in te vullen en aan ons terug te sturen. Nieuws van het registratieproject Maart 2001 Bijlage van Nieuwsbrief Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Meer dan 1000 melders in 2000! In 1997 kreeg het NCvB de opdracht van het Ministerie van SZW een systeem van melden en registreren van beroepsziekten te organiseren en uit te voeren. In november 1999 is het melden van beroepsziekten door Arbodiensten in de Arbo-wet opgenomen, waarbij het NCvB door SZW is aangewezen als officieel centraal meldpunt. Op basis van berekeningen verwachten we dat ongeveer beroepsziekten gemeld kunnen worden. We schatten dat er ongeveer 2000 bedrijfsartsen praktisch werkzaam zijn in Arbo-diensten. Dit betekent dat de gemiddelde bedrijfsarts per jaar ongeveer tien nieuwe beroepsziekten ziet. Het zal voor de praktiserende bedrijfsarts duidelijk zijn dat deze schatting een conservatieve is. Vanaf de start in het voorjaar van 1997 melden bedrijfsartsen in toenemende mate beroepsziekten. Vooral het aantal meldende bedrijfsartsen laat een verheugende stijging zien. Jaar Aantal gemelde beroepsziekten Aantal meldende bedrijfsartsen Onderzoek naar meldgedrag bij bedrijfsartsen In februari is het NCvB gestart met een onderzoek naar het meldgedrag van beroepsziekten bij bedrijfsartsen die lid zijn van de NVAB. Met dit onderzoek hopen wij meer inzicht te Bijeenkomst contactpersonen Arbo-diensten Voorafgaande aan de Heijermanslezing 22 juni a.s. is een bijeenkomst gepland tussen contactpersonen van de Arbo-diensten en het registratiebureau beroepsziekten. Aanvang uur. Uitgebreide informatie hierover volgt nog. Melding- en registratieprocedure Het NCvB richt zich op de registratie van beroepsziekten die door bedrijfsartsen van Arbo-diensten worden vastgesteld. Beroepsziekten zijn klinisch waarneembare aandoeningen bij werknemers die in overwegende mate door het verrichten van arbeid zijn veroorzaakt. Naast de landelijke registratie van beroepsziekten door het NCvB zijn er andere registratie systemen die beroepsrisico s goed in beeld kunnen brengen. Zo zijn er voor bepaalde beroepen atlassen ontwikkeld (bouwnijverheid, agrarische sector en transport), en via de arbeidsinspectie en door onderzoek van CBS komen rapportages tot stand zoals de Arbobalans en de Arbomonitor. Melding- en registratieproject beroepsziekten Elk jaar neemt het aantal meldingen van beroepsziekten aan het NCvB sterk toe. Een verheugend feit, en om optimaal voorbereid te zijn op deze toename zijn wij bezig om ons melding- en registratiesysteem grondig aan te passen. Doel van deze aanpassingen is dat we de komende jaren alle meldingen op een goede 5

6 manier kunnen verwerken en dat we de melders sneller en vaker feedback kunnen geven. Op dit moment zitten we in de beginfase van het project en over een half jaar zal het nieuwe meldingsysteem operationeel moeten zijn. Wij zullen de Arbo-diensten en bedrijfsartsen tijdig op de hoogte brengen van eventuele veranderingen, zodat er optimaal gemeld kan blijven worden. Ontwikkeling in de procedure In de periode kunnen we een aantal fases in het registratieproject binnen het NCvB onderscheiden. In de voorlichtingen van 1997 en 1998 hebben we geadviseerd alle vermoede beroepsziekten te melden. Ons doel was het verzamelen van gegevens om zo kennis te krijgen over de gesignaleerde beroepsziekten in Nederland en over het meldingsgedrag van bedrijfsartsen. In 1999, fase 2 in het registratieproject, zijn we de meldingen nader gaan analyseren. Het bleek dat er een aantal meldingen eigenlijk niet thuis horen in het registratiesysteem beroepsziekten. Het betrof bijvoorbeeld letsels door een bedrijfsongeval zoals een geamputeerde vinger, een gevaar voor de gezondheid zoals een verhoogd loodgehalte in het bloed zonder klinisch beeld, en klachten over pijn zonder dat het een duidelijk klinisch beeld betrof. Vanaf 2000 zijn meldingen van deze categorieën niet meer meegenomen in het registratiesysteem. Deze fase 3 wordt gekenmerkt door een uitvalpercentage van ongeveer 14%. Het aantal binnengekomen meldingen in 2000 is dus hoger dan de 6063 die zijn geregistreerd. Aan de uitval levert de melding van gezondheidsklachten een bijdrage van 80%. Een voorbeeld: P109 en L100 zijn de codes voor spanningsklachten respectievelijk nekklachten. Voor ons is dit gegeven onvoldoende voor de registratie, zonder harde klinische diagnose. Tips om de kwaliteit van de meldingen te verbeteren 1. Bij het invullen van het registratieformulier verzoeken we bij vraag 6 (diagnose) het klinisch beeld te beschrijven. Gebruik hiervoor de Registratie Richtlijnen! Geïsoleerde klachten dus niet melden, d.w.z. de zgn. 100 CAS diagnose codes. 2. De bedrijfsongevallen niet melden. Echter, late en niet obligate gevolgen van het ongeval dienen wel gemeld te worden. Bijvoorbeeld de blijvende bronchiale hyperreactiviteit die zich uit in astma na een incident met massale blootstelling aan een etsende damp die in eerste instantie aanle i- ding heeft gegeven tot het ontwikkelen van longoedeem. 3. Bij twijfel melden of overleg met het registratiebureau! Twijfel mag! Bedrijfsartsen ervaren nog onduidelijkheid in wat nu wel een beroepsziekte is en wat niet. In principe zijn de Registratie Richtlijnen een houvast voor het melden van beroepsziekten. Naast de toch uitgebreide lijst van beroepsziekten waarvoor een Registratie Richtlijn is, is het uiteraard mogelijk dat er van een gesignaleerde beroepsziekte geen registratie richtlijn is. We zijn zeer geïnteresseerd in deze meldingen. We stimuleren dus ook in twijfelgevallen de signalen van vermoede beroepsziekten zichtbaar te maken door ze aan het NCvB te melden. Aandoening of gevaar voor de gezondheid Bij het melden van infectieziekten bestaat er bij het registratiebureau wel eens onduidelijkheid of het om een besmettingsgevaar gaat of dat er daadwerkelijk een infectie is en behandeling is ingezet. We zijn ons bewust dat we arbitraire beslisregels hebben opgesteld. We hanteren het volgende: besmetting met TBC (de Mantoux omslag) zonder medische consequenties, dus geen profylactische behandeling, is voor ons geen beroepsziekte. Een mogelijke Hepatitis B besmetting profylactisch behandeld met een immuunglobuline injectie en een vaccinatie programma wel. De PEP behandeling bij een prikaccident met verdenking op HIV besmetting eveneens. Twijfelgevallen door tillen en bukken In het registratiesysteem hebben we de volgende melding opgenomen. Een groepsleidster in de zwakzinnigenzorg heeft een hernia diaphragmatica. Bij de verzorging moet betrokkene veel bukken en tillen. Een oesophagitis ontwikkelde zich. Door veel bukken en tillen ontwikkelde een straatmaker een liesbreuk. Deze melding is eveneens in het registratiesysteem opgenomen. Tenslotte een aantal bijzondere meldingen - De steward met een chlamydia pneumonie (zes weken ziekteverzuim) waarbij de oorzaak 6

