Beleidsplan Investeren in duurzaamheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beleidsplan Investeren in duurzaamheid"

Transcriptie

1 WONINGSTICHTING HET GROOTSLAG Beleidsplan Investeren in duurzaamheid Planperiode 2011 t/m 2015 Versie 3: 19 oktober

2 1 Inhoudsopgave 1. inhoudsopgave 2. algemene kaders 3. waarom investeren in duurzaamheid. 4. ambitie/doelstellingen 5. maatregelen 6. financiën, planning 2

3 2. algemene kaders De voor de periode beschreven Toekomstvisie voor Het Grootslag verwoordt geen directe doelstellingen op het gebied van duurzaamheid en energiebesparing. Wel zijn een aantal aanknopingspunten verwoord die richtinggevend zijn. In de Missieomschrijving staat dat wij lokaal woningen verhuren van een goede kwaliteit in een leefbare omgeving. Verder komen begrippen als sociaal, betaalbaar, maatschappelijk verantwoord en ambitieus regelmatig voor. Bovendien stellen we de klant nadrukkelijk centraal Het is inmiddels wel duidelijk dat duurzaamheid en energiebesparing een prominente plaats zal innemen in de nog vast te stellen toekomstvisie voor de periode Het in 2009 vastgestelde SVB speelt hier ook al op in door de volgende omschreven doelstelling m.b.t. energiebesparing. We constateren dat de bouwkundige en energetische kwaliteit van de woningvoorraad gemiddeld redelijk tot goed is. Bijna het gehele bezit is voorzien van isolerende beglazing en Hr-combiketels. Aanvullende energiebeperkende maatregelen worden in de loop van 2009 geïnitieerd op basis van de uitkomsten van de EPA labeling. Inmiddels is voor nagenoeg het gehele woningbezit per complex een referentie EPA score bepaald waaruit blijkt dat we beter scoren dan het landelijk gemiddelde. Landelijk zijn de afgelopen jaren een aantal richtinggevende kadernota s vastgesteld. - Convenant energiebesparing corporatiesector (2008, VROM, Aedes en Woonbond) - Lenteakkoord, energiebesparing in de nieuwbouw (2008, VROM, Bouwend Nederland, Neprom en NVB) Verder zijn er tal van initiatieven genomen door externe partijen met aanbevelingen en methodieken om te komen tot investeren in duurzaamheid. Ook zijn veel leveranciers van bouwproducten en installaties versneld aan de gang gegaan met het ontwikkelen van nieuwe producten. 3. Waarom investeren in duurzaamheid? Alle in gang gezette acties en programma s vinden hun oorsprong in de op termijn eindigende voorraad van fossiele brandstoffen en de met het gebruik van fossiele brandstoffen samenhangende CO2 vervuiling. De hiermee samenhangende stijgende energielasten is een belangrijke (economische) reden om te investeren in duurzaamheid. Het aandeel energielasten van de totale woonlasten neemt steeds verder toe, zie onderstaande tabel. Een woning met energielabel F is vergeleken met een A-label woning. In de startsituatie lijkt de lagere huurprijs van de F-label woning interessant. Op termijn is de huurder van de A-label woning echter veel goedkoper uit, omdat de energiekosten de grootste kostenpost vormen en de woonlasten exponentieel doen stijgen. De 'goedkope' F-label woning blijkt uiteindelijk duurder te zijn dan de A-label woning, die ook nog eens comfortabeler is. De betaalbaarheid van onze woningen zal de komende jaren verder onder druk komen te staan als we niet investeren in duurzaamheid.. 3

4 (bron: Senter Novem). Zie voor aanvullende informatie ook art van het Strategisch Vastgoed Beleid. De toepassing van duurzame en/of recyclebare materialen draagt bij aan beperking van milieuvervuiling, ontbossing en uitputting natuurlijke grondstoffen de daarmee samenhangende leefbaarheid en opwarming van de aarde. Bijkomend voordeel van veel energiebesparende voorzieningen is dat zij ten goede komen aan het wooncomfort. Dit is vooral van belang bij woningen voor ouderen. 4. ambities/doelstellingen Doelstellingen zijn onder te verdelen in de volgende aandachtsvelden: 1. energiebesparing bestaande woningvoorraad 2. energiezuinig bouwen bij nieuwbouw 3. duurzame materiaaltoepassingen/duurzaam bouwen 4. bewustwording bewoners 5. eigen kantoor en werkorganisatie 4.1 energiebesparing bestaande woningvoorraad De bestaande woningvoorraad is voor een belangrijk deel gebouwd in perioden waarbij geen of beperkte energiebesparende voorzieningen werden aangebracht. Door eigen aanvullende maatregelen is de woningvoorraad energetisch opgewaardeerd ondermeer door na-isoleren van buitengevels, aanbrengen van HR-combi ketels en het plaatsen van isolatieglas. In beperkte mate is ook vloerisolatie aangebracht. Ten opzichte van (recentelijk) nieuw gebouwde woningen scoort de bestaande voorraad energetisch beduidend slechter, ondanks de getroffen aanvullende maatregelen. Onderstaande tabel toont de globale EPA labelscore van onze bestaande voorraad. Totaal aantal woningen: 2427 In percentage: Landelijk percentage 2009 A-label % 2% B-label % 9% C-label % 28% D-label % 29% E-label 8 0% 17% F-label 0 0% 11% G-label 0 0% 4% De tabel is gebaseerd op de uitkomsten van de referentiescores van woningen ouder dan 10 jaar en een aanname van labelscores van woningen jonger dan 10 jaar (70% in A, 30% in B) 4

