Bolletje-Pijltje routetechniek:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bolletje-Pijltje routetechniek:"

Transcriptie

1 Route Technieken

2 Bolletje-Pijltje routetechniek: Bolletje-pijltje is een vrij eenvoudige techniek om een route aan te geven, en heeft wel wat weg van een kruispuntenroute. Het bolletje (dikke punt) staat voor het kruispunt. Het pijltje geeft aan welk pad van de splitsing gevolgd moet worden. Soms geeft men de niet te volgen paden aan met een stomp lijntje (zonder pijlpunt). Dat is vooral handig bij veelsplitsingen, of gewoon om de zoveel tijd zodat de hikers uit kunnen vinden of/waar ze fout gelopen zijn. Hieronder is een voorbeeld gegeven van hoe zo'n bolletje-pijltjeroute eruit zou kunnen zien. De hiker leest voor de bolletje-pijltjeroute altijd van links naar rechts. In werkelijkheid gaat hij de rode pijl volgen op de tekening erboven. Hij komt eerst bij een kruispunt. Volgens het eerste bolletje moet hij daar naar rechts. Vervolgens moet hij bij de eerste afslag rechtdoor, bij de tweede afslag rechtdoor, en bij de derde afslag schuin naar rechts. 2

3 Kruispunten routetechniek De kruispuntenroute is een hiketechniek waarbij ieder kruispunt is getekend en er middels een pijl wordt aangegeven welke afslag genomen moet worden, de gebruiker staat altijd van onder het getekende kruispunt aan en dient de pijl te volgen. Deze techniek is goed te gebruiken voor niet gevorderde gebruikers. Hij is gemakkelijker dan bv. een bolletje-pijltje en een stripkaartroute, omdat bij deze technieken de situatie van afslagen minder duidelijk is weergegeven. 3

4 Stripkaart routetechniek Een stripkaart (ofwel een kaart die "gestript" is van overbodige informatie), ook wel ten onrechte strippenkaart genoemd, kun je zien als een oleaat met zijwegen die strak getrokken is en waar de zijwegen op regelmatige afstand gezet zijn. De hiker loopt langs een rechte lijn, van onder naar boven, waar de zijwegen met korte streepjes op zijn aangegeven. Deze routetechniek wordt buiten scouting ook wel de visgraat genoemd. Men zegt dat de stripkaart ontstaan is in New York, door taxichauffeurs die op deze manier hun route optekenden. Ook in de Tweede Wereldoorlog zou de stripkaart gebruikt zijn, en wel door de geallieerden die achter de Duitse linies gedropt werden. Zo'n verzetsstrijder kreeg een stripkaart als uitleg hoe hij van het droppunt naar zijn contactpersoon moest komen. Wanneer hij werd gepakt door de Duitser, hadden ze niks aan de kaart, want ze wisten niet waar het begonnen of gebleven was. Voorbeeld Hieronder is een voorbeeld gegeven van hoe zo'n stripkaartroute eruit zou kunnen zien. De hiker begint met zijn stripkaart op de stip, en in werkelijkheid gaat hij het rode lijntje volgen van onder naar boven. Hij komt eerst bij een kruispunt. Daar moet hij twee wegen aan zijn linkerkant laten liggen. Op een kruispunt betekent dit dus dat hij rechtsaf moet slaan. Daarna moet hij eerst een weg rechts laten liggen, en daarna twee wegen links. Bij die tweede weg links betekent dat hij zélf rechtsaf moet slaan. Een ander voorbeeld van een stripkaartroute is te vinden op het artikel doolhof. 4

5 Coördinatieroute Bij een coördinatenroute maak je gebruik van een stafkaart en kaartcoördinaten om je route te kunnen lopen. Als je de schaal van de stafkaart weet, kun je tot op 10 meter nauwkeurig bepalen waar je bent. Op de stafkaart staan van boven naar beneden (noord naar zuid) en van links naar rechts (west naar oost) lijnen getekend. Deze lijnen zijn genummerd: de noord-zuidlijnen zijn genummerd van 1 tot 299 en de west-oostlijnen van 300 tot 600. De lijnen vormen het coördinatengrid; in dit geval van het Nederlands Rijksdriehoeks-grid. Het plaatje onderaan deze pagina laat een klein stukje van zo'n stafkaart zien, waarbij je de noord-zuidlijnen 112 en 113 ziet, en de westoostlijnen 398 en 399. Ieder vierkantje van de stafkaart beslaat in werkelijkheid een gebied met een grootte van 1 km bij 1 km. Omdat de schaal van een stafkaart 1: is, vormen deze lijnen dus kaartvierkanten van 4 bij 4 cm. De kaartvierkanten kunnen we door middel van een kaarthoekmeter nog verder onderverdelen, in 100 stapjes in de breedte en 100 stapjes in de hoogte. Wanneer je met de kaarthoekmeter één zo'n kaartvierkant opmeet, zie je namelijk dat hij "100" breed is, en "100" hoog. Voorbeeld Wanneer je een kaartcoördinaat krijgt, kan deze er bijvoorbeeld als volgt uitzien: De nummers 113 en 398 staan voor de lijnen op de kaart (in dit geval kaart 50B, maar dat is voor de verdere uitleg even van wat minder belang). Het eerste getal is de noord-zuidlijn, het tweede getal is de west-oostlijn. De nummers 52 en 64 zijn de onderverdelingen van het vak. Je zoekt de coördinaat daarna als volgt op met het ezelsbruggetje: "huisje in, trappetje op": Je legt de punt van de kaarthoekmeter op de kruising van lijn 113 en lijn 398. Langzaam schuif je de kaarthoekmeter naar rechts langs de zuidlijn naar het westen tot je bij 52 aankomt; "huisje in". Dan schuif je de kaarthoekmeter omhoog langs de westlijn tot je bij 64 komt; "trapje op" 5

6 De plaats waar de punt van de kaarthoekmeter eindigt is het coördinaat wat je wilt weten Bij een coördinatenroute krijg je meerdere coördinaten, en loop je daarmee van coördinaat naar coördinaat. Een GPS die in Nederland gekocht is bevat vaak ook het Nederlands Rijksdriehoeks-grid. Zo kun je dus verschillende technieken combineren. 6

7 Oleaat route Bij een Oleaat is de route van kaart overgetrokken op een doorzichtig vel. Dit kan op twee manieren: met en zonder zijwegen, de laatste versie heet ook wel een blinde oleaat. Het kan met en zonder kaart door de hikers worden gebruikt. Als de hikers een kaart bij zich hebben is aan de hikers de opdracht om op de kaart de route terug te vinden. Om het eenvoudiger te maken zijn dan over het algemeen de begin en eindpunten terug te vinden als knooppunten van wegen op de kaart. Of als ze geen kaart hebben is alleen het precieze beginpunt en richting gegeven. Een derde mogelijkheid is dat de hikers het oleaatje op een post uitgereikt krijgen, waar ze één of enkele minuten de tijd krijgen om hem met een op de post aanwezige kaart te vergelijken. Om het oleaatje moeilijker te maken kun je de schaal van het oleaatje verkleinen of vergroten. Gebruik je een blinde oleaat zonder de hikers er een kaart bij te geven, maak het deel van de route dat er met de oleaat wordt gelopen dan niet te lang. Hieronder is een voorbeeld gegeven van hoe zo'n oleaatje eruit zou kunnen zien. Het linkerplaatje geeft de werkelijke route zoals deze op de kaart te vinden is. Het rechter plaatje (met alleen de rode pijl) is het oleaatje dat de deelnemers krijgen. 7

