Pro: Visie, missie en het curriculum

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pro: Visie, missie en het curriculum"

Transcriptie

1 Pro: Visie, missie en het curriculum Wat is goed praktijkonderwijs, en welke rol speelt het curriculum PrO daarbij? Inhoud Inleiding 1. Missie 2. Visie 3. Leerproces 4. Doelen en inhouden 5. Domeinen, streef- en beheersingsdoelen 6. Gebruik Tenslotte Inleiding Scholen gaan zich voorbereiden op, of zijn bezig met de invoering van het curriculum PrO. Dat is een stapsgewijs proces 1. Het voor u liggende stuk is bedoeld als handreiking voor de eerste stap in dit proces: de visie op goed praktijkonderwijs (in relatie tot het curriculum). Niet meer dan dat. Scholen kunnen ervoor kiezen deze handreiking te gebruiken, maar kunnen ook eigen of andere bronnen aanboren bij het formuleren van hun visie. 1. Missie Praktijkonderwijs leidt leerlingen op voor volwaardige deelname aan de samenleving. Het onderwijs dat de leerlingen krijgen, staat in het teken van voorbereiding op zo zelfstandig mogelijk wonen werken vrije tijd besteden burgerschap. Dit zijn 4 levensgebieden of domeinen waarvoor leerlingen in het praktijkonderwijs worden toegerust. De basis voor deze - door het LWV PrO geformuleerde - missie ligt in de wettelijke opdracht, zoals die is vastgelegd in de Wet op het voortgezet onderwijs (WVO, par. 10f). 1 Zie ook het 6 stappenplan curriculum pro, 1

2 Daarin staat dat het praktijkonderwijs er is voor leerlingen voor wie overwegend een orthopedagogische en orthodidactische benadering is geboden. Het gaat om leerlingen die ook met extra begeleiding niet in staat zijn een diploma te halen. De wet zegt: Praktijkonderwijs bestaat uit een gedeelte waarin aangepast theoretisch onderwijs, persoonlijkheidsvorming en het aanleren van sociale vaardigheden worden verzorgd, en een gedeelte waarin de leerling wordt voorbereid op het uitoefenen van functies op de arbeidsmarkt.op een niveau dat ligt onder het niveau van de entreeopleiding Gezien vanuit het wettelijk kader heeft het PrO een brede, tweeledige opdracht: brede persoonlijke vorming en toeleiding naar arbeid op de (regionale) arbeidsmarkt; is het PrO eindonderwijs; kent het Pro géén diploma- of kwalificatieplicht. En heeft het PrO ook niet de bevoegdheid om een diploma of kwalificatie te verstrekken. Daardoor heeft het praktijkonderwijs heel veel vrijheid, meer dan andere vormen van voortgezet onderwijs, om leerlingen op te leiden. Deze vrijheid heeft grote voordelen, maar ook nadelen. Voordeel: scholen kunnen het onderwijs passend en op maat van de leerling vorm geven. Nadeel: wát de scholen aanbieden, hóe zij dat doen en wat de resultaten ervan zijn, is niet zo goed herkenbaar voor de buitenwereld. Die herkenbaarheid moet wél geborgd worden. 2. Visie In het praktijkonderwijs staat de ontwikkeling van de leerling centraal. Niet de zorg die de leerling nodig zou hebben, maar het perspectief van de leerling zelf staat centraal, alsook de begeleiding die hij of zij krijgt op weg naar een zelfstandig bestaan. Het praktijkonderwijs gaat daarbij uit van de individuele mogelijkheden en talenten van de leerlingen. De scholen kijken vooral naar het ontwikkelingsperspectief van de leerling, dus naar zijn of haar mogelijkheden als het gaat om het ontwikkelen van vaardigheden en competenties. Als middelen daartoe zetten scholen in: het ontwikkelingsperspectief van de leerling; het individuele ontwikkelingsplan (IOP) om daar naartoe te werken; het portfolio van de leerling, waarin de behaalde opbrengsten zijn vastgelegd. De verschillen tussen leerlingen zijn groot. Zeker op het gebied van de cognitie (IQ tussen 55 en 80), maar ook op andere gebieden, waaronder persoonlijkheidskenmerken, gedrag, motivatie en sociale achtergrond. In het praktijkonderwijs wordt ernaar gestreefd dat de school als organisatie en alle betrokken medewerkers denken en handelen vanuit een visie die het perspectief van de leerling en zijn/haar ontwikkeling centraal stelt. De leerling moet worden gekend, met zijn persoonlijke, ontwikkelbare mogelijkheden en vermogens, met zijn wensen en zijn kansen op de arbeidsmarkt en in de maatschappij. Deze factor wordt belangrijker naarmate de leerling meer afwijkt van het gemiddelde, en in die zin kwetsbaarder is. Het gaat tenslotte om leerlingen die niet in een hokje passen en die zich onvoldoende kunnen ontwikkelen in een standaard onderwijsaanbod. Het PrO werkt planmatig en doelgericht aan individuele leertrajecten die aansluiten bij de mogelijkheden en de ontwikkelingsniveaus van de leerlingen; gericht zijn op de competenties en vaardigheden die gevraagd worden op de (regionale) arbeidsmarkt en in de maatschappij. 2

3 Leerlingen worden gestimuleerd om steeds meer zelf sturing te geven aan de eigen leer- en werkloopbaan, en om een steeds realistischer kijk op hun arbeidsmarktkansen te ontwikkelen. Coaching is een manier waarop scholen voor praktijkonderwijs daaraan werken. Daarbij hoort ook het samen opstellen van het individueel ontwikkelingsplan (IOP) en het bespreken van het portfolio. Hierbij zijn idealiter drie partijen betrokken: 1. de leerling zelf, 2. de school (coach/begeleider/mentor) en 3. de ouders/verzorgers. IOP en portfolio zijn twee kanten van dezelfde medaille: planmatig en doelgericht werken aan individuele leertrajecten op maat van de leerling. Niet alleen leerlingen verschillen. Scholen verschillen ook. De manier waarop en de mate waarin deze visie is uitgewerkt, verschilt per school. 3. Leerproces De medewerkers van het praktijkonderwijs richten het leerproces zodanig in dat de leerling optimaal leert. Het leerproces is uitdagend, stimulerend, betekenisvol en effectief. Om effectief te zijn, worden voor het leerproces stapsgewijs haalbare doelen geformuleerd in het individueel ontwikkelingsplan. In het IOP staat onder andere: WAT kan en wil deze leerling leren en ontwikkelen? Aan welke doelen gaat hij/zij werken? (meer hierover in punt 4 en 5). HOE gaan we (leerling én docent) dat samen aanpakken? Wat heeft de leerling daarvoor nodig? Op welke manier(en) kunnen we die doelen bereiken? En hoe bewijst de leerling het bereiken van deze doelen? Over het HOE zijn geen algemene geldende uitspraken te doen. Wat werkt, kan voor iedere school en iedere leerling anders zijn. Dat moet voor iedere leerling worden uitgezocht, bijgesteld en aangescherpt, in een doorgaand proces. Bij het beantwoorden van de vraag Wat werkt voor wie in het praktijkonderwijs? zijn de volgende aspecten wél heel belangrijk: leren door doen in levensechte situaties De meeste leerlingen in het praktijkonderwijs leren het beste.in de praktijk; door actief dingen te doen en daardoor te leren; door zo levensecht mogelijke opdrachten uit te voeren in steeds levensechtere situaties. Leerlingen leren dat op school, ze oefenen het in de school- of stage-omgeving, en worden gestimuleerd en begeleid om het toe te passen: op stage, werk, thuis, in de vrije tijd. Bij dit alles komt ook theorie kijken. De theorie is echter niet leidend, maar ondersteunend aan de praktijk. betekenis en perspectief Wat is betekenisvol voor deze leerling, met zijn of haar toekomstperspectief en met zijn/haar ontwikkelbare vermogens? Dat is een vraag die constant op de achtergrond meespeelt. Daarbij gaat het allereerst om het perspectief vanuit de leerling. Het gaat erom, vast te stellen wat de leerling vanuit zijn/haar perspectief kan motiveren om te leren en om zich te ontwikkelen. Pas daarna, of daarnaast, afhankelijk van de fase in het onderwijsproces, kan de school een arbeidsmarktperspectief schetsen. Het perspectief vanuit de leerling en vanuit de arbeidsmarkt worden idealiter - stapsgewijs gematched. Vanuit deze perspectieven kunnen passende en betekenisvolle onderwijs-arrangementen worden gepland of geprogrammeerd. effectief leren - opbrengsten in beeld brengen Na het plannen, moeten de onderwijs-arrangementen uitgevoerd worden en er moet worden aangetoond hoe effectief ze zijn geweest. 3

