NJi-Monitor. Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "NJi-Monitor. Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009"

Transcriptie

1 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009

2

3 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009 Paolo van der Steenhoven Dolf van Veen

4 2010 Nederlands Jeugdinstituut Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op enige andere wijze zonder voorafgaande schriftelijke toestemming. Het Nederlands Jeugdinstituut heeft dit onderzoek verricht in opdracht van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Al het mogelijke werd gedaan om de informatie in dit boek zo juist en actueel mogelijk te maken als kan. Auteurs of uitgever kunnen niet verantwoordelijk gesteld worden voor mogelijke nadelen die lezers door eventuele onvolkomenheden in het boek zouden kunnen ondervinden. Auteurs Paolo van der Steenhoven en Dolf van Veen Foto omslag Marcel van den Bergh ISBN Nederlands Jeugdinstituut Catharijnesingel 47 Postbus DE Utrecht Telefoon

5 Inhoud Samenvatting 7 Inleiding 19 1 Kenmerken van het mbo Scholen voor mbo in Nederland Kenmerken van de respons Verantwoording dataverzameling 22 2 Zorg in en om de school Beleidsmatige inbedding van deelnemerszorg Zorgcoördinator als spil in de deelnemerszorg Voorzieningen voor deelnemerszorg Doorgaande zorglijnen vo-mbo Programma s voor deelnemers niveau Samenhang deelnemerszorg en sociale veiligheid 37 3 Inzet schoolmaatschappelijk werk 39 4 Overleg van het onderwijs met gemeenten Overleg met externe instellingen Bestuurlijk overleg met gemeenten 43 5 Zorg- en adviesteams in het mbo Aantal ROC s met ZAT toegenomen Bereik en omvang besproken deelnemerspopulatie Functies en administratieve organisatie ZAT Deelnemers aan het ZAT Borging samenwerking partners in ZAT Werkrelaties met politie en justitie Beoordeling van het functioneren van het ZAT Gepercipieerde resultaten van het ZAT 68 Bijlage Betrouwbaarheidsmarges 73

6

7 Samenvatting Meer aandacht voor deelnemerszorg bij ROC s Negen van iedere tien ROC s (85%) hebben de beleidsontwikkeling met betrekking tot de samenwerking in de zorg in en om de school als taak gedefinieerd en de uitvoering daarvan bij een medewerker of een afdeling belegd. In 2008 rapporteerde 63% van de instellingen dat te hebben gedaan. De uitwerking van het beleid vervat in een plan van aanpak of actieplan is op 61% van de ROC s voor de hele instelling (51%) of delen daarvan (10%) gerealiseerd. Deze percentages wijken nauwelijks af van die van vorig jaar toen 64% een actieplan had. Groei van aantal zorgcoördinatoren bij ROC s Aan de taak/functie van zorgcoördinator wordt in de deelnemerszorg veel waarde toegekend, omdat de zorgcoördinator als deskundige het aanspreekpunt is voor de inhoud, de kwaliteit en de organisatie van de zorgstructuur binnen de school. In 2009 heeft 89% van de ROC s een zorgcoördinator of een soortgelijke functionaris in dienst. In 2008 meldde 49% van de ROC s dat er een zorgcoördinator bij de instelling werkzaam is. Bij 37% van de ROC s zijn de taken en bevoegdheden van de zorgcoördinator geheel uitgewerkt, bij 39% is dat gedeeltelijk gedaan en bij 7% niet. Naast de zorgcoördinator is een belangrijke taak in de deelnemerszorg weggelegd voor de taakdocent zorg. De taakdocent is een docent uit het opleidingsteam die basisbegeleiders ondersteunt bij signaleren en formuleren van hulpvragen. Tweederde van de ROC s (66%) heeft taakdocenten zorg in dienst. Een kwart heeft ze (nog) niet en bij 7% is het onbekend of deze taak of een soortgelijke taak wordt vervuld. De taken en bevoegdheden voor de taakdocent zijn bij 20% van de ROC s geheel en bij 39% deels vastgelegd.

8 8 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009 Impuls schoolmaatschappelijk werk Het schoolmaatschappelijk werk (smw) vervult een belangrijke functie in het ROC wanneer de grenzen van begeleiding in zicht komen vanwege de omvang en intensiteit van problemen of omdat de totale leefsituatie een belangrijke oorzaak is van de problematiek. Het mbo ontvangt sinds 2009 rijkssubsidie om te besteden aan smw. Hiermee is het een basisvoorziening op alle mbo-scholen. In het voorbije schooljaar beschikt 78% van de ROC s over smw. Een vijfde beschikt (nog) niet over smw in het betreffende schooljaar. In het schooljaar had 73% van de ROC s smw en in was dat 66%. Het potentiële bereik van het smw, dat is het aantal deelnemers per fte smw, bedraagt landelijk 1 fte per 4882 in 2009 tegen 6592 deelnemers in Ook in 2009 treden verschillen in capaciteit en bereik op tussen de vier grote steden en de rest van Nederland maar het verschil is kleiner geworden. In de vier grote steden is 40% van de totale capaciteit voor smw in Nederland beschikbaar. In 2008 was het aandeel van de G4-gemeenten 61%, met andere woorden de capaciteit in de rest van Nederland is gegroeid. Het smw in de G4-gemeenten is bereikbaar voor gemiddeld 2795 deelnemers waar dat in de rest van Nederland twee keer zoveel is (6287 deelnemers) in 2008 was dat nog drie keer zoveel. Deelnemers die van de diensten van het smw gebruikmaken, hebben gemiddeld 2,8 keer contact (de helft heeft 1 tot 2,5 keer contact). De kans dat een deelnemer een beroep doet op het smw is 2,6%. Met andere woorden, 25,7 op iedere duizend deelnemers hebben in het schooljaar contact met het smw gehad. Breed aanbod voorzieningen voor deelnemerszorg In het aanbod van specifieke programma s voor deelnemers verandert er de laatste jaren weinig. Minimaal 70% van de ROC s biedt vijf programma s aan zoals faalangsttraining, sociale-vaardigheidstraining, hulp bij dyslexie, cursussen voor verhoging van de assertiviteit en cursussen voor verbetering van het zelfvertrouwen of zelfbeeld.

9 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs Vele ROC s hebben programma s ontwikkeld die worden ingezet bij de instroom van deelnemers. In 2009 screenen alle scholen deelnemers met een verhoogd risico op motivatieproblemen, leerachterstanden of psychosociale problemen. Op enkele uitzonderingen na geven de ROC s (95%) aan op alle drie genoemde probleemvelden te screenen. In 2008 gold dat voor 81% van de ROC s. Specifieke aandacht deelnemers niveau 1-2 De deelnemerspopulatie op niveau 1-2 kent een hoger uitvalrisico en de probleemdruk, dat is het percentage deelnemers dat psychosociale begeleiding behoeft of heeft, is hoger dan bij de deelnemers op niveau 3-4. Daarop anticiperen scholen. Een derde van de ROC s (32%) rapporteert dat er specifieke (voorbereidende) programma s zijn voor deelnemers die niet zonder meer kunnen instromen in een opleiding op niveau 1-2. Zes van iedere tien ROC s (61%) hebben geen programma s voor deze doelgroep. Het percentage scholen dat deze programma s aanbiedt is opmerkelijk lager dan in Toen meldde juist 61% dat de school deze programma s wel aanbiedt. In 2007 rapporteerde 50% dat er voor deze specifieke doelgroep programma s bestaan. De verklaring voor dit verschil is waarschijnlijk gelegen in de verschuiving van niveau-1-opleidingen in de richting van allerlei maatwerktrajecten waar deelnemers drempelloos kunnen instromen (zoals plusvoorzieningen) en waarvoor geen voorbereidend programma meer nodig is. ROC s hebben een afgestemd onderwijsaanbod voor groepen jongeren die dreigen uit te vallen vanwege leerproblemen, psychosociale problemen, motivatieproblemen of een combinatie van voornoemde problemen. AKA-opleidingen (Arbeidsmarkt gekwalificeerd Assistent) en maatwerktrajecten kunnen voor deze groepen jongeren soelaas bieden. De begeleiding van deze deelnemers is in vergelijking met andere deelnemers in het mbo intensiever en er wordt in sommige gevallen ook specifieke zorg aangeboden. Een ruime meerderheid van de ROC s (85%) biedt AKA-opleidingen of varianten daarop aan. Naast of in plaats van AKA-opleidingen biedt 44% van de ROC s maatwerktrajecten aan voor deelnemers op niveau 1 en 2. De helft (49%) zegt niet over een dergelijk aanbod te beschikken maar 39% geeft aan daar wel behoefte aan te hebben.