7 gezocht moet worden in het aanhoesten van passagiers in krappe ruimtes. We zijn benieuwd naar de grootte van het probleem in de luchtvaart. - De stewardess die vliegangst ontwikkelt en daardoor arbeidsongeschikt raakt. - De vreemdelingenbegeleider van een justitiële inrichting die een posttraumatische stress stoornis ontwikkelde na het aantreffen van een boef in een kast. Deze gedetineerde had zich hierin verstopt na een brandmelding. - Een ambulanceverpleegkundige prikt zich aan een naald die net is gebruikt bij een patiënt bekend met hepatitis C. Oorzaak: de ambulance ging te snel door de bocht. 7

Ongeval en Beroepsziekte

Ongeval en Beroepsziekte Ongeval en Beroepsziekte Rechte rug recht en slappe knieën Erik Stigter, bedrijfsarts, forensisch arts Peter Wulp, bedrijfsarts Medisch adviseurs Inspectie SZW Preventie van gezondheidsschade door arbeid

Nadere informatie

Wat hebben wij nodig??

Wat hebben wij nodig?? Wat hebben wij nodig?? A. Kennis over infectieziekten in relatie tot het werk in de breedste zin: Kiza mindmap B. Samenwerking met alle betrokkenen in het veld Gezamenlijke onderwerpen 1 A. Kennissysteem

Nadere informatie

Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist

Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist Preventief Medisch Onderzoek, wat moet je er mee als arbeidshygiënist Maart 2015 Drs.ing. Jolanda Willems MBA, drs. Toin van Haeren, bedrijfsarts, drs. Rik Menting, bedrijfsarts, drs. Edo Houwing, arbeids-

Nadere informatie

Biologische agentia en werk Heijermanslezing 9 december 2005 H.P.J. Stinis, bedrijfsarts NCvB

Biologische agentia en werk Heijermanslezing 9 december 2005 H.P.J. Stinis, bedrijfsarts NCvB Biologische agentia en werk Heijermanslezing 9 december 2005 H.P.J. Stinis, bedrijfsarts NCvB Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Eerzame huisvader EN volksgezondheid in gevaar! 2 Heijermans

Nadere informatie

Notitie Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (AGO) in de context van werk en biologische agentia

Notitie Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (AGO) in de context van werk en biologische agentia Notitie Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek (AGO) in de context van werk en biologische agentia Invulling in de praktijk van artikel 4.91 Arbobesluit Inleiding In artikel 4.91 van het Arbobesluit (Onderzoek

Nadere informatie

Rijkstoezicht op beroepsziekten

Rijkstoezicht op beroepsziekten Inspectie SZW Rijkstoezicht op beroepsziekten NVAB 19 juni 2015 Mw. ir M.A. Zuurbier Directeur Arbeidsomstandigheden 1. De Inspectie SZW 2. Beroepsziekten - meldingen 3. Versterken bedrijfsarts - wetgeving

Nadere informatie

Samenwerking tussen de (sport)-bedrijfsarts en de curatieve arts bij de KL.

Samenwerking tussen de (sport)-bedrijfsarts en de curatieve arts bij de KL. Samenwerking tussen de (sport)-bedrijfsarts en de curatieve arts bij de KL. Door Wessel Zimmermann Geregistreerd sportarts, bedrijfsarts i.o. GZHC Ermelo, februari 2003 Inhoud van deze presentatie: 1.

