Romeinen. Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Romeinen. Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies"

Transcriptie

1 Romeinen Door Daan, Karol, Kayleigh en Wies

2 Les 1 Over land en over zee De tijd van de Romeinen was tussen 3000 voor Christus en 500 na Chr. De Romeinen hadden een groot rijk: van Azië en Noord-Afrika tot Europa. Dat was het grootst in 100 na Christus. In Nederland leefden Germaanse groepen. Zij wisten niet wat ze van de Romeinen moesten denken. Veroveraars De Romeinen waren echte veroveraars. Vanuit Rome overwonnen ze eerst alle volken in Italië. Daarna kregen ze oorlog met veel volken buiten Italië. Zo n jaar geleden hebben ze een wereld rijk gesticht. In bijna heel Europa en delen van Afrika en Azië waren Romeinse soldaten. Over zee De Romeinen vochten ook op zee. Met oorlogsschepen voeren ze naar de landen naast Italië, naar Sicilië, Spanje, Griekeland en Noord-Afrika. Ook dat werd allemaal Romeins gebied. De Romeinen bouwden ook hier hun stenen huizen, forten en bruggen. Ook maakten ze goede wegen. Een veroveraar In het jaar 49 voor Christus vertrok een jonge generaal met zijn leger uit Rome. Deze generaal werd wereldberoemd. Nog nooit waren de Romeinse legers zo ver gekomen, nog nooit was een generaal zo slim. Zijn naam was Julius Caesar.

3 Julius Caesar Julius Caesar groeide op in Rome. Rijk was hij niet, maar zijn familie had een goede naam en zijn moeder was slim. Zijn zorgde ervoor dat Julius Caesar alles leerde wat hij nodig had om het ver te kunnen schoppen. Hij leerde vechten, kaarten lezen en plannen smeden. Hij leerde ook schrijven Hij trok over de Alpen en veroverde de landen van de Galliërs en Germanen. Hij is de zoon van Gaius Julius Caesar en Aurelia Cotta. Julius Caesar won verschillende veldslagen en verloor er maar twee. De veldslag bij Gergovia en de veldslag bij Dyracchium. Hij schreef drie boeken, waarvan er twee overgebleven zijn. De commentarii op de Gallische oorlogen en Commentarii op de burgeroorlog. Caesar was ook een dichter. Het niet overgebleven boek was een verhandeling over grammatica. Aangezien Caesar getrouwd was met Cornelia, en de neef van Marius vond de dictator Sulla het gevaarlijk om hem in leven te laten houden. Caesar kon ontkomen en vluchtte weg van Rome. Bestuur In de tijd van Julius Caesar was de senaat de baas over het Romeinse Rijk. De senaat was een groep mannen die samen beslisten wat er moest gebeuren in het rijk. Iedere senator vond zijn eigen mening het beste. Het was vaak moeilijk om een beslissing te nemen. Veel Romeinen vonden het beter als een man de baas werd. Maar wie werd het? Daar werden ze het nooit over eens. Verschillende groepen Romeinen kregen ruzie met elkaar. Er brak oorlog uit. Al snel bleek dat Julius Caesar de sterkste was. Verraad Julius Caesar vond dat hij de baas moest zijn van het Romeinse Rijk. De gewone mensen vonden hem een held. Maar zo zag de senaat dat helemaal niet. De senatoren vonden dat Julius niet als enige de macht moest krijgen. Met Julius Caesar liep het dan ook niet goed af. Op een dag werd hij voor de senaat door 23 senatoren met messen besprongen. Caesar kende ze allemaal en met zijn laatste adem zei hij verbaasd: Ook jij, Brutus? Brutus was een van zijn beste vrienden. Julius Caesar info De eerste keizer Na de dood van Caesar was het onrustig in Rome. Het volk was boos. Hun held was vermoord! En de belangrijkste mannen van Rome bleken moordenaars te zijn. Het volk wilde deze mannen niet aan de macht. Strijd om de macht Julius Caesar had zijn neef Octavianus aangewezen als opvolger. Toen Julius stierf, was Octavianus pas negentien jaar oud. Van Julius had hij alles geleerd. Het was logisch dat Octavianus probeerde zijn oom op te volgen. Toch duurde het nog vele jaren voordat dat lukte. Pas zeventien jaar na de dood van zijn oom had Octavianus alle concurrenten een voor een verslagen. Niets stond hem toen nog in de weg om net zo beroemd te als zijn oom. Als keizer heette hij keizer Augustus.

