AANSPRAKELIJKHEID, AANSPRAKELIJKHEIDS- VERZEKERING EN ANDERE SCHADEVERGOEDINGSSYSTEMEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AANSPRAKELIJKHEID, AANSPRAKELIJKHEIDS- VERZEKERING EN ANDERE SCHADEVERGOEDINGSSYSTEMEN"

Transcriptie

1 XXXIIIe POSTUNIVERSITAIRE Cyclus WILLY DELVA AANSPRAKELIJKHEID, AANSPRAKELIJKHEIDS- VERZEKERING EN ANDERE SCHADEVERGOEDINGSSYSTEMEN met bijdragen van K. BERNAUW, H. BOCKEN, I. BOONE, I. CLAEYS, H. COUSY, S. DE GEYTER, H. DE WULF, T. HARTLIEF, G. JOCQUÉ, P. TAELMAN, A. VAN OEVELEN, C. VAN SCHOUBROECK, S. VOET, B. WEYTS

2 ISBN D BP/GANDPUC-BI7001 Verantwoordelijke uitgever: Claudine Weyn Ragheno Business Park Motstraat 30 B-2800 Mechelen Tel.: (gratis nummer) # 2007, Wolters Kluwer Belgium NV Behoudens de uitdrukkelijk bij Wet bepaalde uitzonderingen mag niets uit deze uitgave verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt worden, op welke wijze ook, zonder de uitdrukkelijke voorafgaande en schriftelijke toestemming van de uitgever.

3 Inhoudsopgave Woord vooraf Prof. dr. Piet TAELMAN VII Bewustzijn en subjectieve verwijtbaarheid Dhr. Geert JOCQUE 1 Aansprakelijkheid van rechtspersonen en hun vertegenwoordigers Prof. Dr. Hans DE WULF en Mevr. Sarah DE GEYTER 103 Het foutbegrip bij overheidsaansprakelijkheid: zijn wetsschending en fout nog één? Prof. Dr. Ignace CLAEYS 193 Tussen causaal verband en schade. Deel 1. Uitgaven of prestaties gedaan krachtens een wettelijke, reglementaire of contractuele verplichting: van schade naar (verbreking van) oorzakelijk verband en terug naar schade Mevr. Ingrid BOONE 233 Geen kans verloren. Causale onzekerheid en de rechtspraak van het Hof van Cassatie over het verlies van een kans Prof. Dr. Hubert BOCKEN 271 Enkele recente ontwikkelingen inzake schade en schadebegroting in het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht Prof. Dr. Aloı s VAN OEVELEN 327 Objectieve aansprakelijkheid Mr. Britt WEYTS 371 Pikante details over een beruchte driehoeksverhouding: de rechtstreekse vordering in de aansprakelijkheidsverzekering Prof. Dr. Herman COUSY 417 Buitengerechtelijke schaderegeling met aansprakelijkheidsverzekeraars Prof. Kris BERNAUW 457 Vergoeding van schade door verkeersongevallen ongeacht aansprakelijkheid Prof. Caroline VAN SCHOUBROECK 519 Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen V

4 inhoudsopgave Coo rdinatie van aansprakelijkheid en andere vergoedingssystemen Mevr. Ingrid BOONE 597 Procesrechtelijke aspecten van aansprakelijkheidsvorderingen Prof. Dr. Piet TAELMAN en Mr. Stefaan VOET 743 Heeft het aansprakelijkheidsrecht (de) toekomst? Prof. Dr. Ton HARTLIEF 805 VI Kluwer

5 Woord vooraf Het herstel van door de mens veroorzaakte schade houdt een groot deel van de rechtspraktijk en de rechtswetenschap in de ban. Het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht speelt hier onmiskenbaar de hoofdrol. Het staat echter sinds lang niet meer alleen. De aansprakelijkheidsverzekering laat de aansprakelijke toe de financie le last van zijn aansprakelijkheid te spreiden en beschermt de benadeelde tegen de insolvabiliteit van de aansprakelijke. Ook andere schadevergoedingssystemen, niet gebaseerd op aansprakelijkheid, vervullen een bijzonder belangrijke rol, zoals de rechtstreekse verzekering, de ziekteverzekering, de arbeidsongevallenverzekering en de bijzondere regelingen voor slachtoffers van verkeersongevallen. De vergoeding van ongevalschade maakt op vandaag het voorwerp uit van een complex mechanisme waarvan de aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering, rechtstreekse private verzekeringen, sociale zekerheid en schadefondsen de onderdelen zijn. Tegen deze achtergrond bereidde een werkgroep binnen de vakgroep Burgerlijk recht van de Universiteit Gent, voorgezeten door Prof. Hubert Bocken en bestaande uit drs. Joke Baeck, drs. Ingrid Boone, lic. Frederick Bruloot, dr. Ignace Claeys, raadsheer Geert Jocqué en lic. Stephane Vereecken, het programma van de 33e uitgave van de Postuniversitaire Cyclus Willy Delva voor. Hun overleg resulteerde in een uitermate boeiend programma, waarvoor ik hen mede in naam van de talrijke deelnemers aan de cyclus nogmaals van harte dank. In de cyclus werden allereerst een aantal recente ontwikkelingen in het buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht behandeld (het vereiste subjectieve element bij het aansprakelijkheidsrecht, de aansprakelijkheid van rechtspersonen en van de staat, de invloed van het nakomen van een wettelijke of contractuele verplichting, het verlies van een kans, actualia in verband met schade en schadebegroting, het toenemende belang van de objectieve aansprakelijkheid). Vervolgens kwam de rol van de aansprakelijkheidsverzekering in de schaderegeling aan de orde (de verhouding tussen benadeelde, aansprakelijke en aansprakelijkheidsverzekeraar en buitengerechtelijke regelingen met verzekeraars). De aandacht ging verder naar de systemen voor de vergoeding van verkeersslachtoffers die zich ontwikkeld hebben los van het aansprakelijkheidsrecht en naar de coo rdinatie van het aansprakelijkheidsrecht met niet op aansprakelijkheid gebaseerde vergoedingsmechanismen, in het bijzonder de arbeidsongevallenverzekering en de ziekteverzekering. Ook de procesrechtelijke vraagstukken die bij aansprakelijkheidsvorderingen de kop kunnen opsteken, werden voor het voetlicht geplaatst. Een uitermate boeiend gebrachte, visionaire uiteenzetting van collega Hartlief, rondde de lessenreeks af. Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen VII

6 woord vooraf De traditionele, sterk interuniversitaire invalshoek van de cyclus kwam andermaal tot uiting via de structurele samenwerking met het Centrum voor Beroepsvervolmaking in de Rechten (CBR-Antwerpen) en de zeer gewaardeerde medewerking van vooraanstaande hoogleraren van alle Vlaamse universiteiten. Het voorliggende boek is de vrucht van het werk van velen. De sprekers stonden niet alleen in voor een leerrijke uiteenzetting, maar leverden ook de inspanning hun tot in de puntjes verzorgde teksten uit te schrijven voor dit boek. De altijd minzame Erik Krijnen, administratief medewerker van Gandaius Permanente Vorming, nam opnieuw de omvangrijke praktische organisatie van de cyclus voor zijn rekening. Collega Bocken en zijn medewerkers stonden tevens in voor de correctie van de drukproef. Uitgever Wolters Kluwer Belgium steunde andermaal de cyclus en tekent voor de boekuitgave. Allen weten dat ik hen daarvoor oprecht dankbaar ben. Prof. dr. Piet TAELMAN Directeur Gandaius Permanente Vorming Universiteit Gent VIII Kluwer

7 Uitgebreide inhoudsopgave WOORD VOORAF VII BEWUSTZIJN EN SUBJECTIEVE VERWIJTBAARHEID Afdeling 1. Inleiding Afdeling 2. De schuldbekwaamheid Schuldbekwaamheid als vereiste van de foutaansprakelijkheid Afwezigheid van schuldbekwaamheid A. Algemeen B. Geestesgestoorden C. Kinderen D. Afwezigheid van schuldbekwaamheid door de fout van de schadeverwekker Afdeling 3. De verwijtbaarheid De vereiste van verwijtbaarheid in het buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht Verwijtbaarheid bij de overtreding van een wettelijke norm A. Willens en wetens handelen B. Geen vereiste van voorzienbaarheid van schade C. Afwezigheid van het willens en wetens handelen D. Het moreel element en de eenheid van fout en onwettigheid E. Bewijs van het moreel element van de fout Verwijtbaarheid bij schending van de algemene zorgvuldigheidsnorm A. De voorzienbaarheid van schade als verwijtbaarheidsvereiste.. 32 B. Betekenis van de voorzienbaarheid van schade C. Voorzienbaarheid van schade en het nemen van maatregelen.. 36 D. Vergoeding van voorzienbare en onvoorzienbare schade E. Voorzienbaarheid van schade in het strafrecht F. Bijzondere toepassingen van het voorzienbaarheidsvereiste Risicoaanvaarding door het slachtoffer Derde medeplichtigheid aan andermans contractbreuk Overheidsaansprakelijkheid a. Administratieve handelingen b. Wegennet Afdeling 4. Schulduitsluiting, rechtvaardiging en overmacht Principes A. Algemeen B. Verband met het strafrecht C. Bewijs Schulduitsluiting A. Algemeen B. Onoverkomelijke dwaling C. Dwang Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen IX