5 De labelscore is beter dan het landelijk gemiddelde. Het is onze ambitie om de labelscores verder te verbeteren om de energielasten van onze bewoners verder te beperken. Doelstelling 1: Wij streven ernaar om de bestaande voorraad ten minste te laten voldoen aan energielabel B mits technisch/financieel verantwoord. Het tempo van realisatie wordt bepaald door de vastgestelde financiële kaders en capaciteit van het werkapparaat. 4.2 energiezuinig bouwen bij nieuwbouw Het Convenant energiebesparing corporatiesector en het lenteakkoord, energiebesparing in de nieuwbouw zetten ambities neer voor de energetische kwaliteit van nieuw te bouwen woningen. Deze ambities worden inmiddels vertaald in wetgeving (bouwbesluit) wat zich vertaalt in aanscherping van de EPC van 0,8 naar 0,6 per 1 januari 2011 en van 0,6 naar 0,4 vermoedelijk per 1 januari Verder wordt er naar gestreefd om per 2020 energie neutraal te bouwen. De EPC methodiek wordt overigens binnenkort omgezet naar een nieuwe normwaarde EPG (Energie Prestatie Gebouwen) De aangescherpte energieprestatie normen voor nieuwbouw bieden voor ons voldoende uitdaging om hieraan te voldoen. Wel willen we nu al inspelen op de in de nabije toekomst aangescherpte normeringen door het aanbrengen van aanvullende voorzieningen. Doelstelling 2: We voldoen minimaal aan de wettelijke energieprestatie eisen bij nieuwbouw. Bij nieuwbouw anticiperen we op toekomstige aanscherping van energieprestatie eisen door een aantal aanvullende voorzieningen mee te nemen. Dit beleid is geldig tot Om kennis te ontwikkelen hoe gebouwd moet worden om aan de energieprestatie eisen van 2015 te kunnen voldoen is in 2010 gestart met de ontwikkeling van 6 woningen in Westwoud volgens het Passiefhuis concept. Het Passiefhuis concept gaat uit van een uitgekiend ontwerp, georiënteerd op de zon, uitgevoerd met een zeer goede schilisolatie zonder koudebruggen en met een effectieve kierdichting. Hierdoor kan warmte nauwelijks weg uit het passiefhuis en is er maar heel weinig energie nodig om de woning in de winter op temperatuur te houden. 4.3 duurzame materiaaltoepassingen/duurzaam bouwen Er bestaan vele definities wat onder Duurzaam Bouwen wordt verstaan. Wij hanteren de volgende DUBO definitie: (op basis van definitie Agentschap NL) Bouw gezonde, veilige en comfortabele gebouwen en wijken die wensen van gebruikers en veranderingen in de tijd moeiteloos kunnen verwerken Stem het ontwerp en de materiaalkeuze daarom af op zowel de functie als de gewenste levensduur van het gebouw. Houd bij gebouwen met een beoogde lange levensduur rekening met mogelijkheden voor verandering van functie en gebruik. Kies voor energiebesparende maatregelen, duurzame energiebronnen en stem dit af op het beheer van het gebouw Kies voor materialen/producten die weinig milieubelastend zijn (vervuiling van lucht, water en boden) en die in de gebruik- en afvalfase zo weinig mogelijk problemen opleveren Realiseer gebouwen met een goede belevingswaarde (esthetica) wat van invloed is op de levensduur (is een aanvulling op de definitie van Agentschap NL) 5

6 Deze basisprincipes zijn voor ons leidend bij het ontwerpen van woningen en toepassing van materialen, zowel bij nieuwbouw als bij beheer en onderhoud van de bestaande woningvoorraad. Wel is het daarbij van belang te streven naar een goede balans tussen experimenteren en realistische, bewezen toepassingen. De uiterste vorm is het toepassen van het Cradle to Cradle principe. Het C2C principe, anders gezegd afval is voedsel, betekend ondermeer dat je ontwerpt en bouwt, zodanig dat grondstoffen behouden blijven (ecologische kringloop). Dat is voor ons nog een aantal stappen te ver en staat in Nederland nog in de kinderschoenen. Wel groeit op dit punt de bewustwording. Doelstelling 3: Bij het realiseren van nieuwe woningen en het beheer en onderhoud van de bestaande woningvoorraad laten we ons leiden door de omschreven DUBO definitie. 4.4 bewustwording bewoners Het treffen van allerlei energiebesparende maatregelen aan woningen kan niet zonder een actieve en bewuste houding van bewoners om de verwachte energiebesparingen ook daadwerkelijk te kunnen behalen. Deuren en ramen wijd open in de winter met de thermostaat op 25 graden doet afbreuk aan de gewenste energiebesparing en doet de investering teniet. Wellicht een wat overdreven voorbeeld maar er valt zeker nog wel het een en ander te verbeteren. Wij achten het dan ook van belang om een informatie campagne op te starten, naast alle inspanningen op dit gebied door de overheid. We hebben de medewerking van onze bewoners nadrukkelijk nodig om onze ambities op het terrein van duurzaamheid te realiseren. We hoeven daarvoor niet zelf het wiel uit te vinden door ondermeer gebruikmaking van het door Aedes, Milieu Centraal en de Woonbond ondersteunde energiebespaarcoach Peter. BeterPeter is een interactief bespaarprogramma voor bewoners van deelnemende woningcorporaties en gemeenten. Peter helpt u met het opstellen van een persoonlijk actieplan voor energiebesparing. Daarmee wordt al snel 150 euro per jaar bespaard aan energiekosten! Na het opstellen wordt het actieplan uitgevoerd. Peter begeleidt bewoners hierbij en geeft op maat gesneden adviezen en tips, om nog makkelijker te kunnen besparen. (bron: BeterPeter van Woonenergie) Naast de inzet van BeterPeter dienen aanvullende mogelijkheden te worden benut om de bewustwording van onze bewoners te vergroten door gerichte artikelen te plaatsen in het Grootverslag en op de eigen website. We maken hierbij gebruik van al beschikbare informatiebronnen via onder andere Milieu Centraal, MeerMetMinder Energie, AgentschapNL (voorheen Senter Novem), Aedes etc. Alle activiteiten moeten leiden tot een aantoonbare energiebesparing door het bewustwordingsproces. Doelstelling 4: We organiseren een informatie campagne om een actieve en bewuste houding bij onze bewoners te bevorderen m.b.t. energiezuinig gedrag. We streven ernaar dat op % van onze bewoners actief meedoen aan deze campagne met een te bereiken energiebesparing van 5% (gas en elektra) bij de deelnemende huishoudens. Energiebesparing door energielabel verbeteringen vallen buiten dit percentage. 4.5 eigen kantoor en werkorganisatie Als je organisatie werk wilt maken van een actief energiebesparing- en duurzaamheidbeleid is het van belang zelf het goede voorbeeld te geven. Hierbij valt te denken aan de volgende aandachtspunten: inkopen van apparatuur die minder energie verbruikt bouwkundige energiebesparende voorzieningen van het kantoorgebouw waar mogelijk verbeteren. 6

7 Aanwezige technische installaties optimaliseren en/of uitbreiden (bijvoorbeeld aanbrengen PV panelen ter opwekking elektrische energie) Energiebewust omgaan met het gebouw (niet onnodig deuren en ramen open laten staan etc.) Energie bewust omgaan met kantoorapparatuur en installaties (geen computers onnodig aan, verlichting uit in vertrekken die niet gebruikt worden, airco alleen aan wanneer nodig, tijdig zonwering gebruiken etc.) Printen, copieren van stukken waar mogelijk beperken Geen onnodig gebruik maken van kantoorartikelen Milieuvriendelijke kantoorartikelen, schoonmaakartikelen etc. gebruiken Al met al voldoende aanknopingspunten om voor het eigen gebouw en werkorganisatie een actief energiebesparing- en duurzaamheidbeleid uit te werken en daarbij doelstellingen te formuleren. Doelstelling 5: We realiseren uiterlijk per voor het kantoorgebouw een energiebesparing op elektra en gas van 20%. Enerzijds door een actieve en energiebewuste houding van de medewerkers en anderzijds door het treffen van gebouwgerelateerde voorzieningen en energiezuinigere apparatuur. De energiebesparing is meetbaar ten opzichte van de eindafrekening van de energieleveranciers over In 2011 bepalen we welke maatregelen worden getroffen. 5. de maatregelen Voor de aandachtsvelden energiebesparing bestaande woningvoorraad (1) en energiezuinig bouwen bij nieuwbouw (2) dienen aan de geformuleerde doelstellingen maatregelen gekoppeld c.q. beschreven te worden om een en ander tot uitvoering te brengen om de doelstellingen daadwerkelijk te kunnen halen. Ook voor het aandachtsveld duurzame materiaaltoepassingen/duurzaam bouwen worden in dit hoofdstuk maatregelen c.q. toepassingen nader omschreven. Bij de overige geformuleerde aandachtsvelden is bij het vorige hoofdstuk al voldoende aandacht besteed aan de (mogelijke) maatregelen. Niet alle maatregelen kunnen eenvoudig beschreven en toegepast worden. Voor sommige maatregelen is nader onderzoek nodig en mogelijke inschakeling van externe deskundigen. Ook het gewenste rendement speelt daarbij een rol. 5.1 Maatregelen energiebesparing bestaande woningvoorraad. Bij de keuze van maatregelen is het van belang rekening te houden met prioriteitstelling op basis van de Trias Energetica 7

