De toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar en kwaliteitsconcurrentie tussen zorgaanbieders

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar en kwaliteitsconcurrentie tussen zorgaanbieders"

Transcriptie

1 De toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar en kwaliteitsconcurrentie tussen zorgaanbieders Rein Halbersma en Misja Mikkers Kwaliteitsconcurrentie tussen zorgaanbieders komt nog niet goed op gang vanwege de beperkte transparantie voor consumenten en de beperkte prikkels voor verzekeraars. De publicatie en eventueel het belonen van de toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar kan zowel consumenten als verzekeraars in beweging brengen en een belangrijke impuls geven aan kwaliteitsconcurrentie tussen zorgaanbieders. De Nederlandse zorgsector bevindt zich in een periode van transitie. Van een systeem waarin centrale aanbodregulering door de overheid, collectieve onderhandelingen en hiërarchische beslisstructuren centraal stonden, gaat Nederland naar een systeem waarin beslissingsbevoegdheden gedecentraliseerd worden naar de zorgprofessionals (zorgaanbieders en verzekeraars). In deze hervorming wordt het bouwregime losgelaten, is de contracteerplicht op veel gebieden afgeschaft en wordt de prijsvorming gedereguleerd. De centrale idee achter concurrentie in de gezondheidszorg is dat zorgaanbieders concurreren om contracten met verzekeraars. Verzekerden concurreren op hun beurt om verzekerden op de polismarkt. De preferenties van verzekerden zouden moeten leiden tot het concurreren tussen zorgaanbieders op de dimensies prijs, kwaliteit en toegankelijkheid. De NZa constateert in haar laatste overzicht (NZa, 2013b) dat de prijsontwikkeling in het geliberaliseerde deel van de ziekenhuiszorg positief is. De NZa constateert verder dat de aandacht voor kwaliteit wel is toegenomen in de onderhandelingen tussen verzekeraars, maar dat kwaliteitsconcurrentie tussen zorgaanbieders nog geen grote rol speelt. In dit artikel wordt eerst ingegaan op de redenen dat kwaliteitsconcurrentie niet goed van de grond komt. Daarna wordt een voorstel geformuleerd om de concurrentie tussen zorgaanbieders op de dimensie kwaliteit te vergroten door de toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar te publiceren en of verzekeraars te belonen voor de toegevoegde gezondheidwinst van hun verzekerdenpopulatie. Tenslotte wordt ingegaan op de gevolgen voor de zorguitgaven van het voorstel. Zorgconsumenten kunnen niet zelfstandig shoppen Vanwege de bijzondere eigenschappen van het product zorg is het voor zorgconsumenten lastig om volledig zelfstandig te shoppen voor zorg (Arrow, 1963). Dit heeft drie hoofdoorzaken. In de eerste plaats is de vraag naar zorg erg onvoorspelbaar en potentieel zeer kostbaar. Consumenten weten dus zelden of en wanneer ze zorg nodig hebben, en of ze dit kunnen betalen. Ten tweede is de zorgvraag sterk individueel bepaald. Dit maakt het zoeken naar en coördineren van de gepaste zorg een tijdrovend en kostbaar proces. Ten derde is het zeer lastig, zowel vooraf als achteraf, te bepalen of de genoten zorg effectief zal zijn of is geweest. Dit zogeheten ervaringskarakter en reputatiekarakter van zorg maakt het moeilijk voor consumenten om de kwaliteit van zorg te beoordelen. Het shoppen naar zorg vindt in de praktijk dan ook plaats op een aantal secundaire zorgmarkten, zoals de zorgverzekeringsmarkt, de markt voor huisartsenzorg en de ziekenhuiszorgmarkt. Aanbieders op deze zorgmarkten worden vervolgens in diverse ranglijsten gescoord op een scala van kwaliteitsindicatoren, gerelateerd aan input, proces en uitkomsten van het zorgproces. In het Nederlandse stelsel ziet de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) toe op de minimumkwaliteit van zorgaanbieders en de NZa op de transparantie (vergelijkbaarheid, toegankelijkheid) van de kwaliteitsinformatie. 8

2 Patiënten benutten kwaliteitslijstjes van zorgaanbieders nog onvoldoende In de filosofie van de Zorgverzekeringswet wordt de transparantie van kwaliteit als de belangrijkste drijver van kwaliteitsconcurrentie gezien. De idee is dat patiënten hun keuze voor een bepaalde zorgaanbieder baseren op basis van kwaliteitsinformatie die door zorgaanbieders wordt verstrekt. Omdat patiënten een voorkeur hebben voor polissen waarin hun voorkeursaanbieders zijn opgenomen, wordt de onderhandelingsmacht van die zorgaanbieder vergroot in de onderhandelingen over een contract tussen verzekeraar en die zorgaanbieder. Uit de literatuur (zie voor een overzicht Halbersma, 2008) over de effecten van kwaliteitsindicatoren, blijkt dat het openbaarbaar maken van kwaliteitsinformatie van zorgaanbieders het kwaliteitsniveau verhoogt. Cutler et al. (2004) maken bijvoorbeeld een analyse van de hartchirurgie kwaliteitsinformatie in New York State. Zij komen tot de volgende twee conclusies: 1. De kwalitatief minder goede instellingen verloren volume in het jaar na openbaarmaking van de kwaliteitsinformatie. 2. De kwalitatief slechtere ziekenhuizen wisten na een jaar hun gestandaardiseerde mortaliteitcijfer met gemiddeld een derde terug te brengen. Kwaliteitstransparantie als enige beleidsinstrument hanteren is noodzakelijk maar niet voldoende om concurrentie op kwaliteit te genereren, vanwege het idiosyncratische karakter van de vraag naar zorg en de inherente informatieasymmetrie tussen patiënten en zorgaanbieders. In de eerste plaats zijn zelfs enkele tientallen aandoeningspecifieke kwaliteitsindicatoren (het huidige lovenswaardige- ambitieniveau van de IGZ) onvoldoende om te voorzien in de informatiebehoefte van het merendeel van alle patiënten. Ten tweede is voor veel aandoeningen zeer gespecialiseerde kennis nodig om de kwaliteit van zorg te kunnen beoordelen, zowel ex ante als ex post, wat beperkingen stelt aan de hoeveelheid kwaliteitsinformatie die patiënten tot zich kunnen nemen. Een afstudeeronderzoek bij de NZa in samenwerking met onderzoeksbureau Motivaction (Oegema, 2010) laat zien dat Nederlandse consumenten weliswaar aangeven kwaliteit van ziekenhuizen erg belangrijk te vinden, maar in de praktijk bij hun daadwerkelijke keuze vooral afgaan op hun huisarts en veel minder op de bestaande kwaliteitslijstjes. De belangrijkste oorzaken die consumenten hiervoor aangeven zijn de relatieve onbekendheid met en de complexiteit van de bestaande kwaliteitsindicatoren. Wel geven geïnterviewde zorgaanbieders zelf aan wel tot interne procesverbeteringen over te gaan indien men onderaan openbare kwaliteitslijstjes staat. Een recent onderzoek van Varkevisser et al. (2012) laat zien dat Nederlandse hartpatiënten wel reageren op kwaliteitsindicatoren als percentage heropnames. De gebrekkige casemixcorrectie van die indicatoren kan echter leiden tot risicoselectie van patiënten. Verzekerden letten niet op de kwaliteit van het gecontracteerde zorgaanbod Lijken patiënten en aanbieders medische kwaliteitsinformatie tot op zekere hoogte ter harte te nemen, voor (gezonde) verzekerden is dit in nog veel mindere mate het geval, omdat er voor hen op korte termijn minder op het spel staat. Dafny en Dranove (2007) analyseren bijvoorbeeld de effecten van kwaliteitsinformatie over zorgverzekeringen (Medicare HMO s, selectief gecontracteerde polissen van de Amerikaanse overheid) en de effecten van overheidsverstrekking van zulke informatie. Zij concluderen onder meer dat consumenten met name klanttevredenheidscores lijken mee te wegen terwijl medische kwaliteitsinformatie geen effect heeft op de keuze van de zorgverzekering. De theorie van option demand markten (Capps et al., 2003) stelt dat verzekeraars die een breed zorgaanbod contracteren een concurrentievoordeel behalen op verzekeraars met een beperkt aanbod. Een zorgverzekering biedt behalve een vergoeding van de verwachte 9

