Geneeskunde. Bachelor in de geneeskunde

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geneeskunde. Bachelor in de geneeskunde"

Transcriptie

1 Geneeskunde Bachelor in de geneeskunde

2 Bachelor in de geneeskunde BACHELOROPLEIDING Studieduur MASTEROPLEIDING (rechtstreeks, zonder voorwaarden) studieduur VOORKENNIS VOOR DE BACHELOROPLEIDING ONDERWIJSMODEL Van begeleide zelfstudie tot autonoom leren EXAMENSPREIDING VRIJSTELLINGEN BEROEPSUITWEGEN BACHELOR IN DE GENEESKUNDE 3 jaar = 180 studiepunten MASTER IN DE GENEESKUNDE 4 jaar of 240 studiepunten Te volgen aan een andere Vlaamse universiteit. De leerstof van het toelatingsexamen: zie brochure Toelatingsexamen arts/tandarts Opdrachtgestuurd onderwijs 10% hoorcolleges 20% responsiecolleges, werkzittingen en practica in kleine groepen 70% begeleide zelfstudieopdrachten met nabespreking. Examens na afloop van een kern- of stroomblok. Per trimester zijn er 2 kernblokken en 1 stroomblok. Aanvragen voor vrijstellingen worden ingediend bij de voorzitter van de examencommissie geneeskunde. Medische praktijk als huisarts of specialist, in dienstverband of als zelfstandige Wetenschappelijk onderzoek, academische loopbaan Loopbaan in het bedrijfsleven Loopbaan in het onderwijs Ontwikkelingssamenwerking INHOUD Kom naar de futureproof universiteit Studie van de mens 4 Een competentie en studiegerichte visie Studeren aan de UHasselt is timmeren aan je toekomst Slagen is geen kwestie van geluk 8 Voorkennis 9 Studieprogramma bacheloropleiding Opleidingsonderdelen van het eerste bachelorjaar Beroepsuitwegen 13 Student op de campus Diepenbeek 14 De UHasselt organiseert trainingsessies voor leerlingen die overwegen geneeskunde te studeren, zodat je goed voorbereid naar het examen trekt en zo je slaagkansen optimaliseert. De begeleiding gebeurt door leerkrachten van het SO die van de UHasselt een coachingsopdracht hebben gekregen. Meer info op: 2

3 KOM NAAR DE 'FUTUREPROOF' UNIVERSITEIT! Binnenkort sta je voor een belangrijke beslissing. Een beslissing die je toekomst in sterke mate mee zal kleuren. Welke richting ga je uit? Verder studeren of niet? En als je verder studeert, voor welke opleiding kies je dan? Toegegeven, geen makkelijke vragen. Maar één ding is zeker: de UHasselt is een 'futureproof' keuze. De UHasselt is immers bezig met de toekomst: gezondheidszorg, materialen, mobiliteit, energie, informatica, de justitie van de toekomst... Niet alleen abstract-theoretisch, maar ook heel concreet. En jij geeft mee vorm aan die toekomst. Door mee te denken, te debatteren, te onderzoeken, te netwerken, te innoveren, te dromen ook. Je merkt het: studeren aan de UHasselt is veel meer dan een diploma verwerven, veel meer dan je klaarstomen voor de arbeidsmarkt, hoe belangrijk dat ook is. Studeren aan de UHasselt is ook beleven, je amuseren, nieuwe horizonten verkennen, vriendschappen uitbouwen, een eigen visie ontwikkelen, het beste uit jezelf naar boven halen als mens. De UHasselt is een bijzondere universiteit. Dat zeggen niet wij, maar onze studenten. En daar hebben ze een aantal goede redenen voor. Eén: de UHasselt biedt kwaliteitsvol onderwijs De UHasselt biedt toekomstgerichte opleidingen en flexibele trajecten. Welke richting je ook uitgaat, je kunt rekenen op een doordachte onderwijsaanpak waarin kwaliteit de rode draad is. Onze opleidingen worden ondersteund en geïnspireerd door onze onderzoeksexpertise. Geen wonder: we hebben een stevige onderzoeksreputatie opgebouwd in een aantal belangrijke speerpuntdomeinen. Tijdens je opleiding ontwikkel je dan ook onderzoeksvaardigheden en word je geconfronteerd met echt onderzoek: "the real stuff". Twee: de UHasselt heeft een vooruitstrevende kijk op onderwijs Aan de UHasselt staat de student centraal. En dat is heus geen holle slogan. Via begeleide zelfstudie leer je met inzicht studeren, kritisch denken en zelfstandig werken. Naast theorie zijn ook toepassen en experimenteren aan de orde. We hanteren een waaier van werkvormen. En er is meer: werken in kleine groepen zorgt voor onderwijs op studentenmaat. Eerstejaars krijgen bijzondere aandacht, en een uniek trimestersysteem vergemakkelijkt de instap. Drie: de UHasselt is groots in kleinschaligheid De UHasselt biedt veel meer dan een campus met lokalen, labo s en een bib. We vormen ook een biotoop, een echte "community" van studenten, proffen en onderzoekers van overal ter wereld. Mensen waarmee je samen studeert, van gedachten wisselt, eet, sport, feest... De drempel is laag en de afstand klein. Tussen studenten onderling, maar ook tussen proffen en studenten. Bij ons ben je geen nummer, maar een individu. Met heel veel toekomstpotentieel. Universiteit Hasselt Campus Diepenbeek Agoralaan Gebouw D 3590 Diepenbeek T Graag nodig ik je uit om een kijkje te komen nemen op een van onze infodagen op 20 maart, 24 april of 8 mei. Je kunt er kennismaken met professoren en studenten, studiemateriaal inkijken, vragen stellen over je studiekeuze of de vereiste voorkennis... Aan de UHasselt maak je deel uit van een bijzonder geheel. En met een goede keuze zet je je toekomst meteen op het juiste spoor. Tot weldra. Luc De Schepper Rector van de Universiteit Hasselt 3

4 De studie van de mens Geneeskunde studeren Als je geneeskunde kiest, wil je mensen genezen en ziektes voorkomen. Om een goed arts te zijn, mag je niet bang zijn van hard werken en moet je leren goed met mensen om te gaan. Maar je moet ook een ethisch besef ontwikkelen en inzicht krijgen in je eigen handelen en gevoelens. De basisopleiding duurt zeven jaar, verdeeld over drie bachelorjaren en vier masterjaren. Na 7 jaar krijg je een artsendiploma. Met dit diploma kun je opteren voor een huisartsenopleiding of voor een vervolgopleiding tot specialist. Je kunt je verder verdiepen in het wetenschappelijk onderzoek. Je kunt als schoolarts, bedrijfsarts of keuringsarts bij een verzekeringsmaatschappij werken. Tenslotte kun je ook kiezen voor het onderwijs. Geneeskunde studeren aan de UHasselt Na de bacheloropleiding aan de UHasselt kun je zonder problemen de master aanvatten aan een andere Vlaamse universiteit. De faculteit Geneeskunde van de UHasselt heeft een uniek onderwijssysteem ontwikkeld waarin je als studenten vanaf de eerste studiedag op een actieve manier leert omgaan met de leerstof. Zo onthoud je langer wat je geleerd hebt. De leerstof is vanaf het begin praktijkgericht. Reeds in het eerste jaar komen de studenten in contact met patiënten. De medische wereld ontwikkelt zich echter razendsnel en iedere (toekomstige) medicus moet zich voortdurend bijscholen om zijn kennis up-todate te houden. Daarom leer je aan de UHasselt hoe je zelfstandig problemen moet oplossen en hoe je op een efficiënte manier nieuwe kennis verkrijgt. Het klakkeloos van buiten leren verdwijnt. Wat overblijft is nadenken over de leerstof en graag nieuwe problemen aanpakken. Deze studieattitude vormt een stevige basis voor de artsenjaren en je latere beroepspraktijk. 4

5 Een competentie- en studentgerichte visie Het bachelorprogramma bestaat uit enerzijds kern- en stroomblokken en anderzijds een exploratiegedeelte of keuzeprogramma. De studie van de mens staat centraal In een kernblok wordt een centraal thema grondig bestudeerd en vanuit verschillende disciplines geïntegreerd. Er worden dus geen afzonderlijke opleidingsonderdelen meer gedoceerd. Wat je in een kernblok leert, gebruik je om de volgende blokken op te bouwen. Hierdoor blijven kennis en inzicht actief in het werkgeheugen waardoor je langer en beter onthoudt wat je hebt geleerd. Vanaf het eerste jaar bestudeer je het menselijke functioneren. De kernblokken zijn medisch gericht, zodat je onmiddellijk het gevoel krijgt geneeskunde te studeren. Het eerste jaar start je met het kernblok Anatomie en beeldvorming van borst, buik en bekken, waarin de menselijke bouw en het functioneren centraal staat. Deelaspecten van dit ingewikkeld systeem worden in alle hierop volgende blokken uitvoerig bestudeerd. Op dezelfde wijze als in het eerste blok worden natuurwetenschappen in de verschillende kernblokken in hun medische context geplaatst. Vanaf het tweede jaar worden de disciplines gegroepeerd rond functionele systemen zoals spijsvertering, circulatie, locomotoriek, zenuwen en zintuigen. Kennis en kunde Parallel met het onderwijs in kernblokken is er het stroomonderwijs waarin wetenschappelijke en beroepsvorming centraal staan. Het stroomonderwijs is de rode draad doorheen de drie opleidingsjaren. In de drie stroomlijnen komen mens- en maatschappijwetenschappen, vaardigheidstrainingen en informatiekunde aan bod. Je leert er de psychosociale en ethische aspecten van de geneeskunde kennen. Je wordt getraind in communicatievaardigheden. Als arts moet je een aantal sociale vaardigheden beheersen: eenvoudige gesprekstechnieken om met je patiënt te communiceren en hoe je moet omgaan met emotionele reacties. Je dient te beschikken over verpleegtechnische en medisch-klinische vaardigheden zoals bloeddruk meten en injecties geven. Je leert statistiek, computertoepassingen en epidemiologische bewijsvoering te gebruiken, en je leert op een wetenschappelijke manier te rapporteren. Portfolio De leerstof studeren is essentieel, maar in een geneeskundeopleiding doe je meer. Vanaf het eerste bachelorjaar werk je aan competenties die je nodig hebt als basisarts. Denk maar aan communicatievaardigheden, snel nieuwe informatie kunnen verwerken, een teamspeler zijn, preventief werken... Omdat het moeilijk is om vakoverschrijdende competenties te toetsen met een examen gebruiken de studenten een portfolio. In hun portfolio laten de studenten zien hoe competent ze zijn geworden. Hoe professioneel, hoe verantwoord en adequaat handelen ze in studie- en stagecontext? Wat zijn hun sterke punten, wat zijn hun verbeterpunten? Dankzij het portfolio worden de studenten gedurende drie jaar gevolgd in hun competentieontwikkeling. Eigen interesses volgen In het derde jaar kun je in het exploratieonderwijs en in het jaarwerkstuk onderwerpen naar eigen interesse verder uitdiepen. Als je echt achter de schermen van de onderzoeksinstituten wil kijken kan je deelnemen aan een van de researchprojecten van de universiteit. Inleefstage in Kolkata, India In het derde bachelorjaar kunnen acht studenten voor vier weken naar Kolkata (India) trekken om als vrijwilliger te werken in een lokale ngo, het IIMC, Institute for Indian Mother and Child. Stages In het tweede jaar volg je een verpleegstage van twee weken in een ziekenhuis in de omgeving. Je leert er verpleegkundige zorgen uit te voeren. In het derde jaar staat een ziekenhuisstage en huisartsenstage op het programma. Gedurende één week zul je onder supervisie van een arts werken in een ziekenhuis en in een huisartsenpraktijk. Zo leer je het patiënt-zijn kennen met al de sociale en psychologische aspecten die het ziek zijn en het ondergaan van medische zorgen met zich meebrengen. EHBO Tijdens de bacheloropleiding wordt in samenwerking met de regionale ziekenhuizen geregeld aandacht besteed aan eerstehulptechnieken. Uiteraard blijft dit niet beperkt tot kijken, maar kunnen de studenten ook oefenen. communicator professional teamspeler wetenschapper medisch expert gezondheidspromotor manager 5