8 Vliegkoers route 'Vliegkoers is een hiketechniek, min of meer een combinatie van twee soorten routetechnieken. Dit zijn de stripkaart en het kompas. Daarnaast maakt de techniek gebruik van de afstand tussen de aanwijzingen. Een combinatie van die drie geeft de routetechniek Vliegkoers. De techniek is een vervolg op de stripkaart en het kompas en is daarmee prima geschikt voor scouts die deze routetechnieken al beheersen. Bij Vliegkoers werk je net als bij de stripkaart van onder naar boven. Je begint bij het bolletje. Als je het lijntje vanuit het bolletje volgt, kom je bij de eerste aanwijzing. Dit is een horizontaal streepje met aan de linkerkant de kompaskoers, oostom, die je moet volgen vanaf het startpunt en aan de rechterkant de afstand die je die aanwijzing moet volgen. Na die afstand ga je door naar de volgende aanwijzing. Nadat je alle aanwijzingen hebt gehad kom je bij een grotere horizontale streep die het einde voorstelt. Wil je weten hoe je een kompas gebruikt? Kijk dan even naar het stuk over het kompas. Voorbeeld Op deze afbeelding staat een vliegkoers getekent. De eerste aanwijzing betekent dat je een kompaskoers van 320 oostom moet volgen gedurende 50 m. De volgende aanwijzing zegt dat je 175 oostom moet lopen en dat 85 m volhouden. De laatste aanwijzing vertelt ons dat als je 30 m lang een koers van 60 oostom volgt, zodat je bij het eindpunt komt. 8

9 Global Positioning System (GPS) Het Global Positioning System (GPS) is een plaatsbepalingsysteem, oorspronkelijk ontwikkeld voor het Amerikaanse leger. Het kan helpen bij het vinden van je positie en in welke richting je zou moeten gaan om op een bepaald punt te komen. Als een GPS-ontvanger (GPSr) namelijk weet waar je bent en waar je naartoe wilt, kan hij (als je tenminste in beweging bent) bepalen of je in de goede richting gaat. Een GPSr is dus geen kompas, maar een elektronisch hulpmiddel, dat door zijn rekenmogelijkheden ook extra informatie kan geven, zoals je snelheid, de waarschijnlijke aankomsttijd en de afgelegde afstand. Het systeem wordt binnen scouting bijvoorbeeld gebruikt tijdens speurtochten of droppingen. Ook zijn er verschillende scoutinggroepen die zich bezighouden met Geocaching. Werking Het GPS-systeem bestaat uit zo'n 30 satellieten die in vaste banen om de aarde draaien. Deze satellieten zenden elk een eigen signaal uit. Met dit signaal zendt de satelliet bv. gegevens mee over waar de satelliet op dat moment aan de hemel staat. Die signalen kunnen worden ontvangen met een draagbare GPS-ontvanger. Zo'n ontvanger heeft de grootte van een stevige mobieltje. In de ontvanger wordt bijgehouden wat positie van de satellieten is. De ontvanger kan, door de afstand tot drie van die satellieten te berekenen, uitrekenen waar hij ergens op de wereld is. Ter controle gebruikt de ontvanger nog een vierde satelliet. Als een ontvanger meer dan vier signalen van satellieten kan ontvangen wordt de plaatsbepaling nauwkeuriger, tot wel vijf meter! Apparaten aanschaffen Een GPS-ontvanger hoeft niet duur te zijn maar voor sommige groepen is de aanschaf er van een flinke duit. Bij veel buitensportwinkels zijn GPS-ontvangers te huur voor een week of weekend. Dit scheelt in prijs en is een goede manier om kennis te maken met het apparaat. 9

10 Kompashandgrepen De basistechnieken voor onderweg Handgreep 1: Een op de kaart uitgezette richting overnemen op het kompas Leg de kaart voor je neer. Je wilt van de ene plek op de kaart: punt A, naar de andere: punt B. Je wilt weten welke koers je moet aanhouden om daar te komen. Je doet dat met behulp van het kompas op de kaart. Leg het kompas langs de denkbeeldige lijn tussen de twee punten. Als ze erg ver uit elkaar liggen en je een kopie van de kaart gebruikt kun je een dunne potloodlijn trekken. Het kompas ligt nu op de kaart, zodat bij een vizierkompas de viziergroef met het afleespunt, of bij een kaartkompas de pijl op het kompashuis naar punt B wijst. Dit is altijd de kant van het kompas tegenover het deel, waar het koordje aan vast zit. Draai vervolgens de kompasring zo dat de noord-zuid lijnen op de kompasring in dezelfde richting wijzen als de noord-zuid lijnen op de kaart. Het noorden van de kompasroos wijst dan naar het kaartnoorden. Bij het afleespunt (het pijltje binnen in de ring) lees je nu de richting van A naar B af. Het kompas is klaar om in het terrein gebruikt te worden. Het valt je misschien op dat bij deze handgreep dus niets doet met de naald van het kompas. Dat komt pas hierna als je met deze koers wil gaan lopen. Als je goed kijkt naar het tweede plaatje rechts zie je dat we de kompasring nog een klein beetje tegen de klok in moeten draaien om de lijn op het kompas parallel te krijgen met die op de kaart. 10

11 Handgreep 2: Een op het kompas ingestelde richting uitzetten in het terrein Deze greep gebruik je als je gaat lopen op een koers die je net via handgreep 1 hebt gekregen of die door je leiding in een hike is verwerkt. Stel je moet van je leiding naar 210. Je stelt de opgegeven richting in op het kompas. Hou er daarmee rekening dat op de ring van een kompas vaak de laatste nul weg wordt gelaten om ruimte te sparen. 210 is in dat geval bij de 21. Aangezien je weet dat er in totaal 360 zijn maak je vast geen vergissingen. Daarna hang je het koordje van het kompas om je nek. Het kompas hou je met gestrekte arm recht voor je uit, zodat het koordje strak komt te staan. Je blijft nu op dezelfde plek staan, maar draait om je as. Je blijft het kompas strak voor je houden tot de noordkant van de kompasnaald precies naar het noorden van de kompasroos wijst (de 0 op de roos). Bij kompassen waar twee lichtgevende streepjes bij het noorden van de kompasroos staan, staat de naald dan precies tussen die twee streepjes. Dit heet het laten inspelen van de kompasnaald. Bij kompassen met een spiegel kun je in die (uitgeklapte) spiegel het inspelen van de naald volgen, terwijl je het kompas horizontaal voor je uit blijft houden. Bij kompassen zonder spiegel zul je van tijd tot tijd even op het kompas moeten kijken om te zien of de naald al ingespeeld is. Je kunt ook iemand anders dat laten doen, terwijl jij zelf het kompas horizontaal voor je uit blijft houden. Let er bij het inspelen op dat je het kompas goed horizontaal blijft houden. Als je dat niet doet kan de naald stil komen te staan en kun je vergissingen maken. Let ook goed op grote metalen voorwerpen of magneten in de buurt die je kompasnaald van slag kunnen brengen. Vergeet daarbij ook vooral niet de hoogspanningskabels die misschien hoog boven je hoofd hangen. 11

12 Als de naald ingespeeld is, wil dat zeggen dat het vizier of de pijl op het kompas precies in de richting wijst die ingesteld staat bij het afleespunt. Door het vizier of langs de pijl zie je in de verte het gezochte punt liggen. Wanneer je het punt niet meteen kunt zien, bijvoorbeeld omdat het ver weg ligt of omdat je midden in een bos zit, neem je een duidelijk herkenbaar punt in dezelfde richting in je op en gaat daar naartoe. Door dit steeds opnieuw te doen kom je vanzelf bij het punt uit. Je loopt dan volledig op kompas. Zijn er niet van zulke herkenbare punten te vinden, stuur dan iemand vooruit die op jouw aanwijzingen precies in de goede richting gaat staan. Hij of zij doet dan dienst als herkenningspunt. Je moet bij dit alles wel de afstand tot het gezochte punt weten. Je weet dat door passen te tellen; een pas is ongeveer 3/4 meter, 100 meter is ongeveer 130 passen. Wanneer je ongeveer bij punt B moet zijn, ga je dus goed om je heen kijken. Bron: 12