4 Rust Toen Octavianus werd, werd het eindelijk weer rustig in het Romeinse Rijk. Keizer Augustus veranderde niet te veel tegelijk. Zo bleef de vrede bewaard. Oorlogen stopte hij. Liever liet hij wegen bouwen en Rome opknappen. Pax Romana Keizer Augustus zorgde ervoor dat er rust en vrede in zijn Rijk was. We noemden deze tijd Pax Romana. Pax betekent vrede en Romana betekent: Romeins. Romeinse vrede dus. Verdeel en heers De Romeinen probeerden met de Pax Romana van hun vijanden vrienden te maken. Keizer Augustus bedacht nog iets: hij zei dat iedereen gelijk was. Maar soms trok hij het ene volk voor en dan weer het andere. En zo ging het maar door. Hierdoor gingen die volkoren nooit met elkaar samenspannen tegen de Romeinen. Verdeel de heers, noemden de Romeinen dat. Rijkdom Door de Pax Romana konden mensen vrij reizen en dat was goed voor de handel. Kunstenaars en architecten bouwden overal prachtige steden. Geleerden en dichters schreven boeken. Les 2 Rome: een wereldstad Bij een wereldrijk hoort een wereldstad. In de hoofdstad Rome woonden meer dan een miljoen mensen. Rome was toen groter dan Amsterdam nu. Het was lang de grootse rijkste en modernste stad die de mensen kenden. Plein In het centrum van Rome lag een plein, het Forum. Daar was het altijd druk. Je kon er kijken naar beroemde acteurs en naar mensen uit verre landen. Als je geluk had liep er belangrijke senatoren voorbij. Het Forum was het middelpunt van Rome. Dat vonden de Romeinen tenminste. Podium Bij het Forum was een verhoging gemaakt. Op die verhoging konden de leiders van Rome het volk toespreken. Daar spraken de keizer bijvoorbeeld over de oorlog in andere landen. Of over andere nieuwe ideeën voor het Romeinse Rijk. De Romeinen vonden het heel belangrijk dat een keizer goed kon spreken.

5 Tempel Vlakbij het Forum waren ook de belangrijkste tempels te vinden. Van Vesta bijvoorbeeld, godin van huis en haard. En van de oppergod Jupiter, de belangrijkste god van de Romeinen. Zijn tempel stond op een heuvel achter het Forum. Wonen in een miljoenenstad Rondom het Forum strekte de wereldstad Rome zich uit. Rome was op zeven heuvels gebouwd. Tussen die heuvels leefden meer dan een miljoen mensen bij elkaar. De Romeinse mensen woonden in paleizen, villa s en huurkazernes. De mensen wasten zich namelijk niet daar maar in badhuizen. Slim met water De Romeinen hielden erg van nuttige dingen. Ze bedachten veel hulpmiddelen en technieken om alles gemakkelijk te maken. Je weet al dat ze goede wegen en stevige bruggen bouwden. Ze bouwden ook allerlei dingen om het leven in de stad prettiger te maken. Bijvoorbeeld een aquaduct om water te vervoeren. Tevreden houden De Romeinse keizer wilde het volk tevreden houden zodat niemand in opstand kwam. Hij deelde gratis brood uit aan armen. Keizer zorgde er ook voor dat de Romeinen zich niet verveelden. Stadion De keizer liet in het Colosseum gevechten organiseren. Er waren hoge tribunes zodat veel mensen konden kijken. Het Colosseum was een stadion, een groot rond theater. De Romeinen lieten wilde dieren met elkaar vechten, of wilde dieren tegen mensen. In Circus Maximus waren wagenrennen. Info over Asterix en Obelix Asterix, de held van dit verhaal. Klein, slim, vol ideeën en altijd bereid om de meest gevaarlijke opdrachten uit te voeren. Asterix dankt zijn magische kracht aan de toverdrank van de tovenaar Panoramix. Obelix, de beste vriend van Asterix. Hij is beeldhouwer van beroep en in zijn vrije tijd groot liefhebber ven everzwijnen. Obelix is altijd bereid met Asterix op avontuur te gaan. Hij is altijd samen met Idefix, de enige hond op aarde die meteen begint te janken als er een boom wordt omgekapt. Asterix Obelix I

6 Info over Forum Bij het Forum kon je naar toespraken luisteren in Rome. Je kon kijken naar beroemde acteurs en naar mensen uit verre landen. Als je geluk had, liep er een belangrijke senator. Alle belangrijke gebouwen stonden bij elkaar. Ze hadden te maken met het bestuur van het rijk. Info over Forum Les 3 Kayleigh De Romeinen hadden veel goden. En ze kregen er steeds meer bij. Ze gingen namelijk ook de goden van andere Volken vereren. Elke nieuwe keizer werd ook als god vereerd. Voor alles wat de Romeinen deden was er een God. De goden waren voor de Romeinen erg belangrijk. Ze maakten prachtige tempels ter ere van de goden. Rome stond er vol mee. De oude goden De goden waarin de Romeinen geloofden, kom je nog altijd tegen. Op schilderijen in het museum bijvoorbeeld. Maar ook op straat of in tuinen zie je soms beelden van Romeinse Goden. Jupiter De belangrijkste god van de Romeinen was Jupiter. Hij was de god van de hemel. De Romeinen dachten dat Jupiter zorgde voor zonneschijn en regen. Ze geloofden dat Jupiter de baas was van alle goden en mensen. De Romeinen dachten dat Jupiter het liet donderen en bliksemen als hij boos was. God van de zee De broer van Jupiter heette Neptunus. Hij was de god van de zee. Hij had altijd een drietand bij zich, een steel met drie scherpe punten. Als hij boos op je was, kon je maar beter niet in een bootje de zee opgaan! Meer en meer goden De Romeinen hadden niet alleen hun eigen goden. Ze gingen steeds meer goden vereren. Als ze een volk hadden veroverd, bouwden ze vaak voor de goden van dat volk een tempel in Rome. En toen de