8 3. Rechtvaardiging A. Algemeen B. Zedelijke dwang of noodtoestand C. Wettige verdediging D. Bevel van de wet of de overheid E. Rechtvaardiging bij sportwedstrijden Overmacht A. Begrip B. Toepassingen Overheidsaansprakelijkheid voor het wegennet Wegverkeer Afdeling 5. Gradaties van schuld: opzet en zware fout Gradaties van schuld Opzet A. Verschillende inhouden van hetzelfde begrip B. Opzet in het buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht De gemeenschappelijke fout Verdeling van aansprakelijkheid Morele schade Bevrijdingsbedingen voor de buitencontractuele aansprakelijkheid a. Persoonlijk opzet b. Opzet van hulppersonen C. Opzet in het arbeidsrecht D. Opzet in het verzekeringsrecht E. Opzet in het arbeidsongevallenrecht F. Opzet in het strafrecht Algemeen en bijzonder opzet Rechtstreeks en onrechtstreeks opzet G. Opzet in enkele bijzondere wetgevingen Opzet in het C.M.R.-Verdrag Opzet in de wetgeving inzake het bedrijfsrevisoraat Opzet bij luchtvaartongevallen Opzet bij verontreiniging op zee Opzet bij schade veroorzaakt door kerncentrales H. Een e e nduidig opzetbegrip? Grove fout A. Onduidelijk begrip B. Grove fout in het buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht Bepaling van de morele schade Bevrijdingsbedingen Artikel 18 Wet Arbeidsovereenkomsten C. De grove fout in het verzekeringsrecht D. De grove fout in het vennootschapsrecht E. Eenduidig begrip van grove fout? X Kluwer

9 AANSPRAKELIJKHEID VAN RECHTSPERSONEN EN HUN VER- TEGENWOORDIGERS Afdeling 1. Inhoud en opbouw van de tekst Thema s Terminologische opmerking Afdeling 2. Preliminair: de begrippen uitvoeringsagent, aangestelde, orgaan Aangestelde Orgaan Uitvoeringsagent een overkoepelend begrip Afdeling 3. Contractuele wanprestatie van de rechtspersoon ten gevolge van het handelen van een hulppersoon Samenloopverbod Handeling van hulppersoon is geen vreemde oorzaak toepassing op de lastgeving Grondslag: artikel 1134 B.W. omkering bewijslast Afdeling 4. Extracontractuele aansprakelijkheid van de rechtspersoon ten gevolge van het handelen van een hulppersoon Ondergeschikten/aangestelden: slechts pecuniaire aansprakelijkheid Organen: toerekening van de fout zelf (art B.W.)? Lasthebbers: verwarrend taalgebruik Afdeling 5. Persoonlijke aansprakelijkheid van de hulppersoon tegenover anderen dan zijn opdrachtgever Algemeen principe verwerping van de absorptietheorie, ook voor lasthebbers A. Absorptie als waanidee B. Cassatie struikelt even over vennootschapsbestuurders C. Toch absorptie bij (ondergeschikte) lasthebbers? Quasi-immuniteit A. Beginsel en ratio B. Ook voor organen C. Intermezzo: de aansprakelijkheid binnen collegiale organen D. Geen quasi-immuniteit voor lasthebbers... tenzij ze als uitvoeringsagent handelen Bijzonder wettelijk regime: overheidspersoneel na de Wet van 2 december Bijzonder wettelijk regime: vrijwilligers na de Wet van 3 juli 2005, zoals gewijzigd Regres door de aansprakelijke rechtspersoon op de vertegenwoordiger, en van de aansprakelijke vertegenwoordiger op de rechtspersoon A. Principe B. Regres door bestuurders op de vennootschap? Afdeling 6. Is de orgaantheorie nog relevant? Van toerekening naar verkeersopvattingen Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen XI

10 1bis.... naar rechtstreekse aansprakelijkheid van de rechtspersoon? Geen rechtstreekse aansprakelijkheid, wel een omkering van de bewijslast Tussenbesluit De gevolgen van rechtstreekse aansprakelijkheid voor de regresmogelijkheden van de rechtspersoon A. Klassieke regels inzake regres op het orgaan door de rechtspersoon Een ietwat verwarrende grondslag Nuanceringen B. Onwenselijke gevolgen van rechtstreekse aansprakelijkheid Het is niet opportuun noch mogelijk de orgaantheorie volledig af te schaffen Afdeling 7. Toerekening van kennis Begrip Voor kennistoerekening speelt de orgaantheorie geen belangrijke rol A. De gevolgen van bedrog B. Vereenzelviging C. Financie le sector Afdeling 8. Omgekeerde toerekening en doorwerking Omgekeerde toerekening Doorwerking Afdeling 9. Een wettelijke vorm van omgekeerde toerekening: bestuurdersaansprakelijkheid voor onbetaalde bedrijfsvoorheffing, btw en socialezekerheidsbijdragen. De Programmawet van 20 juli Aansprakelijkheid wegens onbetaalde bedrijfsvoorheffing en btw Aansprakelijkheid voor onbetaalde socialezekerheidsbijdragen ingeval van faillissement Aansprakelijkheid voor onbetaalde socialezekerheidsbijdragen ingeval van niet-naleving van de communicatieplicht Afdeling 10. Besluit: enkele suggesties voor verder onderzoek HET FOUTBEGRIP BIJ OVERHEIDSAANSPRAKELIJKHEID: ZIJN WETSCHENDING EN FOUT NOG ÉE N? Afdeling 1. Inleiding Het ruime kader: wie draagt het risico van onduidelijke normen? Probleemstelling: is de miskenning van een rechtsnorm altijd een buitencontractuele fout? Afdeling 2. De axioma s van het Belgisch buitencontractueel aansprakelijkheidsrecht Afdeling 3. Een vluchtige blik over de landsgrenzen heen Afdeling 4. En de Principles of European Tort Law? Afdeling 5. De ontwikkeling van de eenheidstheorie in de Belgische rechtspraak XII Kluwer

11 1. Het ontwateringsbelastingsarrest van 13 mei 1982 als startschot van de eenheidstheorie Een uitzondering in geval van een onoverkomelijke (rechts)dwaling Onoverkomelijke dwaling: strengere toepassing ten aanzien van de overheid? Afdeling 6. Een geleidelijke nuancering van de eenheidstheorie Een eerste nuancering: de staatsaansprakelijkheid wegens fouten begaan in de uitoefening van de rechterlijke functie Een tweede nuancering: het RSZ-arrest, ditmaal ten aanzien van handelingen van de uitvoerende macht Afdeling 7. Mosterd uit de rechtspraak van het Hof van Justitie? Afdeling 8. En de weg van de onoverkomelijke dwaling? Afdeling 9. Ten slotte nog een bijkomende hinderpaal: het gezag van gewijsde van vernietigingsarresten van de Raad van State. 229 UITGAVEN OF PRESTATIES GEDAAN KRACHTENS EEN WET- TELIJKE, REGLEMENTAIRE OF CONTRACTUELE VERPLICH- TING: VAN SCHADE NAAR (VERBREKING VAN) OORZAKELIJK VERBAND EN TERUG NAAR SCHADE Afdeling 1. Inleiding, afbakening en plan Afdeling 2. Meanders in de rechtspraak voor Wie slechts zijn verplichtingen nakomt, lijdt geen schade Het oorzakelijk verband met de fout van de derde wordt doorbroken door de juridische verplichting die op de derde-betaler rust Voor andere schade is wel vergoeding mogelijk Afdeling 3. Hertekening van de theorie in 2001 en verdere ontwikkelingen in de rechtspraak De principes: geen verbreking van het causaal verband, maar een genuanceerde benadering via het schadebegrip De strekking van de wettelijke, reglementaire of conventionele norm Het verband met de subrogatoire vordering De cassatierechtspraak na de loondoorbetalingsarresten A. Exit criterium van het secundaire karakter B. Exit het vereiste van andere schade C. Uitbreiding tot vrijwillige prestaties Afdeling 4. Het uitdeinend effect van de loondoorbetalingsarresten Probleemstelling Andere uitkeringen door de werkgever A. Algemeen B. Uitkeringen aan de rechthebbenden van het getroffen personeelslid C. Rente wegens blijvende arbeidsongeschiktheid Andere derde-betalers Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen XIII

12 A. Arbeidsongevallenverzekeraar B. Schadeverzekeraar C. Ziekenfonds Afdeling 5. Achterliggende motieven De inhoud of de strekking van de norm: geen afdoend criterium Concrete en abstracte schade Het normdoel Het normaliteitscriterium Besluit GEEN KANS VERLOREN. CAUSALE ONZEKERHEID EN DE RECHTSPRAAK VAN HET HOF VAN CASSATIE OVER HET VER- LIES VAN EEN KANS Afdeling 1. Inleiding Afdeling 2. Causale onzekerheid Hoofdlijnen van het causaliteitsrecht Onzekerheid over de resultaten van de conditio sine qua non-test. Een structureel probleem A. De effecten van de fout op de benadeelde B. De rechtmatige hypothese C. De (hypothetische) gevolgen van de rechtmatige hypothese De gevolgen van causale onzekerheid. Uitwegen A. Oplossingen binnen het aansprakelijkheidsrecht Het verlies van een kans. Een algemeen overzicht Afwijkende bewijsregelen Afwijkende causaliteitscriteria B. Schadevergoeding buiten het aansprakelijkheidsrecht Afdeling 3. De partijautonomie. Cass. 20 februari 2002 en 2 december Afdeling 4. Het verlies van een kans en het schadebegrip. Cass. 23 februari Schade is de aantasting van een juridisch beschermd feitelijk belang Het verlies van een kans is vergoedbare schade A. Het beginsel B. Het bestaan, de ernst en de omvang van de kans C. Een onderscheid naargelang de uiteindelijke schade zich wel of niet realiseerde? D. Het verkleinen van de kans. De blootstelling aan een verhoogd risico Afdeling 5. Wie aantoont schade te hebben geleden door andermans fout, heeft recht op vergoeding van deze schade en niet van een andere. Cass. 19 juni 1998, 1 april 2004, 12 oktober 2005 en 12 mei XIV Kluwer

