Integer ontwikkelen. tekst Bernard Hulsman en Arnoud Veilbrief beeld Peter de Krom. 12 pro17/11

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Integer ontwikkelen. tekst Bernard Hulsman en Arnoud Veilbrief beeld Peter de Krom. 12 pro17/11"

Transcriptie

1 Integer ontwikkelen tekst Bernard Hulsman en Arnoud Veilbrief beeld Peter de Krom 12 pro17/11 Het imago van de vastgoedsector heeft de afgelopen jaren gevoelige klappen opgelopen door enkele grote en minder grote schandalen. PRO nodigde drie beslissers uit de sector uit om te praten over integer ontwikkelen. Laten we er niet omheen draaien: is het lastig om op feestjes te zeggen dat je in het vastgoed werkt? Sprunken: Niet erger dan toen ik in het vastgoed ging werken. Men vindt er altijd wel iets van. Staat het in een verdacht hoekje? Sprunken: Ehmm, een commercieel hoekje. Mensen zien het als plat geld verdienen. Ik ben altijd aan het uitleggen wat voor bijdrage we leveren aan de kwaliteit van de leefomgeving. Jagersma: Ik krijg op verjaardagen nooit dat soort commentaar. Het zal wel komen doordat ze andere aangrijpingspunten hebben, ik ben namelijk ook voorzitter van ADO Den Haag. (gelach) Vervolgt: Maar in mijn werk is het wel consequent een thema en ik heb er last van. Pensioenfondsen beleggen in vastgoed en die staan onder toezicht van De Nederlandsche Bank. Dat levert vaak lastige discussies op omdat de toezichthouder en de pensioenfondsen niet altijd precies weten hoe de vastgoedsector in elkaar zit. Je moet erg je best doen om de sfeer goed te krijgen. Van der Gugten: Toen ik als directeur van een Rotterdamse corporatie in 1992 de overstap maakte van de volkshuisvesting zo heette het toen nog naar de commercie, werd er toch wel scheef tegenaan gekeken. Ik heb zelf geen moeite gehad met de overstap en er ook nooit last van gehad, maar ik moest wel wat uiteggen. In de vastgoedwereld werd alleen maar gedacht aan geld verdienen. Inderdaad blonk de sector toen nog niet uit in zaken als stadsvernieuwing. Toch vond wethouder Pim Vermeulen het juist goed. Die vond al dat er meer koopwoningen en duurdere huurwoningen moesten komen. Het was het begin van de nieuwe tijd. Dat was toen. En nu? Nogmaals, ik heb er persoonlijk geen last van, maar de schandalen van de laatste jaren zijn natuurlijk heel slecht geweest voor het imago van de sector. De vastgoedsector, dat is in de ogen van het publiek ruig geld verdienen met ondoorzichtige transacties, die breed worden uitgemeten in de pers.

2 De deelnemers Henk Jagersma directeur Syntrus Achmea Vastgoed Peter van der Gugten directeur Proper-Stok Fransje Sprunken directeur Concepten bij VORM Ontwikkeling Logisch, als een pand soms in een dag tientallen miljoenen meer waar kan worden... Jagersma: Er kunnen allerlei redenen zijn voor plotselinge waardesprongen, maar dat moet je dan vervolgens wel kunnen onderzoeken en uitleggen. In de loop der tijd zijn daar veel nieuwe instrumenten voor ontwikkeld: externe taxaties, doorlichtingen, eigen waardeberekeningen, ROZ IPD. En vooral het transactieregister, dat ik het beste instrument van de afgelopen jaren vind. Daarmee kun je van alle objecten de transactiegeschiedenis nagaan. Toen ik in Amsterdam binnenkwam, zei ik: dat gaan we meteen invoeren. Dat is ook nodig, want het vastgoed ís ook een ontransparante sector. Dat komt doordat je altijd over unieke producten praat. Waarom leiden unieke producten tot een minder transparante markt? Jagersma: Vastgoed, of het nu een kantoorpand, een winkel of een woning is, heeft heel veel objectgebonden eigenschappen die de prijs beïnvloeden. Dat maakt het bepalen van de waarde een stuk lastiger. En daar komt nog bij dat je ook nog de waarde in de toekomst moet inschatten. Daar zit veel kennis en ondernemerschap in, vrij ondoorzichtig voor buitenstaanders. Even terug naar dat imago. In hoeverre komt dat overeen met de werkelijkheid? Van der Gugten: Er zijn veel soorten spelers en veel soorten vastgoed. Panden opknappen en doorverkopen is een ander vak dan het ontwikkelen van een winkelcentrum, of een woonwijk in publiek-private samenwerking. Maar de buitenwereld ziet het als één sector. De kwaden sleuren de goeden mee. Jagersma: Er zijn altijd twee werelden geweest: de wereld van het snelle geld en die van innoverende ontwikkelaarsbouwers die bezig zijn met grote projecten. Ze raken elkaar wel, maar je voelt de spanning tussen die twee. Waar komen die werelden elkaar tegen? Jagersma: Je komt elkaar de hele dag tegen, maar dat betekent niet dat iedereen met iedereen samenwerkt. Tijdens de MIPIM in Cannes (de grote internationale vastgoedbeurs, red.) hebben ze zelfs hun eigen cafés. De jongens van het snelle geld zaten in Caffé Roma. Daar willen de meeste partijen niet gezien worden. Er zaten trouwens veel Nederlanders. Welk café was het gezelligst? Jagersma: Het is maar waar je van houdt. (gelach) Irriteert het weleens dat de buitenwereld de hele vastgoedwereld als één groep beschouwt? Jagersma: Weet je waar ik me groen en geel aan heb geërgerd? Aan het aantal schikkingen. Vanwege een gebrek aan capaciteit. Ik weet nog uit mijn tijd als directeur Financiën bij de gemeente Den Haag hoe bij bijstandsgerechtigden de tandenborstels werden geteld. Wie er een te veel had, had een probleem. Daar was genoeg capaciteit voor, en hiervoor niet. Schandalig! pro17/11 13

