Tweede Kamer der Staten-Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar Mobiliteitsbeleid Nr. 11 VERSLAG VAN EEN HOORZITTING Vastgesteld 11 maart 2008 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat 1 heeft op 31 januari 2008 een hoorzitting gehouden in het gebouw van de Tweede Kamer der Staten-Generaal in het kader van Anders Betalen voor Mobiliteit. Van deze hoorzitting brengt de commissie bijgaand stenografisch verslag uit. Aanvang 9.45 uur Aanwezig zijn de volgende leden van de commissie: Koopmans (CDA), Roland Kortenhorst (CDA), Roefs (PvdA), Roemer (SP), De Krom (VVD), Van der Ham (D66), Duyvendak (GroenLinks) en Cramer (ChristenUnie). Voorzitter: Koopmans 1 Samenstelling: Leden: Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Mastwijk (CDA), Duyvendak (Groen- Links), Roland Kortenhorst (CDA), voorzitter, Koopmans (CDA), Gerkens (SP), Van der Ham (D66), Nicolaï (VVD), Haverkamp (CDA), De Krom (VVD), Samsom (PvdA), Roefs (PvdA), Jansen (SP), Cramer (ChristenUnie), Roemer (SP), Koppejan (CDA), Vermeij (PvdA), Madlener (PVV), Ten Broeke (VVD), ondervoorzitter, Besselink (PvdA), Ouwehand (PvdD), Polderman (SP), Tang (PvdA) en De Rouwe (CDA). Plv. leden: Van der Vlies (SGP), Boekestijn (VVD), Bilder (CDA), Van Gent (GroenLinks), Hessels (CDA), Jager (CDA), Van Bommel (SP), Koşer Kaya (D66), Neppérus (VVD), Van Gennip (CDA), Aptroot (VVD), Dijsselbloem (PvdA), Besselink (PvdA), Anker (Christen- Unie), Van Leeuwen (SP), Knops (CDA), Depla (PvdA), Agema (PVV), Verdonk (Verdonk), Jacobi (PvdA), Thieme (PvdD), Lempens (SP), Waalkens (PvdA) en Van Heugten (CDA). De voorzitter: Ik open deze hoorzitting van de vaste Kamercommissie van Verkeer en Waterstaat. Ik heet u allen heel hartelijk welkom. Het schema voor vandaag is strak. Degenen die door de commissie zijn uitgenodigd krijgen een minuut de tijd om een kort statement te maken. Daarna krijgen de leden van de commissie de gelegenheid om vragen te stellen. Ik dank degenen die zijn uitgenodigd om deel te nemen aan deze hoorzitting voor hun aanwezigheid. Ook dank aan degenen, tot nu toe 1700 mensen, die een reactie hebben gestuurd. Wellicht worden het er na vandaag nog meer. Het betreft geen handtekeningen maar inhoudelijke reacties op Anders Betalen voor Mobiliteit (ABvM). Het is buitengewoon interessant en nieuw voor de Kamer dat zo veel mensen hebben gereageerd. De heren Cramer, Duyvendak en Kortenhorst zullen iets later aanwezig zijn, terwijl de heer Madlener afwezig is wegens ziekte. Blok 1: Procesgroep ABvM en Klankbordgroep ABvM De voorzitter: Ik nodig de heer Nouwen (Procesgroep ABvM) en de heer Hermans (Klankbordgroep ABvM) uit het woord te voeren. KST tkkst ISSN Sdu Uitgevers s-gravenhage 2008 Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 1

2 De heer Nouwen (Procesgroep ABvM): Voorzitter. Medio 2005 hebben de ministers van Verkeer en Waterstaat en van Financiën de opdracht gegeven voor een advies over ABvM, welke ook is opgenomen in de Nota Mobiliteit. De opdracht had relatief een zeer groot draagvlak bij de vertegenwoordigers uit de samenleving. In die nota maakt het prijsbeleid na jarenlange debatten eindelijk zijn entree. Het is een systeem om eerlijker en transparanter te betalen, met als kenmerk dat de veelgebruiker meer betaalt dan de mindergebruiker. Het systeem is daarmee een prijsmechanisme geworden waarin je betaalt naarmate je gebruikt. Vaststaat dat dit natuurlijk alleen kan en alleen het vertrouwen van het Nederlandse publiek heeft, als de bezitsbelastingen, de mrb en de bpm, en de bijbehorende btw in principe tot nul worden teruggebracht. De bezitsbelastingen worden dus vervangen door een gebruiksbelasting. De Tweede Kamer heeft dit idee in december 2005 omarmd, de Eerste Kamer in januari Daarmee werd de Nota Mobiliteit ook op het onderdeel prijsbeleid realiteit. Ik ben dankbaar voor deze hoorzitting, want nog steeds gaat het erom dat wij het einddoel voor ogen moeten houden. Dat einddoel is om, na de nodige voorbereidingen, te komen tot de invoering van een landelijk systeem van kilometerbeprijzing. Over dit einddoel waren wij het eens. In dit soort debatten bestaat echter de neiging om meer naar het detail te gaan dan naar het einddoel waar het de Tweede Kamer, het kabinet en de Eerste Kamer om te doen was. Nog steeds staat dat einddoel hard overeind: de landelijke invoering van de kilometerbeprijzing, zowel voor het beroepsgoederenvervoer als voor de personenauto s. Kenmerken van de kilometerbeprijzing zijn de afbouw van de bezitsbelastingen en een kostenlimiet zoals indertijd door de Kamer gesteld, namelijk 5% van de exploitatiekosten. De Tweede Kamer heeft op die limiet een zware rem gelegd: het is aan de inventiviteit van het bedrijfsleven dat het systeem moet bouwen, om dat waar te maken, hoewel het er al in contouren is, zoals u leest en hoort. Dat kan alleen als een tender wordt uitgeschreven, waardoor het bedrijfsleven wordt uitgedaagd binnen die contouren te offreren. Het einddoel is een landelijk systeem waarin geheven wordt naar plaats, tijd en milieukenmerken van de auto. Uit onderzoek blijkt dat heffingen naar plaats en tijd boven een basistarief een zeer gunstig effect hebben op de spitsdrukte, maar ook gunstige tot zeer gunstige milieueffecten tonen, zoals vastgelegd in ons advies indertijd. Dat was ook de opdracht: ontwerp een ander systeem dat bijdraagt aan een betere bereikbaarheid, dat goed is voor het milieu en dat steunt op draagvlak. Ik hoop dat de Kamer zich op die kenmerken wil concentreren. Ik geloof dat het kabinetsbesluit het goede besluit is. Het gaat om het einddoel. De kosten, de privacy en de belastingafbouw voor dit landelijke systeem vormen de kenmerken. Voorzitter: Roland Kortenhorst De heer Hermans (Klankbordgroep ABvM): Voorzitter. In de Klankbordgroep AMvB zitten alle partijen die betrokken zijn bij ABvM. De Klankbordgroep ABvM heeft in de vergadering van 13 november jongstleden eensgezind een lijn uitgezet die past in de lijn die al door de heer Nouwen is aangegeven. Dat is de lijn waar wij met elkaar naartoe willen: een systeem voor een eerlijke manier van betalen voor mobiliteit over de weg. Er moet zichtbaar anders worden betaald dan op dit moment gebeurt. Dat betekent dus een keuze voor een ander systeem, waarin eerlijker betaald wordt voor het daadwerkelijke gebruik van de weg. In het advies van de klankbordgroep ook dat heeft de heer Nouwen zojuist aangegeven is de hoofdlijn waar wij met elkaar naartoe willen belangrijk. Daarover is volledige overeenstemming. Vandaag kan blijken dat op een aantal uitwerkingspunten misschien verschil van mening Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 2

3 bestaat. Dat moet ons naar onze mening echter niet afhouden van het invoeren van een dergelijk systeem. Het gaat er niet om om met allerlei tussenstappen het einddoel te bereiken, maar om experimenten te starten die gericht zijn op het direct bereiken van het einddoel, zoals dat in het rapport van de commissie-nouwen, de Nota Mobiliteit, is aangegeven. Volgens ons moet een aantal experimenten worden uitgevoerd. Het eerste experiment heeft een vrijwillige deelname en het tweede experiment een verplichte. Dit zijn twee mogelijkheden om te zien wat de effecten zijn van een dergelijk systeem op het gebruik van de auto en de hele mobiliteit. Die elementen zijn van zeer groot belang. Ik wijs erop dat het voor het behouden van draagvlak van het grootste belang is, niet aan de ene of aan de andere kant randvoorwaarden te benadrukken. Ik zal proberen de hele club bij elkaar te houden. Dat is bepaald geen sinecure met al die verschillende partijen, zoals men zich kan voorstellen, maar het kan wel. Wij zijn het immers met elkaar eens over de lijn waar wij naartoe willen. Als wij punten langs die lijn verabsoluteren, komen er grote problemen. Wij moeten dus echt proberen de hoofdlijn vast te pakken en te zorgen dat de lijnen die in de Nota Mobiliteit van de commissie-nouwen staan, daadwerkelijk boven tafel worden gehouden. In algemene zin moet worden voorkomen dat twee keer voor hetzelfde moet worden betaald. Dit betreft de burgers, het bedrijfsleven, de natuur en het milieu, de gemeenten en de overheden. Niet voor niks zijn 1700 reacties naar de commissie gestuurd. Er moet worden voorkomen dat een situatie ontstaat waarin men denkt: waarom doe ik dit nu eigenlijk en welk effect heeft dit precies? Het is dus heel belangrijk dat in de lijn van het rapport van de commissie-nouwen in de brief van de minister aan de Kamer daadwerkelijk is vastgelegd dat de personenauto s in 2012 ook bij ABvM worden betrokken, naast het beroepsgoederenvervoer in Dat moet echt gebeuren, want daarmee wordt zichtbaar dat het totale wegvervoer in Nederland wordt aangepakt, en niet slechts een bepaalde groep. Dit is van zeer grote betekenis in het hele proces. Bij de experimenten is het van zeer groot belang om de weggebruiker te informeren dat het om een experiment gaat dat past in de lijn naar het einddoel, dat deze tussenstap later wellicht weer zal worden afgebroken, maar dat het echt die kant op zal gaan. Dat is van het allergrootste belang. De hoofdlijn ligt vast, maar wij weten allemaal dat kabinetten komen en gaan en dat politieke meerderheden komen en verdwijnen. Daarom is het van zeer groot belang dat het wetgevingstraject in deze kabinetsperiode wordt afgerond, om iedereen duidelijk te maken dat het daadwerkelijk de bedoeling is om het systeem uiteindelijk integraal in te voeren en geen enkele groep juist wel of juist niet bij het systeem te betrekken. Wij willen ervoor zorgen dat het huidige brede draagvlak in de commissie-nouwen en in de klankbordgroep, wordt behouden. Natuurlijk verschillen sommige details, punten en uitwerkingen. Hoe dichter wij bij de concrete uitwerking komen, hoe zichtbaarder die punten worden. De klankbordgroep wil de Kamer echter nadrukkelijk op de hoofdlijn wijzen. Wij zijn de commissie zeer dankbaar dat wij die mogelijkheid hebben gekregen. De heer Koopmans (CDA): Voorzitter. Ik heb drie vragen. Is het gekozen tijdpad van de regering verantwoord en haalbaar? Hoeveel jaar mag de regering maximaal doen over de afbouw van de motorrijtuigenbelasting en de bpm naar nul? De derde vraag is specifiek voor de heer Hermans. Waarop duidde hij precies toen hij sprak over het verabsoluteren van het een of het ander? Ik zou zeggen: noem het beestje bij zijn naam. Welk risico lopen wij daarbij? Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. Wat wordt bedoeld met 5%? 5% van de exploitatiekosten heb ik gehoord. Is dat 5% bij het begin of op het eind? Hoe wordt daar tegenaan gekeken? Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 3