Nadere informatie

Signaleren, diagnosticeren, melden en preventie van beroepsziekten: het zes-stappenplan voor bedrijfsartsen. Toelichting en checklists per stap

Signaleren, diagnosticeren, melden en preventie van beroepsziekten: het zes-stappenplan voor bedrijfsartsen. Toelichting en checklists per stap Signaleren, diagnosticeren, melden en preventie van beroepsziekten: het zes-stappenplan voor bedrijfsartsen September 2014 Toelichting en checklists per stap Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, Coronel

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 a 2513 AA 'S GRAVENHAGE

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 a 2513 AA 'S GRAVENHAGE Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 a 2513 AA 'S GRAVENHAGE Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

Het aantal volgelingen neemt af?

Het aantal volgelingen neemt af? Onzekerheden bij Beroepsziekten Heijermanslezing 11 december 2009 Teake Pal, Annet Lenderink Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Verspreiders van het ware geloof 1 Het aantal volgelingen

Nadere informatie

Arbeidshygiëne een belangrijke discipline bij beroepsziekte. Huub Agterberg 035 6880306

Arbeidshygiëne een belangrijke discipline bij beroepsziekte. Huub Agterberg 035 6880306 Arbeidshygiëne een belangrijke discipline bij beroepsziekte Huub Agterberg 035 6880306 Inhoud Huid-longwerkgroep NCVB Doel werkgroep Werkwijze Voorbeeld: bierfabriek Voorbeeld; werkkleding Meest gesignaleerde

Nadere informatie

Claim! Amerikaanse toestanden

Claim! Amerikaanse toestanden Claim! Amerikaanse toestanden Perspectief van de arbeidshygiënist Deventer, 25 april 2012 Rob Snippe, gecertificeerd arbeidshygiënist Arbeidshygiëne Arbeidshygiëne is de toegepaste wetenschap, welke zich

Nadere informatie

REGISTRATIE-RICHTLIJNEN BEROEPSZIEKTEN. Nederlandse bewerking van de Information Notices on Diagnosis of Occupational Diseases

REGISTRATIE-RICHTLIJNEN BEROEPSZIEKTEN. Nederlandse bewerking van de Information Notices on Diagnosis of Occupational Diseases REGISTRATIE-RICHTLIJNEN BEROEPSZIEKTEN Nederlandse bewerking van de Information Notices on Diagnosis of Occupational Diseases 2 3 INHOUDSOPGAVE Voorwoord A. Door chemische agentia veroorzaakte ziekten

Nadere informatie

De ontwikkeling en evaluatie van het zes stappenplan voor bedrijfsartsen

De ontwikkeling en evaluatie van het zes stappenplan voor bedrijfsartsen De ontwikkeling en evaluatie van het zes stappenplan voor bedrijfsartsen Dr. Teus Brand Dr. Julitta Boschman Prof. dr. Monique Frings-Dresen Dr. Henk van der Molen Coronel Instituut, Academisch Medisch

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 25 883 Arbeidsomstandigheden Nr. 236 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELE- GENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Inhoud. Lijst van auteurs. 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek

Inhoud. Lijst van auteurs. 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek Lijst van auteurs Inleiding xi xiii 1 De relatie tussen werk en gezondheid 1 J.H.A.M. Verbeek 1 Gezondheidsrisico s in het werk 1 2 Gezondheidsrisico s en belastende factoren 3 3 Beroepsziekte 4 4 Gevolgen

Nadere informatie

Samenvatting multidisciplinaire richtlijn arbeid en lymeziekte

Samenvatting multidisciplinaire richtlijn arbeid en lymeziekte Samenvatting multidisciplinaire richtlijn arbeid en lymeziekte Doel van de richtlijn De richtlijn richt zich op de preventie en gewenste aanpak van lymeziekte bij werkenden en geldt als aanvulling op de

Nadere informatie

Peilstation Intensief Melden

Peilstation Intensief Melden Peilstation Intensief Melden Adviseren over beroepsziekten Mr.drs. Niek Weesie Beroepsziekte Artikel 9 lid 3 Arbowet De persoon bedoeld in artikel 14, eerste lid, die belast is met de taak, bedoeld in

Nadere informatie

Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD:

Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD: Jaargang 2013 / nieuwsbrief 16 / Juli en augustus 2013 INHOUD: Zwangere vrouwen ervaren weinig tolerantie op het werk Werkgevers zouden een gezonde levensstijl moeten kunnen eisen Legionellose Werkgevers

Nadere informatie

Taak 1.1.8 Arbo >> Discussietaak Burcu Arslan 3T1A. Ergonomie. Arbozorg in de grafimedia

Taak 1.1.8 Arbo >> Discussietaak Burcu Arslan 3T1A. Ergonomie. Arbozorg in de grafimedia Taak 1.1.8 Arbo >> Discussietaak Burcu Arslan 3T1A Ergonomie Arbozorg in de grafimedia In de grafische sector zijn de laatste jaren behoorlijke inspanningen gedaan om een gezondere bedrijfstak te worden

Nadere informatie

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln

Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln Rubella Synoniemen: rodehond, German measles, Röteln B06 Bijlage I Rubella en zwangerschap, richtlijnen voor de praktijk Beleid naar aanleiding van een (mogelijk) contact (zie toelichting 1) Inventariseer

Nadere informatie

Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval

Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval in de St. Anna Zorggroep Voorlichtingsbrochure betreffende bloedoverdraagbare aandoeningen op en door het werk. Algemeen

Nadere informatie

RSI beleid NIKHEF RSI beleid NIKHEF

RSI beleid NIKHEF RSI beleid NIKHEF Arbocatalogus Nikhef Nummer RSI0004V1SVM Versie 1 Bestandsnaam: Arbo-management Occupational Health & Safety RSI beleid NIKHEF RSI beleid NIKHEF blz. 2 t/m 6 Inleiding blz. 2 Beschrijving problematiek