13 1. Wanneer het causaal verband tussen de fout en de aangevoerde schade niet is aangetoond heeft eiser geen recht op schadevergoeding Wanneer het causaal verband tussen de fout en de aangevoerde schade vaststaat, heeft eiser recht op vergoeding van zijn gehele schade Afdeling 6. Besluit ENKELE RECENTE ONTWIKKELINGEN INZAKE SCHADE EN SCHADEBEGROTING IN HET BUITENCONTRACTUELE AAN- SPRAKELIJKHEIDSRECHT Afdeling 1. Inleiding Afdeling 2. Het schadebegrip Afdeling 3. De krenking van een rechtmatig belang als ontvankelijkheidsvereiste voor de vordering tot schadeloosstelling Afdeling 4. De voorbeschiktheid van de benadeelde Afdeling 5. Het huwelijksvermogensrechtelijk regime van de vordering tot schadeloosstelling Afdeling 6. De begroting van de schade Het principe van de begroting in concreto Naar een abstracte schadebegroting? Afdeling 7. Wijzigingen in de waardeuitdrukking van de schade in aanmerking te nemen voorbije en toekomstige muntontwaarding De voorbije muntontwaarding De toekomstige muntontwaarding Afdeling 8. De vergoedende interesten Algemeen Vergoedende interesten op forfaitair vastgestelde bedragen die strekken tot vergoeding van schade die zich in de tijd uitstrekt Toerekening van betaalde voorschotten en crediteursinteresten Zijn vergoedende interesten verschuldigd als de rechterlijke procedure vertraging heeft opgelopen door de fout van de benadeelde? Afdeling 9. De fiscaalrechtelijke implicaties van de schadeloosstelling. 364 Afdeling 10. De sociaalrechtelijke implicaties van de schadeloosstelling. 366 Afdeling 11. Besluit OBJECTIEVE AANSPRAKELIJKHEID Afdeling 1. Inleidende deel Definie ring en afbakening De functies van het aansprakelijkheidsrecht Afdeling 2. De klassieke objectieve aansprakelijkheden De juridische grondslag en de toepassingsvoorwaarden A. De aansprakelijkheid voor dieren B. De aansprakelijkheid voor zaken Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen XV

14 C. De aansprakelijkheid voor gebouwen D. De aansprakelijkheid voor aanstellers De bevrijding van aansprakelijkheid A. De bevrijdingsmogelijkheden zijn beperkt B. De fout van het slachtoffer Afdeling 3. Andere objectieve aansprakelijkheden De objectieve aansprakelijkheid brand en ontploffing voor gebouwen die toegankelijk zijn voor het publiek A. De krachtlijnen van de wettelijke regeling B. De knelpunten Productaansprakelijkheid Afdeling 4. Besluit PIKANTE DETAILS OVER EEN BERUCHTE DRIEHOEKSVER- HOUDING: DE RECHTSTREEKSE VORDERING IN DE AANSPRAKELIJKHEIDSVERZEKERING Afdeling 1. Legislatieve slippertjes bij de veralgemening van de rechtstreekse vordering Afdeling 2. Wezen en functies van de rechtstreekse vordering: een meid voor alle werk Afdeling 3. Een ster met internationale ambities: de rechtstreekse vordering in andere stelsels Afdeling 4. Zeg mij waar en wanneer! Het materieel en temporeel toepassingsgebied van de rechtstreekse vordering Afdeling 5. Gekibbel in het huishouden: de tegenwerpelijkheid van de verweermiddelen Verplichte verzekeringen Niet-verplichte verzekeringen Afdeling 6. De wereld op zijn kop: het verhaal van de verzekeraar tegen zijn eigen verzekerde Afdeling 7. De verjaring van de rechtstreekse vordering Afdeling 8. Conflicterende rechtsregels: de IPR-aspecten van de rechtstreekse vordering BUITENGERECHTELIJKE SCHADEREGELING MET AANSPRA- KELIJKHEIDSVERZEKERAARS Afdeling 1. Inleiding Buitengerechtelijk, alternatief, minnelijk Sterke promotie van de buitengerechtelijke schaderegeling Misplaatste mediatieke en ad hoc overheidsinmenging in de buitengerechtelijke schaderegeling Afdeling 2. De medewerkingsplicht van de aansprakelijkheidsverzekeraar aan de buitengerechtelijke schaderegeling De grondslag van de plicht A. Zelfregulering Werkingsveld van de zelfregulering XVI Kluwer

15 2. Uitbreiding van het toepassingsgebied a. (Handels)gebruik? b. Soms eenzijdige verbintenis of derdenbeding B. Gemeenrechtelijke zorgvuldigheidsplicht Invulling blanco norm Verboden tergende en roekeloze betwisting De sanctie van de plicht A. Afdwingbaarheid Collectief/preventief Individueel/curatief B. Vergoedbare schade Specifiek wettelijk gesanctioneerd versneld vergoedingssysteem Andere prikkels tot buitengerechtelijke schaderegeling Afdeling 3. Relevantie van het (buiten)gerechtelijk kader van de schaderegeling: de kosten In het gerechtelijk kader In het buitengerechtelijk kader De invloed van de rechtsbijstandsverzekeringsdekking Afdeling 4. De schaderegelingsprocessen De facetten van het schaderegelingsproces De buitengerechtelijke schaderegelingskanalen A. Onderhandelingen Begrip De weerslag in het gemeen recht van onderhandelingen op de verjaring a. Stilzwijgende conventionele schorsing b. Tussentijds orgelpunt in het schaderegelingsproces: erkenning van recht c. Schuldvernieuwing d. Stilzwijgende afstand van verjaring e. Sanctie voor dubbelzinnige houding Specifiek verjaringsregime in de WLVO B. Arbitrage C. Bindende derdenbeslissing D. Expertise E. Mediatie Schorsing verjaring Vertrouwelijkheid Uitvoerbaarheid F. Ombuds- en klachtendienst De actoren in het schaderegelingsproces A. Schaderegelaars Algemeen In grensoverschrijdende verzekeringscontext a. Extra E.E.R. verzekeraar b. E.E.R. W.A.M.-verzekeraar in VDV c. E.E.R. W.A.M.-verzekeraar Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen XVII

16 B. Schade-inspecteurs C. Deskundigen D. Direct writers via het internet De akten ter afsluiting van het buitengerechtelijke schaderegelingsproces A. Kwitantie B. Vaststellingsovereenkomst C. Dading Afdeling 5. Rechtsgevolgen van de buitengerechtelijke schaderegeling Schaderegeling verzekeraar bindt verzekerde niet Bindend, definitief, bevrijdend en tegenstelbaar karakter van de schaderegeling door de aansprakelijkheidsverzekeraar A. Verdere aanspraken van de schadelijder tegen de aansprakelijkheidsverzekeraar? Definitief karakter van de schaderegeling a. De wilsgebreken b. De interpretatie van de overeenkomst c. Voorbehoud On- of beperkt bekwame benadeelde Vertegenwoordigde schadelijder B. Verdere aanspraken van de schadelijder tegen de verzekerde aansprakelijke dader? C. Verdere aanspraken van derden Tegenstelbaarheid aan de gesubrogeerde verzekeraar van de schadelijder Niet-tegenstelbaarheid aan de sociale verzekeraar van de schadelijder Tegenstelbaarheid aan de faillissementscurator van de schadelijder Tegenstelbaarheid uitputting dekking Terugvordering van ten onrechte uitgekeerde schadevergoeding 502 A. Terugvordering van de eigen verzekerde (niet-tegenstelbare exceptie) B. Terugvordering van de schadelijder (onverschuldigde betaling) Onverschuldigd Tenzij definitieve regeling Verjaring Vermogensverschuiving zonder oorzaak: subsidiaire rechtsgrond C. Terugvordering van de werkelijk aansprakelijke (na schaderegeling voor rekening van wie het behoort) Afdeling 6. Conventies onder aansprakelijkheidsverzekeraars BCE-Conventie Expertise-overeenkomst RDR-overeenkomst Onschuldige slachtoffers Verbintenisverklaring kettingbotsingen XVIII Kluwer

17 6. Aanrijding door voertuigen BA-auto en BA-uitbating Afdeling 7. Besluit VERGOEDING VAN SCHADE DOOR VERKEERSONGEVALLEN ONGEACHT AANSPRAKELIJKHEID Inleiding Afdeling 1. Vergoedingsregeling voor zwakke weggebruikers Krachtlijnen van de vergoedingsregeling Relatie tot het gemeen aansprakelijkheidsrecht Kwalificatie van de vergoedingsregeling Vergoedingsgerechtigden A. Ieder slachtoffer en zijn rechthebbenden B. Slachtoffer is tevens verzekerde aansprakelijke dader C. Bestuurder als rechthebbende D. Uitsluiting van de bestuurder en zijn rechthebbenden E. Op wie rust de bewijslast van bestuurder Voorwaarden tot toekenning van de vergoeding A. Betrokken motorrijtuig Motorrijtuig Betrokken motorrijtuig B. Verkeersongeval Ruime interpretatie van het begrip verkeersongeval Strikte interpretatie van het begrip prive terrein Snelheidswedstrijden, motorcross en gesloten parcours Vergoedingsplicht Onverschoonbare fout door het slachtoffer Procedurele aspecten van de uitoefening van het vergoedingsrecht 552 A. Bevoegdheid van de politierechter zetelend als strafrechter B. Verjaring C. Relatie tot de rechtsbijstandsverzekering Internationale verkeersongevallen Afdeling 2. Diefstal, toevallig feit en niet-geı dentificeerd motorrijtuig De vergoedingsopdracht van het Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds Diefstal, heling, geweldpleging A. Wettelijke regeling B. Enge interpretatie toepassingsvoorwaarden Toevallig feit A. Wettelijke regeling B. Fysieke gesteldheid als klassiek geval van toevallig feit C. Toevallig feit niet noodzakelijk onafhankelijk van elke menselijke wil Toestand van of voorwerp op de weg toevallig feit? Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen XIX