4 Ik heb begrepen dat het terugbrengen van de bpm tot nul lastig zou kunnen zijn omdat de bpm wellicht gebruikt zal moeten worden om mensen aan te sporen een zuinige auto te gaan rijden. Hoe kijken de inleiders daar tegenaan? Het hele verhaal moet budgettair neutraal zijn. Volgens mij zit er licht tussen wat is afgesproken in de commissie-nouwen en wat in de motie- Hofstra staat. Gaat het bij budgettair neutraal over het totaal of over de afzonderlijke kolommen, bijvoorbeeld de vrachtwagensector? De heer Roemer (SP): Voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Hermans. Hoe komt het dat vertegenwoordigers van het mkb enthousiast zijn over dit systeem, terwijl ik heel veel mkb ers hoor, vooral kleinere ondernemers die bijvoorbeeld bestelauto s rijden, die exact het tegenovergestelde roepen? De heer De Krom (VVD): Voorzitter. Het is al kort aan de orde gesteld. Ik heb een vraag over de afbouw van de bpm en de mrb tot nul. In welk tijdpad zou dat moeten gebeuren? Welke consequenties zou het hebben als de bpm niet tot nul wordt teruggebracht? De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Ik heb vooral een vraag aan de heer Nouwen. Hij heeft veel ervaring met dit dossier. Hij heeft een paar keer gezien dat de invoering van de kilometerbeprijzing werd uitgesteld en dat er weer een paar jaartjes bij werden geplust. Hij is ook een paar keer flink teleurgesteld geraakt in het proces. Ik hoor graag van hem als ervaringsdeskundige welke belangrijke punten er in het proces zijn, de points of no return, die echt gepasseerd moeten zijn, zodat de kilometerbeprijzing er daadwerkelijk komt en de vrijblijvende passages die ook in de brief van de ministers staan, over drie jaar uiteindelijk niet werkelijkheid worden. Kan hij daarover als ervaringsdeskundige en vanuit politiek perspectief een reflectie geven? De heer Nouwen (Procesgroep ABvM): Voorzitter. Het gekozen tijdpad dat het kabinet aan de Kamer heeft voorgelegd is haalbaar. Toen het kabinet aantrad, stond in de beleidsvoornemens De commissie, het nationale platform, had 2012 geadviseerd. Toen is mij gevraagd of dit kabinet dynamischer is dan, zoals men haar noemt, de commissie-nouwen. Ik heb gezegd dat ik blij ben met de ambitie, maar dat wij dan wel morgen moeten beginnen met die onomkeerbare stappen. Dat is vlugger dan de commissie had geadviseerd na geïnventariseerd te hebben wat er allemaal nodig was. Het huidige voorstel van het kabinet houdt in dat kilometerbeprijzing in 2011 wordt ingesteld voor vrachtauto s en in 2012 geleidelijk voor het autopark. Er is nog geen beslissing genomen hoe dat geleidelijke in zijn werk gaat: is dat naar jaargangen van de auto of op een andere wijze? Wij wachten op een nadere uitwerking. Uiteindelijk moet de invoering in 2016 afgerond zijn in een totaal landelijk systeem voor alles wat zich op de weg begeeft natuurlijk zonder loslopende dieren met bewegend rollend materieel. Het gekozen tijdpad acht ik dus haalbaar, maar dat vereist dat wij nu beginnen. Dit spoort op zich met het gegeven advies, hoewel wij in die tijd nog leefden met de gedachte dat het systeem via een «big bang» in 2012 zou kunnen worden ingevoerd. Dan had men echter in 2006 direct moeten beginnen met het uitschrijven van tenders, met wetgeving en werken. Die jaren gingen echter in onze ogen een beetje verloren. Over de periode van de afbouw van de bpm is veel gestudeerd, ook door de branchepartijen. Er zijn berekeningen gemaakt, ook voor de leasemaatschappijen en de wagenparken voor wie dit grote consequenties heeft. Wij moeten aan een periode van acht jaar vasthouden voor de afbouw van de bpm. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 4

5 De heer Hermans (Klankbordgroep ABvM): Voorzitter. De uitvoeringsorganisatie is een concreet voorbeeld van een onderwerp waarover de meningen wat uit elkaar lopen. In de commissie-nouwen is die niet specifiek benoemd. Hoe kan de uitvoering het beste plaatsvinden? Partijen verschillen op dit punt van mening. Alle discussies kunnen natuurlijk in het begin daarop worden toegespitst, en gezegd kan worden dat als dit niet eerst geregeld is dan... Natuurlijk kan ook de hoofdlijn worden gevolgd en kan ervoor worden gezorgd dat over dit punt in de komende periode overeenstemming wordt bereikt. Dit is zo n element dat duidelijk speelt. De klankbordgroep heeft in een brief aan de minister een aantal elementen aangegeven. Dit staat in de oplegbrief, de brief die in feite de inleiding vormt van het standpunt van de klankbordgroep. De heer Nouwen (Procesgroep ABvM): Voorzitter. De vraag over de 5% is een actueel punt. Het was een harde eis uit de Kamer. De Kamer zag dat het systeem in Londen 50% kostte. In Duitsland zijn de kosten voor de vrachtauto s inmiddels sterk gedaald van 25% naar ongeveer 13%. Volgens mij is 5% een haalbare uitdaging, maar dan is nog de vraag: van wat? Bedoeld wordt 5% van de exploitatiekosten, 5% van wat wij gaan innen. Momenteel ligt de inning van bpm, btw en mrb iets onder de 7 mld. op jaarbasis. Daarop moet die 5% worden afgestemd. Men kan er ook voor kiezen om het ontwikkelen en het installeren van het nieuwe systeem in die 5% te stoppen. Als de overheid een belastingsysteem wil veranderen en een systeem wil installeren dat heel zichtbaar is in de auto en aan de kant van de weg enzovoorts, dan moeten die kosten uit de centrale middelen worden betaald. Mijn commissie had dat al bekeken met de toenmalige minister van Financiën. De burger wordt dan alleen geconfronteerd met een bepaald percentage van de exploitatiekosten. Dat was de heersende mening en zo was die 5% toen bedoeld, ook in een hoorzitting. Vanwege het vertrouwen van het publiek en dus van de kiezer was het indertijd de denkwijze om over te gaan naar een ander systeem met enerzijds het betalen per kilometer naar plaats, tijd en milieukenmerken, en anderzijds het wegnemen van de vaste lasten. Dat was het uitgangspunt, dat gaf het publiek toen ook vertrouwen, hoewel de man in de straat riep: die kilometerheffing zal wel doorgaan, maar dat met die vaste lasten zal wel weer niet doorgaan, mijnheer Nouwen; wij worden dubbel gepakt. Die stem op straat is belangrijk. Onder andere door de ANWB is onderzoek gedaan naar het gevoel onder het publiek. Daar heerst wantrouwen. Oude beelden van kwartjes van ex-premiers doemden weer op, en men zei dat die ook nooit zijn verdwenen. Het is heel belangrijk de heer Hermans zei dat ook voor het vertrouwen van het publiek dat wordt waargemaakt door de politiek, en zeker door het ministerie van Financiën, dat het een komt en het andere wordt afgebouwd. Daar komt het principe vandaan dat de bpm naar nul moet. Ik ken de discussie, vooral uit de milieuwereld. Men stelt dat als iemand een auto koopt, pas in de toekomst de vraag wordt gesteld wat de prijs per kilometer is. Dat moet de nieuwe denklijn worden, maar het kan denkbaar zijn dat bij de aankoop een stimulans nodig is. Naar mijn mening mag dat nooit meer dan 5% à 10% zijn. De bedoeling was om de bpm totaal af te schaffen. De basisgedachte bij het gegeven advies dat is overgenomen was, dat de eerder genoemde 7 mld. op een andere manier zouden worden geïnd. Dat was budgetneutraal over het geheel. Daarna is het idee ontstaan dat dit ook per gebruikerskolom zou kunnen, maar dat is een nadere uitwerking. Dat was niet direct het uitgangspunt, het ging om het totaal. De heer Hermans (Klankbordgroep ABvM): Voorzitter. Ik zit hier als voorzitter van de klankbordgroep, dus niet specifiek in mijn rol als voorzitter van het mkb. Toch kan ik een antwoord geven op de vraag over het mkb. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 5

6 In het rapport van de commissie-nouwen dit is niet meer specifiek in de klankbordgroep aan de orde gekomen gaat het over de budgetneutraliteit van de overheveling van vaste naar variabele kosten. Daarin staat ook dat een compensatie zal moeten plaatsvinden waar geen bpm wordt geheven, bij bestelauto s. Op dat punt zal ook die mkb er dat geldt voor iedereen in dit land het vertrouwen moeten krijgen dat die ombouw ook echt gaat plaatsvinden en dat men niet twee keer voor hetzelfde moet betalen. Ik herhaal wat dat betreft nog een keer de woorden van de heer Nouwen. Vertrouwen is de basis van het hele proces waarover wij praten. Dat is van zeer groot belang, en dat geldt voor alle mensen die zich ongerust afvragen of de overheid zich aan haar woord zal houden. Vandaag wil ik vooral zeggen dat de overheid moet voorkomen dat zij in een situatie terechtkomt waarin de ene of de andere kant zo overgeaccentueerd wordt ook in de discussie van vandaag dat de hoofdlijn uit het oog wordt verloren, en de overheid daardoor in feite het vertrouwen bij de bevolking kwijtraakt over haar einddoel. Dit zei ik zojuist ook tegen de heer Koopmans. De heer Nouwen (Procesgroep ABvM): Voorzitter. De heer De Krom heeft gevraagd naar de consequentie als de bpm niet voor 100% wordt afgebouwd. Ik denk dat het een lastige zaak wordt, omdat dat moet worden verdisconteerd in de kilometerprijs. De autobezitter gaat ervan uit dat er volgens het nieuwe basisprincipe niet meer voor het bezit maar voor het gebruik wordt betaald, nog los van de Europese ontwikkelingen rond bpm. Ik denk dat het schadelijk is voor deze denklijn als de bezitsbelasting toch gedeeltelijk wordt gehandhaafd om de aankoop van een milieuzuinige auto te stimuleren. Op zich ben ik daar sterk voor, maar volgens mij zal de denklijn van de koper van een auto in de komende jaren na invoering van dit landelijke systeem ook in de showroom waar hij koopt zijn: wat kost deze auto per kilometer? Alles waarmee wij afbreuk doen aan de inzet om de bpm tot nul terug te brengen, betekent een verzwakking van de principes van het systeem, en maakt het moeilijker uit te leggen aan het publiek. Wij moeten het aan het publiek kunnen uitleggen. De heer Van der Ham merkt op dat ik in dit proces een aantal moeilijke momenten heb gehad. Dat zal in zijn leven ook zo zijn, want die kennen wij allemaal. Mijn commissie en ik zijn er in blijven geloven omdat het goed is voor Nederland, de mobiliteit en het milieu. Het belangrijkste punt is dat zegt ook de minister in zijn voorstel dat berust op een kabinetsbesluit van enige weken geleden dat het publiek aan de belastingkant ziet dat het ministerie van Financiën serieuze maatregelen neemt om nu een begin te maken met de afbouw van de bpm. Met het voorstel van het ministerie om eerst 6,5% en dan 5% te heffen ziet iedereen die de lagere school heeft gehad en dat zijn er veel in Nederland dat de bpm niet volledig wordt afgebouwd, maar hooguit tot 40%. Dan neemt men de zaak niet meer serieus. Ik ben blij dat in het kabinet is afgesproken dat de staatssecretaris van Financiën in dit kader in september met een serieus voorstel komt, zodat het publiek zal zien dat de bpm tot 100% of ten minste tot 90% wordt afgebouwd. Anders is de geloofwaardigheid weg. Wij moeten nu een tender uitschrijven aan degenen met wie het ministerie heeft gepraat, 41 bedrijven, waarvan met elf wat dieper. Daarover is door mevrouw Peijs voorheen minister van Verkeer en Waterstaat in de monitor gerapporteerd aan de Kamer. Het bedrijfsleven zal nu moeten horen wat het wordt. Kan voor die 5% worden gebouwd vanaf het traject rijden tot en met de nota in de brievenbus van de gebruiker? Ik raad de overheid in ieder geval aan die tender uit te schrijven, het bedrijfsleven met zijn internationale kennis uit te dagen en daaruit conclusies te trekken. Aangezien dat naar Europese maatstaven moet, moet dat ook nu gebeuren. Daarna kunnen wij de nieuwe technologie in de periode nu tot 2011 uittesten en gebruiken, om te voorkomen wat Duitsland in 2003 overkwam, namelijk dat het systeem goed was voorbereid maar even niet Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 6