Nadere informatie

Protocol voor het handelen bij ongevallen

Protocol voor het handelen bij ongevallen Protocol voor het handelen bij ongevallen Maart 2016 Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbowet, is de werkgever verplicht om ongevallen op te nemen in een ongevallenregister en ernstige

Nadere informatie

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Frank Rijshouwer Hogere Veiligheidskundige 20 juni 2006 1 Arbowetgeving Arbeidsomstandighedenwet Arbeidsomstandighedenbesluit Arbeidsomstandighedenregeling Arbo-

Nadere informatie

Wat te doen na een prik of snij-ongeval

Wat te doen na een prik of snij-ongeval Wat te doen na een prik of snij-ongeval Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval in de St. Anna Zorggroep Voorlichtingsfolder betreffende bloedoverdraagbare aandoeningen op en door het werk. Algemeen Deze

Nadere informatie

Verhoogde gevoeligheid voor Chronische Toxische Encefalopathie?

Verhoogde gevoeligheid voor Chronische Toxische Encefalopathie? Verhoogde gevoeligheid voor Chronische Toxische Encefalopathie? Gert van der Laan, klinisch arbeidsgeneeskundige Heijermanslezing, 15 juni 2007 WHO Collaborating Center Coronel Instituut, Academisch Medisch

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

Prikaccidenten: epidemiologie, opvang en mogelijkheden voor reductie

Prikaccidenten: epidemiologie, opvang en mogelijkheden voor reductie Prikaccidenten: epidemiologie, opvang en mogelijkheden voor reductie Paul van Wijk, september 2014 VU medisch centrum, Amsterdam Jeroen Bosch Ziekenhuis, s-hertogenbosch Inhoud Prikaccidenten risico s

Nadere informatie

Arbodienstverlening. Informatie voor werkgevers

Arbodienstverlening. Informatie voor werkgevers Arbodienstverlening Informatie voor werkgevers Bedrijven moeten zich bij het opstellen en uitvoeren van een goed arbeidsomstandighedenbeleid en ziekteverzuimbeleid deskundig laten ondersteunen. Dit is

Nadere informatie

BIJLAGE E. Geaccordeerd en aangevuld verslag van de Invitational Conference. Invitational conference 22 september 2009 Infectieziekten en arbeid

BIJLAGE E. Geaccordeerd en aangevuld verslag van de Invitational Conference. Invitational conference 22 september 2009 Infectieziekten en arbeid 1 BIJLAGE E. Geaccordeerd en aangevuld verslag van de Invitational Conference. Invitational conference 22 september 2009 Infectieziekten en arbeid Opsteller H.P.J. Stinis Per Workshop worden eerst de door

Nadere informatie

Peilstation Intensief Melden

Peilstation Intensief Melden Peilstation Intensief Melden Nederlands Centrum voor Beroepsziekten AMC Presentatie casus beroepsziekte en Capita Selecta 5 e PIM workshop, najaar 2013 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten, AMC/Coronel

Nadere informatie

Mededelingen 7 0 0 6 0 0 5 0 0 4 0 0 3 0 0 2 0 0 1 0 0 jan-98 apr-98 jul-98 okt-98 jan-99 apr-99 jul-99 okt-99 jan-00 apr-00

Mededelingen 7 0 0 6 0 0 5 0 0 4 0 0 3 0 0 2 0 0 1 0 0 jan-98 apr-98 jul-98 okt-98 jan-99 apr-99 jul-99 okt-99 jan-00 apr-00 Nieuwsbrief 2 2000 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten nieuwe stijl De aanwijzing van centraal meldpunt voor beroepsziekten en de opdracht om jaarlijks een Signaleringsrapport Beroepsziekten te produceren

Nadere informatie

Samenvatting. Nederlands onderzoek aanleiding voor vragen aan Gezondheidsraad

Samenvatting. Nederlands onderzoek aanleiding voor vragen aan Gezondheidsraad Samenvatting Nederlands onderzoek aanleiding voor vragen aan Gezondheidsraad In Nederland wordt naar schatting een half miljoen werknemers met enige regelmaat blootgesteld aan organische oplosmiddelen.

Nadere informatie

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 7. Arbodeskundige(n) en arbodienst... 1 7.1 Wat is een arbodeskundige?... 3 7.2 Wie toetst en geeft advies over de RI&E?... 3 7.3

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL 1 Betrekken medewerkers bij de uitvoering van de RI&E. Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Arbobeleidskader Lucas

Arbobeleidskader Lucas Arbobeleidskader Lucas t.b.v de scholen voor VO van de Lucas 1. Uitgangspunten Het bestuur van Lucas en de directie(s) van de aangesloten scholen zijn verantwoordelijk voor het schoolbeleid. Het arbobeleid

Nadere informatie

Arbobalans en enige andere arbo-onderwerpen

Arbobalans en enige andere arbo-onderwerpen De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers

Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers Influenza vaccinatie van ziekenhuismedewerkers Achtergrond Het RIVM en Vernet Verzuimnetwerk B.V. hebben een onderzoek uitgevoerd onder ziekenhuismedewerkers naar de relatie tussen de influenza vaccinatiegraad

Nadere informatie

HBV vaccinatie. Aanzet preventief veiligheidsbeleid AMC Interventieprogramma. Lessons learned