3 zorgkosten, namelijk ook de mogelijkheid tot keuze uit verschillende zorgaanbieders: een optie op zorg in feite. Ceteris paribus, hebben consumenten een voorkeur voor meer keuze. De bereidheid tot betalen voor keuze is afhankelijk van de verwachte gezondheidstoestand, locatie en demografische kenmerken van consumenten en van de toegevoegde waarde van individuele zorgaanbieders (per mogelijke toekomstige aandoening!) in het gecontracteerde zorgaanbod van de zorgverzekeraars. Wanneer een gezonde consument een verzekering kiest, dan moet hij al deze factoren in zijn keuze betrekken. Dat betekent dat de consument zich een oordeel zal moeten vormen over alle kwaliteitskenmerken en dat moeten vermenigvuldigen met de kans die hij of zij op bepaalde aandoeningen heeft. Dit moet hij of zij vervolgens afwegen tegen de gevraagde premie. Omdat dit voor de meeste consumenten te complex zal zijn, zal hij of zij zich bij de keuze voor een verzekering daardoor met name laten leiden door de prijs van de polis en het aantal gecontracteerde zorgaanbieders en geen onderscheid maken op de eventuele aandoeningspecifieke kwaliteit van de gecontracteerde zorgaanbieders. Ook uit de empirie (zie bijvoorbeeld Dranove, 2008) blijkt de trend naar steeds bredere netwerken. Ook in Nederland wordt er niet of nauwelijks beperkingen aan de keuzevrijheid van patiënten opgelegd. Wanneer een verzekeraar een breed netwerk heeft gecontracteerd, hoeft de consument zijn keuze voor bepaalde aanbieders niet te maken wanneer hij een polis kiest. Hij hoeft de keus dan pas te maken als hij een concrete aandoening heeft. De NZa (2013a) komt op basis van onderzoek tot de conclusie dat verzekerden in Nederland het meest naar informatie over de premies van de basisverzekering en over de premies en de dekking van de aanvullende verzekering zoeken. Deze drie aspecten spelen de hoofdrol bij de keuze voor een zorgverzekeraar. Onvoldoende urgentie bij verzekeraars voor pay-for-performance Een recente trend in de met name de Verenigde Staten en het Verenigde Koninkrijk is de introductie van pay-for-performance (P4P) programma s (voor een overzicht zie Propper et al., 2003). Hiermee worden niet zozeer de zorginstellingen maar vooral de artsen op de werkvloer (zowel huisartsen als specialisten) direct bekostigd op basis van hoofdzakelijk structuur- en procesindicatoren. Te denken valt aan financiële stimulansen voor preventie (zoals het geven van dieet- en niet-rokenadviezen) en het strikt volgen van best practices en protocollen (zoals het verstrekken van bètablokkers of bloeddrukmedicatie bij respectievelijk hart- of herseninfarcten). Ook in Nederland is een begin gemaakt met P4P voor huisartsen in samenwerking met enkele zorgverzekeraars (Kirschner et al., 2008). De doelstelling van deze P4P programma s is om zorgaanbieders te belonen voor de uitkomsten die ze bereiken, in plaats voor de behandelingen die ze uitvoeren. Zorgaanbieders hebben zo een prikkel om tegen de laagste kosten zoveel mogelijk gezondheidswinst te bereiken. Zorgverzekeraars hebben tot op zekere hoogte een intrinsieke prikkel om P4P programma s in te zetten omdat dit kan leiden tot een netto daling van hun schadelast. De vraag is of de huidige Nederlandse institutionele setting hierin voldoende faciliteert. De historisch gezien belangrijkste reden was dat de behaalde voordelen van een lagere schadelast voor een belangrijk deel teniet werden gedaan door de ex-post verevening binnen het systeem van risicoverevening. Deze drempel is weliswaar de afgelopen grotendeels afgebouwd, maar een tweede nog steeds actuele- reden dat P4P in Nederland mogelijk nog geen grote vlucht heeft genomen, is de beperking van de polisduur tot één jaar. Hierdoor lopen verzekeraars het risico van overstappende verzekerden die veel preventieve zorg hebben genoten. Vermindering van de ex post verevening en een uitbreiding van de maximale polisduur tot vijf jaar (zoals bij overige schadeverzekeringen) kunnen hiervoor beleidsopties zijn. 10