10 1 0 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009 Samenhang sociale-veiligheidsbeleid en deelnemerszorg positief beoordeeld, relatie met Veiligheidshuis blijft achter Volgens 59% van de ROC s heeft de school een sociale-veiligheidsbeleid. Bij 29% ontbreekt er beleid maar 27% meldt dat de instelling bezig is met de voorbereiding. Scholen met een sociale-veiligheidsbeleid zijn van oordeel dat in 63% van de gevallen er afstemming is met de deelnemerszorg. Bij de resterende 37% is dat niet het geval. Het oordeel over de afstemming tussen de deelnemerszorg en sociale-veiligheidsbeleid wijkt opmerkelijk af van vorig jaar. Tweederde (67%) is tevreden met de afstemming tussen zorg- en veiligheidsbeleid. In 2008 was dat 20%. Dertien procent is ontevreden noch tevreden en nog eens 13% is ontevreden (dat was 12% vorig jaar). Ruim een derde (37%) stemt het sociale-veiligheidsbeleid af met een justitieel netwerk zoals het Justitieel Casusoverleg of het Veiligheidshuis, 54% doet dat niet en 10% heeft geen kennis over mogelijke aansluiting bij een justitieel netwerk. In 2008 stemde 29% af met een justitieel netwerk. Aantal ZAT s bij ROC s ook in 2009 gegroeid In 2009 heeft 89% van de 44 ROC s in Nederland een of meer ZAT s, een toename van 7 procentpunten ten opzichte van De resterende 11% heeft (nog) geen ZAT. In 2003 had 42% van de ROC s de beschikking over een of meer ZAT s. De ROC s nemen voor wat betreft de dekkingsgraad van ZAT s van de drie onderwijssectoren een middenpositie in. In het voortgezet onderwijs beschikt 96% van de schoolvestigingen over een ZAT en in het primair onderwijs heeft 63% van de basisscholen toegang tot een bovenschools ZAT. In 12 van de 15 provincies en grootstedelijke regio s hebben alle ROC s een of meer ZAT s. In de provincie Utrecht, Noord-Brabant en Limburg blijven de cijfers achter bij het landelijk gemiddelde.

11 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs De 39 ROC s met een of meer ZAT s tellen gezamenlijk 112 ZAT s. Dat zijn gemiddeld 2,9 ZAT s per instelling. De helft heeft er 1 of 2, de resterende helft 3 tot 11. Het aantal ZAT s is in één jaar gegroeid met 28 ZAT s, een toename van 33%. In 2008 hadden 34 ROC s gezamenlijk 84 ZAT s, gemiddeld 2,4 ZAT s per instelling. De helft had er 1. In 2009 is een doorsnee ZAT in een ROC actief voor 4292 deelnemers. Dat noemen we het (potentiële) bereik van het ZAT. In 2008 werd een gemiddeld bereik van 4101 deelnemers gemeten. De helft van de ZAT s heeft een bereik van 170 tot 2500 deelnemers, de resterende helft van 2600 tot Van de in het ZAT besproken deelnemers volgt 26% een opleiding op niveau 1, 20% op niveau 2 en 32% op niveau 3-4. Een vijfde (21%) wordt tot een andere groep deelnemers gerekend. Deze verdeling naar niveau is vergeleken met de populatie van alle deelnemers bij ROC s in Nederland. Op de ROC s volgt 4% van de deelnemers een opleiding op niveau 1, 26% op niveau 2 en 70% op niveau 3-4. Hiermee vergeleken zijn deelnemers uit niveau 1 en 2 sterk oververtegenwoordigd in de casusbesprekingen. Basisfuncties ZAT s onveranderd De ZAT s bij de ROC s vervullen in (zeer) hoge mate drie functies: de advisering of consultatie van docenten, mentoren en ander schoolpersoneel (71%), het verrichten van interdisciplinaire probleemanalyse van ingebrachte casussen en vaststellen van ondersteuningsbehoeften (61%), en de verwijzing of toeleiding van deelnemers naar een externe instelling voor hulp of zorg (61%). Deze top drie is qua samenstelling onveranderd sinds Een derde tot circa de helft ziet het als zijn taak om (externe) hulpverlening af te stemmen op de eigen onderwijszorg, kortdurende begeleiding of hulp aan de deelnemer en/of zijn gezin te bieden, en problemen van deelnemers te verkennen door gesprekken en screening. Ten opzichte van 2007 zijn deze percentages nauwelijks veranderd.

12 1 2 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009 Hogere deelname van meeste kerninstellingen in ZAT Het NJi hanteert een richtlijn voor de samenstelling van een ZAT. Naast medewerkers van de school worden acht externe instellingen tot gewenste deelnemers van het ZAT gerekend. Vier van de acht kerninstellingen participeren in driekwart tot bijna alle ZAT s. Het gaat om: leerplichtambtenaar (92%), maatschap pelijk werk (90%), RMC (79%) en bureau jeugdzorg (74%). In de helft tot tweederde van de ZAT s nemen de gezondheidszorg (66%), ggz (63%) en de politie (58%) deel. Het speciaal onderwijs neemt in 34% van de ZAT s deel. De verslavingszorg neemt van de overige instellingen het vaakst deel (71%). Voor alle kerninstellingen met uitzondering van de politie en de ggz worden ten opzichte van 2008 hogere deelnamecijfers gemeten maar de verschillen zijn niet statistisch significant. De meeste ZAT s zijn ook dit jaar samengesteld uit een leerplichtambtenaar, een schoolmaatschappelijk werker en een medewerker van het RMC. Deze partijen nemen aan 71% van de ZAT s deel. De ZAT s beschouwd naar de vijf meest deelnemende partijen laat zien dat bij 47% van de ZAT s de leerplichtambtenaar, maatschappelijk werk, RMC, gezondheidszorg en bureau jeugdzorg deelnemen. In 8% van de ZAT s participeren alle acht kernpartijen samen. Gemeten naar deelnamefrequentie nemen vier kerninstellingen in 66% tot 87% van de ZAT s altijd deel aan de casusbesprekingen. In aflopende volgorde zijn dat de leerplichtambtenaar, het maatschappelijk werk, RMC en bureau jeugdzorg. De gezondheidszorg en de ggz nemen in circa de helft van de ZAT s altijd deel aan de besprekingen. De politie en het speciaal onderwijs nemen altijd deel bij respectievelijk 29% en 13% van de ZAT s. De verslavingszorg is evenals voorgaande jaren van alle niet-kernpartijen het vaakst aanwezig: 42% neemt altijd deel aan de besprekingen. Schriftelijke borging samenwerking onveranderd Tussen 33% en 52% van de deelnemende instellingen hebben met het ZAT schriftelijke afspraken gemaakt over hun deelname. De gezondheidszorg, het maatschappelijk werk en bureau jeugdzorg hebben bij 50% tot 52% van de ZAT s hun deelname schriftelijk vastgelegd. Ten opzichte van 2008 en 2007

13 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs meten we voor de gezondheidszorg en bureau jeugdzorg hogere percentages schriftelijke afspraken maar deze verschillen zijn niet statistisch significant. Globaal oordeel functioneren van ZAT positief In 2009 worden drie aspecten van het functioneren van het ZAT door minimaal driekwart van de voorzitters als goed tot zeer goed beoordeeld: de samenwerking tussen de leden van het ZAT (84%); de expertise van de deelnemende partijen van het ZAT (89%); het voorzitterschap (76%). Deze aspecten figureerden ook in 2008 en 2007 in de top drie. Het algemene oordeel van mbo-instellingen over het ZAT is, uitgedrukt in een rapportcijfer, gemiddeld 6,9. In 2007 en 2008 werd een 7,2 gegeven. De rapport cijfers variëren van vijf tot negen; 46% geeft een zeven en 27% een zes. Evenals in 2008 melden acht van iedere tien ZAT s (81%) dat zij hun werkprocessen evalueren. Dat geldt ook voor de evaluatie van de resultaten die het ZAT behaalt (84%). Driekwart (76%) evalueert de resultaten én werkprocessen. Vijf procent evalueert resultaten noch werkprocessen. maar er zijn ook verbeterpunten Er zijn verschillende onderdelen van de taakuitvoering van de ZAT s die volgens respondenten verbetering behoeven. Dat zijn aspecten van het dagelijks functioneren die middelmatig of slecht zijn beoordeeld. De vier meest negatief scorende aspecten zijn: de tijdige verwijzing van leerlingen, de duidelijkheid rond het dossiergebruik (problemen met de privacy), de inbedding van het ZAT in de structuur van de interne deelnemerszorg op de school, en de kwaliteit van de ZAT-administratie. Bij 58% van de ZAT s doen zich wel eens problemen voor bij de doorverwijzing van deelnemers naar zorg- of hulpverleningsinstellingen en 11% ondervindt in zijn geheel geen problemen. De ggz (45%) en bureau jeugdzorg (32%) worden het vaakst genoemd als instellingen waarbij zich problemen voordoen met doorverwijzing.