18 2. Klapband, verlies van een wiel of slecht functioneren van motorrijtuig toevallig feit of gebrek in de zaak? Dieren toevallig feit? D. Geen verzekeraar gehouden om reden van het toevallig feit Niet-geı dentificeerd voertuig Onenigheid of onduidelijkheid over tussenkomst van W.A.M.- verzekeraar of Fonds Enkele aspecten betreffende procedure en subrogatie A. Voorwaarden tot behoud van het recht op vergoeding B. Subrogatierecht van het Fonds Afdeling 3. Vergoeding bij kettingbotsing en andere gevallen van nietbewezen aansprakelijkheid Niet-vergoedbaarheid door het Fonds is ongrondwettelijk Vergoeding door de W.A.M.-verzekeraars van de betrokken voertuigen A. Vergoedingsplicht B. Toepassingsvoorwaarden Verscheidene voertuigen betrokken bij een ongeval Onmogelijkheid tot vaststelling aansprakelijkheid C. Vergoeding Vergoedingsgerechtigden Vergoedingsplichtigen Vergoedbare schade D. Kwalificatie Conventies tussen verzekeraars Afdeling 4. Slotbeschouwingen Literatuurlijst COO RDINATIE VAN AANSPRAKELIJKHEID EN ANDERE VERGOEDINGSSYSTEMEN Afdeling 1. Aansprakelijkheidsrecht en andere vergoedingsstelsels Het aansprakelijkheidsrecht als vergoedingssysteem: royaal, maar enkel voor de happy few Andere vergoedingsstelsels, andere uitgangspunten A. In de kern: ruimere toegang, maar minder royale vergoeding. 605 B. Private eigen schadeverzekering C. Sociale zekerheid D. Vergoedingsfondsen Afdeling 2. Aanvullende en alternatieve vergoedingssystemen voor persoonsschade in het Belgische recht Inleiding Particuliere persoonsverzekeringen Sociaalrechtelijke voorzieningen A. Gewaarborgd loon en doorbetaalde wedde B. De arbeidsongevallen- en de beroepsziektenregeling C. De ziekteverzekering XX Kluwer

19 1. Arbeidsongeschiktheidsverzekering Ziektekostenverzekering Moederschapsverzekering D. De pensioenregeling Rustpensioen Invaliditeitspensioen Overlevingspensioen E. De werkloosheidsverzekering F. De gezinsbijslagregeling G. Tegemoetkomingen aan personen met een handicap H. Het leefloon en de maatschappelijke dienstverlening door het OCMW I. De zorgverzekering J. Tegemoetkomingen door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap Aanvullende en alternatieve vergoedingssystemen voor slachtoffers van verkeersongevallen, slachtoffers van gewelddaden en asbestslachtoffers A. Slachtoffers van verkeersongevallen Het Gemeenschappelijk Waarborgfonds De vergoeding op grond van artikel 29BIS W.A.M De vergoeding op grond van artikel 19bis-11 2 W.A.M. 635 B. Slachtoffers van gewelddaden Het Fonds tot hulp aan slachtoffers van opzettelijke gewelddaden en aan de occasionele redders De bijzondere vergoeding in geval van fysieke schade geleden door leden van politie- en hulpdiensten C. Asbestslachtoffers Naar een geı ntegreerd systeem voor vergoeding van persoonsschade? Afdeling 3. De samenloop van het aansprakelijkheidsrecht met andere vergoedingssystemen: het frame Een brede waaier aan mogelijke benaderingen A. Inleiding B. Drie modellen, met varianten C. De rechtspolitieke dimensie Voordeelstoerekening en verhaal op aansprakelijke A. Het verband tussen voordeelstoerekening en verhaal: verkennende beschouwingen B. Een algemene regel voor toerekening van uitkeringen door derden? C. Iets meer over het verband tussen voordeelstoerekening en verhaal Afdeling 4. De samenloop van aansprakelijkheid en andere vergoedingssystemen naar Belgisch recht Inleiding Aansprakelijkheid, aansprakelijkheidsverzekering en andere schadevergoedingssystemen XXI

20 2. Prestaties waarvoor de samenloop met het aansprakelijkheidsrecht wettelijk is geregeld A. Particuliere verzekeringen Keuzerecht Vergoedende functie van zaak- en persoonsverzekeringen Persoonsverzekeringen als verzekeringen tot vergoeding van schade of tot uitkering van een vast bedrag Gevolgen voor de coo rdinatie met het aansprakelijkheidsrecht B. Gewaarborgd loon en doorbetaalde wedde bij arbeidsongeschiktheid Geen keuzerecht, geen loonverlies Verhaalsrecht van de werkgever C. Arbeidsongevallen- en beroepsziektenregeling Arbeidsongevallenwet werknemers a. Geen keuzerecht b. Immuniteit c. Cumulatieverbod d. Verhaalsrecht Beroepsziektenwet werknemers en Arbeidsongevallen- en Beroepsziektenwet overheidspersoneel Coo rdinatie met artikel 29bis W.A.M D. Ziekteverzekering Beginselen: residuair karakter, cumulatieverbod, verhaalsrecht Ziekteverzekeringsprestaties na ontoereikende vergoeding Cumulatieverbod en verhaalsrecht voor dezelfde schade. 689 a. Beginsel b. Arbeidsongeschiktheidsuitkeringen c. Moederschapsuitkeringen E. Militaire vergoedingspensioenen Coo rdinatie met gemeenrechtelijke vergoeding ten laste van de Staat Coo rdinatie met vergoeding ten laste van een derde aansprakelijke F. Tegemoetkomingen aan personen met een handicap De oorspronkelijke regeling: geen keuzerecht, wel cumulatieverbod en verhaalsrecht De huidige regeling: geen keuzerecht, wel verhaalsrecht, maar gebrekkig cumulatieverbod G. Leefloon en maatschappelijke dienstverlening door het OCMW Leefloon Maatschappelijke dienstverlening H. De zorgverzekering I. Tegemoetkomingen door het Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap XXII Kluwer

INHOUD. LIJST VAN VERKORT GECITEERDE TIJDSCHRIFTEN... xi

INHOUD. LIJST VAN VERKORT GECITEERDE TIJDSCHRIFTEN... xi INHOUD VOORWOORD....................................................... v DANKWOORD...................................................... ix LIJST VAN VERKORT GECITEERDE TIJDSCHRIFTEN................ xi

Nadere informatie

SOCIAAL COMPENDIUM SOCIALEZEKERHEIDSRECHT 2010-2011

SOCIAAL COMPENDIUM SOCIALEZEKERHEIDSRECHT 2010-2011 SOCIAAL COMPENDIUM SOCIALEZEKERHEIDSRECHT 2010-2011 met fiscale notities Band 1 Algemeen, toepassingsgebied, administratieve organisatie en financiering (werknemers en zelfstandigen) Socialezekerheidsprestaties

Nadere informatie

Schaderegeling in België

Schaderegeling in België Schaderegeling in België Hilde ULRICHTS Kluwer a Wolters Kluwer business p- Woord vooraf Inleiding bij de zesde editie 2008 V VII Hoofdstuk I. Verzekering Aansprakelijkheid Motorrijtuigen 1 /. Wettelijke

Nadere informatie

INHOUD DEEL I. BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR ARBEIDS- ONGEVALLEN EN BEROEPSZIEKTEN... 7

INHOUD DEEL I. BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR ARBEIDS- ONGEVALLEN EN BEROEPSZIEKTEN... 7 INHOUD WOORD VOORAF... v DANKWOORD...vii INLEIDING... 1 DEEL I. BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID VOOR ARBEIDS- ONGEVALLEN EN BEROEPSZIEKTEN... 7 INLEIDING... 9 HOOFDSTUK I. DE MAATSCHAPPELIJKE CONTEXT VAN

Nadere informatie

Aansprakelijkheid van bestuurders en zaakvoerders

Aansprakelijkheid van bestuurders en zaakvoerders Aansprakelijkheid van bestuurders en zaakvoerders Peter VERSCHELDEN Accountant Moore Stephens Verschelden, Accountants en Belastingconsulenten Bedrijfsrevisor Moore Stephens Verschelden, Bedrijfsrevisoren

Nadere informatie

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Monografieen BW B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Prof. mr. C.J.M. Klaassen Kluwer - Deventer - 2007 Inhoud VOORWOORD XI LUST VAN AFKORTINGEN XIII LUST VAN VERKORT AANGEHAALDE LITERATUUR XV I INLEIDING

Nadere informatie

BIJZONDERE BESCHERMING TEGEN ONTSLAG

BIJZONDERE BESCHERMING TEGEN ONTSLAG BIJZONDERE BESCHERMING TEGEN ONTSLAG ISBN 978 90 4652 020 8 D 2009 2664 041 BP/R_P-BI9056 Verantwoordelijke uitgever: Hans Suijkerbuijk Ragheno Business Park Motstraat 30 B-2800 Mechelen Telefoon: 0800-14500

Nadere informatie

Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds Rechtsleer

Gemeenschappelijk Motorwaarborgfonds Rechtsleer de vreemde oorzaak die teruggaat op de schade zelf in aanmerking kan genomen worden en niet de vreemde oorzaak die teruggaat op het gebrek 181. 86. De aanwezigheid van een olievlek maakt de rijbaan ongeschikt

Nadere informatie

Praktijkboek sociale zekerheid 2014. Voor de onderneming en de sociale adviseur

Praktijkboek sociale zekerheid 2014. Voor de onderneming en de sociale adviseur Praktijkboek sociale zekerheid 2014 Voor de onderneming en de sociale adviseur Praktijkboek sociale zekerheid 2014 Voor de onderneming en de sociale adviseur Johan PUT Editor Gewoon hoogleraar KU Leuven-Instituut

Nadere informatie

OPZEGGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST

OPZEGGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST OPZEGGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ISBN 978-90-4653-621-6 D/2011/2664/488 BP/R_P-BI11063 Verantwoordelijke uitgever : Hans Suijkerbuijk Ragheno Business Park Motstraat 30 B-2800 Mechelen Telefoon: 0800-14500

Nadere informatie

PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006. (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels

PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006. (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels PROGRAMMAWET (I) VAN 27 DECEMBER 2006 (B.S. 28 december 2006, 3e editie) Uittreksels Aangevuld, gewijzigd of aangepast door: - de wet van 21 december 2007 houdende diverse bepalingen (I) (B.S. 31 december

Nadere informatie

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Naar een eenvormig stelsel? Mr.H.JW.AÜ Kluwer - Deventer - 2009 Lijst van gebruikte afkortingen

Nadere informatie

Bijzondere overeenkomsten

Bijzondere overeenkomsten Mr. C. Assers Handleiding tot de beoefening van het Nederlands Burgerlijk Recht Bijzondere overeenkomsten Deel IX Verzekering derde druk bewerkt door: mr. J.H. Wansink Oud-hoogleraar aan de Erasmus Universiteit

Nadere informatie

Inhoudstafel. De Bibliotheek Sociaal Recht Larcier... Voorwoord... Gebruikte afkortingen...

