HOLLANDS. Maandblad. inhoud no

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HOLLANDS. Maandblad. inhoud no. 1 2016"

Transcriptie

1

2 HOLLANDS Maandblad inhoud no zeven-en-vijftigste jaargang nummer 818 januari 2016 Opgericht in 1959 door K.L. Poll. Aanvullende honoraria Redactioneel Deze maand Kira Wuck Overbodig Dorien de Wit Gedichten J.M.A. Biesheuvel Muziek Vicky Francken Gedichten Erik Wietse Rietkerk Crematie op Locatie Jack Druppers Je suis Peur Paul van den Hoven Twee moderne sonnetten Willem Wansink Een intellectueel als staatsman F. Starik Alsof er niets is gebeurd Wim Brands Tsjechov Thomas Heerma van Voss The Big Smoke Giovanni della Chiusa Gedichten Tekeningen Karen Opstelten Auteurs in dit nummer Colofon

3 Aanvullende honoraria * * * hollands maandblad aanvullende honoraria 2015 Dankzij de steun van het R.O. van Gennep Fonds is de Stichting Hollands Maandblad in staat jaarlijks prozaschrijvers, dichters, essayisten en grafisch kunstenaars die meewerken aan Hollands Maandblad ten behoeve van de verdere ontplooiing en bestendiging van hun werk een financiële aanmoediging te bieden in de vorm van het Hollands Maandblad Aanvullend Honorarium. Het Bestuur van de Stichting Hollands Maanblad en de redactie hebben het genoegen mede te delen dat de volgende auteurs, dichters en kunstenaars uit jaargang 15 van Hollands Maandblad in aanmerking komen voor een jaarlijks in de maand oktober vastgesteld en uitgereikt Hollands Maandblad Aanvullend Honorarium: * vrouwkje tuinman proza daniëlle van versendaal proza iris le rütte poëzie & tekeningen małgosia briefjes tekeningen erik wietse rietkerk proza karen opstelten tekeningen delphine lecompte proza marieke rijneveld poëzie berry de haas tekeningen jan-willem dijk poëzie *

4 * * * Het Aanvullend Honorarium is bedoeld als materiële steun in de rug, en niet als een prijs in de zin van de drie Hollands Maandblad Schrijversbeurzen die jaarlijks worden uitgereikt door de Redactieraad voor de beste bijdrage in de categorieën Poëzie, Proza en Essayistiek. Het gaat om een donatie aan medewerkers van wie de bijdragen in de afgelopen jaargang door het Stichtingsbestuur in het bijzonder werden opgemerkt. De leeftijd van de medewerkers, de continuïteit van hun band met Hollands Maandblad en de mate van relevantie van de ondersteuning, speelt bij de nominatie mede een rol. * * *

5 Deze maand In de ogen van gewone stervelingen lijken sommige maanden zonderlinger dan andere. Deze maand maakte een behoorlijk zonderlinge indruk, hoewel dat in het perspectief van de pelgrimstocht der mensheid meer schijn dan werkelijkheid geweest moet zijn. Niettemin was er genoeg zonderlings om even hieromtrent te twijfelen. Terwijl wij stilletjes staarden naar het bloedig lijden rondom en zorgelijk luisterden naar het gekraak der maatschappelijke breuklijnen onder ons, publiceerde het Centraal Bureau voor de Statistiek deze maand immers een rapport. Dit in eigen woorden aantrekkelijk geschreven rapport van het cbs handelde over de stand van de natie in internationaal perspectief. Wij bleken het gelukkigst, en wel van iedereen. Een hele opluchting, wat u zegt. Wij zijn dan misschien wel niet het slimst van de hele wijde wereld, en wellicht niet het knapst van de kosmos, maar wel het gelukkigst. Iets zegt mij dat uw gedachten bij lezing van het rapport afdwaalden naar Gustave Flaubert. Er zijn drie fundamentele voorwaarden voor geluk, stelde de schrijver van Madame Bovary, Salammbô en Bouvard et Pécuchet (op het gevaar af u te beledigen, noem ik dit toch even ten behoeve van de nrc.nxt-lezer die met hun columnist Christiaan Weijts onlangs giechelend maar welgemeend fuck de literaire canon riepen tegen het letterkundig erfgoed). Deze drie fundamentele voorwaarden voor geluk zijn egoïsme, gezondheid en stupiditeit. En vooral dat laatste, stipuleerde Flaubert, is van belang. Zonder stupiditeit is geluk simpelweg onhaalbaar. Ja, zult u beamen als geharde consument van het eigentijds bestaan, het is wel duidelijk dat wij de gelukkigste natie ter wereld zijn, want wij badderen in stupiditeit, wij zijn dronken van de nectar der onnozelheid, en genieten van de obesitas der onwetendheid. En denk niet dat de

6 vooruitgang redding brengt. Integendeel, Milan Kundera besefte al in zijn L Art du roman dat de modernisering van de stupiditeit alles nog veel erger maakt. Voorheen was stupiditeit bovenal gebrek aan kennis, een toestand die door onderwijs verholpen kon worden. De moderne stupiditeit, diagnosticeerde hij, is echter ongeneeslijk; het gaat niet om een gebrek aan kennis (wij zijn hoger opgeleid dan ooit), maar om een toestand van niet-denken, niet-vragen, niet twijfelen, ja van de totale geestelijke catatonie die ook wel bekend staat onder de diagnose praatprogramma. Wij zijn, wil ik maar zeggen, als natie waarschijnlijk zo gelukkig omdat wij permanent in een spagaat staan tussen ons gebrek aan niveau en onze flagrante flaters. Tobben daarover is zinloos: ons tomeloos tekortschieten vormt immers de humuslaag waarin ons grenzeloos geluk wortelt. Deze maand was derhalve niet zonderling omdat bekend werd dat het eten van sinaasappels afneemt vanwege het feit dat het pellen van deze vrucht te moeilijk wordt bevonden. Neen, de maand was zonderling omdat een Nederlandse literaire uitgever zich enthousiast toonde om vanaf heden Hollands Maandblad onder zijn hoede te nemen. Het valt enigszins te betwijfelen of hij hierdoor de gelukkigste uitgever van de gehele wereld zal worden, maar het gaf de maand ontegenzeggelijk de zonderlinge smaak van vrolijk verzet tegen de alledaagse geestloosheid van ons tijdsgewricht. bb