13 Handgreep 3: Een richting in het terrein op het kompas instellen Dit is de omgekeerde handgreep van handgreep 2. Je staat op het punt A en wilt weten in welke richting je de kerktoren in de verte ziet liggen. Je gaat daarvoor de richting van de kerktoren 'schieten'. Hou het kompas aan het koordje voor je uit en kijk door het vizier of langs de pijl naar punt de toren. Draai de kompasring zo, dat de kompasnaald inspeelt. De noordkant van de naald komt daardoor bij de 0 (noorden) en, als die op het kompas zitten, tussen de twee streepjes. Bij het afleespunt lees je daarna af in welke richting de kerktoren ligt. Het is de kompaskoers (of kompasstand of vlieglijn) van jouw positie naar de kerktoren. Deze 3e handgreep wordt wel het kompasschieten genoemd. 13

14 Handgreep 4: Een op het kompas ingestelde richting overbrengen op de kaart Deze handgreep is de omgekeerde van de eerste handgreep. Je wilt een richting die je op het kompas hebt ingesteld overbrengen of 'uitzetten' op de kaart. Je legt de kaart voor je en zoekt punt A op. Het is handig om de kaart eerst te oriënteren (naar het noorden te leggen). Leg het kompas op de kaart met één van de lange kanten tegen punt A aan. Bij een Recta kompas schuif je bovendien het spiegeltje terug in het doosje, zodat je door de kompasring heen de kaart kunt zien. Heeft het kompas een deksel, klap het dan open. Draai het HELE kompas zo dat de noord-zuid lijnen op de kompasring in dezelfde richting wijzen als de noord-zuid lijnen op de kaart. Het noorden van de kompasroos wijst dan naar het kaartnoorden. De kant van het kompas waar bij een vizierkompas het vizier zit of bij een kaartkompas de pijl op het kompashuis naar toe wijst, wijst nu precies in de richting van punt B. Als je bovendien nog weet hoe ver punt B van punt A ligt, kun je met behulp van de schaal berekenen hoeveel centimeter dat op de kaart is. Leg een liniaal langs het kompas en pas dat aantal centimeters erop af. Je komt uit bij punt B. De richting die je op de kaart uitgezet hebt is de kaarthoek van A naar B. LET OP: Na het instellen van het kompas kom je bij deze vierde handgreep dus NIET meer aan de kompasring. Je hoeft ook NIET op de kompasnaald te letten. 14

15 Handgreep 5: Hindernissen in het terrein omzeilen Het kan voorkomen dat je bij het op kompas lopen een hindernis in het terrein tegenkomt waar je niet doorheen kunt. Je moet die hindernis omzeilen. Voorbeelden zijn vennen, meertjes, stukken dicht sparrenbos of een groot industrieterrein. Je wilt én om die hindernis heen én uiteindelijk toch geen meter van je kompaskoers afwijken. Een voorbeeld: Je loopt op kompas een koers van 90 en je komt een ven tegen waar je omheen zult moeten lopen. Je staat dan op punt A. Zonder aan de kompasring te komen draai je nu het hele kompas zo dat de naald niet zoals gewoonlijk inspeelt op het noorden van de kompasroos, maar op een richting daar precies 45 westelijk van, dus het noordwesten of 315. Bij een aantal kompassen, zoals de Recta vizierkompassen, staan daar twee lichtgevende puntjes op de kompasring. Je zorgt dat de naald daar precies tussen komt te staan. Deze nieuwe koers volg je totdat je het ven helemaal links van je hebt en je op punt B staat. Daarbij tel je nauwkeurig het aantal passen van A naar B. Op punt B laat je de naald weer normaal op het noorden inspelen en volg je de oorspronkelijke koers totdat je voorbij het ven bent, op punt C. Hier draai je opnieuw het hele kompas, maar nu zo dat de naald inspeelt op het noordoosten of 45. Ook hier staan bij een aantal kompassen twee lichtgevende puntjes waar nu de naald tussen moet komen te staan. Tot slot loop je precies hetzelfde aantal passen in deze richting van C naar D als je ook deed van A naar B. Je komt uit bij punt D, dat - als je alles nauwkeurig hebt gedaan - in het verlengde van punt A ligt. Je hebt nu het ven omzeild en kunt verder met je oorspronkelijke koers, zonder dat je daar door het ven van afgeweken bent. Een aantal stukken van dit deel van de instructies komen uit 'Hiken'. Een prima boek dat te koop is bij de ScoutShop. Zeker een aanrader! 15

16 16

Een overzicht van de meest gebruikte tochttechnieken

Een overzicht van de meest gebruikte tochttechnieken Tochttechnieken Een overzicht van de meest gebruikte tochttechnieken In dit boekje vindt je uitleg van tochttechnieken die we veel bij Scouting gebruiken. Dit boekje kan je helpen bij het leren van technieken

Nadere informatie

De vectorroute bestaat er in twee varianten: Met een vaste noordpijl en met een draaiende noordpijl.

De vectorroute bestaat er in twee varianten: Met een vaste noordpijl en met een draaiende noordpijl. De vectorroute In de vectorroute wordt de richting van de noordpijl gegeven, die wordt getekend met een dubbele poot. Deze noordpijl hoeft niet per definitie naar de bovenkant van de bladzijde te wijzen.

Nadere informatie

Pooltocht 2015 Routetechnieken

Pooltocht 2015 Routetechnieken Strippenkaart Pooltocht 2015 Routetechnieken Een stripkaart (ofwel een kaart die "gestript" is van overbodige informatie), ook wel ten onrechte strippenkaart genoemd, kun je zien als een oleaat met zijwegen

Nadere informatie

Landkaarten en coördinaten

Landkaarten en coördinaten Landkaarten en coördinaten Wat is nu eigenlijk een landkaart? Nou, hou je vast. Op een landkaart staat op een plat vlak een verkleind en toegelicht beeld van een bepaald deel van het aardoppervlak afgedrukt.

Nadere informatie

Tochttechnieken Verkenners Scouting Boekel

Tochttechnieken Verkenners Scouting Boekel Tochttechnieken Verkenners Scouting Boekel Tochttechnieken In dit boekje worden een aantal verschillende tochttechnieken uitgelegd: - Situatieschets - Bolletje pijltje - Streepjestocht - Fototocht - Kralentocht

Nadere informatie

Kaart en kompas. Oriënteren met kaart en kompas. Amundsenvendel Ermelo. Kaart en kompas. E r m e l o

Kaart en kompas. Oriënteren met kaart en kompas. Amundsenvendel Ermelo. Kaart en kompas. E r m e l o 3 Oriënteren met kaart en kompas Amundsenvendel Ermelo 2001 H USKY PUBLICATIES E r m e l o Pagina 2 Pagina 11 Inhoudsopgave Het kompas 3 Oriënteren met het kompas Oriënteren van de kaart 4 eerste handgreep

Nadere informatie

Inleiding. Wij hopen dat jullie iets aan dit boekje hebben tijdens de voorbereidingen en de hike zelf.

Inleiding. Wij hopen dat jullie iets aan dit boekje hebben tijdens de voorbereidingen en de hike zelf. JPG Hikewijzer Inleiding Voor je heb je de eerste uitgave van het hike boekje van de Johannes Post Groep. In dit boekje worden verschillende technieken behandeld die je onder een hike tegen kunt komen.

