1. Van arbeid naar wat?

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "1. Van arbeid naar wat?"

Transcriptie

1 1. Van arbeid naar wat? 1.1. Arbeid adelde Arbeid is een grondrecht, en niemand betwist dat, althans niet expliciet. Het recht op werkgelegenheid staat vermeld in zowel de Nederlandse Grondwet (artikel 19, lid 1) als de Belgische (artikel 23, sub 1) en het is ook opgenomen in het Europese Sociale Handvest en in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. In samenlevingen zoals de onze gaat men ervan uit dat mensen het onvervreemdbare recht hebben op arbeid, en meer dan dat alleen: ze hebben in al deze teksten ook recht op een aantal vormen van organisatie van arbeid en op een aantal vruchten van die arbeid. Wat organisatie betreft: deze fundamentele teksten specificeren vaak dat vakbonden vrij moeten kunnen werken, dat collectief overleg over de arbeidsorganisatie belangrijk is, en dat volledige (of maximale) tewerkstelling door middel van stabiele banen een doelstelling van het arbeidsbeleid moet zijn. Wat de vruchten van arbeid betreft: de teksten vermelden dat mensen recht hebben op een billijk loon voor hun arbeid, op sociale zekerheid en gezondheidszorg, op respect en waardigheid op 7

2 de werkvloer, en op een gelijke behandeling op de arbeidsmarkt. Dat zijn allemaal grondrechten van burgers. En overheden hebben traditioneel de plicht om deze onvervreemdbare grondrechten van hun burgers te beschermen en er de onbelemmerde uitvoering van te verzekeren. Wat arbeid betreft, is de Europese burger een bofkont want arbeid is in landen met dit soort grondrechten een sterk gereguleerd en beschermd domein. Althans, dat was het geval. Vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw is het streven naar totale tewerkstelling in feite opgegeven en gaan economen uit van een natuurlijk werkloosheidsvolume. Werkloosheid is op die manier een vast element van het arbeidsbeleid geworden en heeft in de strategieën daaromtrent een weinig verrassende functie: neerwaartse druk op de lonen een oude kapitalistische wet bepaalt immers dat de prijs van arbeid globaal genomen laag wordt gehouden als het aanbod op de arbeidsmarkt hoger is dan de vraag. Het samenlevingsmodel waarin iedereen een baan heeft (het model van de naoorlogse welvaartsstaat), is dus opgegeven en vervangen door een samenlevingsmodel waarin een maximaal deel van de bevolking aan de slag is, met een buffer van werklozen die naargelang de eisen van de conjunctuur aangeworven dan wel afgedankt kunnen worden. Het Fordisme dicteert dat veel mensen aan het werk moeten worden gezet om het consumptieniveau niet te schaden en de inkomsten van de staat uit belastin- 8

3 gen niet in het gedrang te brengen. Die inkomsten zijn immers nodig, onder andere om de sociale kosten van werkloosheid te kunnen betalen. Maar een dynamische hedendaagse economie zal merkwaardig genoeg altijd werkloosheid produceren, wegens een andere oude kapitalistische wet: de maximalisering van de winst. Voor dat laatste moet de productiviteit omhoog, en dat betekent dat men steeds meer producten moet vervaardigen tegen steeds lagere productiekosten. Men doet dat door de technologie en de arbeidsroutines te verbeteren, zeker, maar ook door naar lageloonlanden te delokaliseren en door de arbeidskracht af te slanken, zoals dat heet. Als honderd mensen nu honderd producten vervaardigen, zal de winst verhoogd worden wanneer men diezelfde honderd producten kan laten vervaardigen door tachtig mensen. Elasticiteit in de tewerkstelling selectief werven en afdanken van arbeidskrachten wordt zo een cruciaal middel om winstmarges te vergroten. Er is dus wel degelijk iets fundamenteels en inhoudelijks veranderd aan de arbeidsverhoudingen sinds de jaren zestig; het arbeidsveld is volledig hertekend Flexicurity Maar er is meer. Sinds 2007 hanteert de EU een nieuwe doctrine met betrekking tot de arbeidsmarkt, die ze aanduidt met de naam flexicurity. Het woord is vanzelfsprekend een eufemisme, en het combineert twee andere woorden: flexibele arbeid en job security. In een 9

4 flexicuritymodel wordt de elasticiteit van de tewerkstelling een vast gegeven het doel van volledige tewerkstelling wordt hier dus compleet en definitief begraven. Bedrijven moeten flexibel mensen kunnen aanwerven en ontslaan, enkel aangedreven door datgene wat men competitiviteit noemt. Competitiviteit staat eenvoudig gesteld voor meer winst halen dan de concurrent : een competitief bedrijf is een bedrijf dat meer winst maakt dan zijn concurrenten. Het middel voor die winstmaximalisatie kennen we al: verhoging van de productiviteit door verlaging van de productiekosten, en in die productiekosten staan de loonkosten doorgaans helemaal bovenaan. Het vrijwaren van de concurrentiekracht van onze economieën staat dan ook in de praktijk gelijk aan het beperken van de loonkosten binnen diezelfde economieën. De EU definieert dit als de kern van het flexicuritymodel. Het paniekerige beleid om de euro te redden en de economie weer op te starten versnelt dit proces nog. De sanering van de openbare financiën komt overal neer op een verdere afbouw van de welvaartsstaat, een programma dat met een adembenemende vaart wordt uitgevoerd. De staat legt permanent verantwoording af aan een economisch tribunaal. 2 Op weinig plekken in Europa is dit zo uitgesproken het geval als in Nederland. 3 In dit model mag niemand nog uitgaan van een vlakke loopbaan zoals we die vroeger kenden: men kwam de arbeidsmarkt binnen rond z n twintigste, werkte veertig jaar bij een bedrijf (of binnen een bepaalde sector) 10