14 1 4 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009 De problemen worden vooral veroorzaakt door wachtlijsten en in mindere mate de leeftijdsgrens van 18 jaar. Resultaten op kwaliteit, snelheid en effectiviteit Dit jaar behalen de ZAT s naar het oordeel van een meerderheid van de ZATvoorzitters in (zeer) hoge mate resultaten bij: goede samenwerking tussen school en externe instellingen bij hulpverlening (68%); doeltreffende aanpak van problemen (68%); verdieping en verbreding in de probleemstelling van de besproken deelnemers (55%); snel mobiliseren van passende begeleiding of hulp (55%). De samenstelling van deze top vier komt overeen met die van 2007 en Evenals in 2008 meldt driekwart van de scholen (76%) dat er met vmboscholen in de regio afspraken zijn gemaakt over de aansluiting rond risico- en zorgleerlingen. Een kwart (24%) heeft geen afspraken met de scholen in de regio maar zegt wel bezig te zijn met de voorbereiding van dergelijke afspraken. Bestuurlijke samenwerking onderwijs met gemeenten Negen van de tien colleges van bestuur van de ROC s (91%) voeren over een of meer van elf voorgelegde thema s periodiek overleg met de gemeente(n). Vier gespreksonderwerpen staan bij een meerderheid van de scholen op de agenda: de aanpak van voortijdig schoolverlaten en problematisch verzuim (66%), het veiligheidsbeleid op en rond de school (63%), de inzet van het maatschappelijk werk op school (63%) en de inzet in gecombineerde programma s (onderwijs-zorg-arbeid) voor zover (mede)gefinancierd door de gemeente (56%). In vergelijking met 2008 wordt er vaker met gemeenten gesproken over het veiligheidsbeleid (63% in 2009 tegen 54% in 2008 en de inzet van het maatschappelijk werk (63% tegen 51%) en van de gezondheidszorg (49% tegen 42%). De inzet van de Leerplicht/RMC (66% tegen 88%) en de samenwerking van het mbo met de (op te richten) Centra voor Jeugd en Gezin (34% tegen 56%) wordt minder vaak genoemd.

15 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs Een derde van de ROC s (31%) bespreekt bovengenoemde thema s geheel binnen het kader van de Lokaal Educatieve Agenda (LEA) en nog eens derde doet dat gedeeltelijk (31%). Acht van iedere tien ROC s (83%) rapporteren dat zij met de gemeente over de inzet van een of meer van lokaal gefinancierde voorzieningen schriftelijke afspraken hebben gemaakt. De afspraken tussen ROC s en de gemeente hebben net als in voorgaande jaren vooral betrekking op twee wettelijke taken van de gemeente: de aanpak van voortijdig schoolverlaten (RMC) en de bestrijding van verzuim door handhaving van de leerplicht (door 63% van de scholen in een convenant vastgelegd). Op afstand volgen schriftelijke afspraken over het veiligheidsbeleid op en rond de school (42%), de inzet van (school)maatschappelijk werk (42%), en de inzet van gecombineerde programma s voor onderwijs, zorg en arbeidsmarkt (39%). AOC s en vakscholen Aan het onderzoek hebben evenals vorig jaar ook AOC s en vakscholen meegewerkt. De ZAT-ontwikkeling bij deze kleinere mbo-scholen is in vergelijking met de ROC s later op gang gekomen en de responsaantallen van deze scholen zijn klein. Om het beeld van trendmatige ontwikkelingen bij het ROC niet te vertekenen, worden de belangrijkste resultaten voor negen AOC s en tien vakscholen hieronder apart gepresenteerd. Een meerderheid van de AOC s (6 van de 9) en een minderheid van de vakscholen (4 van de 10) hebben de beleidsontwikkeling met betrekking tot de samenwerking in de zorg in en om de school als taak gedefinieerd en de uitvoering daarvan bij een medewerker of een afdeling belegd. Zes van de 9 AOC s hebben een actieplan of plan van aanpak. Voor de vakscholen geldt dit voor 3 van de 10 scholen. Alle AOC s geven aan een of meer zorgcoördinatoren in dienst te hebben. Zeven van de 10 vakscholen hebben een zorgcoördinator of soortgelijke taak/ functie, 2 vakscholen zijn bezig met de voorbereiding van deze taak/functie en 1 vakschool kent deze taak/functie niet.

16 1 6 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009 Bij 5 van de 9 AOC s zijn taakdocenten zorg in dienst. Bij de vakscholen zijn dat er 6 van de 10. Eén AOC en 1 vakschool melden de voorbereiding van deze taak, 3 AOC s en vakscholen hebben deze taak niet. Acht van de 9 AOC s en 5 van de vakscholen hebben voor delen of de hele school smw. De gemiddelde capaciteit van het smw op 4 AOC s is 0,7 fte. Bij vier vakscholen is de capaciteit 0,4 fte. Het gemiddelde bereik per fte is 4993 deelnemers. Van iedere 1000 deelnemers hebben er 13,9 contact met het smw gehad. Nagenoeg alle AOC s rapporteren dat zij bij de instroom van nieuwe deelnemers programma s inzetten zoals compenserende programma s bij leerachterstanden, screening van deelnemers op psychosociale problematiek en studietwijfelaars achterhalen. Bij de vakscholen worden minder vaak initiatieven op dit gebied ondernomen. Alleen het screenen van deelnemers op psychosociale problematiek en het zo nodig inzetten van ondersteuning, en het achterhalen van gegevens uit de intake waar specifieke begeleiding gewenst is, gebeurt bij een ruime meerderheid (8/10) van de vakscholen. Twee van de 9 AOC s en 1 vakschool melden dat zij specifieke (voorbereidende) programma s aanbieden aan deelnemers die niet zonder meer kunnen instromen in een opleiding op niveau 1-2. Zes van de 9 AOC s en geen van de vakscholen hebben een aanbod van AKAopleidingen. Meer dan in 2008 (3 van de 14) melden AOC s dat zij AKA-opleidingen aanbieden. Drie AOC s en 3 vakscholen hebben (ook) maatwerktrajecten voor deelnemers op niveau 1 en 2 in hun onderwijsaanbod. Vier van de 9 AOC s en 5 van de 10 vakscholen voeren een sociale-veiligheidsbeleid. Eén AOC en 2 vakscholen melden dat er afstemming is tussen het socialeveiligheidsbeleid en de deelnemerszorg. In 2009 beschikken 10 van de 14 AOC s in Nederland over een of meer ZAT s en 4 niet. Van alle 12 vakscholen in Nederland hebben er 3 een ZAT en 9 niet. Het bereik van een ZAT bij AOC s en vakscholen samen varieert van 75 tot 8000 deelnemers. Dat zijn er gemiddeld 945, aanmerkelijk kleiner dan een gemiddeld ROC. De helft van de ZAT s werkt voor 450 deelnemers of minder.