4 Daarnaast hebben veel kwaliteitsinvesteringen een publiek goedachtig karakter. Als een zorgverzekeraar investeert in een bepaalde kwaliteitsverbetering (bijvoorbeeld diagnostische apparatuur) dan gebruiken artsen deze investering in het algemeen ook voor patiënten van andere zorgverzekeraars. Uit Chernew et al. (2004) blijkt dat hierdoor er minder kwaliteitsverbeteringen worden gerealiseerd naarmate de concurrentie tussen zorgverzekeraars sterker is. Al met al concluderen we dat ook de mogelijkheid tot P4P afspraken met zorgaanbieders te komen, voor verzekeraars momenteel niet lucratief genoeg is om tot voldoende concurrentie op kwaliteit tussen zorgaanbieders te komen. Ook is het sterk de vraag of uitfasering van de ex-post verevening en een verlenging van de maximale polisduur voldoende intrinsieke prikkels voor verzekeraars bieden voor het breed introduceren van pay-for-performance programma s. In de volgende paragraaf stellen we daarom voor om directe prikkels voor deze initiatieven bij verzekeraars neer te leggen. Het ultieme lijstje: de toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar Wij stellen voor om de toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar in kaart te brengen. Dit is een oud idee van McClure (1984) uit de risicovereveningsliteratuur. De kerngedachte hierachter is dat de ultieme informatie waar verzekerden op uit zijn de toegevoegde waarde van een verzekeringspolis is. Daar waar de medische kwaliteitsindicatoren van individuele aanbieders of van het totale gecontracteerde zorgaanbod complex en lastig te interpreteren is, is een overall maat van de toegevoegde gezondheidswinst veel gemakkelijker te begrijpen. Uiteraard is dit gemakkelijker gezegd dan gedaan. Allerlei methodologische problemen liggen in de praktijk op de loer. Voorbeelden zijn het vinden van een eenduidige maat van gezondheidstatus, het betrouwbaar vaststellen van de initiële gezondheidstatus van verzekerden, het vinden van risk-adjusters voor niet-beïnvloedbare verzekerdenkenmerken, en de kosten van het nemen van een representatieve steekproef per verzekeraar. Ook het effect van overstappende verzekerden moet meegewogen worden. Wij denken echter dat deze problemen niet onoverkomelijk zijn. Als maat voor de gezondheidstatus kan bijvoorbeeld een Quality Adjusted Life Year (QALY) of een variant hierop genomen worden. Verder bestaan er gevalideerde vragenlijsten zoals SF-35 en EQ-5D waarmee de gezondheidstatus van consumenten binnen korte tijd op een betrouwbare manier vastgesteld kan worden. Daarnaast wordt in het kader van de risicoverevening al een zeer breed scala aan verzekerdenkenmerken geregistreerd die ook voor de risicocorrectie van de toegevoegde gezondheidswinst per verzekerdenpopulatie gebruikt zouden kunnen worden. De omvang van een representatieve steekproef per verzekeraar brengt uiteraard kosten met zich mee, maar deze dienen wel te worden afgewogen tegenover de potentieel zeer grote baten van de beschikbaarheid van zulke informatie. Voor overstappende verzekerden kan een transfersysteem gehanteerd worden waarbij gedane investeringen in preventie voor een deel overgedragen worden. McClure noemde twee varianten van het idee om de toename in de gezondheidstatus van de verzekerdenpopulaties in kaart te brengen. In zijn eerste variant wordt alleen een lijst van de toegevoegde gezondheidswinst per verzekerdenpopulatie gepubliceerd. Als consumenten op basis van deze lijst gaan overstappen naar verzekeraars met de beste prijskwaliteitverhouding, dan hebben verzekeraars een sterke prikkel tot het verbeteren van de kwaliteit van hun gecontracteerde zorgaanbod. Bijvoorbeeld via pay-for-peformance of via andere innovatieve contracten met zorgaanbieders. In de tweede variant van McClure (1984) wordt een stap verder gegaan door verzekeraars ook direct te belonen voor de toegevoegde gezondheidswinst van hun verzekerdenpopulatie. Hiervoor moet een monetaire waardering voor een eenheid van toegevoegde gezondheidswinst 11

5 gehanteerd worden. Deze politiek geladen keuze hiervoor heeft ook raakvlakken met de samenstelling van het verzekerde pakket. De RVZ (2006) hanteert in haar advies met betrekking tot het besluit om een bepaalde interventie uit de collectieve middelen te vergoeden, een plafond van per gewonnen gezond levensjaar. De vormgeving van de beloning van verzekeraars voor de door hun toegevoegde gezondheidswinst is een secundaire beslissing. Er kan bijvoorbeeld aansluiting gezocht worden bij de methodologie en wijze van financiering van de bestaande risicoverevening. Maar er kan ook gekozen worden voor een separaat fonds voor de financiering. Andere modaliteiten zijn het inrichten van het beloningsysteem als een nul-somspel tussen verzekeraars waarbij de winnaars door de verliezers betaald worden (zoals bij de huidige risicoverevening) of als een stelsel van strikt positieve kwaliteitssubsidies. De relatieve prikkels worden hierdoor niet beïnvloed, maar waar een nul-somspel macroneutraal kan worden vormgegeven, leiden kwaliteitssubsidies tot macromeerkosten. Wanneer er wordt gekozen voor de vormgeving als een nul-som spel, kunnen verzekeraars in eerste instantie slechts een beperkt financieel risico op de toegevoegde gezondheidswinst lopen, omdat gegevens over gezondheidstatus op korte termijn nog imperfect gemeten kunnen worden. Bij verbetering van de methodologie van het vaststellen van de gezondheidstatus en de kwaliteit van de gehanteerde gegevens kan het financiële risico navenant omhoog. Hiertoe lijkt de aanpak die gevolgd werd en wordt rondom de ontwikkeling van het stelsel van risicoverevening op voorhand de meeste geschikte. Hierdoor kan de uitbreiding van het stelsel van financiële prikkels voor zorgverzekeraars zich blijven ontwikkelen in een gedepolitiseerde omgeving met een jaarlijkse onderzoeksagenda. Bovendien geeft de inbedding in bestaande beleidscircuits verzekeraars ook een prikkel om mee te werken aan stapsgewijze verbeteringen van ons voorstel. Toekomstige scenario s voor kwaliteitsconcurrentie en de macro-uitgaven Het gebruik van de overall gezondheidstatus introduceert prikkels voor verzekeraars om in hun contracten met zorgaanbieders pay-for-performance programma s op te nemen die gericht op het navolgen van de eerder genoemde low-tech gezondheidszorg (zoals bijvoorbeeld bètablokkers bij hartinfarct en bloedverdunners bij CVA) en preventie (niet-rook advies voor zwangeren, dieetadvies voor diabetes/cholesterol). Dit leidt er toe dat er concurrentie ontstaat tussen zorgverzekeraars op de dimensie toegevoegde gezondheidswinst. En afgeleid hiervan zullen ook zorgaanbieders zich versneld gaan proberen te onderscheiden op kwaliteit van de geleverde zorg. Een concreet gevolg hiervan is dat de declarabele prestaties die verzekeraars en zorgaanbieders onderling mogen afspreken in verregaande gedereguleerd zullen moeten worden om tegemoet te kunnen komen aan de veelheid aan afspraken die partijen overeen zullen willen komen. Het publiceren van informatie over de toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar en het introduceren van een beloning op basis van een nul-som spel leiden niet tot een directe verandering in de macro-uitgaven voor de gezondheidszorg. Het introduceren van extra kwaliteitssubsidies leidt wel tot een directe stijging van de macro-uitgaven voor gezondheidszorg. Daarnaast kunnen de geformuleerde beleidsvoorstellen leiden tot een indirecte verandering in de zorguitgaven. Om dit effect te kunnen beschrijven moeten we eerst kijken naar de huidige vormgeving van het risicovereveningssysteem (VWS, 2007). In wezen is risicoverevening een vorm maatstafconcurrentie op de zorginkoopkosten. Additionele beloning op basis van toegevoegde gezondheidswinst is mutatis mutandis maatstafconcurrentie op kwaliteit. Sterke dynamische prikkels voor kwaliteit zal leiden tot meer kwaliteit per eenheid product. De vraag is of het totale zorgvolume gelijk blijft. Dit is afhankelijk van de vraag of: 12