5 tegen steeds stijgende lonen en andere voordelen, en stroomde rond z n zestigste uit met een degelijk pensioen. Die dagen zijn voorbij. Het begrip loopbaan (en daardoor job security ) staat in een flexicuritysysteem voor het volgende: (a) De werknemer moet zich voortdurend aanpassen aan wisselende conjuncturen. Men werkt een aantal jaren in een bedrijf, maar verliest die baan wanneer er een knik in de conjunctuur optreedt, en men moet z n arbeid verplaatsen naar een andere werkomgeving. Flexicurity komt neer op de permanente aanpassing aan onzekere tewerkstelling. De werknemer moet flexibel zijn met betrekking tot de eigen arbeid: men werkt bijvoorbeeld eerst in de textielsector, dan in de vleesverwerkende nijverheid, dan in de autoverkoop en daarna in de verzekeringssector. (b) Deze flexibiliteit van de werknemer moet ondersteund worden door een nieuw onderwijsmodel genaamd life-long learning ( levenslang leren ). Om permanent aan de slag te blijven, moet de werknemer bereid zijn zich bij elke verschuiving te herscholen en nieuwe competenties op te doen. Wie vanuit de textielsector naar de vleesverwerkende nijverheid verhuist, zal zich de kennis van die sector eigen moeten maken via permanente herscholing en professionele vorming. De EU 11

6 12 heeft hiervoor een compleet nieuw model van hoger onderwijs ontwikkeld, een model waarin dit hoger onderwijs uitsluitend ten dienste staat van de behoeften van de flexibele arbeidsmarkt. De enige finaliteit van het Europese onderwijsmodel is de aanvoer van hooggeschoolde (en daardoor zeer productieve) arbeidskrachten voor een instabiele arbeidsmarkt. We komen hier zo meteen op terug. (c) Binnen deze flexibiliteit moet de werknemer ook bereid zijn de verwachting van steeds verbeterende arbeidsvoorwaarden op te geven. De verwachting dat ons loon voortdurend zal stijgen, samen met andere voordelen zoals verlof, ziekteverzekering en te verwachten pensioen al die dingen mogen niet langer een automatisme zijn dat uit de loopbaanontwikkeling voortkomt. Men moet aanvaarden dat men bij een verschuiving van de ene baan naar de andere, loon en sociale voordelen verliest er dus op achteruit gaat en men moet ook accepteren dat conjunctuurveranderingen tot loonverlies kunnen leiden. Je verdient vandaag euro per maand; het bedrijf waar je werkt, wil echter de productiviteit verhogen ter wille van de concurrentiekracht (we kennen de inhoud van die begrippen), en je moet dan aanvaarden dat je vanaf morgen slechts euro per maand verdient.

7 (d) De sociale rechten, afgeleid uit arbeid, worden op die manier onderworpen aan conjuncturele wisselingen die bepaald worden door de afzetmarkt van de producten dus door de winstmarges van de bedrijven ten dienste van de aandeelhouders. Ze zijn niet meer organisch of automatisch verbonden aan het feit van arbeid zelf, ze zijn voorwaardelijk geworden. Wie zijn sociale rechten wil realiseren, moet dan ook twee zaken doen: enerzijds zichzelf blijvend ombouwen tot een competitief element in de arbeidsmarkt ervoor zorgen dat men steeds weer aan de slag kan in goed betaalde banen én z n materiële welstand privatiseren. Wie een pensioen wil na de loopbaan (of wat daarvan overblijft in dit model) zal dat moeten bewerkstelligen via investeringen op de private kapitaalmarkt, met alle risico s van dien; idem met zorgverzekeringen (ziektekosten en dergelijke) en middelen die perioden van werkloosheid helpen overbruggen. De overheid verbindt zich in dit model immers tot de afbouw van deze automatismen, zodat de loonkosten voor bedrijven zo laag mogelijk blijven en er permanente krachtige stimulansen zijn om mensen actief te houden. Als je je werk verliest, riskeer je regelrechte armoede, want de werkloosheidsuitkeringen zullen minimaal en kortlopend zijn, je zorgverzekering dreigt weg te vallen, 13

8 je pensioenkas wordt niet langer aangevuld Je moet dus zo snel mogelijk weer aan de bak, tegen eender welke voorwaarden qua loon en sociale rechten. Werkloosheid wordt niet langer gezien als een vorm van slachtofferschap; het wordt bestraft. 4 De rechten van de werkende bevolking worden dus steeds verder uitgekleed. Dat alles gebeurt in naam van de bekende clichés van daadkracht, doorgrijpen, moedige beslissingen nemen, saneren en moderniseren van de arbeidsmarkt en wordt gepresenteerd als noodzakelijk voor verdere economische groei. Maar met die economische groei is het ondanks al die moedige beslissingen helemaal niet zo best gesteld. Als we afzien van virtuele groeicijfers aangejaagd door speculatie op de vastgoedmarkt en de stijging van de huizenprijzen is er al sinds de eeuwwisseling geen sprake meer van economische groei in Nederland. Het lijkt er eerder op dat er sprake is van een reële en inmiddels langdurige stagnatie, zo niet recessie. 5 De vraag is echter waar dat probleem vandaan komt. Moet dat bij de nog steeds niet voldoende geflexibiliseerde werkenden gezocht worden? Of zou het kunnen zijn dat het kortetermijndenken ten dienste van de financiele elites de langetermijnperspectieven op economische groei en bedrijfsontwikkeling ondergraven? Zou het toeval zijn dat de bonus- en graaicultuur van de afgelopen twee decennia samenvalt met het feit dat het met de zogenaamde kenniseconomie in Nederland en België 14

