Ref: KVM Datum: 27 april 2009 Pagina: 2 van 222 INHOUD

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ref: KVM08.8070 Datum: 27 april 2009 Pagina: 2 van 222 INHOUD"

Transcriptie

1 STORYBUILDER ONGEVALSANALYSE VAN DE AAN DE ARBEIDSINSPECTIE GEMELDE EN ONDERZOCHTE ONGEVALLEN IN DE PERIODE JANUARI 1998 T/M FEBRUARI KVM opdrachtgever contactpersoon : RIVM/ Ministerie van SZW : Joy Oh RPS Advies B.V. auteurs : Erik van Beek, Raymond Dijkshoorn, Remco Hakhoff, Martijn Mud Goedgekeurd : Martijn Mud en Vanessa van Eijk telefoonnummer : rapport referentie : KVM R01 versie of status : revisie 0 datum : 28 april 2009

2 Pagina: 2 van 222 INHOUD 1 INLEIDING De ongevallen- en boeterapporten van de Arbeidsinspectie Classificering van ongevallen Werkwijze Toepassingsmogelijkheden DE STORYBUILDERMETHODE Het proces van de Storybuilder analyse Invoeren van informatie in Storybuilder Stap 1: het bepalen van de Bowtie Stap 2 : Bepalen van de Loss Control Events Stap 3 : Bepaal de falende barrières Stap 4 : Bepalen van falende taken Stap 5 : Bepalen van de falende management factoren ( deliveries ) Opvolging door bedrijven: te nemen verbeteracties PROCESBESCHRIJVING Informatiebronnen Gebruikte informatie voor analyse Voorbeelden van achterliggende oorzaken ALGEMENE RESULTATEN Algemeen Aantal slachtoffers per case Aantal ongevallen per jaar Leeftijdsklassen Arbeidsrelatie Analyse van BIK-code Bedrijfsgrootte Functie Geslacht Per scenario RESULTATEN PER SCENARIO Scenario: Vallen van hoogte ladder of trapje Scenario: Vallen van hoogte steiger Scenario: Vallen van hoogte dak, verdieping, plateau Scenario: Vallen van hoogte gat in de grond Scenario: Vallen van hoogte bewegend platform Scenario: Vallen van hoogte stilstaand voertuig Scenario: Vallen van hoogte onbeschermd Scenario: 1.2 Vallen op gelijke hoogte Scenario: 1.3 Vallen van trap of helling Scenario: 2 Aanrijding (van een voetganger) door een voertuig Scenario: 3.1 Contact met vallend object kranen of hangende lasten Scenario: 3.2 Contact met vallend object niet kranen of hangende lasten Scenario: 4 Contact met wegschietend of wegvliegend object Scenario: 5 Contact met rollende of glijdende objecten

3 Pagina: 3 van Scenario: 6 Contact met object dat wordt gehanteerd of gedragen Scenario: 7 Contact met handgereedschap Scenario: 8.1 Contact met bewegende onderdelen van een machine Scenario: 8.2 Contact met zwaaiende objecten/ hangende lasten Scenario: 8.3 Beknellingen (tussen een machine en een ander object) Scenario: 9 Contact met een object door aanstoten/ tegen aanlopen Scenario: 10 Bedolven onder een massa Scenario: 11 In/op bewegend voertuig met verlies van controle Scenario: 12 Contact met elektriciteit Scenario: 13 Contact met heet oppervlak of open vlammen Scenario: 14.1 Uitstroming uit een open vat of omhulsel Scenario: 14.2 Contact met een gevaarlijke stof zonder verlies van omhulsel Scenario: 15 Uitstroming uit een normaal gesloten omhulsel (container, vat, leiding, fles, etc.) Scenario: 17 Brand Scenario: 20.1 Slachtoffer van menselijke agressie Scenario: 20.2 Slachtoffer van het gedrag van dieren Scenario: 22.1 Contact met een gevaarlijke atmosfeer in besloten ruimten Scenario: 22.2 Contact met een gevaarlijke atmosfeer door ademapparatuur Scenario: 23 Impact door onderdompeling - verdrinking Scenario: 24 Te snelle (de)compressie Scenario: 25 Ongevallen ten gevolge van overmatige belasting van lichaamsdelen Scenario: 27 Explosie BIJLAGE Overzicht boxen in Storybuilder

4 Pagina: 4 van INLEIDING 1.1 De ongevallen- en boeterapporten van de Arbeidsinspectie Basis van de voorliggende analyse zijn de door de Arbeidsinspectie (AI) onderzochte ongevallen in de periode 1998 februari In het geautomatiseerde registratiesysteem GISAI zijn deze ongevallen aangeduid met een gespecificeerd inspectiepunt en/of voorzien van een ongevalsrapport, boeterapport of proces-verbaal. Van de in deze periode aan de AI gemelde ongevallen zijn er in totaal ongevallen door de AI onderzocht. Een ongeval is in deze periode meldingsplichtig, indien er sprake is van dodelijk of blijvend letsel, of wanneer er sprake is van opname in een ziekenhuis binnen 24 uur na het ongeval. Bij de meeste (> 82%) van deze niet onderzochte ongevallen ging het om als niet-meldingsplichtig geregistreerde ongevallen. Deze registratie geschiedde op basis van de telefonische melding. De ervaring met de analyses van de wel onderzochte ongevallen leert, dat het daadwerkelijke percentage nog hoger ligt. De gegevens in GISAI bevatten naast een verwijzing naar de onderliggende digitale ongevals- of boeterapporten, met de daarin opgenomen getuigenverslagen, de volgende voor de analyse van belang zijnde gegevens: Een korte toedrachtbeschrijving, gebaseerd op de telefonische melding Datum en tijd ongeval Opmerkingen velden, waarin de inspecteur opmerkingen kon registreren Slachtoffergegevens; beroep, geslacht, leeftijd, arbeidsverband Bedrijfsgegevens ; sectorinformatie op basis van BIK code, aantal werknemers van het bedrijf. De selectie van ongevallen vormt het uitgangspunt van de analyse van de ongevallen in dit rapport. Zij vormen een volledig geacht beeld van de aan de AI gemelde en de door deze dienst onderzochte arbeidsongevallen in Nederland over een periode van ruim 6 jaar. De volgende arbeidsgerelateerde ongevallen worden in principe niet door de AI onderzocht, en ontbreken dan ook in deze selectie: Arbeidsongevallen door zelfstandigen, voor zover er geen sprake is van een gezagsverhouding tussen opdrachtgever en werknemer voor de uitvoering van de werkzaamheden. Primaire politiezaken, zoals verkeersongevallen op de openbare weg en criminaliteit. Ongevallen zonder relatie met de arbeid zoals sport, spel en stoeien buiten werktijd of in de pauze en ongevallen tijdens bedrijfsuitjes. Ongevallen die worden onderzocht door andere inspectiediensten zoals Staatstoezicht op de Mijnen, de inspectie voor de Scheepvaart, de Nederlandse luchtvaartautoriteit (NLA), de Spoorweginspectie en de Voedsel en Warenautoriteit. Ongevallen ten gevolg van een medische oorzaak. Daarentegen zijn ongevallen van niet-werknemers, waarbij een rechtstreeks verband bestaat met het verrichten van arbeid, met uitzondering van ongevallen met bijvoorbeeld zelfstandigen, wel

5 Pagina: 5 van 222 onderzocht en opgenomen in de genoemde selectie. Ook ongevallen op scholen met leerlingen zijn wel meegenomen.

6 Pagina: 6 van Classificering van ongevallen De ongevallen zijn geclassificeerd op basis van de beschrijving van de centrale gebeurtenis van een ongeval. Dit laat zich het beste beschrijven als de fase van het ongeval waarin er ten gevolge van een ongewenste gebeurtenis contact plaatsvindt tussen het slachtoffer en een gevaarlijke stof of energie die schade kan berokkenen. Uitzondering daarop zijn o.a. de centrale gebeurtenissen die het bepalende moment van verliesbeheersing beschrijven, zoals brand, explosie en uitstroming van een gevaarlijke stof uit een omhulling en ongevallen ten gevolge van agressie of het gedrag van dieren. Nr Omschrijving Ongevalsmodel ( Bowtie ) Vallen van hoogte ladder of trapje Vallen van hoogte steiger Vallen van hoogte dak, verdieping, plateau Vallen van hoogte gat in de grond Vallen van hoogte bewegend platform Vallen van hoogte stilstaand voertuig Vallen van hoogte onbeschermd 1.2 Vallen op gelijke hoogte 1.3 Vallen van trap of helling 2 Aanrijding (van een voetganger) door een voertuig 3.1 Contact met vallend object kranen of hangende lasten 3.2 Contact met vallend object niet kranen of hangende lasten 4 Contact met wegschietend of wegvliegend object 5 Contact met rollende of glijdende objecten 6 Contact met object dat wordt gehanteerd of gedragen 7 Contact met handgereedschap 8.1 Contact met bewegende delen van een machine 8.2 Contact met zwaaiende objecten/ hangende lasten 8.3 Beknellingen (tussen een machine en een ander object) 9 Contact met een object door aanstoten/ tegen aanlopen 10 Bedolven onder een massa 11 In/op bewegend voertuig met verlies van controle 12 Contact met elektriciteit 13 Contact met heet oppervlak of open vlammen 14.1 Uitstroming uit een open vat of omhulsel 14.2 Contact met een gevaarlijke stof zonder verlies van omhulsel 15 Uitstroming uit een normaal gesloten omhulsel (container, vat, leiding, fles, etc.) 17 Brand 18 Contact met een schadetoebrengend geluidsniveau 19 Contact met een niet-ioniserende straling 20.1 Slachtoffer van menselijke agressie 20.2 Slachtoffer van het gedrag van dieren 22.1 Contact met een gevaarlijke atmosfeer in besloten ruimten 22.2 Contact met een gevaarlijke atmosfeer door ademapparatuur 23 Impact door onderdompeling - verdrinking 24 Te snelle (de)compressie