Inhoudstafel. De Bibliotheek Sociaal Recht Larcier... Voorwoord... Gebruikte afkortingen... vii De Bibliotheek Sociaal Recht Larcier.................................. Voorwoord...................................................... Gebruikte afkortingen..............................................

Nadere informatie

Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker

Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker Vergoedingsregeling zwakke weggebruiker Dit artikel zal ingaan op de meest prangende vraagstukken over die vergoedingsregeling, namelijk wie heeft recht op vergoeding? Welke zijn de voorwaarden voor de

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE Woord vooraf Inhoudsopgave 7 Verhouding straf(proces)recht - aansprakelijkheidsrecht Strafrechtelijke en civielrechtelijke fout

INHOUDSOPGAVE Woord vooraf Inhoudsopgave 7 Verhouding straf(proces)recht - aansprakelijkheidsrecht Strafrechtelijke en civielrechtelijke fout INHOUDSOPGAVE Woord vooraf 5 Inhoudsopgave 7 I. Verhouding straf(proces)recht - aansprakelijkheidsrecht 13 A. Strafrechtelijke en civielrechtelijke fout 13 1. Cass., 15 mei 1941 (het steenbakkersarrest)

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE DEEL I. REGELS GEMEENSCHAPPELIJK AAN ALLE SOORTEN VERZEKERINGEN... 1. Hoofdstuk I. De verzekeringsovereenkomst... 1

INHOUDSOPGAVE DEEL I. REGELS GEMEENSCHAPPELIJK AAN ALLE SOORTEN VERZEKERINGEN... 1. Hoofdstuk I. De verzekeringsovereenkomst... 1 INHOUDSOPGAVE DEEL I. REGELS GEMEENSCHAPPELIJK AAN ALLE SOORTEN VERZEKERINGEN... 1 Hoofdstuk I. De verzekeringsovereenkomst... 1 Afdeling 1. Begripsomschrijving... 1 Afdeling 2. Wezenlijke bestanddelen...

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord... v Verkorte inhoudsopgave... vii Lijst van verkort geciteerde werken... xv DE CORRECTIONELE TERECHTZITTING

INHOUD. Voorwoord... v Verkorte inhoudsopgave... vii Lijst van verkort geciteerde werken... xv DE CORRECTIONELE TERECHTZITTING INHOUD Voorwoord............................................................ v Verkorte inhoudsopgave............................................... vii Lijst van verkort geciteerde werken......................................

Nadere informatie

INHOUD. WOORD VOORAF... v DEEL I HET BELANG EN DE SITUERING VAN HET BUITENCONTRACTUEEL AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT

INHOUD. WOORD VOORAF... v DEEL I HET BELANG EN DE SITUERING VAN HET BUITENCONTRACTUEEL AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT INHOUD WOORD VOORAF................................................... v DEEL I HET BELANG EN DE SITUERING VAN HET BUITENCONTRACTUEEL AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT HOOFDSTUK I SITUERING, DOELSTELLINGEN, KRACHTLIJNEN,

Nadere informatie

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten Monografieën Privaatrecht 13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten S.D. Lindenbergh Tweede druk ï Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer- Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 Inleiding /1 1 Het thema

Nadere informatie

BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID IN SCHOOLVERBAND. Prof. dr. Aloïs VAN OEVELEN Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen

BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID IN SCHOOLVERBAND. Prof. dr. Aloïs VAN OEVELEN Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID IN SCHOOLVERBAND Prof. dr. Aloïs VAN OEVELEN Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen INHOUD I. De begrippen burgerlijke aansprakelijkheid en strafrechtelijke II. Twee concrete

Nadere informatie

VERJARING IN HET SOCIALE-ZEKERHEIDSRECHT

VERJARING IN HET SOCIALE-ZEKERHEIDSRECHT Reeks sociaal recht Nummer 38 VERJARING IN HET SOCIALE-ZEKERHEIDSRECHT Andries LINDEMANS advocaat KLUWER RECHTSWETENSCHAPPEN BELGIÉ Inhoudstafel p- Inhoudstafel Voorwoord Inleiding V XIX XXI DEEL 1. ALGEMEEN

Nadere informatie

Examen 17: Algemene BA (tak 13) - eindtermen beroepskennis. Basis BA

Examen 17: Algemene BA (tak 13) - eindtermen beroepskennis. Basis BA Examen 17: Algemene BA (tak 13) - eindtermen beroepskennis Basis BA 1 De verschillende soorten aansprakelijkheid onderscheiden (morele, burgerrechtelijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid) en bepalen

Nadere informatie

Sociaal statuut van bedrijfsleiders

Sociaal statuut van bedrijfsleiders Sociaal statuut van bedrijfsleiders Sara SABLON Substituut-arbeidsauditeur arbeidsrechtbank van Brussel Sociale Praktijkstudies nr. 9050 Verantwoordelijke uitgever : Hans Suijkerbuijk 2009 Wolters Kluwer

Nadere informatie

Het Belgisch una via-model in fiscale strafzaken

Het Belgisch una via-model in fiscale strafzaken Het Belgisch una via-model in fiscale strafzaken Een vervolging en een beteugeling langs één weg? Ragheno Business Park, Motstraat 30, 2800 Mechelen tel. 0800 40 300 fax 0800 17 529 www.kluwer.be info@kluwer.be

Nadere informatie

AANSPRAKELIJKHEID. Bart ADRIAENS Advocaat-vennoot Claeys & Engels. HR BUILDERS 2 mei 2011

AANSPRAKELIJKHEID. Bart ADRIAENS Advocaat-vennoot Claeys & Engels. HR BUILDERS 2 mei 2011 AANSPRAKELIJKHEID Bart ADRIAENS Advocaat-vennoot Claeys & Engels HR BUILDERS 2 mei 2011 Claeys & Engels 2009 1 Inleiding 1.1 Twee soorten aansprakelijkheid Strafrechtelijke aansprakelijkheid Risico op

Nadere informatie

Rolnummer 3677. Arrest nr. 200/2005 van 21 december 2005 A R R E S T

Rolnummer 3677. Arrest nr. 200/2005 van 21 december 2005 A R R E S T Rolnummer 3677 Arrest nr. 200/2005 van 21 december 2005 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 14bis, 3, van de wet van 3 juli 1967 betreffende de preventie van of de schadevergoeding

Nadere informatie

Burgerlijke aansprakelijkheid in schoolverband

Burgerlijke aansprakelijkheid in schoolverband Burgerlijke aansprakelijkheid in schoolverband Prof. dr. Alois VAN OEVELEN Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen 1 BURGERLIJKE AANSPRAKELIJKHEID EN STRAFRECHTELIJKE VERANTWOORDELIJKHEID A. Begrip burgerlijke

Nadere informatie

De aansprakelijkheid van de vennootschapsbestuurders

De aansprakelijkheid van de vennootschapsbestuurders De aansprakelijkheid van de vennootschapsbestuurders FORUM ADVOCATEN BVBA Nassaustraat 37-41 2000 Antwerpen T 03 369 95 65 F 03 369 95 66 E info@forumadvocaten.be W www.forumadvocaten.be 1 Inleiding Vennootschapsbestuurders

Nadere informatie

Aansprakelijkheid, risico en onderneming: Europese en Zuid- Afrikaanse perspectieven

Aansprakelijkheid, risico en onderneming: Europese en Zuid- Afrikaanse perspectieven Redactie: Michael Faure Johann Neethling Aansprakelijkheid, risico en onderneming: Europese en Zuid- Afrikaanse perspectieven INTERSENTIA METRO XV INHOUDSOPGAVE Michael Faure & Johann Neethling INLEIDING

Nadere informatie

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N.

EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven. Uitgave 2013. C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. EURO BOOKS ONLINE - Digitaal bladeren in juridische uitgaven Uitgave 2013 C.I.P. Koninklijke Bibliotheek Albert I NUR 820 I.S.B.N. 2013 by Euro Books Uitgegeven door Euro Trans Lloyd Kaleshoek 8 8340 Damme

Nadere informatie

Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht van België en Nederland

Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht van België en Nederland Vereniging voor de vergelijkende studie van het recht van België en Nederland Preadviezen Rechtswaarborgen in een herijkte welvaartsstaat 'Herijking van de rechtsstaat' en het Nederlandse recht Culpa in

Nadere informatie

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen prof dr mr A.J. Akkermans Beroepsziekten en bedrijfsongevallen vanuit juridisch perspectief Werkgeversaansprakelijkheid Bron: W.E. Eshuis e.a. (2011), Werkgeverskosten

Nadere informatie

Voorwoord... Opzet en leidraad... Lijst van de gebruikte afkortingen...