17 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs Verdeeld naar opleidingsniveau volgt 16% van de in het ZAT besproken deelnemers een opleiding in niveau 1, 29% in niveau 2, 41% in niveau 3-4, en wordt 13% wordt tot een andere groep deelnemers gerekend. De top drie van functies bij de 21 ZAT s bij AOC s en vakscholen is gelijk aan die van de ROC s: de advisering of consultatie van schoolfunctionarissen, een interdisciplinaire probleemanalyse, en de verwijzing of toeleiding van deelnemers naar externe instellingen. Van de acht kerninstellingen in het mbo nemen bij de ZAT s van de AOC s en vakscholen in alflopende volgorde van deelnamegraad de leerplichtambtenaar, politie, maatschappelijk werk, bureau jeugdzorg en de gezondheidszorg het vaakst deel. De leerplichtambtenaar en de maatschappelijk werker zijn ook het meest frequent van alle partijen aanwezig (bij 17 van de 21 ZAT s). Bij de ZAT s waarin de vijf meest genoemde kerninstellingen participeren, heeft de helft tot driekwart van de kerninstellingen schriftelijke afspraken over hun deelname gemaakt. De top drie van in (zeer) hoge mate door het ZAT behaalde resultaten luidt als volgt: goede samenwerking tussen school en externe instellingen, verdieping en verbreding in de probleemstelling, en doeltreffende aanpak van problemen. Een snelle indicatie door bureau jeugdzorg is een resultaatgebied waarop de meeste ZAT s geen resultaten van het ZAT zien. Drie van de 9 AOC s en 5 van de 10 vakscholen voeren periodiek bestuurlijk overleg met de gemeente over uiteenlopende thema s op het gebied van leerplicht, voortijdig schoolverlaten, welzijn, zorg en veiligheid. Een minderheid van AOC s (2) en vakscholen (4) heeft met de gemeente afspraken gemaakt over de inzet van functionarissen of voorzieningen op de school. Ten opzichte van 2008 is er geen verandering in deze situatie opgetreden.

18

19 Inleiding In het middelbaar beroepsonderwijs is de laatste jaren een sterke impuls gegeven aan de zorg van deelnemers en de samenwerking met partners daarin. Aanvankelijk onder invloed van de landelijke aandacht voor de zorgbreedte in het mbo en daarna door het streven om voortijdige uitval zonder startkwalificatie tegen te gaan, hebben ook mbo-instellingen de samenwerking met (jeugd) zorginstellingen gezocht om kwaliteit van hun begeleiding te verbreden en te versterken. Deze partnerinstellingen van scholen op het gebied van gezondheid, welzijn, zorg, speciaal onderwijs, leerplicht en veiligheid werken in de ZAT s (zorg- en adviesteams) op opleidings- of locatieniveau samen met vertegenwoordigers van de servicecentra en trajectbureaus van de school. De ZAT s zijn zodanig samengesteld dat multidisciplinaire beoordeling, handelingsadvisering aan de opleiding en activeren en afstemmen van hulp en begeleiding aan de deelnemer adequaat en snel in gang gezet kunnen worden. ZAT s in het mbo kunnen zowel op centraal als op vestigingsniveau actief zijn. De MBO Raad, de AOC Raad en het Nederlands Jeugdinstituut werken op dit terrein intensief samen, daarbij financieel ondersteund door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Sinds 2004 inventariseert het NJi de stand van zaken in het mbo op het gebied van de interne deelnemersbegeleiding en de samenwerking met externe partijen in de zorg voor deelnemers. In 2007 is het onderzoek herhaald en uitgebreid met vestigingen van de AOC s, in 2009 zijn daar de vakscholen met een mbo-afdeling aan toegevoegd. In dit rapport zijn de resultaten vervat van het onderzoek in Opbouw rapportage Het rapport is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 1 wordt kort stilgestaan bij enkele kenmerken van het mbo in Nederland en van de respons. In hoofdstuk 2 wordt ingegaan op het zorgbeleid van de scholen in het mbo. Het smw in het mbo heeft de laatste jaren een impuls gekregen en staat in hoofdstuk 3 centraal. In hoofdstuk 4 is het bestuurlijk/ambtelijk overleg tussen schoolbesturen en

20 2 0 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2009 gemeenten het centrale thema. In hoofdstuk 5 wordt beschreven hoe de ZAT s in het mbo zijn georganiseerd, welke functies zij vervullen, hoe zij functioneren en welke resultaten zij volgens respondenten behalen. In de rapportage worden de resultaten voor de ROC s gepresenteerd en waar mogelijk en zinvol met voorgaande jaren vergeleken. Zo wordt voor de ROC s de ontwikkeling over de afgelopen jaren inzichtelijk gemaakt. De resultaten van het onderzoek onder de AOC s en vakscholen met een mbo-afdeling worden per onderwerp separaat gepresenteerd. We scheiden ROC s van AOC s en vakscholen in de analyse om het meerjarige beeld voor de ROC s zuiver te houden bij het ROC zijn de ontwikkelingen op het gebied van de ZAT s eerder in gang gezet en ook verder gevorderd. Het toevoegen van de resultaten van de AOC s en vakscholen met een mbo-afdeling aan de cijfers van de ROC s zou het beeld te veel vertekenen.

21 1 Kenmerken van het mbo Alvorens de resultaten van het onderzoek te presenteren, wordt in dit hoofdstuk ingegaan op enkele kenmerken van instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo) in Nederland in het algemeen en de ROC s, AOC s en vakscholen in de respons in het bijzonder. 1.1 Scholen voor mbo in Nederland In 2009 telt het mbo 42 Regionale Opleidingen Centra (ROC s). Daarnaast zijn er dertien Agrarische Opleidingen Centra (AOC s) en twaalf vakscholen op mboniveau. In het mbo wordt een leerling aangeduid met deelnemer. Als we kijken naar aantallen deelnemers in het mbo dan treden er grote verschillen op tussen deze instellingen. Hierbij gaat het alleen om het mbo; deelnemers uit het vmbo en educatie vallen erbuiten. Op 1 oktober 2009 telden 42 ROC s gezamenlijk deelnemers in het mbo. In 2008 waren er dat Het aantal deelnemers varieert over de ROC s van 570 tot Gemiddeld zijn dat er Bij de twaalf AOC s met een mbo-afdeling varieert het aantal deelnemers van 978 tot Het gemiddelde bedraagt 2446, aanmerkelijk lager dan bij de ROC s. De vakscholen zijn gemiddeld het kleinst met 2050 deelnemers per vestiging. Tabel 1.1 Aantallen deelnemers en instellingen in het mbo (peildatum: 1 oktober 2009) deelnemers totaal min max gem instellingen ROC s AOC s vakscholen totaal bron: DUO/ILT

22 2 2 NJi-Monitor Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs Kenmerken van de respons Een kwart van de vragenlijsten (27%) is ingevuld door een zorgcoördinator of een medewerker die zich met deelnemersbegeleiding of zorg bezighoudt. Een vijfde van de respondenten (20%) is hoofd, directeur of manager van de deelnemersbegeleiding, deelnemerszorg of servicecentrum, nog eens 20% is staf- of beleidsmedewerker en 17% vestigings- of afdelingsdirecteur. De resterende 17% heeft een andere functie. 1.3 Verantwoording dataverzameling Hieronder lichten we de werkwijze toe bij de dataverzameling bij de mbo-instellingen. Het onderzoek is uitgevoerd in de periode oktober januari De verzamelde gegevens hebben betrekking op het schooljaar Dataverzameling ROC s De onderzoekspopulatie bestaat uit 44 functionarissen zorg van alle ROC s, onder wie drie functionarissen van een ROC met grote vestigingen die over verschillende gemeenten zijn verspreid en die een afzonderlijk zorgbeleid voeren. Deze functionarissen zijn verantwoordelijk voor de ontwikkeling van het beleid voor de psychosociale begeleiding van deelnemers. Zij maken doorgaans deel uit van de regionale kenniskring zorgstructuren MBO. De respons bij de ROC s bedraagt na een rappel 41 ingevulde lijsten, een respons van 93%. Evenals in voorgaande jaren is de functionarissen zorg van de ROC s gevraagd aan te geven welke opleiding(en) of vestiging(en) over een ZAT beschikken en in voorkomend geval naam en adres van de ZAT-voorzitters voor vervolgonderzoek te vermelden. Dat heeft 77 namen en adressen van ZAT-voorzitters in het ROC opgeleverd. Deze functionarissen zijn vervolgens aangeschreven met een vragenlijst gericht op de organisatie, functies en resultaten van het ZAT. Na correctie voor verkeerde adressen (2) bedraagt de respons na rappel 38 ingevulde vragenlijsten, een respons van 51%. Dataverzameling AOC s Er zijn twaalf AOC s in Nederland. De AOC s hebben nevenvestigingen die ruimtelijk sterk verspreid zijn. Aan veertien instellingen/vestigingen is een

Leerlingenzorg en ZAT s in het mbo

Leerlingenzorg en ZAT s in het mbo Factsheet juli 2010, nummer 12 Monitor 2009 Leerlingenzorg en ZAT s in het mbo Zorg- en adviesteams (ZAT s) vervullen een centrale rol in de zorgstructuur van het middelbaar beroepsonderwijs en het jeugdbeleid.