7 Pagina: 7 van 222 Nr Omschrijving Ongevalsmodel ( Bowtie ) 25 Ongevallen ten gevolge van overmatige belasting van lichaamsdelen 27 Explosie 1.3 Werkwijze De ongevallen zijn geanalyseerd met de Storybuildermethodiek (zie hoofdstuk 2). Basis hiervoor zijn de bevindingen van de inspecteur, zoals beschreven in de rapporten en de getuigenverslagen. Bij elkaar tegensprekende feiten, zijn de bevindingen van de inspecteur als leidend verondersteld. De ongevals- en boeterapporten verschillen in omvang van enkele pagina s tot enkele tientallen pagina s per ongeval. Daar waar informatie ontbrak is dit aangeven met de labels onbekend de modellen. Op basis van een ongevals- of boeterapport werd een Storybuilder analyse in ca. 30 minuten uitgevoerd, waarvan de meeste tijd zit in het opnieuw reconstrueren aan de hand van het rapport. Heeft men dit al gedaan, dan is een Storybuilder analyse een kwestie van enkele minuten werk. Voor iemand die zelf het ongevalsonderzoek heeft uitgevoerd en het feitenrelaas heeft opgeschreven is het uitvoeren van een Storybuilder analyse binnen 5 minuten gedaan, er van uitgaande dat degene bekend is met de methodiek. 1.4 Toepassingsmogelijkheden In totaal zijn er 36 generieke StoryBuild bowties opgesteld, van vallen van hoogte, tot ongevallen in besloten ruimten, beklemmingen, menselijke agressie, etc. Allereerst bevatten deze StoryBuild bowties informatie over de directe oorzaken van ongevallen. Hiermee kunnen prioriteiten in inspectieprogramma s mede worden bepaald, zodat effectief kan worden geïnspecteerd. Daarnaast bevatten de modellen een schat aan informatie over achterliggende oorzaken, en daaruit kan lering worden getrokken over hoe soortgelijke ongevallen in de toekomst te voorkomen. De resultaten van iedere ongevalsanalyse zijn in Storybuilder vastgelegd als ongevalspaden door de relevante ongevalfactoren, falende barrières en achterliggende oorzaken. Zo vertelt ieder pad de aanleiding en het verhaal van een individueel ongeval. De ongevalspaden van alle geanalyseerde ongevallen samen vormen patronen, welke als basis hebben gediend voor het maken van de generieke ongevalsmodellen (scenario s) per type ongeval. Naast het doen van trendanalyses, kunnen de generieke ongevalsmodellen ook worden gebruikt om naar aanleiding van bepaald type ongeval, snel en efficiënt een analyse naar basis- en achterliggende oorzaken van ongevallen te kunnen uitvoeren. De mogelijke bekende faalwegen zijn immers al eens eerder onderzocht, en deze kennis is vastgelegd in de structuur van de modellen. Het is onzinnig om bij ieder ernstig arbeidsongeval uit te gaan van een unieke situatie, welke zich nog niet eerder heeft voorgedaan. Daarmee gaat een hoop kostbare tijd en energie verloren. De Storybuilder modellen kunnen daarnaast dienen om als achterliggend model bij een geautomatiseerd ongevallen registratie en analyse programma, de gebruiker middels een beperkt aantal vragen te leiden tot de kern van de oorzaken. Dit, omdat de gebruiker, na het kiezen van het ongevalsscenario (de Storybuild Bowtie), nog maar een beperkt aantal bij dit model behorende falende primaire en secundaire barrières hoeft te selecteren om tot de achterliggende oorzaken te komen. Dit wordt in het stappenmodel in het volgende hoofdstuk verder verduidelijkt.

8 Pagina: 8 van DE STORYBUILDERMETHODE 2.1 Het proces van de Storybuilder analyse Het proces van analyse van ongevallen met Storybuilder is beschreven in 5 stappen, voorafgegaan door een onderzoeksfase en afgesloten met een fase waarin de acties worden omschreven en opgevolgd. Onderzoek Stap 1 : Bepaal de Bowtie Stap 2 : Bepaal de Loss Control Events Stap 3 : Bepaal de falende barrières en directe factoren Stap 4 : Bepalen van falende taken. (barrières) Stap 5 : Bepalen van de falende management systemen. Acties en opvolging Analyse van een ongeval is als het oplossen van een puzzel. WHAT HOW WHERE WHY Met stap 1 en 2 bestuderen we WAT er is gebeurd. Met stap 3 bestuderen we WAARDOOR het, in termen van falende individuele barrières, is misgegaan. Met stap 4 bestuderen we HOE het is gebeurd, de onderliggende taak waardoor de controle over de barrière faalde wordt bepaald. Met stap 5 bestuderen we WAAROM het is gebeurd, de onderliggende management systemen die faalden om de barrières te controleren worden bepaald.

9 Pagina: 9 van Invoeren van informatie in Storybuilder De relevante informatie, verzameld tijdens het onderzoek, is nu opgenomen in Storybuilder. Hoe een nieuw ongeval in Storybuilder wordt ingevoerd is uitgelegd in deze paragraaf. Selecteer de bijbehorende bowtie (zie 2,3 Stap 1: Bepaal het Centre Event). Bijvoorbeeld Struck by a moving vehicle. Selecteer deze bowtie met een muisklik. Het model wordt geopend. Opmerking: De opbouw van het model op het scherm kan een paar seconden duren. De nummers van de ongevalspaden komen te voorschijn. volgt: Het invoeren van een ongeval begint als Klik op de rechtermuisknop in de lege ruimte naast de ongevalnummers. Een menu wordt geopend. Om een nieuw ongeval in te voeren selecteer Add en vul de naam/het getal van het ongeval in.

10 Pagina: 10 van 222 Het is mogelijke om verschillende ongevalspaden te linken, dit kan bijvoorbeeld nodig zijn als er verschillende slachtoffers bij een ongeval betrokken zijn. Als voorbeeld wordt accident 5 gekoppeld aan accident 4 : Gebeurtenissen, factoren en andere informatie zijn opgenomen in de bowtie, die overeenkomt met de centrale gebeurtenis. Alle relevante informatie wordt in het ongevalspad verwerkt. De bowtie wordt geopend in fixed modus, om een ongevalspad in te voeren moet de path mode worden ingeschakeld. Selecteer Path-mode in de werkbalk en trek het ongevalspad van links naar rechts door met de linker muisknop te klikken op de relevante boxen. Begin met de activiteiten van de betrokkene(n) op het moment van het ongeval. De rechthoekige boxen vormen de basis voor de te nemen stappen.

11 Pagina: 11 van 222 Dit voorbeeld laat zien dat een stilstaand voertuig betrokken plotseling in beweging kwam. Het slachtoffer gaf aanwijzingen/signalen aan de bestuurder. Als de activiteiten geselecteerd zijn, worden de omstandigheden op de ongevallocatie aangegeven (niet inbegrepen in alle modellen) en de betrokken apparatuur (materiaal, stof). (Volgens de ESAWclassificatie 1.).