Voorwoord... Opzet en leidraad... Lijst van de gebruikte afkortingen... i INHOUDSTAFEL Voorwoord.............................................. Opzet en leidraad.......................................... Lijst van de gebruikte afkortingen............................. vii ix

Nadere informatie

INHOUD DEEL I VERZEKERINGSFRAUDE IN MAATSCHAPPELIJK PERSPECTIEF. Hoofdstuk I. Verzekeringsfraude in historisch perspectief... 17

INHOUD DEEL I VERZEKERINGSFRAUDE IN MAATSCHAPPELIJK PERSPECTIEF. Hoofdstuk I. Verzekeringsfraude in historisch perspectief... 17 INHOUD Woord vooraf.......................................................... v Dankwoord.......................................................... vii Inleiding.............................................................

Nadere informatie

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen DOSSIERS GEZONDHE1DSRECHT Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen prof. mr. T. Hartlief (eindred.) mw. prof. mr. W.R. Kastelein (eindred.) mr. Chr.H. van Dijk mw. mr. E. de Kezel

Nadere informatie

Inleiding bij de Bibliotheek Burgerlijk Recht Larcier... i. Inleiding... 1. Deel 1. De aansprakelijkheid tegenover de cliënt

Inleiding bij de Bibliotheek Burgerlijk Recht Larcier... i. Inleiding... 1. Deel 1. De aansprakelijkheid tegenover de cliënt aansprakelijkheid-advocaat.book Page v Wednesday, March 15, 2006 8:49 AM v Inhoudstafel Inleiding bij de Bibliotheek Burgerlijk Recht Larcier................ i Inleiding..................................................

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 10 MAART 2015 P.14.0357.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. P.14.0357.N MARC VAN ZELE ebvba, met zetel te 9240 Zele, Dommekensstraat 17, beklaagde, eiseres, vertegenwoordigd door mr. Caroline De

Nadere informatie

Rolnummer 4631. Arrest nr. 190/2009 van 26 november 2009 A R R E S T

Rolnummer 4631. Arrest nr. 190/2009 van 26 november 2009 A R R E S T Rolnummer 4631 Arrest nr. 190/2009 van 26 november 2009 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 14bis, 3, van de wet van 3 juli 1967 betreffende de preventie van of de schadevergoeding

Nadere informatie

Convenant. motorrijtuigenverzekering. 1 juni 2010

Convenant. motorrijtuigenverzekering. 1 juni 2010 Convenant schaderegeling schadeverzekering inzittenden en motorrijtuigenverzekering 1 juni 2010 Convenant tussen aangesloten leden van de afdelingscommissie Motorrijtuigen van het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

INHOUD. VOORWOORD... v. EXONERATIEBEDINGEN EN VRIJWARINGSBEDINGEN Aloïs Van Oevelen... 1

INHOUD. VOORWOORD... v. EXONERATIEBEDINGEN EN VRIJWARINGSBEDINGEN Aloïs Van Oevelen... 1 INHOUD VOORWOORD....................................................... v EXONERATIEBEDINGEN EN VRIJWARINGSBEDINGEN Aloïs Van Oevelen.............................................. 1 Inleiding.............................................................

Nadere informatie

Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband

Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband Schoordijk Instituut Centrum voor aansprakelijkheidsrecht AJ. Akkermans Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband Een rechtsvergelijkend onderzoek naar wenselijkheid, grondslagen en afgrenzing

Nadere informatie

Schaderegeling in Belgie

Schaderegeling in Belgie Schaderegeling in Belgie Jacques SCHRYVERS Hilde ULRICHTS KLUWER p- Voorwoord bij de vijfde editie 2004 Inhoud V VII Hoofdstuk I. Verzekering Aansprakehjkheid Motornjtuigen 1 /. Wettelijke verplichting

Nadere informatie

MONOGRAFIEËN BW. B88 Verzekering. Prof. mr. F.H.J. Mijnssen. Tweede druk. Kluwer a Wolters Kluwer business

MONOGRAFIEËN BW. B88 Verzekering. Prof. mr. F.H.J. Mijnssen. Tweede druk. Kluwer a Wolters Kluwer business MONOGRAFIEËN BW B88 Verzekering Prof. mr. F.H.J. Mijnssen Tweede druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2012 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V lijst van afkortingen / XV Verkort aangehaalde literatuur

Nadere informatie

INHOUD. Vooraf. Vlaams Pleitgenootschap bij de Balie te Brussel: 120 jaar springlevend!... v

INHOUD. Vooraf. Vlaams Pleitgenootschap bij de Balie te Brussel: 120 jaar springlevend!... v INHOUD Vooraf. Vlaams Pleitgenootschap bij de Balie te Brussel: 120 jaar springlevend!.................................................. v Onrechtmatige daden in De Codex Faliekante Redelijkheid (DCFR)

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. VOORWOORD... v HOOFDSTUK I CIVIELRECHTELIJKE ASPECTEN PATRICK SENAEVE...1

INHOUDSOPGAVE. VOORWOORD... v HOOFDSTUK I CIVIELRECHTELIJKE ASPECTEN PATRICK SENAEVE...1 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD... v HOOFDSTUK I CIVIELRECHTELIJKE ASPECTEN PATRICK SENAEVE...1 Basisbibliografie...1 1. Grondslag en karakter...2 A. De onderhoudsuitkering tijdens de echtscheidingsprocedure:

Nadere informatie

Betaling van kinderbijslag voor werknemers Gewaarborgde gezinsbijslag. Mieke SERLIPPENS Jurist bij de Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers

Betaling van kinderbijslag voor werknemers Gewaarborgde gezinsbijslag. Mieke SERLIPPENS Jurist bij de Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Betaling van kinderbijslag voor werknemers Gewaarborgde gezinsbijslag Mieke SERLIPPENS Jurist bij de Rijksdienst voor Kinderbijslag voor Werknemers Sociale Praktijkstudies nr. 10002 Stof bijgehouden tot

Nadere informatie

Convenant Regeling administratiekosten

Convenant Regeling administratiekosten Convenant Regeling administratiekosten Het convenant Regeling administratiekosten wordt per 1 april 2013 conform de bepaling in artikel 10 van het convenant verlengd. De lumpsumvergoeding (in 2012 74,71)

Nadere informatie

LEEGSTAND EN ONBEWOONBAARHEID VAN VASTGOED IN HET VLAAMSE GEWEST

LEEGSTAND EN ONBEWOONBAARHEID VAN VASTGOED IN HET VLAAMSE GEWEST LEEGSTAND EN ONBEWOONBAARHEID VAN VASTGOED IN HET VLAAMSE GEWEST LEEGSTAND EN ONBEWOONBAARHEID VAN VASTGOED IN HET VLAAMSE GEWEST MICHIEL DEWEIRDT BARBARA MAMMARELLA Advocaten bij Monard-D Hulst 2013

Nadere informatie

Inhoudstafel. Bibliotheek Sociaal Recht Larcier... i. Inleiding... 1. TITEL I Onderscheid tussen vordering ex contractu en ex delicto

Inhoudstafel. Bibliotheek Sociaal Recht Larcier... i. Inleiding... 1. TITEL I Onderscheid tussen vordering ex contractu en ex delicto iii Bibliotheek Sociaal Recht Larcier......................................... i Inleiding........................................................... 1 TITEL I Onderscheid tussen vordering ex contractu

Nadere informatie

Inhoudstafel VERZEKERINGEN IN HET VERKEER: RECENTE EVOLUTIES IN DE. Geert Jocqué

Inhoudstafel VERZEKERINGEN IN HET VERKEER: RECENTE EVOLUTIES IN DE. Geert Jocqué i Inhoudstafel VERZEKERINGEN IN HET VERKEER: RECENTE EVOLUTIES IN DE RECHTSPRAAK....................................... 1 Geert Jocqué I. Inleiding.............................................. 1 II. De

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord... v Dankwoord... ix Lijst van afkortingen... xiii Lijst van verkort aangehaalde literatuur... xv

INHOUD. Voorwoord... v Dankwoord... ix Lijst van afkortingen... xiii Lijst van verkort aangehaalde literatuur... xv INHOUD Voorwoord............................................................ v Dankwoord.......................................................... ix Lijst van afkortingen.................................................

Nadere informatie

HOOFDSTUK II De aansprakelijkheid van ouders/voogden voor hun minderjarige kinderen /7

HOOFDSTUK II De aansprakelijkheid van ouders/voogden voor hun minderjarige kinderen /7 INHOUDSOPGAVE Voorwoord /V Lijst van verkort aangehaalde literatuur / XIII HOOFDSTUK I Kwalitatieve aansprakelijkheid /1 1 Inleiding / 1 2 Begrenzing van kwalitatieve aansprakelijkheid / 2 3 Uitbreiding

Nadere informatie

De betaling door middel van de elektronische overdracht van geldmiddelen

De betaling door middel van de elektronische overdracht van geldmiddelen De betaling door middel van de elektronische overdracht van geldmiddelen Francis DE CLIPPELE KLUWER Inleiding IX Hoofdsluk 1. De verbintenis tot betaling Afdeling 1. De betaling, de verbintenis en de geldmiddelen.