6 a) er nu onderbehandeling is van low-tech preventieve zorg (volgens Cutler, 2004 wordt er in de Verenigde Staten op veel gebieden onderbehandeld met name op het gebied van de low-tech en preventieve zorg en er is geen reden om aan te nemen dat dit in Nederland anders is) en b) of meer low-tech preventie op langere termijn kosteneffectief is door het voorkomen van toekomstige high-tech zorg. In het eerste geval komt het BKZ onder druk, terwijl in het tweede geval de macrokosten netto zullen dalen. Het is a priori onduidelijk welk effect zal prevaleren. Wel is duidelijk dat de prijskwaliteitverhouding van de zorg in de toekomst alleen maar beter kan worden door de geformuleerde beleidsvoorstellen. Wanneer zorguitkomsten ook een rol gaan spelen in de onderhandelingen tussen verzekeraars en zorgaanbieders, dan wordt ook het volume aan zorg beïnvloed. Ten opzichte van een systeem waarbij er verrichting of DBC wordt betaald zal het volume vermoedelijk afnemen, omdat het voor zorgaanbieders verliesgevend wordt om overbodige of niet gepaste zorg te leveren. Conclusies Op dit moment komt kwaliteitsconcurrentie tussen zorgaanbieders onvoldoende van de grond. Vergroting van de transparantie over de kwaliteit van zorgaanbieders is noodzakelijk, maar waarschijnlijk onvoldoende om zorgaanbieders op de kwaliteitsdimensie echt te laten concurreren. Om verzekeraars een grotere prikkel te geven om kwaliteit te contracteren en daarin te investeren is aanvullend beleid nodig. Dit beleid kan bestaan uit het publiceren van de toegevoegde gezondheidswinst per verzekeraar en/of het expliciet belonen van verzekeraars voor (de verandering in) de gezondheidsstatus van hun verzekerdenpopulatie. Omdat het meten van de gezondheidsstatus complex en het ontwikkelen van een methodiek tijdrovend is, is een zorgvuldige invoering van beleid op dat gebied noodzakelijk. De geformuleerde beleidsvoorstellen leiden enerzijds tot lagere macro-uitgaven voor de zorg doordat er meer prikkels zijn voor het contracteren van goedkope effectieve zorg. Anderzijds kan preventie leiden tot hogere kosten, doordat patiënten weliswaar een bepaalde ziekte voorkomen, maar in de toekomst daardoor mogelijk intensieve zorg nodig hebben voor andere ziekten. Hoewel de uiteindelijke gevolgen voor de macro-uitgaven moeilijk voorspelbaar zijn, leiden de geformuleerde beleidsvoorstellen wel tot een verbetering van de prijskwaliteitverhouding in de zorg. Rein Halbersma en Misja Mikkers zijn werkzaam als respectievelijk expert en directeur bij de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en beide als Extramuraal Fellow verbonden aan TILEC (Universiteit van Tilburg). Dit artikel reflecteert de persoonlijke opvatting van de auteurs en kan de NZa op geen enkele wijze binden. Referenties Arrow, K.J. (1963), Uncertainty and the Welfare Economics of Medical Care, American Economic Review, 53(5): Capps, C. S., D. Dranove, M. Satterthwaite. (2003). "Competition and Market Power in Option Demand Markets." Rand Journal of Economics 34: Chernew, M.E.,W.P.Wodchis, D.P. Scanlon en C.G. McLaughlin (2004) Overlap in HMO physician networks, Health Affairs, 23(2): Cutler, D.M., Huckman, R., and M. Landrum (2004). The Role of Information in Medical Markets: An Analysis of Publicly Reported Outcomes in Cardiac Surgery, American Economic Review 94(2), Cutler, D.M., (2004) Your Money or Your Life: Strong Medicine for America's Health Care System, New York, NY, Oxford University Press Dafny, L., and D. Dranove (2007). Do Report Cards Tell Consumers Anything They Don t Already Know? The Case of Medicare HMOs. NBER Working paper

7 Dranove D. (2008) Code red: an economist explains how to revive the healthcare system without destroying it. Princeton, NJ: Princeton University Press Fischer, B. (2007). Quality measurement in health care: experiences in Germany. International Workshop on Efficiency Enhancing Regulation in Healthcare. Dutch Healthcare Authority (NZa), Amsterdam, November, 2007 Halbersma, R.S. (2008), Kwaliteit van zorg & marktwerking, Een overzicht van de economische literatuur, NZa Research Paper 09, Utrecht, NZa Jarman, B., Bottle, A. and P. Aylin (2005), Monitoring changes in hospital standardised mortality ratios. British Medical Journal, February 12; 330(7487): 329 Kam, C. de (2009) Zorguitgaven verdrukken overige collectieve uitgaven. ESB 94 (4561), McClure, W. (1984), "On the research status of risk adjusted capitation rates", Inquiry 21: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (2007). Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet. Nederlandse Zorgautoriteit (2012) Medisch-specialistische zorg: weergave van de markt Nederlandse Zorgautoriteit (2013a) Marktscan Zorgverzekeringsmarkt Weergave van de markt Nederlandse Zorgautoriteit (2013b) Stand van de Zorgmarkten: van feiten naar focus. Oegema, B. (2010). Public quality information in Dutch hospital care: effects on hospital choice, product negotiations and quality improvements, Master thesis (NZa, VU Amsterdam). Propper, C. and Wilson, D. (2003) The Use and Usefulness of Performance Measures in the Public Sector, Oxford Review of Economic Policy, Oxford University Press, vol. 19(2): Raad voor de Volksgezondheid en Zorg (2006) Zinnige en duurzame zorg, Den Haag: RVZ. Varkevisser, M., S.A. van der Geest and F.T. Schut (2012), Do patients choose hospitals with high quality ratings? Empirical evidence from the market for angioplasty in the Netherlands, Journal of Health Economics, 31(2):

Selectief contracteren? Prima, maar beperk mijn keuzevrijheid niet! Verzekerden en verzekeraars over selectief contracteerbeleid

Selectief contracteren? Prima, maar beperk mijn keuzevrijheid niet! Verzekerden en verzekeraars over selectief contracteerbeleid Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Romy Bes, Anne Brabers, Margreet Reitsma-van Rooijen en Judith de Jong. Selectief contracteren? Prima, maar beperk mijn

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 215 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De Rijksbegroting voor dokters

De Rijksbegroting voor dokters Medisch Contact Live 11 december 2013 De Rijksbegroting voor dokters Marco Varkevisser Universitair hoofddocent Economie en Beleid van de Gezondheidszorg Erasmus Universiteit Rotterdam Contact: varkevisser@bmg.eur.nl

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk Toezicht & Handhaving 030 296 81 65 109538/153162

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk Toezicht & Handhaving 030 296 81 65 109538/153162 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl I www.nza.nl

Nadere informatie

Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een polis Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne E.M. Brabers en Judith D.

Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een polis Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne E.M. Brabers en Judith D. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Reitsma-van Rooijen, M., Brabers, A.E.M., Jong, J.D. de. Vrije keuze van zorgaanbieders van belang bij het kiezen van een

Nadere informatie

Marktwerking in de zorg

Marktwerking in de zorg Marktwerking in de zorg VIER VOORWAARDEN VOOR SUCCES Het vorige kabinet heeft belangrijke stappen gezet richting marktwerking in de zorg, maar het hervormingsproces is nog lang niet voltooid. Voor de komende

Nadere informatie

Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen?

Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen? Presentatie VGE Masterclass, 14 april 2011 Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen? Erik Schut 2 Vragen Wat is het probleem? Welke oplossingen? Gaan die werken? Zo niet, wat dan? 3 Wat is het probleem?