4 Heeft de leerling de beoogde doelen behaald? Zo ja, in welke mate? Zo nee, waarom niet? De schakels tussen passende arrangementen en het tonen van opbrengsten zijn bewijzen, certificaten en kwalificaties. bewijs Een bewijs is de kleinste en minst formele eenheid waarmee een leerling kan aantonen wat hij/zij geleerd of ontwikkeld heeft. De school stelt vast voor welke prestatie(s) de leerling een bewijs kan verdienen. Voorbeeld bewijs: Ik kan een gezonde maaltijd voor personen klaarmaken. Een bewijs heeft waarde voor de leerling, maar geen erkende civiele waarde. certificaat Een certificaat is een extern bewijs. Om een certificaat te behalen, moet de leerling voldoen aan herkenbare vereisten die door een externe instantie bijvoorbeeld een brancheorganisatie - zijn vastgesteld. Voorbeelden: las-certificaat; schoonmaak-certificaat; veiligheidscertificaat. Een certificaat heeft wél een beperkte (branche-)erkende civiele waarde. kwalificatie Een kwalificatie is een landelijk erkend diploma binnen een kwalificatiestructuur. Daarvoor moeten leerlingen voldoen aan formele, landelijk vastgestelde eisen en (toetsings-) procedures, uitgevoerd door daartoe bevoegde organisaties. Bijvoorbeeld: vmbo-diploma; mbo AKA, straks Entree, mbo niveau 2, 3 of 4. Het praktijkonderwijs heeft geen kwalificerende bevoegdheden. Leerlingen van het praktijkonderwijs kúnnen een kwalificatie behalen (bijvoorbeeld AKA, straks Entree), mits de school daarvoor samenwerkt met een daartoe bevoegde organisatie. Een kwalificatie heeft een landelijk erkende, civiele waarde. Flexibiliteit en maatwerk zijn de kenmerken van bewijzen. Civiele waarde en herkenbaarheid zijn de kenmerken van kwalificaties. De leerling kan op de gebieden werken, wonen, vrije tijd en burgerschap zijn leer- en ontwikkelingsopbrengsten in beeld brengen tot op het niveau dat - per gebied - bij hem/haar past. Hierdoor ontstaat een profiel van de prestaties en competenties van de leerling. Zo kan het praktijkonderwijs een brug slaan tussen flexibiliteit en maatwerk - waar dat nodig is en meer herkenbaarheid en civiele waarde - waar dat mogelijk is. 4. Doelen en inhouden Het Praktijkonderwijs werkt doelgericht en passend, op maat van de leerling. Om voor de leerlingen een individueel ontwikkelingsplan op te kunnen stellen, is er onder andere een inhoudelijk kader nodig. Dat kader beschrijft, welke leerdoelen en leerinhouden in het praktijkonderwijs belangrijk zijn. Ook wordt duidelijk hoe die doelen en inhouden met elkaar samenhangen, en hoe ze over de 4 domeinen (wonen, werken, vrije tijd, burgerschap) verdeeld zijn. Het curriculum PrO kan dat inhoudelijke kader bieden. 4

5 Het curriculum PrO laat zien WAT het PrO aanbiedt aan doelen en inhouden over de hele breedte (alle domeinen); versterkt de samenhang binnen en herkenbaarheid van het individuele leertraject van de PrO-leerling; geeft van daaruit een kader voor het samenstellen van IOP s. Het curriculum PrO wil inzicht en overzicht bieden over alom bekende doelen en inhouden van het praktijkonderwijs. Het is samengesteld vanuit bestaande PrO-bronnen, en deze zijn slechts geactualiseerd (zie: veilig internetten). Daarbij is óók gekeken naar documenten en bronnen uit aanpalende onderwijs sectoren zoals: - het mbo, en dan met name naar de algemene competenties voor werk, en naar de kwalificatie-eisen voor loopbaan en burgerschap - het VSO, arbeidsmarktgerichte leerweg, met name naar de kerndoelen voor toeleiding naar arbeid. De voor het praktijkonderwijs relevante aspecten uit deze bronnen zijn verwerkt in het curriculum PrO. 5. Domeinen, streef- en beheersingsdoelen Het curriculum PrO is in lijn met de landelijke missie van het PrO - opgebouwd rond de domeinen: wonen, werken, vrije tijd en burgerschap. Voor elk domein zijn streefdoelen en beheersingsdoelen geformuleerd. In de streefdoelen is de kern per domein beknopt en op hoofdlijnen omschreven. De beheersingsdoelen geven aan wat de leerling concreet moet kennen en kunnen om een bepaald streefdoel te halen. De beheersingsdoelen zijn dus een concretisering van de streefdoelen. Denk aan een schijf van 4. De leerling heeft in iedere fase iets uit ieder domein nodig. Wat en hoeveel precies, dat hangt af van wat passend is voor de leerling, gezien zijn perspectief en zijn IOP. Dat wordt bepaald door de school, samen met de leerling. Domein burgerschap Domein vrije tijd Domein wonen Domein werken 5