8 De 1 e prioriteit bij het energievraagstuk is het beperken van de energievraag. Denk hierbij aan het aanbrengen van dak-, vloer- en gevelisolatie. De 2 e prioriteit dient te liggen bij het gebruik van duurzame energie. Denk hierbij aan gebruikmaking van windenergie, actieve zonenergie (zonneboilers, pv panelen t.b.v. opwekking elektra), aardwarmte, biomassa, waterkracht en passieve zonenergie (goede woningoriëntatie op de zon). De 3 e prioriteit is het zo efficiënt mogelijk toepassen van fossiele brandstoffen. Denk hierbij aan de toepassing van zuinige cv-ketels, balansventilatie, spaarlampen etc. Een voorbeeld: een zonneboiler toepassen bij een woning waarbij het slecht gesteld is met de vloer-, dak- en gevelisolatie is in basis een verkeerde keuze. Eerst, of gelijktijdig met de zonneboiler, de slechte isolatie van de woning aanpakken. Infrarood metingen. Veel van onze woningen zijn in de jaren tachtig nageïsoleerd met UF-schuim. Onduidelijk is of deze naisolatie nog wel voldoende functioneert. Door middel van infrarood metingen kan dit worden nagegaan (meten is weten). Voorgesteld wordt om in 2011 bij een aantal complexen steekproef metingen uit te voeren. Hiervoor een bedrag te reserveren van ,-- In nader uit te werken complexbeheerplannen worden de randvoorwaarden vastgelegd om te komen tot het streeflabel B. uitgangspunt is in alle gevallen het SVB waarin strategische keuzes voor het woningbezit worden gemaakt. Indien een woning niet naar label B gebracht kan worden dient dit beargumenteerd te worden. Bij de uitvoering van maatregelen in de bestaande voorraad kunnen keuzes gemaakt worden van het moment van uitvoering. In onderstaande tabel worden de verschillende keuzemomenten per mogelijke maatregel weergegeven: 8

9 Maatregelen bestaande woningvoorraad: basis IWV Bij mutatie Planmatig per cpl. 1 Aanbrengen dakisolatie buitenzijde dak X 2 Aanbrengen dakisolatie binnenzijde dak X X X 2a Aanbrengen dakisolatie tussen pannen X X X 3 Aanbrengen vloerisolatie X X X 4 Aanbrengen gevelisolatie X 5 Aanbrengen/verbetering kierdichting X X X 6 Isoleren cv-leidingen in onverwarmde ruimten X X X 7 Aanbrengen thermostaatkranen X X 8 Aanbrengen douche warmtewisselaar X X 9 Plaatsing klokthermostaat met weekprogramma X X 10 Plaatsing HR++ glas X X X 11 Plaatsing HR-combiketel met hoog tapw. rend. X X X 12 Plaatsing luchtwarmtepomp ketel X X X 13 Aanbrengen CO2 gestuurd ventilatiesysteem X X X 14 Aanbrengen vloer of wandverwarming X X 15 Plaatsing zonneboilersysteem X X 16 Plaatsing PV panelen t.b.v. opwekking elektra X X 17 Plaatsing collectief warmtepompsyst. met WKO X Bij de keuze voor een maatregel of combinatie daarvan dient de samenhang van de maatregel(en) met de overige bouwfysische eigenschappen van de betreffende woning te worden bezien (concept denken). Aandachtspunt: Om het woningbezit gestructureerd te verbeteren op het gebied van energiebesparing is het aan te bevelen om voor mutatiewoningen een standaard verbeterpakket samen te stellen wat bij elke mutatiewoning wordt toegepast met doorberekening van de kosten in de huur. Dit verbeterpakket nog nader samen te stellen. 5.2 Maatregelen energiezuinig bouwen bij nieuwbouw De maatregelen voor het energiezuinig bouwen bij nieuwbouw worden in hoge mate bepaald door de wettelijke EPC eis waaraan een woning moet voldoen. Ook hierbij geld dat de Trias Energetici leidend is bij de keuzes om te voldoen aan de wettelijke eisen. Naarmate de wettelijke eisen worden aangescherpt zal naast de toepassing van extra hoge isolatiewaarden van het casco van de woning ingezet moeten worden op aanvullende installatietechnische voorzieningen. Om in te spelen op de toekomstige aanscherping van energieprestatie eisen brengen wij bij de nu te bouwen woningen een aantal aanvullende voorzieningen aan zodat betreffende woningen t.z.t. eenvoudig naar de nieuwste eisen kunnen worden aangepast. Het gaat hierbij om de volgende maatregelen: Toepassing hogere isolatiewaarden woningcasco Vloerverwarming als hoofdverwarming op de begane grond Dubbele kierdichting kozijnen Kozijnen geschikt voor 3-dubbel glas Voorzieningen t.b.v. het later plaatsen van zonneboilers en/of PV panelen. 5.3 maatregelen duurzame materiaaltoepassingen/duurzaam bouwen De bij hoofdstuk 4.3 omschreven DUBO definitie vertaald zich bij nieuwbouw in het bouwen van onder andere levensloopbestendig bouwen. Als echter de functie van de woning afgestemd 9