7 Overbodig door Kira Wuck Mijn psychiater zegt dat ik geen enkele progressie maak, dat er iets in mij helemaal niet beter lijkt te willen worden. Beter waarvan, vraag ik mij af. Ik loop door de lange ziekenhuisgangen en heb na het laatste gesprek trek gekregen. Niet dat we veel tegen elkaar gezegd hadden. Mijn psychiater had mij vriendelijk en geduldig aangekeken, als een hond die wacht tot die weer naar buiten mag. Ik geef mensen hun leven terug, zei hij ten slotte. Soms zijn ze het even kwijt, vergeten waar ze het allemaal voor doen. Maar iedereen vind hem hier terug, ook jij. Ik ben heel goed in mijn werk. Ik keek naar de vele bedankkaartjes van mensen die hij de afgelopen jaren heeft beter gemaakt en tegen zijn muur aangeplakt hingen. Op sommige kaarten was de afdruk van slingers en ballonnen te zien. Ik moest er kort om lachen. De psychiater keek mij tevreden aan. In de kantine verkopen ze alleen maar vettige saucijzenbroodjes en kaasbroodjes. En in de machines vind je chips, drop en chocolade. Je zou verwachten dat mensen die ziek zijn behoefte aan gezonde voeding hebben. Het is bewezen dat goede voeding het genezingsproces versnelt. Willen ze wel dat mensen er weer bovenop komen? Zo worden we nooit echt beter. Geen progressie, herhaal ik tegen mezelf als ik in mijn auto zit. Tot nu toe hebben uw adviezen tot niets geleid, had ik willen antwoorden. Sinds mijn psych een lijst heeft gemaakt van alles wat mij dwarszit, merk ik dat ik vaker langs de spoorlijn rijdt. Elke week haalt hij de lijst uit zijn koffer tevoorschijn en legt die voor mijn neus op tafel, alsof hij me vraagt om een

8 bekentenis te doen, die ik keer op keer weiger. Hij vraagt om een cijfer te geven. Een vijf, bijvoorbeeld, als ik er nog erg mee zit. Terwijl ik op het groene sein wacht, kijk ik hoe een overvolle trein voorbij racet. Mensen die doen alsof ze gelukkig zijn en zich elke dag op hetzelfde tijdstip moeten verplaatsten. Ik las ooit een interview met een machinist. Hij had twee keer meegemaakt dat er iemand zich voor zijn trein wilde gooien, maar hij had toen hard op de claxon gedrukt, wat zo n angstaanjagend geluid geeft, dat ze beide keren zo snel ze maar konden overeind kwamen en maakten dat ze van het spoor afkwamen. Hoe graag je ook dood wilt, het geluid van de treinclaxon verdragen, blijkt vaak nog moeilijker te zijn. De machinist had ze graag nog een keer recht in de gezicht gekeken, de man en het meisje. Het meisje had zwart geverfd haar en was aan de magere kant, alsof ze nauwelijks nog bestond. Sinds hij van het bestaan van het meisje afwist, zocht hij haar overal in het dorp waar ze op het spoor had gestaan, in de supermarkt, in jeugdhonken, op schoolpleinen en in wachtkamers. Tevergeefs. lees meer in het nieuwe nummer

9 Muziek door J.M.A. Biesheuvel Kleine kinderen, vuurwerk, kerkklokken, sirenes, de huisbel, luidruchtig gebabbel, homerisch gelach, vallende glazen vazen, het geloei van koeien, het geblaat van schapen, het geknars van ijzer op ijzer; kortom het gebrek aan absolute stilte, dat was de hel voor Ivan Pavlovitsj. Het geluid van een papegaai was nog wel het ergste. Ivan was een virtuoos en als hij speelde Flügel spielte, zegt Tucholsky ergens stroomden duizenden mensen toe. Toermier, een klein provinciestadje in Europa, was de zetel van Ivan. Hij was getrouwd met Olga, een echte radabarbára, een lieve, weelderige schoonheid. Ivan reisde veel; de concertzalen van Los Angeles, San Francisco, New York, Milaan, Wenen, Moskou, Tokio, Amsterdam, Berlijn, Madrid, Lissabon, Rome, Stockholm waren hem niet onbekend. Ja, hij reisde veel, maar nu woonde hij in een erg rustige buurt, een villawijk van Toermier. Het zonnetje scheen hier vaak en de omgeving was ravissant. Toch hield Ivan er niet van om met Olga en zijn drie kinderen in het park te gaan wandelen. Hij had thuis een fietsmachine en een roeimachine. En hij speelde thuis drie-en-een-half à vier uur per dag op de vleugel. Het gezinnetje bezat een huis met veertien kamers en een reusachtige tuin. Het kindermeisje Sonja, de drie kinderen (3, 5 en 7) en de herdershond Tommy voltooiden het beeld. Ivan speelde dus heel veel, vsjô ot Bacha do Offenbacha, zoals hij zei alles van Bach tot Offenbach. Nu speelde hij eens op een van de Steinway concertvleugels hij had er twee in de muziekkamer, toen een zeer rauwe vloek uit zijn keel de muziek tot stoppen bracht. De kinderen, de huisbel, de hond Tommy maakten te veel lawaai. Ivan stond op, stampte met zijn rechtervoet driemaal op het parket, zo hard dat de Ruysdael, de Mondriaan en de drie Steinbergs aan de wand ervan tril-

10 den. Hij brulde: Olga! Ze kwam aangesneld. Zo gaat het niet langer, zei hij kwaad. Zijn gezicht was paars van opwinding. Hij pakte zijn oplaadbare scheerapparaat, zijn Elsschot, zijn Tjechow, zijn Conrad, zijn Nabokov, zijn Grahame, en zijn Kafka uit de kast alsook zijn Heine en Goethe en Eliot en Frost niet te vergeten. lees meer in het nieuwe nummer