6 Studeren aan de Universiteit Hasselt is timmeren aan je toekomst VAN BEGELEIDE ZELFSTUDIE TOT AUTONOOM LEREN Maak jezelf futureproof aan de UHasselt! Aan de UHasselt studeren is jezelf futureproof maken. Je leert er met inzicht studeren, kritisch denken, zelfstandig werken, ondernemend zijn, netwerken met andere studenten, proffen en onderzoekers, én vrienden voor het leven maken. En dat allemaal in een unieke studieomgeving waar kleinschaligheid en begeleiding belangrijke troeven zijn. Kortom, de UHasselt is je ticket naar een succesvolle toekomst. Werkvormen We gebruiken een waaier van werkvormen. In een hoorcollege wordt een bepaald thema ingeleid. De leerinhoud wordt gestructureerd en moeilijke onderdelen worden uitgelegd. Na het hoorcollege ga je de behandelde onderwerpen zelfstandig verwerken. Hiervoor werk je meestal aan zelfstudieopdrachten die je in de studieleidraad, de syllabus of op het elektronisch leerplatform vindt. Zelfstudieopdrachten zetten je aan om kritische vragen te formuleren bij een studietekst, oefeningen te maken, een probleem op te lossen, informatie op te zoeken, een presentatie voor te bereiden. Bij sommige zelfstudieopdrachten wordt je de mogelijkheid geboden om je vooruitgang te evalueren aan de hand van zelftests. Op het elektronisch leerplatform vind je bijkomende ondersteuning en kun je eventueel van gedachten wisselen met medestudenten. In responsiecolleges kun je terecht met vragen over de leerstof en worden zelfstudieopdrachten besproken die je gemaakt hebt. Soms vullen begeleide oefeningensessies de zelfstudieopdrachten aan. Verder werk je aan projecten, doe je een stage of neem je deel aan excursies. In de hogere jaren worden de studieaanwijzigingen globaler en de opdrachten complexer. Je wordt immers bekwamer en kunt op zelfstandigere basis werken. Studiebegeleiding Studeren doe je door problemen met een toenemende moeilijkheidsgraad te leren oplossen. We laten je daarbij niet aan je lot over. Zo kun je tijdens responsiecolleges, begeleide oefeningensessies en practica vragen stellen aan het onderwijsteam. Met vragen over de leerstof kun je ook individueel terecht bij het onderwijsteam. Het initiatief is hier wel aan jou. De ombuds en de onderwijskundigen staan open voor je vragen over je studiemethode en -planning, je examenstrategie, de samenstelling van je studieprogramma, je studievoortgang of bij het maken van keuze(s). Ook tijdens de examens kun je bij de studiebegeleiders terecht. Blokken in blokken De bacheloropleiding in de geneeskunde bestaat uit kernblokken en stroomblokken. In het eerste jaar loopt ieder kernblok vier dagen per week gedurende vijf weken. Het wordt gevolgd door een studieweek en een examen over de leerstof van dat blok. In een kernblok wordt de leerstof geïntegreerd vanuit verschillende disciplines. Wat je leert in een kernblok, wordt gebruikt om de volgende blokken op te bouwen. Hierdoor onthoud je ook na het examen wat je geleerd hebt. Parallel met de kernblokken wordt het stroomblok georganiseerd tijdens één dag per week gedurende tien weken. In de stroomblokken kom je in contact met ondersteunende onderzoekstechnieken, medisch-technische vaardigheden en communicatievaardigheden. In de dertiende week word je geëvalueerd over de leerstof of je vorderingen in het stroomblok. 6

7 Gespreide examens In het eerste jaar en tijdens eerste en tweede trimester van het tweede jaar volgen de examens onmiddellijk na het afsluiten van een kern- of stroomblok. Vanaf het laatste trimester van het tweede jaar worden alle blokken geëvalueerd na 10 weken. Zo heb je daarna echt kerstvakantie of paasvakantie. Een tweede examenkans krijg je in juli of eind augustus - begin september. Na elke examenperiode krijg je snel je examenresultaten. Je mag je examen inkijken en bespreken met de docent. Zo weet je meteen of je goed bezig bent of het beter anders aanpakt. Creditsysteem Je behaalt een credit voor elk opleidingsonderdeel waarvoor je een voldoende resultaat (minstens 10/20) hebt gekregen. Over dat opleidingsonderdeel hoef je dan geen examen meer af te leggen. De omvang van een opleidingsonderdeel wordt uitgedrukt in studiepunten (één studiepunt is gelijk aan 27 uur studieactiviteiten). Je kunt een credit ook gebruiken indien je van studierichting verandert en zelfs wanneer je aan een andere universiteit wil verder studeren. De voorwaarden waarbij je een onvoldoende op een opleidingsonderdeel kunt compenseren, vind je in de onderwijs- en examenregeling (OER). Als je niet alle credits van een studiejaar hebt behaald dan schrijf je in om de ontbrekende credits te verwerven en eventueel voor opleidingsonderdelen van het volgend studiejaar. Zo bepaal je in grote mate zelf je studievoortgang. Leerkrediet Het leerkrediet is een systeem om de studievoortgang van de student te bewaken en volgt uit het nieuwe financieringsdecreet voor het hoger onderwijs in Vlaanderen. Elke student krijgt een startkapitaal van 140 studiepunten wanneer hij begint te studeren in het hoger onderwijs voor een basisopleiding. De Vlaamse regering wil daarmee enerzijds de studenten aanzetten tot een bewuste, realistische studiekeuze en voldoende inzet en anderzijds de universiteiten en hogescholen stimuleren om een student voldoende te begeleiden. Meer info: EEN DAG UIT HET LEVEN VAN EEN ARTSSTUDENT AAN DE UHASSELT 8.30 uur Een snel ontbijt, want ik moet vertrekken. Gauw de handsout die ik gisteren heb uitgeprint in mijn rugzak proppen. Hopelijk heb ik de juiste uitgeprint uur Oef, net op tijd in het auditorium. Ze zeggen dat deze prof altijd stipt op tijd begint uur Hoorcollege over de wervelkolom, wel moeilijk jargon, toch interessant. Ik weet nu eindelijk wat een hernia is uur Colaatje met de rest van de groep in de caf. Valt wel mee uur Even moeten zoeken naar een lokaal voor de zelfstudieopdracht wervels en ribben van vandaag. Rammelende wervelzuil maakte het studeren wel gemakkelijker, maar door al dat lawaai mogen we niet meer in de bib binnen uur Lunch in restaurant: lang aanschuiven. Frietjes wel OK. Nog wat gekletst met Sylvie en Tinne van mijn groep. Zijn nu al vriendinnen uur Terug naar klaslokaal voor ZSO. Heb samen met Sylvie en Tinne gewerkt en alle vragen kunnen oplossen. Waren net op tijd klaar. De zelfstudieopdracht van morgenvoormiddag doen we samen op mijn kot. Cool uur Werkzitting. We hadden de prof niet zelf maar een toffe assistent. Hebben eerst terug in kleine groep gewerkt en daarna alles samen besproken. Denk dat ik het nu wel ken uur Spaghetti gemaakt en op kot een paar anderen leren kennen. Er zit ook iemand van mijn school, Jules. Volgende week is het er officiële kennismakingsavond uur Nog wat werken aan de volgende ZSO uur Met Jules en de rest van kot naar film. Gelukkig is Kinepolis vlakbij. 7