12 Pagina: 12 van 222. Het bovenstaande voorbeeld pad vertelt de locatie en het type voertuig. Boxen met + en / of teken geven bij het aanklikken van deze symbolen meerdere details weer. ET ESAW 12.0 Land vehicles ET ESAW 12.0 Land vehicles ET ESAW Heavy vehicles - heavy goods vehicles, passenger buses and coaches ET ESAW Vehicles - light: goods or passenger ET ESAW Other land vehicles ET ESAW Vehicles - two or three wheels, powered or not Op een zelfde manier kunnen de overtreden wetten en regels aangewezen worden. Ook hier geldt dat het aanklikken van de + en/of symbolen gedetailleerdere informatie te voorschijn komt REG2 artikel 8 van de Arbeidsomstandig hedenwet REG3 artikel 8 van de Arbeidsomstandig hedenwet - lid 1-3 REG3 artikel 8 lid 4 van de Arbeidsomstandig hedenwet REG1 Arbowet REG2 Artikel 3. Arbowet Lid 1a Organisation of the work REG2 Art.5 No/ substandard RI&E G Regulations violatedinfrastructure related REG2 Arbowet art. 10 hazards for other persons REG1 Arbobesluit REG1 Arbeidstijdenbeslu it REG1 No violation fined

13 Pagina: 13 van 222 Het pad ziet er, tot nu toe, als volgt uit: ET ESAW Machines and equipment - portable or mobil e ET ESAW Elevators, lifts - hoists, bucket elevators, jacks, etc. ENV2 Other (inside) ET ESAW Fixed cranes, mobile cranes, vehicle-mounted cranes, overhead travelling cranes, hoisting devices with suspended load ET Fork lift trucks REG2 artikel 8 van de Arbeidsomstandi ghedenwet REG3 artikel 8 van de Arbeidsomstandi ghedenwet - lid 1-3 REG3 artikel 8 lid 4 van de Arbeidsomstandi ghedenwet A Standing still -> unintentional movement A Specific activities related to the vehicle A Standing by & giving leads/ signals to the or a driver A victim is steering the vehicle but not on it ENV1 INSIDE ENV2 Loading/ unloading or storage area (inside) ENV2 Ge ne ra l (industrial) site (inside) ENV2 Construction are a ENV3 Maintenance shop ENV3 Road Constructio n ET ESAW Conveying, transport and storage systems - not specified ET ESAW Mobile handling devices, handling trucks (powered or not) - barrows, pallet trucks, etc. ET Powered stacking trucks, pallet truck, elevators, stackers with driver ET Powered stacking trucks, pallet truck, elevators, stackers unmanned/ automatic ET Mobile handling device -manually move d G Regulations violatedinfrastructure re lated REG1 Arbowe t REG2 Artikel 3. Arbowet Lid 1a Organisation of the work REG2 Art.5 No/ substandard RI& E REG2 Arbowet art. 10 hazards for other persons G Activity of Vehicl e A Manoeuvring/ turning A Driving in revers e A Driving ahead G Activity of victim A Standing by passive A Walking A unknown activity A Walking backwards G LOCATION OF VEHICLE ENV1 OUTSIDE ENV2 Ge ne ra l (industrial) site (outside) ENV2 Normal road ENV2 Outside loading/ unloading or storage area ENV2 Oth e r G VEHICLE TYPE GROUP ET ESAW 12.0 Land vehicles ET ESAW Heavy vehicles - heavy goods vehicles, passenger buses and coaches ET ESAW Vehicles - light: goods or passenger ET ESAW Oth e r l a nd vehicles ET Powered stacking trucks, pallet trucks, elevators, stackers with walking operator ET ESAW Vehicles - two or three wheels, powered or not REG1 Arbobesluit REG1 Arbeidstijdenbes luit REG1 No violation fine d ET ESAW Other transport ENV1 Unknown vehicles

14 Pagina: 14 van Stap 1: het bepalen van de Bowtie. 1 De Storybuilder methode wordt ondersteund door 36 verschillende StoryBuild Bowties, deze geven de 36 modellen van mogelijke ongevallenscenario's weer. De StoryBuild Bowties zijn vernoemd naar hun centrale gebeurtenis. In eerste instantie dient de betreffende bowtie bij het ongeval geselecteerd te worden. De centrale gebeurtenis (= CE) is gedefinieerd als het vrijkomen van een gevaarlijke "agent" (energie). De centrale gebeurtenis bestaat uit twee fasen: de vrijlating van de gevaarlijke energie en het contact met het menselijk lichaam ( "impact"). Voorbeelden van centrale gebeurtenissen gedefinieerd als het vrijkomen van een gevaarlijke energie zijn: Vallen van een hoogte (bv. Het vallen van een steiger) Vrijkomen van een gevaarlijke stof uit een (gewoonlijk) gesloten opslag. (b.v. het vrijkomen van een giftig gas na een run-away reactie in een chemische reactor) Het verliezen van de controle op of in een rijdend voortuig (b.v. het kantelen van een vorkheftruck of een botsing tussen twee voertuigen.) Bij andere ongevallen is het vrijkomen van de energie op zich geen incident, maar opzet en een onderdeel van de dagelijkse gang van zaken. Voorbeelden hiervan zijn kinetische energie van een bewegend voertuig, het aanbrengen van een gevaarlijke stof op een oppervlakte, bewegingen van het menselijk lichaam, etc. In deze gevallen wordt de centrale gebeurtenis gedefinieerd als het contact met het menselijk lichaam. Voorbeelden zijn: Contact met bewegende delen van een machine (b.v. het afzagen van een ledemaat bij een zaagmachine) Geraakt worden door een rijdend voertuig. (b.v. een voetganger die aangereden wordt door een truck) Contact met een gevaarlijke vloeistof (b.v. Het opbrengen van een chemische stof op een oppervlakte) Verdrinking (bv. Vastzitten in een auto te water) Contact met elektriciteit. contact met een heet oppervlakte. De 36 ontworpen bowties zijn gebaseerd op de analyse van bijna arbeidsongevallen door die door de Nederlandse arbeidsinspectie zijn onderzocht. Hiermee kunnen alle paden uitgezet worden die leiden naar een centrale gebeurtenis. (dood, blijvende schade, niet-permanente schade). Met behulp van één van deze 36 bowties wordt de onderzoeker ondersteunt in het identificeren van de paden die kunnen verklaren wat er gebeurde en waarom het gebeurde. De keuze van de juiste bowtie is aan de onderzoeker. Een hulpmiddel bij het kiezen van de juiste bowtie is de bowtie selector. Selectie van het juiste model: Ga naar STAP 1 - bowtie selectie in de basis Storybuilder bestand. Beantwoord de vragen in de blauwe boxen, en volg de JA of NEE weg naar de selectie van de bowtie (grijze ruit met rode rand)

15 Pagina: 15 van 222 NEE: NEE => ga naar volgende pagina

16 Pagina: 16 van 222 NEE

17 Pagina: 17 van Stap 2 : Bepalen van de Loss Control Events 2 Als de centrale gebeurtenis bekend is en het model geselecteerd, beginnen we met de analyse vanuit het centrum naar de linkerkant. Begint bij de gebeurtenis die direct vooraf aan de centrale gebeurtenis plaatsvond. Deze zijn LCE s genoemd ( Loss control events ) Voorbeelden van LCE s zijn: - Een vallend voorwerp (met een persoon eronder) - Een brekende ladder - Een vallende steiger - Een lichaamsdeel binnen het bereik van een machine - Een persoon op de route van een voertuig - Een ongecontroleerde beweging naar een voorwerp - Onbedoelde plotselinge beweging van een voertuig. De informatie, verzameld in de onderzoeksfase, moet voldoende zijn om de juiste LCE of LCE s te bepalen. Vraag jezelf af welke directe oorzaken nodig zijn om het ongeval op de ongevalplaats te reconstrueren. Kun deze vraag niet worden beantwoord, dan zal er meer informatie vergaard moeten worden. Feitenbomen(fact-trees) kunnen helpen om de structuur en volgorde van directe oorzaken en andere gerelateerde factoren te bepalen. Een Loss Control Event geeft het falen van een primaire barrière aan (Primary Safety Barrier failure (PSB)). Een brekende ladder betekent dat de sterkte van de ladder faalde of, zoals in het voorbeeld hieronder, de onbedoelde beweging het voorwerp in de richting van (het pad) van de voetganger beweegt. Selecteer door een muisklik in de path mode de LCE s en de PSB s en de centrale gebeurtenis.