11 Crematie op Locatie door Erik Wietse Rietkerk Nog een? vraagt Denny aan Cor, de weduwnaar naast hem op de bijrijdersstoel. Denny houdt een verfrommeld pakje Camel omhoog dat hij uit zijn binnenzak heeft gevist. Een paar nachten geleden heeft hij de gewoonte weer opgepakt, nadat Lianne de deur achter zich had dichtgetrokken. Misschien staart hij daarom wat afwezig naar de marmeren bedrijfsurn op het dashboard. Vanmorgen heeft hij de urn nog als asbak gebruikt; over een uur of twee gaat de vrouw van Cor erin. Ja, doe maar, mompelt Cor. Hij zit in elkaar gezakt met de kraag van zijn jas over zijn oren. Hij kijkt recht vooruit. Een Unox-muts bedekt zijn voorhoofd en wenkbrauwen. Hij wrijft zijn handen over elkaar en steekt twee vingers als een schaar uit om de sigaret aan te pakken. Denny knipt zijn zippo open en geeft Cor een vuurtje. De klik en het vlammetje van de zippo maken hem steeds weer melancholiek. Hij had het ding op zijn achttiende verjaardag gekregen van Jordi, in een kroeg waar ze verder niemand kenden. Diezelfde nacht versierde hij de bloedmooie Lianne. In een donkere hoek van de bar zat ze naar hem te gluren. Die blik zou hij wat graag weer eens willen zien. De zippo had jarenlang in een la van zijn bureau gelegen, ergens weggemoffeld achter een perforator. Nog geen week geleden gebruikte hij het ding voor het eerst weer, toen hij midden in de nacht in zijn kantoor voor het raam ging staan en een sigaret opstak. Na het eerste haaltje in god weet hoeveel jaar kwamen de herinneringen terug. In het vlammetje van de zippo zag hij hun jonge gezichten. Nu ziet hij vooral de gedeukte sigaret tussen de gebarsten lippen van Cor. We moeten bijna gaan, zegt Denny. Cor reageert niet. Hij staart naar buiten, naar het naambordje naast de voordeur met de goudkleurige letters van Cor & Anita. Misschien

12 stelt hij zich een naambordje met uitsluitend Cor voor. De tranen barsten in elk geval weer los. Zijn lichaam schokt en bibbert. Hij hoest flink bij het inhaleren. Denny besluit de stakker nog even te geven. Hij weet wat het is om zonder vrouw door het leven te gaan. Langzaam sluit hij zijn ogen en denkt aan Lianne en wat hij allemaal met haar gaat doen wanneer ze met hangende pootjes bij hem terugkomt. Dat zal zeker gaan gebeuren. Daar durft hij vergif op in te nemen. Plotseling schrikt hij op uit zijn gemijmer door een zachte plof tegen het zijraam. Een dot sneeuw glijdt langzaam van het glas naar beneden. Hij laat zijn hoofd zakken en tuurt door het enige deel van het raam dat niet is beslagen. Op hooguit drie meter van de truck zit een jochie van een jaar of tien een nieuwe bal te kneden. Zijn wanten liggen voor hem in de sneeuw. Het mannetje loert om zich heen en springt op. Hij zwaait zijn arm naar achteren, maar net voordat hij kan gooien, spat een sneeuwbal op zijn eigen oor uit elkaar. Denny ziet het gezicht van het joch vertrekken, maar het ventje schudt snel de sneeuw weer af en rent met zijn eigen sneeuwbal in de richting van zijn belager. Denny grinnikt, goed geraakt worden heeft ook iets plezierigs, zoiets gun je de ander. lees meer in het nieuwe nummer

13 Een intellectueel als staatsman Helmut Schmidt ( ) door Willem Wansink Een leven lang was Johann Sebastian Bach zijn spirituele houvast. Van Bachs Allegro kreeg hij tranen in zijn ogen, en dat zal zowat het enige zijn geweest waarvan deze hyper-intellectuele pragmatist tranen in de ogen kreeg. Van alle kunsten hield hij het meest van muziek, van jazz, vooral van Dave Brubeck, tot klassiek. Hij speelde orgel en piano op semiprofessioneel niveau en maakte diverse opnames van werken van Bach en Mozart, zoals diens Konzert für drie Klaviere und Orchester KV 242, dat hij in 1981 op de plaat zette met het London Philharmonic Orchestra. Geen wonder dat Bachs Brandenburgisches Konzert Nr. 5 D-Dur werd opgevoerd tijdens zijn staatsbegrafenis op een ijskoude herfstdag afgelopen november in de St. Michaelis kerk te Hamburg, zijn stad. Met een mengeling van ontroering, ontzag, bewondering en ontheemdheid namen de Duitse elite en de crème de la crème van de wereldpolitiek afscheid van de man die tussen 1974 en 1982 de vijfde Duitse bondskanselier was, en zoals The Guardian het uitdrukte by a comfortable margin de competentste en begaafdste bleek van alle Duitse regeringsleiders. Onder de aanwezigen was ook Heinz Alfred Henry Kissinger, die ooit zei dat hij hoopte eerder te overlijden dan zijn vriend, want hij kon de gedachte niet verdragen te moeten leven in een wereld zonder Helmut Schmidt. Helmut Heinrich Waldemar Schmidt (23 december november 2015) was dan ook niet de eerste de beste. In diverse opzichten doet hij denken aan de klassieke homo universalis. Ja, hij kon ongeduldig en cynisch zijn tegenover degenen die intellectueel zijn mindere waren, en

14 dat was bijna iedereen. En ja, als parlementariër was hij snoeihard in het politieke debat (zijn verbale botsingen met opponenten als Franz Joseph Strauss bezorgden hem de bijnaam Schmidt-Schnauze, Schmidt met de grote bek ). Maar achter die arrogante façade was hij bovenal een intellectueel en cultureel breed georiënteerde, ruimdenkende en inspirerende persoonlijkheid naast doener was hij wel degelijk ook een ziener, hoewel hij placht te sneren: Wie last van visies heeft, moet naar de oogarts. lees meer in het nieuwe nummer

15 Alsof er niets is gebeurd door F. Starik Oudjaarsavond breng ik door met mijn lief in haar Utrechtse volkswijk, waar de vuurwerktraditie met een hartstocht een betere zaak waardig in ere wordt gehouden. Men brengt er bommen tot ontploffing die de ramen in hun sponningen doen trillen, daar zijn ze helemaal voor naar Duitsland gereden. Daar krijg je tenminste waar voor je geld, en is de diesel bovendien zes cent goedkoper. Vroeg in de avond begint het feest. Lugubere explosies weergalmen dreunend tot in het hart van de piano. Zo viert men dat, het jaar lang opgespaarde ongenoegen het wordt er allemaal uit geknald. Op zaterdag de markt, waar het nieuwe jaar wordt ingeluid met het verse verbod op het witte, gratis plastic hemdtasje. De marktlui zijn er lankmoedig onder. Het mag niet meer, klinkt het overal, Sorry. Ik antwoord dat ik me heb voorbereid op de nieuwe tijd en tover triomfantelijk uit mijn binnenzak een geheime tas van de supermarkt tevoorschijn. Daar laat ik mijn vis in glijden. Hij spartelt niet eens tegen. Pas als ik thuiskom, verbaas ik me erover dat het nieuwe verbod zomaar wordt nageleefd. Voorlopig wordt er niet gecontroleerd, er worden geen boetes uitgedeeld, en toch klinkt het overal: Sorry. Het is niet anders. Op de markt kun je doorgaans wel terecht voor een stevig potje opgespaard ongenoegen en een onversneden portie verontwaardiging, zeker als het gaat om die Haagse zakkenvullers met hun eeuwige maatregelen, maar de teloorgang van het traditionele gratis plastic tasje leidt tot niets. Het is voor het milieu of zoiets. Wen er maar aan. Geen gedoe. Er schijnt toch licht in de duisternis. Veranderen is mogelijk. *