8 Slagen: geen kwestie van geluk! Studeren aan de universiteit is heel boeiend en uitdagend. De lat ligt hoog, maar om te slagen hoef je echt geen supermens te zijn. Voorkennis, doorzettingsvermogen en studiestrategie bepalen je slaagkansen. Wij zorgen voor heel wat begeleidingsen terugkoppelingsmomenten en houden de kwaliteit van het onderwijs in het oog. Doorzettingsvermogen: ga ervoor! Een goede motivatie voor de gekozen studierichting en belangstelling voor de vakken zijn essentiële voorwaarden voor een succesvolle studie. Toch is dit niet voldoende. Je moet niet alleen bij de start enthousiast zijn, maar ook doorzetten op momenten dat het wat moeilijker gaat. Het is vooral belangrijk dat je bereid bent om regelmatig te studeren, gemiddeld zo n 45 uren per week (contacturen inbegrepen). Een goed evenwicht vinden tussen genieten van het studentenleven en ervoor gaan is de sleutel. Studiestrategie: alles kan beter Als afgestudeerde van het secundair onderwijs heb je heel wat ervaring met studeren en heb je ook een studiestrategie opgebouwd. Sommige elementen uit die strategie zullen je aan de universiteit van pas komen, andere zal je zeker moeten bijsturen of aanpassen. We verwachten niet dat je studiemethode van bij je inschrijving perfect is. Het is wel van belang om er zo snel mogelijk werk van te maken. Want alles kan beter. Maar je staat er niet alleen voor. Wij helpen je waar nodig om een efficiënte en effectieve studiemethode te ontwikkelen. De indeling van het academiejaar, de studieleidraden met zelfstudieopdrachten, de kleine afstand tussen docenten en studenten: dit alles is bedacht vanuit onze bekommernis om je vooruit te helpen. Samen met jou zorgen we ervoor dat slagen geen kwestie van geluk is. Aangename kennismaking In september, vlak voor de start van het onderwijs, verwachten we alle nieuwe studenten tijdens de introductiedagen. Onder begeleiding van tweedejaarsstudenten leer je je weg te vinden op de campus. Stafleden laten je kennismaken met het onderwijsconcept. Studieaanpak en studieplanning worden onder de loep genomen. Je kunt meteen je studiemateriaal aankopen in de campusboekhandel. Je leert er in een ontspannen sfeer je medestudenten, professoren, assistenten en begeleiders kennen zodat je je al een beetje thuis voelt tegen het échte begin van het academiejaar. DICHTER, HECHTER, ECHTER? Toen ik ervoor koos mijn bachelorjaren in Diepenbeek door te brengen, was dit voornamelijk omwille van het in Vlaanderen unieke systeem van begeleide zelfstudie. De Universiteit Hasselt was voor mij een optie dichtbij, die daardoor een aantal zekerheden bood, maar toch ook nog steeds een heleboel uitdagingen. Wanneer ik nu terugblik zie ik echter een nog veel grotere troef van deze universiteit. Doordat de studentengemeenschap wat kleiner is, is de band die wordt gesmeed des te hechter. Vrienden die je hier maakt zijn vrienden voor het leven! Dit maakt studenten zijn aan deze universiteit zoveel specialer dan elders. Deze hechte banden zijn overigens niet alleen aanwezig tussen studenten onderling, ook in de verstandhouding met proffen, assistenten, technisch personeel tot zelfs de rector kan je ze terugvinden. Ondertussen heb ik het vervolg van mijn tocht reeds aangevat en kijk ik terug op een geslaagd eerste masterjaar. Ik merkte al gauw dat men mij voor deze etappe meer dan de juiste bagage meegegeven had. Het doet dan ook enorm deugd, stevig geruggensteund na 3 jaar studeren, toch weer de kans te krijgen om een volledig nieuwe uitdaging aan te gaan! Op deze manier bewandel ik keuze per keuze, bocht per bocht het pad, waarvan ik hoop te vinden waar het uiteindelijk naartoe leidt. Tot nu toe was het steeds de moeite waard! Frederik Verbrugge, masterstudent 8

9 VOORKENNIS Toelatingsexamen arts/tandarts Studenten die voor de opleiding van arts willen inschrijven moeten voorafgaandelijk slagen voor een toelatingsexamen. Het examen wordt ingericht door het departement Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap. Het examen wordt tweemaal per jaar georganiseerd in het Tentoonstellingspark te Brussel (Heizel): 6 juli en 31 augustus Meer informatie vind je op Sinds de inrichting van het examen is het slagingspercentage voor de opleiding arts aan de Vlaamse universiteiten sterk gestegen. Aan de UHasselt slaagt in het eerste jaar gemiddeld 90 % van de studenten. Het toegangsexamen bestaat uit twee delen. Het eerste deel Kennis In de Wetenschappen (KIW) peilt naar kennis en inzicht in wiskunde, fysica, scheikunde en biologie. Deze testen zijn gebaseerd op de leerstof van het gemiddelde van de derde graad van het secundair onderwijs. In het tweede deel gaat men de capaciteiten van de kandidaten na om informatie te verwerken: Informatie Verwerven en Verwerken (IVV). Deze vaardigheden worden getest door het aanbieden van een medische context waarover een aantal vragen moeten worden beantwoord. In dit deel zijn ook intelligentieproeven verwerkt. Om te slagen is 10/20 voor KIW en 10/20 voor IVV vereist en tenminste 22/40 voor het geheel. Leerlingen die willen deelnemen aan het examen zullen zich moeten voorbereiden, je kunt hiermee al starten in het 5 de leerjaar. Je kunt natuurlijk je leerkrachten vragen om begeleiding of misschien heeft je school wel een voorbereidingsprogramma. Modelvragen kun je vinden Belangrijk is dat je een goede antwoordstrategie hebt ontwikkeld en dat je op het examen snel en efficiënt aan de slag kunt. Voor het deel IVV kun je ook oefenen en je kunt intelligentietesten inkijken in de bibliotheek, op internet of bij je studiekeuzebegeleider op school. Het eerste jaar biomedische wetenschappen heeft een aangepast programma voor studenten die wensen over te schakelen naar geneeskunde. Mits deze studenten slagen op het toelatingsexamen kunnen zij na het eerste jaar biomedische wetenschappen met een aangepast programma instromen in het tweede jaar geneeskunde. Geneeskundedagen In het voorjaar van 2010 organiseert de UHasselt geneeskundedagen op woensdagnamiddag voor leerlingen van de het 6de jaar van het SO die overwegen om voor arts te gaan studeren. Je wordt er voorbereid op het deel IVV, in concreto leer je omgaan met medische en wetenschappelijke informatie. Je moet vooraf inschrijven. Voor meer informatie en inschrijven surf je naar Onderzoek en onderwijs op de UHasselt zijn nauw met elkaar verbonden. Aan de UHasselt wordt internationaal vooraanstaand onderzoek verricht in een aantal speerpuntdomeinen. De geheimen van de nier blootgelegd De nier is een kluwen van microscopische buisjes. Het bloedplasma wordt er om het halfuur helemaal door gefilterd en gezuiverd en toxische substanties worden zo uit de lichaamsvloeistoffen verwijderd. Sommige stoffen zoals cadmium worden opgestapeld. Maar een te veel aan schadelijke stoffen kan gevaarlijk worden en de nier zelf beschadigen. Kweek van niercellen op een mini-membraan Om de nierwerking te begrijpen, dient men de cellen in detail te bestuderen. UHasselt-onderzoekers slaagden er als eersten in om niercellen van muizen op een minimembraan te kweken. Zo kunnen ze het uiterst ingewikkeld proces van transport van stoffen doorheen de cellenlaag meten en ontwarren hoe de cellen daarmee omspringen in goed en in slechte omstandigheden. 9

10 Studieprogramma bacheloropleiding GENEESKUNDE Eerste bachelorjaar in de geneeskunde Tweede bachelorjaar in de geneeskunde Derde bachelorjaar in de geneeskunde KERNBLOKKEN (4 dagen/week) STROOMBLOKKEN (1 dag/week) KERNBLOKKEN (4 dagen/week) STROOMBLOKKEN (1 dag/week) KERNBLOKKEN (4 dagen/week) STROOMBLOKKEN (1 dag/week) studiepunten studiepunten studiepunten Periode 1 Periode 1 Periode 1 1dag/week stroomblok 1 1dag/week stroomblok 1 1dag/week stroomblok 1 Wetenschappelijke vorming 1: Medische statistiek en basisgebruik computer Week 1-5 Kernblok 1 Anatomie en beeldvorming van borst, buik en bekken Week 6 Examen kernblok 1 Week 7-11 Kernblok 2 Fysische modellen in medische wetenschappen Week 12 Examen kernblok 2 Week 13 Examen stroomblok 1 Kerstvakantie Periode 2 1dag/week stroomblok 2 Communicatievaardigheden 4 Week 1-5 Kernblok 3 Bio-Chemische basis van de cel 8 Week 6 Examen kernblok 3 Week 7-11 Kernblok 4 Structuur en functie 8 van cellen en weefsels Verpleegkundige technieken en communicatievaardigheden - Verpleegstage Week 1-5 Kernblok 1 Afweer 8 Week 6 Examen kernblok 1 Week 7-11 Kernblok 2 Functionele morfologie 8 Week 12 Examen kernblok 2 Week 13 Examen stroomblok 1 Kerstvakantie Periode 2 1dag/week stroomblok 2 Zorgen en helpen 4 Week 1-2 Verpleegstage Week 3-5 Kernblok 3 Mond, kaak en aangezicht 5 Week 6 Examen kernblok 3 Week 7-11 Kernblok 4 Zenuwen en zintuigen 8 7 Medische technieken en Klinische vaardigheden - Medische stage Week 1-5 Kernblok 1 Circulatie 8 Week 6-19 Kernblok 2 Ademhaling 6 Week 10 Kernblok 3 Nier en homeostase Week Examen kernblok 1-2 Week 13 Examen stroomblok 1 Kerstvakantie Periode 2 1dag/week stroomblok 2 Waarden en overtuigingen in de gezondheidszorg Week 1-4 Kernblok 3 Nier en homeostase 8 Week 5 Medische stage Week 6-10 Kernblok 4 Endocrien stelsel en voortplanting Week 12 Examen kernblok 4 Week 12 Examen kernblok 4 Week Examen kernblok 3-4 Week 13 Examen stroomblok 2 Week 13 Examen stroomblok 2 Week 13 Examen stroomblok 2 Paasvakantie Paasvakantie Paasvakantie Periode 3 Periode 3 Periode 3 1dag/week stroomblok 3 1dag/week stroomblok 3 1dag/week stroomblok 3 Gedrag en gezondheid 4 Week 1-5 Kernblok 5 Genetische informatiestroom 8 Week 6 Examen kernblok 5 Week 7-11 Kernblok 6 Transport en communicatie 8 in cellen en weefsels Wetenschappelijke vorming 2: medische statistiek en epidemiologie Week 1-5 Kernblok 5 Metabolisme 8 Week 6-10 Kernblok 6 Spijsvertering 8 Week Examen kernblok Wetenschappelijke vorming 3: epidemiologie en jaarwerkstuk Week 1-6 Kernblok 5 Exploratie - Medische stage 8 Week 7-11 Kernblok 6 Infectie 8 Week 12 Examen kernblok 6 4 Week 12 Examen kernblok 6 Week 13 Examen stroomblok 3 Week 13 Examen stroomblok 3 Week 13 Examen stroomblok 3 Vakantie Vakantie Vakantie Totaal 60 Totaal 60 Totaal 60 10