3 Van der Gugten: Op het moment dat het publiek hoort van een schikking van 50 miljoen denkt het onmiddellijk: dan zal hij wel 100 miljoen verdiend hebben. Het beeld van een sector waar op duistere manier geld wordt verdiend, en waar je je schuld kunt afkopen, wordt versterkt. Jagersma: Het leidt ook tot onduidelijkheid. Na zo n schikking krijgen wij meteen een brief van het desbetreffende bedrijf met de boodschap: we kunnen gewoon weer zaken doen. Wat moet je dan doen? Je wilt niet met malafide partijen in zee gaan, zeker nu de pensioenfondsen en toezichthouders scherp opletten. Maar je mag ook niet voor eigen rechter spelen en zo n bedrijf in de ban doen. Justitie legt het probleem van de vastgoedcriminaliteit op ons bord neer. Wat is er de laatste jaren veranderd in de sector? Jagersma: Er is enorm veel ten goede veranderd. De cowboys die op het snelle geld afkwamen, zie je nu veel minder. Iedereen die zaken doet, wordt gescreend. Via Google en alle mogelijke registers. Als ze er niet schoon doorheen komen, vallen ze af. Al kunnen er natuurlijk uitzonderingen zijn. Als je bezig bent met de herontwikkeling in een deel van de stad waar een dubieuze figuur meerdere panden in eigendom heeft, dan moet je wel samenwerken. Maar zo iemand wordt geen reguliere gesprekspartner. Zouden die strengere regels er ook zijn gekomen zonder de publiciteit over de grote affaires? Jagersma: Al die nieuwe instrumenten zijn natuurlijk wel een reactie op misstanden, met name op de Bouwfondsaffaire. Het ís ook al een andere sector dan vijf jaar geleden. Overal zie je dat het weer gaat om kwaliteit. Van der Gugten: Ja, daar is een stevige impuls van uitgegaan. We zeiden tegen elkaar: jongens, we moeten echt iets doen om het imago van de sector te verbeteren. En ook om de branche zelf op te schonen. Zelf werken ze al jaren op een schone manier. Van der Gugten: Bij ons is het al 15 jaar gebruikelijk om te kijken wie er achter een bieding zit. Waar gaat het geld naartoe, waar zit hun hoofdkantoor? Als dat een adres in Monaco was, begonnen we er niet aan. Tenzij je, zoals Henk vertelt, iets moet verwerven om een gebied te ontwikkelen. Maar dat werd dan transparant besproken met de gemeente erbij. Sprunken: Ik kom bij LSI vandaan. We waren een nieuwe club die uit het niets opkwam, midden in de vastgoedhype. Wij werden gezien als een stel cowboys. Daarom wisten we: er wordt met een vergrootglas naar ons gekeken. Alles moest honderd procent kloppen. Ook de Neprom is met een gedragscode gekomen. Zijn al die gedragsregels die de sector weer gezond moeten maken ook altijd werkbaar? Sprunken: Het is soms lastig om te zeggen waar de grenzen liggen. In dit vak gaat het veel over gunnen. Ik bouw graag een band op met mensen met wie ik zaken doe. Op een gegeven moment ga je daar mee uit eten. Dat mag. Maar een skivakantie, mag dat ook nog? Waar liggen de grenzen? Van der Gugten: Ik ken een geval van een burgemeester die een projectontwikkelaar goed kent, maar absoluut niet met hem op de foto wilde. Bang dat die foto ooit opduikt. Dat soort onnatuurlijke situaties krijg je. Een ander voorbeeld: jarenlang gaven wij met kerst bijzondere relatiegeschenken, als een soort 14 pro17/11