16 Dinsdag. Ik moet een paar kunstwerken wegbrengen, voor een tentoonstelling in Groningen, de Rijke Buit, een tentoonstelling van dichters die ook kunstenaar zijn of van kunstenaars die bovendien aardig blijken te kunnen dichten. Als ze uit Amsterdam afkomstig zijn, en dat zijn ze meestal die dubbeltalenten, mogen ze hun werk afleveren bij Annemieke G., die een atelier heeft in Amsterdams enige vinex-achtige buurt: IJburg. Ik weet voornamelijk dat het ontzettend ver fietsen is. Als ik ergens talent voor heb, dan is het in verdwalen. Er staat me vaag iets bij dat je om in IJburg te geraken eerst Oost uit moet fietsen, langs het Flevopark, een zwembad, tevens eindpunt van tram 7 & 14, de langste tramlijnen van de stad. Daarna moet je een hele tijd door een halfleeg landschap rijden met hier en daar lukraak een verroeste loods tussen de weilanden, schaambosjes, omheinde terreinen. Braakland, heel veel braakland. lees meer in het nieuwe nummer

17 Auteurs in dit nummer j.m.a. biesheuvel (1939) Schrijver. Publiceerde talrijke verhalenbundels. In 2007 ontving hij voor zijn gehele oeuvre de P.C. Hooft-prijs. In 2008 verscheen in drie delen zijn Verzameld werk. In 2015 verscheen Brief aan Vader, een keuze uit eigen werk, aangevuld met niet eerder gepubliceerde verhalen wim brands (1959) Werkzaam voor de vpro en Human. Is al een leven lang in opleiding voor bouquiniste. In 2014 verscheen zijn nieuwste dichtbundel s Middags zwem ik in de Noordzee en in 2015 verscheen onder zijn en Jeroen van Kans redactie Nederland; een objectief zelfportret in 51 voorwerpen. giovanni della chiusa ( ) Werkte enkele jaren aan de dichtbundel Een mens moet ook niet alles willen weten. jack druppers (1962) Wijkagent & inspecteur van politie te Amsterdam. Is ook actief als acteur. Publiceerde eerder in het politievakblad Blauw en als korpsblogger. Voor zijn project Politiekids ont ving hij de lpb Award voor het beste buurtproject en werd hij genomineerd voor de Hein Roethofprijs. vicky francken (1989) Publiceerde o.m. in Hollands Maandblad en De Revisor. Zij ontving de Hol lands Maandblad Schrijversbeurs (Poëzie). Over enige tijd verschijnt haar debuutbundel. thomas heerma van voss (1990) Publiceerde in 2009 zijn debuutroman De Allestafel waarna in 2013 de roman Stern volgde. Najaar 2014 verscheen zijn verhalenbundel De derde persoon.

18 paul van den hoven (1960) Studeerde kunstgeschiedenis in Utrecht, alwaar hij werkzaam is in een antiquariaat. Publiceert met enige regelmaat poëzie in Hollands Maandblad. karen opstelten (1962) Beeldend kunstenaar en celliste. Volgde haar opleiding aan de Rietveld aca de mie en de Rijksakademie. Exposeerde o.m. in Amsterdam, Den Haag, Tata (Hongarije), Haarlem, Roemenië en in Alk maar. Woont in Heilo, alwaar ook haar atelier is. Zie ook: erik wietse rietkerk (1985) Studeert aan de Schrijversvakschool te Amsterdam; publiceerde eerder in Hollands Maandblad. f. starik (1958) Dichter, kunstenaar, zanger, schrijver. Publiceerde vele dichtbundels, zoals Victoria, of het Ministerie van Lief de, Zorg en Dood (2009), De gastspeler (2010), Door (2013) en Staat (2015), alsook de romans De gastspeler (2009) en Moeder doen; een lied van liefde, zorg en ouderdom (2013). willem wansink (1953) Zelfstandig publicist. Hij groeide op in Wenen en werkte jarenlang voor de nos-tv (Panoramiek) en het weekblad Elsevier. Van 1996 tot 2002 was hij Duitsland-correspondent: eerst in Bonn, later Berlijn. In Hollands Maandblad publiceerde hij onder meer zijn Bericht uit Berlijn. dorien de wit (1980) Beeldend kunstenaar en schrijver, volgde haar opleiding aan St. Joost en aan het Sandberg Instituut. Exposeert regelmatig in binnen- en buitenland. Zie ook: doriendewit.nl.

19 kira wuck (1978) Dichter en schrijfster. Ontving de Hollands Maandblad Schrijversbeurs 2011/2012 (poëzie). Haar debuutbundel Finse Meisjes (2012) werd onderscheiden met de Lucy B. en C.W. van der Hoogt-prijs en de Eline van Haaren-prijs. In januari 2016 verscheen haar verhalenbundel Noodlanding.