11 OPLEIDINGSONDERDELEN VAN HET EERSTE BACHELORJAAR KERNBLOKKEN Anatomie en beeldvorming van borst, buik en bekken Waarmee kun je je opleiding beter beginnen dan met anatomie, die de bouw van het menselijk lichaam bestudeert en de moeder van de moderne geneeskunde is. In dit blok bestudeer je achtereenvolgens de structuren van de borstkas, de buik en het bekken. Omdat dit het eerste blok is geven we extra aandacht aan het aanleren van de studiemethode. Je studeert via zelfstudieopdrachten uit de studieleidraad, al dan niet voorafgegaan door een inleidend hoorcollege. Na een zelfstudieopdracht volgt gewoonlijk op het einde van de dag een werkzitting in kleine groep onder leiding van een prof of een assistent. Hier probeer je alle vragen en problemen over de zelfstudieopdrachten op te lossen en krijg je ook gelegenheid om dissectiestukken te bekijken. Zo leer je die structuren die je tot nu toe enkel uit de atlassen kent in de drie dimensies kennen. Dit is belangrijk want je toekomstige patiënt is tenslotte ook geen plaatje in een boek. Tenslotte leer je de anatomische structuren van een bepaald gebied van het lichaam herkennen op beelden die in de kliniek met verschillende technieken werden gemaakt. Later in de artsenpraktijk krijg je immers dagelijks met dit soort beelden te maken. Het is dus onontbeerlijk dat je ze kunt lezen en weet hoe het normale eruit ziet. Fysische modellen in medische wetenschappen In dit blok leer je basisbegrippen en wetten van de fysica toepassen op medische (anatomische) modellen. Het is belangrijk dat je weet welke fysische parameters de stroming van het bloed in je aders bepalen. Dat je weet hoe de hartpomp werkt. Dat je het ontstaan van een elektrocardiogram kunt verklaren. Je bestudeert het elastisch gedrag van weefsels op eenvoudige modellen met betrekking tot het cardiovasculair systeem en de ademhaling. De eigenschappen van gassen (volume, druk, dampspanning en oplosbaarheid), de wetten van de hydrostatica en de hydrodynamica voor ideale en niet-ideale vloeistoffen vind je om dezelfde reden in dit blok. De parameters en eigenschappen van trillingen en golven toegepast op geluidsgolven (audiometrie), ultrageluid en elektromagnetische golven (infrarood, X-stralen) geïllustreerd met medische toepassingen, vormen het volgende onderwerp. Niet fysica om de fysica, maar fysica om de fysiologie van de mens beter te begrijpen. Bio-chemische basis van de cel Leven is (ondermeer) je eigen in stand houden ten opzichte van je omgeving. Ongeacht het winter of zomer is blijft je lichaamstemperatuur rond 37 C. Meer dan 2 C verschil wijst op ziekte. Evenzo blijft de zuurtegraad van je bloed tamelijk constant, zoals ook de concentraties van vele stoffen in je bloed en in je cellen. Je lichaam zou vlug dienst weigeren moest de interne chemie uit balans gaan. Cellen zijn kleine chemische fabriekjes boordevol chemische verbindingen, de biomoleculen. Duizenden belangrijke chemische reacties vinden elke minuut in elke cel plaats. Deze reacties moeten instaan voor de instandhouding van het biologisch materiaal en voor het leveren van energie voor de levensprocessen. Om hun job goed te kunnen doen moeten de cellen voortdurend voorzien worden van nieuwe chemische verbindingen en moet de afval verwijderd worden. Al deze reacties vereisen een constante temperatuur en een constante zuurtegraad. De planning van dit alles ligt eveneens chemisch opgeslagen in chemische vorm: het DNA. Bij een gezond lichaam zijn al deze systemen in balans: men noemt dit homeostase. Wordt deze balans verbroken door slechte voeding, infecties of andere invloeden van de omgeving, dan leidt dit tot ziekten. De grondslagen van al deze mechanismen bestudeer je in dit blok. Structuur en functie van cellen en weefsels De cel is de basiseenheid van elk organisme. Hoewel alle cellen in ons lichaam afkomstig zijn uit één enkele bevruchte eicel, ontwikkelen de cellen gedurende het groei- en differentiatieproces heel wat verschillende kenmerken die passen bij hun latere functies en organisatie in weefsels. De cellen kunnen naar hun hoofdfunctie geclassificeerd worden als epitheelcellen, steuncellen, contractiele cellen, zenuwcellen, kiemcellen, bloedcellen, immuuncellen en hormoonsecreterende cellen. Maar dat belet niet dat bijvoorbeeld een hormoonsecreterende cel tegelijkertijd ook epitheelcel kan zijn of dat een steuncel contractiel kan zijn. Kortom je moet door de bomen het bos leren zien en omgekeerd. Cellen en weefsels kan men beschouwen als lage organisatieniveaus maar ze zijn uiterst belangrijk in een levend systeem. Zo kan de oorzaak van zeer veel ziekten terug te voeren zijn op stoornissen op cellulair niveau. Het blok introduceert je dan ook eerst in de celbiologie en vervolgens in de histologie (weefselleer). Licht- en elektronenmicroscopische foto s van cellen en weefsels zijn hier van groot belang. Je zit dus niet alleen in een leslokaal maar ook achter een PC en een microscoop. Geen angst, we leren je wel degelijk observeren door een microscoop. We geven ook aandacht aan de medische praktijk en bestuderen enkele histopathologische afwijkingen. GENEESKUNDE 11

12 GENEESKUNDE Genetische informatiestroom In dit blok bestuderen we de menselijke genetica op het niveau van de DNA-molecule, de chromosomen, de cellen, het individu en op het niveau van de populatie. Talrijke ziektes zijn het gevolg van fouten in onze genen of chromosomen: mucoviscidose, Down syndroom, diverse stofwisselingsziekten, enz. Ook kanker ontstaat door fouten in het erfelijk materiaal van een lichaamscel. Ons erfelijk materiaal bepaalt ook of we meer of minder vatbaar zijn voor hart- en vaatziekten en infectieziekten. Het zijn zeer boeiende tijden voor een geneticus. Bijna dagelijks wordt in de pers bericht over een nieuw geïdentificeerd ziektegen. Met die kennis kunnen we dan nieuwe behandelingen ontwikkelen. Recent werd de kladversie van de menselijke genoomkaart afgewerkt. Een gigantisch project waaraan honderden wetenschappers jaren gewerkt hebben. Een toekomstig arts moet goed gewapend zijn om deze razendsnelle ontwikkelingen te kunnen volgen, en te kunnen inschatten welke gevolgen dit heeft voor zijn patiënt. Dat is precies het doel van dit blok. Transport en communicatie tussen cellen en weefsels In dit opleidingsonderdeel bestuderen de studenten de verschillende manieren waarop cellen met elkaar communiceren. De transportmechanismen doorheen een epitheel, de barrière tussen de uitwendige wereld en het inwendig milieu komen eveneens aan bod. Speciale aandacht wordt besteed aan de elektrische signalen tussen neuronen en de prikkelcontractiekoppelingen die instaan voor de spierwerking in ons lichaam. STROOMBLOKKEN Wetenschappelijk vorming deel 1: medische statistiek en basisgebruik computer Tijdens je studie en later als arts zal je voortdurend in contact komen met de medische literatuur in allerlei vaktijdschriften. Je zal al heel vlug merken dat er veel wetenschappelijke kennis uit jouw gebied wordt verworven via klinische studies. Dit zijn gecontroleerde experimenten waarbij de onderzoekers een effect proberen te meten door een vergelijking te maken tussen de resultaten van de behandelde groep (die de nieuwe behandeling krijgt) en die van een controlegroep (die de standaardbehandeling krijgt of helemaal geen behandeling krijgt). De gegevens van een klinische studie zijn onderworpen aan allerlei toevalligheden en onnauwkeurigheden en bovendien zijn ze afkomstig van een beperkt aantal personen. De statistiek levert de methoden om hiermee rekening te houden en zodoende toch tot algemeen geldende conclusies te komen. Stap voor stap zal je leren hoe je data kunt ordenen, resumeren en presenteren. Je zal ook leren resultaten van onderzoek te interpreteren met behulp van betrouwbaarheidsintervallen en hypothesetesten. Je zal met behulp van concrete gegevens leren hoe je zelf eenvoudige analyses kunt uitvoeren op de computer en hoe je hierover op een wetenschappelijke manier kunt rapporteren. Communicatievaardigheden Hoe kom je te weten wat er aan de hand is met de patiënt? En hoe komt de patiënt te weten wat er scheelt en wat er aan te doen is? Artsen spenderen een groot deel van hun beroepsleven in gesprekken met anderen: met patiënten, met hun verwanten, met andere hulpverleners. Artsen stellen vragen en luisteren naar wat hun verteld wordt, ze geven uitleg, ze reageren op patiënten met aandacht en begrip. Kortom, voor mensen die beroepshalve duizenden gesprekken per jaar voeren, is een goede communicatietechniek een noodzaak. Aan de Universiteit Hasselt wordt elk jaar geoefend op een deel van de communicatievaardigheden. In het eerste jaar leren de studenten de techniek van het probleemverhelderend gesprek, goed om te achterhalen wat er aan de hand is met de patiënt. In het tweede jaar leren de studenten uitleg te verstrekken, zo komt de patiënt ook aan de nodige informatie. In het derde jaar komen moeilijkere gesprekssituaties aan bod. Hoe kun je slecht nieuws meedelen? Hoe ga je om met emoties en met kritiek? De staf zorgt voor de oefensituaties en de oefenopdrachten. De studenten oefenen op elkaar maar krijgen ook meer realistische oefensituaties, want de patiënten van de Limburgse Zelfhulpgroepen komen graag mee oefenen. In het derde jaar brengen enkele artsen uit Limburg cases mee uit hun praktijk. Gedrag en gezondheid Natuurlijk heb je al wel eens lichamelijke klachten gehad, hoofdpijn, rugpijn of keelpijn. Natuurlijk ben je al eens vreselijk moe geweest. En dan merk je dat je daar op sommige momenten meer last van hebt dan anders. Dan merk je ook dat sommige mensen met die klachten zich ziek melden, terwijl anderen gewoon verder doen. Waar komen deze verschillen vandaan? Hoe komt het dat sommigen wel doen wat de arts hun voorschrijft, en anderen niet? Hoe komt het dat sommige mensen blijven roken terwijl ze heel goed weten dat het de gezondheid schaadt? Is het waar dat je door stress ziek kunt worden? En hoe gaat dat dan in zijn werk, en kun je daar dan wat aan doen? Op deze vragen, en nog een aantal andere, probeert men in het blok Gedrag en gezondheid een antwoord te geven. We bestuderen daar het gedrag (dit is het studieobject van de psychologie) voor zover het te maken heeft met onze gezondheid: hoe ervaren wij ons lichamelijk functioneren, waardoor ontstaan er afwijkingen in het lichamelijk functioneren en hoe gaan we daarmee om? Inzicht in deze processen kan ertoe bijdragen de gezondheid beter te beschermen en op een meer efficiënte manier hulp te verlenen. 12