7 Romeinen kiezers hadden, gingen ze ook die vereren. Ze vereerden ook andere goden van andere groepen. Christenen vervolgd De Romeinse keizers wilden dat alle mensen hen als god vereerden. Iedereen die dat deed was welkom in hun rijk. De christenen vereerden de keizer niet als god. Er waren Keizers die daarom de christenen vervolgden. Een god De christenen geloofden dat er maar een god was en dat Jezus Christus zijn boodschapper was. Een mens kon nooit een god zijn, al was het de Keizer van Rome! De christenen kwamen uit het oosten van het Romeinse Rijk. Maar er woonden ook veel christenen in Rome. Dat was immers de belangrijkste stad in die tijd. Daar gingen veel mensen wonen omdat er altijd werk was. Gevangen De Romeinen vonden de christenen maar raar. Ze vereerden hun keizer niet als god. Dus waren ze vast ook niet gehoorzaam. Misschien wilden ze de keizer wel aanvallen! Daarom werden ze gevangengezet. In het Colosseum moesten ze vechten met de gladiatoren en wilde dieren. Er waren maar weinig christenen die dat overleefden. Verstopt De christenen hadden het moeilijk in hun Rome. Hun eigen god mochten ze niet vereren. Steeds meer christenen gingen zich verstoppen. Ze vereerden hun god in grotten onder de grond van Rome. Daar waar ook de doden werden begraven. Die grotten heten catacomben en zijn eigenlijk begraafplaats. Je kunt de catacomben nu nog bezoeken. Verspreiding De christenen maken indruk op de andere Romeinen. Hoe moeilijk het ook was, de christenen bleven in hun God geloven. Van hun god moesten ze goede dingen doen: arme mensen helpen en zieken verzorgen. Ze mochten niet vechten en ze moesten altijd eerlijk zijn. Ook steeds meer Romeinen vonden dat belangrijk. Steeds meer Romeinen werden dan ook christenen. Constantijn droomt De christenen geloofden in heel andere dingen dan de meeste Romeinen. De meeste Romeinen vonden de Christenen slechte mensen. Totdat er een keizer kwam die het voor de christenen opnam: keizer Constantijn. Een kruis Constantijn moest vaak oorlog voeren. Op een nacht Voor een veldslag droomde hij: hij zag het teken van een kruis. Hij hoorde een stem die zei: met dit teken zul je overwinnen. De volgende dag begon

8 de veldslag. Alle soldaten van Constantijn droegen op hun schild een kruis. En Constantijn won! Vanaf dat moment was Constantijn zelf ook een christen. Kerken De tempels ( waar ze bidden ) voor de Romeinse goden hadden geen nut meer. Veel tempels werden afgebroken. Van sommige tempels werden kerken voor de christenen gemaakt. Dat was heel makkelijk: tussen de Romeinse zuilen bouwden de mensen muren. Klaar was de kerk! Waar vroeger werd geofferd aan Jupiter of Venus, werd nu uit de Bijbel voorgelezen. Een god voor allen Keizer Constantijn zorgde ervoor dat de christenen niet meer werden gevolgd. Constantijn bouwde veel kerken voor de christenen. En jaren later werd in de senaat zelf besloten dat het christendom de nieuwe en enige godsdienst was van het Romeinse Rijk.

9 Les 4 Wies Dieren Gladiatoren vochten vaak tegen elkaar maar ze vochten ook vaak tegen wilde dieren. Keizer Trajanus organiseerden eens een toernooi van 123 dagen met wel elfduizend dieren en tienduizend gladiatoren! Die dieren kwamen uit Afrika en Azië. Voor het publiek waren de gevechten spannend en leuk. Voor de gladiatoren en de wilde dieren waren het gevechten voor leven en dood. Vechten Het woord gladiatoren komt van gladius, het Latijnse woord voor zwaard. Met een schild in de ene hand en een kort zwaard in de andere hand vochten de gladiatoren tegen elkaar, wilde dieren of tegen een groep soldaten. Gladiatoren vochten meestal met hun boven lichaam bloot. Ze hadden alleen laarzen en een korte broek. En op hun hooft een helm. Het Colosseum De Amsterdam Arena is een supermodern stadion. Er kunnen ruim vijftigduizend mensen in. En als het regent, dan gaat het dak dicht. Bijna jaar geleden hadden De Romeinen hun eigen superstadion: het Colosseum. Spelen en vechten Het Colosseum werd niet gebruikt voor een gezellig potje voetbal. s Ochtends joegen Romeinen in het theater op leeuwen, luipaarden En andere wilde dieren. Tussen de middag werden gevangenen dood gemaakt. Soms met een mes of een kort zwaard, soms door ze een bloederige oorlog na te laten spelen. En s middags vochten Gladiatoren tegen elkaar op leven en dood Colosseum In het Colosseum zaten veel handige uitvindingen. Er was een lift om dieren en gevangenen omhoog te takelen. Die werden vastgehouden in de cellen en gangen onder het Colosseum. Ook het dak was bijzonder. Het kon voor een deel dicht! Op de hoogste muur konden wel 240 masten. Tussen de masten werd een doek gespannen. Als de masten werden neergelaten, zaten veel mensen in de schaduw.