20 HOL L A N D S Maandblad Redactie: Bastiaan Bommeljé Redactieraad: Gerard van Emmerik, Beatrijs Ritsema en Wim Brands Vormgeving: Steven Boland Copyright: Auteursrecht voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schrifte lijke toestemming van de uitgever. Deze uitgave werd mede mogelijk gemaakt door subsidie van het Nederlands Literair Productie- en Vertalingenfonds, thans Nederlands Letterenfonds. Redactiesecretariaat: Hollands Maandblad p/a Willem Fenengastraat 2-a 1096 bn Amsterdam Tel (niet voor kopij) Bij ongevraagde bijdragen postzegels voor antwoord bijsluiten Uitgevers: Uitgeverij Podium in samenwerking met Stichting Hollands Maandblad, Willem Fenengastraat 2-a 1096 bn Amsterdam Abonnementen: 12 nummers per kalenderjaar, prijs per jaargang 73,50 voor studenten en docenten 55,00 Abonnementen die niet één maand voor afloop van de abonnementsperiode zijn opgezegd, worden automatisch verlengd Opgave: S.P. Abonneeservice Postbus ac Alphen aan den Rijn. Telefoon tijdens werkdagen van uur: Een acceptgiro voor betaling volgt Losse nummers: 7,25 dubbelnummers 9,50 Verkrijgbaar bij de boekhandel of door bestelling bij Uitgeverij Podium dan wel via

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI

Vlucht AVI AVI. Ineke Kraijo Veerle Hildebrandt. Kraijo - Hildebrandt Vlucht De Vier Windstreken. De Vier Windstreken AVI AVI E4* Alcoholisme, ruzie, bang zijn Midden in de nacht rinkelt de telefoon. Anna weet wat dat betekent. Ze moet vluchten, alweer. Ze rent de donkere nacht in. De volgende dag valt Anna in de klas in

Nadere informatie

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt.

Ze neemt nog een slok van haar rum-cola. Even lijkt het alsof de slok weer omhoogkomt. Manon De muziek dreunt in haar hoofd, haar maag, haar buik. Manon neemt nog een slok uit het glas dat voor haar staat. Wat was het ook alweer? O ja, rum-cola natuurlijk. Een bacootje noemen de jongens

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Charles den Tex VERDWIJNING

Charles den Tex VERDWIJNING Charles den Tex VERDWIJNING 3 Klikketik-tik-tik Het is halftwaalf s ochtends. Marja vouwt een hemd. En kijkt om zich heen. Even staat ze op haar tenen. Zo kan ze over de kledingrekken kijken. Die rekken

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

De brug van Adri. Rollen: Verteller Martje Adri Wim

De brug van Adri. Rollen: Verteller Martje Adri Wim De brug van Adri Rollen: Verteller Martje Adri Wim Daar loopt een meisje. Ze heet Martje. Ze kijkt boos en loopt langzaam. Ze weet niet waarheen. Martje kent Wim. Hij woont in dezelfde straat, maar Wim

Nadere informatie

Er moet iets zijn als we inslapen we gingen liggen en sliepen in

Er moet iets zijn als we inslapen we gingen liggen en sliepen in Kopland is het passende pseudoniem van Van den Hoofdakker. Hij was naast dichter en schrijver ook psychiater. Voor zijn dichterlijk werk heeft hij vele prijzen gehad. Hij schreef volgens Herman de Coninck,

Nadere informatie

De boekenbeer Module dans groep 1-2

De boekenbeer Module dans groep 1-2 De boekenbeer Module dans groep 1-2 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

Theatergroep Locals. www.tgthelocals.com. Lesbrief

Theatergroep Locals. www.tgthelocals.com. Lesbrief Theatergroep Locals www.tgthelocals.com Lesbrief 1. Over de voorstelling De vader van Polle is ooit met de noorderzon vertrokken. Daarom denkt ze dat haar vader ontdekkingsreiziger is en dat zijn schip

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 <Katelyne>

Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 <Katelyne> Schrijver: KAT Coverontwerp: MTH ISBN: 9 789402 123678 Inleiding Timo is een ander mens geworden door zijn grote vriend Tommy. Toch was het niet altijd zo geweest, Timo had Tommy gekregen voor

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad.

Een van de agenten komt naar hem toe. Nou, het is me het dagje wel, zegt hij. Nu zijn er toch rellen in de stad. Een dode De voetbalwedstrijd is afgelopen. Het stadion is bijna leeg. Het is koud, de zon schijnt bleek. Munck staat op de tribune van vak H en staart naar de dode man op de bank. Wat vreselijk, denkt

Nadere informatie

De tijd die ik nooit meer

De tijd die ik nooit meer De tijd die ik nooit meer vergeet Jan Smit uit eigen pen deel 3 De Stiep Educatief De tijd die ik nooit meer vergeet De schrijver die blij is dat hij iets kan lezen en schrijven, vertelt over zijn jeugd.

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Apostolische rondzendbrief

Apostolische rondzendbrief oktober 9, 2011 Jaargang 1, nummer 1 Lieve mensen, Zo bent u een voorbeeld voor alle gelovigen in Macedonië en Achaje geworden. Wij zijn nu al weer een tijdje hier in het zuiden van Griekenland, in de

Nadere informatie

Hans Kuyper. F-Side Story. Tekeningen Annet Schaap. leopold / amsterdam

Hans Kuyper. F-Side Story. Tekeningen Annet Schaap. leopold / amsterdam Hans Kuyper F-Side Story Tekeningen Annet Schaap leopold / amsterdam De eerste woorden Naomi was geen bang meisje. Nou ja, meestal niet. Extreem grote spinnen ging ze liever uit de weg, en al te opdringerige

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Frankenstein. Mary Shelley

Frankenstein. Mary Shelley Frankenstein Frankenstein maakt deel uit van de reeks Wereldverhalen van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Wereldverhalen is een serie beroemde verhalen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208

Nadere informatie

Niet eerlijk. Kyara Blaak

Niet eerlijk. Kyara Blaak Kyara Blaak Niet eerlijk Kyara Blaak Kyara Blaak 248media uitgeverij, Steenwijk Grafische realisatie: MDS Grafische Vormgeving Illustraties binnenwerk: Kyara Blaak Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Krabbie Krab wordt Kapper

Krabbie Krab wordt Kapper E-boek Geschreven en Vormgeving Esther van Duin Copyright Esthers Atelier www.esthersatelier.nl email info@esthersatelier.nl Krabbie Krab wordt Kapper Krabbie krab was een kunstenaar. Hij maakte beelden

Nadere informatie

www.queridokinderboeken.nl

www.queridokinderboeken.nl www.queridokinderboeken.nl Copyright 2013 Joke van Leeuwen Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt, in enige vorm of op welke wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke

Nadere informatie

De vorm van het verhaal

De vorm van het verhaal Over dit boek Het verhaal van Reinaart de vos is een van de oudste verhalen in het Nederlands. Het is geschreven in de 13 de eeuw door Willem. Wie die Willem precies was, weten we niet. Willem heeft het

Nadere informatie

Refrein: Als het regent in jouw hart en je kunt alleen maar huilen, kom dan bij me, hou me vast, in mijn armen mag je schuilen.