Nadere informatie

Zorg in en om het mbo

Zorg in en om het mbo Factsheet Augustus 2011, nummer 18 Monitor 2010 Zorg in en om het mbo Samenvatting Monitor 2010 Om problemen bij jongeren tijdig te kunnen signaleren én het hoofd te bieden, zodat zij hun opleiding succesvol

Nadere informatie

Leerlingenzorg en ZAT s in het mbo

Leerlingenzorg en ZAT s in het mbo Factsheet September 2009, nummer 8 Monitor 2008 Leerlingenzorg en ZAT s in het mbo Zorg- en adviesteams (ZAT s) vervullen een centrale rol in de zorgstructuur van het middelbaar beroepsonderwijs en het

Nadere informatie

Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2010

Deelnemerszorg en ZAT s in het middelbaar beroepsonderwijs 2010 Monitor In deze publicatie vindt u het verslag van het jaarlijkse onderzoek naar de leerlingenzorg en zorg- en adviesteams (ZAT s) in het middelbaar beroepsonderwijs in Nederland. Het onderzoek is verricht

Nadere informatie

Leerlingenzorg en ZAT s in het voortgezet onderwijs

Leerlingenzorg en ZAT s in het voortgezet onderwijs Factsheet September 2009, nummer 7 Monitor 2008 Leerlingenzorg en ZAT s in het voortgezet onderwijs Voor het zesde achtereenvolgende jaar heeft het NJi de stand van zaken in de leerlingenzorg in het voortgezet

Nadere informatie

Zorg in en om de school hoofdbevindingen Zorg- en adviesteams in kort bestek

Zorg in en om de school hoofdbevindingen Zorg- en adviesteams in kort bestek Factsheet Mei 2011, nummer 17 Monitor 2010 Zorg in en om de school hoofdbevindingen Zorg- en adviesteams in kort bestek Het onderwijsbeleid is erop gericht te bevorderen dat scholen kunnen omgaan met verschillen

Nadere informatie

Leerlingenzorg en ZAT's in het vo en mbo

Leerlingenzorg en ZAT's in het vo en mbo Factsheet April 2012, nummer 23 Monitor 2011 Leerlingenzorg en ZAT's in het vo en mbo Het onderwijsbeleid is erop gericht te bevorderen dat scholen kunnen omgaan met verschillen tussen leerlingen en dat

Nadere informatie

Leerlingenzorg, zorgteams en ZAT s in het primair onderwijs

Leerlingenzorg, zorgteams en ZAT s in het primair onderwijs Monitor 2009 Factsheet September 2010, nummer 11 Leerlingenzorg, zorgteams en ZAT s in het primair onderwijs In het primair onderwijs wordt de samenwerking van scholen met externe zorginstellingen op twee

Nadere informatie

Factsheet Zorgteams en ZAT s in het onderwijs, 2014

Factsheet Zorgteams en ZAT s in het onderwijs, 2014 In een reeks factsheets besteedt het NCOJ aandacht aan diverse aspecten van de zorgstructuur in het onderwijs. april 2015, nummer 3 Factsheet Zorgteams en ZAT s in het onderwijs, 2014 De gegevens zijn

Nadere informatie

Leerlingenzorg en ZAT s in het (voortgezet) speciaal onderwijs

Leerlingenzorg en ZAT s in het (voortgezet) speciaal onderwijs Factsheet Oktober 2011, nummer 20 Monitor 2010 Leerlingenzorg en ZAT s in het (voortgezet) speciaal onderwijs Voor scholen in het (voortgezet) speciaal onderwijs is, naast het verzorgen van onderwijs,

Nadere informatie

Het ZAT en de deelnemerszorg bij het ROC van Amsterdam

Het ZAT en de deelnemerszorg bij het ROC van Amsterdam Het ZAT en de deelnemerszorg bij het ROC van Amsterdam 1. Het Zat Het Zorg- en adviesteam (ZAT) dat van dit ROC meedeed aan het IKZ-programma betrof het in Amsterdam Zuidoost genoemde zorgteam, werkzaam

Nadere informatie

Reboundvoorzieningen in het voortgezet onderwijs

Reboundvoorzieningen in het voortgezet onderwijs Factsheet Januari 2012, nummer 22 Monitor 2010 Reboundvoorzieningen in het voortgezet onderwijs In toenemende mate zijn de reboundvoorzieningen bedoeld als tijdelijke voorzieningen voor opvang en onderzoek

Nadere informatie

Zorg in en om de AOC s. Een tussenstand van de samenwerking tussen kinderopvang en jeugdzorg

Zorg in en om de AOC s. Een tussenstand van de samenwerking tussen kinderopvang en jeugdzorg Zorg in en om de AOC s Een tussenstand van de samenwerking tussen kinderopvang en jeugdzorg Zorg in en om de AOC s 1 Inleiding Deze brochure is bedoeld voor de mbo afdelingen van de AOC s (het groene beroepsonderwijs).

Nadere informatie

Reboundvoorzieningen in het voortgezet onderwijs 2012 en 2013

Reboundvoorzieningen in het voortgezet onderwijs 2012 en 2013 Factsheet Maart 2014, nummer 27 Monitor 2014 Reboundvoorzieningen in het voortgezet onderwijs 2012 en 2013 Reboundvoorzieningen tijdelijke voorzieningen voor opvang en onderwijs voor leerlingen met gedragsproblemen

Nadere informatie

De plusvoorziening en de zorgstructuur in het MBO

De plusvoorziening en de zorgstructuur in het MBO De plusvoorziening en de zorgstructuur in het MBO Alternatieve trajecten ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten Sinds een aantal jaren staat de vermindering van het voortijdig schoolverlaten hoog

Nadere informatie

Aanleiding: steeds meer dure rugzakken

Aanleiding: steeds meer dure rugzakken PASSEND ONDERWIJS Van rugzak naar maatpak Auteurs José Hermanussen, Expertisecentrum Beroepsonderwijs & Ria Groenenberg november 2014 Ouderen weten het nog wel: leerlingen die niet goed konden meekomen

Nadere informatie

De inhoud van het schoolmaatschappelijk werk

De inhoud van het schoolmaatschappelijk werk Op basis van haar onderzoek Probleemdruk en zorgstructuur in het middelbaar beroepsonderwijs pleit het Nederlands Jeugdinstituut in september 2008 voor het introduceren van het schoolmaatschappelijk werk

Nadere informatie

Investeren in zorg en de strijd tegen schooluitval

Investeren in zorg en de strijd tegen schooluitval Investeren in zorg en de strijd tegen schooluitval Het kabinet wil het aantal nieuwe schooluitvallers in 2012 halveren. Van 70.000 schooluitvallers in 2002 naar 35.000 schooluitvallers in 2012. Zij heeft

Nadere informatie

Checklist kwaliteit van het ZAT in het VO

Checklist kwaliteit van het ZAT in het VO Checklist kwaliteit van het ZAT in het VO Nederlands Jeugdinstituut Landelijk steunpunt ZAT ZAT infolijn t (030) 230 65 64 e infozat@nji.nl i www.zat.nl 1. Realisatie van de doelen/prestaties doelen/prestaties

Nadere informatie

Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 2009

Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 2009 Werkt Gedragswerk? Evaluatie project Gedragswerk Juni 29 Evaluatieonderzoek Gedragswerk, juni 29 1 Inleiding Met het Ministerie van OCW is afgesproken dat in het schooljaar 28 29 een evaluatie zou worden

Nadere informatie

???Factsheet??????????? Mei 2008, nummer 5

???Factsheet??????????? Mei 2008, nummer 5 ???Factsheet??????????? Mei 2008, nummer 5 LCOJ-Monitor 2007 Leerlingenzorg en Zorg- en adviesteams in het onderwijs Zorg- en adviesteams (ZAT s) zijn multidisciplinaire teams, waarin instellingen die

Nadere informatie

DOORGAANDE ZORGLIJNEN IN DEN HAAG

DOORGAANDE ZORGLIJNEN IN DEN HAAG DOORGAANDE ZORGLIJNEN IN DEN HAAG Eindrapportage Hans Kruijssen, adviseur m.m.v. Rineke Huysmans, ROC Mondriaan juni 2010 Vooraf Met deze eindrapportage aan de stuurgroep Spirit4you rondt de projectleider

Nadere informatie

Wat worden leerlingen en ouders hier beter van? Wat levert het op voor leerkrachten, scholen en partners?