4 creatief visitekaartje van ons bedrijf. Dat doen we al een paar niet meer. Er is veel angst. Jagersma: Rond de feestdagen bléven we met pallets wijn heen en weer rijden. Het gebaar verloor z n betekenis. Maar het idee dat je geen wijn meer zou mogen geven als gebaar aan waardering, dat vind ik je reinste flauwekul. Dat moet je gewoon kunnen doen. Sprunken: Als we naar de beurs in Cannes gingen, mochten zakenrelaties in ons vliegtuig mee. Kan dat wel of kan dat niet? Van der Gugten: Dat vind ik link. Ik vind dat zoiets eigenlijk niet kan. Ik zou het als bedrijf niet voorstellen. En als politici meegaan, dan vind ik dat stom van ze. Sprunken: We hebben nooit politici mee gehad, alleen beleggers en aannemers. Er werden geen deals gesloten, maar je hoopt natuurlijk wel dat je elkaar aardig gaat vinden. Van der Gugten: Tja, is dat niet integer? Of is dat gewoon elkaar leren kennen? Jagersma: Wij hebben een vaste regel: iedereen betaalt in ieder geval zelf zijn reis- en verblijfkosten. En meer in het algemeen is mijn regel: als het in De Telegraaf kan, dan is het transparant. Je noemt de krant. Hoe kan een gemiddelde krantenlezer nagaan of de lessen van het verleden geleerd zijn? Jagersma: Simpel. Wordt er kwaliteit geleverd voor een redelijke prijs? En daarin is het transactieregister een geweldig instrument. Over kwaliteit heeft iedereen zijn eigen oordeel, maar de prijsvorming is een stuk helderder. Van der Gugten: De krantenlezer, dat vind ik toch wel lastig. Er hoeft maar één corporatiedirecteur in de fout te gaan of het imago ligt alweer aan diggelen. Sprunken: De journalistiek is uit op incidenten. Jagersma: Incidenten heb je altijd. De vraag is: hoe ga je ermee om? Dat is aan ons en daarom moeten wij tegengas geven. Met het transactieregister, een betere screening van partijen en een algehele cultuurverandering in bedrijven. Dan zullen mensen op een bepaald moment zeggen: het is een andere sector geworden! Sprunken: Het ís ook al een andere sector dan vijf jaar geleden. Overal zie je dat het weer gaat om kwaliteit. Package deals met torenhoge huren en nog een vette BAR (bruto aanvangsrendement, red.) eroverheen, de luchtbellen die verkocht werden: dat is er allemaal niet meer. Van der Gugten: Maar dat wil niet zeggen dat mensen anders tegen vastgoedbranche aankijken. Zo van: de winsten zijn lager dus zijn we integer. Sprunken: Ik denk dat niet-integer gedrag sneller ontstaat in een overspannen markt, met hoge marges en gekke deals. Maar als de economie weer aantrekt, keren dan de oude praktijken ook weer terug? Jagersma: We moeten stringent blijven screenen. De kwetsbaarheden die nu eenmaal inherent zijn aan vastgoed unieke producten, grote bedragen en weinig transparantie blijven aanwezig. Degenen die fout zitten, vallen af. Dat geldt ook voor de financiers, ze komen niet meer in. Over wat voor mensen hebben we het dan? Jagersma: Personen met veroordelingen. Sprunken: Met Bouwfonds doen wij gewoon weer zaken. Jullie ook... Jagersma: Bouwfonds heeft volledig schoon schip gemaakt. Dan kun je gewoon weer zaken met ze doen. Tegen Janssen de Jong (oud-werknemers van de infratak van dit bouwbedrijf zijn veroordeeld en de NEPROM heeft met de Raad van Bestuur over de risico s voor de projectontwikkelingstak gesproken, red.) heb ik gezegd: het is buitengewoon vervelend wat er is gebeurd, maar jullie hebben snoeihard ingegrepen. Moet je ze dan nog jaren uitsluiten? Over de vraag welke invloed de nieuwe gedragscode van de NEPROM in de zuivering van de branche speelt, zijn ze het eens. De code is niet waterdicht, maar heel belangrijk in de cultuurverandering in bedrijven. Bij Sprunken zijn de koninkrijkjes opgeheven en gaat iedere betaling langs twee mensen. Van alle objecten worden dossiers bijgehouden, iedere zakenpartner wordt gescreend en alle medewerkers ondertekenen de gedragscode, zegt Jagersma. En integer handelen staat veel explicieter op de agenda, zegt Van der Gugten. Het besef dat het not done is om de boel te belazeren, dringt door in de hele organisatie. Dat is ook eigenbelang, erkent hij. Natuurlijk. Wij werken heel veel in opdracht van de overheid. Als wij niet honderd procent betrouwbaar zijn en er zou een schandaal uitkomen, dan is het gewoon afgelopen. Welke sanctie staat er op het overtreden van de gedragscode van de NEPROM? In laatste instantie: royement. Maar daar gaat Incidenten heb je altijd. De vraag is: hoe ga je ermee om? Dat is aan ons en daarom moeten wij tegengas geven. pro17/11 15