10 Gladiatoren Een gladiator was meestal een slaaf of een gevangene. Hij kreeg eerst een training om goed te leren vechten. Een bekende gladiator in de Romeinse tijd was Spartacus. Gladiatoren waren meestal slaven die voor de lol van de keizer en andere Romeinen tegen leeuwen en 'goede' gladiatoren moesten vechten. Deze slaven waren boeren die werden ontvoerd, omdat ze niks waard waren tegenover de soldaten van de keizer. Als je als gladiator veel gevechten won kreeg je als beloning vrouwen, brood, geld en roem. Vaak werden de 'slechte' gladiatoren heel snel gedood. Daarom wou bijna niemand gladiator worden waren mensen die het wel werden waren dan ook alleen mannen die wisten dat ze goed met een zwaard om konden gaan. Nog vaker waren het getrainde slaven. Er zijn heel veel mensen dood gegaan in de arena waar gladiatoren vochten. Ze moesten niet alleen tegen elkaar vechten maar ook tegen wilde dieren die de Romeinen uit Afrika hadden meegenomen. Niet alleen de keizer keek naar deze gevechten, heel het volk kon komen kijken en vond het erg leuk om te zien. begrippen Forum: een plein midden in de hoofdstad Rome Jupiter: de belangrijkste god van de Romeinen. God van de hemel en bliksem Christenen: christenen geloven in god, Jezus Christus als zijn zoon Pax Romana: dat betekent Romeinse vrede. Julius Cesar: Een Romeinse generaal. Julius Caesar veroverde veel gebieden voor het Romeinse rijk. Hij wilde de leider van het rijk worden en werd daarom vermoord Senaat: het gebouw waarin door de leiders van Rome werd vergaderd. De senaat lag aan het forum Gladiator: iemand die was getraind om te vechten in het Colosseum of een ander stadion. Een gladiator vocht op het leven en dood Augustus: Augustus was een Romeinse keizer die in het echt Octavianus heette. Hij werd keizer na 17 jaar toen Julius Caesar dood ging. Colosseum: Het grootste stadion van het Romeinse rijk. Hier ging je naartoe om gevechten te zien. Aquaduct: een soort brug van bogen op elkaar. Bovenop de brug lag een waterleiding. Met een aquaduct werd het water vervoerd van de bergen naar de stad.

11 Wat hebben wij geleerd? Wij hebben geleerd dat de Romeinen ook aan goden dachten en dat keizer Augustus Octavianus heette. We hebben ook geleerd dat gladiatoren bestonden en dat ze ook met dieren vochten zoals tijgers. We hebben ook geleerd hoe je filmpjes en plaatjes in word moet zetten. Wij hebben ook geleerd hoeveel goden er waren. Kayleigh heeft veel geleerd over Jupiter. En Karol en Wies hebben veel geleerd over Asterix en Obelix. En Daan heeft veel geleerd over Julius Caesar. Dat hebben wij geleerd van deze lessen!

Over land en over zee. Veroveraars

Over land en over zee. Veroveraars De Romeinen hadden een heel groot rijk van Azië, Noord- Afrika en ook nog Europa. Ze hadden sterke legers en hele slimme generaals met stevige wegen en snelle boten. Over land en over zee In Nederland

Nadere informatie

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Werkblad 9 Ω Grieken en Romeinen Ω Les : Grieken: goden en mensen Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Griekenland heel belangrijk. Ze werden stadstaten genoemd.

Nadere informatie

Romeinen. Romeinen. Germanen

Romeinen. Romeinen. Germanen Romeinen Romeinen Grieken en Romeinen lijken op elkaar qua levensstijl. Het Romeinse rijk is ontstaan in Rome (753 v. Chr.). De Romeinen kwamen 50 v. Chr. naar Nederland. De Romeinen hebben het Latijns

Nadere informatie

Geschiedenis hoofdstuk 3

Geschiedenis hoofdstuk 3 Geschiedenis hoofdstuk 3 Romeinse rijk 500 v Christus 500 na Christus Rome de eeuwige stad : deze stad bestaat al eeuwenlang. De tijdlijn Het Romeinse rijk begint 500v Chr. En eindigt 500 na Christus.

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker.

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker. Romeinen Rome was één van de vele volken in Italië. Op een gegeven moment wisten ze de baas te worden over hun buurlandje. Ze voegden de soldaten bij hun eigen leger en waren dus weer sterker! Ze trainden

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Inhoud. Thema 5.1 Jagers en boeren 3. Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6. Thema 5.3 Monniken en ridders 9. Thema 5.4 Steden en staten 12.

Inhoud. Thema 5.1 Jagers en boeren 3. Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6. Thema 5.3 Monniken en ridders 9. Thema 5.4 Steden en staten 12. Inhoud Thema 5.1 Jagers en boeren 3 Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6 Thema 5.3 Monniken en ridders 9 Thema 5.4 Steden en staten 12 Eigentijds Eigentijds Toets Thema 5.1 Jagers en boeren 1. Rondtrekken 3.

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. 2.4 De late oudheid. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de eerste monotheïstische godsdiensten Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten om de macht (235 284 meer dan 50 soldatenkeizers ) 3. Waardevermindering van het geld

Nadere informatie

Spreekbeurt en werkstuk over. Ridders. Door: Oscar Zuethoff

Spreekbeurt en werkstuk over. Ridders. Door: Oscar Zuethoff Spreekbeurt en werkstuk over Ridders Door: Oscar Zuethoff Mei 2007 Inleiding Waarom houd ik een spreekbeurt over de ridders en de riddertijd? Toen ik klein was wilde ik altijd al een ridder zijn. Ik vind

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF Week 1DEF: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen

Tijd van Grieken en Romeinen. Romeinen. Romeinen. 1. Invallen door Germaanse stammen Pax Romana = Romeinse vrede, in 3 e eeuw n. Chr. onder druk door: 1. Invallen door Germaanse stammen 2. Conflicten om de macht (235 284 meer dan 50 soldatenkeizers ) 3. Waardevermindering van het geld