Refrein: Als het regent in jouw hart en je kunt alleen maar huilen, kom dan bij me, hou me vast, in mijn armen mag je schuilen. Ellen en Patrick Nooit meer je stem, nooit meer je lach, Alles gaat terug, naar die éne dag. De pijn vanbinnen, het doet zo n zeer, Ze zeggen dat het mindert, maar wanneer... Intredelied: M n oma is gestorven

Nadere informatie

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink

HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ TIJD VOOR ELKAAR. Willem en Marian de Vink HEMELS HUWELIJK KALENDER 52 X WIJ SAMEN TIJD VOOR ELKAAR Willem en Marian de Vink Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Romantiek in een liefdesbrief ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf

Nadere informatie

Onder en boven. J1505_Onder_en_Boven_1E.indd :47

Onder en boven. J1505_Onder_en_Boven_1E.indd :47 Onder en boven J1505_Onder_en_Boven_1E.indd 1 27-03-15 14:47 Colofon 1 e druk - april 2015 ISBN 9-789081-042604 NUR 306 poëzie Onder en boven is uitgegeven door Lipari B.V., Vleuten Meer informatie: info@lipari.nl

Nadere informatie

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2 Bladzijde negen, Bladzijde tien, Krijg ik het wel ooit te zien? Ander hoofdstuk, Nieuw begin.. Maar niets, Weer dicht, Het heeft geen zin. Dan probeer ik achterin dat dikke boek. Dat ik daar niet vaker

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander.

Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. Liefde is vrij van zichzelf, om te leven voor de ander. HHKalender DEF_2 ct.indd 1 Romantiek in een liefdesbrief 01-06-15 21:37 ROMANTIEK in een liefdesbrief Schrijf een liefdesbrief aan je geliefde. Verwerk

Nadere informatie

met tekeningen van ivan & ilia

met tekeningen van ivan & ilia met tekeningen van ivan & ilia Uitgeverij Ploegsma Amsterdam Dit vriendenboekje is van: Lieke... Eva rood en roze konijn word ik juf mijn zelfdat er geen gemaakte armbandjes arme mensen meer zijn Ik speel

Nadere informatie

-Nee, Willem. -Uiteraard. -Zeker. Hoezo? -Ja?

-Nee, Willem. -Uiteraard. -Zeker. Hoezo? -Ja? Proloog Het moet allemaal niet te zwaar worden, hè? -Nee, Willem. Niet dat mensen halverwege dat boek al gaan denken: ja hoor Wim, nu weten we het wel. Met je probleempjes. En je gevoelens, en zo. Er moet

Nadere informatie

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij?

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Wat een mooie luchtballonnen! Geel, oranje, groen en blauw. Kies maar uit Daan,

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

!!!!! !!!!!!!!!!!! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams)! (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel)! Hoe voel je je nu? Beter?!

!!!!! !!!!!!!!!!!! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams)! (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel)! Hoe voel je je nu? Beter?! Uit: Glazen Speelgoed (Tennesse Williams) Jim Laura Jim Laura Jim wijn aan) Laura Hallo Laura (zacht) Hallo. (Ze schraapt haar keel) Hoe voel je je nu? Beter? Ja. Ja, dankje. Dit is voor jou. Een beetje

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

Voortaan haal ik, zodra ik wilde wingerd zie, de plant gelijk uit de heg. Wat opvalt is, dat hij steeds weer terugkomt: op blijven letten dus!

Voortaan haal ik, zodra ik wilde wingerd zie, de plant gelijk uit de heg. Wat opvalt is, dat hij steeds weer terugkomt: op blijven letten dus! Liefde Je kunt je soms lelijk vergissen! Het lijkt heel wat, maar als je beter kijkt of de gevolgen ziet, dan is het toch ineens heel anders! Je zou s zomers mijn heg moeten zien. Niets bijzonders, hoor!

Nadere informatie

Nadieh Jolyn Siekmans

Nadieh Jolyn Siekmans Vlinder, fladderend in de lucht doe je hen de groeten in jouw vlucht als je ze boven de hoogste bomen wellicht zult tegenkomen Samenkomst voor het afscheid van Nadieh Jolyn Siekmans * 9 mei 1994 17 januari

Nadere informatie

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan.

Geelzucht. Toen pakte een vrouw mijn arm. Ze nam me mee naar de binnenplaats van het huis. Naast de deur van de binnenplaats was een kraan. Geelzucht Toen ik 15 was, kreeg ik geelzucht. De ziekte begon in de herfst en duurde tot het voorjaar. Ik voelde me eerst steeds ellendiger worden. Maar in januari ging het beter. Mijn moeder zette een

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Ik heb geen zin om op te staan

Ik heb geen zin om op te staan Liedteksten De avonturen van mijnheer Kommer en mijnheer Kwel Voorbereiding in de klas: meezingen refrein Het Dorp Het is weer tijd om op te staan Maar ik heb geen zin Hij heeft geen zin Om naar m n school

Nadere informatie

workshop bij Rodica en Dodica

workshop bij Rodica en Dodica workshop bij Rodica en Dodica vier gedichten van Paul van Ostaijen met tekeningen van Paul Verrept taijen, met bij elk zins morgens de dingen, de que nègre, en Rodica en r al met groot succes ansee. Nu

Nadere informatie

Hulp aan het thuisfront. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk

Hulp aan het thuisfront. Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Hulp aan het thuisfront Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk Werk Dienstencentrum Bedrijfsmaatschappelijk werk helpt iedereen binnen of direct rondom Defensie met problemen die voortkomen uit het werk.

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Dubbelspel. Alan Durant

Dubbelspel. Alan Durant Dubbelspel Dubbelspel maakt deel uit van de Schaduw-reeks van Lezen voor Iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De Schaduw-reeks is een serie spannende verhalen voor jongeren. Lezen voor Iedereen/Uitgeverij

Nadere informatie

Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015. Gedicht: Kaarsenlicht

Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015. Gedicht: Kaarsenlicht Teksten van Wereldlichtjesdag 12 december 2015 Gedicht: Kaarsenlicht Omdat ieder lichtje een verhaal is groter dan alle woorden van missen en dood van liefde levensgroot die we ooit spraken en hoorden

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman

Zeesteen. Janneke Holwarda. roman Zeesteen Janneke Holwarda roman De wereld verzaakt; in het dorp van mijn ouders zijn de bladeren rood. Buson 1980 Ze is de jongste. En de vreemdste. Moeder had het zelf gezegd toen de tantes op bezoek

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13

Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Zondag 30 oktober 2011, Kogerkerk Zevende zondag van de herfst, kleur groen Spreuken 9 & Matteüs 25, 1-13 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Oost, west, thuis best. Als er 1 schaap over

Nadere informatie

Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang!

Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang! Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang! Liturgie Zingen: -Opwekking 654 Dank U voor deze nieuwe dag -Zoek eerst het Koninkrijk van God -Weet je waar het hemels koninkrijk op lijkt (Elly en

Nadere informatie

Ik mis je in alle kleuren

Ik mis je in alle kleuren Ik mis je in alle kleuren Ik mis je in alle kleuren Met gedichten van Margreet Jansen en illustraties van Angelique Bosman Voor... een lotgenotengroep van de Stichting Jonge Helden Ik schrijf je vandaag

Nadere informatie

Bibliotheek Mysterie

Bibliotheek Mysterie Bibliotheek Mysterie Eerste druk, 2014 2014 Nicole van Oudheusden isbn: 9789048432257 nur: 284 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Paasviering 2016 Achtergelaten Vergeet me niet

Paasviering 2016 Achtergelaten Vergeet me niet Paasviering 2016 Achtergelaten Vergeet me niet woensdag 23 maart 2016 8:45 uur 9:00 uur Openingslied: Het is Pasen Het is Pasen, laat het horen, het is Pasen, het is feest. Na het donker van de dood, nu

Nadere informatie

ik heb t! Gerard van Midden Noëlle Smit

ik heb t! Gerard van Midden Noëlle Smit ik heb t! Gerard van Midden Noëlle Smit ISBN 978-90-77065-79-2 NUR 273 2011 Xplore Media Xplore Groep BV, Postbus 20, 3870 CA Hoevelaken www.astmafonds.nl tekst Gerard van Midden illustraties Noëlle

Nadere informatie

Wie zijn jouw vrienden? Opdracht:

Wie zijn jouw vrienden? Opdracht: Wie zijn jouw vrienden? Opdracht: 1. Maak een spinnenweb van jouw belangrijkste vrienden. 2. Schrijf er telkens bij waar je die vriend hebt leren kennen. 3. Schrijf de meest positieve eigenschap als vriend

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Edward van de Vendel. De grote verboden zolder

Edward van de Vendel. De grote verboden zolder Edward van de Vendel De grote verboden zolder Amsterdam Antwerpen Em. Querido s Kinderboeken Uitgeverij 2017 www.queridokinderboeken.nl www.edwardvandevendel.com Copyright 2017 Edward van de Vendel Niets

Nadere informatie

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast Rick de Leeuw Hou me stevig vast Ik zit op de trap En luister naar de radio Er klinkt een mooi en triestig lied Ik neurie zachtjes mee Ik wil muziek als het sneeuwt Ook al sneeuwt het nu even niet Ik neem

Nadere informatie

Esther Gerritsen. Dorst. de geus

Esther Gerritsen. Dorst. de geus Esther Gerritsen Dorst de geus De auteur ontving voor het schrijven van dit boek een werkbeurs van het Nederlands Letterenfonds Esther Gerritsen, 2012 Omslagillustratie en -ontwerp Berry van Gerwen isbn

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen

Johanna Kruit. Gedichten, geïnspireerd door bomen. Geheimen 1 Gedichten, geïnspireerd door bomen Geheimen In het donker huizen bomen die overdag gewoner zijn. Wij slaan de bochten van een pad mee om en gaan, ontkomen aan het licht af op geheimen.kleine geluiden

Nadere informatie

Lieke is verliefd Lees ook de andere boeken over Lieke: Lieke in de hoofdrol Lieke redt de dieren met tekeningen van ivan & ilia Uitgeverij Ploegsma Amsterdam Kijk ook op: www.ploegsma.nl www.wijzijnvriendinnen.nl

Nadere informatie

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets.

Stomme trutten. Qatar, Qatar!, giechelen de meisjes voor het huis aan de overkant. Kelly heeft gelijk. Nu zijn ze op de fiets. Stomme trutten Kijk, die stomme trutjes zijn er weer. Kelly wijst naar buiten. Sanne kijkt nieuwsgierig uit het raam. Voor het huis aan de overkant staan twee meisjes. Meisjes met blonde paardenstaartjes.

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

Lieke. redt de dieren

Lieke. redt de dieren Lieke redt de dieren met tekeningen van ivan & ilia Uitgeverij Ploegsma Amsterdam Kijk ook op: www.ploegsma.nl www.wijzijnvriendinnen.nl AVI 7 / E5/M6 ISBN 978 90 216 7436 0 / NUR 282 Tekst: Jette Schröder

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Luisteren: muziek (B1 nr. 1)

Luisteren: muziek (B1 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U

Nadere informatie

Bloemlezing van gedichten van de Dichters Kring 2013 2014. Verwondering maakt het leven mooier

Bloemlezing van gedichten van de Dichters Kring 2013 2014. Verwondering maakt het leven mooier Bloemlezing van gedichten van de Dichters Kring 2013 2014 Verwondering maakt het leven mooier Voorwoord Vorig jaar februari kwam de eerste gezamenlijke dichtbundel van de Dichters Kring Nederland tot stand.

Nadere informatie

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld

Avondwake. Mientje van Dijk - van Halteren. Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld Avondwake Mientje van Dijk - van Halteren Dinsdag 27 juli 2010 om 19:00 uur Sint Jozefkerk Achterveld 1 2 Begroeting Tijdens begroeting steken zusjes van Mientje kaarsen aan: Nel, Joke, Corry, Marjan en

Nadere informatie

Eerste week vd advent

Eerste week vd advent Advent vieren en beleven derde graad Eerste week vd advent De adventskrans staat centraal. Er speelt zachte muziek. De kinderen nemen bij het binnenkomen een sparrentakje uit de mand en leggen dit rond

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

Spookhuis. Philip Preece

Spookhuis. Philip Preece Spookhuis Spookhuis maakt deel uit van de Schaduw-reeks van Lezen voor Iedereen/Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. De Schaduw-reeks is een serie spannende verhalen voor jongeren. Lezen voor Iedereen/Uitgeverij

Nadere informatie

Prent 1 : Klaslokaal. De kinderen zingen rond de kerstboom.