7 werkte. Sinds 2004 werkt het systeem in Duitsland overigens perfect. Gebruik de komende drie jaar voor belastingafbouw, tender en wetgevingsvoorbereiding, dan kunnen wij ons opmaken voor De voorzitter: Ik dank beide heren zeer. Blok 2: Brancheorganisaties (transport, logistiek en autolease) De voorzitter: Ik nodig de heer Sakkers van Transport en Logistiek Nederland (TLN), de heer Toet van Koninklijk Nederlands Vervoer (KNV), de heer Van den Broek Humphreij van Eigen Vervoerders Organisatie (EVO), mevrouw Hemerik van de Vereniging Nederlandse Autoleasebedrijven (VNA), de heer Burgman van de Bond van Garagehouders (BOVAG) en de heer Janssen van RAI Vereniging uit, kort het woord te voeren. De heer Sakkers (TLN): Voorzitter. Het moet heel duidelijk zijn dat de sector die ik vertegenwoordig aangenaam verrast is over de uitgangspunten die de minister heeft gekozen toen hij met ons in de finale zat van het debat over de wijze waarop de zaken ingevuld zullen worden. Die uitgangspunten zijn namelijk: eerlijkheid, draagvlak en betaalbaarheid. Dat betekent voor alle weggebruikers, wie dat dan ook zijn, dat er draagvlak zou zijn voor de wijze van besluitvorming en voor de voorstellen, en dat de kosten eerlijk zouden worden toebedeeld. Wij zijn dus positief dat het kabinet eindelijk een besluit heeft genomen. Wij zijn ook positief dat het eindbeeld heel helder is, zoals zojuist door beide vorige sprekers is aangegeven. En wij zijn positief dat het kabinet geen regionale of zelfs lokale heffingen wil toestaan, maar kiest voor een nationale systematiek die eenduidig uitlegbaar is aan alle weggebruikers. Bovendien zijn wij positief over het uitgangspunt van het kabinet dat het moet gaan om anders betalen en niet om méér betalen voor mobiliteit. Vervolgens kwamen er wat andere zaken aan de orde op de bewuste vrijdag van het kabinetsbesluit. Ik zeg erbij dat wij nog met de minister rond de tafel zitten. TLN wijst het besluit af dat het vrachtverkeer een jaar eerder moet beginnen. Daarvoor is geen enkele redenering te vinden die enige logica inhoudt. Vanuit het doel van ABvM, het verbeteren van de bereikbaarheid, het verbeteren van de situaties op de weg, is het onlogisch om met name met het vrachtverkeer te beginnen, omdat dat onderhand geen keus meer heeft. Het vrachtverkeer zal hebben te leveren wat u en ik, wat de consument, vraagt. Op dit moment wordt alles in het werk gesteld om op allerlei momenten overdag en s nachts zoveel mogelijk te redden wat er te redden valt. Er zijn ook andere faseringen rond de invoering mogelijk. Deze zijn niet ter discussie aan de orde geweest. Het kabinet heeft op die bewuste vrijdag het besluit genomen zoals voornoemd. Wij zijn daarover bezorgd omdat wij niet begrijpen waarom één segment, één sector, op deze wijze uitzonderlijk wordt benaderd. Als de redenering is dat niet alles tegelijk kan, snappen wij die, maar dan kan het ook anders worden aanpakt. Het kabinet geeft aan dat er geen lastenverhoging komt. Wij maken ons zorgen over een lastenverhoging voor het vrachtverkeer. ABvM moet anders worden betaald. Daarom benadrukken wij dat de lastenneutraliteit op meta-niveau moet plaatsvinden, dus voor de groep vrachtauto s in zijn totaliteit, net zoals voor anderen. U vraagt mij kort te zijn, daarom kan ik een paar andere zaken niet melden, maar één ding wil ik u graag melden. Wij kunnen lessen leren uit wat er in Duitsland is gebeurd. Invoering kost tijd, en men moet rekening houden met blijvende technische problematiek die opgelost moet worden. Bovendien betekent interoperabiliteit dat vrachtauto s en personenauto s grenzen over gaan. Daarom moet dit vanuit Europees perspectief worden bezien, anders komen er op een dashboard 36 kastjes te staan. Als wij Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 7

8 voor de nieuwste technologie kiezen, zal dat systeem gezien de interoperabiliteit in Europa internationaal bruikbaar moeten zijn. Ik heb u gemeld dat wij nog met de minister rond de tafel zitten, met name over de invoering voor de vrachtauto s een jaar eerder. Ik hoop dat wij elkaar de komende tijd rond een aantal randvoorwaarden kunnen vinden. Als dat niet het geval is, kunt u verwachten dat TLN niet zal begrijpen waarom de beslissing op deze wijze is genomen. De heer Toet (KNV): Voorzitter. Ik spreek als vertegenwoordiger van het openbaar vervoer, de taxi, het besloten busvervoer en het goederenvervoer. Wij zijn al jaren warm pleitbezorger voor een vorm van betalen voor het gebruik van de infrastructuur. Daarom zijn wij blij met de beslissing van de ministerraad. Wij hebben echter een paar kanttekeningen. Sommige zijn al door mijn collega genoemd. Ik zal een paar zaken aanstippen. Wij zijn ervan overtuigd dat beprijzing leidt tot efficiënt gebruik van de infrastructuurcapaciteit maar de problemen niet oplost. De beprijzing moet gepaard gaan met investeringen in extra capaciteit. Wij hebben altijd al gezegd dat het een gecombineerd moet worden met het ander. Het gaat er natuurlijk om dat het weggebruik buiten de spits, dus het mijden van de spits, aantrekkelijker wordt gemaakt. Dit kan door het weggebruik tijdens de spits duurder te maken en ook door thuiswerken te stimuleren. Aan al die mogelijkheden wordt gedacht. Het moet natuurlijk ook aantrekkelijker zijn om andere vervoersmodaliteiten te gebruiken. Wij bedoelen daarmee met name het openbaar vervoer. Wij missen tot op heden een duidelijk accent op de ontwikkeling en stimulering van het openbaar vervoer. Het hele concept van beprijzen kan alleen werken als het openbaar vervoer tegelijkertijd mee wordt ontwikkeld. Dat heeft ook de ervaring in andere landen ons geleerd. Denk daarbij bijvoorbeeld aan Stockholm en Londen. Daarom zien wij graag in de proefprojecten voor ABvM een duidelijke plaats voor het openbaar vervoer. Mevrouw Hemerik (VNA): Voorzitter. Ik dank u hartelijk voor de geboden tijd. De VNA behartigt de belangen van de belangrijkste autoleasebedrijven in Nederland. Zij beheren in totaal zo n auto s op de Nederlandse weg. Zij zijn dienstverlener en daarnaast ook financier van voertuigen. De auto s zijn hun eigendom en worden ingezet ten behoeve van het Nederlandse bedrijfsleven. De VNA is voorstander van de kilometerbeprijzing, omdat die effectief kan zijn voor het verbeteren van de bereikbaarheid. Dat is duidelijk in het belang van de zakelijke automobiliteit in Nederland. Daarnaast is de belastingheffing naar gebruik ook billijker dan het heffen naar aanschaf en bezit. Daarom heeft de VNA altijd constructief meegewerkt aan de kilometerbeprijzing. De VNA stelt wel zeer belangrijke voorwaarden aan de invoering van de kilometerbeprijzing, namelijk een verantwoorde overgang van de bpm en mrb naar de kilometerprijs. Dit betekent voor ons concreet: tijd of geld. Aangezien de wijze waarop de bpm wordt afgebouwd een waardevermindering voor de rijdende vloot tot gevolg kan hebben, stelt de VNA de voorwaarde dat er een verantwoorde overgang van de bpm en de mrb naar de kilometerbeprijzing komt. Deze moet dusdanig zijn, dat vlooteigenaren in Nederland niet worden gedupeerd met een aanzienlijke vermogensschade, die kan oplopen tot honderden miljoenen euro s. Deze schade zal met name optreden als de anticipatietijd, dus de tijd tussen de aankondiging en de invoering, korter is dan vier jaar. Daarom is een tijdig aangekondigd implementatietraject voor de overgang van de bpm en de mrb naar de kilometerbeprijzing voor ons een absolute noodzaak. Dit horende zult u begrijpen dat de bpm-afbouw die in het Belastingplan 2008 is geïntroduceerd, absoluut niet voldoet aan die voorwaarde. Sterker nog, deze maatregel stelt ons een vermogensschade van 180 mln. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 8

9 oplopend tot 540 mln. in het vooruitzicht, zo wijst onafhankelijk onderzoek uit. Dat is onacceptabel. Overigens had zo n structurele belastingwijziging onzes inziens nooit in het Belastingplan geïntroduceerd mogen worden. Deze rechtvaardigt absoluut een separate behandeling in de Kamer. In de brief van minister Eurlings aan de Tweede Kamer staat overigens dat men zal zoeken naar een omzetting van de belasting, waarbij onder andere rekening wordt gehouden met de effecten voor vlooteigenaren. Wij gaan er dan ook van uit dat wij de minister daaraan mogen houden. De VNA pleit voor een verantwoorde overgang van de bpm en de mrb en is groot voorstander van de kilometerbeprijzing. Alleen, die verantwoorde overgang betekent voor ons óf anticipatietijd, óf compensatie. Overigens heeft de VNA al een tijd geleden een alternatief voor de compensatie neergelegd met een pps-constructie. De heer Janssen (RAI Vereniging): Voorzitter. De RAI Vereniging is de belangenbehartiger van fabrikanten en importeurs van wegvervoermiddelen. Zij is al jaren voorstander van het variabiliseren van autobelastingen, dus het betalen voor het gebruik in plaats van voor het bezit. Daarom hebben wij enthousiast deelgenomen aan de werkzaamheden van het platform-nouwen en steunen wij uiteindelijk het advies dat daar is uitgekomen. Wij vinden namelijk dat in dat advies heel veel samenkomt. Daarin wordt gesproken over een eerlijke manier van betalen en over het beïnvloeden van gedrag. Die beïnvloeding van het gedrag leidt tot een betere doorstroming en tot een beter milieu. Dat vinden wij een uitstekende richting, die wij vooral moeten vasthouden. Wij toetsen het project op een aantal punten, dat zal duidelijk zijn. Het variabiliseren zal werkelijk moeten worden uitgevoerd. Daarvoor moet worden overgegaan tot een volledige omzetting van bpm en mrb in de kilometerprijs, en niet een gedeeltelijke. Met een omzetting die 100% is, wordt gevariabiliseerd en wordt mensen de ruimte gegeven om een keuze te maken. De overheid moet in de tussentijd niet in de verleiding komen om de totale lasten op het autobezit te verhogen, want daarmee raakt zij aan het vertrouwen van de burger in de omzetting van het systeem. Wij willen zeker meewerken aan een budgetneutrale omzetting van het systeem. In onze optiek zijn autolasten al zeer hoog en moeten die niet verder worden verhoogd. De opbrengst van de kilometerbeprijzing moet in een fonds worden gestopt waaruit in de infrastructuur kan worden geïnvesteerd en deze kan worden onderhouden. Dat is zeer belangrijk. Het bestuur en het toezicht op dat fonds moeten goed worden geregeld, zodat de weggebruiker, dus degene die de prijs heeft betaald, ook iets te zeggen krijgt over het product. Het zal duidelijk zijn dat onze steun sterk afhankelijk is van het invullen van deze voorwaarden. In de afgelopen periode hebben wij met het Belastingplan 2008 een staaltje gezien van het verhogen van de belastingen. De omzetting wordt alleen maar moeilijker als wij doorgaan met het op verschillende punten aanpassen van de bpm, zoals met milieuzaken en het vergroenen van de autobelasting. Mevrouw Hemerik heeft al gezegd dat alleen maar goed kan worden omgezet als een perspectief wordt geboden en als over een langere termijn kan worden gepland. Als ieder jaar zaken worden gewijzigd, wordt de omzetting alleen maar lastiger. Per saldo ondersteunen wij het idee van harte. De heer Burgman (BOVAG): Voorzitter. Ook de BOVAG is als deelnemer in het platform-nouwen en in de klankbordgroep-hermans een vurig pleitbezorger van de kilometerbeprijzing. Het wordt een prijs en geen belasting. Daarmee komt er een duidelijke prijs/prestatieverhouding en is er sprake van de opbrengst van een heffing. Die moet terechtkomen in een fonds waarmee knelpunten worden opgelost. Het gaat met name om knelpunten op de weg. In de commissie en het platform is destijds gesproken over de Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 11 9