Nadere informatie

Afschaffing macronacalculatie voor zorgverzekeraars verlaagt doelmatigheidsprikkels

Afschaffing macronacalculatie voor zorgverzekeraars verlaagt doelmatigheidsprikkels Afschaffing macronacalculatie voor zorgverzekeraars verlaagt doelmatigheidsprikkels Rein Halbersma en Misja Mikkers Het afbouwen van de individuele ex-post compensatiemechanismen voor zorgverzekeraars

Nadere informatie

Vergelijkingssites voor zorgverzekeringen. Tweede onderzoek naar kwaliteit van vergelijkingssites voor zorgverzekeringen op het internet

Vergelijkingssites voor zorgverzekeringen. Tweede onderzoek naar kwaliteit van vergelijkingssites voor zorgverzekeringen op het internet Vergelijkingssites voor zorgverzekeringen Tweede onderzoek naar kwaliteit van vergelijkingssites voor zorgverzekeringen op het internet december 2008 Inhoud Vooraf 5 Managementsamenvatting 7 1. Inleiding

Nadere informatie

Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste reden om te wisselen.

Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste reden om te wisselen. Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen, Anne Brabers & Judith de Jong. Bijna 8% wisselt van zorgverzekeraar. Premie is de belangrijkste

Nadere informatie

De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het overstappen in 2012. Stijging van het aantal overstappers zet door.

De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het overstappen in 2012. Stijging van het aantal overstappers zet door. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma- van Rooijen, Anne Brabers en Judith de Jong. De aanvullende verzekering speelt een grotere rol bij het

Nadere informatie

Contractvormen in de curatieve GGZ

Contractvormen in de curatieve GGZ 1 Contractvormen in de curatieve GGZ Drs. Marja Appelman Jan Sonneveld, MSc Drs. Johan Visser Mr. Mirjam de Bruin SiRM Strategies in Regulated Markets Nieuwe Uitleg 24 2514 BR Den Haag Den Haag, 26 februari

Nadere informatie

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl

De zorg en uw portemonnee. Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl De zorg en uw portemonnee Grip op je vermogen 19 april 2013 Peter Ruys Directeur ZorgKiezer.nl 12,5 jaar Transparantie Vanaf 2005 ZorgKiezer.nl, nu grootste onafhankelijke zorgsite van Nederland Trends

Nadere informatie

Kwaliteit van zorg & marktwerking Een overzicht van de economische literatuur

Kwaliteit van zorg & marktwerking Een overzicht van de economische literatuur Research Paper Kwaliteit van zorg & marktwerking Een overzicht van de economische literatuur 2008 09 Nederlandse Zorgautoriteit Kwaliteit van zorg & marktwerking Een overzicht van de economische literatuur

Nadere informatie

10 jaar Zvw. Operatie Cure geslaagd? Centraal Planbureau

10 jaar Zvw. Operatie Cure geslaagd? Centraal Planbureau 10 jaar Zvw Operatie Cure geslaagd? 10 jaar Zvw: Resultaten in grote lijnen Werkt het zoals beoogd? Hoe nu verder? Ontwikkeling uitgaven in de curatieve zorg 9 Volumegroei curatieve zorg in % (rechteras)

Nadere informatie

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014

Van goede zorg verzekerd. Zorgverzekering. Oegstgeest 27 september 2014 1 Van goede zorg verzekerd Zorgverzekering Oegstgeest 27 september 2014 Volksgezondheid Toekomst Verkenningen VTV 2013 Uitgangspunten zorgverzekeraars Zorgverzekeraars: Hanteren solidariteit en voor iedereen

Nadere informatie

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden

Opbouw. Zorgverzekeringswet 2006 Redenen voor hervorming. De kern van Zvw. Privaat zorgstelsel met veel publieke randvoorwaarden Opbouw De visie van zorgverzekeraars Jaarcongres V&VN, 10 april 2015 Marianne Lensink Het stelsel en de rol van zorgverzekeraars Opgaven voor de toekomst: - minder meer zorguitgaven - transparantie over

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 8 december 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Percentage overstappers afgenomen; Keuzevrijheid minstens zo belangrijk als premie

Percentage overstappers afgenomen; Keuzevrijheid minstens zo belangrijk als premie Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen en Judith de Jong. Percentage overstappers afgenomen; Keuzevrijheid minstens zo belangrijk

Nadere informatie

1 Over de grenzen van de risicoverevening

1 Over de grenzen van de risicoverevening 1 Over de grenzen van de risicoverevening 1.1 APE, 15 februari 2016 Inleiding In dit paper betrekken we de stelling dat het primaire doel van risicoverevening het waarborgen van solidariteit is. Doelmatige

Nadere informatie

Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars Renske J. Hoefman, Anne E.M. Brabers en Judith D.

Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars Renske J. Hoefman, Anne E.M. Brabers en Judith D. Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Hoefman, R.J., Brabers, A.E.M., en Jong, J.D. de. Vertrouwen in zorgverzekeraars hangt samen met opvatting over taken zorgverzekeraars.

Nadere informatie

Informatiekaart samenwerking zorgverzekeraars. Toelichting. Overzichtskaart

Informatiekaart samenwerking zorgverzekeraars. Toelichting. Overzichtskaart Deze Informatiekaart geeft een overzicht van de waar onder zorgverzekeraars mogen samenwerken bij selectieve inkoop van medisch-specialistische zorg. Deze kaart is gemaakt in opdracht van de Nederlandse

Nadere informatie

Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw

Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw Remgeldeffecten van het verplichte eigen risico in de zvw Rudy Douven en Hein Mannaerts Ingezonden brief naar aanleiding van Is de Zorgverzekeringswet een succes? In TPEdigitaal 4(1) pp. 1-24 Wynand van

Nadere informatie

10 jaar Zvw: een evaluatie

10 jaar Zvw: een evaluatie 10 jaar Zvw: een evaluatie Masterclass NieuweZorg 3.0, 11 februari 2016 Wim Groot Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing

Nadere informatie

over schadejaar 2006 zal hebben gepubliceerd.

over schadejaar 2006 zal hebben gepubliceerd. MEMO 23 februari 2009 Inleiding In diverse overleggen tussen de accountantskantoren werkzaam in de sector zorgverzekeringen is aan de orde geweest in hoeverre voor 2008 de accountants door middel van opname

Nadere informatie

Monitor en beleidsbrief Transparantie voor consumenten

Monitor en beleidsbrief Transparantie voor consumenten Monitor en beleidsbrief Transparantie voor consumenten De informatiebehoefte van consumenten en hun ervaringen met het zoeken naar informatie, toegespitst op financiële aspecten van curatieve zorg februari

Nadere informatie

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers

Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt nog steeds toe. Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers Dit factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (Margreet Reitsma-van Rooijen en Anne Brabers. Verzekerden bezuinigen op hun zorgverzekering, het aantal overstappers neemt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 657 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De zorg verandert, het werk van de CRA ook? Paulien Nieuwendijk april 2012

De zorg verandert, het werk van de CRA ook? Paulien Nieuwendijk april 2012 De zorg verandert, het werk van de CRA ook? 1 Paulien Nieuwendijk april 2012 Waar gaan we het over hebben? 1. De zorgmarkt hoe ziet die markt eruit? 2. De stijging van de zorgkosten 3. Kostenbeheersing;

Nadere informatie

De zorg (nu en) in de toekomst: weelde of armoe?