HBV vaccinatie. Aanzet preventief veiligheidsbeleid AMC Interventieprogramma. Lessons learned Veilig werken aan het bed Preventie van prikaccidenten loont! Jan Hortensius, veiligheidskundige AMC 18e symposium NVvA, april 2009 Inhoud Focus op Preventie van prikaccidenten! HBV vaccinatie AMC data

Nadere informatie

Ploegendienst en borstkanker

Ploegendienst en borstkanker Ploegendienst en borstkanker Rol en visie van het NCvB. Contact Groep Chemie 12 november 2009 Teake Pal, Teus Brand Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Veel vragen aan het NCvB naar

Nadere informatie

Zwaar werk lichter maken: een hele klus Preventie van beroepsziekten bij bewegingsapparaat en psyche

Zwaar werk lichter maken: een hele klus Preventie van beroepsziekten bij bewegingsapparaat en psyche Zwaar werk lichter maken: een hele klus Preventie van beroepsziekten bij bewegingsapparaat en psyche Dr Karen Nieuwenhuijsen Dr Paul Kuijer Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Programma

Nadere informatie

Voorkómen beroepsziekten & Behoud duurzame inzetbaarheid

Voorkómen beroepsziekten & Behoud duurzame inzetbaarheid Standpunt NVAB-bestuur over het melden van beroepsziekten Ernst Jurgens, bedrijfsarts & bestuurslid (i.s.m. Arianne Lindhout, bedrijfsarts & bestuurlid) Voorkómen beroepsziekten & Behoud duurzame inzetbaarheid

Nadere informatie

Zonder afscherming is machine moordwapen. Nog geen rookverbod op horecaterras. 5 tips voor top veiligheidsschoenen. Risicogestuurd risico s te lijf

Zonder afscherming is machine moordwapen. Nog geen rookverbod op horecaterras. 5 tips voor top veiligheidsschoenen. Risicogestuurd risico s te lijf Jaargang 2015 / nieuwsbrief 29 / september en oktober 2015 Zonder afscherming is machine moordwapen Ongevallen met machines komen veel voor. Jaarlijks gebeuren er ongeveer 425 ernstige ongevallen in Nederland.

Nadere informatie

Moerdijk, belicht vanuit de bedrijfsgezondheidszorg

Moerdijk, belicht vanuit de bedrijfsgezondheidszorg Moerdijk, belicht vanuit de bedrijfsgezondheidszorg Expertise Centrum Toxische Stoffen (ECTS), Arbo Unie Drs.ing. Jolanda Willems, MBA 29 maart 2012 Voorstellen: Manager Arbo Unie Riskinzet (advies) Expertise

Nadere informatie

Signaleringsrapport Beroepsziekten 2001

Signaleringsrapport Beroepsziekten 2001 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Academisch Medisch Centrum, Coronel Instituut Postbus 22660 1100 DD

Nadere informatie

Professioneel Statuut PROFESSIONEEL STATUUT VAN DE BEDRIJFSARTS

Professioneel Statuut PROFESSIONEEL STATUUT VAN DE BEDRIJFSARTS Professioneel Statuut PROFESSIONEEL STATUUT VAN DE BEDRIJFSARTS 1. Overwegingen 1.1. Het professioneel statuut van de bedrijfsarts (in het vervolg: het professioneel statuut) is bedoeld om de professionele

Nadere informatie

Beroepsinfectieziekten leuk om te melden!

Beroepsinfectieziekten leuk om te melden! PIM 2011 nu ook infectieziekten Beroepsinfectieziekten leuk om te melden! Dr. Jaap Maas, bedrijfsarts Harry Stinis, bedrijfsarts h.p.stinis@amc.uva.nl / Helpdesk: www.kiza.nl Arbowet 2008 artikel 3.1.c.

Nadere informatie

Onderzoek Toegevoegde waarde OHSAS 18001-certificatie bij gecertificeerde organisaties

Onderzoek Toegevoegde waarde OHSAS 18001-certificatie bij gecertificeerde organisaties Onderzoek Toegevoegde waarde OHSAS 18001-certificatie bij gecertificeerde organisaties SCCM voert dit onderzoek uit om inzicht te krijgen in: - De redenen voor organisaties om OHSAS 18001 in te voeren.

Nadere informatie

Arbeidsdermatologie voor bedrijfsartsen Project Intensief Melden 2011. JG. Bakker klinisch arbeidsgeneeskundige NCvB AMC ADC VUmc

Arbeidsdermatologie voor bedrijfsartsen Project Intensief Melden 2011. JG. Bakker klinisch arbeidsgeneeskundige NCvB AMC ADC VUmc Arbeidsdermatologie voor bedrijfsartsen Project Intensief Melden 2011 JG. Bakker klinisch arbeidsgeneeskundige NCvB AMC ADC VUmc Internist: regulator temperatuur en waterhuishouding Immunoloog: deel van

Nadere informatie

Bloedtransfusie... 1. Waarom een bloedtransfusie... 1. Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2. Bijwerkingen van de bloedtransfusie...

Bloedtransfusie... 1. Waarom een bloedtransfusie... 1. Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2. Bijwerkingen van de bloedtransfusie... Bloedtransfusie Inhoudsopgave Bloedtransfusie... 1 Waarom een bloedtransfusie... 1 Hoe veilig is een bloedtransfusie... 2 Bijwerkingen van de bloedtransfusie... 3 Registratie van gegevens... 4 Kan ik een

Nadere informatie

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter.

Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA. Hollen. Stilstaan bij Werkdruk. dát maakt zorg beter. Inspectie SZW Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid TITELPAGI NA Hollen Stilstaan bij Werkdruk dát maakt zorg beter Anita Hertogh Waarom is Zorg en Welzijn een van de prioritaire sectoren voor

Nadere informatie

Infectieziekten en werk: een blik op de toekomst. Jaap Maas Heijermanslezing 13 juni 2014

Infectieziekten en werk: een blik op de toekomst. Jaap Maas Heijermanslezing 13 juni 2014 Infectieziekten en werk: een blik op de toekomst Jaap Maas Heijermanslezing 13 juni 2014 Opbouw praatje Wat hebben we al bereikt; BAH principe; KIZA, nieuwe stijl; Gezondheidsraad advies: criteria voor

Nadere informatie

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E

Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Het betrekken van medewerkers bij de uitvoering van de RI&E Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Voorbeeld-RI&E, met Plan van Aanpak (met dank aan ArboUnie Noordwest Nederland)

Voorbeeld-RI&E, met Plan van Aanpak (met dank aan ArboUnie Noordwest Nederland) Voorbeeld-RI&E, met (met dank aan ArboUnie Noordwest Nederland) De rapportage van een RI&E vindt meestal plaats in tabelvorm. Hierin komen de volgende onderdelen voor: Het onderwerp waar het risico betrekking

Nadere informatie

Handboek Personeelsmanagement

Handboek Personeelsmanagement Handboek Personeelsmanagement Hoofdstuk 8 : ARBO Onderwerp : Melding (bijna) bedrijfsongevallen, agressie en geweld en (mogelijke) beroepsziekten. Datum : 1 augustus 2006 Versie : 1.0 Autorisatie : RvB,

Nadere informatie

Inleiding. Wat is infliximab

Inleiding. Wat is infliximab Infliximab-infuus Inleiding In overleg met uw maag-, darm-, leverarts (MDL-arts) gaat u starten met de behandeling infliximab. In deze folder vindt u informatie over infliximab, over de werking en de behandeling,

Nadere informatie

Beroepsziekten anno 2015: uitdaging voor de arbeidshygiëne!

Beroepsziekten anno 2015: uitdaging voor de arbeidshygiëne! NVvA symposium 2015 Beroepsziekten anno 2015: uitdaging voor de arbeidshygiëne! Remko Houba (NKAL, PreventPartner, DPSO Arbozorg) 18 maart 2015 De uitdaging anno 1907 Eastman, C. Work-accidents and the

Nadere informatie

werkwijze en evaluatie NVvA symposium, 25 maart 2009 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk

werkwijze en evaluatie NVvA symposium, 25 maart 2009 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Screening van schilders op CTE: werkwijze en evaluatie NVvA symposium, 25 maart 2009 Ton Spee, Arbouw, Harderwijk Medeauteurs: Cor van Duivenbooden, Arbouw, Gert van der Laan, NCvB, Harry Emmen, TNO voor

Nadere informatie

groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ)

groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ) Zorg voor arbeidsomstandigheden van groot belang in de Wet werk en zekerheid (WWZ) Datum: 1 juli 2015 Auteur: Drs. Roelof Heidema, bedrijfsarts en directeur kwaliteit 1 juli 2015 Nieuw ontslagrecht per

Nadere informatie

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbo-regelgeving Arbowet De regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet,

Nadere informatie

VRAGENLIJST FUNCTIEGERICHT ONDERZOEK

VRAGENLIJST FUNCTIEGERICHT ONDERZOEK VRAGENLIJST FUNCTIEGERICHT ONDERZOEK Deze vragenlijst dient volledig ingevuld te worden door alle medewerkers die starten met werkzaamheden binnen het Maasstad Ziekenhuis ongeacht of er sprake is van patiëntencontact.

Nadere informatie

Inleiding. In dit nummer. 10 juli 2009

Inleiding. In dit nummer. 10 juli 2009 10 juli 2009 Inleiding Op 1 januari 2009 is het Peilstation Intensief Melden (PIM) van start gegaan met 181 bedrijfsartsen. Met ingang van 1 juli zijn daar 10 nieuwe deelnemers bijgekomen. Dit is de eerste

Nadere informatie

Wat zijn infectieziekten

Wat zijn infectieziekten Wat zijn infectieziekten Infectieziekten zijn ziekten die veroorzaakt worden door micro-organismen. Dit zijn hele kleine, levende deeltjes zoals virussen en bacteriën. Ze worden meestal van de ene mens

Nadere informatie

Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden

Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden Syllabus Arbowet, beleid & arbeidsomstandigheden Verzuimpreventie, veilig werken en een integrale aanpak U lapt de regels van de Arbowet natuurlijk niet aan uw laars. Maar kent u al uw arboverantwoordelijkheden?

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: J.P. Ragetlie Aan: de leden van de Gemeenteraad Datum: 6 maart 2012 Onderwerp: Jaarcijfers GGD Infectieziektebestrijding Steller: Wil Evers Nr.: RIB-JR-1209 Geachte heer, mevrouw,

Nadere informatie

Signaleringsrapport Beroepsziekten 04

Signaleringsrapport Beroepsziekten 04 Signaleringsrapport Beroepsziekten 04 Coronel Instituut Academisch Medisch Centrum Universiteit van Amsterdam Auteurs Dick Spreeuwers Paul Kuijer Judith Sluiter Teake Pal Bas Sorgdrager Gert van der Laan

Nadere informatie

Overbelastingsklachten van de onderbenen bij de KL: samenwerking arts en fysiotherapeut.