10 vraag of het geld naar het openbaar vervoer kan gaan. Er is gezegd dat dat maar zeer betrekkelijk het geval is, namelijk alleen daar waar het rechtstreeks invloed heeft op het oplossen van de knelpunten op de weg. Voor het overige zal het geld terug moeten vloeien naar de weginfrastructuur. Het is een eerlijker systeem. Afhankelijk van hoe laat je ergens komt, waar je rijdt en ook hoe schoon je rijdt, word je belast. De autobranche kan daarmee leven. Wij staan rechtstreeks in contact met de klant en kunnen helpen het draagvlak te vergroten. Daarom is het belangrijk dat de politiek signalen afgeeft waarmee het ons in staat stelt om het draagvlak echt te vergroten. Het Belastingplan 2008 was niet direct een plan in die richting. De malussen zijn vergroot, de slurptaks is geïntroduceerd en bovendien is de fijnstoftaks in aantocht. Dat pakket alleen al levert de overheid zoveel geld op, dat de eerste tranche van afbouw van de bpm volledig teniet wordt gedaan. Dat is een heel slecht signaal bij het opbouwen van vertrouwen bij de bevolking. De conclusie die de bevolking hieruit kan trekken is eigenlijk dat de overheid aan de ene kant iets teruggeeft, maar het aan de andere kant net zo hard weer binnenhaalt. Dit is dus een slecht signaal, en wij hopen dat het Belastingplan 2009 een heel ander signaal zal afgeven. Wij zullen daarvoor voorstellen doen. De bpm zal helemaal moeten worden afgebouwd. De overheid kan dus geen tranches overlaten. Dat heeft zij beloofd en dat zal zij moeten uitvoeren. Jaarlijks komt ongeveer 3,6 mld. binnen met de bpm. Dat bedrag moet worden afgebouwd. Zojuist is al gevraagd hoe snel dat kan. Wij hebben daar studies naar laten doen. De branche kan met de afbouw van de bpm omgaan. Dat geldt eigenlijk voor iedere wagenparkbezitter. Uiteindelijk heeft deze afbouw effect op iedere autobezitter, want de auto wordt natuurlijk iedere keer een stukje kleiner naarmate je de bpm een stukje afbouwt. Als dit in acht tot tien jaar gebeurt, kan iedereen zich daarop prepareren. Tevoren moet wel worden aangegeven wanneer die afbouw plaatsvindt en hoe groot de stappen zijn. Als dat tijdig van tevoren bekend wordt gemaakt, kunnen de branche en iedere autobezitter zich daarop instellen. Dat is voor ons zeer belangrijk. Er zit namelijk meer dan 15 mld. aan waarde in het hele voertuigenpark opgeslagen. Als de bpm in één keer wordt afgeschaft, is die 15 mld. in één keer verdampt. Dat mag natuurlijk niet gebeuren. Als het in kleine stapjes over langere tijd wordt gedaan en tijdig wordt aangekondigd, kunnen wij daar heel goed mee omgaan. Ik vraag specifiek aandacht voor de betaaltechniek. Het zou heel mooi zijn als meerdere providers rechtstreeks benaderd kunnen worden door klanten, zodat zij bijvoorbeeld de kilometerprijzen met de mobiele telefoon kunnen betalen. Het systeem van de autoverhuur kan dienen als voorbeeld. Een autoverhuurder krijgt de auto binnen en ziet soms zelfs de klant niet eens. Het zou heel mooi zijn als de klant zelf zijn kilometers kan afrekenen, maar het zou heel slecht zijn als daartoe een gigantisch systeem van administratieve lasten voor bedrijven wordt opgetuigd, waardoor het voordeel van de kilometerbeprijzing deels weer teniet wordt gedaan. De heer Van den Broek Humphreij (EVO): Voorzitter. EVO staat voor het belang van zowel het eigen vervoer als van de opdrachtgevers van vervoer. Dat loopt van de grote industrie, via handelaren, naar de groenteboer op de hoek en de ambachtelijke dienstverlener. Ik vind de vraag over het vertrouwen of het wantrouwen over wat er met de bestelauto gebeurt interessant. Wij hebben helaas in 2008 moeten zien dat de afbouw van de bpm voor een gedeelte is gebeurd door de mrb te verhogen bij groepen mensen die nog geen bpm betalen. Dat is een geheel verkeerd teken. Dit is het eerste antwoord op de vraag waarom bij de grote groep van bestelautobezitters het wantrouwen groeit over wat er Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

11 nog staat te gebeuren. Ook wij zijn voorstander van het voor 100% afbouwen van de bpm. Daarin sluit ik mij aan bij de voorgaande sprekers. Wij hebben met enige verbazing kennisgenomen van het feit dat met het vrachtverkeer wordt begonnen. Wij zijn echter ook een partij die roept: laat deze regering daadkracht en durf tonen. Het getuigt van daadkracht en durf dat zij eindelijk ergens mee begint. Alleen vanuit een procesmatige benadering kunnen wij begrijpen dat met de vrachtauto wordt begonnen, maar het zet wat de verkeersregulering betreft in het geheel geen zoden aan de dijk, zoals de heer Sakkers al zei. Het is eigenlijk volstrekt onlogisch om met het vrachtverkeer te beginnen. Het zij zo, wij denken alleen nog met de minister te kunnen praten over randvoorwaarden. Wat op dit moment gebeurt, vinden wij inderdaad de juiste gang van zaken. Wij vinden het systeem eerlijk en er is nu draagvlak. Dat moet niet onderuit worden gehaald. Het hele systeem zal uiteindelijk positief werken, maar dan moet het natuurlijk wel helemaal ingebed zijn in de uitgangspunten van Nouwen en de klankbordgroep zoals die zijn vastgelegd in de Nota Mobiliteit. Dit betekent dus een fonds voor de infrastructuur. Dat fonds moet zorgen voor een betere infrastructuur. Er is al veel gezegd. Ik vind het jammer dat is gezegd dat het in Duitsland allemaal zo goed is gegaan. Het heeft lang geduurd voor de Maut eindelijk een beetje goed liep, en er is nog steeds sprake van een zeer hoog percentage van de exploitatiekosten. Dat ligt nog steeds ver boven de 20 en is absoluut geen 13. Het wantrouwen van het publiek wordt een beetje gevoed doordat men in Duitsland voortvarend van start is gegaan met de invoering van de Maut voor het vrachtverkeer en men heeft gezegd dat onmiddellijk over zal worden gegaan tot de invoering voor de personenauto. Wij weten dat de personenauto in Duitsland niet zal volgen. Dat is voor Nederland natuurlijk een niet al te best voorbeeld. De heer Koopmans (CDA): Voorzitter. Mijn eerste vraag is aan de heer Sakkers. Hij zei dat er lokaal niets bij mag komen. Hoe kijkt hij aan tegen het wetsvoorstel versneld beprijzen dat bij de Kamer ligt? Hij zegt ook dat niet bij het vrachtvervoer mag worden begonnen. Waar dan wel? Moet er op alfabet gewerkt worden, dus beginnen bij Van Aartsen en eindigen met Zalm, of moet er gewerkt worden met even en oneven? De volgende vraag stel ik aan iedereen. Wat is in uw ogen een verantwoorde afbouw? Is dat acht jaar, het vluchtheuvelmodel dat vaak wordt genoemd? De heer Nouwen zei dat het kabinet in september met een definitief plan komt. Ik zou zeggen: «aan mijn hoela». Het kabinet weet heel goed dat er een motie is aangenomen waarin staat dat er in mei een langetermijnzicht moet komen. Die tijd heeft iedereen nodig, september is al te laat. Ik zie aan de knikkende hoofden dat men het met mij eens is. Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. Ik zit nog even met het verhaal over mogelijke proeven. Ik vraag mevrouw Hemerik of zij wat ziet in proeven voor leaserijders. De heer Roemer (SP): Voorzitter. Ik heb een vraag voor de heer Sakkers. Hij zegt terecht dat het veel beter is als de kilometerheffing internationaal op dezelfde manier is geregeld en niet ieder land eigen tol- of belastingsystemen ontwikkelt. Is het daarom niet veel beter om via Europees beleid een kilometerheffing te realiseren puur via accijnsheffing, zodat al die dure exploitatiekosten achterwege kunnen worden gelaten? De heer Toet zegt terecht dat hij extra stimulering van het openbaar vervoer mist. Begrijp ik het goed dat hij zegt dat het dure systeem niets uithaalt als er niet meer wordt geïnvesteerd in het openbaar vervoer en dat hij de plannen die er nu op dat terrein liggen voor de komende jaren, onvoldoende vindt? Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

12 Ik heb een vraag aan de heer Van den Broek Humphreij in verband met de ervaringen in Duitsland. Hij heeft al gezegd dat de Maut enorme hoge exploitatiekosten heeft en blijft houden. In Duitsland heeft men allang in de gaten dat het niets uithaalt om de Maut ook op het personenvervoer toe te passen. Waarom beginnen wij er hier dan aan? De heer De Krom (VVD): Voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Sakkers die aansluit bij de vraag van collega Roemer. De heer Sakkers heeft terecht een vraag gesteld over de inpassing in Europa. Wij dienen niet allemaal met 36 kastjes rond te rijden. Hoe groot schat hij de kans in dat kilometerbeprijzing daadwerkelijk in Europa wordt ingepast? Op vrachtverkeer zit geen bpm. Dus als de vrachtwagens gaan rijden, wordt dat niet gecompenseerd, maar wordt er meer betaald. Dat zal voor TLN acceptabel kunnen zijn als de vrachtwagens meer kunnen doorrijden. Welke auto s moeten daarvoor de weg af? Aan de heer Toet heb ik een vraag aansluitend op die van de heer Roemer. Ik heb hem horen zeggen dat dit hele systeem alleen kan werken als extra wordt geïnvesteerd in het openbaar vervoer. Hij weet dat het kabinet dat niet doet. Welke consequentie verbindt hij daaraan? Aan de VNA stel ik de vraag over de compensatie van het waardeverlies. Mevrouw Hemerik noemt grote bedragen. Zij noemt als een van de opties dat haar achterban daarvoor wordt gecompenseerd. Wie moet dat betalen, en zou die compensatie niet iedereen moeten betreffen in plaats van alleen de vlooteigenaren? Over welke bedragen hebben wij het in dat geval en wie moet dat betalen? Aan de RAI Vereniging en de BOVAG vraag ik welk effect het afschaffen van de bpm op de verkoop van auto s heeft. De heer Van der Ham (D66): Voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Sakkers. Hij heeft gezegd dat hij geen tijd heeft om zijn invoeralternatieven op tafel te leggen. Ik hoop dat hij nu de tijd ziet om het uit te leggen. Ik ben daar zeer benieuwd naar. De heer Janssen sprak over een fonds voor de infrastructuur. D66 is daar overigens voorstander van. Dit fonds zou onder het beheer van de RAI Vereniging moeten komen. Ik weet niet precies of dat verstandig is, maar ik wil een nadere duiding over die suggestie horen. Ik neem aan dat de BOVAG zich ook committeert aan extra heffingen op auto s wanneer het bijvoorbeeld gaat in de richting van milieuheffingen, omdat er in ieder geval schoon moet worden gereden. Welke mogelijkheden ziet de BOVAG om burgers, naast de kilometerbeprijzing, ertoe te bewegen om milieuvriendelijker te gaan rijden? Het is natuurlijk waar dat de kilometerbeprijzing niet alleen maar mag leiden tot lastenstijgingen voor de automobilist, maar de BOVAG is het in dezen hopelijk met mij eens en heeft misschien suggesties hoe dat kan worden gedaan, zodat het in goede vrede kan voortgaan. De heer Duyvendak (GroenLinks): Voorzitter. De heer Burgman heeft gezegd dat hem is beloofd dat de bpm zou worden afgeschaft. Door wie is die belofte gedaan? Wij beginnen immers nu pas aan de parlementaire behandeling. Wellicht verkeert hij in hogere kringen. De volgende vraag gaat over het fonds. De heer Burgman zegt dat de kilometerbeprijzing geen belasting meer is, maar een prijs. Dat geld zal met de automobilisten onderling herverdeeld moeten worden buiten het parlement om. Heeft hij dezelfde gedachte over de ozb die door de huiseigenaren wordt betaald, zodat zij ook onderling kunnen uitmaken wat ermee gebeurt of over de accijns op wijn? Welke filosofie zit er achter zijn opmerking? Het is een heel nieuwe gedachte. Is hem daarover trouwens iets beloofd? De heer Janssen heeft deze week misschien de presentatie van het rapport gezien, onder andere van Verkeer en Waterstaat, waarin een voor- Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