6 Domein Wonen: Ik leer zo zelfstandig mogelijk te wonen. Het eerste streefdoel luidt: Ik kan, samen met mijn coach, bij mij passende doelen (voor wonen) in mijn IOP opnemen en er naartoe werken. Hiermee wordt direct verwezen naar het samenstellen van een passend leertraject of onderwijsarrangement. De leerling wordt door dit streefdoel gestimuleerd om samen met de coach zelf sturing te geven aan zijn leerloopbaan en zijn voorbereiding op wonen. De overige streefdoelen voor wonen zijn bekend bij scholen voor praktijkonderwijs. Er is een breed draagvlak voor. Domein Werken: Ik ontwikkel algemene competenties om goed te functioneren op de stage-/werkplek. De streefdoelen voor werken bevatten alléén de algemene competenties voor werk. Deze zijn ook bekend bij scholen voor praktijkonderwijs. Dezelfde competenties golden voor de AKA opleidingen, ze gelden voor de Entree opleidingen, en ze gelden voor het VSO, de arbeidsmarktgerichte leerweg. Specifieke beroepstaken en beroeps specifieke competenties staan niet in het curriculum. Deze worden samen met de leerling gekozen en geformuleerd, als de leerling een keuze heeft gemaakt voor een uitstroomroute. Dat kán de vorm krijgen van een brancheopleiding (certificaat route) of van een Entree kwalificatie (kwalificerende route). Domein Vrije tijd: Ik leer hoe ik zinvol mijn vrije tijd kan besteden. Versterking van aandacht voor het domein Vrije tijd is nog relatief nieuw voor veel scholen. Bovendien is er een nieuw streefdoel opgenomen: Ik kan veilig omgaan met internet en met social media. Waarom? De meeste leerlingen zijn actief op social media. Digiveiligheid is een belangrijk issue geworden in de maatschappij, en dus ook in het onderwijs. Domein Burgerschap: Ik leer om actief mee te doen in mijn leefomgeving en in de samenleving. Alle onderwijs sectoren hebben in februari 2006 een wettelijke taak rondom Burgerschap gekregen, namelijk de volgende. Het onderwijs: a. Gaat er mede van uit gaat dat leerlingen opgroeien in een pluriforme samenleving. b. Is mede gericht op het bevorderen van actief burgerschap en sociale integratie. c. Is er mede op gericht dat leerlingen kennis hebben van en kennismaken met verschillende achtergronden en culturen van leeftijdsgenoten. Dit is voor het praktijkonderwijs vertaald naar: actief meedoen in de eigen leefomgeving en in de samenleving. In de verdere uitwerking is tevens rekening gehouden met de dimensies van burgerschap zoals die in het mbo-document Loopbaan en burgerschap worden genoemd, namelijk: De politiek-juridische dimensie: (h)erkennen van de basiswaarden van onze samenleving, democratische rechtsstaat, deelnemen aan verkiezingen, kennis hebben over staatsinrichting en het rechtssysteem. 6

7 De economische dimensie: een bijdrage leveren aan het arbeidsproces en aan de arbeidsgemeenschap waar men deel van uitmaakt; als consument op verantwoorde wijze deelnemen aan de maatschappij. De sociaal-maatschappelijke dimensie: deel uitmaken van de gemeenschap en daar een bijdrage aan leveren; adequaat functioneren in de eigen woon- en leefomgeving; acceptatie van verschillen en culturele verscheidenheid. Vitaal burgerschap: kunnen reflecteren op de eigen leefstijl en zorg dragen voor de eigen vitaliteit als burger en als werknemer; balans vinden tussen werken, zorgen, leren en ontspannen. Al deze aspecten of dimensies zijn terug te vinden in de streef- en beheersingsdoelen voor Burgerschap. Wat voor de individuele leerling de best passende keuze is, wordt samen met de leerling besproken en vastgesteld. 6. Gebruik Scholen kunnen het curriculum inzetten als inhoudelijk kader en kwaliteitsstandaard. Concreet kan het curriculum worden gebruikt bij: planning van onderwijs: - Wat bieden we wel / niet aan? - Wat bieden we wanneer in welk vakgebied aan? evaluatie: - Waar staat een leerling ten opzichte van curriculumdoelen? - Welke bewijzen horen daarbij? - Bepalen van te behalen leerdoelen, bijvoorbeeld bij het ontwikkelen van praktijktoetsen voor bepaalde (combinaties van) beheersingsdoelen. verantwoording naar andere stakeholders toe: - Opbrengsten in beeld brengen, op school- en leerlingniveau. Tenslotte Het curriculum is ontstaan vanuit de sector zelf. Het gebruik ervan is niet verplicht; ook niet vanuit de inspectie voor het onderwijs. Wél gaat de inspectie breder kijken naar de opbrengsten. Eerder oordeelde de inspectie vooral op basis van uitstroomgegevens richting arbeid. Dat is/wordt verbreed naar alle vier domeinen. Zowel werken, wonen, vrije tijd als burgerschap worden hiermee bij een oordeel over de opbrengsten betrokken. Het wat scholen in beeld moeten brengen bij hun opbrengsten is hiermee door de inspectie bepaald. Hoe scholen dit in beeld willen brengen is aan de scholen zelf. Het curriculum pro kán daarbij een goed hulpmiddel zijn. Bronnen: Wet op het voortgezet onderwijs, paragraaf 10f Meso focus nr. 85 Putten uit eigen kracht (2012) 7

Platform Praktijkonderwijs 12-03 -2014. Curriculum Praktijkonderwijs. Marijke Beumer Ina Berlet

Platform Praktijkonderwijs 12-03 -2014. Curriculum Praktijkonderwijs. Marijke Beumer Ina Berlet Platform Praktijkonderwijs 12-03 -2014 Curriculum Praktijkonderwijs Marijke Beumer Ina Berlet Het curriculum PrO is een raamwerk Hoe zit het in elkaar? Het curriculum Praktijkonderwijs is opgebouwd rond

Nadere informatie

Platform Praktijkonderwijs 11-12 -2013

Platform Praktijkonderwijs 11-12 -2013 Platform Praktijkonderwijs 11-12 -2013 Curriculum Praktijkonderwijs Marijke Beumer Inge Schulkes Ina Berlet Het curriculum PrO is een raamwerk Hoe zit het in elkaar? Het curriculum Praktijkonderwijs is

Nadere informatie

Scholen voor Zorg. Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP. Loopbaan en Burgerschap. Cohort Opleiding Verzorgende- IG MBO.

Scholen voor Zorg. Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP. Loopbaan en Burgerschap. Cohort Opleiding Verzorgende- IG MBO. Scholen voor Zorg Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP Loopbaan en Burgerschap Cohort 2013 Opleiding Verzorgende- IG MBO Crebonummer 95530 Leerweg BBL Dimensies Loopbaan en Burgerschap Loopbaan Politiek-juridisch

Nadere informatie

Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP. Loopbaan en Burgerschap. Cohort Opleiding AG. Crebonummer 91300/

Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP. Loopbaan en Burgerschap. Cohort Opleiding AG. Crebonummer 91300/ Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP Loopbaan en Burgerschap Cohort 2013 Opleiding AG Crebonummer 91300/ 91310 Leerweg BOL/BBL Dimensies Loopbaan en Burgerschap Loopbaan Politiek-juridisch Economisch

Nadere informatie

Project Dimensie Kerndoelen Competenties

Project Dimensie Kerndoelen Competenties Overzicht per project: dimensies, kerndoelen en competenties Project Dimensie Kerndoelen Competenties Afspraak is afspraak Bepaal jij wat goed voor me is? het vermogen om een bijdrage te leveren aan het

Nadere informatie

Loopbaan & Burgerschap VERANTWOORDINGSDOCUMENT

Loopbaan & Burgerschap VERANTWOORDINGSDOCUMENT Loopbaan & Burgerschap VERANTWOORDINGSDOCUMENT Methode Schokland 3.0 van Deviant. De methode is ontwikkeld conform het vernieuwde brondocument 'Loopbaan en burgerschap in het mbo'. 2013-2014 team Horeca