Nadere informatie

Convenant. motorrijtuigenverzekering. 1 oktober 2013

Convenant. motorrijtuigenverzekering. 1 oktober 2013 Convenant schaderegeling schadeverzekering inzittenden en motorrijtuigenverzekering 1 oktober 2013 Convenant tussen aangesloten leden van de afdelingscommissie Motorrijtuigen van het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

INHOUD. B. Voorbeelden van vorderingen, ontstaan uit de arbeidsovereenkomst

INHOUD. B. Voorbeelden van vorderingen, ontstaan uit de arbeidsovereenkomst INHOUD Woord vooraf... v DE VERJARING IN HET ARBEIDSRECHT WILFRIED RAUWS... 1 Inleiding... 1 I. De verjaring in het arbeidsovereenkomstenrecht... 1 1. Het beginsel van de verjaring... 1 2. Kenmerken van

Nadere informatie

DEEL I. ALIMENTATIE ALS (DRINGENDE) VOORLOPIGE MAAT- REGEL: TOEKENNING VAN HET ONDERHOUD TUSSEN ECHTGENOTEN Gerd Verschelden... 1

DEEL I. ALIMENTATIE ALS (DRINGENDE) VOORLOPIGE MAAT- REGEL: TOEKENNING VAN HET ONDERHOUD TUSSEN ECHTGENOTEN Gerd Verschelden... 1 INHOUD VOORWOORD............................................ xv DEEL I. ALIMENTATIE ALS (DRINGENDE) VOORLOPIGE MAAT- REGEL: TOEKENNING VAN HET ONDERHOUD TUSSEN ECHTGENOTEN Gerd Verschelden.....................................

Nadere informatie

Doorwerking van Europees recht

Doorwerking van Europees recht Doorwerking van Europees recht De verhouding tussen directe werking, conforme interpretatie en overheidsaansprakelijkheid Jolande M. Prinssen KLUWER Deventer - 2004 INHOUD Lijst van gebruikte afkortingen

Nadere informatie

Arbeidsovereenkomstenrecht

Arbeidsovereenkomstenrecht Van der Grinten Arbeidsovereenkomstenrecht Bewerkt door: Prof. mr. W.H.A.C.M. Bouwens en mr. RAA. Duk drieëntwintigste druk Qft Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2011 INHOUD Verkort aangehaalde

Nadere informatie

Toezicht en aansprakelijkheid

Toezicht en aansprakelijkheid Toezicht en aansprakelijkheid Een rechtsvergelijkend onderzoek naar de rechtvaardiging voor de aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad van toezichthouders ten opzichte van derden PROF. MR. I. GIESEN Hoogleraar

Nadere informatie

Rolnummer 5763. Arrest nr. 175/2014 van 4 december 2014 A R R E S T

Rolnummer 5763. Arrest nr. 175/2014 van 4 december 2014 A R R E S T Rolnummer 5763 Arrest nr. 175/2014 van 4 december 2014 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 19bis-11, 2, van de wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

notar.actual.book Page i Tuesday, September 23, 2008 12:44 PM Inhoudstafel

notar.actual.book Page i Tuesday, September 23, 2008 12:44 PM Inhoudstafel notar.actual.book Page i Tuesday, September 23, 2008 12:44 PM I Inhoudstafel Hoofdstuk 1. De wet van 27 april 2007 tot hervorming van het echtscheidingsrecht: de echtscheiding op grond van onherstelbare

Nadere informatie

Rolnummers 5932, 5957 en 5958. Arrest nr. 123/2015 van 24 september 2015 A R R E S T

Rolnummers 5932, 5957 en 5958. Arrest nr. 123/2015 van 24 september 2015 A R R E S T Rolnummers 5932, 5957 en 5958 Arrest nr. 123/2015 van 24 september 2015 A R R E S T In zake : de prejudiciële vragen over artikel 19bis-11, 2, van de wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte

Nadere informatie

POLIS EVENEMENTEN. Doelgroep

POLIS EVENEMENTEN. Doelgroep Doelgroep Deze polis is bestemd voor evenementen met een tijdelijk karakter waarvan de organisatie niet tot de bedrijfsactiviteit van de organisator behoort. Met deze polis richten wij ons dus vooral tot

Nadere informatie

JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT

JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT samengesteld door mr. F. Stadermann, mr. W.A. Luiten, mr. M. Keijzer-de Korver en mr. A. Koopman derde, geheel herziene druk Inhoudsopgave DEEL I: AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 2. TOEPASSINGSGEBIED VAN HET RECHT OP AFBEELDING...33

INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 2. TOEPASSINGSGEBIED VAN HET RECHT OP AFBEELDING...33 INHOUDSOPGAVE DANKWOORD... v VOORWOORD...vii HOOFDSTUK 1. DE GRONDSLAG... 1 1. De grondslag: het persoonlijkheidsrecht op afbeelding... 1 2. Invloed van de mensenrechten... 3 A. Art. 22 G.W.... 4 B. Art.

Nadere informatie

Ontslag wegens dringende reden

Ontslag wegens dringende reden Ontslag wegens dringende reden C. ENGELS -Kluwer a Wolters Kluwer business Inhoud V 1- Begrip I 1.1. Wettelijke definitie 1 1.2. Ontleding van de definitie I 1.2.1. Vereisten 1 1.2.2. Eerste vereiste:

Nadere informatie

Factsheet De aansprakelijkheid van de arts

Factsheet De aansprakelijkheid van de arts Factsheet De aansprakelijkheid van de arts Algemeen Als u vermoedt dat een beroepsbeoefenaar uw rechten heeft geschonden, kunt u hem of de zorginstelling waarbinnen hij werkt aansprakelijk stellen. Volgens

Nadere informatie

INHOUD. Property Law Series... v Woord vooraf... vii Dankwoord... ix

INHOUD. Property Law Series... v Woord vooraf... vii Dankwoord... ix INHOUD Property Law Series.................................................... v Woord vooraf......................................................... vii Dankwoord..........................................................

Nadere informatie

1. Grondslagen... 80. 2. Moreel element... 79 3. Materieel element... 79. 4. Procedure... 81

1. Grondslagen... 80. 2. Moreel element... 79 3. Materieel element... 79. 4. Procedure... 81 p. Voorwoord.... Inhoud... V VII Deel 1. Het instrumentarium...... 1 Hoofdstuk 1. De hie rarchie...... 2 Hoofdstuk 2. Aliments n arre ragent pas...... 8 Hoofdstuk 3. Het verhaalsrecht... 12 Hoofdstuk 4.

Nadere informatie

MISBRUIK- EN FRAUDEBESTRIJDING IN HET SOCIAAL RECHT

MISBRUIK- EN FRAUDEBESTRIJDING IN HET SOCIAAL RECHT MISBRUIK- EN FRAUDEBESTRIJDING IN HET SOCIAAL RECHT Recente ontwikkelingen Guido Van Limberghen (ed.) Antwerpen Cambridge Misbruik- en fraudebestrijding in het sociaal recht. Recente ontwikkelingen Guido

Nadere informatie

Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief. Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief

Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief. Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief Kluwer - Deventer Stichting Personenschade Instituut van Verzekeraars (PIV) Den Haag

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding Een handboek net op tijd Willy van Eeckhoutte...1. Hoofdstuk 1. Ontvankelijkheid van de voorziening in cassatie Hans Van Bavel...

Inhoud. Inleiding Een handboek net op tijd Willy van Eeckhoutte...1. Hoofdstuk 1. Ontvankelijkheid van de voorziening in cassatie Hans Van Bavel... Woord vooraf...v Inleiding Een handboek net op tijd Willy van Eeckhoutte...1 Hoofdstuk 1. Ontvankelijkheid van de voorziening in cassatie Hans Van Bavel...5 I. Beslissingen die door middel van een cassatieberoep

Nadere informatie

KBC POLIS HANDEL EN DIENSTEN

KBC POLIS HANDEL EN DIENSTEN KBC POLIS HANDEL EN DIENSTEN De Polis Handel en diensten beschermt de verzekerde(n) tegen allerlei risico s in zijn beroepsleven. De verzekering is bestemd voor kleinhandelszaken. Verzekeringen Wat kan

Nadere informatie

Administratie Diamant Politie

Administratie Diamant Politie De resultaten van drie onderzoeksprojecten van het SOMA Dossier Administratie Diamant Politie We hebben de lezers steeds op de hoogte gehouden van de onderzoeks- projecten van het SOMA. We zijn dan ook

Nadere informatie

Versnelde Vergoeding van Lichamelijke Letsels/ Multilaterale Overeenkomst van Voorlopige Regeling

Versnelde Vergoeding van Lichamelijke Letsels/ Multilaterale Overeenkomst van Voorlopige Regeling Versnelde Vergoeding van Lichamelijke Letsels/ Multilaterale Overeenkomst van Voorlopige Regeling 520 INHOUDSTAFEL A. Lijst van de toegetreden maatschappijen B. Tekst van de overeenkomst C. Definities

Nadere informatie

Rolnummer 4995. Arrest nr. 86/2011 van 18 mei 2011 A R R E S T

Rolnummer 4995. Arrest nr. 86/2011 van 18 mei 2011 A R R E S T Rolnummer 4995 Arrest nr. 86/2011 van 18 mei 2011 A R R E S T In zake : de prejudiciële vraag over artikel 29bis van de wet van 21 november 1989 betreffende de verplichte aansprakelijkheidsverzekering

Nadere informatie

SCHADEREGELING BRAND. Eenvoudige risico s. Schade Brand EENVOUDIGE RISICO S. Toelichting art 67 landwet. Vives Kortrijk

SCHADEREGELING BRAND. Eenvoudige risico s. Schade Brand EENVOUDIGE RISICO S. Toelichting art 67 landwet. Vives Kortrijk SCHADEREGELING BRAND Toelichting art 67 landwet Vives Kortrijk 05 12 2013 Schade Brand EENVOUDIGE RISICO S Definitie eenvoudige risico s (kb 24 12 1992 invoegetreding landwet) Wet tgo KB Termijnen Expertise

Nadere informatie

INHOUD VII. Intersentia

INHOUD VII. Intersentia INHOUD De gespannen verhouding tussen artikel 1134 BW en de sociaalrechtelijke finaliteit inleidende beschouwingen Marc Rigaux gewoon hoogleraar, Onderzoeksgroep Sociaal Recht, Universiteit Antwerpen,