13 malige topvrouw van Schiphol heeft gezegd dat de prijs van vervoer fors omhoog moet om de milieudoelen te halen. De heer Janssen hamert zo op lastenneutraliteit. Is daarmee voor hem dat debat gesloten, of zegt hij: als het moet vanwege onze grote klimaatproblemen, ben ik bereid de afschaffing van de bpm te heroverwegen? Het Natuur- en Milieuplanbureau heeft laten zien dat de afschaffing van de bpm zeer negatieve milieueffecten heeft. Mensen zullen veel meer auto s kopen, en zijn er meer auto s, dan zal ook meer worden gereden. Is hij bereid dat te heroverwegen vanwege milieuoverwegingen, en is hij ook bereid om een verdrievoudiging van de milieucomponent in de kilometerheffing te accepteren als dat het klimaat en dus ook de toekomst van onze kinderen kan redden? Ik denk dat wij daarnaartoe moeten. De heer Sakkers (TLN): Voorzitter. De heer Koopmans en ik zijn het er waarschijnlijk over eens dat je niet met een koopman begint. Als het gaat om de alternatieven, kun je ook kiezen voor het bouwjaar, of kiezen om naast de vrachtauto kilometerbeprijzing voor een groep personenauto s in 2011 in te voeren. Het is een signaal in de breedte. Andere varianten zijn denkbaar dan de kort-door-de-bochtkeuze die is gemaakt. De heer Roemer zal niet verrast zijn dat hij van mij hoort dat het kiezen voor accijnzen op Europees niveau helemaal buiten de orde is als je nu kiest om van bezitter naar gebruiker te gaan, ofwel voor een wijze van betalen door degenen die van de weg gebruikmaken. Daarvoor heb je deze systematiek nodig, anders kun je nooit in reële mate verkeersdeelnemers laten betalen voor de belasting die ze leveren. De heer De Krom vraagt naar de kans op Europese inpassing. Ik doel op de techniek waarvoor je kiest. In de moderne technologie is het mogelijk te kiezen voor systemen die gemakkelijk internationaal aan elkaar kunnen worden gekoppeld. Daarover heb ik mij laten informeren. Als daarin de juiste keuze wordt gemaakt, is het technologisch op een goede manier te doen, zodat men maar één kastje nodig heeft, ook al duurt het in het ene land misschien wat langer dan in het andere en zit de kilometerbeprijzing inhoudelijk iets anders in elkaar. Die auto s die er op dat moment niet hoeven te zijn, dienen van de weg af te zijn als het druk is. Door voor dit systeem te kiezen, bied je mensen keuzen, of het nu privé-weggebruikers zijn of zakelijke weggebruikers. Daar gaat het om. Met de opmerking die ik maakte over het vrachtverkeer heb ik willen zeggen dat het vrachtverkeer op dit moment al zoveel creativiteit ten toon heeft gespreid om gedurende de 24 uur te variëren, dat het beginnen met die sector in 2011 sowieso onlogisch is. De heer Van der Ham stelde mij geen vraag, maar stelde vragen over het milieu en wat er nog anders kan worden gedaan dan kilometerbeprijzing. Wij zijn dat is breed als het gaat om ondernemend rijdend Nederland steeds meegegaan in de milieuzoneringsoplossingen die in de steden spelen. Wij zitten op een goede manier met elkaar rond de tafel om goede afspraken te maken over belasting in de binnensteden. Als ik kijk naar de oplossingen voor de roetfilter en de subsidiëring door het kabinet, constateer ik dat wij met elkaar op een bijzonder goede manier bezig zijn. Wij durven zelfs het moeilijke verhaal aan onze eigen mensen te vertellen dat Euro 2-voertuigen langzaam maar zeker niet meer de binnenstad in dienen te gaan. Wij zijn dus bereid, ook een lastig verhaal aan onze eigen mensen te vertellen, en willen daarmee tonen dat ondernemend Nederland ook zeker wil bijdragen aan milieuoplossingen. De heer Toet (KNV): Voorzitter. De vragen die de heer Roemer en de heer De Krom mij hebben gesteld betreffen het openbaar vervoer. Voor ons is het simpel. Wij willen graag dat degene die naast ons als weggebruiker in de file staat, besluit om iets anders te gaan doen, bijvoorbeeld op een ander tijdstip in de file te gaan staan of een andere vervoersmodaliteit te gebruiken. Daar gaat het uiteindelijk om. Alleen zien wij problemen in de Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

14 samenleving, want de laatste vijftien jaar is het bedrag dat de Nederlandse samenleving bereid is om te investeren in het openbaar vervoer, teruggelopen van 0,3% naar 0,2% van het bruto nationaal product. Het is geen wonder dat er daardoor uiteindelijk meer mensen in de files terechtkomen. De klappen vallen vooral in het regionale vervoer. Het antwoord op de vraag of de ontwikkeling van het openbaar vervoer onvoldoende is, is dus «ja». Wij vinden inderdaad dat in het kader van het onderwerp ABvM meer aandacht moet worden gegeven aan de ontwikkeling van het openbaar vervoer. De consequentie ervaren wij iedere dag, wij staan stil op de wegen. Mevrouw Hemerik (VNA): Voorzitter. Mevrouw Roefs heeft mij gevraagd hoe de autoleasebranche aankijkt tegen proeven met leaserijders. Ik kan haar waarschijnlijk verblijden. Wij zijn voorstander van proeven met leaserijders. Het moet dan heel nadrukkelijk wel gaan om vrijwillige proeven. Volgens mij is dat een voorwaarde voor überhaupt alle proeven. Ons vak is wagenparkbeheer. Ik heb al gezegd dat wij auto s op de Nederlandse wegen hebben rijden. Wij begrijpen dat de techniek van een OBU naar een inningsorganisatie werkt. Er zijn genoeg technische partijen die daarover vanmiddag een woordje zullen zeggen. Voor ons is met name heel belangrijk om te kijken wat er gebeurt tussen de inningsorganisatie en de gebruiker. Er zal nadrukkelijk sturing moeten plaatsvinden, anders gebeurt er überhaupt niets. Wij zijn dus voorstander van vrijwillige proeven. De heer De Krom heeft mij gevraagd naar de compensatie. Hij mag het mij niet kwalijk nemen dat ik hier spreek voor de autoleasebranche. Vandaar dat ik met name heb aangedrongen op compensatie voor dat deel van de weggebruikers. De waardevermindering is inderdaad een probleem dat veel verder gaat dan alleen de vlooteigenaren. Dat heeft mijn collega Burgman ook al aangegeven. Wij zien een oplossing in de pps-constructie die de mogelijkheid biedt om via een onafhankelijke inningsorganisatie compensatie te regelen voor de waardevermindering. Dit is ook in het platform-nouwen aangegeven. De pps-constructie hebben wij toegestuurd. De heer De Krom (VVD): Wie betaalt dat uiteindelijk? Mevrouw Hemerik (VNA): Dat komt uit de toekomstige kilometerbeprijzing. De heer Janssen (RAI Vereniging): Voorzitter. De eerste vraag van de heer Koopmans is, wat verantwoord is bij de afbouw van de bpm. Wij hebben voor aanvang van de discussie in het platform-nouwen dit punt onderzocht. Het gaat inderdaad iedere autobezitter aan, zoals u wel heeft gemerkt. Wij hebben een aantal scenario s onderzocht, namelijk vijf, acht en twaalf jaar. In een onderzoek waarin alle belangen zijn meegenomen, is aangetoond dat de bpm op een verantwoorde manier in acht jaar kan worden afgebouwd, en dat daarmee de effecten op de eigenaren, dus ook op de leasemaatschappijen, uiteindelijk beperkt blijven. Voorwaarde is wel dat tevoren goed wordt aangegeven wanneer de bpm wordt afgeschaft, wanneer wordt begonnen, over welke periode dit loopt en hoe groot de stappen zijn. Als dus tijdig wordt aangekondigd dat de bpm in acht jaar wordt afgebouwd en dat inderdaad gelijkmatig over acht jaar gebeurt, dan is dat voor iedereen goed op te vangen. Uiteindelijk blijft de kilometerprijs over. Daar zitten weer voordelen aan. Hoe eerder dat gebeurt, hoe beter het is. Vandaar dat wij op een periode van acht jaar komen. De heer De Krom heeft gevraagd naar de verwachtingen van de autobranche over het effect van het afschaffen van de bpm. De stap naar een nieuwe auto wordt kleiner. Op dit moment kopen veel consumenten gebruikte auto s. Er zijn ook consumenten die nieuwe auto s kopen. Die Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

15 nieuwe auto komt dichterbij. Nieuwe auto s zijn veel schoner en zuiniger dan oude auto s. Dat betekent dus dat het wagenpark zal verjongen. Dit kan een positief milieueffect hebben. Zo schatten wij de afbouw van de bpm in, namelijk dat die leidt tot een verjonging van het wagenpark. De heer Van der Ham heeft gevraagd naar het beheer van het fonds voor de infrastructuur. Wij vinden inderdaad dat dat breed moet worden bekeken en dat het fonds inderdaad bestemd moet zijn voor hetgeen waarvoor is betaald. Ik heb zojuist ook gezegd dat degenen die de prijs betalen zeker invloed moeten hebben op het product dat zij uiteindelijk krijgen. Vandaar dat de stem van degene die de prijs betaalt, moet doorklinken in het beheer van het fonds. Ik heb niet gezegd dat wij dat moeten doen. Het moet breed worden gedaan. De heer Van der Ham (D66): Als het goed is, zitten wij hier als volksvertegenwoordiging ook om duidelijkheid over het fonds te krijgen. In welke vorm wil de heer Janssen de stem van de gebruiker laten doorklinken, en zou ook het openbaar vervoer een deel van dat fonds kunnen krijgen? De heer Janssen (RAI Vereniging): Zojuist is aangegeven dat overwogen zou kunnen worden om een deel van de opbrengst aan het openbaar vervoer te besteden, daar waar duidelijk aangetoond kan worden dat het een knelpunt helpt weg te nemen. Het openbaar vervoer zal niet in zijn algemeenheid mee moeten delen. Wij vinden namelijk dat dit fonds, dat door de weggebruiker wordt opgebracht, moet worden besteed aan het investeren in en het onderhouden van wegen. Dat kan, omdat het niet ten laste gaat van de algemene middelen. Het bedrag van bpm en mrb samen is gemiddeld ongeveer gelijk aan wat op dit moment wordt geïnvesteerd in wegen en onderhoud. Daarmee krijg je meer grip op de urgentie. De heer Duyvendak heeft een vraag gesteld over de lastenneutraliteit en heeft gevraagd of de auto-industrie bereid zal zijn om een verhoging te accepteren als dat milieueffecten heeft. Dit kan ik bevestigen. Wij stellen ons op het standpunt dat de overgang van mrb en bpm naar de kilometerprijs budgetneutraal moet zijn, om heel duidelijk aan te geven dat het een betrouwbaar systeem is met een betrouwbare overgang. Wij zeggen tegelijkertijd dat de kilometerprijs die daarvoor in de plaats komt, op tijd, plaats en milieukenmerk kan worden geheven. De kilometerprijs kan dus variabel worden. Wij zijn voor het variabiliseren naar milieukenmerken, omdat het dan ook effect heeft. Wij zien nu een lastenverhoging die geen effect heeft op het gedrag van mensen en die geen effect heeft op het milieu. De heer Duyvendak (GroenLinks): Wat de heer Janssen zegt, is op zich interessant, want hij zegt dat hij zich kan voorstellen dat de milieucomponent in de kilometerprijs fors hoger wordt als dit vanuit milieuperspectief nodig is, waarmee er netto geen sprake meer is van lastenneutraliteit. De heer Janssen (RAI Vereniging): Dat is de vraag, want bij variabiliseren gaat het erom hoe zwaar je de milieucomponent weegt. Als je lastenneutraal wilt converteren, kun je de andere twee componenten verlagen. Dat is variabiliseren. De heer Burgman (BOVAG): Voorzitter. Ik kan hier meteen op aansluiten, want de afspraak was dat netto hetzelfde bedrag zou worden geheven. Dat is natuurlijk het uitgangspunt geweest. De heer Duyvendak (GroenLinks): Met wie is die afspraak gemaakt? De heer Burgman (BOVAG): Dat is het uitgangspunt geweest in het platform-nouwen. Daarop is het draagvlak gebaseerd. Dat is in de Nota Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

16 Mobiliteit natuurlijk voor een belangrijk deel overgenomen. Het kabinet heeft ook gezegd dat het het rapport van het platform-nouwen omarmt. Auto s worden natuurlijk in rap tempo schoner. Dit betekent dat de milieucomponent weer snel kleiner zal kunnen worden als auto s schoon zijn. Wij zijn hard op weg. Driekwart van alle nieuwe verkochte diesels zijn vanaf de fabriek op dit moment uitgerust met een roetfilter, waardoor het fijnstofprobleem heel snel veel kleiner zal worden. Als de Kamer ons had geholpen om ons voorstel van een sloopregeling te lanceren, hadden wij een zeer grote slag kunnen slaan. 40% van de uitstoot van fijnstof wordt veroorzaakt door de oudste auto s. Dat is slechts 5% van het autopark. Als deze versneld uit het autopark worden gehaald, kunnen wij op dit punt heel snel laaghangend fruit scoren. Het is jammer dat het kabinet dit plan niet van de branche heeft overgenomen. Wij zijn nog steeds van plan om het met een aantal gemeenten van start te laten gaan als het Rijk niet wil, want die hebben meer belangstelling voor het fenomeen sloopregeling. Wij gaan daar zeker mee aan de slag. Euronormering is het middel om snel tot schonere auto s te komen. De Kamer moet dat in Brussel regelen en niet alleen in Nederland. Dat kan ook niet. De fabrikant maakt van auto s specifiek voor Nederland slechts hele kleine series. Met een paar productiedagen is hij klaar voor Nederland. Als je dus echt snel schone auto s wil krijgen, moet je de euronormering verscherpen. Daarover is druk overleg in Brussel. Auto s worden snel schoner, daar ligt de uitdaging. De heer Van den Broek Humphreij (EVO): Voorzitter. Mij is gevraagd naar de situatie in Duitsland en het effect op vracht- en personenverkeer. Wij hebben gezien dat het effect van het instellen van de Maut in Duitsland op het vrachtverkeer absoluut nul is. Er gaan niet minder maar meer vrachtauto s over de Maut-wegen. De Maut heeft er niet toe geleid dat meer is overgestapt op een andere modaliteit. Het binnenwaterverkeer en het spoorwegverkeer zijn niet, dan wel marginaal gestegen. Ik durf dan ook de stelling aan dat is in lijn met wat de heer Sakkers zei dat invoering van het nieuwe systeem op het vrachtverkeer geen enkel regulerend effect heeft, geen enkel, nul. Ik kan zelfs nog een heel aardig voorbeeld geven over de stad Londen, die altijd door iedereen wordt aangehaald als hét grote geslaagde experiment. Daar slaagt het alleen maar in de sector personenauto s. Bij het vrachtverkeer is een zeer lichte teruggang te zien. Dat komt omdat er veel ruimte op de weg is gecreëerd door de afname van het personenverkeer, met 27%. Dat was alleen mogelijk omdat er een uitstekend openbaarvervoersysteem is in het gedeelte van Londen waar de tol is ingevoerd. Dat hebben wij in Nederland helaas niet. Ik permitteer mij één opmerking. Wij hebben het over ABvM. In de procedure zijn daar plaats, tijd en milieukenmerk bijgekomen, maar het debat zoals dat nu wordt gevoerd gaat helemaal over milieukenmerken. Waar de heer Duyvendak zegt dat wellicht de prijs voor het vrachtverkeer te laag is, kan ik dat best met hem eens zijn, maar dat is een andere discussie. Die discussie vindt op dit moment in Europa plaats in het kader van het internaliseren van externe kosten. Daarbij wordt besproken wat die externe kosten zijn. Het is niet de bedoeling dat Nederland ineens gaat roepen: het vrachtverkeer is te goedkoop, terwijl eigenlijk bedoeld wordt dat wij de overconsumptie willen remmen door het vrachtverkeer duurder te maken. Dat is een volstrekt andere discussie. De heer Roemer (SP): Ik heb een korte opmerking omdat ik iets niet begrijp. Ik hoor minimaal een achttal forse bezwaren tegen het systeem zoals dat nu voorligt. Dat varieert van openbaar vervoer, tot invoering, Maut-regeling, sloopregeling, Belastingplan, beginnen met het vrachtverkeer en nog een stel, maar ik hoor helemaal niemand zeggen: en dus moeten wij het zo niet doen. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