18 Pagina: 18 van Stap 3 : Bepaal de falende barrières 3 Met de integratie van de LCE s en CE in ons ongevalspad hebben we ondervangen WAT er gebeurd is. De volgende stap is het bepalen WAARDOOR het gebeurd is. Deze stap identificeert de falende barrières die niet direct naar de centrale gebeurtenis leiden. De veiligheidkunde bestudeert al meer dan 30 jaar potentiële ongevallen in het Gevaar Barrière Doel -model. In de arbeidsveiligheid is de mens het doel. Het gevaar is de fysische of chemische factor die de schade aan het doel toebrengt. Barrières worden ertussen geplaatst om te voorkomen dat het gevaar het doel schade toebrengt. The Hazard Barrier Target -model is gebaseerd op een publicatie van William Haddon jr 1. Haddon ontwikkelde een logische volgorde van tien principes om verliesschade te voorkomen. (Haddon gebruikt de term energie schade omdat het ongewilde overdracht van energie altijd tot ongewilde schade in processen leidt). Een barrière wordt nu verder uitgelegd als een fysiek object (voorwerp, staat of conditie) die als een obstakel in het ongevalpad staat. Acties of maatregelen zijn niet opgenomen in deze definitie. Ze kunnen een barrière vormen of herstellen, maar in onze definitie zijn acties en maatregelen geen barrières op zich zelf. Typische barrière functies zijn: o Het voorkomen van aanwezigheid, het opbouwen van of vrijkomen van gevaarlijke stoffen, o Het scheiden van gevaarlijke stoffen. (veiligheidszone vaststellen) o Het organisatorisch scheiden door stoffen niet tegelijkertijd te behandelen (tijd ) o Het voorkomen van ongewilde overdracht o Het voorkomen dat niet verenigbare stoffen bij elkaar komen. o Het voorkomen van gevaarlijke omstandigheden (machine integriteit, sterkte, stabiliteit, bereikbaarheid). o Het voorkomen van gevaarlijke productie omstandigheden. (volgorde, temperatuur, druk, samenstelling) Ook de kennis en kunde van een medewerker kunnen als barrière dienen. (bv. het kiezen van de juiste positie op de weg bij het besturen van een voertuig of het juist neerzetten van een lader, zodat deze stabiel staat, of het juist gebruiken van een machine zodat deze niet overbelast wordt.) Barrières worden gemaakt of versterkt door acties (maatregelen) en moeten worden gecontroleerd op de effectiviteit (management control circle: provide use maintain monitor) 1 (Haddon 1973) Haddon, William, Jr. Energy Damage and the ten countermeasure strategies, Human Factors Journal, August 1973.

19 Pagina: 19 van 222 In Storybuilder zijn barrières aangegeven met rode ovalen. Groepen barrières zijn aangegeven met rode rechthoeken. Location/ position failure Selecteer de betreffende Barrier Failure Mode boxes (BFM), door de rode pad naar de box te slepen. Sleep het pad ook langs de rode, rechthoekige groep. Let op: sleep en laat los: klik op de rode lijn, houdt de muis ingedrukt en sleep de muis naar de box die u wilt kiezen. In het bovenstaande voorbeeld wordt de LCE unintentional movement of vehicle veroorzaakt door een falende barrière lock-out falen (dwz het voertuig niet op de rem, het contact nog aan, enzovoort) hierdoor rijdt het voertuig naar de voetganger die op een gevaarlijke plaats stond. (Bijvoorbeeld net achter het voertuig) en dus in de lijn van het plotseling bewegende voertuig. G Management Delivery Systems GROUP G Barrier Tasks group 2_B Lock-out of vehicle 2_BSM Protection against unintended use/ start-up 2_IF leaving vehicle too early (not completely stopped yet) 2_BFM Lock-out failure LCE Unintentional movement of vehicle 2_IF Ignition key not switched off/ removed 2_IF Brake not used (when parked)

20 Pagina: 20 van 222 Door op de + and boven de van toepassing zijnde barrière te klikken worden meer details zichtbaar over deze barrière. De blauwe ruiten geven de incident factoren welke gerelateerd zijn aan de falende barrière. Door de rode lijn hiernaartoe te slepen worden ook deze in het ongevalspad opgenomen. Incident factoren kunnen worden vergeleken met de gaten in de barrières uit het Zwitserse kaas model van James T. Reason (1990). In het Zwitserse kaas model, worden tekortkomingen als gaten in plakken Zwitserse kaas gemodelleerd. Ze geven de tekortkomingen weer, dat wil zeggen de kritische eigenschappen of voorwaarden waardoor een barrière faalde. Aan de rechter zijde (RHS) van de centrale gebeurtenis, zijn er ook barrières gedefinieerd. In tegenstelling tot de barrières aan de linkerzijde (LHS) vormen deze geen barrière ter voorkoming van de gebeurtenis, maar ter beperking van de gevolgen van de gebeurtenis. Enkele voorbeelden zijn: o Noodactie, zoals het indrukken van de noodstop. o o Emergency Response, zoals eerste hulp, evacuatie, etc. Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM / PPE) (let op: afhankelijk van de centrale gebeurtenis kan deze barrière zowel links als rechts geplaatst zijn.) CE Struck by moving vehicle G Dose Determining Factors 10_BFM No (effective) emergency response/ first aid G Mitigating Factors

21 Pagina: 21 van 222 Aan de rechterzijde kunnen ook de factoren die de ernst bepalen worden ingegeven door te klikken op de Dose determining factors Voor het aanrijdscenario zijn dit bijvoorbeeld de snelheid van het voertuig en de contactplaats (zie onder) DDF Velocity of vehicle <= 5 km/hr DDF victim hit frontal or from the side by the front/ rear of vehicle DDF 5< Velocity <=15 km/hr DDF victim hit from behind DDF 15 km/hr < Velocity <= 30 km/hr DDF Sideways (brushed against or driven over foot) DDF 30 km/hr < Velocity <= 50 km/hr G Initial velocity of vehicle/ PPE DDF trapped/ crushed/ wedged between vehicle and object/ construction DDF Hit by object on vehicle G Type of Contact DDF > 50 km/hr DDF Dragged along DDF Unknown velocity DDF Unknown type of contact

22 Pagina: 22 van Stap 4 : Bepalen van falende taken. 4 In de vorige stap is er via Loss Control Events en centrale gebeurtenis bepaald WAT er gebeurde. WAARDOOR een incident plaatsvond is bepaald is via de falende barrières. In deze stap wordt via de falende taken bepaald HOE een barrière kon falen. Er wordt van de barrières verwacht dat ze altijd hun functie behouden, er zijn echter handelingen nodig om deze functie in stand te houden. Deze taken kunnen als een kleine controle cyclus: provide (aanbieden) use (gebruiken) maintain (onderhouden) monitor (toezien). Monitor Provide Maintain Use Falen van het Verschaffen (Provide) De barrière bestaat niet, is niet goed ontworpen, niet aangeboden, niet doeltreffend of gemakkelijk te verkrijgen als deze gebruikt kan worden. Bijvoorbeeld: het niet beschikbaar krijgen van de juiste gereedschappen om een taak veilig te kunnen uitvoeren. Falen van het Gebruiken (Use) De juiste barrière is aangeboden, maar de barrière wordt niet, verkeerd of maar gedeeltelijk gebruikt. Het is ook een use fout als een gebruiker kiest voor een andere barrière dan degene die beschikbaar is. Bijvoorbeeld: de juiste gereedschappen zijn beschikbaar, maar niet gebruikt. Falen van het Onderhouden (Maintain) De barrière is niet meer in de staat zoals deze oorspronkelijk was. Dit slaat niet alleen op het onderhoud, maar ook op het management of Change aspect, een barrière kan bijvoorbeeld aangepast zijn, waardoor de barrière functie verloren gegaan is. Bijvoorbeeld: de gereedschappen zijn beschikbaar en worden gebruikt, maar werken niet goed meer door slecht onderhoud. Falen van het Toezien op (Monitor) De barrière functie wordt niet gecontroleerd / gemeten / geobserveerd / geïnspecteerd. Deze taak is direct afhankelijk op de staat van de barrière, het toezicht of het gebruik van de barrière.

Storybuilder Gebruikers Handleiding

Storybuilder Gebruikers Handleiding StoryBuilder Gebruikers Handleiding September 2011 Storybuilder Gebruikers Handleiding Martijn Mud & Linda Bellamy INHOUD 1. INTRODUCTIE... 2 1.1 Achtergrond van Storybuilder en WORM... 2 2. ONGEVALSANALYSE...