9 voor geen meter wil vlotten? Worden er te veel winsten en dividenden opgestreken, en te weinig investeringen in innovatie gedaan? 6 Voor economische groei is kennisontwikkeling van groot belang; is die gebaat bij van bovenaf afgedwongen jobhopping? Voor expertiseontwikkeling heb je veeleer langdurig stabiele arbeidsverhoudingen nodig, zodat de werkenden zich op hun werk kunnen concentreren in plaats van energie te moeten steken in het veiligstellen van hun positie binnen het flexicuritysysteem. Kortom, er rijzen een hele reeks vragen en het is onterecht om het gebrek aan economische groei a priori in de schoenen van de werkenden te schuiven. Flexicurity lijkt eerder door politiek-ideologische dan door economische motieven ingegeven. Het economische argument rammelt immers aan alle kanten De erosie van arbeid Wie dit nu allemaal nuchter bekijkt, merkt dat de visie op arbeid als een grondrecht niet langer aanwezig is in het flexicuritysysteem. Die eerdere visie waarin volledige of maximale tewerkstelling werd gekoppeld aan een menswaardig bestaan dat zich uitdrukte in organisch verworven sociale rechten uit arbeid: die visie is verdwenen. We benadrukken dat die koppeling er wel degelijk was men lijkt dat intussen volledig vergeten te zijn. In zowat elke toonaangevende tekst over arbeid werd arbeid verbonden aan de waardigheid van de arbeidende mens. Men werkte om te leven, niet omge- 15

De 360 -werknemer De nieuwe arbeidscultuur en de eindeloze concurrentie

De 360 -werknemer De nieuwe arbeidscultuur en de eindeloze concurrentie De 360 -werknemer De nieuwe arbeidscultuur en de eindeloze concurrentie Bij EPO verschenen ook: De heruitvinding van de samenleving Jan Blommaert De crisis van de democratie. Commentaren op actuele politiek

Nadere informatie

Is er morgen nog werk voor iedereen? Egbert Lachaert Jong Vld 30 maart 2015

Is er morgen nog werk voor iedereen? Egbert Lachaert Jong Vld 30 maart 2015 Is er morgen nog werk voor iedereen? Egbert Lachaert Jong Vld 30 maart 2015 Werkloosheid Vacatures Loonkosten Loopbanen Man vrouw Sectoren Evoluties arbeidsmarkt Werkloosheidscijfers België Jaar België

Nadere informatie

Vrouwenraadinfofiche 2016

Vrouwenraadinfofiche 2016 Vrouwenraadinfofiche 2016 Drie decennia deeltijds werk en de gevolgen voor vrouwen Evolutie deeltijdse arbeid De overheid en de sociale partners zijn deeltijds werk (gebaseerd op een deeltijdse arbeidsovereenkomst)

Nadere informatie

UIT De Phillips curve in het kort

UIT De Phillips curve in het kort Phillips ontdekt een verband (korte termijn). De econoom Phillips zag in de gegevens van eind jaren 50 tot eind jaren 60 een duidelijk (negatief) verband tussen werkloosheid en inflatie. Phillips stelde

Nadere informatie

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn

Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Leeftijd en arbeidsmarkt: naar een nieuw paradigma? Leeftijd en arbeidsmarkt Itinera Institute Onafhankelijke denktank Fact-based Lange termijn Aanreiken, verdedigen en bouwen van wegen voor beleidshervorming

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM. Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken. Gert Peersman & Koen Schoors.

DE PERFECTE STORM. Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken. Gert Peersman & Koen Schoors. DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent Beleidsseminarie eindeloopbaan 6 december 2012 De Perfecte

Nadere informatie

BZW 13 april 2012. Meebewegen in een flexibele arbeidsmarkt Duurzame inzetbaarheid

BZW 13 april 2012. Meebewegen in een flexibele arbeidsmarkt Duurzame inzetbaarheid BZW 13 april 2012 Meebewegen in een flexibele arbeidsmarkt Duurzame inzetbaarheid De arbeidsmarkt VERANDERT in een razend TEMPO Zoek een BALANS tussen werk en PRIVÉ Overtuigingen bij baanzekerheid Werknemer

Nadere informatie

Kritische bedenkingen over de vooruitzichten van de budgettaire kosten van de vergrijzing Gert Peersman Frederick Van Gysegem

Kritische bedenkingen over de vooruitzichten van de budgettaire kosten van de vergrijzing Gert Peersman Frederick Van Gysegem Kritische bedenkingen over de vooruitzichten van de budgettaire kosten van de vergrijzing Gert Peersman Frederick Van Gysegem Universiteit Gent Analyse Bedenkingen over de vooruitzichten van de budgettaire

Nadere informatie

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als %

Rendement = investeringsopbrengst/ investering *100% Reëel rendement = Nominaal rendement / CPI * 100-100 Als % Inflatie Stijging algemene prijspeil Consumenten Prijs Indexcijfer Gewogen gemiddelde Voordeel: Mensen met schulden Nadeel: Mensen met loon, spaargeld Reële winst bedrijven daalt Rentekosten bedrijven

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product

Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid Werkgelegenheid Aanbod van arbeid: b Marktmechanisme Loonkosten per product Arbeidsmarkt Vraag naar arbeid = mensen Door werkgevers: bedrijven en overheid Werkgelegenheid Hoe lager het loon, hoe groter de vraag naar arbeid Aanbod van arbeid: beroepsbevolking (iedereen tussen de