Nadere informatie

De rechtsstaat en het rechtssysteem. Bepaal jij wat goed voor me is? In de problemen Stelen en helen Geschiedeniscanon Mijn buurt Op de vlucht

De rechtsstaat en het rechtssysteem. Bepaal jij wat goed voor me is? In de problemen Stelen en helen Geschiedeniscanon Mijn buurt Op de vlucht Overzicht dimensies en kerndoelen Dimensie Politiek-juridische dimensie: het betreft de bereidheid en het vermogen om deel te nemen aan politieke besluitvorming. Kerndoelen - de deelnemer heeft kennis

Nadere informatie

Bernardusschool Praktische stroom, uitstroomprofiel arbeidsmatige dagbesteding

Bernardusschool Praktische stroom, uitstroomprofiel arbeidsmatige dagbesteding Bernardusschool Praktische stroom, uitstroomprofiel arbeidsmatige dagbesteding Typering van de vakken die binnen het profiel arbeidsmatige dagbesteding worden aangeboden Nederlandse taal en communicatie

Nadere informatie

Doelstellingen en beoogde resultaten

Doelstellingen en beoogde resultaten Doelstellingen en beoogde resultaten Gemeenschappelijk kader met streef- en beheersingsdoelen rond de 4 domeinen wonen, werken, vrije tijd en burgerschap Domein Wonen Streefdoelen Wo 1. Ik leer zo zelfstandig

Nadere informatie

Handleiding matrix curriculum pro

Handleiding matrix curriculum pro Handleiding matrix curriculum pro Matrix Streef- en beheersingsdoelen Inleiding Het Platform Praktijkonderwijs heeft een landelijk curriculum voor het PrO opgesteld (toolbox 2.1). Dit programmeringskader/curriculum

Nadere informatie

Informatieavond klas 4

Informatieavond klas 4 Informatieavond klas 4 Praktijkonderwijs Werken naar werk Samen op weg bereikt ieder zijn doel Programma Uitstroomprofielen + vakkenpakket Doorstromen naar arbeid Doorstromen naar entreeonderwijs Algemene

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Pleincollege Sint Joris PRO PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Pleincollege Sint Joris PRO PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Pleincollege Sint Joris PRO PRO Plaats : Eindhoven BRIN nummer : 20AT C6 BRIN nummer : 20AT 05 PRO Onderzoeksnummer : 273588 Datum onderzoek : 16 april 2014

Nadere informatie

Het IOP en OPP in het praktijkonderwijs

Het IOP en OPP in het praktijkonderwijs Het IOP en OPP in het praktijkonderwijs Alle leerlingen in het Praktijkonderwijs werken met een IOP. De verwachtingen, doelen, competenties en mogelijkheden van de leerling zijn richtinggevend voor het

Nadere informatie

Kaderstellend document Loopbaan & Burgerschap Wellantcollege mbo 2012 2013

Kaderstellend document Loopbaan & Burgerschap Wellantcollege mbo 2012 2013 Kaderstellend document Loopbaan & Burgerschap Wellantcollege mbo 2012 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Kwalificatie eisen... 2 3. Inspanningseisen deelnemer... 2 4. Onderwijs en afronding... 3 5.

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Atrium PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Atrium PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Het Atrium PRO Plaats : Zoetermeer BRIN nummer : 21KM C1 BRIN nummer : 21KM 00 PRO Onderzoeksnummer : 277364 Datum onderzoek : 1 oktober 2014 Datum vaststelling

Nadere informatie

- Aan het eind van deze fase is niveau 1F bereikt

- Aan het eind van deze fase is niveau 1F bereikt Bernardusschool - Cognitiestroom, uitstroomprofiel arbeidsmarkt Typering van de vakken die binnen het profiel arbeidsmarkt worden aangeboden Nederlandse taal en communicatie Op de Cognitiestroom van de

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling

Onderwijs- en examenregeling Onderwijs- en examenregeling 2016-2017 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Beschrijving van de opleiding... 3 Artikel 1.1 Doel van de opleiding... 3 Artikel 1.2 Onderwijs op de LiS... 3 Artikel 1.3 Opleiding en

Nadere informatie

PrOmotie, Hét leermiddelenpakket voor het praktijkonderwijs

PrOmotie, Hét leermiddelenpakket voor het praktijkonderwijs Hét leermiddelenpakket voor het praktijkonderwijs hét leermiddelenpakket voor het praktijkonderwijs De leeromgeving biedt het praktijkonderwijs, zijn leerlingen en docenten een volwaardig en betaalbaar

Nadere informatie

Praktijkonderwijs naar 2025

Praktijkonderwijs naar 2025 Praktijkonderwijs naar 2025 www.platformpraktijkonderwijs.nl Praktijkonderwijs is van belang voor circa 28.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs. Voor deze leerlingen is het praktijkonderwijs dé schoolsoort:

Nadere informatie

XSservice BV. Samenwerking Project Boris & PROFIJT

XSservice BV. Samenwerking Project Boris & PROFIJT XSservice BV Samenwerking Project Boris & PROFIJT Aan SBB Project Boris Van Olav van Doorn Margriet van de Ketterij, MSc Betreft Samenwerking Project Boris & PROFIJT Datum 11-03-2016 Inleiding PROFIJT

Nadere informatie

Portfolio Loopbaan en burgerschap

Portfolio Loopbaan en burgerschap Portfolio Loopbaan en burgerschap Helpende Z&W versneld ROC Mondriaan, School voor Zorg en Welzijn, Leiden Inleiding De onderwerpen Loopbaan en burgerschap worden meegewogen voor het behalen van jouw diploma.

Nadere informatie

Handboek Examinering Praktijkschool Grotius College Delft*

Handboek Examinering Praktijkschool Grotius College Delft* Handboek Examinering Praktijkschool Grotius College Delft* Schooljaar 2013-2014 * Gebaseerd op handboek Examinering Praktijkonderwijs 6 Haagse scholen 2009/2010 Handboek Examinering versie Grotius College

Nadere informatie

KWALITEITSWET (V)SO DE SPRIENKE KWALITEITSWET (V)SO DE SPRIENKE. Uitdaging Beweging Perspectief

KWALITEITSWET (V)SO DE SPRIENKE KWALITEITSWET (V)SO DE SPRIENKE. Uitdaging Beweging Perspectief DE SPRIENKE Uitdaging Beweging Perspectief Mytylschool de Sprienke Vivaldipad 1, 4462 JA Goes Telefoon: 0113 22 91 50 E-mail: info@desprienke.nl Website: www.desprienke.nl KWALITEITSWET (V)SO KWALITEITSWET

Nadere informatie

Reglement Certificaten en Diploma Groene Hart Praktijkschool, Alphen aan den Rijn

Reglement Certificaten en Diploma Groene Hart Praktijkschool, Alphen aan den Rijn Inhoudsopgave reglement Reglement Certificaten en Diploma Groene Hart Praktijkschool, Alphen aan den Rijn Art. 1. Algemeen Art. 2. Doel Art. 3. Begrippen Art. 4. Totstandkoming en wijziging Art. 5. Publicatie

Nadere informatie

Praktijkschool diploma. De Faam November 2014

Praktijkschool diploma. De Faam November 2014 Praktijkschool diploma De Faam November 2014 Het praktijkschool diploma? Iedere leerling op de Faam kan sinds vorig schooljaar in de bovenbouw een PrO diploma halen als hij/zij: ontwikkeling kan aantonen

Nadere informatie

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat?

Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? Hoe rijk is een GP ervaring? Proeven en Opbrengst Gericht Werken: Hoe zit dat? GP goes OGW Met OGW willen we de ontwikkeling van leerlingen zo goed mogelijk stimuleren. Dat vraagt van de docent én school

Nadere informatie

Kaderdocument Loopbaan en Burgerschap Colofon

Kaderdocument Loopbaan en Burgerschap Colofon Kaderdocument Loopbaan en Burgerschap Colofon Uitgave : MBO Amersfoort Vastgesteld College van Bestuur : 3 april 2013 Kenmerk CvB vastgesteld : 20130157/CvB Afkomstig van : afdeling O&O Inhoudsopgave Inleiding...

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het IJsselcollege PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het IJsselcollege PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Het IJsselcollege PRO Plaats : Capelle aan den IJssel BRIN nummer : 20BH C2 BRIN nummer : 20BH 02 PRO Onderzoeksnummer : 277251 Datum onderzoek : 18 september

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK PRO De Baander Plaats : Amersfoort BRIN nummer : 03SX 00 PRO BRIN nummer : 03SX C1 Onderzoeksnummer : 259727 Datum onderzoek : 11 september

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK PRO Plaats : Delft BRIN nummer : 26MJ 00 PRO Onderzoeksnummer : 253466 Datum onderzoek : 15 oktober 2013 Datum vaststelling : 6 december 2013 Pagina 2 van 9

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ DE SPRONG, SCHOOL VOOR PRAKTIJKONDERWIJS

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ DE SPRONG, SCHOOL VOOR PRAKTIJKONDERWIJS RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ DE SPRONG, SCHOOL VOOR PRAKTIJKONDERWIJS Plaats: Terneuzen BRIN-nummer: 26LL Onderzoek uitgevoerd op: 8 september 2009 Rapport verzonden op: 20 november 2009 Rapport

Nadere informatie

Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP. Loopbaan en Burgerschap. Cohort 2014. Opleiding Verpleegkunde. Crebonummer 95520.

Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP. Loopbaan en Burgerschap. Cohort 2014. Opleiding Verpleegkunde. Crebonummer 95520. Examendocument Behorend bij de BEWIJSMAP Loopbaan en Burgerschap Cohort 2014 Opleiding Verpleegkunde Crebonummer 95520 Leerweg BOL/BBL Dimensies Loopbaan en Burgerschap Loopbaan Politiek-juridisch Economisch

Nadere informatie

Curriculum PrO. Hoe maak je een start in je school

Curriculum PrO. Hoe maak je een start in je school Curriculum PrO Hoe maak je een start in je school 27 september 2013 Bewustwording Trots Domein wonen Ik leer zo zelfstandig mogelijk wonen Wat moet je dan weten/ kunnen? Brainstorm op het A4tje met je

Nadere informatie

Ouderavond Ordening en Ontwikkeling

Ouderavond Ordening en Ontwikkeling Ouderavond Ordening en Ontwikkeling dinsdag 1 oktober 2013 Programma 1. Missie & Visie; waar staan we voor 2. Wet kwaliteit VSO 3. Richtinggevend (wettelijk) kader USP 4. Profielen in beeld 5. Verbindingen

Nadere informatie

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK NEWSCHOOL.NU TE HARDERWIJK INHOUD Uitkomst onderzoek Newschool.nu te Harderwijk 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage 1A: Overzicht

Nadere informatie

Nieuwe scholennetwerken curriculum pro kunnen van start!

Nieuwe scholennetwerken curriculum pro kunnen van start! Nieuwe scholennetwerken curriculum pro kunnen van start! Het curriculum pro; wat beogen we ermee? In 2013 heeft het praktijkonderwijs het curriculum pro ontwikkeld. Daarmee hebben wij als schoolsoort een

Nadere informatie

Toelichting ontwikkelingsperspectief

Toelichting ontwikkelingsperspectief Toelichting ontwikkelingsperspectief Dit document is bedoeld als achtergrond informatie voor de scholen, maar kan ook (in delen, zo gewenst) gebruikt worden als informatie aan ouders, externe partners

Nadere informatie

De doelen van het onderwijs op locatie De Ring zijn gebaseerd op vier kernwaarden vanuit de missie:

De doelen van het onderwijs op locatie De Ring zijn gebaseerd op vier kernwaarden vanuit de missie: CSG LIUDGER DE RING ONDERSTEUNINGSPLAN 2014 Voorwoord De doelen van het onderwijs op locatie De Ring zijn gebaseerd op vier kernwaarden vanuit de missie: Veiligheid, Respect, Betrokkenheid en Ontplooiing

Nadere informatie

Schoolverlaters informatie avond FOCUS. Informatieavond 22 november 2016

Schoolverlaters informatie avond FOCUS. Informatieavond 22 november 2016 Schoolverlaters informatie avond FOCUS Informatieavond 22 november 2016 Wie ben ik? Mieke Pelger Stage coördinator en transitiecoach Samen met de mentoren tevens stagedocenten zorgen wij dat iedereen op

Nadere informatie

Onderwijsinstelling Nimeto Utrecht. Exameninstelling Savantis. Kaderdocument Loopbaan en Burgerschap KD 2013-2014 KD 2014-2015

Onderwijsinstelling Nimeto Utrecht. Exameninstelling Savantis. Kaderdocument Loopbaan en Burgerschap KD 2013-2014 KD 2014-2015 Onderwijsinstelling Nimeto Utrecht Exameninstelling Savantis Kaderdocument Loopbaan en Burgerschap KD 2013-2014 KD 2014-2015 1 INHOUD Voorwoord... 3 Kwalificatie-eisen... 4 Inspanningsverplichting en resultaatverplichting...

Nadere informatie

Uit het onderzoekskader 2017 van Inspectie van het Onderwijs. Primair onderwijs

Uit het onderzoekskader 2017 van Inspectie van het Onderwijs. Primair onderwijs Uit het onderzoekskader 2017 van Inspectie van het Onderwijs Primair onderwijs ONDERWIJSPROCES (OP) OP1. Aanbod Het aanbod bereidt de leerlingen voor op vervolgonderwijs en samenleving. De school biedt

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ MET, PRAKTIJKONDERWIJS WAALWIJK

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ MET, PRAKTIJKONDERWIJS WAALWIJK RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK BIJ MET, PRAKTIJKONDERWIJS WAALWIJK Plaats: Waalwijk BRIN-nummer: 23DB Onderzoek uitgevoerd op: 29 juni 2009 Conceptrapport verzonden op: 13 juli 2009 Rapport vastgesteld

Nadere informatie

Concept: De basis van de praktijkroute. FC Extra

Concept: De basis van de praktijkroute. FC Extra Concept: De basis van de praktijkroute FC Extra Verdiepin g Training van vaardigheden Verdieping: Algemene thema s Verbreding en verdieping op: Kennis Toepassen van kennis Onderzoek Verdieping: Vakinhoudelijk