Prent 1 : Klaslokaal. De kinderen zingen rond de kerstboom. Een verrassing voor Tim 1 2 Prent 1 : Klaslokaal De kinderen zingen rond de kerstboom. Eén stem klinkt er als een zilveren klokje boven uit. Waarom huil je? vraagt Lize aan de juf. Ik huil niet, lacht

Nadere informatie

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken.

Spekkoek. Op de terugweg praat zijn oma de hele tijd. Ze is blij omdat Igor maandag mag komen werken. Spekkoek Oma heeft de post gehaald. Er is een brief van de Sociale Werkplaats. Snel scheurt ze hem open. Haar ogen gaan over de regels. Ze kan het niet geloven, maar het staat er echt. Igor mag naar de

Nadere informatie

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl

ROSANNE. Oh, oh, oh. Van Aemstel Produkties - De leukste uitjes van Amsterdam - www.amterdamexcursies.nl ROSANNE Rosanne, ik weet dat er heel veel mannen zijn Elke keer weer een ander en mij doet 't pijn Want jou liefde waarmee jij mij soms verblijdt Wil ik liever, liever, liever, liever voor altijd Als ik

Nadere informatie

Rijmdagboek, ik had dit niet verwacht!

Rijmdagboek, ik had dit niet verwacht! Rijmdagboek, ik had dit niet verwacht! Eerste druk, 2014 2014 Sunanda Santoshika Ganpat isbn: 9789048431991 nur: 321 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

HC zd. 22 nr. 32. dia 1

HC zd. 22 nr. 32. dia 1 HC zd. 22 nr. 32 een spannend onderwerp als dit niet waar is, valt alles duigen of zoals Paulus het zegt in 1 Kor. 15 : 19 als wij alleen voor dit leven op Christus hopen zijn wij de beklagenswaardigste

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

De eerste liefde van God

De eerste liefde van God De eerste liefde van God Trouwpreek over 1 Johannes 3:16 (ds. Jos Douma) gehouden in de trouwdienst van Jeroen en Marjoke Wij hebben Gods liefde, die in ons is, leren kennen en vertrouwen daarop. God is

Nadere informatie

Wees niet jaloers! Intro. Wat is jaloersheid? blok E - nivo 1 - avond 6

Wees niet jaloers! Intro. Wat is jaloersheid? blok E - nivo 1 - avond 6 Wees niet jaloers! blok E - nivo 1 - avond 6 Tijd Wat gaan we doen 19.00 Mentorkwartiertje 19.15 Terugkoppeling en intro 19.20 Wat is jaloersheid? 19.30 Jaloersheid, waar komt het vandaan? 19.45 Jezus

Nadere informatie

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente,

Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl. (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, Johannes 20, 1-18 20 april Pasen 2014 Wehl (ds. A. Oude Kotte-de Boon) Thema: 'Het verhaal van Maria van Magdala ' Gemeente, We zijn er doorheen gegaan, Veertig dagen en nachten, Tijd van voorbereiding...

Nadere informatie

Slaapliedje (Willem Wilmink) Wat klopt niet in het gedicht hieronder? Zoek de 7 fouten. Slaapliedje

Slaapliedje (Willem Wilmink) Wat klopt niet in het gedicht hieronder? Zoek de 7 fouten. Slaapliedje Slaapliedje (Willem Wilmink) Wat klopt niet in het gedicht hieronder? Zoek de 7 fouten. Slaapliedje Het varken heeft slaap, de boer is moe, het paard doet zijn oogjes toe. Het schaap kijkt over t prikkeldraad

Nadere informatie

Eline's Silhouetten. Kunst van Eline Janssens. Werkstuk door Isis Uiterwaal Op de groene Alm groep 7

Eline's Silhouetten. Kunst van Eline Janssens. Werkstuk door Isis Uiterwaal Op de groene Alm groep 7 Eline's Silhouetten Kunst van Eline Janssens Werkstuk door Isis Uiterwaal Op de groene Alm groep 7 1 Inleiding Mijn werkstuk gaat over Eline Janssens, ik vind het leuk om het over haar te hebben omdat

Nadere informatie

Moeder worden, moeder zijn

Moeder worden, moeder zijn Moeder worden, moeder zijn Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

Onderdeel van. Gedichten voor de rouwkaart. Uitvaart Zorgcentra Nederland. Uitvaartcentrum Haarlem

Onderdeel van. Gedichten voor de rouwkaart. Uitvaart Zorgcentra Nederland. Uitvaartcentrum Haarlem Gedichten voor de rouwkaart Uitvaart Zorgcentra Nederland Uitvaartcentrum Haarlem Onderdeel van 1 1. 't Verlies was er al voor het einde de rouw, voordat het afscheid kwam, toen die onzekere verwarring

Nadere informatie

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden.

En rijke mensen werken niet. Die kunnen de hele dag doen wat ze leuk vinden. Warm in Verona Romeo loopt een beetje rond. Dat doet hij bijna elke dag. Hij vindt het leuk om door het stadje te lopen. Door de kleine straatjes. Langs de rivier waar de meisjes de was doen. En over de

Nadere informatie

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser

Kom erbij Tekst: Ron Schröder & Marianne Busser Muziek: Marcel & Lydia Zimmer 2013 Celmar Music / Schröder & Busser Kom erbij Kom erbij, want ik wil je iets vertellen, het is heel bijzonder, dus luister allemaal. Ik ken honderdduizend prachtige verhalen, maar dit is echt het mooiste van allemaal. Het gaat over twee

Nadere informatie

WELKOM. 5 oktober 2014. Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof

WELKOM. 5 oktober 2014. Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof WELKOM 5 oktober 2014 Voorganger : ds. Pieter van Winden Orgel : Willem Blonk M.m.v. : Kindercantorij Open Hof Kerkelijke inzegening van het huwelijk van: Piet ter Borg en Monica Owusuah Muziek : Trumpet

Nadere informatie

Op hun knieën blijven ze wachten op het antwoord van Maria. Maar het beeld zegt niets terug.

Op hun knieën blijven ze wachten op het antwoord van Maria. Maar het beeld zegt niets terug. 1950 Het huilende beeld De zon schijnt met hete stralen op het kleine dorpje. Niets beweegt in de hitte van de middag. De geiten en koeien slapen in de schaduw. De blaadjes hangen stil aan de bomen. Geen

Nadere informatie