Overbelastingsklachten van de onderbenen bij de KL: samenwerking arts en fysiotherapeut. Overbelastingsklachten van de onderbenen bij de KL: samenwerking arts en fysiotherapeut. Door Wessel Zimmermann Geregistreerd sportarts, bedrijfsarts i.o. IOF, Amsterdam, 13 september 2004 Inhoud van deze

Nadere informatie

Signaleringsrapport Beroepsziekten 2002

Signaleringsrapport Beroepsziekten 2002 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum, Universiteit van Amsterdam Ontwerp omslag: Philip Stroomberg, Amsterdam Foto: Theo Audenaerd/Hollandse Hoogte Oktober

Nadere informatie

Signaleringsrapport Beroepsziekten 2000

Signaleringsrapport Beroepsziekten 2000 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum, Amsterdam 2 Nederlands Centrum voor Beroepsziekten Coronel Instituut Postbus 22660 1100 DD Amsterdam Tel: 020-5665387

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan biologische agentia Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie

Nadere informatie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie Ustekinumab (Stelara) Dermatologie Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Hoe werkt Ustekinumab (Stelara) 4 2. Wat moet u weten voordat u Ustekinumab (Stelara) gebruikt 5 Gebruik Ustekinumab (Stelara) niet 5 Wees

Nadere informatie

Inleiding. Aflevering 6 September 2009. Contactgegevens. In dit nummer

Inleiding. Aflevering 6 September 2009. Contactgegevens. In dit nummer Aflevering 6 September 2009 Inleiding Dit is de zesde nieuwsbrief van het project Melding en Registratie van Beroepsziekten en Arbeidsongevallen op de Nederlandse Antillen, Aruba en in Suriname (afgekort:

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 11

Samenvatting. Samenvatting 11 Samenvatting Een werkgever is verantwoordelijk voor gezonde en veilige arbeidsomstandigheden voor zijn werknemer. Hij dient zijn werknemers onder meer te beschermen tegen de mogelijke gevolgen van blootstelling

Nadere informatie

Screen & Treat. Sjef Berendsen

Screen & Treat. Sjef Berendsen Screen & Treat Sjef Berendsen 19-4-2012 Handboek PTSS Natuurlijk verloop stress reacties Het IVP stepped care model watchfull waiting door interne opvang, professionele back-up en monitoring eerste opvang

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes Arbeidsomstandigheden Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes De afvalbranche Wijzigingen per 1 juli 2015 > 60 miljoen ton afval per jaar +/- 15.000 werknemers Relatief hoog aantal

Nadere informatie

EBB 2007 - Arbeidsgehandicapten (1)

EBB 2007 - Arbeidsgehandicapten (1) EBB 2007 - Arbeidsgehandicapten (1) CAPI CATI 14-64 jarigen of > 64 en wil werk= ja of > 64 en betwrknu = ja of > 64 en Retro.Ooit12 = ja EINDE MODULE Intro Ik wil u nu iets vragen over uw gezondheid.

Nadere informatie

Protocol zwangerschap in de huisartsenpraktijk Ten behoeve van huisartsopleiders. Algemeen

Protocol zwangerschap in de huisartsenpraktijk Ten behoeve van huisartsopleiders. Algemeen Protocol zwangerschap in de huisartsenpraktijk Ten behoeve van huisartsopleiders Bronnen: RI&E-applicatie van de Landelijke Huisartsen Vereniging (LHV) CAO voor de huisarts in opleiding / Personeelsinformatie

Nadere informatie

Innovatief zorg model bedrijfsleven?

Innovatief zorg model bedrijfsleven? Innovatief zorg model bedrijfsleven? Dr.K.Khargi, MD, PhD, MSc Cardiothoracaal chirurg Hartcentrum Den Haag-Delft Uitgangspunt Instroom Arbeidsmarkt Uitstroom Krapte arbeidsmarkt 1 Instroom Oplossing Relatie

Nadere informatie

Preventief Medisch Onderzoek. vragenlijstonderzoek

Preventief Medisch Onderzoek. vragenlijstonderzoek Preventief Medisch Onderzoek vragenlijstonderzoek 1. Inleiding De vragenlijst Preventief Medisch Onderzoek (PMO) is ontwikkeld voor een snelle en betrouwbare analyse naar gezondheidsaspecten in relatie

Nadere informatie

PPMO (periodiek preventief medisch onderzoek) voor repressief brandweerpersoneel: V: beoordeling

PPMO (periodiek preventief medisch onderzoek) voor repressief brandweerpersoneel: V: beoordeling Rapportnr. 1102 PPMO (periodiek preventief medisch onderzoek) voor repressief brandweerpersoneel: V: December 2010 Opgesteld voor VNG in opdracht van de STICHTING A+O FONDS GEMEENTEN door: Dr JK Sluiter,

Nadere informatie

Bloedtransfusie patiënteninformatie

Bloedtransfusie patiënteninformatie Klinisch Chemisch Laboratorium Bloedtransfusie patiënteninformatie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Binnenkort ondergaat u een behandeling of

Nadere informatie

Denk na over risico s op uw werk! versie 2011

Denk na over risico s op uw werk! versie 2011 Kinderen krijgen? Denk na over risico s op uw werk! versie 2011 Denkt u erover om kinderen te krijgen? Denk dan ook na over de risico s op uw werk. Dat geldt voor mannen en vrouwen. Soms kunt u door uw

Nadere informatie

Arbocatalogus Grafimedia

Arbocatalogus Grafimedia Arbocatalogus Grafimedia Van werkdruk naar werkplezier Presentatie voor gebruik in eigen bedrijf Arbocatalogus Grafimedia Van Werkdruk naar Werkplezier Presentatie voor gebruik in het eigen bedrijf Deze