Nadere informatie

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444

Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Voorlichtingspublicatie Betreft de onderwijssector(en) Informatie CFI/ICO Primair Onderwijs po 079-3232.333 Voorgezet onderwijs vo 079-3232.444 Wet van 9 december 2005, houdende opneming in de Wet op het

Nadere informatie

Handboek Examinering Praktijkschool Grotius College Delft*

Handboek Examinering Praktijkschool Grotius College Delft* Handboek Examinering Praktijkschool Grotius College Delft* Schooljaar 2011-2012 * Gebaseerd op handboek Examinering Praktijkonderwijs 6 Haagse scholen 2009/2010 Handboek Examinering versie Grotius College

Nadere informatie

Praktijkonderwijs naar 2025

Praktijkonderwijs naar 2025 Praktijkonderwijs naar 2025 www.platformpraktijkonderwijs.nl Praktijkonderwijs is van belang voor circa 28.000 leerlingen in het voortgezet onderwijs. Voor deze leerlingen is het praktijkonderwijs dé schoolsoort:

Nadere informatie

Congres Werknemer in opleiding 2011. Workshop Nazorg in het praktijkonderwijs

Congres Werknemer in opleiding 2011. Workshop Nazorg in het praktijkonderwijs Congres Werknemer in opleiding 2011 Workshop Nazorg in het praktijkonderwijs Even voorstellen Dennis Heijnens (Platform Praktijkonderwijs) Ed Veenema (mentor/stagedocent en nazorgmedewerker Praktijkschool

Nadere informatie

Piter Jelles Strategisch Perspectief

Piter Jelles Strategisch Perspectief Piter Jelles Strategisch Perspectief Strategisch Perspectief Inhoudsopgave Vooraf 05 Piter Jelles Onze missie 07 Onze ambities 07 Kernthema s Verbinden 09 Verbeteren 15 Vernieuwen 19 Ten slotte 23 02 03

Nadere informatie

Obs de Bouwsteen. Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN. actief burgerschap en sociale integratie

Obs de Bouwsteen. Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN. actief burgerschap en sociale integratie Obs de Bouwsteen Notitie actief burgerschap en sociale integratie OBS DE BOUWSTEEN 1. Wat is actief burgerschap? Actief burgerschap is: de bereidheid en het vermogen om deel uit te kunnen maken van een

Nadere informatie

OPBRENGSTEN LEERLINGENZORG

OPBRENGSTEN LEERLINGENZORG OPBRENGSTEN 1 De opbrengsten liggen op het niveau dat op grond van de kenmerken van de leerlingenpopulatie mag worden verwacht. K.A. 11 De resultaten van de leerlingen liggen ten minste op het niveau dat

Nadere informatie

Succesvolle leerlingen in een kleurrijke omgeving februari 2015

Succesvolle leerlingen in een kleurrijke omgeving februari 2015 - Missie/Visie - Succesvolle leerlingen in een kleurrijke omgeving februari 2015 Op AMS staat de leerling centraal. Dat betekent dat alles wat we doen er op gericht is om iedere leerling zo goed mogelijk

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. OSG Singelland "De Venen" PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. OSG Singelland De Venen PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK OSG Singelland "De Venen" PRO Plaats : Drachten BRIN nummer : 04YE C7 BRIN nummer : 04YE 09 PRO Onderzoeksnummer : 276720 Datum onderzoek : 25 september 2014

Nadere informatie

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland BIJLAGE: Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland Pagina 1: Effecten bij leerlingen Effecten bedrijven - onderwijs Toelichting: De percentages onder het kopje Nul zijn de uitersten

Nadere informatie

Praktijkonderwijs L E R E N D O O R D O E N!

Praktijkonderwijs L E R E N D O O R D O E N! Praktijkonderwijs L E R E N D O O R D O E N! Wat is praktijkonderwijs? Regulier Voortgezet Onderwijs Praktijk- en theorievakken Eindonderwijs Toeleiding naar de arbeidsmarkt Aandacht voor werken, wonen,

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. de Dijnselburgschool voor praktijkonderwijs PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. de Dijnselburgschool voor praktijkonderwijs PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK de Dijnselburgschool voor praktijkonderwijs PRO Plaats : Zeist BRIN nummer : 26HY C1 BRIN nummer : 26HY 00 PRO Onderzoeksnummer : 254037 Datum onderzoek : 25

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument L&B - Opleidingen Bakkerij en Patisserie - Uitvoerend Bakker 2 BBL / BOL 2012-2014 95747 22181

Verantwoordingsdocument L&B - Opleidingen Bakkerij en Patisserie - Uitvoerend Bakker 2 BBL / BOL 2012-2014 95747 22181 erantwoordingsdocument L&B - Opleidingen Bakkerij en Patisserie - Naam opleiding niv leerweg cohort crebo Domein nummer Uitvoerend Bakker 2 BBL / BOL 2012-2014 95747 22181 Zelfstandig Werkend Banketbakker

Nadere informatie

Doelomschrijving vier deelnemende scholen

Doelomschrijving vier deelnemende scholen Doelomschrijving vier deelnemende scholen 1 doelgroepomschrijvingen Leerbedrijf BAVA (ROC-AKA) Het leerbedrijf Basisvaardigheden (BAVA) is onderdeel van de school voor AKA van het ROC Midden Brabant. Bij

Nadere informatie

Naam: School: Mentor:

Naam: School: Mentor: Naam: School: Mentor: Indeling portfolio Tab Domeinen Gebieden Opmerkingen* 1 Algemene informatie Mijn interesses Mijn stage(s) 2 Werken Mijn werkprocessen Mijn competenties Mijn certificaten /diploma

Nadere informatie

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK LIBERTAD TE BREDA

BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK LIBERTAD TE BREDA BIJLAGE 1: UITKOMST ONDERZOEK LIBERTAD TE BREDA INHOUD 1 Uitkomst onderzoek Libertad te Breda 5 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 6 3 Samenvattend oordeel 13 Bijlage 1A: Overzicht resultaten

Nadere informatie

Wat is burgerschap? Een inleiding

Wat is burgerschap? Een inleiding Wat is burgerschap? Een inleiding Dhr. C.G.R. Ledes Wat gaan we doen? Introductie & kennismaken Absenties opnemen Afspraken maken Verwachtingen en planning van deze periode Wat is burgerschap? - opdracht

Nadere informatie

Tumult in het VSO. Een overzicht van de leergebiedoverstijgende kerndoelen in Tumultmateriaal

Tumult in het VSO. Een overzicht van de leergebiedoverstijgende kerndoelen in Tumultmateriaal Tumult in het VSO Een overzicht van de leergebiedoverstijgende kerndoelen in Tumultmateriaal In het VSO (voortgezet speciaal onderwijs) worden twee soorten kerndoelen onderscheiden. Leergebiedspecifieke

Nadere informatie

PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT. Alphons Laudyschool

PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT. Alphons Laudyschool PILOTONDERZOEK SOCIALE KWALITEIT Alphons Laudyschool Plaats : Amsterdam BRIN nummer : 14UA OKE 02 VSO Onderzoeksnummer : 254088 Datum onderzoek : 16-17 december 2013 Datum vaststelling : 20 februari 2014

Nadere informatie

Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018

Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018 Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018 Ontwikkeling van Talent door ontwikkeling van eigen Kracht Hardenberg, 27 januari 2015 1 Inleiding Nadat

Nadere informatie

Voorbeeld efficiënte inpassing lwoo en pro binnen passend onderwijs.