Nadere informatie

KU LEUVEN ONDERZOEKSEENHEID CENTRUM VOOR ECONOMISCHE STUDIËN LEUVENSE ECONOMISCHE STANDPUNTEN 2013/138

KU LEUVEN ONDERZOEKSEENHEID CENTRUM VOOR ECONOMISCHE STUDIËN LEUVENSE ECONOMISCHE STANDPUNTEN 2013/138 KU LEUVEN ONDERZOEKSEENHEID CENTRUM VOOR ECONOMISCHE STUDIËN LEUVENSE ECONOMISCHE STANDPUNTEN 2013/138 ZIN EN ONZIN VAN EEN VERLAGING VAN DE PATRONALE LASTEN Paul De Grauwe Departement Economie, KU Leuven

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

West4Work 31 oktober 2017 BACK TO. 5 uitdagingen en 6 basisvoorstellen voor Een actueel arbeidsmarkt- en loopbaanbeleid in Vlaanderen

West4Work 31 oktober 2017 BACK TO. 5 uitdagingen en 6 basisvoorstellen voor Een actueel arbeidsmarkt- en loopbaanbeleid in Vlaanderen West4Work 31 oktober 2017 BACK TO 5 uitdagingen en 6 basisvoorstellen voor Een actueel arbeidsmarkt- en loopbaanbeleid in Vlaanderen Ann Vermorgen Nationaal Secretaris ACV Setting the scene Welke arbeidsmarkt

Nadere informatie

5.2 Wie is er werkloos?

5.2 Wie is er werkloos? 5.2 Wie is er werkloos? Volgens het CBS behoren mensen tot de werkloze beroepsbevolking als ze een leeftijd hebben van 15 tot en met 64 jaar, minder dan 12 uur werken, actief op zoek zijn naar betaald

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 7 oktober 2010 (12.10) (OR. en) 14479/10 SOC 612 EDUC 158 ECOFIN 580 NOTA

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 7 oktober 2010 (12.10) (OR. en) 14479/10 SOC 612 EDUC 158 ECOFIN 580 NOTA RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 7 oktober 2010 (12.10) (OR. en) 14479/10 SOC 612 EDUC 158 ECOFIN 580 NOTA van: aan: Betreft: het Comité voor de werkgelegenheid het Comité van permanente vertegenwoordigers

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013

PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 PERSBERICHT Brussel, 28 maart 2013 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten Hoeveel personen verrichten betaalde arbeid? Hoeveel mensen zijn werkloos? Hoeveel inactieve

Nadere informatie

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid

Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Brussels Observatorium voor de Werkgelegenheid Juli 2013 De evolutie van de werkende beroepsbevolking te Brussel van demografische invloeden tot structurele veranderingen van de tewerkstelling Het afgelopen

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent 1 2 De Perfecte Storm Samenloop van drie crisissen die economische

Nadere informatie

1. De detailhandel in Nederland

1. De detailhandel in Nederland 1 2 1. De detailhandel in Nederland De detailhandel is een belangrijke economische sector die wordt gekenmerkt door een zeer arbeidsintensief karakter. Er werken ongeveer 750.000 mensen. Het belang voor

Nadere informatie

5.1 Wie is er werkloos?

5.1 Wie is er werkloos? 5.1 Wie is er werkloos? Volgens het CBS behoren mensen tot de werkloze beroepsbevolking als ze een leeftijd hebben van 15 tot en met 64 jaar, minder dan 12 uur werken, actief op zoek zijn naar betaald

Nadere informatie

Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 4 Economische vooruitzichten, loopbaanbegeleiding en generatie Z. Randstad Nederland

Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 4 Economische vooruitzichten, loopbaanbegeleiding en generatie Z. Randstad Nederland Onderzoeksrapport Randstad WerkMonitor 2014 kwartaal 4 Economische vooruitzichten, loopbaanbegeleiding en generatie Z Randstad Nederland December 2014 INHOUDSOPGAVE Economische vooruitzichten 3 Loopbaanontwikkeling

Nadere informatie

Arbeid = arbeiders = mensen

Arbeid = arbeiders = mensen Vraag van en aanbod naar arbeid Arbeid = arbeiders = mensen De vraag naar mensen = werkenden Het aanbod van mensen = beroepsbevolking Participatiegraad Beroepsbevolking / beroepsgeschikte bevolking * 100%

Nadere informatie

Intergenerationele rechtvaardigheid en pensioenen. Erik Schokkaert

Intergenerationele rechtvaardigheid en pensioenen. Erik Schokkaert Intergenerationele rechtvaardigheid en pensioenen Erik Schokkaert 1 1. Inleiding diepe emoties zonder veel analyse moeilijke technische argumenten verbergen ethische en sociale implicaties ideologische

Nadere informatie

WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk

WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk WERKEN AAN m a g a z i n e over m e t goesting werken WERK redacteur : Philippe Muyters, Vlaamse minister van Werk Fluitend naar je werk! De Juiste Stoel Waarom talent en competentie even belangrijk zijn

Nadere informatie

Neimed Krimpbericht. Potentiële beroepsbevolking Limburg MEI 2014

Neimed Krimpbericht. Potentiële beroepsbevolking Limburg MEI 2014 MEI 214 Neimed Krimpbericht Potentiële beroepsbevolking Voor de ontwikkeling van het aanbod van arbeidskrachten is de potentiële beroepsbevolking van belang. Deze leeftijdsgroep daalt in al sinds 1995.

Nadere informatie

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ...