Nadere informatie

Analyse van ongevallen in de Bouwnijverheid

Analyse van ongevallen in de Bouwnijverheid Analyse van ongevallen in de Bouwnijverheid Deze analyse is uitgevoerd naar aanleiding van het verzoek om meer inzicht te krijgen in de oorzaken van de aan de Arbeidinspectie (AI) gemelde en door deze

Nadere informatie

Ref: KVM09.8101.R01 Datum: 30 November 2009 Pagina: 2 van 10 INHOUD

Ref: KVM09.8101.R01 Datum: 30 November 2009 Pagina: 2 van 10 INHOUD ingenieurs.. aar gemaakt drachtgever. Pagina: 2 van 10 INHOUD 1 INLEIDING... 3 2 ANALYSE... 4 2.1 Ongevalscenario s Vallen van hoogte... 4 2.2 Aantal slachtoffers per scenario... 4 2.3 Slachtoffers per

Nadere informatie

ANALYSE ONGEVALLEN IN DE GROND-, WEG-, EN WATERBOUW

ANALYSE ONGEVALLEN IN DE GROND-, WEG-, EN WATERBOUW A. van Leeuwenhoeklaan 9 3721 MA Bilthoven Postbus 1 3720 BA Bilthoven www.rivm.nl T 030 274 30 92 F 030 274 44 42 storybuilder@rivm.nl ANALYSE ONGEVALLEN IN DE GROND, WEG, EN WATERBOUW 1 Inleiding Deze

Nadere informatie

ANALYSE VAN ARBEIDSONGEVALLEN DOOR MENSELIJKE AGRESSIE

ANALYSE VAN ARBEIDSONGEVALLEN DOOR MENSELIJKE AGRESSIE ANALYSE VAN ARBEIDSONGEVALLEN DOOR MENSELIJKE AGRESSIE RIVM Opdrachtgever Naam Contact : RIVM CEV/ Ministerie van Sociale Zaken : Henkjan Manuel/ Joy Oh RPS Advies B.V. Auteur : Ben Keetlaer Gecontroleerd

Nadere informatie

Van incidentmelding naar risicomanagement in de zorgsector

Van incidentmelding naar risicomanagement in de zorgsector Van incidentmelding naar risicomanagement in de zorgsector Hoe leidt een incidentanalyse tot een blijvende reductie van het risico en hoe waarborgen we dat? ir. Vanessa van Eijk, RPS Advies B.V. ir. Martijn

Nadere informatie

Aantal onderzochte ongevallen top 3 sectoren

Aantal onderzochte ongevallen top 3 sectoren Factsheet ongevall met e heftruck, orderpicker, reachtruck, pallettruck, containerheftruck of gemotoriseerde stapelaar Deze analyse is gebaseerd op de aan de Arbeidsinspectie gemelde onderzochte ongevall

Nadere informatie

20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE

20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE 20.1 SLACHTOFFER VAN MENSELIJKE AGRESSIE In deze beknopte analyse van arbeidsgerelateerde ongevallen, gaat het over ongevallen waarbij sprake is van slachtoffers van agressie en geweld door mensen. De

Nadere informatie

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u

Leren van ongevallen. Storybuilder: een schat aan informatie. Leren van ongevallen: het proces. Producten. Vraag aan u Leren van Landelijke Arbo Congres 18 mei 2015 Vera Sol, Adri Frijters. 2 Leren van : het proces Storybuilder: een schat aan informatie Stap 0 Stap 1 Stap 2 Stap 3 Stap 4 Stap 5 Een database met analyse

Nadere informatie

Factsheet ongevallen met bewerkingsmachines

Factsheet ongevallen met bewerkingsmachines Factsheet ongevallen met bewerkingsmachines Deze analyse is gebaseerd op de gegevens van de gemelde en onderzochte ongevallen in GISAI in de periode van 1998-feb 2004. Deze ongevallen zijn nader met behulp

Nadere informatie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze bij de Arbeidsinspectie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze bij de Arbeidsinspectie Meldingsplichtige arbeidsongevallen Meld ze bij de Arbeidsinspectie 1 Meldingsplichtige arbeidsongevallen Na een (ernstig) arbeidsongeval heerst meestal grote verslagenheid in een bedrijf. Op zo n moment

Nadere informatie

Protocol voor het handelen bij ongevallen

Protocol voor het handelen bij ongevallen Protocol voor het handelen bij ongevallen Maart 2016 Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbowet, is de werkgever verplicht om ongevallen op te nemen in een ongevallenregister en ernstige

Nadere informatie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze bij de Arbeidsinspectie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze bij de Arbeidsinspectie Meldingsplichtige arbeidsongevallen Meld ze bij de Arbeidsinspectie Meldingsplichtige arbeidsongevallen Na een (ernstig) arbeidsongeval heerst meestal grote verslagenheid in een bedrijf. Op zo n moment

Nadere informatie

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze direct bij de Inspectie SZW

Meldingsplichtige arbeidsongevallen. Meld ze direct bij de Inspectie SZW Meldingsplichtige arbeidsongevallen Meld ze direct bij de Inspectie SZW De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen 2 Meldingsplichtige arbeidsongevallen

Nadere informatie

: Ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid

: Ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid VRM10.8038.R01: STORYBUILDER ANALYSE VAN MELDINGSPLICHTIGE ONGEVALLEN OVER 2007 T/M 2009 RIVM opdrachtgever contactpersoon : Ministerie van Sociale Zaken & Werkgelegenheid : Joy Oh RPS advies- en ingenieursbureau

Nadere informatie

Veilig en gezond werken

Veilig en gezond werken Veilig en gezond werken B.E.M. Pennings 2006 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie of op andere wijze

Nadere informatie

Handleiding Storybuilder Bouw. bouwongeval.nl ongevallen eenvoudig online registreren

Handleiding Storybuilder Bouw. bouwongeval.nl ongevallen eenvoudig online registreren Handleiding Storybuilder Bouw bouwongeval.nl ongevallen eenvoudig online registreren Inhoud Inleiding... 2 Opstarten... 3 Eerste keer inloggen... 3 Inloggen met account... 5 Inloggegevens vergeten... 6

Nadere informatie

Protocol voor het handelen bij ongevallen

Protocol voor het handelen bij ongevallen Protocol voor het handelen bij ongevallen maart 2008 Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet, kortweg de Arbowet, is de werkgever verplicht om ongevallen op te nemen in een ongevallenregister en ernstige

Nadere informatie

StoryBuilder Bouw; een instrument om ongevallen te analyseren en maatregelen uit te wisselen in de bouwsector

StoryBuilder Bouw; een instrument om ongevallen te analyseren en maatregelen uit te wisselen in de bouwsector StoryBuilder Bouw; een instrument om ongevallen te analyseren en maatregelen uit te wisselen in de bouwsector Adri C.P. Frijters Arbouw / Postbus 213 / 3840 AE Harderwijk / Frijters@arbouw.nl Martijn Mud

Nadere informatie

Melden ongevallen bij de ISZW

Melden ongevallen bij de ISZW L3G 06.05.B.07 - Melding registratie persoonlijke veiligheid incidenten, Bijlage 1 Melden ongevallen bij de ISZW Verplichte melding van arbeidsongevallen Een werkgever is op grond van de Arbeidsomstandighedenwet

Nadere informatie

T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org

T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieners (VHG) De Molen 30, 3994 DB Houten Postbus 1010, 3990 CA Houten T 030 659 55 50 F 030 659 56 55 E info@vhg.org I www.vhg.org Een arbeidsongeval! Wat nu? Wilt

Nadere informatie

Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties

Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties Datum Kenmerk Melden van (bijna )ongevallen en gevaarlijke situaties Voor het invullen van dit formulier kunt u contact opnemen met de preventiemedewerker 1 (arbo en milieucoördinator) van uw faculteit

Nadere informatie

Veilig werken Veilig werken is het uitgangspunt van

Veilig werken Veilig werken is het uitgangspunt van Veilig werken Veilig werken is het uitgangspunt van werkgever en werknemer. Maar het is nu eenmaal niet mogelijk om alle ongevallen te voorkomen. Soms zijn er zijn situaties waar we niets aan kunnen veranderen.

Nadere informatie

Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie

Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie Procedure melden ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie Inleiding Ondanks alle preventieve maatregelen kan het toch zijn dat zich een ongeval, incident/bijna ongeval of gevaarlijke situatie

Nadere informatie

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN veiligheidsberichten 05-0-00 00/ ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN De procedure met de te nemen acties bij (zeer) ernstige arbeidsongevallen (Z)EAO werd licht aangepast t.o.v. ons vorig bericht

Nadere informatie

WERKDAGFORMULIER LANDSCHAPSBEHEER NEDERLAND

WERKDAGFORMULIER LANDSCHAPSBEHEER NEDERLAND 1 PROVINCIE ORGANISATIE (Hoofdverantwoordelijk) Naam organisator Email Mobielnummer Datum werkdag(en) en werktijden GROEPSGEGEVENS Naam werkgroep Naam contactpersoon Adres Postcode en plaats Email Mobielnummer

Nadere informatie

De menselijke fout; zijn we allemaal gelijk? Bieden verschillen in menselijke fouten mogelijkheden doelgroep-specifieke maatregelen te benoemen?