Wat worden leerlingen en ouders hier beter van? Wat levert het op voor leerkrachten, scholen en partners? Wat worden leerlingen en ouders hier beter van? Wat levert het op voor leerkrachten, scholen en partners? Passend onderwijs Zorg- en adviesteams Integraal indiceren Centrum voor jeugd en gezin De lokale

Nadere informatie

Model convenant Zorg- en adviesteam in het onderwijs

Model convenant Zorg- en adviesteam in het onderwijs Model convenant Zorg- en adviesteam in het onderwijs CONVENANT Zorg- en adviesteam School/Scholen/SWV xxx Deelnemende organisaties: Deelnemer 1 Deelnemer 2 Deelnemer 3 Deelnemer 4 Deelnemer 5 Deelnemer

Nadere informatie

Onderwijs en vluchtelingenkinderen

Onderwijs en vluchtelingenkinderen Onderwijs en vluchtelingenkinderen Zijn scholen en onderwijsgevenden voldoende toegerust om vluchtelingenkinderen onderwijs te bieden? Een enquête onder onderwijsgevenden van basisscholen, scholen voor

Nadere informatie

Preventieproject De Overstap 2015 April 2015

Preventieproject De Overstap 2015 April 2015 Preventieproject De Overstap 2015 April 2015 Gemeente Den Haag Dienst Onderwijs, Cultuur en Welzijn Afdeling Leerlingzaken Postbus 12 652 2500 DP Den Haag Bezoekadres: Spui 70, Den Haag Projectcoördinatoren

Nadere informatie

Ondersteuning in het Nederlandse onderwijs

Ondersteuning in het Nederlandse onderwijs Ondersteuning in het Nederlandse onderwijs Chaja Deen, Nederlands Jeugdinstituut Corian Messing, Nederlands Jeugdinstituut Bas Wijnen, Nederlands Jeugdinstituut Juni 2014 Deze factsheet schetst hoe in

Nadere informatie

Aanpak: Signalerings- en vangnetfunctie. Beschrijving

Aanpak: Signalerings- en vangnetfunctie. Beschrijving Aanpak: Signalerings- en vangnetfunctie De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld

Nadere informatie

Aan. Het College van Bestuur van alle ROC's, AOC's en vakscholen. Alle leden van de kenniskringen MBO. Geachte heer/mevrouw

Aan. Het College van Bestuur van alle ROC's, AOC's en vakscholen. Alle leden van de kenniskringen MBO. Geachte heer/mevrouw Aan Het College van Bestuur van alle ROC's, AOC's en vakscholen Alle leden van de kenniskringen MBO toelichting op de aanvullende verslaglegging SMW in het MBO Projectnummer 117804 09/0634/sr 27 10 09

Nadere informatie

Programma. Passend onderwijs ZAT - CJG; samen sterk voor de jeugd. Landelijk Steunpunt ZAT s

Programma. Passend onderwijs ZAT - CJG; samen sterk voor de jeugd. Landelijk Steunpunt ZAT s Passend onderwijs ZAT - CJG; samen sterk voor de jeugd Themaconferenties WSNS-coördinatoren en bestuurders Dinsdag 22 september 2009, Rotterdam Woensdag 30 september 2009, Weert Maandag 5 oktober 2009,

Nadere informatie

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Inspectie Jeugdzorg Utrecht, april 2013 Samenvatting Eind december 2012 heeft de Inspectie Jeugdzorg via een digitale vragenlijst een inventariserend onderzoek

Nadere informatie

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D17 (PA 4 september 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief

Maatschappelijke Ontwikkeling Ingekomen stuk D17 (PA 4 september 2013) Beleidsontwikkeling. Datum uw brief Ingekomen stuk D17 (PA 4 september 2013) Aan de Gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105

Nadere informatie

Landelijke doelstelling

Landelijke doelstelling 1 Landelijke doelstelling Op 9 augustus 2012 is per RMC-regio een convenant ondertekend. Voor RMC Oost Groningen (RMC regio1) is het convenant ondertekend door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

ZORGPLAN. Christelijk Lyceum Delft VMBO

ZORGPLAN. Christelijk Lyceum Delft VMBO ZORGPLAN Christelijk Lyceum Delft VMBO 1 Missie en visie van de school Het CLD wil zijn leerlingen een veilige omgeving bieden, waarin zij kunnen opgroeien tot verantwoordelijke en vrije mensen. Wij beschouwen

Nadere informatie

Monitoring Utrechtse School: Tweede meting

Monitoring Utrechtse School: Tweede meting Monitoring Utrechtse School: Tweede meting R. Kennis M. Roelofs T. Eimers E. Keppels 29 augustus 2012 Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt, Nijmegen 2012 Kenniscentrum Beroepsonderwijs Arbeidsmarkt,

Nadere informatie

Vaststellen verzuimprotocol Beroeps en Volwassenen Educatie

Vaststellen verzuimprotocol Beroeps en Volwassenen Educatie Openbaar Onderwerp Vaststellen verzuimprotocol Beroeps en Volwassenen Educatie Programma / Programmanummer Onderwijs / 1073 BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Om schooluitval

Nadere informatie

Zorg- en adviesteam in het onderwijs

Zorg- en adviesteam in het onderwijs standaard Convenant Zorg- en adviesteam in het onderwijs Product van het programma Intensivering Kwaliteit Zorg- en adviesteams NJi Onderwijs & Jeugdzorg / LCOJ mei 2008 Inhoudsopgave Inleiding Convenant

Nadere informatie

Traject van de toekomst

Traject van de toekomst Gebundelde kracht in een kansrijk MBO 10 januari 2013 Traject van de toekomst Bovenschoolse opvang Groningen Hans Everhardt Programmamanager VSV regiogelden Aanleiding Traject vd Toekomst Regionale analyse

Nadere informatie

Kaderplan Trajectbegeleiding Duin en Kruidbergmavo

Kaderplan Trajectbegeleiding Duin en Kruidbergmavo Kaderplan Trajectbegeleiding Duin en Kruidbergmavo 1. Doel van de trajectgroep-achtige voorziening voor eigen school. Ondersteuning en uitbreiding huidige zorgteam, vooruitlopend op de wet passend onderwijs

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren. Schoolmaatschappelijk werker (1 fte)

Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren. Schoolmaatschappelijk werker (1 fte) VACATURE Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren Schoolmaatschappelijk werker (1 fte) Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire (EOZ) biedt ondersteuning en

Nadere informatie

PROTOCOL MELDING EN REGISTRATIE VOORTIJDIG SCHOOLVERLATERS REGIO ZUID-HOLLAND ZUID

PROTOCOL MELDING EN REGISTRATIE VOORTIJDIG SCHOOLVERLATERS REGIO ZUID-HOLLAND ZUID PROTOCOL MELDING EN REGISTRATIE VOORTIJDIG SCHOOLVERLATERS REGIO ZUID-HOLLAND ZUID Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 Voorwoord 2 Hoofdstuk 1 Inleiding. 3 Hoofdstuk 2 Melding en registratie. 5 Bijlage 1 Stroomschema

Nadere informatie

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving Aanpak: Bijzondere Zorg Team Namens de gemeente Deventer hebben drie netwerkpartners de vragenlijst gezamenlijk ingevuld. Dit zijn Dimence GGZ, Tactus verslavingszorg, en Iriszorg maatschappelijke opvang.