Voorbeeld efficiënte inpassing lwoo en pro binnen passend onderwijs. [Typ hier] Voorbeeld efficiënte inpassing lwoo en pro binnen passend onderwijs. 11 mei 2015 Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Deze handreiking is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met:

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Kwadrant pro PRO Het Kwadrant pro PRO

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. Het Kwadrant pro PRO Het Kwadrant pro PRO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK Het Kwadrant pro PRO Het Kwadrant pro PRO Plaats : Weert BRIN nummer : 02ZR C3 BRIN nummer : 02ZR 04 PRO BRIN nummer : 18DD C4 BRIN nummer : 18DD 02 PRO Onderzoeksnummer

Nadere informatie

BOOR speciaal, speciaal BOOR VERANTWOORDEN

BOOR speciaal, speciaal BOOR VERANTWOORDEN STRATEGISCH BELEIDSPLAN SO /VSO Stichting BOOR BOOR speciaal, speciaal BOOR en VERANTWOORDEN BOOR speciaal,speciaal BOOR Kernopdracht (koers) Kernwaarden Kwaliteit van de koers Onderwijsconcept Ondersteunende

Nadere informatie

Praktijkonderwijs, dat ga ik doen! Informatiebrochure Praktijkonderwijs

Praktijkonderwijs, dat ga ik doen! Informatiebrochure Praktijkonderwijs Praktijkonderwijs, dat ga ik doen! Informatiebrochure Praktijkonderwijs Onze boodschap aan leerlingen: Praktijkonderwijs, dat ga ik doen! Het Praktijkonderwijs is een vorm van voortgezet onderwijs. Je

Nadere informatie

Opening avond door: Hans van Alphen (stage coördinator) Presentatie door : Guus de Wolf (onderwijscoach)

Opening avond door: Hans van Alphen (stage coördinator) Presentatie door : Guus de Wolf (onderwijscoach) VERSLAG THEMA-AVOND: PARTICIPATIEWET WERK EN INKOMEN (03-02-2015) Van school en dan? Veranderingen in onderwijs, zorg, werk en inkomen en de gevolgen voor uw kind (&voor U). Opening avond door: Hans van

Nadere informatie

Welke meerwaarde kan het hebben voor het praktijkonderwijs? Een eerste verkenning Toolbox 4.3.

Welke meerwaarde kan het hebben voor het praktijkonderwijs? Een eerste verkenning Toolbox 4.3. Welke meerwaarde kan het hebben voor het praktijkonderwijs? Een eerste verkenning Toolbox 4.3. Authenticiteit en zelfredzaamheid Oefenen van competent gedrag Toepassen van kennis (vak)kennis opdoen Een

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

Handboek Examinering Praktijkonderwijs Schooljaar 2014-2015

Handboek Examinering Praktijkonderwijs Schooljaar 2014-2015 Handboek Examinering Blz. 0 Handboek Examinering Praktijkonderwijs Schooljaar 2014-2015 1. Voorwoord Voor je ligt het examenhandboek voor de opleiding Praktijkonderwijs en Entree. Je zit op dit moment

Nadere informatie

DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS

DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK DOE040 VOORTGEZET ONDERWIJS TE EINDHOVEN INHOUD Uitkomst onderzoek DOE040 VO te Eindhoven 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage

Nadere informatie

Annette Koops: Een dialoog in de klas

Annette Koops: Een dialoog in de klas Annette Koops: Een dialoog in de klas Als ondersteuning bij het houden van een dialoog vindt u hier een compilatie aan van Spreken is zilver, luisteren is goud : een handleiding voor het houden van een

Nadere informatie

CSG Liudger voor u. De Ring CSG Liudger. School voor praktijkonderwijs

CSG Liudger voor u. De Ring CSG Liudger. School voor praktijkonderwijs CSG Liudger voor u De Ring CSG Liudger School voor praktijkonderwijs Hallo, wij zijn Eelze de Boer en Afian Stornebrink, docenten van CSG Liudger locatie De Ring. 11.07 In dit boekje vertellen we u over

Nadere informatie

Aansluiting Student Company op de generieke onderdelen

Aansluiting Student Company op de generieke onderdelen Aansluiting Student Company op de generieke onderdelen Elke kwalificatie kent naast (beroepsgerichte) specifieke kwalificatieonderdelen ook generieke kwalificatieonderdelen, namelijk Nederlandse taal,

Nadere informatie

PROTOCOL COACHGESPREKKEN OBS DE ROLPAAL

PROTOCOL COACHGESPREKKEN OBS DE ROLPAAL PROTOCOL COACHGESPREKKEN OBS DE ROLPAAL Versie januari 2016 1 Inleiding:... 3 Gebruikte termen in dit document... 4 Stamgroep:... 4 Stamgroepleider:... 4 Coach:... 4 Specialist:... 4 Workshop:... 4 IOP...

Nadere informatie

* Vanaf 9 september is onze nieuwe website online : www.pentacollege-attendiz.nl

* Vanaf 9 september is onze nieuwe website online : www.pentacollege-attendiz.nl Opbrengsten Penta College 2014-2015 Inleiding Iedere school heeft tot taak onderwijs te bieden waarbij de leerlingen kennis, vaardigheden en houdingen verwerven. Uitgangspunt voor dat aanbod zijn de kerndoelen

Nadere informatie

Typering van de vakken die binnen het profiel Cognitief ZML en PRO worden aangeboden

Typering van de vakken die binnen het profiel Cognitief ZML en PRO worden aangeboden Bernardusschool SO-, uitstroomprofiel ZML Cognitie en PRO Typering van de vakken die binnen het profiel Cognitief ZML en PRO worden aangeboden Nederlandse taal en communicatie Op de Cognitiestroom van

Nadere informatie

Reglement Certificaten en Diploma Groene Hart Praktijkschool, Alphen aan den Rijn

Reglement Certificaten en Diploma Groene Hart Praktijkschool, Alphen aan den Rijn Inhoudsopgave reglement Reglement Certificaten en Diploma Groene Hart Praktijkschool, Alphen aan den Rijn Art. 1. Algemeen Art. 2. Doel Art. 3. Begrippen Art. 4. Totstandkoming en wijziging Art. 5. Publicatie

Nadere informatie

Schets van het onderwijsprogramma. Route 2, 16+ mbo entree. april 2016

Schets van het onderwijsprogramma. Route 2, 16+ mbo entree. april 2016 Schets van het onderwijsprogramma De leerlingen in route 2 uitstroomprofiel entreeopleiding worden voorbereid op instroom in de entreeopleiding in het mbo. De entreeopleiding is drempelloos en duurt een

Nadere informatie

LOS VOOR VOORTGEZET ONDERWIJS

LOS VOOR VOORTGEZET ONDERWIJS BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK LOS VOOR VOORTGEZET ONDERWIJS TE DEURNE INHOUD Uitkomst onderzoek LOS te Deurne 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 4 3 Samenvattend oordeel 11 Bijlage 1A: Overzicht