De menselijke fout; zijn we allemaal gelijk? Bieden verschillen in menselijke fouten mogelijkheden doelgroep-specifieke maatregelen te benoemen? De menselijke fout; zijn we allemaal gelijk? Bieden verschillen in menselijke fouten mogelijkheden doelgroep-specifieke maatregelen te benoemen? Vanessa van Eijk, M.Sc., RPS advies- en ingenieursbureau,

Nadere informatie

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool

Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl. Protocol voor opvang bij ernstige incidenten. Sint Clemensschool Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor opvang bij ernstige incidenten Sint Clemensschool School Sint Clemensschool Bevoegd gezag Stichting Catent Bestuursnummer

Nadere informatie

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN

ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN veiligheidsberichten -0-009 009/ ACTIES BIJ (ZEER) ERNSTIGE ARBEIDSONGEVALLEN VAN UITZENDKRACHTEN Zowel bij havenarbeid als logistieke arbeid kunnen onder bepaalde voorwaarden ook interimarbeiders tewerkgesteld

Nadere informatie

Ernstige arbeidsongevallen

Ernstige arbeidsongevallen Ernstige arbeidsongevallen Meld ze bij de Arbeidsinspectie Ernstige arbeidsongevallen Na een ernstig arbeidsongeval heerst meestal grote verslagenheid in een bedrijf. Op zo n moment wordt men zich er weer

Nadere informatie

(Ernstige) arbeidsongevallen & -aangifte

(Ernstige) arbeidsongevallen & -aangifte (Ernstige) arbeidsongevallen & -aangifte Infodag contactpersonen & directie Rodolf Broers Karen Brems 1 Probleemstelling In de school meldt een aannemer zich aan om te komen bekijken welke sanitaire werken

Nadere informatie

Hoe kan ik Inspectieview gebruiken in mijn toezichtproces?

Hoe kan ik Inspectieview gebruiken in mijn toezichtproces? Hoe kan ik Inspectieview gebruiken in mijn toezichtproces? Versie 1.0 Datum 2 april 2014 Status Definitief Colofon ILT Ministerie van Infrastructuur en Milieu Koningskade 4 Den Haag Auteur ir. R. van Dorp

Nadere informatie

Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen

Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen Samenvatting wetgeving omtrent Machines en Arbeidsmiddelen De wetgeving met betrekking tot machines en arbeidsmiddelen is niet eenvoudig. Er zijn diverse richtlijnen en wetten binnen de Europese Unie en

Nadere informatie

TOOLBOX VEILIG WERKEN MET MACHINES

TOOLBOX VEILIG WERKEN MET MACHINES TOOLBOX VEILIG WERKEN MET MACHINES WAAROM GEBEUREN ER MACHINE - ONGEVALLEN? Accidents are not due to lack of knowledge, but failure to use the knowledge we have. Mr. T. Kletz Ongevallen worden niet veroorzaakt

Nadere informatie

Spoedeisende Hulp behandelingen (2007-2011) 90 Ziekenhuisopnamen (2011) 140 Overledenen (2011) 2

Spoedeisende Hulp behandelingen (2007-2011) 90 Ziekenhuisopnamen (2011) 140 Overledenen (2011) 2 Verbranding door kleding Ongevalscijfers Samenvatting In de periode 27-211 zijn jaarlijks gemiddeld 9 mensen behandeld op een Spoedeisende Hulp (SEH)-afdeling van een ziekenhuis aan verwondingen die zijn

Nadere informatie

The Life Saving Rules Air Liquide Benelux Industries

The Life Saving Rules Air Liquide Benelux Industries The Life Saving Rules Air Liquide Benelux Industries Veiligheidsregels Welke zijn ze? Ik werk niet onder invloed van drugs of alcohol Ik rook niet buiten de daarvoor voorziene zones Ik draag de Persoonlijke

Nadere informatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie

Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Molenstraat 25 8331 HP Steenwijk Tel/fax 0521-512820 directie@clemensschool.nl Protocol voor melding (dreigen met) agressie en/of geweld (verbaal en fysiek) of seksuele intimidatie Sint Clemensschool School

Nadere informatie

HSE guidelines november 2013 WERKEN OP HOOGTE HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS

HSE guidelines november 2013 WERKEN OP HOOGTE HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS S HSE guidelines november 2013 WERKEN OP HOOGTE HSE LIFE THE NATIONAL OIL&GAS INDUSTRY STANDARD FOR PROFESSIONALS Werk veilig of werk niet Bij werkzaamheden aan installaties en systemen zijn strikte procedures

Nadere informatie

VEILIG WERKEN OP HOOGTE

VEILIG WERKEN OP HOOGTE VEILIG WERKEN OP HOOGTE RICHTLIJN VAN DE ALGEMENE SCHOORSTEENVEGERS PATROONS BOND Voor wie is de richtlijn bedoeld? Deze richtlijn geldt voor alle werkenden (werkgevers, medewerkers, zelfstandig werkenden)

Nadere informatie

Major Hazards Control

Major Hazards Control Ongevalsonderzoek Relatie met Brzo 1999 Major Hazards Control Jos van Liempt Arbeidsinspectie MHC Kennismaken met Rijksbreed 15 mei 2009 Ongevalsonderzoek Hoofdonderwerpen Doel Relatie met inspecties Wat

Nadere informatie

-2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn?

-2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn? -2- Bij welke werkzaamheden kan een aanvullende werkvergunning nodig zijn? -2- Noem voorbeelden van orde en netheid (good housekeeping). -2- Noem enkele gevaren op het werk. -2- Noem werkzaamheden of omstandigheden

Nadere informatie

ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator

ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator ALL-CRM Gebruikershandleiding AC-DataCumulator Author: Bas Dijk Date: 23-04-2013 Version: v1.2 Reference: 2013, All-CRM 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave 2 2 Inleiding 3 3 Gebruikershandleiding Windows Forms

Nadere informatie

1. Arbowet: plichten van de werkgever

1. Arbowet: plichten van de werkgever Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 1. Arbowet: plichten van de werkgever... 1 1.1 Pak risico s aan bij de bron... 2 1.2 Wat is psychosociale arbeidsbelasting (PSA)?...

Nadere informatie

Melding incidenten op school protocol + formulier

Melding incidenten op school protocol + formulier Wettelijke basis: Artikel 3 Arbowet. Relatie met overige documenten: - Schoolregels; - Gedragregels; - Arbo-beleidsplan; - Pestprotocol; - Klachtenprocedure. Begripsomschrijving Volgens Van Dale is een

Nadere informatie

Arbeidsongevallen en blootstelling in de metaalsector

Arbeidsongevallen en blootstelling in de metaalsector Arbeidsongevallen en blootstelling in de metaalsector P. Giesbertz J. Kuiper A. Bloemhoff K. Oldenziel Uitgegeven door Stichting Consument en Veiligheid Postbus 75169 1070 AD Amsterdam November 2007 Bij

Nadere informatie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie

Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie Wat doet de Arbeidsinspectie? Alles over de taken en werkwijze van de Arbeidsinspectie 1 De Arbeidsinspectie in het kort De Arbeidsinspectie (AI) maakt deel uit van het ministerie van Sociale Zaken en

Nadere informatie

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Elk bedrijf heeft één of meerdere bedrijfshulpverleners nodig. De bedrijfshulpverleners hebben een voorpostfunctie: zij treden op als voorpost van brandweer,

Nadere informatie

Ervaring of Wetenschap? Loop even mee door de wereld van veiligheid

Ervaring of Wetenschap? Loop even mee door de wereld van veiligheid Ervaring of Wetenschap? Loop even mee door de wereld van veiligheid Dr Linda J. Bellamy, White Queen BV linda.bellamy@whitequeen.nl 1 Maar.. is WETENSCHAP een onderdeel van VEILIGHEID? http://mrlowerynewtonfalls.weebly.com/lab-safetyand-safety-procedures.html

Nadere informatie

BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE

BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE ARBEIDSINSPECTIE DIRECTIE MAJOR HAZARDS CONTROL BEKNOPTE ANALYSE VAN INCIDENTEN IN DE CHEMISCHE INDUSTRIE (BEDRIJVEN DIE ONDER DE WERKINGSSFEER VAN HET BESLUIT RISICO S ZWARE ONGEVALLEN 99 VALLEN) IN DE

Nadere informatie

Unispect - Toolbox 10 - Werken op hoogte. Inleiding

Unispect - Toolbox 10 - Werken op hoogte. Inleiding Unispect - Toolbox 10 - Werken op hoogte Inleiding Het werken op hoogte wordt als normaal beschouwd binnen de bouwnijverheid, echter vallende voorwerpen of werknemers die van grote hoogte naar beneden

Nadere informatie

Arbeidsongevallen met dodelijke afloop

Arbeidsongevallen met dodelijke afloop Arbeidsinspectie Centraal Kantoor Afdeling Monitoring en Beleidsinformatie Arbeidsongevallen met dodelijke afloop Cijfers over de jaren 1997-1998-1999-2000 SEPTEMBER 2001 dr. P.J.M. Martens INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL

MEDEWERKERS VRAGENLIJST BRANCHE-RIE TECHNISCHE GROOTHANDEL 1 Betrekken medewerkers bij de uitvoering van de RI&E. Medewerkers zijn een belangrijke bron van informatie over veiligheid en gezondheid op het werk. Zij hebben belang bij veilige en gezonde werkomstandigheden.