Nadere informatie

Tochttechnieken Cursus Coördinatie Bijlage cursus 5

Tochttechnieken Cursus Coördinatie Bijlage cursus 5 Tochttechnieken Cursus Bijlage cursus 5 Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008 Inhoudsopgave 1. Kompas... 3 2. Kaarten... 4 3. Coördinaten... 5 4. Kruispeiling... 6 Jong Nederland,

Nadere informatie

Hike Boekje #RSW-NVF

Hike Boekje #RSW-NVF Hike Boekje #RSW-NVF Inleiding Voor je heb je de heb je het Hike boekje voor de #RSW-NVF. De technieken die hierin behandeld worden zullen worden gebruikt tijdens de #RSW-NVF. Het boekje gaat onder andere

Nadere informatie

KOMPAS(STREKEN) EN ROUTETECHNIEKEN DE 32 KOMPASSTREKEN

KOMPAS(STREKEN) EN ROUTETECHNIEKEN DE 32 KOMPASSTREKEN KOMPAS(STREKEN) EN ROUTETECHNIEKEN DE 32 KOMPASSTREKEN Een kompasstreek, windstreek of hemelstreek is 1/32e deel van de kompasroos en komt overeen met 11,25º (graden). Het wordt gebruikt voor het globaal

Nadere informatie

Reader oriëntatietechnieken

Reader oriëntatietechnieken Reader oriëntatietechnieken Inhoud 1. Schaal 2. Legenda 3. Coördinatenstelsels 4. Soorten kompassen 5. Declinatiecorrectie 6. Inclinatie 7. Kaart op het noorden leggen 8. Looprichting bepalen 9. Koers

Nadere informatie

Tochttechnieken. Cursus kaart en kompas. Bijlage cursus 5. Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008.

Tochttechnieken. Cursus kaart en kompas. Bijlage cursus 5. Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008. Tochttechnieken Cursus kaart en kompas Bijlage cursus 5 Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008 Met dank aan: Hiking-site.nl Inhoudsopgave 1. Introductie... 3 2. Het bepalen van de

Nadere informatie

Cursus Kaart en Kompas

Cursus Kaart en Kompas Cursus Kaart en Kompas sponsored by Introductie Het kompas en de werking ervan is voor sommige mensen nog altijd een soort magie. Het feit dat het kleine naaldje altijd feilloos het noorden weet te vinden

Nadere informatie

Tochttechnieken. Route bepalen met kaart en kompas. Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008

Tochttechnieken. Route bepalen met kaart en kompas. Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008 Route bepalen met kaart en kompas Door: Maurits Westerik Jong Nederland De Lutte. December 2008 Met dank aan: Scoutquest. Scouting Impeesa Amersfoort Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Duidelijkheid!...

Nadere informatie

INSTRUCTIEBOEKJE SCOUTS

INSTRUCTIEBOEKJE SCOUTS Neil Armstrong Scouting Groep INSTRUCTIEBOEKJE SCOUTS TOCHTTECHNIEKEN Auteur: Paul Engelen INHOUDSOPGAVE: 1. INLEIDING pagina 3 2. KAART pagina 4 2.1 Schaal pagina 4 2.2 Kaarttekens pagina 4 2.3 Hoogtelijnen

Nadere informatie

Wandel Experience Dag Route 7 KM. In samenwerking met:

Wandel Experience Dag Route 7 KM. In samenwerking met: Wandel Experience Dag Route 7 KM In samenwerking met: Beste wandelaar, Voor jullie ligt het routeboekje voor de wandeltocht van 7 Kilometer. Deze route is uitgezet door Scouting St. Hubertus, voor de Wandel

Nadere informatie

Inhoud. Tochttecknieken

Inhoud. Tochttecknieken Tochttechnieken N W O Z Auteur: Peter Colpa Impeesa-Zoetermeer www.impeesa-zoetermeer.nl Uitgave: 31 januari 2016 Inhoud Kruispuntenroute (KP-route)... 3 Kruispuntenroute met oriëntatiepunt... 3 Zoektocht

Nadere informatie

ROUTE TECHNIEKEN. Scott W T 60 B INRIT VAN EEN PAAR METER ONVERHARDE WEG

ROUTE TECHNIEKEN. Scott W T 60 B INRIT VAN EEN PAAR METER ONVERHARDE WEG ROUTE TECHNIEKEN Scott W T 60 B A 9 35 1 4 3 4 INRIT VAN EEN PAAR METER 5 ONVERHARDE WEG 2 6 7 8 11 10 8 2 6 7 1 9 Als vervolg op de site, het geheel op pdf formaat. Samengesteld uit verschillende routeteksten.

Nadere informatie

Striproute Kruispunten route

Striproute Kruispunten route Striproute Bij de striproute geldt altijd: je ziet het of je ziet het niet. Het principe is simpel. De rechte lijn is de te volgen route. De streepjes aan de zijkant zijn de wegen die je niet in moet slaan.

Nadere informatie

Richtingen, coördinaten en oriënteren

Richtingen, coördinaten en oriënteren 1 Richtingen, coördinaten en oriënteren Amundsenvendel Ermelo 2001 H USKY PUBLICATIES E r m e l o Pagina 2 Pagina 11 Inhoudsopgave Richtingen 3 De kaart schaal 4 Plaatsbepaling op de kaart het coördinatensysteem

Nadere informatie

St. Scouting St. Franciscus Wijchen

St. Scouting St. Franciscus Wijchen (Land)kaarten Een kaart geeft ons een schat aan informatie over de omgeving waarin we op pad zijn. Maar om al die informatie te kunnen gebruiken moet je natuurlijk wel weten waar je het kunt vinden. Daarom

Nadere informatie

MIDWINTERHIKE 2011. fotofantastisch. 7 8 mei KOPPELNUMMER

MIDWINTERHIKE 2011. fotofantastisch. 7 8 mei KOPPELNUMMER MIDWINTERHIKE fotofantastisch 7 8 mei KOPPELNUMMER Inhoudsopgave Welkomstwoord... 2 Koppel gegevens... 3 Routebeschrijving startpunt... 4 Paklijst... 6 Hoe pak je een rugzak in?... 7 Gebruik van een kompas...

Nadere informatie

1 Smiley. 2 Fotoroute

1 Smiley. 2 Fotoroute Routetechnieken Inhoudsopgave 1 Smiley...3 2 Fotoroute...3 3 Kruispunten...4 3.1 Standaard kruispuntenroute...4 3.2 Kruispunt-noordpijlroute...4 4 Bolletje-Pijltje...5 5 Knopentocht / Kralentocht...6 6

Nadere informatie

Het kompas. Het bepalen van de richting

Het kompas. Het bepalen van de richting Het kompas Het kompas en de werking ervan is voor sommige mensen nog altijd een soort magie. Het feit dat het kleine naaldje altijd feilloos het noorden weet te vinden is voor veel mensen dan ook een soort

Nadere informatie

Oriëntatie kaart, kompas, GPS

Oriëntatie kaart, kompas, GPS Oriëntatie kaart, kompas, GPS Kompashandgrepen Kaarten en projecties GPS Oriëntatie Opdrachten en spellen Instant uitleg voor leiding en scouts Voor gebruik tijdens (gezamenlijke)activiteiten, opkomsten

Nadere informatie

Oriëntatie. kaart, kompas, GPS. Kompashandgrepen Kaarten en projecties GPS Oriëntatie Opdrachten en spellen

Oriëntatie. kaart, kompas, GPS. Kompashandgrepen Kaarten en projecties GPS Oriëntatie Opdrachten en spellen Oriëntatie kaart, kompas, GPS Kompashandgrepen Kaarten en projecties GPS Oriëntatie Opdrachten en spellen Instant uitleg voor leiding en scouts Voor gebruik tijdens (gezamenlijke)activiteiten, opkomsten

Nadere informatie

Tekst. Zoeken. Kruispuntroute

Tekst. Zoeken. Kruispuntroute Tekst Je kunt natuurlijk gewoon in een tekst uitleg krijgen waarin staat hoe je moet lopen. Er wordt dan beschreven hoe de omgeving waar je loopt eruit ziet en waar je links, rechts, en rechtdoor moet

Nadere informatie

Scoutinggroep JohnMcCormick. Zoetermeer. Hikeboekje. Scouts

Scoutinggroep JohnMcCormick. Zoetermeer. Hikeboekje. Scouts Scoutinggroep JohnMcCormick Zoetermeer Hikeboekje Scouts Zomerkamp 2011 1 De Hike Dit is het boekje wat je patrouille/ronde tijdens dit zomerkamp door de Hike heen helpt. Hierin staat alles wat je moet

Nadere informatie

GPS. Global Positioning System, werking en toepassingen. Maarten Mennes Mei 2006.