Nadere informatie

05-02-2013 INLEIDING MISSIE O.S.G. PITER JELLES

05-02-2013 INLEIDING MISSIE O.S.G. PITER JELLES schooljaarplan 2012-2013 1 INLEIDING Functie schooljaarplan terugblik op 2011-2012 beleidsvoornemens voor 2012-2013 missie en visie De Brêge positionering van De Brêge binnen PJ hoe kan de De Brêge zich

Nadere informatie

Steunpunt Zorg & Onderwijs Fryslân

Steunpunt Zorg & Onderwijs Fryslân Steunpunt Zorg & Onderwijs Fryslân Kwaliteitseisen dagprogramma s met ZOAL (Zorg en Onderwijs op een andere Locatie) Kwaliteitseisen en dienstverlening voor ZOAL-aanbieders, versie 26 juli 2017 1 Inhoud

Nadere informatie

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO

Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO Informatie voor ouders groep 8 over: Overgang van PO naar VO De Overstap Let op! Informatie over de procedure aanmelding wordt tijdens de decemberavonden in het VO aan de ouders gegeven. Inrichting van

Nadere informatie

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd

Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Advies Rapport Zoek ieders Talent & Excelleer! Hoe excellentie ook in het hoger onderwijs kan worden gestimuleerd Samenvatting Excellentie kan het beste worden gestimuleerd door het coachen van de persoonlijke

Nadere informatie

Keuzewerktijd in het praktijkonderwijs

Keuzewerktijd in het praktijkonderwijs Natasja Peters Natasja Peters is docent op de Kennemer Praktijkschool in Heemskerk. E-mail: natasjaapeters@gmail.com. Eigen keuzes maak je samen Keuzewerktijd in het praktijkonderwijs Vier dagen per week

Nadere informatie

Reglement Diploma Praktijkonderwijs, Regio Haaglanden. Inhoudsopgave reglement

Reglement Diploma Praktijkonderwijs, Regio Haaglanden. Inhoudsopgave reglement Inhoudsopgave reglement Reglement Diploma Praktijkonderwijs, Regio Haaglanden. 1. Algemeen 2. Begrippen 3. Totstandkoming en wijziging 4. Publicatie 5. Eisen 6. Commissie Examinering PrO den Haag 7. Beroepsmogelijkheid

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. PRO De Sprong voor praktijkonderwijs

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK. PRO De Sprong voor praktijkonderwijs RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK PRO De Sprong voor praktijkonderwijs Plaats : Sliedrecht BRIN nummer : 26HD 00 PRO BRIN nummer : 26HD C1 Onderzoeksnummer : 276871 Datum onderzoek : 10 juli

Nadere informatie

Veel gestelde vragen Loopbaan en burgerschap (inspectiesite)

Veel gestelde vragen Loopbaan en burgerschap (inspectiesite) Achtergrondinformatie Loopbaan en Burgerschap (nieuwe wetgeving) Toezichtskader 2012 onderwijsinspectie 5.4 Beoordeling loopbaan en burgerschap (toezichtkader) Studiejaar 2011-2012 In het studiejaar 2011-2012

Nadere informatie

Strategisch Opleidingsbeleid

Strategisch Opleidingsbeleid Strategisch Opleidingsbeleid Achtergrondinformatie en tips om zelf aan de slag te gaan In deze handreiking vindt u de volgende onderwerpen: Wat is strategisch opleidingsbeleid? Hoe komt u tot strategisch

Nadere informatie

BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK ESSENZO GOES BV TE GOES

BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK ESSENZO GOES BV TE GOES BIJLAGE 2: UITKOMST ONDERZOEK ESSENZO GOES BV TE GOES INHOUD Uitkomst onderzoek Essenzo Goes BV te Goes 3 2 en oordelen per onderliggende onderzoeksvraag 5 3 Samenvattend oordeel 10 Bijlage 1A: Overzicht

Nadere informatie

Leren en Ontwikkelen VISIE. voor medewerkers met een laag opleidingsniveau. Handreiking bij vertaling Visiekaart

Leren en Ontwikkelen VISIE. voor medewerkers met een laag opleidingsniveau. Handreiking bij vertaling Visiekaart Leren en Ontwikkelen voor medewerkers met een laag opleidingsniveau Handreiking bij vertaling Visiekaart Een grote groep nieuwe medewerkers heeft een laag opleidingsniveau en is niet in het bezit van een

Nadere informatie

VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KADER 2012. de school voor praktijkonderwijs De Sprong PRO

VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KADER 2012. de school voor praktijkonderwijs De Sprong PRO VO RAPPORT VAN BEVINDINGEN KADER 2012 de school voor praktijkonderwijs De Sprong PRO Plaats : Terneuzen BRIN nummer : 26LL C1 BRIN nummer : 26LL 00 PRO Onderzoeksnummer : 154902 Datum onderzoek : 28 maart

Nadere informatie

Van ontwikkelingsperspectief naar groepsplan

Van ontwikkelingsperspectief naar groepsplan Van ontwikkelingsperspectief naar groepsplan In het speciaal basisonderwijs en (voortgezet) speciaal onderwijs Hoe vertaal je het ontwikkelingsperspectief van leerlingen naar het groepsplan? Hoe kun je

Nadere informatie

1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Middenkaderfunctionaris Bouw Niveau 4 4 jaar

1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Middenkaderfunctionaris Bouw Niveau 4 4 jaar 1.Overzicht 1.1.Specifieke examens Examenoverzicht opleiding: Middenkaderfunctionaris Bouw Niveau 4 4 jaar Crebocode: 94051 Leerweg: BOL versie: 23juni2014 Cohort: 2014-2018 Sector: T&V Team: BOL4 Bouw

Nadere informatie

Van Afvinken naar Aanvonken

Van Afvinken naar Aanvonken Van Afvinken naar Aanvonken A. Ideevorming minor Overtref jezelf (tot excellente professional) 1. Idee Idee is als volgt: voor de minor Overtref jezelf schrijven zich 1 e jaars studenten in die vinden

Nadere informatie

Informatieavond klas 4

Informatieavond klas 4 Informatieavond klas 4 Het Kwadrant Werken naar werk Samen op weg bereikt ieder zijn doel Programma Uitstroomprofielen Certificeervakken De elf gouden regels Arbeidscompetenties (ABC) Doorstromen naar

Nadere informatie

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw.

Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. onderwijs Wij medewerkers & wij leerlingen van Stad & Esch maken samen de plek waar ontdekken en leren als vanzelf gaat. Welkom 21e eeuw. April 2012 2 Stad & Esch bereidt leerlingen optimaal voor op de

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING. Praktijkschool Joannes Nijmegen

RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING. Praktijkschool Joannes Nijmegen RAPPORT VAN BEVINDINGEN ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING Praktijkschool Joannes Nijmegen Plaats: Nijmegen BRIN-nummer: 26JR-00 Arrangementsnummer: 153057 Onderzoek uitgevoerd op: 7 december 2011 Conceptrapport

Nadere informatie

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK

RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK RAPPORT VAN BEVINDINGEN KWALITEITSONDERZOEK 't Wildveld PRO Plaats : Venlo BRIN nummer : 17UX C1 BRIN nummer : 17UX 00 PRO Onderzoeksnummer : 283430 Datum onderzoek : 4 juni 2015 Datum vaststelling

Nadere informatie