Nadere informatie

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen HOOFDSTUK II. - Definities HOOFDSTUK III. [De informatieplicht] HOOFDSTUK IV. - Aansprakelijkheid

Nadere informatie

INHOUD. Afdeling I. Juridische theorievorming...9 Afdeling II. Rechtseconomie... 11 DEEL I. BEGRIPPENKADER... 21

INHOUD. Afdeling I. Juridische theorievorming...9 Afdeling II. Rechtseconomie... 11 DEEL I. BEGRIPPENKADER... 21 INHOUD Voorwoord... vii Ten geleide... xi Dankwoord...xiii Lijst van afkortingen... xxvii Inleiding...1 Hoofdstuk I. Onderzoeksvragen...5 Hoofdstuk II. Onderzoeksmethoden...9 Afdeling I. Juridische theorievorming...9

Nadere informatie

TERBESCHIKKINGSTELLING VAN ONROERENDE GOEDEREN. GRONDIGE ANALYSE VAN ENKELE RECHTSFIGUREN

TERBESCHIKKINGSTELLING VAN ONROERENDE GOEDEREN. GRONDIGE ANALYSE VAN ENKELE RECHTSFIGUREN TERBESCHIKKINGSTELLING VAN ONROERENDE GOEDEREN. GRONDIGE ANALYSE VAN ENKELE RECHTSFIGUREN TERBESCHIKKINGSTELLING VAN ON- ROERENDE GOEDEREN. GRONDIGE ANALYSE VAN ENKELE RECHTSFIGUREN N. VANDEBEEK Advocaat

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding... 1 DEEL I. DE HISTORISCHE EVOLUTIE VAN DE BURGERLIJKE VORDERING UIT EEN MISDRIJF... 5

INHOUD. Inleiding... 1 DEEL I. DE HISTORISCHE EVOLUTIE VAN DE BURGERLIJKE VORDERING UIT EEN MISDRIJF... 5 INHOUD Inleiding............................................................. 1 DEEL I. DE HISTORISCHE EVOLUTIE VAN DE BURGERLIJKE VORDERING UIT EEN MISDRIJF...................................................

Nadere informatie

DEEL I: DE WEGBEHEERDER

DEEL I: DE WEGBEHEERDER INHOUD INLEIDING... 9 DEEL I: DE WEGBEHEERDER... 11 Inleiding... 11 TITEL 1. DE INDELING VAN DE WEGEN... 15 HOOFDSTUK 1. DE ADMINISTRATIEVE INDELING... 15 A. De indeling in grote lijnen... 15 B. Bijzondere

Nadere informatie

DEEL I. DE WET VAN 27 APRIL 2007 INZAKE ECHTSCHEIDING. KNELPUNTEN VAN MATERIEEL RECHT EN VAN PROCES- RECHT

DEEL I. DE WET VAN 27 APRIL 2007 INZAKE ECHTSCHEIDING. KNELPUNTEN VAN MATERIEEL RECHT EN VAN PROCES- RECHT INHOUD VOORWOORD........................................... xv DEEL I. DE WET VAN 27 APRIL 2007 INZAKE ECHTSCHEIDING. KNELPUNTEN VAN MATERIEEL RECHT EN VAN PROCES- RECHT Frederik Swennen, Sven Eggermont

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. No-Fault & Aansprakelijkheid

INHOUDSTAFEL. No-Fault & Aansprakelijkheid INHOUDSTAFEL No-Fault & Aansprakelijkheid - 1 - NO-FAULT & AANSPRAKELIJKHEID 1. De aanstelling van de private deskundige...2 1. Inleiding...2 2. Werkmethode en eigenschappen van de deskundige...3 2.1 Morele

Nadere informatie

ASSURALIA Overeenkomst Onschuldige slachtoffers. Onschuldige Slachtoffers 660 1 februari 2004 INHOUDSTAFEL. A. Lijst van de toegetreden ondernemingen

ASSURALIA Overeenkomst Onschuldige slachtoffers. Onschuldige Slachtoffers 660 1 februari 2004 INHOUDSTAFEL. A. Lijst van de toegetreden ondernemingen Onschuldige Slachtoffers 660 INHOUDSTAFEL A. Lijst van de toegetreden ondernemingen B. Tekst van de overeenkomst Artikel 1 : Vergoeding van het onschuldig slachtoffer Artikel 2 : Minnelijke medische expertise

Nadere informatie

DE NIEUWE WET OP DE AANSPRAKELIJKHEID VAN EN VOOR AMBTENAREN. donderdag 23 oktober 2003. Gandaius Actueel

DE NIEUWE WET OP DE AANSPRAKELIJKHEID VAN EN VOOR AMBTENAREN. donderdag 23 oktober 2003. Gandaius Actueel DE NIEUWE WET OP DE AANSPRAKELIJKHEID VAN EN VOOR AMBTENAREN donderdag 23 oktober 2003 Gandaius Actueel DE NIEUWE WET OP DE AANSPRAKELIJKHEID VAN EN VOOR AMBTENAREN De studienamiddag is gewijd aan de wet

Nadere informatie

DE MEDISCHE EXPERTISE (uitgave 2008)

DE MEDISCHE EXPERTISE (uitgave 2008) DE MEDISCHE EXPERTISE (uitgave 2008) DE DESKUNDIGE 1. Deskundigenonderzoek in burgerlijke zaken...3 1. Het verloop van de gerechtelijke expertise in vogelvlucht...3 2. Expertisekosten...12 3. Wetteksten...21

Nadere informatie

Onrechtmatige daad: aansprakelijkheid voor personen

Onrechtmatige daad: aansprakelijkheid voor personen Monografieen Nieuw BW B46 Onrechtmatige daad: aansprakelijkheid voor personen Mr. F.T. Oldenhuis universitär hoofddocent vakgroep Privaatrecht en Notarieel Recht aan de Rijksuniversiteit te Groningen raadsheer-plaatsvervanger

Nadere informatie

Inhoudstafel. iii. Ten geleide... HOOFDSTUK 1. TOEPASSELIJKE WETGEVING OP VASTGOEDCONTRACTEN

Inhoudstafel. iii. Ten geleide... HOOFDSTUK 1. TOEPASSELIJKE WETGEVING OP VASTGOEDCONTRACTEN Inhoudstafel Ten geleide...................................................... i HOOFDSTUK 1. TOEPASSELIJKE WETGEVING OP VASTGOEDCONTRACTEN GESLOTEN DOOR EEN RECHTSPERSOON.................. 1 Dirk MEULEMANS,

Nadere informatie

BRANDVERZEKERING. Technische en praktische aspecten. door Daniel Demaeseneire. Dit werk is een uittreksel uit Kluwer s Verzekeringshandboek

BRANDVERZEKERING. Technische en praktische aspecten. door Daniel Demaeseneire. Dit werk is een uittreksel uit Kluwer s Verzekeringshandboek BRANDVERZEKERING Technische en praktische aspecten door Daniel Demaeseneire Dit werk is een uittreksel uit Kluwer s Verzekeringshandboek Verantwoordelijke uitgever: Jan Vandenwyngaerden, Ragheno Business

Nadere informatie

Misleidende (B2B) reclame rgelij kende reclame

Misleidende (B2B) reclame rgelij kende reclame MONOGRAFIEËN BW Misleidende (B2B) reclame rgelij kende reclame Mr. D.W.F. Verkade Advocaat-generaal i.b.d. bij de Hoge Raad der Nederlanden Bijzonder hoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam (Bregstein-leerstoel)

Nadere informatie

DE BEËINDIGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ONDER HET EENHEIDSSTATUUT

DE BEËINDIGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ONDER HET EENHEIDSSTATUUT DE BEËINDIGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ONDER HET EENHEIDSSTATUUT DE BEËINDIGING VAN DE ARBEIDSOVEREENKOMST ONDER HET EENHEIDS STATUUT Dirk Heylen Ludo Vermeulen Ivo Verreyt Antwerpen Cambridge De beëindiging

Nadere informatie

Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet

Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet Misdrijven en sancties in de Wegverkeerswet Patrick ARNOU Martine DE BUSSCHER KLUWER RECHTSWETENSCHAPPEN BELGIÉ ' VERKORT GECITEERDE WETGEVING VERKORT GECITEERDE LITERATUUR XVII XXI DEEL I. DEFINITIE VAN

Nadere informatie

Naar een Vlaamse sociale bescherming?

Naar een Vlaamse sociale bescherming? Naar een Vlaamse sociale bescherming? Jürgen Vanpraet Universiteit Antwerpen Het Vlaamse Regeerakkoord Basisdecreet Vlaamse sociale bescherming - De bestaande zorgverzekering - Uitvoering maximumfactuur

Nadere informatie

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1

Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 Wet van 3 juli 2005 betreffende de rechten van vrijwilligers (B.S.29.VIII.2005) 1 HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen HOOFDSTUK II. - Definities HOOFDSTUK III. - De organisatienota HOOFDSTUK IV. - Aansprakelijkheid

Nadere informatie

Hof van Cassatie van België

Hof van Cassatie van België 13 JUNI 2005 S.04.0109.N/1 Hof van Cassatie van België Arrest Nr. S.04.0109.N.- B. J., eiser, vertegenwoordigd door Mr. Huguette Geinger, advocaat bij het Hof van Cassatie, kantoor houdende te 1000 Brussel,

Nadere informatie

Bewijslastverdeling in het Nederlandse en Belgische arbeidsrecht

Bewijslastverdeling in het Nederlandse en Belgische arbeidsrecht Bewijslastverdeling in het Nederlandse en Belgische arbeidsrecht Mr. C. Bosse KLUWER Deventer - 2003 Voorwoord V Lijst van afkortingen XIII 1 Inleiding 1 1.1 Achtergrond van het onderzoek 1 1.2 Recente

Nadere informatie