Naar de kern. Thema 1: De kern van het ondernemen ... Thema 1: De kern van het ondernemen overheid klanten leveranciers leefomgeving onderneming werknemers... mede-eigenaars drukkingsgroepen en actiecomités U Ondernemen doet iemand in de eerste plaats uit

Nadere informatie

S A M E N V A T T I N G

S A M E N V A T T I N G 5 6 Samenvatting Dit advies bevat de reactie van de Sociaal-Economische Raad op de adviesaanvraag over het voorkómen van arbeidsmarktknelpunten in de collectieve sector. Hierover hebben de ministers van

Nadere informatie

Werkgelegenheid en werkloosheid (EAK)

Werkgelegenheid en werkloosheid (EAK) FOD Economie, K.M.O., Middenstand en Energie Statistisch Product Werkgelegenheid en werkloosheid (EAK) Algemene informatie De enquête naar de arbeidskrachten (EAK) is een sociaal-economische steekproefenquête

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

Wat is ESF? ESF financiert organisaties die:

Wat is ESF? ESF financiert organisaties die: MEDIAKIT Wat is ESF? 2 ESF staat voor Europees Sociaal Fonds. Dit fonds heeft als doel de werkgelegenheid te bevorderen en de arbeidmarkt te verstevigen. Hiervoor krijgt het ESF-Agentschap Vlaanderen subsidies

Nadere informatie

Opgave koppeling ambtenaren particuliere sector

Opgave koppeling ambtenaren particuliere sector Opgave koppeling ambtenaren particuliere sector In 1990 werden ambtenarensalarissen gekoppeld aan de gemiddelde stijging van de lonen in het bedrijfsleven. Een argument voor deze koppeling houdt verband

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 22 december 2015 Positieve arbeidsmarktevoluties in het derde kwartaal van 2015 De werkgelegenheidsgraad bij de 20- tot 64-jarigen bedroeg in het derde kwartaal van 2015 67,4% en steeg

Nadere informatie

ECONOMIE. Begrippenlijst H5 VMBO-T2. PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw. Bewerkt door D.R. Hendriks. Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn

ECONOMIE. Begrippenlijst H5 VMBO-T2. PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw. Bewerkt door D.R. Hendriks. Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn ECONOMIE VMBO-T2 Begrippenlijst H5 PINCODE 5 e editie vmbo-kgt onderbouw Bewerkt door D.R. Hendriks Sint Ursula Scholengemeenschap, Horn Versie 1 2013-2014 Hoofdstuk 5 Hoe werkt de arbeidsmarkt? Paragraaf

Nadere informatie

Ontwikkelingen ten grondslag aan arbeidsreintegratie. Louis Polstra

Ontwikkelingen ten grondslag aan arbeidsreintegratie. Louis Polstra Ontwikkelingen ten grondslag aan arbeidsreintegratie Louis Polstra INHOUDSOPGAVE Kenniscentrum Arbeid & lectoraat Arbeidsparticipatie Beleidstheorie arbeidsre-integratie Maatschappelijke ontwikkelingen

Nadere informatie

Diagnose van de Belgische arbeidsmarkt vanuit Flexicurityperspectief

Diagnose van de Belgische arbeidsmarkt vanuit Flexicurityperspectief Diagnose van de Belgische arbeidsmarkt vanuit Flexicurityperspectief Seminarie Flexicurity in het Belgisch arbeidsrecht 23 april 2010 Ludo Struyven, Tom Vandenbrande Flexicurity-debat meer flexibiliteit

Nadere informatie

Arbeidsmigratie een toelichting

Arbeidsmigratie een toelichting Arbeidsmigratie een toelichting 13-11-2015 Advies Arbeidsmigratie Adviesaanvraag Drie onderwerpen: Arbeidsmigratie binnen de EU Kennismigratie van buiten de EU Arbeidsmigratie in de toekomst Per onderwerp

Nadere informatie

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd

2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd 2.1 De keuze tussen werk en vrije tijd Mensen moeten steeds de keuze maken tussen werken en vrije tijd: 1. Werken * Je ontvangt loon in ruil voor je arbeid; * Langer werken geeft meer loon (en dus kun

Nadere informatie

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 2: Agenda Overzicht

Naslagwerk Economie van Duitsland. Hoofdstuk 2: Agenda Overzicht Naslagwerk Economie van Duitsland 2.1 Overzicht Bij zijn aantreden in 1998 beloofde de kanselier Gerhard Schröder (SPD) de werkloosheid terug te dringen tot onder de 3,5 miljoen mensen. Dit is ondanks

Nadere informatie

WORKING WITH THE STRENGTHS OF OLDER WORKERS: LIFELONG LEARNING FOR WORKER AND EMPLOYER: THE TIENSE SUIKERRAFFINADERIJ CASE

WORKING WITH THE STRENGTHS OF OLDER WORKERS: LIFELONG LEARNING FOR WORKER AND EMPLOYER: THE TIENSE SUIKERRAFFINADERIJ CASE WORKING WITH THE STRENGTHS OF OLDER WORKERS: LIFELONG LEARNING FOR WORKER AND EMPLOYER: THE TIENSE SUIKERRAFFINADERIJ CASE (1) ANNE HIMPENS DIRECTION DU FONDS DE L EXPÉRIENCE PROFESSIONELLE BELGIAN MINISTRY

Nadere informatie

4. Nu zien we echte verandering. Hebt u niet te lang zitten klooien met PS?

4. Nu zien we echte verandering. Hebt u niet te lang zitten klooien met PS? ONS VERHAAL 1. Waar heeft CD&V het verschil gemaakt? Zowel voor als na de verkiezingen hebben wij gezegd dat de komende vijf jaar moeten gaan over economische groei mét sociale vooruitgang. Dat evenwicht

Nadere informatie

3.2 De omvang van de werkgelegenheid

3.2 De omvang van de werkgelegenheid 3.2 De omvang van de werkgelegenheid Particuliere bedrijven en overheidsbedrijven nemen mensen in dienst. Collectieve sector = Semicollectieve sector = De overheden op landelijk, provinciaal en lokaal