GPS. Global Positioning System, werking en toepassingen. Maarten Mennes Mei 2006. GPS. Global Positioning System, werking en toepassingen. Maarten Mennes Mei 2006. GPS is de afkorting voor Global Positioning System. In dit werkstuk zal ik uitleggen hoe het systeem werkt en wat je ermee

Nadere informatie

Oriëntatie. Thema: Kaart en Kompas

Oriëntatie. Thema: Kaart en Kompas Oriëntatie Thema: Kaart en Kompas Oriëntatie Inhoudsopgave 1. Introductie Kaarten... 3 1.1. Inleiding... 3 Het vinden van de weg... 3 Geschiedenis... 3 Delfstoffen winning... 3 Overzichtskaarten... 3 Thematische

Nadere informatie

Magneet & kompas. Inlage

Magneet & kompas. Inlage Inlage Proef 1 De grote materialentest - Werkblad 1-1 Magneet (nr. 8 of nr. 9) - 1 Doosje met materialen (nr. 25) - Pen Welke materialen trekt de magneet aan en welke niet? Kijk eerst naar de materialen

Nadere informatie

Binnen Scouting Nederland wordt veel met het zogenaamde Recta kompas gewerkt. Aan dit kompas kunnen we verschillende onderdelen benoemen.

Binnen Scouting Nederland wordt veel met het zogenaamde Recta kompas gewerkt. Aan dit kompas kunnen we verschillende onderdelen benoemen. 3. KAART EN KOMPAS. Wanneer je een tocht gaat maken is het be1angrijk iets van het werken met kaart- en kompastechnieken af te weten. Je bent vast al eens met bepaalde onderdelen in aanraking geweest.

Nadere informatie

Basistechnieken. Scouts Scouting Fons Olterdissen. januari 10

Basistechnieken. Scouts Scouting Fons Olterdissen. januari 10 Basistechnieken Scouts Scouting Fons Olterdissen januari 10 Inhoudsopgave Algemene kennis en vaardigheden 2 Scouting 2 Samenwerking 4 Eigen verantwoordelijkheid 4 De kaart 5 Soorten kaarten 5 Schaal 5

Nadere informatie

Geocachen langs trage wegen

Geocachen langs trage wegen Geocachen langs trage wegen Wat? Geocaching is een avontuurlijke schattentocht waarbij je op basis van geografische coördinaten op zoek gaan naar een cache (verstopplaats). Deze cache is een waterdichte

Nadere informatie

Een kompas is een hulpmiddel dat ons in staat stelt de richting van het noorden te bepalen.

Een kompas is een hulpmiddel dat ons in staat stelt de richting van het noorden te bepalen. Het Kompas Een kompas is een hulpmiddel dat ons in staat stelt de richting van het noorden te bepalen. Eens de noordrichting vastgesteld is, kunnen we die gebruiken om bijvoorbeeld een koers of de richting

Nadere informatie

Docentenhandleiding. het dagelijks leven. Ook worden de leerlingen gemotiveerd om na te denken wat ze aan het kompas zouden kunnen verbeteren.

Docentenhandleiding. het dagelijks leven. Ook worden de leerlingen gemotiveerd om na te denken wat ze aan het kompas zouden kunnen verbeteren. Docentenhandleiding Korte beschrijving van de opdracht: Bij deze opdracht gaan de leerlingen een kompas maken. Met simpele materialen wordt er een kompashuis en een magnetische naald gemaakt. Op school

Nadere informatie

4X4 DRIVERS ROADBOOKS

4X4 DRIVERS ROADBOOKS ROADBOOKS ROADBOOKS. ROADBOOKS hier volgen een aantal voorbeelden van wat je zoal kan tegenkomen in een Roadbook. Zoals het meest voorkomend is het bolleke-pijl systeem, maar ook stafkaart, ingetekende

Nadere informatie

Aan allen die voor het eerst deelnemen aan de GZA-dropping.

Aan allen die voor het eerst deelnemen aan de GZA-dropping. Aan allen die voor het eerst deelnemen aan de GZA-dropping. ter info: Een dropping is een avontuurlijke (nacht)wandeling. Je wandelt aan de hand van opdrachten (zonder kaart) van punt naar punt, door een

Nadere informatie

Beverbadges Steven Stroom

Beverbadges Steven Stroom Beverbadges Steven Stroom Het favoriete activiteitengebied van Steven Stroom is Uitdagende Scoutingtechnieken. Steven is misschien soms wel wat bang in het donker, maar hij verdwaalt nooit! Hij weet namelijk

Nadere informatie

Winterse speurtochten. Algemene organisatietips

Winterse speurtochten. Algemene organisatietips Winterse speurtochten Een speurtocht lopen vinden kinderen vaak een erg leuk. Helaas kost het veel tijd om een originele speurtocht te bedenken en te maken. In dit artikel en de bijbehorende werkbladen

Nadere informatie

Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2011

Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2011 Een basisschool project van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2011 Reuzen en dwergen Een project met GPS-en over bomen. We gaan op zoek naar Reuzen (grote bomen) en naar kleine dwergen (de zaailingen

Nadere informatie

techniekenboekje SCOUTS MANDUS ASPELARE voor al uw tochten, oriëntatielopen en droppings INHOUDSOPGAVE

techniekenboekje SCOUTS MANDUS ASPELARE voor al uw tochten, oriëntatielopen en droppings INHOUDSOPGAVE techniekenboekje voor al uw tochten, oriëntatielopen en droppings uitgegeven door SCOUTS MANDUS ASPELARE INHOUDSOPGAVE A. Kompas B. Oriëntatie door middel van zon en uurwerk C. Oriëntatie door middel van

Nadere informatie

Oriëntatieloop Handleiding

Oriëntatieloop Handleiding Oriëntatieloop Handleiding Hoe kan ik de Oriëntatieloop ontlenen? Voor de reservatie van het materiaal kan je terecht bij de dienst onthaal & info. De kostprijs van het gehuurde materiaal wordt verrekend

Nadere informatie

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A

Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A Rekentijger - Groep 7 Tips bij werkboekje A Omtrek en oppervlakte (1) Werkblad 1 Van een rechthoek die mooi in het rooster past zijn lengte en breedte hele getallen. Lengte en breedte zijn samen gelijk

Nadere informatie

Insignewerk Welpen St. Jozef. Insigne 'Scouting'

Insignewerk Welpen St. Jozef. Insigne 'Scouting' Insignewerk Welpen St. Jozef Insigne 'Scouting' Dit programma is Gemaakt door Chil http://www.wek-site.com Pagina 1 van 12 Insignewerk wat is dat? Al spelend in de horde kom je vast wel eens iets tegen,

Nadere informatie

Scouts instructie: hakken Hoe je veilig je houtvoorraad aan kan leggen

Scouts instructie: hakken Hoe je veilig je houtvoorraad aan kan leggen Scouts instructie: hakken Hoe je veilig je houtvoorraad aan kan leggen Als je een kampvuur of een kookvuur gaat maken, zal het je zelden gebeuren dat al je hout precies de goede afmetingen heeft. Je hebt

Nadere informatie

Wat. Met o.a. in dit kampboekje: Wat neem je mee? Wat laat je thuis! Vergeet je tandenborstel niet! gaan we doen?