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6

Naam: De Romeinen. Vraag 1. De Romeinen hebben veel gebouwd. Noem vijf verschillende toepassingen. pagina 1 van 6 Naam: De Romeinen De Romeinse bouwkunst. De Romeinen behoren tot de beste bouwers uit de geschiedenis. Ze bouwden tempels, riolen, waterleidingen, wegen, kanalen, huizen, aquaducten, havens, bruggen en

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

Brandaan samenvatting groep 7

Brandaan samenvatting groep 7 Thema 1 Egypte Samenvatting De Nijl Egypte bestaat voor het grootste deel uit woestijn. Dwars door de woestijn stroomt de rivier de Nijl. Door de Nijl kende Egypte drie seizoenen: het natte seizoen, het

Nadere informatie

Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika

Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika In het vroegere Amerika woonden Indianenstammen. Columbus ontdekte dit land van de Indianen in 1492. Het waren de Azteken, de Inca s

Nadere informatie

Het christendom. : *nog een hoofdstad *de christenen werden belangrijker in Europa *het kloosterleven *begrippen

Het christendom. : *nog een hoofdstad *de christenen werden belangrijker in Europa *het kloosterleven *begrippen Het christendom : *nog een hoofdstad *de christenen werden belangrijker in Europa *het kloosterleven *begrippen Les 1 nog een hoofdstad Romeinen Na de Romeinse tijd brak een andere tijd. Het was een onrustige

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen Verhalen die de Here Jezus als kind hoorde: David, Saul en Jonatan Nadat hij Goliat had verslagen en de Filistijnen

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker.

Romeinen 1/6. Ze vroegen overal belasting en werden zo ook steeds rijker. Romeinen Rome was één van de vele volken in Italië. Op een gegeven moment wisten ze de baas te worden over hun buurlandje. Ze voegden de soldaten bij hun eigen leger en waren dus weer sterker! Ze trainden

Nadere informatie

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis

Napoleon. bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon bekendste persoon uit de geschiedenis Napoleon behoort tot de meest bekende personen uit de geschiedenis. Hij wist zich van eenvoudige komaf op te werken tot keizer van Frankrijk en heerser over

Nadere informatie

God verlost Israël van de Amalekieten.

God verlost Israël van de Amalekieten. Verhalen uit het Oude Testament 30 God verlost Israël van de Amalekieten. Bijbelgedeelte: Exodus 17:8-16 Hoofdthema s God is Heerser (Hij heeft de volledige controle over alles, altijd) God is almachtig

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 7 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 7 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Juul Lelieveld, Frederike Pals, Jacques van der Pijl Controle historische

Nadere informatie

Info plus Het leenstelsel

Info plus Het leenstelsel Project Middeleeuwen F- verrijking week 1 Info plus Het leenstelsel Inleiding De Middeleeuwen betekent letterlijk de tussentijd. Deze naam is pas later aan deze periode in de geschiedenis gegeven. De naam

Nadere informatie

1 Voor de leeuwen. Ze zegt dat, omdat ze om Valeria geeft en bang is dat de soldaten haar zullen meenemen naar de gevangenis.

1 Voor de leeuwen. Ze zegt dat, omdat ze om Valeria geeft en bang is dat de soldaten haar zullen meenemen naar de gevangenis. les Voor de leeuwen Kijk goed naar de tekening op blz. 6 van je boek. Valeria staat fier rechtop. Waarom staat ze zo fier rechtop? Ze begrijpt niet waarvoor de soldaten komen en is niet bang. Ze heeft

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Klas 1: Grieken en Romeinen

Klas 1: Grieken en Romeinen Auteur Joyce Landman Laatst gewijzigd 19 November 2015 Licentie CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie Webadres http://maken.wikiwijs.nl/66858 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Samenvattingen Geloof ABC

Samenvattingen Geloof ABC Samenvattingen Geloof ABC Info 1ABC: Wat is geloof? Het gaat in dit project om de belangrijkste wereldgodsdiensten: jodendom, christendom, islam, hindoeïsme en boeddhisme. Deze godsdiensten geven antwoorden

Nadere informatie

Filippenzen 1. Begin van de brief

Filippenzen 1. Begin van de brief Filippenzen 1 Begin van de brief Paulus groet de christenen in Filippi 1 Dit is een brief van Paulus, aan alle mensen in de stad Filippi die dankzij Jezus Christus bij God horen. De brief is ook voor de

Nadere informatie

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking.

Voor onze broers en zussen met een verstandelijke beperking. Hoe je hier mee om wilt gaan? Zou het in de vorm van een aantal lessen doen Uit het verhaal kun je zelf vragen bedenken voor een bespreking met de catechisanten. Zie dit als een aanzetje Ben ik iets vergeten

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6. De berg op Genesis 22:1-8. God heeft me heel gelukkig gemaakt! Ze noemden hun zoon Izak. Dat betekent: lachen.

God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6. De berg op Genesis 22:1-8. God heeft me heel gelukkig gemaakt! Ze noemden hun zoon Izak. Dat betekent: lachen. 35 God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6 Abraham wist dat God zich met Sodom en Gomorra aan Zijn woord gehouden had. Hij vertrouwde erop dat God Zijn belofte aan hem en Sara ook zou houden. Ze zouden een

Nadere informatie

* = Hallo in het Latijn (de taal van de Romeinen). Het Romeinse Rijk

* = Hallo in het Latijn (de taal van de Romeinen). Het Romeinse Rijk Grieken en Romeinen LES 2 DE ROMEINEN JE LEERT hoe het Romeinse leger werkt; dat wegen belangrijk zijn voor de Romeinen; hoe Romeinen wonen. 5000 jaar * = Hallo in het Latijn (de taal van de Romeinen).