10 wordt op een specifieke doelgroep, bijvoorbeeld woningen voor senioren 70+, dan is het bouwen van levensloopbestendige woningen uit oogpunt van duurzaamheid niet altijd de juiste keuze. Een kleinere woning is dan gewenst, met minder materiaalverbruik en energielasten door de kleinere woninginhoud. Dit is ook van toepassing bij specifieke jongerenwoningen. Vanuit dit perspectief dienen, alvorens tot planvorming uit te gaan, keuzes gemaakt te worden. Ten aanzien van materiaaltoepassingen kiezen we voor materialen die het milieu zo min mogelijk schaden c.q. die zo min mogelijk onderhoud vergen wat het milieu ten goede komt. We kiezen in principe voor de volgende (materiaal)toepassingen: Toepassing fsc hout ten behoeve van gevelvullende elementen, gevelbetimmeringen, constructiehout en bij voorkeur ook voor aftimmerhout in de woning. We passen dakbedekking met een lange levensduur toe (bij platdak afwerking losliggend met ballastlaag) We passen zo veel als mogelijk CO2 neutraliserende dakpannen toe. We beperken het gebruik van zink en koper Als het de belevingswaarde van een gebouw geen geweld aan doet passen we kunststof kozijnen en/of aluminium gevelpuien toe (beperking schilderwerk). We vermijden het gebruik van lood als waterkeringen. Voor gevelbekledingen kiezen we voor onderhoudsarme materialen zoals cementgebonden vezelplaten, volkernplaten etc.. We passen betongranulaat toe als toeslagmateriaal bij in het werk te vervaardigen beton. We brengen voorzieningen aan die het mogelijk maakt dat vogels zich in de bebouwde omgeving kunnen handhaven. We passen waar mogelijk prefab producten toe We passen zo veel als mogelijk materialen toe waarvan de fabrikant/branche een bewezen recyceling programma toepast. We beperken in algemene zin de toepassing van bouwmaterialen (materiaalarm ontwerpen) De standaard toepassing van HR++ glas, HR-cv ketels, waterbesparend sanitair etc. spreekt voor zich. Zelfs in geval van bestaande bouw is het vervangen van standaard dubbele beglazing interessant. Het vervangen van dubbelglas door HR ++ -glas wordt in 7 tot 9 jaar terugverdiend. We volgen de toepassing van natuurlijke isolatiematerialen zoals cellulose isolatie, houtvezelisolatie, schapenwol isolatie, kurk en vlaswol isolatie nauwgezet. 6. Financiën, planning Investeren in duurzaamheid kost geld, zeker waar het gaat om energiebesparende voorzieningen. Wie gaat het betalen, de woningstichting, de bewoners of een combinatie van die twee. Voor veel van de vermelde maatregelen bij hoofdstuk 5 dienen nadere uitwerkingen plaats te vinden op basis van de geformuleerde doelstellingen en binnen nader vast te stellen financiële randvoorwaarden. Ook de capaciteit van de werkorganisatie dient betrokken te worden bij het bepalen van de uit te werken kaders. Deze randvoorwaarden zullen bepalend zijn voor de doorlooptijd/uitvoeringsplanning van de te realiseren, geformuleerde doelstellingen. 10

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u!

Hoe kan ik energie besparen? De Woningstichting helpt u! energie besparen = woonlasten verlagen VRAGEN? Bent u geïnteresseerd in één van de mogelijkheden die in deze brochure zijn beschreven, heeft u nog vragen of wilt u meer weten over de kosten? Vul dan het

Nadere informatie

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079

Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Datum: 18 februari 2013-22 januari 2014 Project: NAM-gebouw De Boo te Schoonebeek Referentie: 2012032 20079 Uitgangspunt Bestaand, oorspronkelijk gebouw had als gebruik een mix aan functies. Dit waren

Nadere informatie

u kunt er niet omheen

u kunt er niet omheen EPA-W Advies Het energielabel: u kunt er niet omheen Eigenaren van woningen zijn bij de verkoop of verhuur verplicht om een Energielabel te overhandigen aan de koper of huurder. Als erkend EPA-W Adviseur

Nadere informatie

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners

Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners ENERGIE ZUINIGER WONEN! Bespaar op energie én uw woonlasten samen met Woonpartners 1 Energiebesparingsproject Energie besparen is een zaak van iedereen. Daarom investeert Woonpartners samen met haar huurders

Nadere informatie

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding

Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven. 1 Inleiding Bijlage I 20111278-07 Investeringen en energielasten Energiesprong woningbouw Maria van Bourgondiëlaan te Eindhoven Datum Referentie Behandeld door 13 december 2011 20111278-07 P. Smoor/LSC 1 Inleiding

Nadere informatie

Het kan minder! ing. P. Hameetman

Het kan minder! ing. P. Hameetman Het kan minder! ing. P. Hameetman manager innovatie BAM Vastgoed bv Inleiding Afbakening: Presentatie is toegespitst op woningbouw Verdieping van technische mogelijkheden 2 Klimaatakkoord Gemeenten en

Nadere informatie

Advies BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid. Portaal Utrecht. mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en Adviescentrum

Advies BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid. Portaal Utrecht. mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en Adviescentrum 1 BAG Duurzaamheid en betaalbaarheid Portaal Utrecht 1 mei 2012 John van Veen senior adviseur Woonbond Kennis- en centrum Inleiding Op 4 april jongstleden is een groep van veertien huurders van Portaal

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015

energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 energiebesparing bestaande bouw Harderwijk 26 mei 2015 Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Relatie tussen energielabel en energiegebruik

Nadere informatie

Ir. G.N. Sweringa (Truus)

Ir. G.N. Sweringa (Truus) Verduurzaming Woningmarktdebat woningbestand Apeldoorn 15 april 2010 Ir. G.N. Sweringa (Truus) Directeur Bestuurder 7-5-2010 1 MISSIE OFW Het bieden van een kansrijke woon- en leefomgeving voor mensen

Nadere informatie

Betaalbaarheid en duurzaamheid

Betaalbaarheid en duurzaamheid Bijlage 1 Advies Bewoners Advies Groep Betaalbaarheid en duurzaamheid Juli 2009 John van Veen Senioradviseur WKA Inleiding In de maanden mei en juni is een groep betrokken huurders van Nijestee in een

Nadere informatie

ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013

ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013 ENERGETISCHE VERBETERINGSMAATREGELEN IN DE SOCIALE HUURSECTOR ENKELE UITKOMSTEN VAN DE SHAERE-MONITOR 2010-2013 1 WAT IS DE SHAERE-MONITOR? In de afgelopen jaren zijn allerlei initiatieven ontplooid om

Nadere informatie

Duurzaamheid in Boswinkel Oost

Duurzaamheid in Boswinkel Oost Programma Waarom energiezuinig en duurzaam (ver)bouwen? Waarom energiemonitoring Duurzaamheid in Boswinkel Oost Energiemonitoring Velve Lindenhof, Enschede De energiezuinigste wijk van Enschede De uitvraag

Nadere informatie

Doelen duurzaam bouwen

Doelen duurzaam bouwen 1 Doelen duurzaam bouwen Duurzaam bouwen is hot. Geen wonder, u verhoogt de waarde van uw woning, verlaagt uw woonlasten, krijgt overheidssubsidies voor duurzame details, maar ziet u ook hoe comfortabel

Nadere informatie

Hoe maken we het mogelijk?