Nadere informatie

Vopak Fundamentals on Safety

Vopak Fundamentals on Safety Vopak Fundamentals on Safety Inleiding Iedereen die op een Vopak-lokatie werkt moet aan het eind van de werkdag naar huis kunnen gaan zonder op enigerlei wijze schade ondervonden of veroorzaakt te hebben.

Nadere informatie

BSCAT en Managementsystemen

BSCAT en Managementsystemen BSCAT en Managementsystemen Veiligheidsdag Apply 15 april 2015 1 SAFER, SMARTER, GREENER De praktijk 2 Risicomanagementproces De Deming SAFER, SMARTER, GREENER Risico s zijn ook kansen No Risk no business

Nadere informatie

Themamiddag ADN Transport van gevaarlijke stoffen per containerbinnenvaart 21 september 2011

Themamiddag ADN Transport van gevaarlijke stoffen per containerbinnenvaart 21 september 2011 Themamiddag ADN Transport van gevaarlijke stoffen per containerbinnenvaart 21 september 2011 1 REAKTIE B.V. Consultant Veiligheidsadviseur Opleidingen gevaarlijke stoffen Verkoop veiligheidsartikelen Advies

Nadere informatie

4 dood 0 4 8 12 16 20. Risico-analyse d.m.v de matrix. Risicomatrix. Gevolg

4 dood 0 4 8 12 16 20. Risico-analyse d.m.v de matrix. Risicomatrix. Gevolg Risico-analyse d.m.v de matrix 1. Maak een lijst met alle gevaren tijdens de werkzaamheden. (met andere woorden: maak een lijst met alles wat mis kan gaan) 2. Bepaal van per gevaar de kans dat het gevaar

Nadere informatie

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015 Holland Solar heet u welkom Veilig werken op daken Solar Solu(ons 2015 Veilig werken op daken ernst van tongeren directeur/eigenaar ID energie bestuurslid Holland Solar assessor Kenteq ( SEI erkenning

Nadere informatie

Handleiding voor het opstellen van een bedrijfsnoodplan

Handleiding voor het opstellen van een bedrijfsnoodplan Handleiding voor het opstellen van een bedrijfsnoodplan HR-CentruM Samenwerken aan je loopbaan! November 2010 Inhoudsopgave Inleiding 3 Bedrijfsnoodplan 4 Belangrijke bedrijfsgegevens 4 De bedrijfshulpverleningsorganisatie

Nadere informatie

Arbocatalogus pkgv- industrie Besloten Ruimten

Arbocatalogus pkgv- industrie Besloten Ruimten Arbocatalogus pkgv- industrie Besloten Ruimten Bijlage 6 Redding uit besloten ruimte 1. BHV en redding uit besloten ruimten 1.1 De rol van de BHV bij hulpverlening in besloten ruimten Werkzaamheden in

Nadere informatie

Unispect - Toolbox 8 - Ongevallen

Unispect - Toolbox 8 - Ongevallen Unispect - Toolbox 8 - Ongevallen Uit onderzoek (CBS) is gebleken dat in het jaar 2000 een kleine 150.000 personen ten minste één arbeidsongeval met letsel is overkomen. Een deel van deze groep overkomt

Nadere informatie

Als in de Bar Styles tabel in de kolom Show For Tasks de task Critical wordt

Als in de Bar Styles tabel in de kolom Show For Tasks de task Critical wordt Critical path aanduidingen in MS Project Auteur: S. van Beek Copyright 2011-01-12 Er zijn twee verschillende mogelijkheden om het critical path in een MS Project planning te signaleren te weten de Bar

Nadere informatie

Haai RISK Leren van incidenten? Van aanbeveling naar daadwerkelijke verbetering. 30 October 2014 Peter A. Berlie, Senior Consultant, Teacher/Assessor

Haai RISK Leren van incidenten? Van aanbeveling naar daadwerkelijke verbetering. 30 October 2014 Peter A. Berlie, Senior Consultant, Teacher/Assessor Haai RISK Leren van incidenten? Van aanbeveling naar daadwerkelijke verbetering. 30 October 2014 Peter A. Berlie, Senior Consultant, Teacher/Assessor Business Process Management, en het managen van risico

Nadere informatie

-1- Over welke domeinen gaat de V&G-wetgeving? -1- Voor wie geldt de V&Gwetgeving? -1- Noem de twee vormen van overleg.

-1- Over welke domeinen gaat de V&G-wetgeving? -1- Voor wie geldt de V&Gwetgeving? -1- Noem de twee vormen van overleg. -1- Noem de groepen signaleringsborden. -1- Noem de twee vormen van overleg. -1- Noem de verschillende vormen van markeringen. -1- Over welke domeinen gaat de V&G-wetgeving? -1- Voor wie geldt de V&Gwetgeving?

Nadere informatie

EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004

EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004 VERSLAG EUROPEAN CONSTRUCTION CAMPAIGN 2004 (Project A663 - Actieperiode juni) Informatie: Arbeidsinspectie, kantoor Groningen Drs. J.R. Boer Landelijk Projectleider Postbus 30016 9700 RM GRONINGEN (050)5225880

Nadere informatie

Welkom. Vooraf. Bekend? 18 november. Ongevalsonderzoek discussieavond AUB..

Welkom. Vooraf. Bekend? 18 november. Ongevalsonderzoek discussieavond AUB.. Welkom 18 november Ongevalsonderzoek discussieavond Vooraf AUB.. Bekend? 2 1 Introductie Ron Bours Boursconsulting.bv Programma Ongevalsonderzoek Introductie Proces Analyse methoden Methodes Verbeteringen

Nadere informatie

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes

Arbeidsomstandigheden. Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes Arbeidsomstandigheden Congres Transport van Afval 5 februari 2015 Marjolein Gobes De afvalbranche Wijzigingen per 1 juli 2015 > 60 miljoen ton afval per jaar +/- 15.000 werknemers Relatief hoog aantal

Nadere informatie

Van incidentmelding naar risicomanagement

Van incidentmelding naar risicomanagement Van incidentmelding naar risicomanagement NVVK 2011 Vanessa van Eijk RPS Advies B.V. Opdrachtgever: Maasstad Ziekenhuis Rotterdam Structuur Incidenten melden Storybuilder gebruiken Meldingssysteem Conclusies

Nadere informatie

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 2. Selecteren, verplaatsen en roteren PP-03-02-01. Voorkennis: Introductie Photoshop (6.0) afgerond.

OPDRACHTKAART. Thema: Prepress. Photoshop 2. Selecteren, verplaatsen en roteren PP-03-02-01. Voorkennis: Introductie Photoshop (6.0) afgerond. OPDRACHTKAART PP-03-02-01 Voorkennis: Introductie Photoshop (6.0) afgerond. Intro: Na het inkleuren van een lijntekening, gaan we nu delen van foto s bewerken. Je kunt met verschillende selectiegereedschappen

Nadere informatie

RISICO HOROSCOOP VOORSPELLING AANTALLEN ONGEVALLEN VOOR SECTOREN EN BEROEPEN

RISICO HOROSCOOP VOORSPELLING AANTALLEN ONGEVALLEN VOOR SECTOREN EN BEROEPEN RISICO HOROSCOOP VOORSPELLING AANTALLEN ONGEVALLEN VOOR SECTOREN EN BEROEPEN Gebaseerd op meldingsplichtige ongevallen en blootstelling aan gevaren Inhoud 1. Inleiding...1 1.1. Toelichting op de gebruikte

Nadere informatie

Veilig werken op hoogte : een richtlijn voor de leden van de Algemene Schoorsteenvegers Patroon Bond

Veilig werken op hoogte : een richtlijn voor de leden van de Algemene Schoorsteenvegers Patroon Bond Veilig werken op hoogte : een richtlijn voor de leden van de Algemene Schoorsteenvegers Patroon Bond Voor wie is de richtlijn bedoeld? De richtlijn veilig werken op hoogte geldt voor alle leden binnen

Nadere informatie

Lijst van begrippen en definities

Lijst van begrippen en definities Ongeval met dood tot gevolg Iemand is dodelijk gewond als hij of zij bij een ongeval om het leven is gekomen of binnen dertig dagen na het ongeval aan de gevolgen van letsel overlijdt, met uitzondering

Nadere informatie

NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering

NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering NEN 3140 Veilige Bedrijfsvoering Als werkgever bent u verantwoordelijk voor veilige installaties en het veilig kunnen werken van uw personeel in een elektrotechnische omgeving. In zowel de Arbowet als

Nadere informatie

Is er een onderscheid te maken in (potentiele) effecten van incidenten?