De zorg (nu en) in de toekomst: weelde of armoe? De zorg (nu en) in de toekomst: weelde of armoe? Hoe beïnvloeden de veranderingen in financiering van de zorg klinisch onderzoek CRA-dag 24 april 2014 Ulrich Oron, apotheker MBA Een maatschappelijke blik

Nadere informatie

Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013

Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013 Rapportage Evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en 2013 - Betalingsregelingen eigen risico Zvw - Sturing met eigen risico 13 mei 2014 Rapport evaluatie aspecten verplicht eigen risico 2012 en

Nadere informatie

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg

Aandoening Indicatie Eerste Consult (intake) Behandeling. Spataderen Niet medisch noodzakelijk Verzekerde zorg* Niet verzekerde zorg Welkom bij de Mauritsklinieken. Om u vooraf zo volledig mogelijk te informeren over de kosten en procedures van het zorgtraject dat u bij de Mauritsklinieken doorloopt, hebben wij voor u een overzicht

Nadere informatie

vrije orthodontie tarieven per 2012 Ger Jager Aduard Advies Amersfoort 4 november 2011

vrije orthodontie tarieven per 2012 Ger Jager Aduard Advies Amersfoort 4 november 2011 Hoe VRIJ IS VRIJ? vrije orthodontie tarieven per 2012 Ger Jager Aduard Advies Amersfoort 4 november 2011 volgorde Actuele voorwaarden vrije tarieven Historisch perspectief 2012 2014 kansen en bedreigingen

Nadere informatie

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar

Percentage overstappers van zorgverzekeraar 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van zorgverzekeraar Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (L. Vos & J. de Jong. Percentage overstappers van 3%. Ouderen wisselen nauwelijks van. Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt.

Nadere informatie

De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen

De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen Prof. dr. Roger J. A. Laeven Amsterdam School of Economics University of Amsterdam, EURANDOM, ACIS, CentER and Netspar KNAW Amsterdam 15 maart

Nadere informatie

De zorgverzekeraar en de ROS. Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012

De zorgverzekeraar en de ROS. Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012 De zorgverzekeraar en de ROS Masterclass zorg op de juiste plaats Bijeenkomst ROSSEN op 4 oktober 2012 Agenda De verzekeraar neemt een risico van je over dat jezelf niet kan dragen De zorgverzekeraar is

Nadere informatie

Analyse. Verhouding tussen de aanvullende verzekering en de basisverzekering bij de sturing van verzekerden

Analyse. Verhouding tussen de aanvullende verzekering en de basisverzekering bij de sturing van verzekerden Analyse Verhouding tussen de aanvullende verzekering en de basisverzekering bij de sturing van verzekerden juni 2015 2 1. Inleiding Het zorgverzekeringsstelsel is in Nederland gebaseerd op risicosolidariteit.

Nadere informatie

Consultatiedocument Meerjarenperspectief 2010-2014

Consultatiedocument Meerjarenperspectief 2010-2014 Consultatiedocument Meerjarenperspectief 2010-2014 De rol van de NZa als marktmeester december 2009 Inhoud Vooraf 5 1. Inleiding 7 2. De NZa 9 3. Vijf thema s 11 3.1 Inleiding 11 3.2 Thema 1: keuzevrijheid

Nadere informatie

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit Protocol tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Nederlandse Zorgautoriteit inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van beleid, regelgeving, toezicht & informatieverstrekking en andere

Nadere informatie

Nederlandse Zorgautoriteit

Nederlandse Zorgautoriteit Nederlandse Zorgautoriteit Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 E] 'S-GRAVENHAGE Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht

Nadere informatie

Een internationale vergelijking van bekostigingshervormingen: Lessen van het AQC. Jeroen N. Struijs & Suzanne Ruwaard

Een internationale vergelijking van bekostigingshervormingen: Lessen van het AQC. Jeroen N. Struijs & Suzanne Ruwaard Een internationale vergelijking van bekostigingshervormingen: Lessen van het AQC Jeroen N. Struijs & Suzanne Ruwaard Clingendael European Health Forum Den Haag, 25/03/2015 Verzekeraar Zorginkoopmarkt Zorgverzekeringsmarkt

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van de Kamerleden Leijten (SP) en Van Gerven (SP) over de nieuwe zorgverzekeraar Anno12 (2014Z16670).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van de Kamerleden Leijten (SP) en Van Gerven (SP) over de nieuwe zorgverzekeraar Anno12 (2014Z16670). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Wat splitst Klink ons in de maag?

Wat splitst Klink ons in de maag? Wat splitst Klink ons in de maag? Materiaal om over na te denken Stelling Huisartsen hebben koudwatervrees, want na de vorige herziening zijn ze ook meer gaan verdienen 3 Overheidsbeleid Zorg Nieuwe Bekostiging,

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 253 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg, de Wet cliëntenrechten zorg en enkele andere wetten in verband met het tijdig signaleren

Nadere informatie

Hogere zorgkosten, afvlakking premies basisverzekering, stijging vermogens zorgverzekeraars 2006 2013

Hogere zorgkosten, afvlakking premies basisverzekering, stijging vermogens zorgverzekeraars 2006 2013 Hogere zorgkosten, afvlakking premies basisverzekering, stijging vermogens zorgverzekeraars 2006 2013 09-12-2014 gepubliceerd op cbs.nl CBS 2014 Working Paper 1 1. Hogere zorgkosten, afvlakking premies

Nadere informatie

Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg

Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg Betaalbaarheid en knelpunten arbeidsmarkt Zorg Reactie van het Actuarieel Genootschap op de door de Sociaal Economische Raad uitgezette consultatie 29 februari 2012 De Sociaal-Economische Raad (SER) organiseert

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 13 februari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 13 februari 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 19 januari 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 19 januari 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de reclames van de zorgverzekeraars (2010Z19431).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de reclames van de zorgverzekeraars (2010Z19431). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1 Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1.1 De Zorgbalans beschrijft de prestaties van de gezondheidszorg In de Zorgbalans geven we een overzicht van de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 1 maart 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 1 maart 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Sturen op gezondheid. Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag

Sturen op gezondheid. Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag Sturen op gezondheid Rien Meijerink Sturen op gezondheid, betere zorg, andere prikkels 24 januari 2013 Glazen Zaal Den Haag Is het zinvol? Is het mogelijk? RVZ-advies, juni 2011 Aanleiding Achterblijvende

Nadere informatie

REGELING CV/NR-100.107.2. Transparantievoorschriften multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2, COPD 3 )

REGELING CV/NR-100.107.2. Transparantievoorschriften multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2, COPD 3 ) REGELING CV/NR-100.107.2 Transparantievoorschriften multidisciplinaire zorgverlening chronische aandoeningen (DM type 2 1, CVR 2, COPD 3 ) Gelet op artikel 38 lid 7 en artikel 40 lid 4 van de Wet marktordening

Nadere informatie

De contracten voor CZ en VGZ blijven voor 2016 bestaan onder de naam SKAG : Samenwerkende KBO afdelingen in Gelderland.