5 16 pro17/11 De buitenwereld ziet het vastgoed als één sector. De kwaden sleuren de goeden mee. het niet om, vinden ze. Want van een openlijke berisping van de Neprom, zoals Multi Development heeft ondervonden, gaat al een stevig effect uit. Jagersma: De NEPROM heeft tanden gekregen. De cultuurverandering zal indalen bij alle aangesloten bedrijven. Maar toch, een royement door de NEPROM verbiedt het een bedrijf niet om zaken te blijven doen. Sprunken: De NEPROM is een heel belangrijke club geworden. Het is een keurmerk. Niet lid zijn, dat kan nog. Maar geroyeerd zijn als lid? Van der Gugten: Ik denk dat maar weinig mensen kunnen zeggen: kom, ik ben uit de brancheorganisatie gezet, ik ga vrolijk door. Natuurlijk kun je pandjesbaas worden, maar onder de grote ontwikkelaars die bepalen hoe Nederland eruit gaat zien, ben je weg. Jagersma: Ik denk dat het voor het merendeel van de bedrijven het faillissement zou betekenen. Financiers blokkeren je, dus je komt niet meer aan je financiering; beleggers blokkeren je, dus je bent je afzet kwijt, en gemeenten willen je niet meer aan tafel hebben. In de code wordt ook gerept van maatschappelijk verantwoord ondernemen. In Amstelveen heeft KPMG een nieuw kantoor neergezet, pal naast het oude kantoor, dat nog vrij nieuw was. En dat met achttien procent leegstand. Zouden projectontwikkelaars dan niet kunnen zeggen: nee, de leegstand is al veel te groot? Jagersma: Ieder zijn rol. Als er regulering moet komen, dan is dat aan de overheid. Overigens straft het kwaad zichzelf. Nu lukt het nog een paar keer, maar straks is het overschot zo groot, dat geen belegger er meer instapt. Van der Gugten: Wat ook je ook altijd hoort is: die projectontwikkelaars bouwen die weilanden maar vol. Terwijl er in Nederland geen kantoor of huis gebouwd wordt zonder goedkeuring van de overheid. En we moeten binnenstedelijk bouwen. Tegelijk is dat door alle regelgeving zo moeilijk, dat de druk op het buitengebied weer toeneemt. Sprunken: Wij hebben geprobeerd een kantoorboulevard te realiseren op het Weena in Rotterdam. Maar er zijn zo veel regels, dat je het niet binnen de tijd voor elkaar bokst. Dan moet je wel weer uitwijken naar de rand van Rotterdam. Jagersma: Koeien protesteren niet zo veel. Wat behoort wel tot de maatschappelijke verantwoordelijkheid van de sector? Van der Gugten: In eerste instantie dat we eerlijk en transparant zakendoen. Maatschappelijke verantwoordelijkheid in bredere zin bouwen binnen de steden, het bestrijden van leegstand, energiezuinig bouwen dat zijn thema s die gedragen moeten worden door een combinatie van partijen, ook door de overheid. Jagersma: Het is een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid. Van der Gugten: Maar er zijn partijen die zeggen: als we niet kunnen bouwen volgens het green building-systeem, dan doen we het niet. Sprunken: Het gebeurt al. Als je een kantoor bouwt en je doet het niet groen genoeg, dan mis je al vijf BAR-punten. Van der Gugten: Ik vind dat een mooi voorbeeld van zelfreinigend vermogen. Als je niet groen bouwt, dan worden de exploitatiekosten te hoog en haken beleggers snel af. Zien jullie een verschil tussen de oude en de nieuwe garde in de manier waarop ze zaken doen? Denken jongeren anders? Van der Gugten: Of daar nou de scheiding zit... Een deel van de oude garde vond het heel normaal om op een louche manier zaken te doen, maar er waren er ook die zich aan de regels hielden. Sprunken: Misschien is het eerder omgekeerd. Jongeren die zijn ingestapt tijdens de hype en meteen een BMW mochten uitzoeken, schrikken zich nu rot van de recessie. Die zijn dat helemaal niet gewend. Jagersma: Ik vind de tegenstelling oude tijd/nieuwe tijd interessanter. In de oude tijd gebeurden veel dingen die vandaag ondenkbaar zijn, maar ik ken ook nog wel een paar jonge types die, al zijn ze nog geen dertig, geen enkele screening zullen doorkomen. Elke generatie zul je weer opnieuw moeten opvoeden.

Inhoud. Voorwoord 7. Epiloog: Makkelijker dan je dacht 91

Inhoud. Voorwoord 7. Epiloog: Makkelijker dan je dacht 91 Inhoud Voorwoord 7 1. Waarom ga je niet beleggen? 11 2. Rare jongens, die beursgoeroes 19 3. Sparen kost rendement 27 4. Zoek niet naar die ene speld 37 5. De lange termijn 45 6. Lage kosten 51 7. Welk

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Hoe zou je dit vertellen aan iemand die er vandaag niet bij is? Leerlingen helpen om wiskunde te begrijpen: Vragen die: Ben je het er mee eens?

Hoe zou je dit vertellen aan iemand die er vandaag niet bij is? Leerlingen helpen om wiskunde te begrijpen: Vragen die: Ben je het er mee eens? Leerlingen helpen om wiskunde te begrijpen: 1 2 Welke strategie heb je gebruikt? 3 Ben je het er mee eens? Ben je het er mee oneens? 4 Zou je die vraag aan de klas kunnen stellen? 5 Kun je je 6 Wil 7 oplosmethode

Nadere informatie

Maaike Rodenburg. maaikerodenburg@hotmail.com. 1. Resultaten blz. 2 2. Conclusie blz. 3 3. Antwoorden blz. 4

Maaike Rodenburg. maaikerodenburg@hotmail.com. 1. Resultaten blz. 2 2. Conclusie blz. 3 3. Antwoorden blz. 4 Maaike Rodenburg maaikerodenburg@hotmail.com 1. Resultaten blz. 2 2. Conclusie blz. 3 3. Antwoorden blz. 4 1 In totaal zijn alle 38 supporters van Cittaslow Midden-Delfland uitgenodigd om deel te nemen

Nadere informatie

Les 2 Integratie Leestekst: Begeleid Werken. Introductiefase

Les 2 Integratie Leestekst: Begeleid Werken. Introductiefase Les 2 Integratie Leestekst: Begeleid Werken "Welkom:... " Introductiefase 1. "In de vorige les hebben we weer met een kaart gewerkt. Daarop stonden alle 4 de vragen die we de vorige lessen gebruikt hebben

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Checklist beleggen in vastgoed

Checklist beleggen in vastgoed i van 5 Checklist beleggen in vastgoed Je kunt beleggen in beursgenoteerde vastgoedfondsen (vaak aandelen die dagelijks verhandelbaar zijn op de beurs) en in niet-beursgenoteerde vastgoedfondsen. Deze

Nadere informatie

Laat ik voorop stellen dat ook de SP van mening dat er iets moet gebeuren aan het centrum van Kerkrade.

Laat ik voorop stellen dat ook de SP van mening dat er iets moet gebeuren aan het centrum van Kerkrade. Onderwerp: financiële kaders Centrumplan Bijdrage aan het debat van SP Fractievoorzitter Marianne Laumann in eerste termijn. Kerkrade-centrum staat aan de vooravond van de grootste herstructurering in

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 1 Je ouders zijn ook maar mensen 11 2 Eerst ruzies, nu ook nog de scheiding 21 3 Dit is niet eerlijk! 31 4 Wat cijfers ons leren 41 5 En toen veranderde mijn wereld 51 6 Bij wie

Nadere informatie

Opinieonderzoek toekomst financiële sector

Opinieonderzoek toekomst financiële sector Opinieonderzoek toekomst financiële sector Presentatie afsluitende bijeenkomst 24 november Lessen en vragen voor de toekomst Martijn Lampert 1 Vertrouwen Betekenis (Van Dale): 1. Met zekerheid hopen 2.