Wat. Met o.a. in dit kampboekje: Wat neem je mee? Wat laat je thuis! Vergeet je tandenborstel niet! gaan we doen? Wie gaan er mee? Waar gaan we heen? De belangrijkste routetechnieken Wat gaan we doen? Zomerkamp AKazan de Wolfgroepusterlitz Met o.a. in dit kampboekje: Wat neem je mee? Wat laat je thuis! Vergeet je

Nadere informatie

OntdekZelf - magnetisme

OntdekZelf - magnetisme Werkwijze Alle OntdekZelf experimenten zijn bedoeld voor de leerling om zelf te ontdekken. Laat de leerling vanaf het begin werken met zijn materialen en ontdekken hoe hij tot een antwoord of een werkende

Nadere informatie

Op het einde van de fotozoektocht moet je een klein stukje langs een vrij drukke straat stappen. Wees dus voorzichtig en hou uiterst links!

Op het einde van de fotozoektocht moet je een klein stukje langs een vrij drukke straat stappen. Wees dus voorzichtig en hou uiterst links! Startplaats We starten de fotozoektocht op de parking van de Hospicebossen te Nazareth. Deze parking bevindt zich aan de ingang vlakbij de brug over de autosnelweg. Wegbeschrijving: Vanaf de startplaats

Nadere informatie

Handleiding voor Envelop - PP 2007

Handleiding voor Envelop - PP 2007 Handleiding voor Envelop - PP 2007 TIP : Via Beeld het liniaal en rasterlijnen instellen om makkelijker te werken. Hieronder een screenshot van de uiteengetrokken envelop. Je ziet dat deze uit 5 gelijkbenige

Nadere informatie

Derde klas. Instructie. Osbornegroep Biddinghuizen

Derde klas. Instructie. Osbornegroep Biddinghuizen Instructie Osbornegroep Biddinghuizen Inhoudsopgave Installatie-eisen kennen... 2 De vier belangrijkste scouting gebeurtenissen..3 EHBO... 4 Wat te doen bij een ongeval... 4 Wonden... 4 Blaren... 4 Verstuiking...

Nadere informatie

EN DE PUZZELOPLOSSINGEN TEKST EN TEKENINGEN VAN HET DTT

EN DE PUZZELOPLOSSINGEN TEKST EN TEKENINGEN VAN HET DTT EN DE PUZZELOPLOSSINGEN TEKST EN TEKENINGEN VAN HET DTT Nederlandse Uitgave Mei 2001 Oplossing puzzel 1: De snelste route naar het eten Lengte route I: 14.2cm Lengte route II: 16.4cm Lengte route III:

Nadere informatie

HIKE BOEKJE 2012 HIKEBOEKJE VERKENNERS RENÉ VAN AALDEREN/ MARTIJN BRUS VERKENNERS JMC

HIKE BOEKJE 2012 HIKEBOEKJE VERKENNERS RENÉ VAN AALDEREN/ MARTIJN BRUS VERKENNERS JMC HIKE BOEKJE 2012 HIKEBOEKJE VERKENNERS RENÉ VAN AALDEREN/ MARTIJN BRUS VERKENNERS JMC 2012 1 DE HIKE Dagindeling Hike De dagindeling van de Hike ziet er, onder andere afhankelijk van jullie loopsnelheid,

Nadere informatie

Etappe 11 KONINKLIJKE REFLECTORROUTE

Etappe 11 KONINKLIJKE REFLECTORROUTE Etappe 11 KONINKLIJKE REFLECTORROUTE Aantal CP s: 2 (waaronder de deadline CP!) Deadline WP: Uiterlijk 17:40 uur moet je de mtb s hebben inleveren op het WP en de deadline CP checken!! Tijdschema: 17:40

Nadere informatie

Cartografische oefeningen

Cartografische oefeningen Cartografische oefeningen Stad OCMW V.U.: welzijnshuis Sint-Niklaas naam achternaam Abingdonstraat 99 9100 Sint-Niklaas Stedelijke Musea Sint-Niklaas 1. Meting met het gps-toestel satelliet gps-scherm

Nadere informatie

Verkeersbordenspeurtocht

Verkeersbordenspeurtocht Verkeersbordenspeurtocht Dit boekje is van uit groep Verkeersborden, hoe zit het ook alweer? Er zijn vijf soorten borden. Als je goed naar de vorm en de kleur van een bord kijkt, weet je al met wat voor

Nadere informatie

Raamgeleiders vervangen

Raamgeleiders vervangen Raamgeleiders vervangen Deze HOWTO is gebaseerd op de informatie die Sledgehammer op het Z3 Forum heeft geplaatst. Het BMW Z3 Forum Nederland > Z3 Techniek lounge > Doe-het-zelf > Raamgeleiders vervangen.

Nadere informatie

GPS Instructie MC de Kraats. Probleemloos gebruik maken van Garmin GPS Navigatie op de motor

GPS Instructie MC de Kraats. Probleemloos gebruik maken van Garmin GPS Navigatie op de motor GPS Instructie MC de Kraats Probleemloos gebruik maken van Garmin GPS Navigatie op de motor Doel van de instructie Fijn gebruik maken van je GPS Van A naar B navigeren Zelf routes maken en in je GPS zetten

Nadere informatie

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING

STERREN DANSEN OP DE MUUR WAT HEB JE NODIG? BOUWTEKENING STERREN DANSEN OP DE MUUR Als je op een onbewolkte avond naar de hemel kijkt zie je overal sterren. Net zoals je soms in wolken gekke figuren kunt ontdekken, kun je dat in sterren ook. Door lijnen te trekken

Nadere informatie

De Haagse. Fotokarton snijden met de Speed Mat. Door. Johan van den Broek

De Haagse. Fotokarton snijden met de Speed Mat. Door. Johan van den Broek De Haagse Fotokarton snijden met de Speed Mat Door Johan van den Broek Foto karton snijden met de Speed Mat Voordat je gaat beginnen zijn de volgende dingen noodzakelijk om te weten. 1 de maat van je passe

Nadere informatie

Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie

Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie Workshop Fotografie Opening Bierkade - 2009 Joris Komen Fotografie Alles over perspectief, standpunt en compositie Belangrijk voor het maken van een goede foto is de keuze van je perspectief. Welk standpunt

Nadere informatie

De Fietstocht Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie! De Fietstocht. Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie!

De Fietstocht Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie!  De Fietstocht. Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie! De Fietstocht Op zoek naar de West Brabantse Waterlinie! Benodigdheden: Fiets Een mooie dag (anders een regenjas of paraplu) Pen of potlood De routebeschrijving en opdrachten (print daarom dit formulier

Nadere informatie

De ontwikkelde materialen per unit.