De contracten voor CZ en VGZ blijven voor 2016 bestaan onder de naam SKAG : Samenwerkende KBO afdelingen in Gelderland. Zorgverzekering 2016 Collectiviteitscontracten 2016 KBO Gelderland heeft gesprekken gehad met de zorgverzekeraars CZ en VGZ. De samenwerking is geëvalueerd en er zijn afspraken gemaakt voor het komende

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands (Summary in Dutch)

Samenvatting in het Nederlands (Summary in Dutch) Samenvatting in het Nederlands (Summary in Dutch) In onze vergrijzende samenleving vormen de stijgende kosten van de gezondheidszorg een steeds groter probleem. Publieke zorgverzekeringsstelsels komen

Nadere informatie

Kruissubsidie in de zorgverzekeringsmarkt

Kruissubsidie in de zorgverzekeringsmarkt Kruissubsidie in de zorgverzekeringsmarkt Visie en activiteiten NZa Versie 1, januari 2007 ZCC/0 1 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Visie 3 2.1 Inleiding 3 2.2 Wat is kruissubsidiëring en is dat erg? 4 2.3 Is

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer adres Kenmerk Directie Zorgmarkten Cure 030 296 81 11 10D0023238

Behandeld door Telefoonnummer  adres Kenmerk Directie Zorgmarkten Cure 030 296 81 11 10D0023238 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl I www.nza.nl

Nadere informatie

Zorgverzekeraars Nederland. Kern-gezond Actieplan Zorgverzekeraars Nederland

Zorgverzekeraars Nederland. Kern-gezond Actieplan Zorgverzekeraars Nederland Zorgverzekeraars Nederland Kern-gezond Actieplan Zorgverzekeraars Nederland April 2015 2 Kern-gezond - Actieplan Zorgverzekeraars Nederland Het Nederlandse zorgstelsel wordt internationaal tot de beste

Nadere informatie

Marktwerking in de zorg. Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine

Marktwerking in de zorg. Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine Marktwerking in de zorg Prof Ruud ter Meulen Director Centre for Ethics in Medicine Inhoud Wat is marktwerking? Gezondheidszorg: een imperfecte markt Privatisering van de zorg Zorgen over de markt What

Nadere informatie

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op

UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? 30/04/2013. A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op UITKOMSTEN WAT IS EEN UITKOMST? A is beter dan B? C is goedkoper dan D? Mijn innovatie is beter dan de concurrentie Uitkomst = Het effect van een bepaalde interventie op Bijvoorbeeld: Mortaliteit Kwaliteit

Nadere informatie

Multizorg VRZ Inkoopbeleid Huisartsenzorg 2017. Een toelichting voor zorgaanbieders op het inkoopjaar 2017

Multizorg VRZ Inkoopbeleid Huisartsenzorg 2017. Een toelichting voor zorgaanbieders op het inkoopjaar 2017 Multizorg VRZ Inkoopbeleid Huisartsenzorg 2017 Een toelichting voor zorgaanbieders op het inkoopjaar 2017 1 Inhoud Vooraf... 3 1. Inkoopbeleid... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Innovatie... 4 2. Kwaliteitsbeleid

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Afschaffen vrije keuze zorgverlener: wat vindt de burger?

Afschaffen vrije keuze zorgverlener: wat vindt de burger? Afschaffen vrije keuze zorgverlener: wat vindt de burger? Opdrachtgever: VvAA Groep B.V. 23 April 2014 ALL RIGHTS RESERVED. No part of this publication may be produced or transmitted, in any form or by

Nadere informatie

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer

Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Ronde Tafel Gesprek / bijzondere procedure - 19 januari 2015 Tweede Kamer Dames en heren, Kwalitatief goede, toegankelijke en betaalbare zorg dat is de inzet van de overheid, de verzekeraars en de aanbieders.

Nadere informatie

Verzekerdenmobiliteit en Keuzegedrag 2009

Verzekerdenmobiliteit en Keuzegedrag 2009 Verzekerdenmobiliteit en Keuzegedrag 2009 Er is rust op de zorgverzekeringsmarkt: 96,5% van de verzekerden blijft bij de huidige zorgverzekeraar en scherpt de polis aan Er is een stabiele mobiliteit van

Nadere informatie

Hoe problematisch is een onder- of overcompensatie?

Hoe problematisch is een onder- of overcompensatie? Hoe problematisch is een onder- of overcompensatie? Position paper: bijdrage aan de fundamentele discussie over de risicoverevening Februari 2016 dr. R.C. van Kleef dr. P. Bakx dr. F. Eijkenaar prof.dr.

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 14 april 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 14 april 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg

Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Nederlandse Zorgautoriteit Postbus 3017, 3502 GA Utrecht Ons kenmerk Onderwerp Datum LK/212 Reactie consultatiedocument 5-6-2012 Bekostiging van huisartsenzorg en geïntegreerde zorg Geachte dr. E.A.A.

Nadere informatie

Met welke ontwikkelingen en strategische factoren houdt ACM rekening bij toezicht op de ziekenhuiszorg?

Met welke ontwikkelingen en strategische factoren houdt ACM rekening bij toezicht op de ziekenhuiszorg? Autoriteit Consument & Markt (ACM) en ziekenhuiszorg Kaart 1 Kaart 2 De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ziet toe op mededinging zorg in het belang van consumenten. ACM houdt toezicht op zowel zorgaanbieders

Nadere informatie

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen

Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen Juridische aspecten van behandel- en vergoedingsbeslissingen NVTAG Symposium Juridische kaders van HTA 7 juni 2007 Koosje van Lessen Kloeke k.vanlessenkloeke@leijnseartz.com 1 Inleiding -Welke partijen

Nadere informatie

Innovatieve inkoop medisch specialistische zorg. Contractvormen onder DOT

Innovatieve inkoop medisch specialistische zorg. Contractvormen onder DOT Innovatieve inkoop medisch specialistische zorg Contractvormen onder DOT Ziekenhuizen, ZBC s en zorgverzekeraars hebben binnen bestaande wet- en regelgeving veel mogelijkheden om innovatieve contractvormen

Nadere informatie

Fout van CPB bij berekening remgeldeffect eigen risico

Fout van CPB bij berekening remgeldeffect eigen risico Fout van CPB bij berekening remgeldeffect eigen risico Wynand van de Ven en Erik Schut Wederreactie op Douven en Mannaerts In ons artikel in TPEdigitaal (Van de Ven en Schut 2010) hebben wij uiteengezet

Nadere informatie

Ziekenhuiszorg Wat betaalt u?

Ziekenhuiszorg Wat betaalt u? Ziekenhuiszorg Wat betaalt u? Komt u binnenkort naar het St. Anna Ziekenhuis? Of bent u al patiënt? Hieronder vindt u informatie over het betalen van ziekenhuiszorg. Kijk ook op de website van uw zorgverzekeraar

Nadere informatie

Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar?

Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar? Meldactie Zorginkoop Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar? April 2011 Ir. T. Lekkerkerk, projectleider Juli 2011 Rapport meldactie Wat is de invloed van uw zorgverzekeraar NPCF 2011-298/DSB/01.01.01/TL/hm

Nadere informatie

Addendum Zorginkoop langdurige zorg 2015

Addendum Zorginkoop langdurige zorg 2015 Addendum Zorginkoop langdurige zorg 2015 V&V en GZ Disclaimer De documenten opgesteld door het zorgkantoor ten behoeve van de inkoop van langdurige zorg 2015 zijn onder voorbehoud van wijzigend beleid

Nadere informatie

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG vra2008vws-04 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld... 2008 In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bleek bij enkele fracties behoefte te bestaan een aantal vragen en opmerkingen

Nadere informatie

Inkoop van medische specialistische zorg bij ZBC s 2016

Inkoop van medische specialistische zorg bij ZBC s 2016 Inkoop van medische specialistische zorg bij ZBC s 2016 6 juli 2015 1. Beleid zorginkoop ZBC s 2016 1.1 Algemene lijn inkoop ZBC Voor het contracteringsproces 2016 gaan wij zowel nieuwe zorgaanbieders

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk l 129240/186658. Uw verzoek tot ingrijpen in de markt voor diabeteshulpmiddelen 1 juli 2015

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk l 129240/186658. Uw verzoek tot ingrijpen in de markt voor diabeteshulpmiddelen 1 juli 2015 Diabetesvereniging Nederland T.a.v. Postbus 470 3830 AM LEUSDEN Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl I www.nza.nl Behandeld door

Nadere informatie

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea

perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea perspectief zorgverzekeraar Jeroen Crasborn Senior adviseur zorgstrategie Rvb & Directie Zilverenkruis Achmea 1 2 3 Zorgkostenstijging is van alle jaren maar extra waakzaamheid geboden Ontwikkeling zorguitgaven

Nadere informatie

Orbis Medisch Centrum, Stichting Orbis Zorgconcern, Stichting participatie Orbis en Stichting Atrium Medisch Centrum Parkstad

Orbis Medisch Centrum, Stichting Orbis Zorgconcern, Stichting participatie Orbis en Stichting Atrium Medisch Centrum Parkstad vergunningaanvraag Orbis Medisch Centrum, Stichting Orbis Zorgconcern, Stichting participatie Orbis en Stichting Atrium Medisch Centrum Parkstad Juli 2012 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Melding concentratie

Nadere informatie

Stand van zaken: introductie Menzis

Stand van zaken: introductie Menzis Stand van zaken: introductie Menzis Coöperatie Sturen op kwaliteit, prijs en volume 2,1 miljoen verzekerden 2.500 medewerkers 5,2 miljard premie (inclusief AnderZorg en Azivo) Menzis garandeert de beschikbaarheid

Nadere informatie

Inspraak door verzekerden bij zorginkoop

Inspraak door verzekerden bij zorginkoop Inspraak door verzekerden bij zorginkoop Nijmegen, 30 september 2015 Martin Buijsen M.A., LL.M., Ph.D. Hoogleraar Gezondheidsrecht buijsen@bmg.eur.nl Inhoud Voorgeschiedenis Inspraak verzekerden Ledenraad

Nadere informatie

Informatie zorgverzekeringen per 01-01-2015

Informatie zorgverzekeringen per 01-01-2015 Vera Vreeswijk Logopedist Raadhuisstraat 100C 2406 AH Alphen aan den Rijn tel: 06-57 11 63 70 E-mail: v.vreeswijk@logopedie-alphencentrum.nl www.logopedie-alphencentrum.nl Informatie zorgverzekeringen

Nadere informatie

Topzorg of Tobzorg? Toegevoegde waarde als trekker voor marktwerking? Harry Nienhuis, hoofd strategische zorginnovatie 23 oktober 2008, IKMN

Topzorg of Tobzorg? Toegevoegde waarde als trekker voor marktwerking? Harry Nienhuis, hoofd strategische zorginnovatie 23 oktober 2008, IKMN Topzorg of Tobzorg? Toegevoegde waarde als trekker voor marktwerking? Harry Nienhuis, hoofd strategische zorginnovatie 23 oktober 2008, IKMN Toegevoegde waarde als trekker voor marktwerking Zorgverleners

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EH Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Correspondentie

Nadere informatie

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering

Veelgestelde vragen. Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Veelgestelde vragen Eigen risico en eigen bijdrage bij een zorgverzekering Iedereen van 18 jaar en ouder in Nederland is verplicht zich te verzekeren voor de zorgverzekering. De overheid stelt vast welke

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 29 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Addendum Zorginkoop langdurige zorg 2015

Addendum Zorginkoop langdurige zorg 2015 Addendum Zorginkoop langdurige zorg 2015 V&V en GZ Disclaimer De documenten opgesteld door het zorgkantoor ten behoeve van de inkoop van langdurige zorg 2015 zijn onder voorbehoud van wijzigend beleid

Nadere informatie

Zorgverzekering en Publieke Gezondheid: Een paar apart? Geert van Hoof. arts Maatschappij en Gezondheid medisch adviseur Medisch Advies Groep CZ

Zorgverzekering en Publieke Gezondheid: Een paar apart? Geert van Hoof. arts Maatschappij en Gezondheid medisch adviseur Medisch Advies Groep CZ Zorgverzekering en Publieke Gezondheid: Een paar apart? Geert van Hoof arts Maatschappij en Gezondheid medisch adviseur Medisch Advies Groep CZ Presentatie RAC, 29 september 2014 Voorstellen Geert van

Nadere informatie

De zorgverzekeringswet

De zorgverzekeringswet De zorgverzekeringswet De invoering van de Zorgverzekeringswet (ZVW) en de wet op de Zorgtoeslag vanaf 1 januari 2006 is een feit. Hierdoor ontstaat er één zorgverzekering voor iedereen, waarmee het onderscheid

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Zowel beleidsmakers en zorgverleners als het algemene publiek zijn zich meer en meer bewust van de essentiële rol van kwaliteitsmeting en - verbetering in het verlenen van

Nadere informatie

Nederlandse Zorgautoriteit

Nederlandse Zorgautoriteit Nederlandse Zorgautoriteit De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96

Nadere informatie

Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt

Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt Hand-out Toegang tot de Nederlandse zorgmarkt Inleiding Dit document dient als ondersteuning van de presentatie van De Zorgontwikkelaar met als doel de deelnemers van ehealth: Opschalen in de praktijk

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk 12D0021700. Onderzoek Europsyche/GGZ 20 juni 2012

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk 12D0021700. Onderzoek Europsyche/GGZ 20 juni 2012 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96

Nadere informatie

Verzekerd van vrije keuze.

Verzekerd van vrije keuze. Verzekerd van vrije keuze. Zorgdialoog: Kiezen en sturen op kwaliteit? 19 maart 2015 De krachten en machten in het zorgveld Rol van de zorgverzekeraar Ontwikkelingen (op het gebied van kwaliteit) Hoe verder

Nadere informatie

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling.

Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Rapport Systematische review naar effectieve interventies ter preventie van kindermishandeling. Auteurs: F.J.M. van Leerdam 1 K. Kooijman 2 F. Öry 1 M. Landweer 3 1: TNO Preventie en Gezondheid Postbus

Nadere informatie