Hoe maken we het mogelijk? Energiezuinig Wonen Hoe maken we het mogelijk? Jaarlijkse energielasten 12.000,00 10.000,00 8.000,00 6.000,00 4.000,00 2.000,00 0,00 0 10 20 30 40 Jaar referentie passiefhuis+ Met conceptueel bouwen! Inhoud

Nadere informatie

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe

energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe energiebesparing bestaande bouw Noord-West Veluwe Marc Smijers M 06-23924330 www.smijers-energieadvies.nl info@smijers-energieadvies.nl 1 Onderwerpen Hoe komt energielabel tot stand Relatie (of niet!)

Nadere informatie

Passiefhuis gecertificeerd & Energieneutraal

Passiefhuis gecertificeerd & Energieneutraal Passiefhuis gecertificeerd & Energieneutraal Sportpark Kilder Meer betrokkenheid Meer keuze Meer kwaliteit MeerWaarde Het consortium Het consortium van Campen heeft reeds meerdere energetisch hoogwaardige

Nadere informatie

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE!

ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! ISOLEER UW HUIS BINNEN 1 DAG EN BESPAAR TOT 30% ENERGIE! GECERTIFICEERD KOMO NA-ISOLATIE BEDRIJF 10 JAAR GARANTIE SPOUWMUURISOLATIE VLOERISOLATIE DAKISOLATIE GELUIDSISOLATIE ISOLATIEHERSTEL SPOUWMUURISOLATIE

Nadere informatie

Van Duin Installatie Management

Van Duin Installatie Management Van Duin Installatie Management 21 Juni 2010 Energie Prestatie Actie Boven de Baandert Van inzicht naar uitvoering Van Duin Installatie Management Adviesbureau sinds 2002 gecertificeerd voor het uitvoeren

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Woningen energieneutraal renoveren: hoe doe je dat? Leer hoe bestaande woningen energieneutraal te renoveren zijn. Met als belangrijkste ingrediënten: terugdringen van de energiebehoefte

Nadere informatie

Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15

Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15 Achterbanbijeenkomst AH Woon 20 april 2015 Haren, Vries, Nieuw-Roden, Annen 20-04-15 Agenda 1. Welkomstwoord voorzitter AH Woon. 2. Huurbeleid 2015 en verder 3. Wat heeft AH Woon gedaan 4. Pauze 5. Er

Nadere informatie

Ulft. Energieneutraal wonen. De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt. energielabel A++ EPC = 0,0

Ulft. Energieneutraal wonen. De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt. energielabel A++ EPC = 0,0 Energieneutraal wonen Ulft De lage woonlasten Energieneutraal wonen en leven Realisatie woningen Plan Bomenbuurt energielabel A++ EPC = 0,0 22 energieneutrale twee-onder-een-kap koopwoningen Plan Bomenbuurt.

Nadere informatie

C (zie toelichting in bijlage)

C (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden C (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen

Huis & Erf steekt energie in uw woning. Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Isolatiemaatregelen Huis & Erf steekt energie in uw woning Huis & Erf steekt energie in uw woning in de vorm van een compleet isolatiepakket voor uw hele woning.

Nadere informatie

Energiebesparing. Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties

Energiebesparing. Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Energiebesparing Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Eerste druk, november 2007 ENERGIEBESPARING Handleiding en stappenplan voor huurdersorganisaties Eerste druk, november 2007 2007, Nederlandse

Nadere informatie

Duurzaamheid & energiebesparing in de woningbouw! Onze wereld vraagt erom.

Duurzaamheid & energiebesparing in de woningbouw! Onze wereld vraagt erom. Duurzaamheid & energiebesparing in de woningbouw! Waar ligt de schat begraven??? HET PARETO PRINCIPE B&U-sector GWW-sector CO2-emissie 2007: CO2-emissie 2008: CO2-emissie 2009: Focus op exploitatieperiode

Nadere informatie

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid.

Wie zijn wij? Van 0-meting tot haalbare business case. Programma. De methode. Meten van duurzaamheid. Heldere kijk op duurzaamheid. Van 0-meting tot haalbare business case Meer informatie: www.w-e.nl www.gprsoftware.nl ir. Janny Stevens (stevens@w-e.nl) ir. Saskia van Hulten (hulten@w-e.nl) Wie zijn wij? W/E adviseurs www.w-e.nl Saskia

Nadere informatie

MEDEDELING AAN DE RAAD

MEDEDELING AAN DE RAAD MEDEDELING AAN DE RAAD Aan: In afschrift aan: Van: Datum: Onderwerp: Registratienr.: Zaaknr.: Bijlage(n): De gemeenteraad De buitengewone leden van de gemeenteraad Wethouder G.J.W. Toonen 14 augustus 2013

Nadere informatie

Oost Flevoland Woondiensten

Oost Flevoland Woondiensten Oost Flevoland Woondiensten Truus Sweringa directeur bestuurder Duurzaam renoveren: van improviseren naar organiseren 22 maart 2012 www.ofw.nl Oost Flevoland Woondiensten Actieve, middelgrote woningcorporatie

Nadere informatie

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas.

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas. Project: woningen Maasbommel Datum: april 2014 Onderwerp: jaarrapportage nr. 4 Inleiding Eind februari 2013 zijn de drie woning in Maasbommel opgeleverd aan de huurders van Woonstichting De Kernen. Deze

Nadere informatie

Rondom Wonen en Duurzaamheid

Rondom Wonen en Duurzaamheid Rondom Wonen en Duurzaamheid Rondom Wonen ziet dat zij als maatschappelijk betrokken instelling met volkshuisvestelijke taak, moet bijdragen aan duurzaamheid. Vaak wordt er -niet geheel onterecht- gedacht

Nadere informatie

BuildDesk kennisdocument

BuildDesk kennisdocument BuildDesk kennisdocument Woningen energieneutraal renoveren: hoe doe je dat? Leer hoe bestaande woningen energieneutraal te renoveren zijn. Met als belangrijkste ingrediënten: terugdringen van de energiebehoefte

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN 4 juli 2007 19:11 uur Blz. 1 / 8 cursus Luc Volders - 2-7-2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: FB Projectgegevens: testpand 1234AB Software: EPA-W Kernel 1.09 07-06-2007 Vabi Software

Nadere informatie

Energieambities in strategisch voorraadbeleid

Energieambities in strategisch voorraadbeleid TEN KROODE & VAN ZEE ORGANISATIE-ADVISEURS Energieambities in strategisch voorraadbeleid Artikel 090.003 12 februari 2008 In opdracht van SenterNovem Ten Kroode & Van Zee, organisatie-adviseurs www.tkvz.nl

Nadere informatie

VvE s met Energie. Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW

VvE s met Energie. Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW VvE s met Energie Onderzoek VvE Schiezicht 10 april 2014 Wouter van den Acker PKW Inhoud Het Energiemodel Bestaande situatie Trias Energetica Maatregelen Scenario s Hoe verder? Energieadvies voor Schiezicht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 98 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

duurzaamheid en energiebesparing

duurzaamheid en energiebesparing Hofpanel Resultaten peiling 16: 1 duurzaamheid en energiebesparing februari 2013 1. Inleiding Vanaf 13 december 2012 tot en met 6 januari 2013 konden leden van het Hofpanel het burgerpanel van de gemeente