13 Beroepsuitwegen BOUWEN AAN DE TOEKOMST De eerstelijnsgeneeskunde, waar de huisarts als vertrouwenspersoon fungeert, blijft van het allergrootste belang. Aan de andere kant kennen de klassieke specialisaties een voortdurend toenemend aantal subspecialiteiten die hoog gekwalificeerde medici vragen. Binnen het gezondheids- en ziekenhuisbeleid is een dringende herorganisatie nodig om betaalbaar te blijven. Dit biedt werk aan artsen binnen de administratieve sector. Verder zijn er de veranderingen binnen de samenleving zelf waaruit specifieke taken voor het medische corps resulteren. Denk maar aan de vergrijzing van de bevolking, het groter belang dat gehecht wordt aan de preventieve gezondheidszorg zowel in de bedrijven als op individueel vlak (o.a. kankerpreventie). De maatschappelijke gezondheidszorg biedt eveneens tewerkstellingsmogelijkheden (arbeids- en verzekeringsgeneeskunde, openbare en sociale hygiëne). Er worden master na masteropleidingen opgericht als bijvoorbeeld jeugdgezondheidszorg, arbeidsgeneeskunde, sportgeneeskunde, ziekenhuishygiëne enz. De grote noodkreet die uit de derde wereldlanden komt mag zeker niet aan dovemansoren voorbijgaan. Het moet jonge mensen aansporen om hun kennis en beroepsbekwaamheid ten dienste te stellen van ontwikkelingshulp. Natuurlijk is het niet nodig om bij je inschrijving als geneeskundestudent al een vast idee te hebben over wat je uiteindelijk wil. Dat zal ongetwijfeld in de loop van je studiejaren duidelijk worden. Van belang is om, naast een duidelijk gemotiveerde studiekeuze, te opteren voor een universiteit waar je een goede opleiding krijgt. En die opleiding moet beginnen met een stevige basiskennis die je in de bachelorjaren opbouwt. GENEESKUNDE Als kind al was ik bijzonder gefascineerd door het menselijke lichaam. Het was mijn droom om anderen te helpen. De keuze om geneeskunde te studeren, lag dan ook voor de hand. Hoewel de eerste drie jaar van de opleiding best wel zwaar waren, bleef de opleiding me boeien. Ik woonde in Hoboken, dus kon in feite gemakkelijker naar de universiteit van Antwerpen gaan. Toch heb ik bewust voor Diepenbeek gekozen. Dat had in de eerste plaats te maken met het nieuwe opleidingssysteem dat er net was ingevoerd. We kregen in de eerste jaren meteen al een concreter vak als anatomie. In een traditionele opleiding worstel je de eerste jaren door scheikunde, wiskunde en fysica en heb je weinig voeling met het menselijke en medische. Onlangs won ik de Prijs van de Huisarts. Dat is voor mij nog eens een extra bevestiging in mijn keuze om huisarts te worden. De nominatie kwam er naar aanleiding van de studie waarin ik naging hoe griepvaccinaties in een huisartsenpraktijk optimaal georganiseerd kunnen worden. Ilke Cabus, Prijs van de Huisarts

14 Student op de campus Diepenbeek Inschrijven Je kunt je voorinschrijven via de site van de UHasselt vanaf 1 mei. Nieuwe studenten moeten tijdens de inschrijvingsperiode naar de campus (gebouw D balie studentensecretariaat) komen om zich definitief in te schrijven. De inschrijvingsperiode loopt van 28 juni tot en met 16 juli, van 16 augustus tot 1 oktober, iedere werkdag van tot uur. We zijn ook open op zaterdag 3 juli, 28 augustus en 4 september van tot uur. We sluiten van 17 juli tot 15 augustus. Je diploma secundair onderwijs kun je uploaden bij de voorinschrijving. Je kunt ook een kopie meebrengen wanneer je naar de campus komt. Studenten geneeskunde moeten het attest van slagen voor het toelatingsexamen geneeskunde afleveren bij de inschrijving. Vergeet ook je identiteitskaart niet! Alle informatie over de inschrijvingsprocedure vind je ook op inschrijven. Hoe geraak je op de campus? Je kunt met het openbaar vervoer, met de fiets of met de wagen komen. Je kunt de bus nemen aan het station Hasselt of Genk. Vanuit deze steden kun je de campus makkelijk bereiken vanuit de hele provincie. Vanuit Hasselt kun je minstens om het kwartier naar de campus en terug. Vanuit Genk is dit om het half uur. De lijn Maastricht-Hasselt loopt over de campus. We betalen je de helft van je Buzzy Pazz en/of treinabonnement (van minstens 3 maanden) terug. Tussen Hasselt en de campus pendel je gratis op vertoon van je studentenkaart. Zondagavond brengt onze taxi je om uur van het station Hasselt naar je kamer. Een taxiticket koop je aan het loket studentenvoorzieningen voor 1. Via verlichte fietspaden in een aparte bedding kun je veilig naar de campus fietsen. Op de campus kun je gratis bij Vedo-fietsen een fiets krijgen die voorzien is van een fietsslot. Meer info over vervoer vind je op Op kot Ben je op zoek naar een kamer? Contacteer dan de huisvestingsdienst op tel of raadpleeg kamers, of de databank op de agora. De kamers in Diepenbeek behoren tot de best ingerichte en goedkoopste in Vlaanderen; ook in Hasselt zijn er kamers te huur. Je kunt een kamer zoeken in een bestand van ongeveer kamers. Huurprijzen variëren van 180 tot 250 per maand. Huren kun je voor een periode van 10 maanden. De BA-verzekering is gratis indien je gebruikmaakt van het modelhuurcontract. Een geactualiseerde lijst van vrije kamers is vanaf april beschikbaar. Om in aanmerking te komen voor een woontoelage (beurs- en bijna-beursstudenten), moet je een kamer huren uit ons kamerbestand. Surf voor meer info over huisvesting en de open kotdag naar Hoeveel kost studeren? Het inschrijvingsgeld voor het academiejaar is nog niet vastgelegd. Voor informatie kun je mailen naar of telefoneren naar Voor het huidige academiejaar is dit 80 voor beursstudenten, 333,60 voor bijna-beursstudenten en 567,80 voor de overige studenten. Naast je inschrijvingsgeld heb je cursussen en handboeken nodig. Het bedrag is afhankelijk van je studierichting en studiejaar, en schommelt voor de eerstejaars rond de 660. Sommige handboeken kun je meer- 14