Nadere informatie

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD:

Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Jaargang 2014 / nieuwsbrief 19 / januari en februari 2014 INHOUD: Is uw RI&E compleet? 1 op de 3 gevallen ziekteverzuim door werkstress Duurzaam inzetbaar met nieuwe Loopbaanspiegel 'Preventiemedewerker

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2 2001. Donner en beroepsziekten. Mededelingen

Nieuwsbrief 2 2001. Donner en beroepsziekten. Mededelingen Nieuwsbrief 2 2001 Donner en beroepsziekten Er is inmiddels veel gezegd en geschreven over het rapport Werk maken van arbeidsongeschiktheid van de commissie Donner. Voor bedrijfsartsen en verzekeringsartsen

Nadere informatie

Kanker door het werk? PIM workshops 2010

Kanker door het werk? PIM workshops 2010 Kanker door het werk? PIM workshops 2010 Gert van der Laan, klinisch arbeidsgeneeskundige Coronel Instituut, Academisch Medisch Centrum Amsterdam Kanker door het werk Herkennen: Kenmerken beroepskanker

Nadere informatie

Veilig en gezond werken

Veilig en gezond werken Veilig en gezond werken B.E.M. Pennings 2006 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie of op andere wijze

Nadere informatie

Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden

Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden Rapport Inspectie Arbeidsomstandigheden School: PCSS voor basisonderwijs De Arend Vestiging: Nunspeet Beschrijving: Protestants Christelijk Speciale School voor Basisonderwijs Onderzoek: drs. P.A. de Kloe

Nadere informatie

Samenvatting Dissertatie B. Sorgdrager. Preventie en prognose van astma bij aluminium smelters

Samenvatting Dissertatie B. Sorgdrager. Preventie en prognose van astma bij aluminium smelters Samenvatting Dissertatie B. Sorgdrager Preventie en prognose van astma bij aluminium smelters Astma is een aandoening met aanzienlijke gezondheidkundige en sociale consequenties. Astma dient met medicijnen

Nadere informatie

nieuwe beroepsopleiding

nieuwe beroepsopleiding watskeburt? nieuw: beroepsopleiding nieuw: re-integratie vangnetters nieuw: beoordeling RIV nieuw: WIA nieuw: 3B-richtlijnen nieuw: protocollen nieuw: mediprudentie nieuw: Kenniscentrum Verzekeringsgeneeskunde

Nadere informatie

Arbodienstverlening ARBODIENSTVERLENING

Arbodienstverlening ARBODIENSTVERLENING Arbodienstverlening Sinds 1 juli 2005 hebben branches en bedrijven meer keuze hoe zij zich laten ondersteunen bij ziekteverzuim en het voorkomen van arbeidsongevallen. Er zijn alternatieven voor het vaste

Nadere informatie

De zaak Haanstra (2) De zaak Haanstra (3) Definitie beroepsziekte. Voorbeelden van beroepsziekten

De zaak Haanstra (2) De zaak Haanstra (3) Definitie beroepsziekte. Voorbeelden van beroepsziekten 1 Presentatie 1. Enkele zaken van BBZ 2. Wat zijn beroepsziekten? 3. en aansprakelijkheid 4. Werkwijze Bureau FNV 5. Rol BBZ bij re-integratie Bijeenkomst reïntegratieconsulenten FNV Bondgenoten Jan Warning

Nadere informatie

Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? www.safetyanalyse.nl

Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? www.safetyanalyse.nl Kansen pakken met RI&E; hoe veilig is uw bedrijf? Mijn naam is Ron Haandrikman Veiligheidskundige en mede eigenaar van Safety Analyse Ik richt mij met name op: Risico Inventarisatie & Evaluatie Machineveiligheid

Nadere informatie

1. INLEIDING... 3 2. EVALUATIE ARBOJAARPLAN 2011... 3 3. ACTIVITEITEN ARBOJAARPLAN 2012... 9

1. INLEIDING... 3 2. EVALUATIE ARBOJAARPLAN 2011... 3 3. ACTIVITEITEN ARBOJAARPLAN 2012... 9 1. INLEIDING... 3 2. EVALUATIE ARBOJAARPLAN 2011... 3 RISICO- INVENTARISATIE EN EVALUATIE (RI&E)... 3 ZORG VOOR VEILIGHEID, GEZONDHEID EN WELZIJN VAN MEDEWERKERS EN BELEID... 4 ONDERSTEUNING DOOR ARBODIENST

Nadere informatie

DieselMotorEmissie. Kijk op www.arbomobiel.nl voor meer informatie

DieselMotorEmissie. Kijk op www.arbomobiel.nl voor meer informatie DieselMotorEmissie DieselMotorEmissie (DME of dieselrook) is een sluipend gevaar. De kleine roetdeeltjes zijn kankerverwekkend en je hebt niet meteen in de gaten dat ze zo schadelijk zijn. Het is belangrijk

Nadere informatie

NL/SPI-141419 ASTMA Wat is

NL/SPI-141419 ASTMA Wat is Wat is ASTMA Astma Als u deze brochure leest, is dat waarschijnlijk omdat u een vermoeden heeft van astma, net de diagnose heeft gekregen of iemand in uw omgeving heeft astma. En daar wilt u graag iets

Nadere informatie

Samenvatting. Een complex beeld

Samenvatting. Een complex beeld Samenvatting Een complex beeld Vroeg herkende lymeziekte na een tekenbeet is goed te behandelen met antibiotica. Het beeld wordt echter complexer als de symptomen minder duidelijk zijn of als de patiënt

Nadere informatie