Nadere informatie

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Van de oogst van hun land en van hun dieren Jagers & boeren Wat

Nadere informatie

Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk

Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk Eén van de bekendste koningen uit de Middeleeuwen is Karel de Grote. Hij leeft zo'n 1300 jaar geleden, waar hij koning is van het Frankische rijk. Dat rijk

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam:

Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom. Naam: Een weg door de geestelijke stromingen vragenlijst voor het Christendom Naam: Het Christendom Hallo, dit is de vragenlijst die hoort bij de website over geestelijke stromingen. Je kunt de website vinden

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis Toelatingstoets Pabo. Tijdvak 3 Toetsvragen Tijdvak 3 Toetsvragen 1 Op veel afbeeldingen wordt de Romeinse keizer Constantijn als een heilige afgebeeld met een stralenkrans om zijn hoofd. Welke reden was er om Constantijn als christelijke heilige

Nadere informatie

1 Tessalonicenzen 1. Begin van de brief

1 Tessalonicenzen 1. Begin van de brief 1 Tessalonicenzen 1 Begin van de brief Paulus groet de christenen in Tessalonica 1 Dit is een brief van Paulus, Silvanus en Timoteüs, aan de christenen in de stad Tessalonica. Jullie horen bij God, de

Nadere informatie

Ontstaan van Rome: 1 * Aeneas en de Trojaanse oorlog sticht Alba Longa * Mars x Sylvia Rheia = Romulus + Remus * moeder is dochter van Numitor koning

Ontstaan van Rome: 1 * Aeneas en de Trojaanse oorlog sticht Alba Longa * Mars x Sylvia Rheia = Romulus + Remus * moeder is dochter van Numitor koning DE ROMEINEN Ontstaan van Rome: 1 * Aeneas en de Trojaanse oorlog sticht Alba Longa * Mars x Sylvia Rheia = Romulus + Remus * moeder is dochter van Numitor koning van Alba Longa * Numitor afgezet door zijn

Nadere informatie

Het Christendom in Rome

Het Christendom in Rome Het Christendom in Rome Paragraaf 1: De weg van het Christendom naar Rome Het Christendom is ontstaan doordat men ging geloven dat jezus uit de dood opstond en de zoons van god was. De laatste woorden

Nadere informatie

100% Romeins. op zoek naar de Romein in jezelf

100% Romeins. op zoek naar de Romein in jezelf 100% Romeins op zoek naar de Romein in jezelf 1 Wist je dat alle voorwerpen op deze tentoonstel- hoi, dit is de route, begin bij leger, dan door naar haard en huis en zo verder. dit is de 2e verdieping

Nadere informatie

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van Maak hier de gaatjes voor in je multomap Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN _ Dit boekje is van Welkom bij de Romeinen! In Welkom bij de Romeinen maak je kennis met het Romeinse leven. Je zult merken

Nadere informatie

Wijzer! Geschiedenis. Kopieerbladen. Groep 7. Auteurs Kirsten Bos Nicole Bus Petra Cremers Millicent Kruis Eugenia Smit. Hoofdauteur Marian van Gog

Wijzer! Geschiedenis. Kopieerbladen. Groep 7. Auteurs Kirsten Bos Nicole Bus Petra Cremers Millicent Kruis Eugenia Smit. Hoofdauteur Marian van Gog Wijzer! Geschiedenis Groep 7 Kopieerbladen Auteurs Kirsten Bos Nicole Bus Petra Cremers Millicent Kruis Eugenia Smit Hoofdauteur Marian van Gog Vakinhoudelijk advies Tom van der Geugten Noordhoff Uitgevers

Nadere informatie

een zee Volksverhuizingen Het Romeinse Rijk is heel rijk. Veel volkeren willen een deel van die rijkdom.

een zee Volksverhuizingen Het Romeinse Rijk is heel rijk. Veel volkeren willen een deel van die rijkdom. Werkblad 7 Ω De Franken Ω Les : De volksverhuizingen Volksverhuizingen Het Romeinse Rijk is heel rijk. Veel volkeren willen een deel van die rijkdom. Het wordt steeds moeilijker om de grenzen van het grote

Nadere informatie

Week les 2. Keizer en Kerst

Week les 2. Keizer en Kerst Week les 2. Keizer en Kerst Je ouders kennen het begin van het kerstevangelie misschien nog wel uit het hoofd: En het geschiedde.... Dit lijkt heel veel op het woord geschiedenis eschiedenis. Er is ook

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Het verhaal van de schepping (Genesis 1 en 2)

Het verhaal van de schepping (Genesis 1 en 2) Het verhaal van de schepping (Genesis 1 en 2) Toen God begon met zijn schepping, was het donker en leeg. Maar God zei: Laat er licht zijn! En opeens was er licht. Nu was het niet donker meer, maar nog

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus ChristusGemeente van onze Heer Jezus Christus!