15 dere jaren gebruiken. Enkele voorbeelden van studentenbudgetten vind je op Eten kun je in de cafetaria of in het studentenrestaurant op de campus. Als je met een geregistreerde protonkaart betaalt, krijg je korting. Eethuisjes vind je ook in de buurt van de campus of in Hasselt. Sporten kun je aan gunsttarieven in de Fitlink of HealthCity. Voor meer info, zie Meer info over toelagen van de Vlaamse Overheid, toelagen vanuit de UHasselt en andere financiële tegemoetkomingen vind je op En vergeet niet: we willen niet dat je om sociale of financiële redenen zou moeten stoppen met studeren. Heb je problemen? Loop dan zeker langs bij de maatschappelijk assistent of mail voor een afspraak naar Dagcampus De campus is geopend tijdens de les- en examenperiodes van tot uur (op zaterdag tot uur). Je kunt tot uur de computers (en internet) in de pc-klassen gebruiken. Met je laptop kun je inloggen in een van de talrijke inplugpunten op de campus. Bovendien kun je bijna overal op de campus draadloos inloggen. Je laptop kun je aankopen via de UHasselt en de aankoopprijs kun je terugbetalen via gespreide betalingen. Studeren kun je ook in de bibliotheek, de vrije werk- 0ruimtes, en de laboruimte biologie en anatomie. Faciliteiten voor studenten in bijzondere omstandigheden Deze faciliteiten zijn onder meer voor studenten met een lichamelijke of psychische functiebeperking, topsporters en werkende studenten. Opdat de omstandigheden waarin je je bevindt geen aanleiding zouden geven tot studievertraging, kun je redelijke faciliteiten aanvragen. Meer info op SpecialeFaciliteiten. Hasselt, place to be Studeren aan de UHasselt is het juiste evenwicht vinden tussen inspanning en ontspanning. En ook voor dat laatste ben je bij ons aan het juiste adres. In Hasselt krijg je de kans niet om je ook maar één moment te vervelen: fuiven, cultuur opsnuiven, shoppen, gezellig terrassen, een film of concert meepikken, sporten, clubben... Genoeg om jezelf na de studie eens lekker te verwennen. AES (Association Exchange Students), AIESEC (Association Internationale des Etudiants en Sciences Economiques et Commerciales), COMMEATUS, FILII LAMBERTI, HERMES, MIEZERIK, BIOMEDICA, THEMIS en tal van studentenclubs zorgen voor een bruisend studentenleven. De verkiezingsweken zijn legendarisch. Verder zijn er de alumniverenigingen: Liekos, Telios en Alumni BMW. CCG (Christelijke Campus Gemeenschap), VLUG (Vrijzinnig Limburgs Universitair Genootschap) en SOS (Students On Stage) verbreden het aanbod. Psycho-sociale begeleiding en trainingen Tijdens je studies kun je geconfronteerd worden met stress, persoonlijkheids- en relatieproblemen, een conflict met je ouders, Voor een luisterend oor, advies, ondersteuning en psychologische hulp kun je terecht bij de maatschappelijk assistent. Indien nodig wordt informatie over gespecialiseerde diensten verschaft. Studenten die last hebben van overmatige studiestress of faalangst, kunnen deelnemen aan een faalangsttraining. Je kunt ook deelnemen aan een assertiviteitstraining, waar je in een kleine groep actief werkt rond assertiviteit en het verruimen van sociale vaardigheden. Voor een afspraak kun je de maatschappelijk assistent contacteren: of Voor medische problemen kun je in de loop van de week ook terecht bij een huisarts die samenwerkt met de UHasselt. STUDIEADVIES Heb je vragen of wil je advies, surf dan naar of mail naar Voor verdere informatie over geneeskunde, kun je terecht bij: Prof. dr. Marjan Vandersteen Tel Monique Maelstaf Tel

16 INFODAGEN 2010 Je toekomst maak je zelf. Maar om de richting van je toekomst te kiezen, is wat hulp best handig. Kom naar onze infodagen, waar studenten, proffen, assistenten en begeleiders je alles vertellen over onze toekomstgerichte of futureproof opleidingen en studieaanpak. WAAR? op onze campus WANNEER? zaterdag 20 maart, van tot uur zaterdag 24 april, van tot uur zaterdag 8 mei, van tot uur Maak alvast kennis met onze futureproof community op Campus Diepenbeek Agoralaan Gebouw D 3590 Diepenbeek T Deze brochure is gedrukt op papier gecertificeerd door de Forest Steward Council (FSC). Deze organisatie promoot en waarborgt een verantwoord bosbeheer dat economisch leefbaar, milieuvriendelijk en sociaal rechtvaardig is.

Verkeerskunde 2011-2012

Verkeerskunde 2011-2012 Verkeerskunde 2011-2012 Bachelor en master in de verkeerskunde Bachelor en master in de verkeerskunde BACHELOROPLEIDING MASTEROPLEIDING VOORKENNIS VOOR DE BACHELOROPLEIDING WERKMETHODEN EXAMENSPREIDING

Nadere informatie

NUTTIGE INFORMATIE VOOR TOEKOMSTIGE STUDENTEN

NUTTIGE INFORMATIE VOOR TOEKOMSTIGE STUDENTEN NUTTIGE INFORMATIE VOOR TOEKOMSTIGE STUDENTEN STUDEREN AAN DE UHASSELT Verder studeren is een grote stap in je leven. Je komt in een nieuwe omgeving terecht, ontmoet nieuwe mensen en ontdekt je talenten.

Nadere informatie

> proefritten. INGENIEUR VOOR één DAG!

> proefritten. INGENIEUR VOOR één DAG! proefritten Terwijl de meeloopdagen aan leerlingen de mogelijkheid geven om mee te lopen met onze studenten tijdens hun normale lessen en practica, worden de proefritten op maat ingericht voor leerlingen

Nadere informatie

STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014

STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014 STUDENT aan de Universiteit Hasselt 2013-2014 introductiedagen start academiejaar septembercursussen nuttige links INTRODUCTIEDAGEN www.uhasselt.be/introductiedagen In september, vóór de start van het

Nadere informatie

PROEFRITTEN. Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie Data: woensdagen 18 februari, 25 maart en 22 april 2015 telkens van 13.45 tot 16.

PROEFRITTEN. Revalidatiewetenschappen & kinesitherapie Data: woensdagen 18 februari, 25 maart en 22 april 2015 telkens van 13.45 tot 16. PROEFRITTEN Terwijl de meeloopdagen aan leerlingen de mogelijkheid geven om mee te lopen met onze studenten tijdens hun normale lessen en practica, richten we de proefritten op maat in voor leerlingen

Nadere informatie

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen

Overzicht. Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Start to study Overzicht Studiekeuze Bachelor-masterstructuur (bama) Overgang SO naar HO Praktisch Studeren doe je zelf maar niet alleen Hoe maak je een goede studiekeuze? Studiekeuze Neem je tijd! begin

Nadere informatie

STUDIEGEBIED CHEMIE (tso)

STUDIEGEBIED CHEMIE (tso) (tso) Tweede graad... Techniek-wetenschappen Derde graad Techniek-wetenschappen Studierichting Techniek-wetenschappen de graad Een woordje uitleg over de studierichting... Logisch denken Laboratoriumwerk

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

Masteropleidingen industriële wetenschappen

Masteropleidingen industriële wetenschappen faculteit industriële ingenieurswetenschappen 2013-2014 Masteropleidingen industriële wetenschappen BOUWKUNDE BIOCHEMIE CHEMIE ELEKTRONICA-ICT ELEKTROMECHANICA ENERGIE! NUCLEAIRE TECHNOLOGIE Uniek in Vlaanderen!

Nadere informatie

Leerkrediet 2011 2012

Leerkrediet 2011 2012 2011 WAT IS HET LEERKREDIET? Het leerkrediet trad in werking in 2008-2009. Dit betekent dat elke student bij zijn eerste inschrijving een rugzak met 140 meekrijgt. De student gebruikt bij zijn inschrijving

Nadere informatie

Studiegebied. (tso) Tweede graad... Techniek-wetenschappen. Derde graad...

Studiegebied. (tso) Tweede graad... Techniek-wetenschappen. Derde graad... Studiegebied (tso) Tweede graad... Techniek-wetenschappen Derde graad... Techniek-wetenschappen STUDIEGEBIED CHEMIE Studierichting Techniek-wetenschappen de graad Een woordje uitleg over de studierichting...

Nadere informatie

Indeling hoger onderwijs

Indeling hoger onderwijs achelor & master Sinds enkele jaren is de structuur van het hoger onderwijs in België afgestemd op die van andere Europese landen. Hierdoor kan je makkelijker switchen tussen hogescholen en universiteiten

Nadere informatie

Het hoger onderwijs verandert

Het hoger onderwijs verandert achelor & master Sinds september 2004 is de hele structuur van het hoger onderwijs veranderd. Die nieuwe structuur werd tegelijkertijd ingevoerd in andere Europese landen. Zo sluiten opleidingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. verpleegkunde. verpleegkunde. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor verpleegkunde verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor verpleegkunde verpleegkunde Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

Geneeskunde en levenswetenschappen

Geneeskunde en levenswetenschappen 2013-2014 Geneeskunde en levenswetenschappen Bachelor in de geneeskunde Bachelor en master in de biomedische wetenschappen Bachelor en master in de revalidatiewetenschappen en kinesitherapie INhoud 03

Nadere informatie

Lichamelijke Opvoeding

Lichamelijke Opvoeding Academiejaar 2014/2015 bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor onderwijs Secundair Onderwijs Lichamelijke Opvoeding Je ideale opleiding

Nadere informatie

Academiejaar 2013/2014. professionele. BIOchemie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2013/2014. professionele. BIOchemie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2013/2014 professionele bachelor CHEMIE BIOchemie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Professionele bachelor chemie BIOchemie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

bachelor in de verpleegkunde

bachelor in de verpleegkunde Academiejaar 2014/2015 Werk en behaal je diploma via een brugprogramma bachelor in de verpleegkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Werk en behaal je diploma via een brugprogramma Omdat jij je wilt

Nadere informatie

FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout

FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout FAQ deeltijds studeren opleiding vroedkunde Turnhout Kan je in Turnhout de opleiding vroedkunde in deeltijds gaan studeren? Ja, dit kan. Er wordt dan een individueel programma op maat gemaakt. Hebben jullie

Nadere informatie

Onderzoek. Stappenplan

Onderzoek. Stappenplan tudiekeuze Als het einde van het secundair onderwijs dichtbij komt, moet je een belangrijke keuze maken. Ga je verder studeren of zoek je een job? Beide keuzes kosten veel energie en hebben een redelijk

Nadere informatie

Faculteit Geneeskunde

Faculteit Geneeskunde zaterdag 14 maart 2015 Faculteit Geneeskunde Geneeskunde Tandheelkunde Logopedische en audiologische wetenschappen Biomedische wetenschappen Master in de verpleegkunde en de vroedkunde Master in het management

Nadere informatie

voedings- en dieetkunde

voedings- en dieetkunde Academiejaar 2014/2015 bachelor voedings- en dieetkunde voedings- en dieetkunde Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor voedingsen dieetkunde voedings- en dieetkunde Je ideale opleiding kiezen uit

Nadere informatie

Verder studer e n. Wat je best weet als student in spé

Verder studer e n. Wat je best weet als student in spé Verder studer e n Wat je best weet als student in spé Alles over verder studeren Alles over centen voor studenten www.centenvoorstudenten.be www.cebud.be www.studietoelagen.be Lees ook onze folder Studietoelage

Nadere informatie

Waarom kiezen voor EHSAL?

Waarom kiezen voor EHSAL? Waarom kiezen voor EHSAL? EHSAL biedt je een diploma van academisch niveau via een bedrijfsgerichte opleiding. Het onderwijs bij EHSAL is praktijkgericht: vanaf het begin toets je je kennis en inzichten

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt.

Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt. EEN OPLEIDING KIEZEN Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je hierover alle informatie vinden die je nodig hebt. Wat moet je doen? 1. Lees de instructie en de zoektips

Nadere informatie

Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond

Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond Kiezen voor het hoger onderwijs?! Infoavond Hogeschool PXL Elfde-Liniestraat 24 B-3500 Hasselt www.pxl.be - www.pxl.be/facebook INHOUD 1. Organisatie hoger onderwijs 2. Aanbod Hogeschool PXL 3. Leerkrediet

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Gitaar. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Gitaar Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30 Maak

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs.

Proefhoofdstuk Spaans. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. info@centrumvoorafstandsonderwijs. Proefhoofdstuk Spaans www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Onderzoek. Stappenplan

Onderzoek. Stappenplan Als het einde van het secundair onderwijs dichtbij komt, moet je weer een belangrijke keuze maken. Ga je verder studeren of zoek je een job. Beide keuzes kosten veel energie en hebben een redelijk grote

Nadere informatie

STUDIEGIDS (v. 3.0) INLEIDING

STUDIEGIDS (v. 3.0) INLEIDING STUDIEGIDS (v. 3.0) DEZE STUDIEGIDS GEEFT EEN OVERZICHT VAN DE OPLEIDINGEN EN DE VOORWAARDEN. VANAF 2014 KUNNEN SOMMIGE COLLEGES VIA INTERNET GEVOLGD WORDEN. ANDERE COLLEGES VEREISEN DAT DE STUDENT DE

Nadere informatie

Rechten. Bachelor in de rechten

Rechten. Bachelor in de rechten Rechten Bachelor in de rechten w w w. u h a s s e l t. b e Bachelor in de rechten BACHELOROPLEIDING Studieduur MASTEROPLEIDING (rechtstreeks, zonder voorwaarden) Studieduur Voorkennis Bachelor in de rechten

Nadere informatie

laboratoriumtechnologie

laboratoriumtechnologie Academiejaar 2015/2016 jobzekerheid bachelor biomedische laboratoriumtechnologie Farmaceutische en biologische laboratoriumtechnologie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor biomedische laboratoriumtechnologie

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad De leerling heeft in de 1ste en de 2de graad, de gelegenheid gehad zijn/haar interesses te ontdekken en heeft misschien al enig idee ontwikkeld over toekomstige werk- of studieplannen. Vaardigheden, inzet,

Nadere informatie

Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde?

Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde? Hoe word je leraar aardrijkskunde, biologie, chemie, fysica, informatica of wiskunde? FACULTEIT WETENSCHAPPEN SLO natuurwetenschappen, SLO wiskunde wet.kuleuven.be/studenten/slo Kies ik voor aardrijkskunde,

Nadere informatie

GENEESKUNDE & LEVENSWETENSCHAPPEN 2015-2016

GENEESKUNDE & LEVENSWETENSCHAPPEN 2015-2016 2015-2016 GENEESKUNDE & LEVENSWETENSCHAPPEN Bachelor in de geneeskunde Bachelor en master in de biomedische wetenschappen Bachelor en master in de revalidatiewetenschappen en kinesitherapie In deze brochure

Nadere informatie

Maak van je opleiding Wellnessmarketing een succes!

Maak van je opleiding Wellnessmarketing een succes! Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 +32 3 292 33 33 info@schoonheidsschool.com Maak van je opleiding Wellnessmarketing

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Rookstopconsulent. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Rookstopconsulent Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Elfjulistraat 39a, 9000 Hasselt, Simpernelstraat 27, 3511 Brussel, Timmerhoutkaai 4, 1000 +32 3 292 33 30

Nadere informatie

Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst

Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst HOGER INSTITUUT VOOR WIJSBEGEERTE Bachelor in de wijsbegeerte: 10 opties voor je toekomst Combineer filosofie met een andere opleiding (rechten, sociologie, psychologie, geschiedenis ) Beste (toekomstige)

Nadere informatie

SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT

SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT SCHAKELPROGRAMMA S UHASSELT Heb je een professioneel bachelordiploma op zak en wil je een academische master behalen? Dat kan! Via een schakelprogramma kun je doorstromen naar een bepaalde master. Het

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2012-2013 Inhoud Doel van de opleiding Situering van de opleiding Onderwijsvormen Onderwijsorganisatie

Nadere informatie

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master

Verder studer e n. Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Verder studer e n Zoek de zeven verschillen: bachelor en master Alles over bachelors en masters Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Beleidsdomein Onderwijs Vorming www.hogeronderwijsregister.be Awel,

Nadere informatie

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding)

Informatiebrochure. Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 F 050 38 11 71 www.howest.be Informatiebrochure Verkorte opleiding: Professionele Bachelor in de Verpleegkunde (Brugopleiding) ACADEMIEJAAR 2013-2014 Inhoud Doel

Nadere informatie

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be

Proefhoofdstuk Spaans voor beginners. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be. www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Proefhoofdstuk Spaans voor beginners www.centrumvoorafstandsonderwijs.be www.centrumvoorafstandsonderwijs.be Kom je cursus inkijken: Antwerpen, Frankrijklei 127, 2000 Gent, Oude Brusselseweg 125, 9050

Nadere informatie

Bijzondere beroepstitel:

Bijzondere beroepstitel: 2012 2013 Bijzondere beroepstitel: Verpleegkundige gespecialiseerd in de intensieve zorg en spoedgevallenzorg Hogeschool West-Vlaanderen Departement Rijselstraat 5 8200 Brugge T 050 38 12 77 Wouter.Decock@howest.be

Nadere informatie

23/02/2015 Filip Vervenne

23/02/2015 Filip Vervenne 23/02/2015 Filip Vervenne 1.Een kijk op het hoger onderwijs 2.Studeren in het hoger onderwijs 1. Een kijkop het hoger onderwijs Berekening van het studiegeld http://www.kuleuven.be/studentenadministratie/inschrijvingen/studiegelden/

Nadere informatie

Voor wie is het leerkrediet (en dus deze folder)?

Voor wie is het leerkrediet (en dus deze folder)? Leerkrediet Informatie Voor wie is het leerkrediet (en dus deze folder)? Diplomacontract: je volgt een opleiding met de bedoeling een diploma te behalen voor de volledige opleiding Creditcontract: je volgt

Nadere informatie

het beroep van verpleegkundige krijgt meer dan

het beroep van verpleegkundige krijgt meer dan Misschien overweeg je verpleegkundige te worden. Omdat je dan écht met mensen bezig bent. Misschien vraag je je af, of het beroep van verpleegkundige echt aantrekkelijk is? Of het goed verdient? Of de

Nadere informatie

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info?

Praktische informatie. > Inschrijven. > Hoe lang duurt de opleiding? > Wanneer zijn de examens? > Inschrijvingsgeld. > Meer info? Praktische informatie > Hoe lang duurt de opleiding? De colleges starten op 19 september 2006 en eindigen op 11 mei 2007. Ze kunnen plaatsvinden elke werkdag tussen 8u30 en 19u30. > Wanneer zijn de examens?

Nadere informatie

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren

BRUSSEL t. Master in het tolken. Faculteit Letteren BRUSSEL t Master in het tolken Faculteit Letteren Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook als je elders een

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen

Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen Studeren in het hoger onderwijs in Vlaanderen Hoger Beroepsonderwijs Hoger Beroepsonderwijs (HBO5): Na secundair onderwijs of via toelatingsexamen 3 jaar overdag of s avonds les volgen Les volgen in een

Nadere informatie

NIEUW! BA-NA-BA* BIO-INFORMATICA *BACHELOR NA BACHELOR

NIEUW! BA-NA-BA* BIO-INFORMATICA *BACHELOR NA BACHELOR NIEUW! BA-NA-BA* BIO-INFORMATICA *BACHELOR NA BACHELOR 2015-2016 BIO-INFORMATICA VOOR WIE Als je een bachelordiploma hebt in de Biomedische Laboratoriumtechnologie of een diploma hoger onderwijs waardoor

Nadere informatie

Departement gezondheidszorg - BANABA Zorgmanagement Geaccrediteerde opleiding door VHLORA* en NVAO*

Departement gezondheidszorg - BANABA Zorgmanagement Geaccrediteerde opleiding door VHLORA* en NVAO* Page1 Geachte mevrouw, heer Beste collega, Je bent werkzaam in de zorg als verpleegkundige, vroedvrouw, kinesist, ergotherapeut, diëtist, medisch secretaresse, laborant, maatschappelijk werker en je wilt

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.onderwijs.vlaanderen.be

Nadere informatie

INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES

INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES INFORMATIE ZOEKEN OP WEBSITES Je wil studeren aan een hogeschool of universiteit. Op het internet kan je alle informatie vinden die je nodig hebt. Wat moet je doen? 1. Lees de instructie op blad 2. 2.

Nadere informatie

POSTGRADUAAT NIET-CONFESSIONELE ZEDENLEER VOOR HET BASISONDERWIJS BRUGGE

POSTGRADUAAT NIET-CONFESSIONELE ZEDENLEER VOOR HET BASISONDERWIJS BRUGGE POSTGRADUAAT NIET-CONFESSIONELE ZEDENLEER VOOR HET BASISONDERWIJS BRUGGE PROFIEL OPLEIDING VOOR WIE? Deze opleiding is bedoeld om mensen die reeds een diploma hebben behaald in een geïntegreerde, specifieke

Nadere informatie

automatisering elektrotechniek biomedische technologie (elektromechanica) automatisatie biomedische technologie (elektromechanica) o elektrotechniek

automatisering elektrotechniek biomedische technologie (elektromechanica) automatisatie biomedische technologie (elektromechanica) o elektrotechniek Curriculum master in de industriële wetenschappen in Elektromechanica afstudeerrichting automatisering Elektromechanica afstudeerrichting elektromechanica Elektromechanica afstudeerrichting biomedische

Nadere informatie

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS

STUDIEPROGRAMMA S HOGER ONDERWIJS STUDIEPROGRAMMA S VAN HET HOGER ONDERWIJS Je krijgt het studieprogramma van een opleiding (=studie) aan een universiteit en aan een hogeschool. In de tabellen zie je alle opleidingsonderdelen (= vakken,

Nadere informatie

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen!