Nadere informatie

Persbericht. Jobcreatie in Limburgse bouwsector. Limburgse bouwondernemingen sturen positieve signalen uit

Persbericht. Jobcreatie in Limburgse bouwsector. Limburgse bouwondernemingen sturen positieve signalen uit Persbericht aan Media Datum: 8 augustus 2015 aantal pagina s: 5 meer informatie bij Johan Grauwels tel. direct +32 11 56 02 60 +32 473 38 65 05 e-mailadres johan.grauwels@voka.be Limburgse bouwondernemingen

Nadere informatie

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein

Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein Kans op Amerikaanse dubbele dip is klein De Verenigde Staten gaan meestal voorop bij het herstel van de wereldeconomie. Maar terwijl een gerenommeerd onderzoeksburo recent verklaarde dat de Amerikaanse

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

De arbeidsmarkt 2020 Europese vergezichten in de Nederlandse polder. Ton Wilthagen Tilburg

De arbeidsmarkt 2020 Europese vergezichten in de Nederlandse polder. Ton Wilthagen Tilburg De arbeidsmarkt 2020 Europese vergezichten in de Nederlandse polder Ton Wilthagen Tilburg University wilthagen@uvt.nl @wilthagen Amerika heeft een droom, Europa een belofte Een uiterst concurrerende sociale

Nadere informatie

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Persbericht PB14 56 11 9 214 15.3 uur CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Meer werklozen aan de slag Geen verdere daling aantal banen, lichte groei aantal vacatures Aantal banen

Nadere informatie

Beschikbare premieregeling: mag het iets anders zijn?

Beschikbare premieregeling: mag het iets anders zijn? De ontwikkeling van het Nederlandse pensioenstelsel is nog volop in beweging. Nog dagelijks wordt in de media gesproken over gewenste en ongewenste veranderingen, al dan niet in de vorm van nieuwe wetgeving.

Nadere informatie

1. Hoeveel 55-plussers zijn bij VDAB ingeschreven als werkzoekend (nominaal + percentage beroepsbevolking + verloop over laatste tien jaar)?

1. Hoeveel 55-plussers zijn bij VDAB ingeschreven als werkzoekend (nominaal + percentage beroepsbevolking + verloop over laatste tien jaar)? SCHRIFTELIJKE VRAAG nr. 177 van PETER VAN ROMPUY datum: 13 december 2016 aan PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN WERK, ECONOMIE, INNOVATIE EN SPORT Werkgelegenheidsgraad 55-plussers - Evolutie Door de

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014

PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014 PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2014 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheidgraad blijft hoog Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2014 67% van de 20- tot 64-jarigen was aan het werk. Dat percentage blijft nagenoeg

Nadere informatie

Beste vrienden, Een nieuw land

Beste vrienden, Een nieuw land Beste vrienden, Welkom in Pairi Daiza. We zijn met meer dan 7.000. Daarmee vormen we vandaag voor één dag een klein Vlaams dorp in Wallonië. Onze vrienden van de PS moeten zich geen zorgen maken: we zijn

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013

PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 PERSBERICHT Brussel, 30 september 2013 Licht herstel van de arbeidsmarkt? Arbeidsmarktcijfers tweede kwartaal 2013 67,5% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage stijgt met 0,8 procentpunten

Nadere informatie

Overzicht uitkeringsbedragen en maatregelen Sociale Zaken en Werkgelegenheid per 1 juli 2017

Overzicht uitkeringsbedragen en maatregelen Sociale Zaken en Werkgelegenheid per 1 juli 2017 Overzicht uitkeringsbedragen en maatregelen Sociale Zaken en Werkgelegenheid per 1 juli 2017 Per 1 juli 2017 worden de Participatiewet, IOAW en IOAZ, AOW, Anw, Wajong, WW, WIA, WAO, ZW en TW aangepast

Nadere informatie

Titel VII. Enkele statistische en financiële gegevens

Titel VII. Enkele statistische en financiële gegevens Titel VII. Enkele statistische en financiële gegevens I. Werkgelegenheid en beroepsbevolking De arbeidsmarkt is gestructureerd rond een aanbod van arbeidskrachten (de beroepsbevolking) en een vraag naar

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

MONITOR WERK Meting maart 2014. 34993 Maart 2014 Francette Broekman

MONITOR WERK Meting maart 2014. 34993 Maart 2014 Francette Broekman MONITOR WERK Meting maart 2014 34993 Maart 2014 Francette Broekman GfK Intomart 2014 34993 Achmea Volgens Nederland Werk Maart 2014 1 Inleiding GfK Intomart 2014 34993 Achmea Volgens Nederland Werk Maart

Nadere informatie

Rollenspel centraal akkoord (2x)

Rollenspel centraal akkoord (2x) Rollenspel centraal akkoord (2x) 1 Algemeen Een zestal leerlingen spelen tijdens dit rollenspel het onderhandelingsproces voor een centraal akkoord na. Zij moeten hierbij rekening houden met een gegeven

Nadere informatie

POL juli 2017: +17,7

POL juli 2017: +17,7 Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijleer vwo 2006-I

Eindexamen maatschappijleer vwo 2006-I Opgave 4 Mens en werk: veranderingen op de arbeidsmarkt tekst 9 5 10 15 20 25 30 35 Volgens de auteurs van het boek Weg van het overleg? komen de nationale overheid en de sociale partners steeds verder