Nadere informatie

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com

PDFlib PLOP: PDF Linearization, Optimization, Protection. Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com PDFlib PLOP: PDF Lineariation, Optimiation, Protection Page inserted by evaluation version www.pdflib.com sales@pdflib.com p Energielabel woning supplement* Afgegeven conform de Regeling energieprestatie

Nadere informatie

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen

Rapportage Energiebus. BC Kleine Jan, Huizen Rapportage Energiebus BC Kleine Jan, Huizen Type woningen: 54 eengezinswoningen met een oppervlak van 100 m2. Bouwjaar: 1957 Op verzoek van: Bewonerscommissie Verhuurder: De Alliantie Datum bezoek: 21-6-2013

Nadere informatie

6-11-2012. Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie. Visie renovatie & energiezuinigheid. Programma. Renoveren in bestaande bouw

6-11-2012. Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie. Visie renovatie & energiezuinigheid. Programma. Renoveren in bestaande bouw Programma Nut en noodzaak energieconcepten in renovatie van visie tot concept renovatie & energiezuinigheid Voorbeeldprojecten Toekomst + gebruiker (bestaande) bouw ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur

Nadere informatie

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN

KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN April 2002 ECN-RX--02-013 KANSEN VOOR DUURZAME ENERGIE BIJ HERSTRUCTURERING VAN NAOORLOGSE WIJKEN Nieuw Den Helder Centrum als praktijkvoorbeeld J.C.P. Kester E. Sjoerdsma H. van der Veen (Woningstichting

Nadere informatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie

Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Energielasten als een van de uitgangspunten bij nieuwbouw en renovatie Door Eric van Zee, april 2008 Energie steeds groter deel van de woonlasten De kosten voor verwarming en warm tapwater vormen een steeds

Nadere informatie

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis?

Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn. Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Infoavond 8 oktober 2015 Yvonne Feuerhahn Hoe begin je? Met het duurzamer maken van je huis? Yvonne Feuerhahn ambassadeur adviseur architect Sinds 2010 dagelijks bezig met het verduurzamen van bestaande

Nadere informatie

Energietransitie. Bouw op onze kennis

Energietransitie. Bouw op onze kennis Energietransitie Bouw op onze kennis Programma Introductie Energieverbruik van een woning Energieverbruik in de praktijk Energieneutraal + Opslag van energie Bewoner centraal Wat doen wij? Een greep uit

Nadere informatie

Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012

Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012 Onderzoek Week van de Energierekening Gfk i.o. Milieu Centraal oktober 2012 Achtergrond bij onderzoek In het onderzoek is gebruik gemaakt van een aselecte steekproef van 1.038 huishoudens. Deze steekproef

Nadere informatie

Duurzaamheidbeleid 2010-2020

Duurzaamheidbeleid 2010-2020 Duurzaamheidbeleid 2010-2020 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 1.1 Wat is duurzaamheid?... 2 1.2 Kosten en baten... 2 2. Uitgangspunten duurzaamheid... 3 2.1 Verwachtingen... 3 2.2 Regelgeving... 3 2.3 Afspraken

Nadere informatie

Renoveren Het slimme renovatieconcept. Van VolkerWessels

Renoveren Het slimme renovatieconcept. Van VolkerWessels Renoveren Het slimme renovatieconcept. Van VolkerWessels PlusRenoveren: Eenvoudig, zorgeloos, duurzaam De Nederlandse woningvoorraad slurpt nog altijd energie. Tegelijk blijven de energieprijzen stijgen.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20951 2500 EZ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Rijnstraat 8 Postbus 20951 2500 EZ Den Haag www.vrom.nl Betreft Aanbieding

Nadere informatie

E + Revital. voor duurzame woonwaarde-ontwikkeling

E + Revital. voor duurzame woonwaarde-ontwikkeling aanbieder (geen aannemer) woonwaarde ontwikkeling directeur Bouwbedrijf EBU Verduurzamen bestaande (huur)woningen: COMPLEX DUUR OVERLAST WAT LEVERT HET OP? Integraal Slim & Snel Ketenintegratie Trias Energetica

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 02 Inhoud 1. Waarom deze brochure? 03 2. De feiten op een rij 05 3.

Nadere informatie

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider

Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen. 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Aanpak energiebesparing woningvoorraad Portaal Nijmegen 13 mei 2014 Stephan Huisman afdeling Strategie & Vastgoed Senior projectleider Wat loopt er allemaal? Duurzaamheid is: Energiebesparing Gezond wonen

Nadere informatie

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd

1E SCHOOL. duurzaam gerenoveerd 1E SCHOOL duurzaam gerenoveerd DUURZAAM RENOVEREN investeren in MEERVOUDIGE OPBRENGST INHOUD PRESENTATIE 1 Niet duurzame school 2 Duurzaam bouwen & leven 3 Duurzame energie, kleinschalig opgewekt 4 Passief

Nadere informatie

Van duurzaam denken naar duurzaam doen

Van duurzaam denken naar duurzaam doen Van duurzaam denken naar duurzaam doen Onze welvaart gaat ten koste van onze planeet en generaties na ons. Wij kunnen daar iets aan doen. Als we onze verantwoordelijkheid nemen. Maar hoe? Verantwoording

Nadere informatie

2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar?

2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar? Erik Franke Franke Architekten 1 oktober 2008 Den Haag 2008: 7 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar! 2020: 8 miljoen woningen belasten ons milieu onevenredig zwaar? 2020: 4,3 miljoen

Nadere informatie

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0

Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 Energieprestatie in de toekomst Verdouw Beurs 2.0 ing. A.F. (André) Kruithof Oktober 2015 Programma Op weg naar 2050: doelstellingen bestaande bouw & nieuwbouw BENG-indicatoren Energiezuinigheid in de

Nadere informatie

- in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV);

- in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV); BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN LEEUWARDEN; - in aanvulling op en ter nadere uitwerking van de Algemene Subsidieverordening Leeuwarden (ASV); - gelet op de ASV artikel 2 en artikel 3 lid 3; - gelet op de

Nadere informatie

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren

Wie is Woonlinie Het project duurzame isolatietechnieken oplossingen in de installaties van de woningen Monitoren Wie is Woonlinie Woonlinie is een middelgrote woningcorporatie actief in het Land van Heusden en Altena en Zaltbommel. Totaal verhuurt Woonlinie ongeveer 4200 woningen. Daarnaast bouwt de vastgoed afdeling

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

U kunt energie besparen. De belangrijkste en meest urgente verbeterpunten worden in onderstaande tabel weergegeven.