Nadere informatie

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk?

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Zodra er twee of meer mensen in 1 ruimte zijn is er sprake van communicatie, ook al wordt er niet gesproken. Het is

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Over schulden gesproken

Over schulden gesproken Over schulden gesproken Verhalen uit de praktijk Sandra van der Stege 8 Inleiding In Nederland zijn veel mensen met schulden. Ongeveer 1 op de 5 mensen heeft moeite om elke maand rond te komen. In de schulden

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Van duurzaam gebouw naar duurzaam gebruik

Van duurzaam gebouw naar duurzaam gebruik Van duurzaam gebouw naar duurzaam gebruik Artikelen over duurzaam bouwen en renoveren buitelen over elkaar heen. Maar Nederland bouwt tegenwoordig al erg duurzaam. En het energieverbruik is al fors teruggedrongen.

Nadere informatie

Project Alcohol 2014

Project Alcohol 2014 Project Alcohol 2014 Naam: Jong geleerd is oud gedaan!!!! Laat je niet Naam: F L s E s E N Klas:!!! 1 Inleiding De carnaval komt eraan. Een feest dat gevierd moet worden. Maar is het feestje van plezier

Nadere informatie

Aflevering 6: Eigen bedrijf

Aflevering 6: Eigen bedrijf Aflevering 6: Eigen bedrijf Vragen vooraf: Heb je wel eens een eigen bedrijf gehad? Ken je mensen met een eigen bedrijf? Wat voor soort bedrijf is dat? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Khalid wil een

Nadere informatie

Assertief op het werk

Assertief op het werk Carola van Dijk en Hans Elbers (red.) Assertief op het werk Ikke, ikke, ikke zonder dat de rest... INHOUD Voorwoord 7 Inleiding 9 1 Het verschil tussen subassertief, agressief en assertief gedrag 11 2

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

6555 BW Wat kun je doen als je te snel boos bent.indd 12

6555 BW Wat kun je doen als je te snel boos bent.indd 12 Hoofdstuk twee Een geheimpje over boosheid Iedereen wordt wel eens boos. Het is zelfs zo n gewoon gevoel dat we een heleboel woorden hebben om het te beschrijven. Hier zijn een paar woorden die allemaal

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Ron Jans Spelers mogen falen, maar niet bang zijn om fouten te maken

Ron Jans Spelers mogen falen, maar niet bang zijn om fouten te maken Ron Jans Spelers mogen falen, maar niet bang zijn om fouten te maken Toen hij als achttienjarige het betaald voetbal binnenkwam bij zijn eigen vereniging PEC Zwolle, kreeg Ron Jans te maken met verbaal

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders

Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Onderzoeksrapport Normaal Bankieren Nederland: bankieren moet anders Bankieren kan echt anders en vooral normaler Beste lezer, Het vertrouwen in banken is historisch laag. En dat is niet verwonderlijk.

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 9: februari 2015 Thema 6: De last van het verleden

Deel het leven Johannes 9: februari 2015 Thema 6: De last van het verleden Preek Gemeente van Christus, Het is een vreemde vraag, die de discipelen stellen: Heeft hij zelf gezondigd of zijn ouders? Ze zien iemand aan de kant van de weg zitten. Iemand die al vanaf zijn geboorte

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg.

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg. Veel nieuw bij de DUO Laatst was ik op bezoek bij de DUO om in het nieuwe gebouw in Groningen te kijken. Naar het gebouw zelf en het Nieuwe Werken dat ze daar toepassen. Er is veel nieuw, want is er blijkt

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Henk Oostdam is fiscaal adviseur bij zijn eigen praktijk Tax Consult Network en is de vertrouwenspersoon van Tim Coronel en Peter Ouwehand

Henk Oostdam is fiscaal adviseur bij zijn eigen praktijk Tax Consult Network en is de vertrouwenspersoon van Tim Coronel en Peter Ouwehand Henk Oostdam is fiscaal bij zijn eigen praktijk Tax Consult Network en is de vertrouwenspersoon van Tim Coronel en Peter Ouwehand 30 RBA_Fiscale Opleidingen 2015-2016 30 mijn Henk Oostdam We kijken samen

Nadere informatie

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk.

Micha kijkt Ruben aan. Hij trekt een gek gezicht. Micha houdt niet van puzzelen, want de puzzels die oma maakt, zijn altijd heel erg moeilijk. 1. Puzzelen Wie er het eerst is! Micha staat bij het schoolhek. Hij krijgt een harde klap op zijn schouder van Ruben, zijn grote broer. Oké. Micha is wel in voor een wedstrijdje. Hij begint meteen te rennen,

Nadere informatie

Johan liet Sjaak niet uitpraten maar onderbrak hem.` Wel stadse stresskip, maak je over ons Noordelingen maar geen zorgen hoor en je weet trouwens

Johan liet Sjaak niet uitpraten maar onderbrak hem.` Wel stadse stresskip, maak je over ons Noordelingen maar geen zorgen hoor en je weet trouwens Opa is dood `Tjonge jonge jonge wat een waanzin toch daar toch afgelopen week in Rome hè.` `Ja wel logisch dat jij, als zijnde de meest fanatieke Ajax-supporter die er rondloopt, er zo over denkt. Alles

Nadere informatie

Papa, je snapt er ook helemaal niets van he!