17 De heer Koopmans (CDA): Bij Sinterklaas heb je ook altijd acht wensen en worden er maar drie vervuld. Toch schaffen wij Sinterklaas niet af. De heer Roemer (SP): Ik discussieer de volgende week met de heer Koopmans. De voorzitter: Wij discussiëren hier niet, wij verzamelen informatie. Een van de informatiepunten die op mijn lijstje nog openstaan, is een reactie van de heer Sakkers op het wetsvoorstel versneld beprijzen. De heer Sakkers (TLN): De heer Roemer daagt ons natuurlijk fors uit. Ik geef hem toch antwoord. Je moet twee zaken uit elkaar houden. In algemene zin wordt een positief signaal gegeven op het voorstel dat op tafel ligt. Daaronder ligt een hoeveelheid problemen die wij moeten signaleren om die te kunnen oplossen. Die twee moet men onder elkaar zien op meta-niveau. Het voorstel zoals dat door de heer Nouwen en de heer Hermans is toegelicht, wordt breed gesteund maar vervolgens komt een aantal componenten naar voren. Men kan van ons niet anders verwachten dan dat wij daarop reageren. Als de Kamer spreekt over Europese accijns, heeft zij het over diesel en ik niet. Wij zeggen: hoe eerder invoeren hoe beter, maar dan wel in de breedte. Het ene segment moet niet sneller worden ingevoerd dan het andere. Sneller beprijzen is dus prima, maar dan conform de regels ABvM. Ik heb zojuist geantwoord op het internaliseren van de externe kosten. Ik weet niet of de heer Koopmans daarop doelde. De voorzitter: Ik dank de sprekers zeer voor hun vurige inzet. Blok 3: Overheden De voorzitter: Ik nodig de heer Lamersvan de VNG, mevrouw Van Haaren-Koopman van het IPO, de heer Metz van de Vereniging openbaar vervoer Centrumgemeenten, de heer Herrema, wethouder van de gemeente Amsterdam en de heer Smit, wethouder van de gemeente Den Haag, uit om het woord te voeren. De heer Lamers (VNG): Voorzitter. Ik vertegenwoordig de VNG en ben voorzitter van de commissie Milieu en Mobiliteit. De VNG heeft een aantal jaren geleden een aardige combinatie op dit vlak gelegd, die ook handig is voor dit onderwerp. Op 8 januari jongstleden hebben wij al een reactie gegeven aan de Kamercommissie. Ik zal de kernpunten daarvan kort noemen. De VNG is akkoord met de hoofdlijnen van het kabinetsvoorstel. Wij vinden het goed dat het kabinet niet heeft gekozen voor een tussenstap, maar in een keer naar onomkeerbare wetgeving wil. Wij stemmen in met het gefaseerd uitrollen van de kilometerheffing in de aanloop daarheen, maar als zich kansen voordoen voor een versnelling mag dat wat ons betreft. Het kernpunt is differentiatie naar plaats, tijd en milieu. Dat is goed benoemd in de kabinetsbrieven. In onze brief hebben wij voorgesteld om een vierde criterium toe te voegen. Wij vinden dat het te kiezen systeem ook een bijdrage moet leveren aan de verbetering van de luchtkwaliteit in ons land. Daarom pleiten wij ervoor, zowel bij de bewindslieden als bij de Kamercommissie, om de effecten van de gefaseerde invoering van de kilometerbeprijzing mee te rekenen bij de doorrekening van het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). Wij verwachten namelijk dat het kiezen van het goede scenario een aanzienlijke bijdrage kan leveren aan verbetering van de luchtkwaliteit. Wij geven als aandachtspunt mee dat flankerend beleid essentieel is om te voorkomen dat alleen maatregelen voor het hoofdwegennet worden getroffen. Ik hoef het waterbedeffect niet uit te leggen. De gemeenten en Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

18 de provincies hebben het beheer bij het onderliggende wegennet dat de grote klappen moet opvangen. Er is geen discussie over met de minister dat het systeem integraal moet zijn en dat flankerend beleid essentieel is, zoals voorzieningen voor openbaar vervoer en fietsers, P+R en transferia. De gemeenten pleiten voor meer zeggenschap bij de toepassing van de tijd- en plaatsdifferentiatie, die in de kabinetsbrief nog redelijk centraal is bedoeld. Wij vinden dat er een integrale afweging moet komen van de effecten van het rekeningrijden, ook gelet op de flankerende maatregelen, zodat de centrale overheid dat op een goede manier effectueert en niet buiten de regio s, kaderwetgebieden, gemeenten en provincies om. Het moet uiteindelijk een centraal systeem zijn, maar dat kan niet zonder elkaar. Tot slot een belangrijke noodkreet. De VNG is al langer voorstander van vergroening van het fiscale mobiliteitssysteem. Wij hebben er al eerder voor gepleit om deze niet te koppelen aan ABvM. Beide hebben hun eigen politiek-bestuurlijke kaders die in acht moeten worden genomen. Voorkomen moet worden dat het beeld ontstaat dat automobiliteit duurder zal worden als gevolg van de vergroeningsmaatregelen en dat dit wordt toegeschreven aan ABvM. Daarvoor zijn beide plannen veel te waardevol. De heer Herrema (Amsterdam): Voorzitter. Ik spreek ook namens de regio Amsterdam die hierin is geïnteresseerd, omdat de noodzaak van rekeningrijden daar dagelijks wordt gevoeld. Er moet meer gebeuren dan tot nu toe is bedacht of besloten. Rekeningrijden hoort bij het uitbreidingspakket voor wegen en openbaar vervoer. Met rekeningrijden moet de prijs worden gevoeld van het rijden in de regio Amsterdam. Niet alleen voor de bereikbaarheid maar ook voor de luchtkwaliteit is het absoluut noodzakelijk om aan onze doelstelling te kunnen voldoen. In de discussie speelt te weinig dat onze economische ontwikkeling meer en meer wordt belemmerd door onze bereikbaarheid. Het is cruciaal voor de economische kracht van de regio dat zij beter bereikbaar wordt. Daarbij kan rekeningrijden als instrument worden ingezet. Andere Europese steden scoren steeds beter, maar wij zakken op het punt van bereikbaarheid op het lijstje. Wil Amsterdam een topstad zijn, dan moeten wij ervoor zorgen dat Amsterdam beter bereikbaar wordt. Daar hoort rekeningrijden bij. Wij hebben met het ministerie van Verkeer en Waterstaat een studie gedaan om te bekijken hoe dat het beste kan worden bereikt. De publicatie van die studie heeft de nodige stof doen opwaaien. De bedoeling ervan was om de discussie wat onder druk te zetten en de effecten van rekeningrijden te bekijken. Hieruit bleek duidelijk dat het forse effecten kan hebben en dat je het vooral moet doen. De vraag is alleen: hoe. Om de discussie in de regio te prikkelen, hebben wij een model ontwikkeld dat wij zelf in de regio kunnen invoeren, onafhankelijk van het landelijke systeem. Een deel van de opbrengst kan worden teruggegeven aan de reizigers, zodat het ook eerlijk is. Wij hebben uiteindelijk gezegd dat wij onder bepaalde voorwaarden graag meedoen aan de landelijke invoering, die cruciaal is. Een uitdrukkelijke voorwaarde is om het rekeningrijden snel in te voeren, omdat wij niet langer kunnen wachten. Met het model dat wij hadden bedacht, zouden wij in 2010 kunnen beginnen. Als het kabinet met een voorstel komt dat in 2011 of in 2012 kan worden ingevoerd, kunnen wij daarmee leven. Er moet echter geen vertraging komen, omdat al heel lang over dit onderwerp wordt gesproken. Mijn advies zou zijn: minder praten en meer doen, anders wordt rekeningrijden nooit ingevoerd. Naast rekeningrijden moet veel meer openbaar vervoer beschikbaar zijn, zodat er een alternatief is voor mensen die de rekening willen vermijden. Daar is nog een flinke slag te maken. De gemeente Stockholm heeft het openbaar vervoer niet voor niets met achttien buslijnen uitgebreid toen rekeningrijden in haar regio werd ingevoerd. Volgens mij kunnen wij daar veel van leren. Er is nog een flinke inhaalslag nodig. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

19 Een ander belangrijke voorwaarde is dat wij mee kunnen praten over de invoering van het spitstarief, ook in de Noordvleugel. Het zal een flink tarief moeten zijn dat effect heeft. Wij willen samen met de regio en het Rijk nadenken over de invulling van de heffing en hoe die het beste kan worden ingezet. Deze heeft ook gevolgen voor ons wegennet en onze bereikbaarheid. Al met al kunnen wij goed uit de voeten met het kabinetsstandpunt, mits tempo wordt gemaakt en de regio echt wordt betrokken bij de verdere invulling van het plan. Mevrouw Van Haaren-Koopman (IPO): Voorzitter. Ook wij kunnen instemmen met de invoering van AMvB zoals geformuleerd door de commissie-nouwen en aangevuld door de commissie-hermans. De kenmerken zijn: gedifferentieerd naar tijd, plaats en milieu en een inningssysteem dat werkt op basis van de modernste satelliettechniek. Wij kunnen alleen instemmen met een dergelijk systeem als het van toepassing is op alle wegen, dus ook op het onderliggende wegennet, om te voorkomen dat er te veel opstoppingen zullen ontstaan door uitwijkgedrag. Wij vinden dat de voorbereidende wet- en regelgeving nog deze kabinetsperiode moet worden afgerond, omdat het van groot belang is dat er snel wat gebeurt aan de fileproblematiek. Dat kan alleen als goede flankerende maatregelen worden genomen. Beide vorige sprekers hebben dit al genoemd. Dit betekent fors investeren in openbaar vervoer en fietsbeleid. Als regio s dat graag willen, heeft het IPO geen bezwaar tegen experimenten, omdat de problematiek daar vaak aanleiding toe geeft. Wij hechten aan draagvlak en een eerlijk systeem. Mocht het zo zijn dat de invoering van ABvM sterk uit gaat lopen in de tijd, dan moeten de experimenten niet meer in relatie tot ABvM worden gezien, maar zouden de regio s voor hun eigen oplossingen kunnen kiezen. Wij hechten er namelijk aan dat het snel gebeurt. Mocht dit niet zo zijn, dan hebben wij oog voor de problematiek in de regio s. Het IPO hecht er waarde aan dat de mrb pas wordt afgeschaft als er een andere grondslag is voor het autonome belastinggebied van de provincies. De opcenten op de mrb vormen immers een groot deel van het inkomen van de provincie. De heer Metz (Vereniging openbaar vervoer Centrumgemeenten): Voorzitter. Ook onze vereniging kan in grote lijnen instemmen met het standpunt van het kabinet. In aanvulling op eerdere stellingen wil ik een aantal zaken aan de commissie voorleggen. De bereikbaarheid van steden staat in algemene zin onder druk. Het gaat niet alleen om snelwegen, want de helft van de files staat op de wegen die de stad in- en uitgaan. Als men dat wil accommoderen, loopt men tegen allerlei ruimtelijke problemen aan, ook voor het openbaar vervoer. Ik noem als voorbeeld de historische steden Gouda en Dordrecht. De vraag is of al het openbaar vervoer dat nodig is om de groeidoelstelling te bereiken, in deze steden gevlochten kan worden. Wij pleiten voor een aanvullend onderzoek, omdat het waarschijnlijk wel kan. Die inzet zal men moeten hebben. Het zijn echter ingewikkelde en kostbare ingrepen. In 2008 en 2009 vinden de aanbestedingen plaats van allerlei concessies voor het openbaar vervoer voor zes, zeven of acht jaar of misschien wel langer. Dat is tenminste de tendens. Als men het regionale en stedelijke openbaar vervoer wil laten groeien, moet men bij de concessieverlening rekening houden met het accommoderen van die groei. Deze heeft zowel een ruimtelijke component, te weten of alle bussen in het wegennet gevlochten kunnen worden, als een financiële, of het allemaal wel kan. In de concessieverlening zal op voorhand rekening moeten worden gehouden met het economisch vermogen van een openbaarvervoer- Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