U kunt energie besparen. De belangrijkste en meest urgente verbeterpunten worden in onderstaande tabel weergegeven. Dhr. Jansen Voorbeeldstraat 26 9411 VR Voorbeeldstad Beilen: 11 april 2014 Uw adviseur: Floris van Dijk Geachte heer Jansen, Op 2 april 2014 is uw woning door mij onderzocht om de mogelijkheden voor het

Nadere informatie

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN

EEN DUURZAME ENERGIEVOORZIENING VOOR IEDEREEN A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE A SUSTAINABLE ENERGY SUPPLY FOR EVERYONE o o o o Portaal (6x) Bo-Ex Stanleylaan Bo-Ex Livingstonelaan Isolatie Geen Wel Wel Glas enkel Dubbel Dubbel

Nadere informatie

Casus VerbeterUwHuis.nl

Casus VerbeterUwHuis.nl Casus VerbeterUwHuis.nl Project Naam deelnemer >>Als het gaat om energie en klimaat 1 A. In de gesprekken die jullie met bewoners gaan voeren is het van belang om zo veel mogelijk informatie boven tafel

Nadere informatie

Duurzaamheidsvisie Patrimonium in de Praktijk

Duurzaamheidsvisie Patrimonium in de Praktijk Duurzaamheidsvisie Patrimonium in de Praktijk DuBo bij Patrimonium Duurzame bouwmaterialen Vernieuwbare grondstoffen Energiemaatregelen Beperken energievraag Zuiniger apparatuur Duurzame energievoorzieningen

Nadere informatie

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl

Bespaar-toptips. die watt opleveren. samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptips die watt opleveren samen@heuvelrugenergie.nl www.heuvelrugenergie.nl Bespaar-toptip 1 Waterbesparende douchekop (max. 8L per minuut doe de emmerproef om dit te testen) ± 90 p.j. De groenste

Nadere informatie

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL

ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL ALLE MOGELIJKHEDEN OP EEN RIJTJE VOOR EEN IDEAAL WOON-EN LEEFKLIMAAT WWW.ENERGIESERVICE.NL Klimaatmakers Veilig en vertrouwd! Warmte en ventilatie zijn essentieel voor een heerlijk klimaat in uw woning.

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Rapportage Energiezuinige Woningen

Rapportage Energiezuinige Woningen Rapportage Energiezuinige Woningen Start peiling : 21 mei 2013 Einde peiling : 3 juni 2013 Aantal uitnodigingen tot deelname : circa 150 Aantal deelnemers peiling : 58 Respons : circa 30% Amersfoort, juli

Nadere informatie

Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen!

Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen! Uw woningvoorraad is er aan toe De nieuwe, revolutionaire methode om al uw woningen moeiteloos te verduurzamen! snelle realisatie in duurzame renovatie Met Renolution is uw woningbezit verrassend snel

Nadere informatie

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting

Energiezuinig wonen. GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting Energiezuinig wonen GEDRAG en GEBOUW Cothen 18 december 2012 Corina Onderstijn & Arno Harting 1)Waarom energie besparen? 2)Hoe kunt u energie besparen? 3)En de volgende stap! 1) Het klimaat verandert!

Nadere informatie

Klomps Bouwbedrijf Duurzaam en Energieneutraal Bouwen SBR Bouwlokalen. 23-04-2013 Klomps Bouwbedrijf

Klomps Bouwbedrijf Duurzaam en Energieneutraal Bouwen SBR Bouwlokalen. 23-04-2013 Klomps Bouwbedrijf Klomps Bouwbedrijf Duurzaam en Energieneutraal Bouwen SBR Bouwlokalen 1 Familiebedrijf sinds 1956 Platte organisatiestructuur met ca. 65 medewerkers Utiliteit- en woningbouw, restauratie Omzet: 15.300.000,-

Nadere informatie

Subsidieplafond Bedrijven 495.000, - (incl. woningbouwverenigingen, dorpshuizen, scholen, sportverenigingen)

Subsidieplafond Bedrijven 495.000, - (incl. woningbouwverenigingen, dorpshuizen, scholen, sportverenigingen) Subsidieregeling duurzame investeringen door bedrijven Doel: Lokale economische activiteit stimuleren en tegelijk bijdrage leveren aan doelstelling duurzaam bouwen. In dat kader moeten investeringen betrekking

Nadere informatie

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Energiebesparende voorzieningen zijn in meerdere opzichten interessant: Structurele besparing tot 30% op

Nadere informatie

Staal en duurzaamheid

Staal en duurzaamheid Staal en duurzaamheid ENDIS strategie Optimaal gebruik van staal Een energieneutraal gebouw De hoogst mogelijke classificatie in BREEAM-NL Een betaalbaar en financieel rendabel gebouw Integraal ontwerp

Nadere informatie

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014

Stook je rijk 2014. Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector. 29 Oktober 2014 Stook je rijk 2014 Rondetafel Energiebesparing in de Helmondse huursector 29 Oktober 2014 Programma 19.00 uur Inloop 19.30 uur Opening en aanleiding 19.40 uur Presentatie Woonbond, Robert Willé 19.50 uur

Nadere informatie

Energie-Index advies tbv huursector

Energie-Index advies tbv huursector Energie-Index advies tbv huursector Ulft, 2 juli 2015. Project: ATAG E-I oplossingen Projectnummer: 2015-018 Woningtype: Rij-tussenwoningen bj 46/64, 65/74, 75/91 Opdrachtgever: ATAG Verwarming Nederland

Nadere informatie

Rijswijk -Informatiecentrum 9 december 2013 bert nagtegaal

Rijswijk -Informatiecentrum 9 december 2013 bert nagtegaal Rijswijk -Informatiecentrum 9 december 2013 bert nagtegaal Geworteld wonen 9 DECEMBER e.v. Wat verstaan de potentiele bewoners onder duurzaamheid vinden de bewoners belangrijk als het gaat om duurzaamheid

Nadere informatie

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam

Frisse Lucht GREEN PACKAGE. Energie uit de lucht - 100% duurzaam GREEN PACKAGE Energie uit de lucht - 100% duurzaam Het comfort van vloerverwarming, koeling en warmtapwater in een duurzaam energiesysteem voor bij u thuis. Frisse Lucht Green Package, duurzame energie

Nadere informatie

Kleinschalige energetische renovatie

Kleinschalige energetische renovatie Kleinschalige energetische renovatie Kantoor plus bovenwoning van label G naar A+ de Haas & Partners Adviseurs Duurzaam Gebouwde Omgeving Van componenten naar concept Bouwkundig Ventilatie Installaties

Nadere informatie

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis

ZEN Platformbijeenkomst. Bouw op onze kennis ZEN Platformbijeenkomst Bouw op onze kennis Even voorstellen Patrick Harting Projectmanager Werkzaam sinds: 2007 "De uitdaging van mijn werk is niet het stapelen van de stenen, maar het inzetten van ieders

Nadere informatie

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige

Onze Ambitie : De gemeente OOsterhOut wil een DuurzAme gemeente zijn en een Actieve bijdrage leveren AAn een schone, veilige duurzaam bouwen in duurzaam bouwen in U overweegt om een kavel te kopen in de Contreie. Overweeg dan vooral ook om dat energiezuinig en duurzaam te doen. De gemeente Oosterhout heeft namelijk een regeling

Nadere informatie

Bouwlokalen: Energieplus Bouwen en Renoveren. Haico van Nunen

Bouwlokalen: Energieplus Bouwen en Renoveren. Haico van Nunen : Energieplus Bouwen en Renoveren Haico van Nunen 2013 BOUWHULPGROEP: advies en architectuur Architectuur en stedenbouw: de bestaande stad Advisering: wijk- en locatieontwikkeling Innovatie: energie, milieu

Nadere informatie

F (zie toelichting in bijlage)

F (zie toelichting in bijlage) Energielabel gebouw Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden F (zie toelichting in bijlage) Dit gebouw Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie

EPC concepten 0,4. Trias Energetica...2 EPC 0,4 concepten - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 concepten - Geschakelde woning...4.