Studiek e uze. Neem je tijd voor belangrijke stappen! Studiek e uze Neem je tijd voor belangrijke stappen! Alles over studiekeuze Vlaamse infolijn - Onderwijs tel. 1700 (gratis nummer) Onderwijskiezer www.onderwijskiezer.be Departement Onderwijs www.ond.vlaanderen.be

Nadere informatie

Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen

Faculteit Industriële Ingenieurswetenschappen Faculteit Industriële Ingenieursschappen Infodag: zaterdag maart 06 Informatie voor alle opleidingen Bachelor in de industriële schappen (industrieel ingenieur) Schakelprogramma en master in de industriële

Nadere informatie

Campus Dansaert Campus Jette 2011

Campus Dansaert Campus Jette 2011 Campus Dansaert Campus Jette 2011 Talenttraining www.erasmushogeschool.be partner in de Universitaire Associatie Brussel Talenttraining? Ben ik goed voorbereid op het hoger onderwijs? Wat boeit me? Waarin

Nadere informatie

FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat

FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat FAQ Frequently Asked Questions Master na master Notariaat TOELATINGSVOORWAARDEN... 1 INSCHRIJVING... 2 STUDIETRAJECT... 2 STAGE... 4 WERKEN EN STUDEREN... 4 CURSUSMATERIAAL... 5 LESSENROOSTER... 5 EXAMENS...

Nadere informatie

BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015

BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015 BANABA INTENSIEVE ZORGEN EN SPOEDGEVALLENZORG 2014-2015 INHOUD 04 Doel van de opleiding 05 Banaba Intensieve zorgen en spoedgevallenzorg 06 Situering van de opleiding 08 Curricula 09 Individueel traject

Nadere informatie

Academiejaar 2016/2017. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2016/2017. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen NIEUWE CAMUS Academiejaar 2016/2017 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis lantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool

Nadere informatie

Academiejaar 2015/2016. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2015/2016. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen NIEUWE CAMPUS Academiejaar 2015/2016 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze

Nadere informatie

BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING IN DE TEW

BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING IN DE TEW BEDRIJFSECONOMISCHE WETENSCHAPPEN SPECIFIEKE LERARENOPLEIDING IN DE TEW 2014-2015 INFORMATIESESSIES OP: Woensdag 19 maart 2014-13.00 uur - lokaal B4 Donderdag 15 mei 2014-19.00 uur - lokaal B4 Donderdag

Nadere informatie

Leidraad voor aanvragen van vrijstellingen (EVK)

Leidraad voor aanvragen van vrijstellingen (EVK) Leidraad voor aanvragen van vrijstellingen (EVK) GEZ Gezondheidszorg Departement Gezondheidszorg Campus Oude Luikerbaan 79 3500 Hasselt Verantwoordelijke EVK Ann Bancken (ann.bancken@khlim.be) Academiejaar

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten. iets ver maar was bij familie

Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten. iets ver maar was bij familie id 3 Studiefase op het moment dat je op Erasmus vertrok Master eerste studiefase (hoofdinschrijving) opleiding Psychologie optie: Klinische- en Gezondheidspsychologie: Kinderen en adolescenten Land (bestemming)

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE VOOR KANDIDAAT STUDENTEN MASTER OF SCIENCE IN DE REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE

INFORMATIEBROCHURE VOOR KANDIDAAT STUDENTEN MASTER OF SCIENCE IN DE REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE INFORMATIEBROCHURE VOOR KANDIDAAT STUDENTEN MASTER OF SCIENCE IN DE REVALIDATIEWETENSCHAPPEN EN KINESITHERAPIE voor afgestudeerden van de masteropleiding lymfedrainage en oncologische fysiotherapie aan

Nadere informatie

automatisering elektrotechniek biomedische technologie (elektromechanica) automatisatie biomedische technologie (elektromechanica) o elektrotechniek

automatisering elektrotechniek biomedische technologie (elektromechanica) automatisatie biomedische technologie (elektromechanica) o elektrotechniek Curriculum master in de industriële wetenschappen in Elektromechanica afstudeerrichting automatisering Elektromechanica afstudeerrichting elektromechanica Elektromechanica afstudeerrichting biomedische

Nadere informatie

Academiejaar 2015/2016. bachelor in de verpleegkunde. Werk en behaal je diploma via een brugprogramma. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2015/2016. bachelor in de verpleegkunde. Werk en behaal je diploma via een brugprogramma. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2015/2016 bachelor in de verpleegkunde Werk en behaal je diploma via een brugprogramma Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor in de verpleegkunde Werk en behaal je diploma via een

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Bestuurskunde. Toelating Naam opleiding: Technische Bestuurskunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

BRUGOPLEIDING VERPLEEGKUNDE 2015-2016

BRUGOPLEIDING VERPLEEGKUNDE 2015-2016 BRUGOPLEIDING VERPLEEGKUNDE 2015-2016 INHOUD 04 Doel van de opleiding 06 Situering van de opleiding 08 Curricula 13 Algemene informatie 16 Hoe te bereiken? VOORWOORD Het personeel en de studenten van de

Nadere informatie

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009

FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA. ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 UNIVERSITEIT VAN AMSTERDAM FACULTEIT DER NATUURWETENSCHAPPEN, WISKUNDE EN INFORMATICA ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING Masterschool Life and Earth Sciences studiejaar 2008-2009 DE MASTEROPLEIDING BIOMEDICAL

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN

GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN Onze school heet u van harte welkom in de studierichting: TSO 3 de graad GEZONDHEIDS- EN WELZIJNSWETENSCHAPPEN Inschrijvingen: tijdens schooldagen en zomervakantie van 9u tot 12u en van 13u tot 16u Opendeurdag:

Nadere informatie

Profilering derde graad

Profilering derde graad Profilering derde graad De leerling heeft in de eerste en de tweede graad de gelegenheid gehad om zijn of haar interesses te ontdekken. Misschien heeft hij of zij al enig idee ontwikkeld over toekomstige

Nadere informatie

Specifieke lerarenopleiding economie

Specifieke lerarenopleiding economie Specifieke lerarenopleiding economie Leuven Brussel Antwerpen Faculteit Economie en Bedrijfswetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject

Nadere informatie

zet je vlot de stap naar de universiteit

zet je vlot de stap naar de universiteit Zo zet je vlot de stap naar de universiteit brugcursussen Brugcursussen spitsen zich toe op specifieke leerdomeinen zoals wiskunde, chemie, of op algemene startcompetenties voor universitair onderwijs

Nadere informatie

Master in de journalistiek

Master in de journalistiek BRUSSEL t Master in de journalistiek Faculteit Sociale Wetenschappen Welkom aan de KU Leuven, de grootste en oudste universiteit van België. Je kunt hier je studietraject verderzetten en verrijken, ook

Nadere informatie

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE

GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE GERONTOLOOG WORDEN MASTER OF SCIENCE Behaal een academisch diploma. Ontwikkel uw loopbaan als gerontoloog U bent nu net afgestudeerde bachelor of enige tijd werkzaam als zorgverstrekker in een ziekenhuis,

Nadere informatie

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER)

OER. Uitleg over de. Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Fractie VUUR, Universiteitsraad www.verenigingvuur.nl info@verenigingvuur.nl Voorwoord De Onderwijs-

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor sociaal werk. Maatschappelijk werk. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor sociaal werk. Maatschappelijk werk. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor sociaal werk Maatschappelijk werk Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen bachelor sociaal werk Maatschappelijk werk Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze

Nadere informatie

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam:

Project wiskunde: iteratie en fractalen. Naam: Project wiskunde: iteratie en fractalen Naam: Klas: 6EW-6LW-6WW 1 Doelstellingen De leerlingen leren zelfstandig informatie verwerven en verwerken over een opgelegd onderwerp. De leerlingen kunnen de verwerkte

Nadere informatie

Biomedische Wetenschappen

Biomedische Wetenschappen Biomedische Wetenschappen 2011-2012 Bachelor en master in de biomedische wetenschappen BACHELOROPLEIDING Afstudeerrichtingen en studieduur MASTEROPLEIDING (rechtstreeks zonder voorwaarden) Afstudeerrichtingen

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Verkort traject. Bachelor in de. verpleegkunde voor vroedkundigen

Verkort traject. Bachelor in de. verpleegkunde voor vroedkundigen NIEUWE CAMUS Academiejaar 2015/2016 studeren combineren Bachelor in de verpleegkunde Verkort traject bachelor in de verpleegkunde voor vroedkundigen Artesis lantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor in de

Nadere informatie

Bachelor in Sociale Readaptatiewetenschappen Kinderen, jongeren en welzijn

Bachelor in Sociale Readaptatiewetenschappen Kinderen, jongeren en welzijn Bachelor in Sociale Readaptatiewetenschappen Kinderen, jongeren en welzijn KHLeuven aangename KENNISMAKING Hallo! We kennen elkaar nog niet, maar wees gerust: lang zal dat niet duren. Aan de Katholieke

Nadere informatie

Aanvraagformulier toelatingsprocedure Faculteit Theologie en Religiewetenschappen

Aanvraagformulier toelatingsprocedure Faculteit Theologie en Religiewetenschappen AANVRAAGFORMULIER TOELATINGSPROCEDURE FACULTEIT THEOLOGIE EN RELIGIEWETENSCHAPPEN NEDERLANDSTALIG PROGRAMMA 2014-2015 Bachelor met verminderde studieomvang Certificaat voor het godsdienstonderwijs Rechtstreekse

Nadere informatie

MASTER IN DE RECHTEN OVERHEID EN RECHT RECHTSBEDELING

MASTER IN DE RECHTEN OVERHEID EN RECHT RECHTSBEDELING MASTER IN DE RECHTEN OVERHEID EN RECHT RECHTSBEDELING WAT JE ZEKER MOET WETEN? diploma master in de rechten samenwerkingsverband tul (UHasselt en Universiteit Maastricht) en de KU Leuven afstudeerrichtingen

Nadere informatie