20 bedrijf. In de spits zitten de bussen vol, maar het gaat ook om de dalperioden. De heer Smit (Den Haag): Voorzitter. Ik kan aansluiten bij veel van wat er is gezegd, vooral door de VNG. Wij staan over het algemeen positief tegenover dit kabinetsbesluit. Er zijn een paar bewakingspunten, dat weet iedereen: technologische en kostenrisico s en snelheid van invoering. Flankerend beleid is voor ons essentieel. Openbaar vervoer is buitengewoon belangrijk om de toegenomen vraag op te vangen vanwege de vraaguitval op de weg. Daarin zal zwaar moeten worden geïnvesteerd, want op dit ogenblik lopen wij echt achter. Openbaar vervoer is heel belangrijk en er is vraag naar. In de regio Haaglanden rijdt sinds kort RandstadRail. Het is een prima product en zit barstensvol. Ik denk dat het mensen uit de auto trekt. In openbaar vervoer kun je niet voldoende investeren. Auto s worden met dit voorstel fors goedkoper, en er zullen dus meer auto s komen. Deze nemen ruimte in en dat kan leiden tot problemen in de steden, waar een andersoortige ruimtelijke opgave is dan elders in Nederland. Het wordt een economischer propositie dan het tot nu toe was om een auto te hebben en te laten stilstaan. Volgens mij heeft men dit aspect nog niet voor de bril gehad. Wij zijn over het algemeen positief en doen graag mee, maar er moet aandacht worden besteed aan flankerend beleid bij het openbaar vervoer om de impuls die aan het autobezit wordt gegeven, wat af te vlakken. Bovendien kan deze ruimtelijke problematiek niet zomaar bij de steden voor de deur worden gekieperd. De heer Koopmans (CDA): Voorzitter. De heren Lamers en Herrema hebben een hoge verwachting van het effect van het tarief op het milieu. Ik ben bang dat men dadelijk niet alleen 10 moet betalen om een uurtje te parkeren in Amsterdam, maar ook nog vele euro s om de stad in en uit te rijden. De luchtkwaliteit wordt dan wel beter, maar met de leefkwaliteit wordt het niks. Grote delen van het land zullen denken: dag, daar gaan wij niet meer naartoe. Er is een interessante vraag gesteld over het onderliggende wegennet. Wij zijn voorstander het realiseren van ABvM voor het hele land. De vraag is of provincies en gemeenten niet meer moeten investeren in het onderliggende wegennet. In alle gemeenten en provincies is er in 2005 of 2006 negen kilometer onderliggend wegennet bijgekomen. Die wedervraag past dus ook. Als de heer Herrema graag wat buslijnen erbij wil hebben, raad ik hem aan Europees aan te besteden. Er zullen dan snel veel bus- en tramlijnen bij komen. Dat gaat vanzelf, daarvoor is geen ABvM nodig. Mevrouw Roefs (PvdA): Voorzitter. De heer Lamers zegt dat de luchtkwaliteit er als vierde criterium bij moet komen, maar die zit toch al in het milieu? Kan hij dit uitleggen? Ik vraag de heer Herrema of de proef met de Noordvleugel toch kan worden uitgevoerd. Ik begrijp dat uit de onderhandelingen inmiddels is gebleken dat het afwachten is voor het rekeningrijden echt wordt ingevoerd. Ik ben zeer geïnteresseerd in proeven die voor 2011 kunnen worden uitgevoerd. Ik wil graag weten hoe reëel dat is. De heer Roemer (SP): Voorzitter. Ik vraag mevrouw Van Haaren hoe de provincies gecompenseerd moeten worden als de mrb wordt afgeschaft. Gaat de provincie nieuwe provinciale belastingen invoeren of moet de BDU worden verhoogd? Hoe hard is deze eis van het IPO? Is het gewoon een luchtballonnetje, omdat het leuk is als er compensatie komt? Is het ook goed als deze er niet komt? Iedereen roept dat het allemaal leuk is, maar ik kom papier tekort voor de lijsten met bezwaren. Er is gezegd dat mensen uit de spits worden gelokt, of eigenlijk meer gejaagd, zonder dat Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 700 XII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 2009 Nr. 65 LIJST VAN VRAGEN EN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 30 420 Emancipatiebeleid Nr. 58 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 30 oktober 2007 De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Nadere informatie

PHEV (1-50 gram/km) 15% 17% 19% 22% 22% Zuinig (51-106 gram/km) 21% 22% 22% 22% 22% Overig (> 106 gram/km) 25% 22% 22% 22% 22%

PHEV (1-50 gram/km) 15% 17% 19% 22% 22% Zuinig (51-106 gram/km) 21% 22% 22% 22% 22% Overig (> 106 gram/km) 25% 22% 22% 22% 22% Analyse Autobrief II 584548 25 juni 2015 Deze Autobrief bevat de beleidsvoornemens van het kabinet voor de autobelastingen in de periode 2017 tot en met 2020. Na de Kamerbehandeling dit najaar moeten deze

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 29 398 Maatregelen verkeersveiligheid Nr. 94 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 21 mei 2008 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 29 398 Maatregelen verkeersveiligheid Nr. 97 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 24 juni 2008 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 27 737 Trajectnota/MER IJzeren Rijn Nr. 28 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 15 april 2008 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

Vervangen van het systeem van (MRB en) Provinciale opcenten

Vervangen van het systeem van (MRB en) Provinciale opcenten Aan de minister van Verkeer en Waterstaat Zijne Excellentie C.M.P.S. Eurlings Postbus 20901 2500 EX DEN HAAG Zoetermeer, 15 mei 2008 Geachte heer de Minister, Inmiddels is er enige tijd verstreken tussen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 404 Wijziging van enkele belastingwetten (Wet herziening fiscale behandeling woon-werkverkeer) Nr. 5 VERSLAG Vastgesteld 11 oktober 2012 De

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 28 447 Regeling met betrekking tot tegemoetkomingen in de kosten van kinderopvang en waarborging van de kwaliteit van kinderopvang (Wet kinderopvang)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 29 398 Maatregelen verkeersveiligheid Nr. 74 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 5 december 2007 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 800 XI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) voor het jaar

Nadere informatie

Terugblik bijeenkomsten Anders Betalen voor Mobiliteit in Tweede Kamer

Terugblik bijeenkomsten Anders Betalen voor Mobiliteit in Tweede Kamer Terugblik bijeenkomsten Anders Betalen voor Mobiliteit in Tweede Kamer A. Hoorzitting 31-1-2008 Nouwen en Hermans (Vz. Procesgroep resp. Klankbordgroep) einddoel uit Advies Platform Nouwen en Nota Mobiliteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 23 645 Openbaar vervoer Nr. 224 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 24 juni 2008 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat 1 heeft

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 874 Wijziging van de Wet kinderopvang in verband met een herziening van het stelsel van gastouderopvang Nr. 47 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK

Nadere informatie

2009D48472. Lijst van vragen totaal

2009D48472. Lijst van vragen totaal 2009D48472 Lijst van vragen totaal 1 Kunt u aangeven of en wanneer de Maatschappelijke Kosten-Batenanalyse, op basis waarvan gestart is met Anders Betalen voor Mobiliteit (ABvM), geactualiseerd wordt?

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2008 2009 30 432 Voorstel van wet van de leden Depla en Blok houdende wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 en van enige andere wetten inzake fiscale

Nadere informatie

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s

Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s Intentieverklaring milieuzone voor lichte bedrijfsauto s In Nederlandse stedelijke gebieden bestaan problemen voor wat betreft de luchtkwaliteit. Overheden hebben de verplichting om de lokale luchtkwaliteit

Nadere informatie

Mobiliteitsbeleid van de politieke partijen op een rij

Mobiliteitsbeleid van de politieke partijen op een rij Analyse CPB-doorrekening verkiezingsprogramma s Mobiliteitsbeleid van de politieke partijen op een rij BOVAG, 29 augustus 2012 Het Centraal Planbureau (CPB) heeft de effecten van alle verkiezingsprogramma

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 29 984 Spoor: vervoer- en beheerplan Nr. 79 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 6 april 2006 De commissie voor Verkeer en Waterstaat 1 heeft

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 305 Mobiliteitsbeleid Nr. 99 1 Samenstelling: Leden: Halsema (GroenLinks), Van der Staaij (SGP), Snijder-Hazelhoff (VVD), Mastwijk (CDA), Jager

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 26 452 Belastingen als beleidsinstrument Nr. 7 1 Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Vendrik (GL), Kant (SP), Blok (VVD), Ten Hoopen (CDA),

Nadere informatie

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september

De praktijk van vergroenen van belastingen. Milieunetwerk GroenLinks, 16 september De praktijk van vergroenen van belastingen Milieunetwerk GroenLinks, 16 september CE Delft Onafhankelijk onderzoek en advies sinds 1978 Energie, transport en grondstoffen Economische, technische en beleidsmatige

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 322 Kinderopvang Nr. 39 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 29 oktober 2008 Binnen de vaste commissie voor Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 30 000 Kerncentrale Borssele Nr. 55 1 Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Schreijer-Pierik (CDA), Vendrik (GroenLinks), Ten Hoopen (CDA),

Nadere informatie

Factsheet effecten bedrijfsleven 16 oktober 2009

Factsheet effecten bedrijfsleven 16 oktober 2009 Factsheet effecten bedrijfsleven 16 oktober 2009 Inhoud De feiten en cijfers verzameld ten aanzien van de impact van de kilometerprijs voor het bedrijfsleven. 1. Opbouw en verdeling wagenpark Motieven

Nadere informatie

Het wetsvoorstel is op 17 november 2011 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer.

Het wetsvoorstel is op 17 november 2011 met algemene stemmen aangenomen door de Tweede Kamer. Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Financiën Datum 17 november 2011 Betreffende wetsvoorstel: 33007 Wijziging van de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 700 I Vaststelling van de begrotingsstaat van het Huis der Koningin (I) voor het jaar 2009 Nr. 6 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 492 Fiscale vergroening Nr. 3 1 Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), Vendrik (Groen- Links), Blok (VVD), voorzitter, Ten Hoopen (CDA),

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 781 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 en de Wet rijonderricht motorrijtuigen 1993 in verband met de invoering van de rijbewijsplicht voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 30 136 Herstructurering en uitvoering Stedelijke vernieuwing Nr. 32 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 2 februari 2010 De algemene commissie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 29 398 Maatregelen verkeersveiligheid Nr. 173 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 10 september 2009 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM

Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM Effecten op de koopkracht variant A en variant B Anders Betalen voor Mobiliteit/ ABvM Samenvatting belangrijkste resultaten Op verzoek van V&W heeft SZW een eerste inschatting gemaakt van de koopkrachteffecten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 28 333 WAO-stelsel Nr. 102 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 30 mei 2008 De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid 1

Nadere informatie

Vergroening van belastingen Concrete handvaten

Vergroening van belastingen Concrete handvaten Vergroening van belastingen Concrete handvaten Frans Rooijers & Martijn Blom 2 1 Vergroening belastingen Van arbeid naar milieubelastende factoren 1. Regulerend >> afname milieueffecten 2. Inkomsten voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 243 Samenvoeging van de gemeenten Bodegraven en Reeuwijk Nr. 5 VERSLAG Vastgesteld 1 februari 2010 De vaste commissie voor Binnenlandse Zaken

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 27 858 Gewasbeschermingsbeleid Nr. 66 1 Samenstelling: Leden: Van der Vlies (SGP), ondervoorzitter, Schreijer-Pierik (CDA), voorzitter, Atsma (CDA),

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 28 286 Dierenwelzijn Nr. 262 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 17 februari 2009 De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 907 Wijziging van de Wet op de omzetbelasting 1968 in verband met de invoering van een nieuwe regeling voor de plaats van dienst voor de heffing

Nadere informatie

Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 december 2007 over het wapenexportbeleid.

Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 december 2007 over het wapenexportbeleid. Wapenexportbeleid Aan de orde is het debat naar aanleiding van een algemeen overleg op 20 december 2007 over het wapenexportbeleid. Voorzitter. Voor het kerstreces hebben wij met de staatssecretaris van

Nadere informatie

Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen

Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen Hieronder vind u het uitgetypte interview dat ik met mijn telefoon heb opgenomen Partij 1: Kassa Belbus Partij 2: Matras Advies Nederland 1: Waarom kunt u mevrouw Groeneveld niet gewoon haar geld terugbetalen?

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 XIV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2008 Nr. 149 VERSLAG

Nadere informatie

2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2016D22881 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Financiën heeft op 2 juni 2016 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over zijn brief

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 896 Wijziging van de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de aanpassing van de vorderingsprocedure en de invoering van het alcoholslotprogramma

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 994 Wijziging van de Telecommunicatiewet en de Wet Onafhankelijke post- en telecommunicatieautoriteit ter uitvoering van de roamingverordening

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 XI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat

Nadere informatie

Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA. 1 Motivaction International B.V.

Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA. 1 Motivaction International B.V. ANWB Kiezen voor mobiliteit -luchtvervuiling- conclusies Amsterdam, 11 mei 2005 Projectnummer: H870 Nanda Deen BA Tamara Deprez MA drs. Annemieke Blok MBA 1 Motivaction International B.V. Inhoudsopgave

Nadere informatie

Autoleasemarkt in cijfers 2012

Autoleasemarkt in cijfers 2012 www.vna-lease.nl Autoleasemarkt in cijfers 2012 samenvatting Mobiliteit verandert; autoleasing ook 1. Lease-auto s in Nederland Mobiliteit verandert. Zakelijke reizigers kunnen kiezen uit een steeds breder

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 493 Wijziging van de Elektriciteitswet 1998, de Gaswet en de Warmtewet (wijzigingen samenhangend met het energierapport 2011) G VERSLAG VAN

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 29 544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 30 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 30 juni 2005 De vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 210 Wijziging van enkele belastingwetten c.a. (Belastingplan 2004) Nr. 72 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 704 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2009) Nr. 24 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET NADER VERSLAG Ontvangen

Nadere informatie

Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen

Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen Autobelastingen na 2011: de meest gestelde vragen Het Ministerie van Financiën heeft het voornemen de autobelastingen grondig te herzien. Een voorstel hiertoe is in juni 2011 aan de Tweede Kamer gepresenteerd

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 29 893 Veiligheid van het railvervoer Nr. 70 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 3 juli 2008 De vaste commissie voor Verkeer en Waterstaat

Nadere informatie

www.schuldinfo.nl Pagina 1

www.schuldinfo.nl Pagina 1 Wijziging beslagvrije voet volgens wetsvoorstel wwb Behandeling wetsvoorstel 6 oktober 2011, Tweede kamer ( ) Het hoofdprincipe, die onafhankelijkheid van ouders, vind ik cruciaal. Je ziet dat wat nu gebeurt,

Nadere informatie

Handelingen Tweede Kamer

Handelingen Tweede Kamer Opgave 1 Politieke besluitvorming: verkeersveiligheid tekst 1 Handelingen Tweede Kamer 10 1 20 2 30 3 Aan de orde is de behandeling van het wetsvoorstel Wijziging van de Verkeerswet 1994 in verband met

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 305 Mobiliteitsbeleid Nr. 139 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VERKEER EN WATERSTAAT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE AANGELEGENHEDEN, HUISVESTING EN STEDELIJK BELEID

VLAAMS PARLEMENT HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE AANGELEGENHEDEN, HUISVESTING EN STEDELIJK BELEID C284 BIN30 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2002-2003 10 juli 2003 HANDELINGEN COMMISSIEVERGADERING COMMISSIE VOOR BINNENLANDSE AANGELEGENHEDEN, HUISVESTING EN STEDELIJK BELEID Vraag om uitleg van de heer Bart

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 968 Regels omtrent de basisregistraties adressen en gebouwen (Wet basisregistraties adressen en gebouwen) Nr. 5 VERSLAG Vastgesteld op 24 april

Nadere informatie

Onderzoek uitwerking Lenteakkoord

Onderzoek uitwerking Lenteakkoord Onderzoek uitwerking Lenteakkoord Over het onderzoek Aan het onderzoek deden ruim 15.000 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 16 tot en met 17 mei 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Europa in de Tweede Kamer

Europa in de Tweede Kamer Europa in de Tweede Kamer Europa krijgt steeds meer invloed op het dagelijks leven van haar burgers, ook in Nederland. Daardoor lijkt het soms alsof de nationale parlementen buiten spel staan. Dat is niet

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 432 Voorstel van wet van de leden Depla en Blok houdende wijziging van de Wet inkomstenbelasting 2001 en van enige andere wetten inzake fiscale

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 123 XIV Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (XIV) voor het jaar 2010 Nr. 16 VERSLAG

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 231 Verdrag tussen het Koninkrijk der Nederlanden en Bermuda (zoals gemachtigd door de Regering van het Verenigd Koninkrijk van Groot-Brittannië

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 507 Regels voor de financiële dienstverlening (Wet financiële dienstverlening) Nr. 32 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 755 Wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en van de Invorderingswet 1990 in verband met de wijziging van de percentages belasting-

Nadere informatie

www.vavdz.nl Placotiweg 6, 4131 NL Vianen K.v.k. 30246214 info@verenigingautovandezaak.nl

www.vavdz.nl Placotiweg 6, 4131 NL Vianen K.v.k. 30246214 info@verenigingautovandezaak.nl Tweede Kamer Postbus 20018 2500 EA Den Haag Vianen, 17-06-2011 Betreft: Onzorgvuldige plannen inzake de bijtelling. Geachte heer mevrouw, Graag informeren wij u over de omissie in de autobrief inzake de

Nadere informatie

Samenvatting ... ... Tabel 1 Kwalitatieve typering van de varianten

Samenvatting ... ... Tabel 1 Kwalitatieve typering van de varianten Samenvatting................. In juli 2008 heeft de Europese Commissie een strategie uitgebracht om de externe kosten in de vervoersmodaliteiten te internaliseren. 1 Op korte termijn wil de Europese Commissie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 239 Stimulering duurzame energieproductie Nr. 31 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 14 mei 2008 De vaste commissie voor Economische

Nadere informatie

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com

Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer. www.alphabet.com Mobiliteit & duurzaamheid Leaserijder wordt steeds duurzamer www.alphabet.com Duurzame mobiliteit. Onderzoek naar gedrag en keuzes van leaserijders op gebied van duurzaamheid. Leaserijders steeds milieubewuster.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 015 016 34 30 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 016) Nr. 114 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

Actuele aanpassingen in de autobelastingen

Actuele aanpassingen in de autobelastingen Actuele aanpassingen in de autobelastingen Inhoudsopgave: 1. Wijzigingen fiscale bijtelling auto van de zaak 2. Extra aanscherping d.m.v. invoering 60-maanden termijn 3. Overgangsregeling voor huidige

Nadere informatie

FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009

FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009 FACTSHEET WIJZIGINGEN BELASTINGEN AUTO 2009 Verhoging MRB-tarief per 1 januari 2009 De afbouw van de BPM wordt net als in 2008 gefinancierd door een verhoging van het rijksdeel van de MRB. De stijging

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 23 645 Openbaar vervoer 24 036 Marktwerking, deregulering en wetgevingskwaliteit Nr. 94 herdruk* * Abusievelijk eerder gepubliceerd onder kamerstuknummer

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 28 286 Dierenwelzijn Nr. 42 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld 20 juni 2007 De vaste commissie voor Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Nadere informatie

Stichting Ster van de Elf Steden Juli 2015

Stichting Ster van de Elf Steden Juli 2015 Stichting Ster van de Elf Steden Juli 201 Samenvatting (context) Sinds medio 2011 dragen ondernemers in de binnenstad van Franeker via de reclamebelasting verplicht bij aan activiteiten, evenementen, faciliteiten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 002 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 2015) Nr. 100 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 700 XI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 094 Wijziging van de Zorgverzekeringswet en de Wet op de zorgtoeslag houdende vervanging van de no-claimteruggave door een verplicht eigen risico

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 383 Meerjarenprogramma herijking van de VROM-regelgeving Nr. 16 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 4 augustus 2004 De vaste commissie

Nadere informatie

De heer Öztürk (PvdA): Voorzitter. Bij de stemmingen onder punt 3, over de begroting van Economische Zaken, houd ik onze motie op stuk nr. 27 aan.

De heer Öztürk (PvdA): Voorzitter. Bij de stemmingen onder punt 3, over de begroting van Economische Zaken, houd ik onze motie op stuk nr. 27 aan. Mededelingen stemmingen Ik verzoek de leden, hun plaatsen in te nemen. Voor wij gaan stemmen, geef ik als eerste het woord aan de heer Öztürk van de Partij van de Arbeid, die een wijziging wil doorgeven

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 690 Natuurbeleid; een onnodig groeiend ongenoegen Nr. 5 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 29 mei 2007 De vaste commissie voor Landbouw,

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

ANWB TOL Een kwantitatief onderzoek naar de opvattingen over tolheffing in Nederland

ANWB TOL Een kwantitatief onderzoek naar de opvattingen over tolheffing in Nederland ANWB TOL Een kwantitatief onderzoek naar de opvattingen over tolheffing in Nederland HANS ONKENHOUT ODETTE VLEK AMSTERDAM, OKTOBER 2013 ANWB - TOL Een kwantitatief onderzoek naar de opvattingen over tolheffing

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 763 Toekomst van de krijgsmacht Nr. 27 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 381 Wijziging van de Wet op de vennootschapsbelasting 1969 in verband met de invoering van een aftrekverbod voor de aankoopkosten van een deelneming

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 24 691 Ruimtetekort in mainport Rotterdam Nr. 66 1 Samenstelling: Leden: Duivesteijn (PvdA),Dijksma (PvdA), Hofstra (VVD),ondervoorzitter,Atsma

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 30 800 VII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2007 Nr. 55

Nadere informatie

Fiscaliteiten autobelastingen in 2009

Fiscaliteiten autobelastingen in 2009 Fiscaliteiten autobelastingen in 2009 Afbouw BPM, slurptax, vrijstelling BPM voor zuinige auto's, wijzigingen in de motorrijtuigenbelasting (MRB). Ook in 2009 gaat er veel veranderen op het gebied van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 498 Wijziging van de arbeidsongeschiktheidswetten in verband met de wijziging van de systematiek van de herbeoordelingen (Wet wijziging systematiek

Nadere informatie

1. Ik heb een dienstauto waar ik privé mee mag rijden maar daar heb ik om voor mij moverende redenen geen gebruik van gemaakt.

1. Ik heb een dienstauto waar ik privé mee mag rijden maar daar heb ik om voor mij moverende redenen geen gebruik van gemaakt. FAQ s overgangsbeleid privégebruik dienstauto. De lijst met vragen en antwoorden geldt als hulpmiddel je te informeren. De lijst kan regelmatig worden aangevuld / aangepast. De lijst is zo zorgvuldig mogelijk

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2003 2004 29 206 Wijziging van de Wet op de internationale bijstandsverlening bij de heffing van belastingen en de Wet inkomstenbelasting 2001 (implementatie

Nadere informatie

23. Instemmen met de Agenda Duurzaamheid

23. Instemmen met de Agenda Duurzaamheid Gemeenteraad 11 februari 2015 23. Instemmen met de Agenda Duurzaamheid Voorzitter, Daar is ze dan, de langverwachte Agenda Duurzaamheid. Het CDA is enthousiast omdat we een aparte wethouder Duurzaamheid

Nadere informatie

I informatieoverzicht melding

I informatieoverzicht melding 3 1 Schoemakerstraat 97 Postbus 5044 2600 GA Delft T (088) 798 2 222 dvsloket@rws.nl http://www.rijkswaterstaat.nl/d Contactpersoon Werenfried Spit T 088 7982 361 I informatieoverzicht melding 1. Inleiding

Nadere informatie

LEDENPEILING KILOMETERPRIJS

LEDENPEILING KILOMETERPRIJS LEDENPEILING KILOMETERPRIJS Een kwantitatief en kwalitatief online onderzoek naar de opvattingen over het wetsontwerp Kilometerprijs. In opdracht van de ANWB Maart 2010 1 INHOUDSOPGAVE SAMENVATTING RAPPORTAGES

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 874 Wijziging van de Wet kinderopvang in verband met een herziening van het stelsel van gastouderopvang Nr. 68 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

2015D08919 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2015D08919 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2015D08919 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG De vaste commissie voor Financiën heeft op 11 maart 2015 een aantal vragen en opmerkingen voorgelegd aan de Minister van Financiën over zijn brief

Nadere informatie