Nadere informatie

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2

Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Groei of krimp? bij Pincode 5e ed. 4GT Hoofdstuk 7 en 4K Hoofdstuk 5 aanvullend lesmateriaal n.a.v. vernieuwde syllabus EC/K/5A: 2 Als je moet kiezen welk plaatje je op je cijferlijst zou willen hebben,

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2003-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2003-II 4 Antwoordmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

Pensioenzekerheid voor iedereen

Pensioenzekerheid voor iedereen Pensioenzekerheid voor iedereen WAAROM HERVORMEN? Fundamenten sociale zekerheid dateren van WO II: 65 jaar geleden Uitgangspunten (sociale bescherming met evenwicht tussen solidariteit en verzekerd inkomen)

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014

PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014 PERSBERICHT Brussel, 25 maart 2014 Geen heropleving van de arbeidsmarkt in 2013 Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten 4.530.000 in België wonende personen zijn aan het werk in 2013. Hun aantal

Nadere informatie

27 30 oktober 2011 KAV - Belgium. Wanted: Genderproof systems of Social Security and Protection!

27 30 oktober 2011 KAV - Belgium. Wanted: Genderproof systems of Social Security and Protection! EBCA seminarie Londen Marietje Van Wolputte 27 30 oktober 2011 KAV - Belgium Wanted: Genderproof systems of Social Security and Protection! 1 Inleiding: Armoede is vrouwelijk. Dat is een wereldwijd gegeven.

Nadere informatie

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren,

Mijnheer de Voorzitter van het Vlaams ACV, Mevrouw de Nationaal Secretaris, Dames en heren, TOESPRAAK DOOR KRIS PEETERS VLAAMS MINISTER-PRESIDENT EN VLAAMS MINISTER VAN ECONOMIE, BUITENLANDS BELEID, LANDBOUW EN PLATTELANDSBELEID ACV Studiedag Industrie 18 februari 2014 Mijnheer de Voorzitter

Nadere informatie

Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid

Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid Arbeidsmarkttrends en de toekomst van de sociale zekerheid Workshop Divosacongres, 2 juni 2016 Paul de Beer Henri Polak hoogleraar voor arbeidsverhoudingen UvA Wetenschappelijk Bureau voor de Vakbeweging

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 29 544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 364 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte.

We zijn op ontdekkingsreis, in een gebied waar de huidige systemen leidend zijn maar onvoldoende werken. Bij een ontdekkingsreis hoort ruimte. Het speelveld De wereld om ons heen verandert razend snel. De richting is duidelijk, de sociale zekerheid wordt geprivatiseerd. Samen bouwen we aan een vernieuwende structuur om de arbeidsmarkt essentieel

Nadere informatie

ARMOEDEBAROMETER 2015

ARMOEDEBAROMETER 2015 ARMOEDEBAROMETER 2015 Wat zeggen de cijfers? ARMOEDE GEWIKT EN GEWOGEN Kinderarmoede: 11.2% Sinds 2008 gestaag gestegen Toekomst: blijft stijgen Kinderarmoede vooral bij moeders met een migratiegeschiedenis

Nadere informatie

Het gaat hier om de aanvullende pensioenen die sommige werkgevers of sectoren voor hun personeel voorzien.

Het gaat hier om de aanvullende pensioenen die sommige werkgevers of sectoren voor hun personeel voorzien. Fiche 1 Op de agenda van de Nationale Arbeidsraad Aanvullende pensioenen (2 e pijler) Het gaat hier om de aanvullende pensioenen die sommige werkgevers of sectoren voor hun personeel voorzien. Wat willen

Nadere informatie

Naam: Nummer: HT6: Werkloosheid

Naam: Nummer: HT6: Werkloosheid Naam: Nummer: Klas: 3 ECA HT6: Werkloosheid Lkr.: R. De Wever 11 maart 2015 30 Vraag 1: (6 ptn) Leg volgende begrippen uit: a. Frictiewerkloosheid Frictiewerkloosheid is de korte periode van werkloosheid

Nadere informatie

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010 ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 26 november 2010 Meer personen op de arbeidsmarkt in de eerste helft van 2010. - Nieuwe cijfers Enquête naar de Arbeidskrachten, 2 de

Nadere informatie

Samenvatting. (Summary in Dutch)

Samenvatting. (Summary in Dutch) (Summary in Dutch) Inflatie is de stijging van het algemeen prijspeil. De jaren 70 en 80 van de vorige eeuw waren periodes van relatief hoge inflatiecijfers in West-Europa, terwijl lage inflatie en deflatie

Nadere informatie

Uitleg hoogte WW-uitkering vanaf 1 juli 2015

Uitleg hoogte WW-uitkering vanaf 1 juli 2015 Uitleg hoogte WW-uitkering vanaf 1 juli 2015 Uitleg hoogte WW-uitkering vanaf 1 juli 2015 Een werknemer die werkloos wordt, heeft in beginsel recht op een uitkering op basis van de Werkloosheids Wet (WW).

Nadere informatie

Algemene beschouwing

Algemene beschouwing Algemene beschouwing Arbeidsmigratiebeleid begint bij Nederlands arbeidsmarktbeleid Voor de Nederlandse economie en dus voor bedrijven en werknemers is het van belang om de juiste mensen op de juiste arbeidsplek

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2015

PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2015 PERSBERICHT Brussel, 26 juni 2015 Jeugdwerkloosheid gedaald in het eerste kwartaal van 2015 Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2015 In het eerste kwartaal van 2015 was 67,4% van de 20- tot 64-jarigen

Nadere informatie

Krachtlijnen van het achtste Jaarverslag van de Studiecommissie voor de Vergrijzing

Krachtlijnen van het achtste Jaarverslag van de Studiecommissie voor de Vergrijzing Krachtlijnen van het achtste Jaarverslag van de Studiecommissie voor de Vergrijzing Aan de langetermijnvooruitzichten van de sociale uitgaven, gepresenteerd in het achtste jaarverslag van de Studiecommissie

Nadere informatie

20.1 Wat is economische groei?!

20.1 Wat is economische groei?! 20.1 Wat is economische groei? Om te beoordelen of er geproduceerd is, moet het BBP worden gecorrigeerd voor de inflatie. BBP is de totale product door binnenlandse sectoren. We vinden dan de toename van

Nadere informatie

Hoe jobs creëren op de goedkoopste en meest efficiënte manier?