Is er een onderscheid te maken in (potentiele) effecten van incidenten? Is er een onderscheid te maken in (potentiele) effecten van incidenten? Wim Grim ing., M.Sc. 31 Maart 2015 Aanleiding voor het onderwerp BST onderzoek bij verschillende multinationals (2009) Ons bedrijf

Nadere informatie

Definitie van een ernstig arbeidsongeval volgens artikel 94bis 1 van de Welzijnswet:

Definitie van een ernstig arbeidsongeval volgens artikel 94bis 1 van de Welzijnswet: 7.1.2 Bestrijding van ernstige arbeidsongevallen Wat is een ernstig arbeidsongeval? Definitie van een ernstig arbeidsongeval volgens artikel 94bis 1 van de Welzijnswet: Een ongeval dat zich op de arbeidsplaats

Nadere informatie

Het echte VOL-VCA examen dat u na de opleiding gaat maken omvat 70 vragen en daarvoor heeft u maximaal 105 minuten de tijd.

Het echte VOL-VCA examen dat u na de opleiding gaat maken omvat 70 vragen en daarvoor heeft u maximaal 105 minuten de tijd. Dit proefexamen omvat 35 vragen over de hoofdstukken 1 tot en met 3 van het PBNA lesboek VOL-VCA. Aan dit proefexamen mogen maximaal 50 minuten besteed worden. Elk goed antwoord levert u 1 punt op. Voor

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Aan de slag

Hoofdstuk 2: Aan de slag Hoofdstuk 2: Aan de slag 2.0 Introductie Hoofdstuk 1: De PowerPoint interface, beschrijft de verschillende onderdelen van de PowerPoint interface. Dit hoofdstuk leert de basis toepassingen van het gebruik

Nadere informatie

RISICOANALYSE SPREADERBEAMS VOLGENS METHODE FINE EN KINNEY

RISICOANALYSE SPREADERBEAMS VOLGENS METHODE FINE EN KINNEY RISICOANALYSE SPREADERBEAMS VOLGENS METHODE FINE EN KINNEY INHOUDSOPGAVE: Hoofdstuk Omschrijving Pagina 1 Inleiding 2 2 Risicoanalyse 2 3 Risicobeoordeling 4 4 Risicoreductie 7 1. INLEIDING: Het spreader

Nadere informatie

Bedrijfshulpverleningsplan

Bedrijfshulpverleningsplan Bedrijfshulpverleningsplan voor de openbare apotheek te Datum opmaak: bijlage 8 61 Inhoud 1 Basisgegevens Apotheek Arts Ziekenhuis met EHBO-post Aanwezige bedrijfshulpverleners 2 Informatie/instructie

Nadere informatie

LAST- MINUTE RISICOANALYSE

LAST- MINUTE RISICOANALYSE LAST- MINUTE RISICOANALYSE LMRA PERSOONLIJKE RISICOANALYSE Naam uitvoerder : Functie : LAST-MINUTE RISICOANALYSE PERSOONLIJKE RISICOANALYSE SAMEN STREVEN NAAR EEN VEILIGERE WERKPLEK Bij Stork zijn we persoonlijk

Nadere informatie

Ongeval en Beroepsziekte

Ongeval en Beroepsziekte Ongeval en Beroepsziekte Rechte rug recht en slappe knieën Erik Stigter, bedrijfsarts, forensisch arts Peter Wulp, bedrijfsarts Medisch adviseurs Inspectie SZW Preventie van gezondheidsschade door arbeid

Nadere informatie

Risico s, breng ze in kaart! De Bow-Tie methode 25 april 2012

Risico s, breng ze in kaart! De Bow-Tie methode 25 april 2012 Risico s, breng ze in kaart! De Bow-Tie methode 25 april 2012 Risico s in het ziekenhuis Welke spuit hoort bij welke pomp? Bron: UMCU cursus Patientveiligheid Luchtvaart en Olie NTA Veiligheidsmanagementsysteem:

Nadere informatie

Handleiding helpdesk. Datum: 08-10-2014 Versie: 1.0 Auteur: Inge van Sark

Handleiding helpdesk. Datum: 08-10-2014 Versie: 1.0 Auteur: Inge van Sark Datum: 08-10-2014 Versie: 1.0 Auteur: Inge van Sark Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Beheer helpdesk... 3 1.1. Settings... 3 1.2. Applicaties... 4 1.3. Prioriteiten... 5 1.4. Gebruik mailtemplates...

Nadere informatie

BHV plan. Naam bedrijf. Plaats, datum. Inhoud. 1. Basisgegevens bedrijf. 2. BHV organisatie. 3. BHV materialen. 4. Instructies voor het personeel

BHV plan. Naam bedrijf. Plaats, datum. Inhoud. 1. Basisgegevens bedrijf. 2. BHV organisatie. 3. BHV materialen. 4. Instructies voor het personeel BHV plan Naam bedrijf Plaats, datum Inhoud 1. Basisgegevens bedrijf 2. BHV organisatie 3. BHV materialen 4. Instructies voor het personeel 5. Noodkaarten en plattegronden 6. Oefenen 7. Voorbeelden van

Nadere informatie

Project. Werken op Hoogte. HSE-Comité Nogepa d.d. 11-09-2013. Project Werken op hoogte - Nogepa HSE Comité d.d. 11 september 2013 1

Project. Werken op Hoogte. HSE-Comité Nogepa d.d. 11-09-2013. Project Werken op hoogte - Nogepa HSE Comité d.d. 11 september 2013 1 Project Werken op Hoogte HSE-Comité Nogepa d.d. 11-09-2013 1 Project Werken op hoogte Safety is not an intellectual exercise to keep us in work. It is a matter of life and death. It is the sum of our contributions

Nadere informatie

Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen

Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen Congres Veiligheid & Toezicht 10 november 2014 Aansprakelijkheid bij Arbeidsongevallen Mr. E.H. de Joode Inleiding Veiligheid & Toezicht Op de werkvloer Ondergeschiktheid werknemer Zorgplicht werkgever

Nadere informatie

V&G-deelplan uitvoeringsfase Nummer : Versie : 1. VEILIGHEIDS- EN GEZONDHEIDSGEVAREN Status : invulform

V&G-deelplan uitvoeringsfase Nummer : Versie : 1. VEILIGHEIDS- EN GEZONDHEIDSGEVAREN Status : invulform Project: VEILIGHEIDS- EN GEZONDHEIDSPLAN Op te stellen door de bij de uitvoeringen betrokken partijen BEDRIJFSGEGEVENS WERKZAAMHEDEN In te vullen door Van de Kreeke Wegenbouw Naam:.. Omschrijving:. Adres:...

Nadere informatie

Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van

Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van The Safety Bible Copyright by Katoen Natie en by Dicky voor de illustraties. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke

Nadere informatie

MIJN VISIE OP: INCIDENTENONDERZOEK

MIJN VISIE OP: INCIDENTENONDERZOEK MIJN VISIE OP: INCIDENTENONDERZOEK BEHEERSING (CARE) HANDELINGEN BESCHERMING (CURE) VERLIEZEN Letsel Schade RISICO S PROCES- STORING KANS SITUATIES NEAR MISS Bijna Ongeval / t KEN NET CLOUD - filosofie

Nadere informatie

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007

Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Resultaat Atex 137 toezicht in 2007 Pagina 1 van 9 Samenvatting In 2007 zijn door de directie MHC bij 41 BRZO99 en Arie bedrijven Atex 137 inspecties uitgevoerd op een wijze als beschreven in het toezichtbeleid

Nadere informatie

Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013

Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Arbo jaarverslag 2012 & Arbo jaarplanning 2013 Ronald Govers Mei 2013 Vastgesteld directie d.d. 4 juni 2013 2 Arbo jaarverslag 2012 Index 1. Inleiding blz.

Nadere informatie

Het ARBO besluit en snelkoppelingen

Het ARBO besluit en snelkoppelingen Het ARBO besluit en snelkoppelingen De Risico - Inventarisatie & - Evaluatie (RI&E) is al sinds 1 januari 1994 verplicht. Met de RI&E controleert u de werkomgevingen op mogelijke veiligheidsrisico s. De

Nadere informatie

EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT Beoordeling van explosiegevaren door stof van installaties en arbeidsplaatsen

EXPLOSIEVEILIGHEIDSDOCUMENT Beoordeling van explosiegevaren door stof van installaties en arbeidsplaatsen Installatie: Arbeidsplaats: Beschrijving van de installatie en arbeidsplaats Verantwoordelijke: (1) Brandbare Stoffen (2) Gegevens van de meest kritische stof Ontstekingstemperatuur: Ontstekingsenergie:

Nadere informatie

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Welzijnsdag 12 november 2012 1 Inhoudsopgave Korte schets wetgeving De risicoanalyse Preventiemaatregelen Rolverdeling in

Nadere informatie

Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem

Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem MEMO Korte uitleg gebruik Jira als bevindingregistratie systeem Aan : Jira gebruikers Datum : 26 juli 2010 Van : Sogeti Jira beheer Versie : 1.1 INLEIDING Deze verkorte uitleg van het gebruik van Jira

Nadere informatie