Papa, je snapt er ook helemaal niets van he! TIM VAN DER VLIET Papa, je snapt er ook helemaal niets van he! HANDBOEK MET LESSEN VAN KINDEREN Over mij Ik... heb twee regels als het over de opvoeding van mijn kinderen gaat. 1 Je hebt je eigen pad 2

Nadere informatie

Aflevering 6: Eigen bedrijf

Aflevering 6: Eigen bedrijf Aflevering 6: Eigen bedrijf Vragen vooraf: Heb je wel eens een eigen bedrijf gehad? Als je een eigen bedrijf zou beginnen, wat voor soort bedrijf zou dat dan zijn? Hoofditem Fragment 1 Korte inhoud: Khalid

Nadere informatie

Vragenlijst: Wat vind jij van je

Vragenlijst: Wat vind jij van je Deze vragenlijst is bedacht door leerlingen. Met deze vragenlijst kunnen leerlingen er zelf achter kunnen komen wat andere leerlingen van hun school vinden. De volgende onderwerpen komen langs: Sfeer op

Nadere informatie

24-4-2012 I&PN Investment and Pensions Nederland

24-4-2012 I&PN Investment and Pensions Nederland Vastgoed onder druk 24-4-2012 I&PN Investment and Pensions Nederland 1 hour ago Vastgoed is een probleemsector, waarschuwde DNB-directeur Jan Sijbrand onlangs. Is de vastgoedportefeuille van Nederlandse

Nadere informatie

SPARCK HYPOTHEKEN > OMDAT UW TOEKOMST TELT

SPARCK HYPOTHEKEN > OMDAT UW TOEKOMST TELT SPARCK HYPOTHEKEN > OMDAT UW TOEKOMST TELT 001 > WELKOM BIJ SPARCK HYPOTHEKEN > Iets meer dan de helft van alle Nederlanders heeft een eigen woning. Ook u wilt graag investeren in een eigen huis, want

Nadere informatie

pest eruit? De baas spelen

pest eruit? De baas spelen Hoe ziet iemand die een ander pest eruit? Waarschijnlijk heb je wel gemerkt dat het ontzettend moeilijk is om zo n beschrijving te geven. Dat is logisch want er bestaat niet iemand die eruit ziet als een

Nadere informatie

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig De tijd vliegt voorbij en voor je weet zijn we al weer een jaar verder. Ik zeg wel eens: mensen overschatten wat je in een jaar kunt doen, maar onderschatten wat je in 3 jaar kan realiseren. Laten we naar

Nadere informatie

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig

Hele fijne feestdagen en een gezond en vrolijk 2017! Raymond Gruijs. BM Groep ARBO West Baanzinnig De tijd vliegt voorbij en voor je weet zijn we al weer een jaar verder. Ik zeg wel eens: mensen overschatten wat je in een jaar kunt doen, maar onderschatten wat je in 3 jaar kan realiseren. Laten we naar

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf?

In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf? In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf? Het gaat om doen, om zichtbaar en hoorbaar gedrag. Gedrag is waar de omgeving op reageert en wat aanspreekt,

Nadere informatie

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011

Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Hoe denken Zeeuwse jongeren en ouders over alcoholgebruik door jongeren? Onderzoek GGD Zeeland maart 2011 Zeeuwse jongeren en alcohol In 2010 is de Zeeuwse campagne Laat ze niet (ver)zuipen! van start

Nadere informatie

Daniël 6 Leven met overtuiging 2 maart 2014 Voor de leeuwen gegooid

Daniël 6 Leven met overtuiging 2 maart 2014 Voor de leeuwen gegooid Preek I Vanavond gaat het over de leeuwenkuil. Ik moet eigenlijk zeggen: over twee leeuwenkuilen. Twee? Ik zal uitleggen hoe dat zit. Eerst gaan we naar de eerste leeuwenkuil, die van Daniël. Laten we

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die

22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die 22 Op weg naar Jeruzalem trok hij verder langs steden en dorpen, terwijl hij onderricht gaf. 23 Iemand vroeg hem: Heer, zijn er maar weinigen die worden gered? Hij antwoordde: 24 Doe alle moeite om door

Nadere informatie

SAMEN WERKT HET TIPS VAN KINDEREN VOOR DE NOORDZEE IN 2050

SAMEN WERKT HET TIPS VAN KINDEREN VOOR DE NOORDZEE IN 2050 SAMEN WERKT HET TIPS VAN KINDEREN VOOR DE NOORDZEE IN 2050 18 JUNI 2014 Den Haag, 18 juni 2014 Geachte Minister, Wij zijn kinderen van groep 8D van R.K. de Paradijsvogel in Den Haag. Samen met de Missing

Nadere informatie

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT

Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT Kinderfolder ALS JE EEN GELEIDEHOND TEGENKOMT ROOS Roos (27) is zeer slechtziend. Ze heeft een geleidehond, Noah, een leuke, zwarte labrador. Roos legt uit hoe je het beste met geleidehond en zijn baas

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn:

Klein Kontakt. Jarigen. in april zijn: A Klein Kontakt Het is alweer eind maart wanneer dit Kontakt uitkomt, het voorjaar lijkt begonnen, veel kinderen hebben kweekbakjes met groentes in de vensterbank staan, die straks de tuin in gaan. Over

Nadere informatie

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf?

Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? Les 5 - Redding Vier feiten die je moet kennen om het Evangelie goed te begrijpen In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Waarom was het noodzakelijk dat Jezus stierf? In

Nadere informatie

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Mensen zoeken hulp omdat ze overhoop liggen met zichzelf of met anderen. Dit kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige mensen worden

Nadere informatie

-Nee, Willem. -Uiteraard. -Zeker. Hoezo? -Ja?