Hoe jobs creëren op de goedkoopste en meest efficiënte manier? Hoe jobs creëren op de goedkoopste en meest efficiënte manier? Al jaren proberen opeenvolgende regeringen de werkgelegenheid in ons land op te krikken om zo de vergrijzing betaalbaar te houden. Tegen 22

Nadere informatie

Hoe pakken werkgevers in Nederland

Hoe pakken werkgevers in Nederland Hoe pakken werkgevers in Nederland personeelstekorten aan? Henkens, K., Remery, C., Schippers, J. & Visser, P. (2004). Knelpunten in de personeelsvoorziening: strategieën en oplossingen van werkgevers.

Nadere informatie

Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en)

Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en) Raad van de Europese Unie Brussel, 2 maart 2015 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 2015/0051 (NLE) 6144/15 VOORSTEL van: ingekomen: 3 maart 2015 aan: Nr. Comdoc.: Betreft: SOC 70 EMPL 31 ECOFIN 97 EDUC

Nadere informatie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie

Polsslag Ondernemend Limburg juli 2015: +4,8 Ondernemersvertrouwen op hoogste peil in 4 jaar Nog geen hitterecords voor Limburgse economie Ieder kwartaal peilen VKW Limburg en UNIZO-Limburg naar het aanvoelen van de Limburgse ondernemers en bedrijfsleiders over de economische gang van zaken in de bedrijven. De resultaten van deze bevraging

Nadere informatie

Model van Sociale Innovatie

Model van Sociale Innovatie Model van Sociale Innovatie Ontwikkelgebieden van sociale innovatie Sociale Innovatie richt zich op vier basisvragen: 1. Hoe medewerkers te stimuleren eigenaarschap te nemen op hun eigen leer- en ontwikkeltraject

Nadere informatie

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid.

1)Waaruit bestaat de vraag op de Werkenden en arbeidsmarkt? (openstaande)vacatures. 2)Noem een ander woord voor Werkenden werkgelegenheid. 1 1)Waaruit bestaat de vraag op de arbeidsmarkt? 2)Noem een ander woord voor werkgelegenheid. 3)Wie vragen arbeid? 4)Met welk woord wordt het aanbod van arbeid ook aangeduid? 5)Geef de omschrijving van

Nadere informatie

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1

Ouderen en de arbeidsmarkt. Inhoudsopgave. 1 Algemeen...1 Inhoudsopgave 1...1 2 Hoofdsectie...2 1 In hoeverre bent u het eens of oneens met de volgende stellingen met betrekking tot ouderen van 55 + en de arbeidsmarkt?...2 2 Oudere werknemers moeten goedkoper

Nadere informatie

Zorgondersteuning vzw

Zorgondersteuning vzw Zorgondersteuning vzw Congres Zorg Voor meer met Minder Zorgondersteuning vzw 1 Stijgende Noordzeespiegel door de vergrijzing 1/4 1/5 1/2 Quo vadis, België? p.11 Het Belgische piramidespel Demografische

Nadere informatie

Roads to recovery. George Gelauff, Debby Lanser, Albert van der Horst, Adam Elbourne. Centraal Planbureau 1

Roads to recovery. George Gelauff, Debby Lanser, Albert van der Horst, Adam Elbourne. Centraal Planbureau 1 Roads to recovery George Gelauff, Debby Lanser, Albert van der Horst, Adam Elbourne 1 De Grote Recessie 2008: Financiële crisis subprime hypotheken crisis 15 september: Lehman Brothers bankroet stilstand

Nadere informatie

Sessie 4 Vormen tijdelijke banen een springplank of een valkuil in de beginfase van de arbeidsloopbaan?

Sessie 4 Vormen tijdelijke banen een springplank of een valkuil in de beginfase van de arbeidsloopbaan? Sessie 4 Vormen tijdelijke banen een springplank of een valkuil in de beginfase van de arbeidsloopbaan? Resultaten van het SONAR onderzoeksprogramma 24 april 2008 Inleiding Jongeren: hogere werkloosheid

Nadere informatie

HET SALARIS. Welke factoren bepalen je loon?

HET SALARIS. Welke factoren bepalen je loon? HET SALARIS Welke factoren bepalen je loon? Inhoudstafel 1. Functie, sector en grootte van het bedrijf p4 2. Je diploma p5 3. De loonkloof p6 4. Plaats waar je werkt p9 5. Anciënniteit p10 Welke factoren

Nadere informatie

Verdrag van Lissabon.

Verdrag van Lissabon. Verdrag van Lissabon. Sinds enkele jaren treffen de regeringen van de Europese landen maatregelen om, zo wordt gezegd, werklozen te helpen weer een baan te vinden. Zo moeten werklozen onbetaalde of sterk

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-II

Eindexamen economie 1-2 vwo 2007-II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 0,15 0,12 100% = 25%

Nadere informatie

De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw

De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw De rol van de International Arbeidsorganisatie in de XXI ste eeuw Rudi Delarue Directeur Internationaal Arbeidsbureau voor de EU en de Benelux landen Presentatie voor de Alumnidag vande KU Leuven 09-03-2012

Nadere informatie