De ontwikkelde materialen per unit. Handleiding. Dit is de handleiding voor het remediërende programma voor de leeszwakke leerling bij het vak Engels. De hulpmiddelen zijn ontwikkeld voor leerlingen die bij de toetsen technisch lezen uitvallen

Nadere informatie

Een onderbouwproject van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2010

Een onderbouwproject van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2010 Een modern sprookje Een onderbouwproject van het IVN Veldhoven / Vessem voorjaar 2010 Doelgroep: Groepen 1 t/m 4 Plaats: Doel: Materiaal: Rondom het Groot Meer tussen Vessem en Wintelre. Op een speelse

Nadere informatie

Het. Nuttige-info-boekje

Het. Nuttige-info-boekje Het Nuttige-info-boekje Nuttige-info-boekje 1 1 De KKK2009 Geachte KKK2009-deelnemers, Net als in de vorige edities van de Klim Kampeer Kampioenschappen (1991-1995-1999) zullen jullie je ook nu weer gesteund

Nadere informatie

De bepaling van de positie van een. onderwatervoertuig (inleiding)

De bepaling van de positie van een. onderwatervoertuig (inleiding) De bepaling van de positie van een onderwatervoertuig (inleiding) juli 2006 Bepaling positie van een onderwatervoertuig. Inleiding: Het volgen van onderwatervoertuigen (submersibles, ROV s etc) was in

Nadere informatie

Cartografische oefeningen antwoorden voor de leerkracht

Cartografische oefeningen antwoorden voor de leerkracht Cartografische oefeningen antwoorden voor de leerkracht Stad OCMW V.U.: welzijnshuis Sint-Niklaas naam achternaam Abingdonstraat 99 9100 Sint-Niklaas Stedelijke Musea Sint-Niklaas 1 Meting met het gps-toestel

Nadere informatie

bij het oplossen van vraagstukken uit Systematische Natuurkunde -------- deel VWO4 --------- Hoofdstuk 2

bij het oplossen van vraagstukken uit Systematische Natuurkunde -------- deel VWO4 --------- Hoofdstuk 2 bij het oplossen van vraagstukken uit Systematische Natuurkunde -------- deel VWO4 --------- Hoofdstuk 2 B.vanLeeuwen 2010 Hints 2 HINTS 2.1 Vragen en Opgaven De vragen 1 t/m 6 Als er bij zulke vragen

Nadere informatie

WEETJES OM TE GEBRUIKEN TIJDENS HET TRAPPERSKAMP

WEETJES OM TE GEBRUIKEN TIJDENS HET TRAPPERSKAMP WEETJES OM TE GEBRUIKEN TIJDENS HET TRAPPERSKAMP INHOUD In dit boekje vind je allerlei weetjes die nuttig kunnen zijn tijdens het trapperskamp. Wat vinden wij als leiding belangrijk... 3 Wat te doen als

Nadere informatie

Speurtocht Wandelen met Licht. Naam leerling:...

Speurtocht Wandelen met Licht. Naam leerling:... Zaal 3 Speurtocht Wandelen met Licht Naam leerling:... Zaal 3 Brillen Loop de trap op achter het anatomisch theater (het grote houten bouwwerk) en ga door de glazen deuren zaal 2 in. Ga in zaal 2 de trap

Nadere informatie

Zorg ervoor dat de magnetische naald altijd vrij kan draaien, met andere woorden, houd het kompas altijd vlak/ horizontaal

Zorg ervoor dat de magnetische naald altijd vrij kan draaien, met andere woorden, houd het kompas altijd vlak/ horizontaal 5. Kompas en gebruik 1. Eerst wat algemene gegevens (teervoet) 2. Een overzicht van de soorten kompassen (enkel ter info) 3. De windroos (teervoet) 4. De verschillende noordens 5. Magnetische declinatie

Nadere informatie

Bediening GPS. Escape of Switch: menu/kaart/kompas. In en Uit Zoomen kaart. Muis. Aan/Uit. Indrukken = Enter. Achtergrondverlichting

Bediening GPS. Escape of Switch: menu/kaart/kompas. In en Uit Zoomen kaart. Muis. Aan/Uit. Indrukken = Enter. Achtergrondverlichting Bediening GPS In en Uit Zoomen kaart Escape Switch: menu/kaart/kompas Muis Indrukken = Enter Aan/Uit Achtergrondverlichting Menu (kort indrukken) Zoek (lang indrukken) Hodmenu pagina Kompas pagina Kaart

Nadere informatie

Werkblad 2 Kracht is een vector -Thema 14 (NIVEAU BETA)

Werkblad 2 Kracht is een vector -Thema 14 (NIVEAU BETA) Werkblad 2 Kracht is een vector -Thema 14 (NIVEAU BETA) Practicum Bij een gedeelte van het practicum zijn minimaal 3 deelnemers nodig. Leerlingen die op niveau gevorderd, of basis werken kunnen je helpen

Nadere informatie

Tip. 1Meenemen voorwerp

Tip. 1Meenemen voorwerp Hotel Perdu (6+) Aan het einde van de weg staat Hotel Perdu. Er brandt licht. Het is een komen en gaan van bizarre personages: een eenzame linkerschoen hupt onhandig naar binnen, de jongen die altijd wordt

Nadere informatie

Rollend meetwiel. Notities voor de leerkracht. Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek

Rollend meetwiel. Notities voor de leerkracht. Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek Notities voor de leerkracht Rollend meetwiel Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Mechanismen gebruiken overbrengingsverhouding, vertragende

Nadere informatie

5.327 703 x 15.981 3.728.900 + 3.744.881. 2.160 3.007 x 15.120 6.480.000 + 6.495.120. 2.160 3.007 x 15.120 00.000 0 00.000 6.480.000 + 6.495.

5.327 703 x 15.981 3.728.900 + 3.744.881. 2.160 3.007 x 15.120 6.480.000 + 6.495.120. 2.160 3.007 x 15.120 00.000 0 00.000 6.480.000 + 6.495. Bij vermenigvuldigen van twee grote getallen onder elkaar staan de rijen onder de streep elk voor een tussenstap. De eerste rij staat voor het vermenigvuldigen met het cijfer dat de eenheden van het onderste

Nadere informatie

. - -- / :::::-- - y - - --- -- . -:yf~ INSIGNE. N ~:fi" '"I:" I :,' I, ;.;. ORIENTEREN --_----J/

. - -- / :::::-- - y - - --- -- . -:yf~ INSIGNE. N ~:fi 'I: I :,' I, ;.;. ORIENTEREN --_----J/ :::::-- - y - - --- -- / I. -:yf~. - -- / INSIGNE., N ~:fi".~ '"I:" I :,' I, ;.;. w Z ORIENTEREN --_----J/ - ~/ Het Insigne Dit jaar hebben jullie weer de kans om een insigne te verdienen. Een insigne

Nadere informatie

Kant patroon in Embird Studio.

Kant patroon in Embird Studio. Kant patroon in Embird Studio. Deze les is gemaakt in Embird Studio build 5. Mocht je vragen hebben kun je me altijd een e-mail sturen. Voordat je begint bedenk dat ik hier alleen wat suggesties geef zodat

Nadere informatie

Rekenweb. Onderwijs genereren. Ontwerp en samenstelling: Frans Moerlands, Corry Verschure

Rekenweb. Onderwijs genereren. Ontwerp en samenstelling: Frans Moerlands, Corry Verschure Rekenweb Onderwijs genereren Ontwerp en samenstelling: Frans Moerlands, Corry Verschure Een tochtje met de helikopter Rekenweb probleem van de maand februari lesverslag OBS Drunen, groep 7 23 februari

Nadere informatie

Een toverspaarpot Spaar jij graag geld? We gaan een spaarpot maken. Die kan toveren!

Een toverspaarpot Spaar jij graag geld? We gaan een spaarpot maken. Die kan toveren! Een toverspaarpot Spaar jij graag geld? We gaan een spaarpot maken. Die kan toveren! Dit heb je nodig: Dit misschien ook: - 2 dezelfde doosjes - lijm - nog een doosje - lint - papier - schaar - plakband

Nadere informatie

Fabsheet: Vinylsnijder

Fabsheet: Vinylsnijder Fabsheet: Vinylsnijder Met de vinylsnijder kun je stickers en papier snijden. Het FabLab heeft zelfklevend vinyl op voorraad in diverse kleuren. Zelf folie meenemen kan natuurlijk ook, houd er wel rekening

Nadere informatie

You, Me, Electricity

You, Me, Electricity You, Me, Electricity Jouw werkbladen In NEMO Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! You, Me, Electricity Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 10-2013 1 You, Me, Electricity

Nadere informatie

Kaart en kompas. Controleer dus goed of de omgeving nog overeenstemt met de kaart vooraleer je jongens of meisjes op pad te sturen.