Nadere informatie

Wat doe ik, wa ik en wat wil i

Wat doe ik, wa ik en wat wil i DC START Wat doe ik, wa ik en wat wil i VAN EN VOOR HEEL DRENTHE Drenthe College is een regionaal opleidingen centrum, een school voor middelbaar beroepsonderwijs (mbo), volwasseneneducatie, bedrijfsopleidingen

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012

SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012 SCHORSINGEN EN VERWIJDERINGEN 2007/2008-2011/2012 Utrecht, januari 2013 INHOUD Samenvatting 4 Inleiding 6 1 Trends en wetenswaardigheden 8 1.1 Inleiding 8 1.2 Trends 8 1.3 Wetenswaardigheden 11 2 Wet-

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek Expertisecentrum Onderwijszorg (EOZ) bij het Expertisecentrum Onderwijs Zorg Bonaire

RAPPORT VAN BEVINDINGEN. Kwaliteitsonderzoek Expertisecentrum Onderwijszorg (EOZ) bij het Expertisecentrum Onderwijs Zorg Bonaire RAPPORT VAN BEVINDINGEN Kwaliteitsonderzoek Expertisecentrum Onderwijszorg (EOZ) bij het Expertisecentrum Onderwijs Zorg Bonaire Plaats : Kralendijk, Bonaire Datum onderbezoek : 11 november 2015 Rapport

Nadere informatie

Voortijdige Schoolverlaters Zoetermeer. Schooljaar 2014-2015

Voortijdige Schoolverlaters Zoetermeer. Schooljaar 2014-2015 Voortijdige Schoolverlaters Zoetermeer Schooljaar 2014-2015 Juridische Aangelegenheden en Bestuursondersteuning / Onderzoek en Statistiek Voortijdige schoolverlaters Zoetermeer Schooljaar 2014-2015 Januari

Nadere informatie

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs

Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs 1 Monitor schoolloopbanen voortgezet onderwijs Factsheet oktober 2014 In 2013 heeft O+S in opdracht van de Amsterdamse Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling (DMO) voor het eerst onderzoek gedaan naar de

Nadere informatie

Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren. Ambulant onderwijskundig begeleider (1 fte)

Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren. Ambulant onderwijskundig begeleider (1 fte) VACATURE Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire is op zoek naar een ervaren Ambulant onderwijskundig begeleider (1 fte) Stichting Expertisecenter Onderwijs Zorg Bonaire (EOZ) biedt zorg en begeleiding

Nadere informatie

Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?!

Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?! Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?! Kort verslag van een OC+-initiatief rond thuiszittende leerlingen uit het primair onderwijs in de regio Eindhoven November 2012 Een publicatie

Nadere informatie

Bezorg uw school een superteam! Een eigen zorg- en adviesteam: dichterbij dan u denkt

Bezorg uw school een superteam! Een eigen zorg- en adviesteam: dichterbij dan u denkt Bezorg uw school een superteam! Een eigen zorg- en adviesteam: dichterbij dan u denkt Een zorg- en adviesteam: een goede zet voor school, gezin én kind. Scholen in het (voortgezet) speciaal onderwijs kunnen

Nadere informatie

Achtergrondinformatie formatiemeter 2014

Achtergrondinformatie formatiemeter 2014 Achtergrondinformatie formatiemeter 2014 Aanleiding De formatierichtlijn leerplichtfunctie dateert uit 2007. Een aantal ontwikkelingen is aanleiding om de formatierichtlijn in 2013 tegen het licht te houden.

Nadere informatie

Aanval op de uitval. perspectief en actie

Aanval op de uitval. perspectief en actie Aanval op de uitval perspectief en actie Fatma wil fysiotherapeut worden. En dat kan ze ook. Maar ze heeft nog een wel een lange leerloopbaan te gaan. Er kan in die leerloopbaan van alles misgaan waardoor

Nadere informatie

RMC jaarverslag 2013-2014

RMC jaarverslag 2013-2014 RMC jaarverslag 2013-2014 RMC subregio Vallei Ede Renswoude Rhenen Scherpenzeel Veenendaal - Wageningen Aanpak verzuim en voortijdig schoolverlaten 18 23 jaar Inhoudsopgave 1. Samenvatting...3 2. Inleiding...4

Nadere informatie

Taken van interne begeleiders in de samenwerking

Taken van interne begeleiders in de samenwerking Taken van interne begeleiders in de samenwerking Hoewel dé intern begeleider niet bestaat, heeft de Landelijke Beroepsgroep voor Intern Begeleiders (LBib) toch geprobeerd wat overzicht te brengen in de

Nadere informatie

BS Parcivalschool/ Arnhem Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Parcivalschool Ouders vinden 'De leerkracht' op school het

BS Parcivalschool/ Arnhem Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Parcivalschool Ouders vinden 'De leerkracht' op school het Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Parcivalschool Enige tijd geleden heeft onze school BS Parcivalschool deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 131022

Nadere informatie

Agenda voor de Toekomst Aanval op de schooluitval 2015-2018. RMC regio Zuid-en Midden- Kennemerland

Agenda voor de Toekomst Aanval op de schooluitval 2015-2018. RMC regio Zuid-en Midden- Kennemerland Agenda voor de Toekomst Aanval op de schooluitval 2015-2018 RMC regio Zuid-en Midden- Kennemerland Gemeenschappelijke Regeling Schoolverzuim en VSV per 1 januari 2014 Organisatie Bestuurlijk: Leerplicht,

Nadere informatie

DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD. Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad

DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD. Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad DE CLIËNTENRAAD BEOORDEELD Onderzoek naar de tevredenheid met het functioneren van de cliëntenraad -

Nadere informatie

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013

7 Passend onderwijs. 7.1 Algemeen. 7.2 Interne begeleiding. Schoolgids 2012-2013 7 Passend onderwijs 7.1 Algemeen Kinderen zijn nieuwsgierig en willen graag leren. Deze eigenschap hoort bij het kind zijn. Alle kinderen verdienen aandacht en zorg, maar zeker ook diegenen die moeite

Nadere informatie

Ondersteuningsprofiel van Lyceum Ypenburg

Ondersteuningsprofiel van Lyceum Ypenburg Ondersteuningsprofiel van Lyceum Ypenburg Inhoud 1. Ondersteuningsaanbod... 2 a. Basisondersteuning:... 2 b. Extra ondersteuning... 6 c. Grenzen aan de ondersteuning... 7 20140825 ondersteuningsprofiel

Nadere informatie

NJi-monitor Reboundvoorzieningen voortgezet onderwijs 2007

NJi-monitor Reboundvoorzieningen voortgezet onderwijs 2007 NJi-monitor Reboundvoorzieningen voortgezet onderwijs 2007 Paolo van der Steenhoven Dolf van Veen Utrecht 2008 Nederlands Jeugdinstituut, afdeling Onderwijs & Jeugdzorg / LCOJ, 2008 Nederlands Jeugdinstituut

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

Kwetsbare studenten in het MBO

Kwetsbare studenten in het MBO Kwetsbare studenten in het MBO Een verkennend onderzoek Uitgevoerd voorjaar 2011 Inhoud 1. conclusies 2. aanleiding en opzet onderzoek 3. detectie zorgstudenten 4. extra begeleiding 5. dossiervorming en

Nadere informatie

Jaarverslag Leerlingzaken

Jaarverslag Leerlingzaken Jaarverslag Leerlingzaken 2014 2015 Inhoud Voorwoord > Tabel: Aantal Leerlingen in Utrecht > Visie en uitgangspunten > Tabel: Verzuimcijfers > De Wet > Tabel: Vrijstellingen > Tabel: Controle in het mbo

Nadere informatie

Factsheet Passend Onderwijs

Factsheet Passend Onderwijs Factsheet Passend Onderwijs November 2010 Inleiding Deze factsheet geeft feiten en cijfers over het passend onderwijs in Nederland. De factsheet is een vervolg op de Factsheet Passend onderwijs van januari

Nadere informatie

Werkdruk in het onderwijs

Werkdruk in het onderwijs Rapportage Werkdruk in het primair en voortgezet onderwijs DUO ONDERWIJSONDERZOEK drs. Vincent van Grinsven dr. Eric Elphick drs. Liesbeth van der Woud Maart 2012 tel: 030-2631080 fax: 030-2616944 email:

Nadere informatie

Samenvatting. BS De Driehoek/ Griendtsveen. Resultaten Personeelstevredenheidspeiling (PTP) BS De Driehoek

Samenvatting. BS De Driehoek/ Griendtsveen. Resultaten Personeelstevredenheidspeiling (PTP) BS De Driehoek Resultaten Personeelstevredenheidspeiling (PTP) BS De Driehoek Enige tijd geleden heeft onze school BS De Driehoek deelgenomen aan de personeelstevredenheidspeiling onder de teamleden. Van onze school

Nadere informatie

Samenvatting. BS Benjamin/ Brunssum. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Benjamin. Ouders vinden 'Begeleiding' op school het belangrijkst