EPC concepten 0,4. Trias Energetica...2 EPC 0,4 concepten - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 concepten - Geschakelde woning...4. etaalbare kwaliteit! EPC en 0,4 14 1,4 1,2 1,0 0,8 0,6 0,4 1996 1998 2000 2006 2011 2015 Inhoudsopgave: Trias Energetica...2 EPC 0,4 en - Vrijstaande woning...3 EPC 0,4 en - Geschakelde woning...4 EPC

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 30 196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 36 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN, WIJKEN EN INTEGRATIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der

Nadere informatie

Energieprestatie van gebouwen

Energieprestatie van gebouwen Energieprestatie van gebouwen Caleffi Academy Pieter Nuiten Maart 2014 Planadvies W/E adviseurs Een betrouwbare partner in duurzaam vastgoed www.w- e.nl! Voor opdrachtgevers met ambi8e! 25 medewerkers!

Nadere informatie

Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015

Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015 Vereniging Amersfoort Bedrijven (VAB) Dinsdag 3 maart 2015 Kenniscentrum Duurzaam Bouwen Elke bijdrage is er één Kenniscentrum Duurzaam Bouwen Een unieke samenwerking van Amersfoortse bedrijven die:» Elkaar

Nadere informatie

Luchtdicht bouwen in de praktijk

Luchtdicht bouwen in de praktijk Luchtdicht bouwen in de praktijk Guus Coumans sr. projectmanager Jan Gerards hoofduitvoerder Nuth 2 april 2014 Programma BAM Woningbouw Nieuwbouw - 19 (bijna) energie neutrale woningen Savelbergstraat

Nadere informatie

Duurzaam bouwen en renoveren. Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening

Duurzaam bouwen en renoveren. Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening Duurzaam bouwen en renoveren Wim Gilijamse Lector Duurzame Energievoorziening Ontwikkeling energieprestatie woningen 3,5 3 2,5 nieuw bestaand EPC 2 1,5 1 0,5 0 1970 1975 1980 1985 1990 1995 2000 2005 2010

Nadere informatie

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen

Energielabel voor woningen. Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen Energielabel voor woningen Antwoorden op de meest gestelde vragen 02 Inhoud 1. Waarom deze brochure? 03 2. De feiten op een rij 05 3.

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN

ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Beta Testbedrijf E. van Dijk 007 Kleveringweg 12 2616 LZ Delft info@vabi.nl Delft, 8 februari 2007 ENERGIE PRESTATIE ADVIES VOOR WONINGEN Opdrachtgever: Opdrachtgever BV A. Bee Projectgegevens: Voorbeeldproject

Nadere informatie

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort

Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Binnenklimaat: energie efficiënte oplossingen besparing door comfort Rob Nagel Honeywell Dag van de Installatie VSK, Jaarbeurs Utrecht 2 februari 2010 Binnenklimaat besparing door comfort Woningmarkt in

Nadere informatie

Energetisch verbeterplan Complex 2075 Brabantse Waard

Energetisch verbeterplan Complex 2075 Brabantse Waard Project Energetisch verbeterplan complex 2075 Versie 2.0 Afdrukdatum 11 februari 2015 1 Energetisch verbeterplan Complex 2075 Brabantse Waard Atriensis b.v. Pastoor Petersstraat 170-40 Postbus 842 5600AV

Nadere informatie

Hoe word je een energiebewuste handelaar?

Hoe word je een energiebewuste handelaar? Hoe word je een energiebewuste handelaar? Verlichting die onnodig brandt, kantoorapparatuur die niet of nauwelijks uitgeschakeld wordt, verwarming, koeling en ventilatiesystemen die onnodig ingeschakeld

Nadere informatie

BVR Groep BV. RENO+ Renovatieconcept voor particulieren

BVR Groep BV. RENO+ Renovatieconcept voor particulieren BVR Groep BV RENO+ Renovatieconcept voor particulieren BVR Groep BV RENO+ Renovatieconcept voor particulieren 2 BVR Groep BV RENO+ Renovatieconcept voor particulieren Inleiding 3 Over enige tijd gaat de

Nadere informatie

Marsaki: Het projectmanagementbureau van de woningcorporaties en voor IEDEREEN! Onze aandeelhouders: RWS partner in wonen. L escaut woonservice

Marsaki: Het projectmanagementbureau van de woningcorporaties en voor IEDEREEN! Onze aandeelhouders: RWS partner in wonen. L escaut woonservice Marsaki: Het projectmanagementbureau van de woningcorporaties en voor IEDEREEN! Onze aandeelhouders: RWS partner in wonen L escaut woonservice Woonburg Zeeuwland 1 De Wooneco-alliantie 2 Minder dan een

Nadere informatie

Lekker wonen, lagere lasten

Lekker wonen, lagere lasten Lekker wonen, lagere lasten Lees hoe u energie kunt besparen met het energiepakket van Woonservice. Het energiepakket Een huishouden is gemiddeld 150,- per maand kwijt aan energie. Dat is een kwart van

Nadere informatie

Passief Bouwen: waarom en hoe?

Passief Bouwen: waarom en hoe? Passief Bouwen: waarom en hoe? Ontwerpen en bouwen vanuit een visie ir. H.J.J. (Harm) Valk senior adviseur Energie & Duurzaamheid Passief Bouwen Kenmerken o hoogwaardige thermische schil o goed comfort

Nadere informatie

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN

HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN HET LABEL VOOR VEILIG EN ZUINIG STOKEN ONDERHOUD AAN UW CV-KETEL? KIES VOOR OK CV Wilt u veilig én energiezuinig stoken? Laat uw cv-ketel dan regelmatig onderhouden door een Energie Service Specialist

Nadere informatie

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN

ENERGIEAKKOORD. Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN ENERGIEAKKOORD Gevolgen, verplichtingen en kansen THOMAS KOKSHOORN 2 - Wie zijn wij? - Visie Ekwadraat - Beleid - Doelstellingen - Middelen - Financiering Inhoud - Conclusies en aanbevelingen 3 INLEIDING

Nadere informatie