Kaart en kompas. Controleer dus goed of de omgeving nog overeenstemt met de kaart vooraleer je jongens of meisjes op pad te sturen. Kaart en kompas 1. Stafkaarten Een stafkaart laat ons toe, door middel van overeengekomen tekens, het terrein te zien zoals een foto van een landschap uit de lucht. Door deze afgesproken tekens kunnen

Nadere informatie

Simon de schildpad. 2015 J van Weert 1

Simon de schildpad. 2015 J van Weert 1 Programmeren met Simon Simon de schildpad 2015 J van Weert 1 Inleiding: Wat is programmeren eigenlijk? Een computer doet niets zonder een programma. Die programma s worden geschreven door mensen: programmeurs.

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R LEKKER BAKKEN IN DE ZON! Nee niet zonnebaden, maar barbecuen zonder hout of kolen! Dat kan ook met zonlicht. Het lijkt een beetje op een oude truc met een sterk vergrootglas. Als de zon goed schijnt, en

Nadere informatie

De Techniek en de praktijk

De Techniek en de praktijk De Techniek en de praktijk De inhoud van dit werkboek komt LETTERLIJK van de geweldige site: http://www.ballonfigurensite.nl/ (Op die site staan nog tientallen andere voorbeelden! Neem maar eens een kijkje.)

Nadere informatie

Camping Mareveld 2014

Camping Mareveld 2014 GPS Wandeling (zelfstandig) De bezoekers kunnen een GPS huren met een daarbij behorend boekje. In het boekje staat een duidelijk uitleg over de GPS en de route. De deelnemers gaan zelfstandig op pad. Tijdens

Nadere informatie

Uitgeverij Schoolsupport

Uitgeverij Schoolsupport [62] Oriëntatie, 2001, Niveau *, Vouwen Een blaadje is in vieren gevouwen. Daarna is er een stukje uitgeknipt. Hoe ziet het opengevouwen blaadje eruit? TIP: Vouw (in gedachten) het blaadje twee keer terug.

Nadere informatie

Hoe moet je een prachtige presentatie maken?

Hoe moet je een prachtige presentatie maken? Hoe moet je een prachtige presentatie maken? www.meestermichael.nl Geef de presentatie een titel. Klik dit vak aan om jouw presentatie een ondertitel te geven. Hier kun je je presentatie een titel geven

Nadere informatie

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 122132 Hoek van Holland, Loosduinen en Naaldwijk

Vind de mooiste fietsroutes op www.route.nl. Fietsroute 122132 Hoek van Holland, Loosduinen en Naaldwijk Fietsroute 122132 Hoek van Holland, Loosduinen en Naaldwijk Praktische informatie Dichtstbijzijnde parkeerplaats staeldiep Rotterdam Dichtstbijzijnde parkeerplaats vanaf eindpunt staeldiep Rotterdam Dichtstbijzijnde

Nadere informatie

1. Deze handleiding gebruiken

1. Deze handleiding gebruiken 1. Deze handleiding gebruiken Onderwerp Aan elk onderwerp zijn een nummer en titel toegewezen. Onderdeel Aan elk onderdeel is een titel toegewezen. Bedieningshandeling Aan elke bedieningshandeling is een

Nadere informatie

Oriënteren Kaart en Kompas

Oriënteren Kaart en Kompas Oriënteren Kaart en Kompas Om veilig de weg te kunnen vinden in onbekend gebied, is het handig kennis van navigatie met kaart en kompas te hebben. Om het insigne Oriëntatie in de wacht te slepen, moet

Nadere informatie

Het is de bedoeling om de motor zodanig te laten draaien dat de schotel als het ware steeds in deze Clarck belt kijkt.

Het is de bedoeling om de motor zodanig te laten draaien dat de schotel als het ware steeds in deze Clarck belt kijkt. Installeren van een Diseqc motor (1.2) (Bron: http://thaskull.tripod.com/diseqc.htm) Deze pagina is een basishandleiding voor het installeren van een diseqc motor: Stab, Moteck...het is geen gemakkelijke

Nadere informatie

De route vinden. De wandeling van Sarah

De route vinden. De wandeling van Sarah De route vinden Sarah logeert bij haar oma in Utrecht. Oma woont naast een molen. Oma zegt: "Ga eens naar de Dom wandelen. De Dom zie je al vanaf de hoek van de straat. Als je terug gaat, let je goed op

Nadere informatie

Hier en daar een bui

Hier en daar een bui Hier en daar een bui Soms klopt de voorspelling van de weerman. Maar vaak ook helemaal niet. Donkere wolken in plaats van de hele dag zon. Kunnen jullie dat beter? Jullie gaan een eigen weerstation bouwen

Nadere informatie

Scratch. Gemaakt door: Déjan van Noordt en Leroy van den Driesche Leerlingen HAVO 5 SG Spieringshoek Als onderdeel voor het vak Informatica

Scratch. Gemaakt door: Déjan van Noordt en Leroy van den Driesche Leerlingen HAVO 5 SG Spieringshoek Als onderdeel voor het vak Informatica Scratch sdas Gemaakt door: Déjan van Noordt en Leroy van den Driesche Leerlingen HAVO 5 SG Spieringshoek Als onderdeel voor het vak Informatica Inhoud Wat is scratch?... 2 Deel 1: Account aanmaken... 2

Nadere informatie

Handleiding Envelop - PowerPoint 2003

Handleiding Envelop - PowerPoint 2003 Handleiding Envelop - PowerPoint 2003 Hieronder een screenshot van de uiteengetrokken envelop. Je ziet dat deze uit 5 gelijkbenige driehoeken bestaat + een rechthoek of vierkant. TIP : Om nauwkeuriger

Nadere informatie

Barntrup Lippenland. Over de Beckerberg langs de 'Grensweg' Niedersachsen - Nordrhein Westfalen. 3 uur - 9 Km hoogtemeters

Barntrup Lippenland. Over de Beckerberg langs de 'Grensweg' Niedersachsen - Nordrhein Westfalen. 3 uur - 9 Km hoogtemeters Barntrup Lippenland Over de Beckerberg langs de 'Grensweg' Niedersachsen - Nordrhein Westfalen 3 uur - 9 Km - 230 hoogtemeters Deze korte rondwandeling door het Lippenland bij Barntrup, gaat over brede

Nadere informatie

a a Hoe hoog is de kleinste toren op het plaatje? 97 m b d Hoe oud zijn de Martinitoren en de Eiffeltoren? De Martinitoren is meer dan

a a Hoe hoog is de kleinste toren op het plaatje? 97 m b d Hoe oud zijn de Martinitoren en de Eiffeltoren? De Martinitoren is meer dan les 14 59 Aan welke keersommen uit de tafels tot 10 denk je? b 9 70 = 630 6 80 = 480 9 7 en 6 8 a a 4 30 = 120 4 50 = 200 4 3 en 4 5 c 8 80 = 640 7 60 = 420 8 8 en 7 6 b d = 5600 = 7200 Meer antwoorden.

Nadere informatie

Thema In en om het huis

Thema In en om het huis http://www.edusom.nl Thema In en om het huis Lesbrief 24. Een wasmachine kopen. Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u een wasmachine wilt kopen. Zeggen hoe groot iets is. Vergelijkingen. Veel

Nadere informatie