Gemeente van onze Heer Jezus ChristusGemeente van onze Heer Jezus Christus! Gemeente van onze Heer Jezus ChristusGemeente van onze Heer Jezus Christus! Jongens en meisjes! Hebben jullie vanmorgen de kerkklok gehoord? Ja, vanmorgen hoorden we ook een klok luiden in de kerk. Maar

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

geschiedenis voor de de onderbouw

geschiedenis voor de de onderbouw 1 VMBO-KGT HANDBOEK geschiedenis voor de de onderbouw Inhoudsopgave Introductie 4 1 De tijd van jagers en boeren Het ontstaan van beschavingen 1 Oriëntatie 8 Basis Verdieping 2 Jagen en verzamelen in de

Nadere informatie

28 oktober 2016

28 oktober 2016 28 oktober 2016 www.obsdeklimop.nl Nieuw thema. Volgende week beginnen we met het nieuwe thema: Prehistorie, Grieken en Romeinen. Voordat we naar de landen aan de Middellandse Zee vertrekken, zullen we

Nadere informatie

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december 2016 Kerstverhaal Heel lang geleden was er een jonge vrouw, Maria. Zij woonde in het dorpje Nazareth. Maria was een heel gewone vrouw, net zo gewoon

Nadere informatie

Frederik Smekens Vak:Godsdienst Opdracht: de 7 deugden in het Christendom

Frederik Smekens Vak:Godsdienst Opdracht: de 7 deugden in het Christendom Frederik Smekens Vak:Godsdienst Opdracht: de 7 deugden in het Christendom De zeven deugden bestaan al heel lang. Al sinds het begin van de mensheid. Adam zat alleen in het hemelse rijk. Hij verveelde zich

Nadere informatie

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein

Geschiedenis groep 6 Junior Einstein De oude Grieken en Romeinen hadden ze al en later ook de Vikingen. Koloniën. Koopmannen voeren met hun schepen over zee om met andere landen handel te drijven. Langs de route richtten ze handelsposten

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

KIJKROUTE IN VREDESNAAM

KIJKROUTE IN VREDESNAAM ONDERHANDELEN VECHTEN COLOFON Deze kijkroute is gemaakt voor kinderen vanaf 8 jaar en hun ouders, bij de tentoonstelling In Vredesnaam. De Vrede van Utrecht 1713. Deze tentoonstelling staat van 12 april

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Inhoud: Geschiedenis Bouw Toerisme Arco di Constantino Weetjes

Inhoud: Geschiedenis Bouw Toerisme Arco di Constantino Weetjes Inhoud: Geschiedenis Bouw Toerisme Arco di Constantino Weetjes geschiedenis Vespasianus' amfitheater was het beroemdste in de Romeinse wereld. Het werd bekend als Amphitheatrum Flavium - afgeleid van Flavius,

Nadere informatie

Samen met Jezus op weg

Samen met Jezus op weg Samen met Jezus op weg KERK & WERELD Korte Schipstraat 16 2800 Mechelen Tekst: Myrjam De Keyser 1. De laatste keer samen Jezus en zijn leerlingen willen graag het paasfeest vieren. Daarvoor zijn ze naar

Nadere informatie

23 Spurgeons eerste gemeente Volmaakte mensen Hebben engelen zakken? Bidden en werken Een zacht antwoord Mevrouw

23 Spurgeons eerste gemeente Volmaakte mensen Hebben engelen zakken? Bidden en werken Een zacht antwoord Mevrouw Inhoud Eerst dit 7 1 De duivel wil niet dat je bidt 9 2 Wat gebeurt er in de kerk? 12 3 Alle beetjes helpen 14 4 God geeft ons wat we nodig hebben als wij op 17 Hem vertrouwen 5 Vliegen vangen! 20 6 Lees

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen GODS GEZIN Studielessen voor 4-7 jarigen 2003 Geschreven door Beryl Voorhoeve en Judith Maarsen Oorspronkelijk bedoeld voor studie in kleine groepen in de Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

ROMEINEN. Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de. SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT. legionair. geen doetjes.

ROMEINEN. Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de. SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT. legionair. geen doetjes. PROFESSOR BREINSTEIN legionair geen doetjes borstplaat gladius Wonderlijke weetjes en fascinerende feiten over de ROMEINEN SARAH DEVOS met illustraties van HELEEN BRULOT INHOUD Voor de Romeinen 7 1. Wie

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

De steen die verhalen vertelt.

De steen die verhalen vertelt. De steen die verhalen vertelt. Heel lang geleden kenden de mensen geen verhalen, er waren geen verhalenvertellers. Het leven zonder verhalen was heel moeilijk, vooral gedurende de lange winteravonden,

Nadere informatie

Ze gebruikten bijna alleen maar streepjes omdat ze het snel en makkelijk in stenen wilden krassen. Rondjes waren erg moeilijk!

Ze gebruikten bijna alleen maar streepjes omdat ze het snel en makkelijk in stenen wilden krassen. Rondjes waren erg moeilijk! Romeinse cijfers Vroeger werd er overal in Romeinse cijfers gerekend. Deze cijfers zijn bedacht door de Romeinen in de Romeinse tijd. Er is geen symbool voor het getal 0. Ze vonden namelijk dat niks maar

Nadere informatie

...een waargebeurd verhaal...