Samenvatting. BS Benjamin/ Brunssum. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Benjamin. Ouders vinden 'Begeleiding' op school het belangrijkst BS Benjamin/ Brunssum Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS Benjamin Enige tijd geleden heeft onze school BS Benjamin deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland

Nadere informatie

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel pagina 1 van 8 Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel Algemene gegevens School BRIN School voor Speciaal Basisonderwijs De Kring (20KY00) School voor Speciaal Basisonderwijs De Kring 20KY Directeur

Nadere informatie

iets voor jou? Leerlingzorg

iets voor jou? Leerlingzorg iets voor jou? Leerlingzorg Leerlingzorg Waarom deze wegwijzer? Soms heb je wel eens vragen maar weet je niet waar je ze kunt stellen of waar je hiervoor heen moet op school. Deze wegwijzer zal je helpen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap,

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 107 15 juni 2009 Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 29 mei 2009, nr. BVE/I&I/118094,

Nadere informatie

Rapportage Kunsten-Monitor 2014

Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Inleiding In 2014 heeft de AHK deelgenomen aan het jaarlijkse landelijke onderzoek onder recent afgestudeerden: de Kunsten-Monitor. Alle bachelor en master afgestudeerden

Nadere informatie

Protocol. Schoolverzuim 18+ ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten

Protocol. Schoolverzuim 18+ ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten Protocol Schoolverzuim 18+ ter voorkoming van voortijdig schoolverlaten mei 2014 1. Inleiding Verzuim is vaak een voorbode van voortijdig schooluitval. Door een goede verzuimregistratie, een preventief

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

Jaarplan Leerplicht. Schooljaar 2013-2014. Gemeente Velsen

Jaarplan Leerplicht. Schooljaar 2013-2014. Gemeente Velsen Jaarplan Leerplicht Schooljaar 2013-2014 Gemeente Velsen 1 2 Inleiding Alle kinderen in Nederland hebben recht op onderwijs. Zo kunnen zij zich voorbereiden op de maatschappij en de arbeidsmarkt. In Nederland

Nadere informatie

Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012

Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012 Jaarverslag leerplicht Schooljaar 2011-2012 Voorwoord 2 Behandelzaken 3 Tabellen & Grafieken 4 Toelichting cijfers jaarverslag 7 Trajectbureau Opleiding & Werk 8 Voorwoord De gemeente Soest wil dat alle

Nadere informatie

Taakprofielen. De voorzitter

Taakprofielen. De voorzitter Taakprofielen In dit onderdeel worden profielen weergegeven voor de taken die uitgevoerd worden ten behoeve van het ZAT in het mbo. De taakprofielen zijn door het NIJ Onderwijs & Jeugdzorg ontworpen in

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK SUBSIDIE REGIONAAL PROGRAMMA 2012-2015

PLAN VAN AANPAK SUBSIDIE REGIONAAL PROGRAMMA 2012-2015 PLAN VAN AANPAK SUBSIDIE REGIONAAL PROGRAMMA 2012-2015 Betreft maatregel:2 Flexservice/flexopvang bij ROC s met specifieke inzet op mbo3 en 4 Activiteit:Maatwerk ondersteuning en begeleiding per locatie/team

Nadere informatie

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007

LelyStadsGeluiden. De mening van de jongeren gepeild. School en werk 2007 LelyStadsGeluiden De mening van de jongeren gepeild School en werk 007 In 007 hebben.37 jongeren meegewerkt aan de jongerenenquête. Het onderzoek had als doel om in kaart te brengen wat jongeren doen,

Nadere informatie

Een gezond leven in een gezond ROC. ZAT structuur MBO Rotterdam

Een gezond leven in een gezond ROC. ZAT structuur MBO Rotterdam Een gezond leven in een gezond ROC ZAT structuur MBO Rotterdam Programma Kort Kennismaken Inleiding: De ZAT structuur MBO Rotterdam Casus: een Mini ZAT Plus Inzet zorg in de ROC s Afronding Kennismakingsvraag

Nadere informatie

Instellingen voor auditief en communicatief beperkte leerlingen. Van Vraag naar Ondersteuning. Landelijk kader inrichting passend onderwijs

Instellingen voor auditief en communicatief beperkte leerlingen. Van Vraag naar Ondersteuning. Landelijk kader inrichting passend onderwijs Instellingen voor auditief en communicatief beperkte leerlingen Van Vraag naar Ondersteuning Landelijk kader inrichting passend onderwijs november 2014 De stichting Siméa behartigt de belangen van de instellingen

Nadere informatie

Observatieklas. samen een eigen wijze weg vinden

Observatieklas. samen een eigen wijze weg vinden Observatieklas samen een eigen wijze weg vinden Observatieklas De Rotonde In de Plusvoorziening realiseren wij een Observatieklas, die na het schooljaar 2010-2011 wordt geëvalueerd. Plusvoorziening De

Nadere informatie

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel

Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel pagina 1 van 7 Gecomprimeerd schoolondersteuningsprofiel Algemene gegevens School BRIN Charlois (18OR00) Charlois 18OR00 Directeur Lydia van den Hoonaard Adres Clemensstraat 117 3082 CE ROTTERDAM Telefoon

Nadere informatie

Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen'

Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen' Checklist bij 'Een doorgaande lijn PO - VO voor hoogbegaafde leerlingen' 3.1 Het management Op managementniveau worden zeven standaarden onderscheiden, die elk een aantal indicatoren omvatten. Na het scoren

Nadere informatie

Actieplan Veilige School 2015-2018

Actieplan Veilige School 2015-2018 Actieplan Veilige School 2015-2018 Inleiding De actieplannen Veilige School 1 van de afgelopen jaren hebben er voor gezorgd dat het onderwerp veiligheid goed op de kaart van het Haagse onderwijs staat.

Nadere informatie

BS It Pertoer/ Weidum Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS It Pertoer Ouders vinden 'De leerkracht' op school het belangrijkst

BS It Pertoer/ Weidum Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS It Pertoer Ouders vinden 'De leerkracht' op school het belangrijkst BS It Pertoer/ Weidum Samenvatting Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) BS It Pertoer Enige tijd geleden heeft onze school BS It Pertoer deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland

Nadere informatie

Wethoudersoverleg Sociaal Domein

Wethoudersoverleg Sociaal Domein Wethoudersoverleg Sociaal Domein Onderdeel : Jeugd Agendapunt : 9 Nummer : 13.0004438 Onderwerp: Plan van aanpak Passend Onderwijs Bijlagen: Inleiding: Vanaf 1 augustus 2014 zijn scholen verplicht een

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Primair Onderwijs Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL!

SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL! SAMENVATTING EVALUATIE PROGRAMMA SCHAKEL! Aanleiding Het Vervangingsfonds voert regelmatig grootschalige projecten of programma s uit om een extra impuls te geven aan de aanpak van het ziekteverzuim in

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

Passend Onderwijs. VMBO met leerwegondersteuning Leerwegen: BBL, KBL, TL. pomonavmbo.nl

Passend Onderwijs. VMBO met leerwegondersteuning Leerwegen: BBL, KBL, TL. pomonavmbo.nl Passend Onderwijs VMBO met leerwegondersteuning Leerwegen: BBL, KBL, TL pomonavmbo.nl Welkom op onze school Elk kind heeft recht op goed onderwijs. Ook kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Met

Nadere informatie

Toelichting ontwikkelingsperspectief

Toelichting ontwikkelingsperspectief Toelichting ontwikkelingsperspectief Dit document is bedoeld als achtergrond informatie voor de scholen, maar kan ook (in delen, zo gewenst) gebruikt worden als informatie aan ouders, externe partners

Nadere informatie

Schorsingen en verwijderingen in het funderend onderwijs

Schorsingen en verwijderingen in het funderend onderwijs Schorsingen en verwijderingen in het funderend onderwijs Inspectie van het Onderwijs, december 2015 Jaarlijks rapporteert de Inspectie van het Onderwijs over het schorsen en verwijderen van leerlingen

Nadere informatie

Samenvatting. BS De Meeander/ Locatie Heelweg. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) Locatie Heelweg

Samenvatting. BS De Meeander/ Locatie Heelweg. Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) Locatie Heelweg Resultaten Oudertevredenheidspeiling (OTP) Locatie Heelweg Enige tijd geleden heeft onze school Locatie Heelweg deelgenomen aan de oudertevredenheidspeiling. In heel Nederland hebben in totaal 200864 ouders

Nadere informatie