-Nee, Willem. -Uiteraard. -Zeker. Hoezo? -Ja? Proloog Het moet allemaal niet te zwaar worden, hè? -Nee, Willem. Niet dat mensen halverwege dat boek al gaan denken: ja hoor Wim, nu weten we het wel. Met je probleempjes. En je gevoelens, en zo. Er moet

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Thema 7: Economie en werk

Thema 7: Economie en werk Thema 7: Economie en werk Oefening 15 - Radiofragment over ex-delinquenten Interviewer: Als een ex-gevangene weer aan het werk wil, is dat niet gemakkelijk. Een aantal komt wel weer aan de slag, maar dat

Nadere informatie

Lees : Mattheüs 25:14-30

Lees : Mattheüs 25:14-30 De gelijkenis van de talenten Lees : Mattheüs 25:14-30 Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank!

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank! Jouw spreekbeurt over De Bank! Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk op die bank? En wat gebeurt er met jouw

Nadere informatie

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1

Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Zo verleid je de vrouw van je dromen! UITGELEKT Pagina 1 Hoofdstuk 5: Hoe Je De Kans Op Success Verruïneerd De Vijf Dodelijke Misvattingen Eén van de manieren om je kansen op succes gegarandeerd te verruïneren

Nadere informatie

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar.

Hoeveel jaar ben je al lid van RWB? 14 jaar. Het seizoen zit er bijna op, het eerste speelt nog in de nacompetitie voor promotie, de jeugdtoernooien gaan beginnen en we hebben nog twee evenementen te goed om dit voetbalseizoen af te sluiten. Als

Nadere informatie

explore the big questions of life Een introductie

explore the big questions of life Een introductie explore the big questions of life Een introductie www.youthalpha.nl Youth Alpha is een programma van Youth for Christ Nederland en stichting Alpha-cursus Nederland. 2 Youth for Christ Nederland www.yfc.nl

Nadere informatie

12-05-2015 Nieuws Nieuwe afstootstrategie Rijksvastgoed en Rijksvastgoed krijgt geen prijskaartje

12-05-2015 Nieuws Nieuwe afstootstrategie Rijksvastgoed en Rijksvastgoed krijgt geen prijskaartje 12-05-2015 Nieuws Nieuwe afstootstrategie Rijksvastgoed en Rijksvastgoed krijgt geen prijskaartje 12-05-2015 Nieuws - Ingrid Koenen Interieur koepelgevangenis Breda, foto Ingrid Koenen Nieuwe afstootstrategie

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

Thema Gezondheid. Lesbrief 33. In gesprek met de leerkracht.

Thema Gezondheid. Lesbrief 33. In gesprek met de leerkracht. http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Lesbrief 33. In gesprek met de leerkracht. Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren met de leerkracht. Zinnen maken met omdat. Hulp vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Thema In en om het huis.

Thema In en om het huis. http://www.edusom.nl Thema In en om het huis. Les 22. Een huis zoeken Wat leert u in deze les? Praten over uw huis Informatie over het vinden van een nieuwe woning Praten over wat afgelopen is Veel succes!

Nadere informatie

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema.

Thema Op het werk. Lesbrief 16. Herhaling thema. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 16. Herhaling thema. Wat leert u in deze les? De woorden van les 12, 13, 14 en 15. Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente Den Haag

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

De moeilijkste verkoop in je leven, is het verkopen van jezelf aan jezelf.

De moeilijkste verkoop in je leven, is het verkopen van jezelf aan jezelf. De moeilijkste verkoop in je leven, is het verkopen van jezelf aan jezelf. Verkopen staat gelijk aan inkomen Iedere dag ben je bezig met verkopen je verkoopt aan; jezelf familieleden je omgeving je partner

Nadere informatie

Integriteitscode. Woningbouwvereniging St. Willibrordus te Wassenaar

Integriteitscode. Woningbouwvereniging St. Willibrordus te Wassenaar Integriteitscode Woningbouwvereniging St. Willibrordus te Wassenaar Wassenaar juli 2010 Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Integriteitscode... 3 2.1 Toewijzing van woningen... 3 2.2 Zakelijk houden van relaties

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen

GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen Stichting Pensioenfonds Avery Dennison GEDRAGSCODE ingevolge artikel 5:68 Wet op het financieel toezicht en artikel 20 Besluit financieel toetsingskader pensioenfondsen Artikel 1 Definities 1.1. Verbonden

Nadere informatie

Workshop. hypotheekfraude te voorkomen. Stan Commissaris en Jack de Raad, KMPG

Workshop. hypotheekfraude te voorkomen. Stan Commissaris en Jack de Raad, KMPG Workshop Hypotheekfraude toezicht notaris helpt om hypotheekfraude te voorkomen Stan Commissaris en Jack de Raad, KMPG 23 september 2010 Klein bedrag: ja Klein probleem: nee Agenda 1. Hypotheekfraude 2.

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Als je de hele sector had gehad dan is dat veel minder een probleem dan als je alleen die specifieke aandelen in bezit had.

Als je de hele sector had gehad dan is dat veel minder een probleem dan als je alleen die specifieke aandelen in bezit had. Welkom terug bij Vergelijk Uw Vermogensbeheerder, we zitten hier weer met Marc Vijver van Index people. We gaan nu eens onderzoeken naar wat nou belangrijk is bij het selecteren van een vermogensbeheerder.