...een waargebeurd verhaal... ...een waargebeurd verhaal... In het begin was er een leeg papier. Dit behoorde toe aan de Goede Tekenaar, die zeer bekend was van het maken van volmaakte tekeningen. Op een dag begon de Tekenaar op het

Nadere informatie

Het verhaal van onze kerststal

Het verhaal van onze kerststal Het verhaal van onze kerststal In dit boekje wordt het verhaal van onze kerststal verteld. Het verhaal gaat over wat er gebeurde toen Jezus geboren werd. Op onze internetpagina is iets meer te zien. Ook

Nadere informatie

In Noord-Korea mag je niet tot God bidden. Dat is verboden. Toch moeten alle Noord-Koreanen iemand aanbidden: de eerste leider van Noord-Korea, Kim

In Noord-Korea mag je niet tot God bidden. Dat is verboden. Toch moeten alle Noord-Koreanen iemand aanbidden: de eerste leider van Noord-Korea, Kim Hoofdstad: staatshoofd: Godsdienst: Regeringsvorm: Taal: PyongYang Kim Jong-un geen (of toch wel??) dictatuur Koreaans In Noord-Korea mag je niet tot God bidden. Dat is verboden. Toch moeten alle Noord-Koreanen

Nadere informatie

Werkboekje. Gemaakt door: Jenny Smetsers Esther Ikink Daniëlla Theuws

Werkboekje. Gemaakt door: Jenny Smetsers Esther Ikink Daniëlla Theuws Werkboekje Gemaakt door: Jenny Smetsers Esther Ikink Daniëlla Theuws 1 Werkblad 1. Inleidende les. Wat is vrijheid? Wat betekent vrijheid voor jou? Heb jij vrijheid in je leven? Leg je antwoord uit. Leeft

Nadere informatie

H ET O UDE T ESTAMENT

H ET O UDE T ESTAMENT H ET O UDE T ESTAMENT 13 DAG 1 De wereld is Gods schepping Genesis 1 2 L ang geleden heeft God de wereld gemaakt. De wereld was donker en leeg. Er was nog geen leven. Toen heeft God in zes dagen alles

Nadere informatie

De magische deur van KASTEEL013

De magische deur van KASTEEL013 De magische deur van KASTEEL013 Auteurs: Thomas, Liana, Elyas, Brit en Tijn van BS Cleijn Hasselt, begeleiding: Saskia Dellevoet Op een regenachtige dag verveelde ik me. Ik appte Lisa. Zullen we naar de

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

Les 18: De man op het matje.

Les 18: De man op het matje. Les 18: De man op het matje. Dit verhaal staat in Markus 2 vers 1 tot 12 Het volgende verhaal laat zien, wat Jezus zegt en doet. Jezus vergeeft dingen die verkeerd werden gedaan, laat zien hoe het goed

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Startpunt: Volkspark Oosterhofweg 49, Rijssen

Startpunt: Volkspark Oosterhofweg 49, Rijssen Speurtocht Oosterhof Startpunt: Volkspark Oosterhofweg 49, Rijssen Romeinse Rijk Vooraf Tweeduizend jaar geleden woonden er ongeveer 250 miljoen mensen op aarde (nu: meer dan 7 miljard!). Een groot deel

Nadere informatie

De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het

De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het Maar het duurt maar heel even dat op de kop staan De wereld

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

1 Monnikenwerk KLOOSTER MONNIKEN. Jorik is bang dat hij straf krijgt van de broeder, omdat hij een appel van het klooster wilde stelen.

1 Monnikenwerk KLOOSTER MONNIKEN. Jorik is bang dat hij straf krijgt van de broeder, omdat hij een appel van het klooster wilde stelen. les 1 Monnikenwerk 4 Waar of niet waar? Zet een kring om de goede letters. waar niet waar K O In de ziekenzaal werken verpleegsters. R E Jorik weet eerst niet waar hij is. T N De vader van Jorik is een

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR Bijbel voor Kinderen presenteert Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.!

De renaissance!! Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis.! De renaissance Waarschijnlijk heb je al eens van deze term gehoord bij het bezoeken van museums of tijdens lessen geschiedenis. Deze term betekent letterlijk de wedergeboorte, en is een kunststroming uit

Nadere informatie

Onderzoeksvraag; welke motieven leidden in de middeleeuwen tot de kruistochten?

Onderzoeksvraag; welke motieven leidden in de middeleeuwen tot de kruistochten? Onderzoeksvraag; welke motieven leidden in de middeleeuwen tot de kruistochten? Rond 1080 bedreigen de minder tolerante Seldjoeken Constantinopel. Het werd voor christelijke pelgrims steeds moeilijker

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Bijbelstudie Door het geloof I

Bijbelstudie Door het geloof I Bijbelstudie 1 Bijbelstudie Door het geloof I Kaïn en Abel Genesis 4:1-16 Wat voor werk deed Kaïn? Een welk beroep deed zijn broer Abel? Kain- landbouwer Abel- schaapherder a. Waarom niet, denk je? De

Nadere informatie

Hoe ik talent voor het leven kreeg

Hoe ik talent voor het leven kreeg Hoe ik talent voor het leven kreeg in makkelijke taal Rodaan Al Galidi Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen 1 Mijn naam is Semmier Kariem. Ik ben in 1991 gevlucht uit Irak. Daar was Saddam Hoessein

Nadere informatie

Kolossenzen 1. Begin van de brief

Kolossenzen 1. Begin van de brief Kolossenzen 1 Begin van de brief Paulus groet de christenen in Kolosse 1-2 Dit is een brief van Paulus aan de christenen in de stad Kolosse. Ik ben een apostel van Jezus Christus. Dat is Gods wil. Ik schrijf

Nadere informatie