Nadere informatie

Lucy heeft een ballon

Lucy heeft een ballon Caro Kindercoach & begeleiding Maasdijk 16 4283 GA Giessen 0620380336 info@carokindercoach.nl www.carokindercoach.nl heeft een ballon Handleiding Doelgroep: Kinderen van 3 tot 6 jaar. Doel van het lezen

Nadere informatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie

WERKBLADEN Seksuele intimidatie WERKBLADEN Seksuele intimidatie 1 Waarom dit boekje? 1.1 Zet een rondje om het goede antwoord. Seksuele intimidatie komt vaak voor. Ja Nee Seksuele intimidatie komt weinig voor. Ja Nee Mannen worden vaker

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Piet Boon. Van timmerman tot meester ontwerper. 114 All Inn Home magazine

Piet Boon. Van timmerman tot meester ontwerper. 114 All Inn Home magazine Piet Boon Van timmerman tot meester ontwerper 114 All Inn Home magazine Het is gewoon waanzinnig leuk om iets te creëren en je visitekaartje achter te laten. Hij begon 25 jaar geleden als timmerman/aannemer

Nadere informatie

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN

MANIEREN OM MET OUDERPARTICIPATIE OM TE GAAN Blijf kalm; Verzeker je ervan dat je de juiste persoon aan de lijn hebt; Zeg duidelijk wie je bent en wat je functie is; Leg uit waarom je belt; Geef duidelijke en nauwkeurige informatie en vertel hoe

Nadere informatie

Essay door Jojanneke Scheepers

Essay door Jojanneke Scheepers Waarom is er (nog steeds) op grote schaal honger en armoede in de wereld en hoe kunnen armoede en onderontwikkeling worden bestreden in een globaliserende wereld? Essay door Jojanneke Scheepers September

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN

VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN E-BLOG VIER EENVOUDIGE TAKTIEKEN OM LASTIGE COLLEGA S VOOR JE TE WINNEN in samenwerken Je komt in je werk lastige mensen tegen in alle soorten en maten. Met deze vier verbluffend eenvoudige tactieken vallen

Nadere informatie

Vragenlijst Depressie

Vragenlijst Depressie Vragenlijst Depressie Deze vragenlijst bestaat uit een aantal uitspraken die in groepen bij elkaar staan (A t/m U). Lees iedere groep aandachtig door. Kies dan bij elke groep die uitspraak die het best

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze

Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Laat je niks wijsmaken, er is wél een andere keuze Vrienden, Kameraden, Socialisten, Laat mij beginnen met jullie allemaal een gelukkig en gezond 2017 te wensen. Vandaag zijn we hier niet toevallig in

Nadere informatie

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL

CHATTEN. verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL CHATTEN verborgen verdriet MARIAN HOEFNAGEL Stotteren Kom op, Roy. Het is allang tijd. De leraar informatica legt een hand op Roys schouder. Maar Roy kijkt niet op of om. Hij zit achter de fijnste computer

Nadere informatie

Beter leven, meer plezier

Beter leven, meer plezier Rob van Ginkel Training en Coaching Beter leven, meer plezier NLP strategieën voor een leven met plezier Inhoudsopgave Wat is NLP...3 De logica van angst...3 Vrijkomen van angst...3 Negatieve gevoelens

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over de bank Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk

Nadere informatie

Witboek Matchmaking For the love of transformation

Witboek Matchmaking For the love of transformation Witboek Matchmaking For the love of transformation Fase 1: Opdoffen Fase 2: Daten Zoek actief naar de juiste LOCATIE, doe je huiswerk goed, reken je suf, wees reëel, ga niet over één nacht ijs en verken

Nadere informatie

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11

SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE WERKPLEZIER SPEL - Bladzijde 1 / 11 SPEELWIJZE Werkplezier Spel Heb je plezier in je werk? Dat is een vraag die regelmatig wordt gesteld. Is je antwoord ja, dan is de kunst dit zo te houden.

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS

ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS HET EURO RUN-SPEL www.nieuwe-eurobankbiljetten.eu ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS - 2 - Anna en Alex zijn klasgenoten en heel goede vrienden. Ze komen altijd in de meest angstaanjagende

Nadere informatie

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be

E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be E-Book Thuiswerk Vacatures Met 10 Insider Tips!!! Gratis downloaden op: www.thuiswerk-vacatures.be Disclaimer Bij het samenstellen van deze cursus is de grootste zorg besteed aan de juistheid van de hierin

Nadere informatie

ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS

ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS HET EURO RUN-SPEL www.nieuwe-eurobankbiljetten.eu ANNA EN ALEX NEMEN HET OP TEGEN DE VALSEMUNTERS Anna en Alex zijn klasgenoten en heel goede vrienden. Ze komen altijd in de meest angstaanjagende situaties

Nadere informatie

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer

Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer samenvatting onderzoek Concurrentiekracht van de Nederlandse ondernemer Kwalitatief internationaal onderzoek onder ondernemers in buurlanden over zakendoen met Nederlandse bedrijven Hoe is het gesteld

Nadere informatie

Scholieren enthousiast maken voor de techniek

Scholieren enthousiast maken voor de techniek Scholieren enthousiast maken voor de techniek Woorden van deze les de behoefte het imago de servicetechnicus de installatie uitdagend communiceren de installatietechniek carrière maken het project het

Nadere informatie

Systeem Makelaardij - Wilhelminasingel 64-6221BK - Maastricht - 043 352 66 64 - info@systeemmakelaardij.nl

Systeem Makelaardij - Wilhelminasingel 64-6221BK - Maastricht - 043 352 66 64 - info@systeemmakelaardij.nl Systeem Makelaardij - Wilhelminasingel 64-6221BK - Maastricht - 043 352 66 64 - info@systeemmakelaardij.nl Veiling Voorwaarden Veiling Regels - Hoe Het Werkt... 3 Verkoop Voorwaarden.......... 5 Veel Gestelde

Nadere informatie