In Memoriam. In Memoriam. Prof. dr. ir. J.C. van Dam Erelid Dispuut Watermanagement

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In Memoriam. In Memoriam. Prof. dr. ir. J.C. van Dam Erelid Dispuut Watermanagement 1931-2004"

Transcriptie

1 1

2 2

3 In Memoriam In Memoriam Prof. dr. ir. J.C. van Dam Erelid Dispuut Watermanagement De benoeming, in 1968, van Jan van Dam als hoogleraar in de hydrologie aan de (toenmalige) Technische Hogeschool in Delft betekende een erkenning van de hydrologie als wetenschap binnen de civiele techniek. Als jonge hoogleraar, hij was pas 37 jaar, stond hij voor de opgave om de hydrologie in zowel het onderzoek als onderwijs een eigen plaats te geven, en dat in een tijd waarin grote veranderingen plaatsvonden. De studenten werden mondiger en de organisatorische structuur van universiteiten waren aan grote veranderingen onderhevig. De methode van onderzoek binnen de civiele techniek veranderde sterk door de opkomst van numerieke rekentechnieken, in samenhang met de gigantische ontwikkelingen op computergebied. >>> 3

4 In Memoriam Een zelfde ontwikkeling vond plaats binnen de hydrologie. Een omslag moest worden gemaakt van analytische methoden voor de berekening van (geo)hydrologische problemen naar de ontwikkeling van numerieke hydrologische modellen. Daarnaast vond binnen de hydrologie de omslag plaats van het uitsluitend kwantitatieve onderzoek naar het onderzoek waarbij ook de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater steeds belangrijker werd. Van Jan van Dam werd verwacht dat hij al deze ontwikkelingen niet alleen volgde maar hieraan ook mede richting gaf. Hij heeft dat gedurende 25 jaar als hoogleraar met enthousiasme en op een door velen zeer gewaardeerde wijze gedaan. Niet alleen binnen de Delftse omgeving maar ook in samenwerking met o.a. de Wageningse en Amsterdamse collega's heeft hij hard gewerkt aan de profilering van de hydrologie in Nederland en het veroveren van een plaats in de internationale hydrologische onderzoekswereld. Dit was geen gemakkelijke opgave, de onderlinge rivaliteit, concurrentie en soms egocentrische handelswijze die in de onderzoekswereld werd aangetroffen, moet hem zwaar zijn gevallen. Toch is het hem gelukt om hydrologen op één lijn te krijgen. In het kader van de Salt Water Intrusion Meetings (SWIM), die eens in de twee jaren in Europees verband wordt georganiseerd, was hij een grote drijvende kracht. Met zijn onderzoek op het gebied van de geo-elektrische metingen in de geohydrologie heeft hij baanbrekend werk verricht. In internationale organisaties op hydrologisch gebied was hij een zeer gewaardeerd lid. Gedurende 40 jaar was hij als gastdocent verbonden aan het IHE en hij heeft zo bijgedragen aan het vormen van een geheel nieuwe generatie hydrologen, verspreid over de gehele wereld. Op onderwijsgebied was Jan van Dam een echte professor. Hij kon steengoed uitleggen hoe het zat in de hydrologie en ging serieus in op de vragen van studenten. Eén van de ondergetekenden herinnert zich zelfs nog de vraag die hij stelde aan professor Van Dam tijdens diens eerste college geohydrologie in "Professor kunt u nog eens uitleggen waar het min-teken in de wet van Darcy vandaan komt". Hij zou hebben kunnen antwoorden: "Zoek dat nu zelf maar eens uit, jongeman; het is nogal simpel". Professor Van Dam echter pakte de vraag op en gaf een uitermate duidelijke uitleg. Zijn wijze van college geven werd door zijn studenten zeer gewaardeerd. Ondergetekenden, beiden oud-studenten van Jan van Dam en opvolgers van hem als hoogleraar Hydrologie, menen te spreken namens een hele generatie civiele techniek studenten en namens tientallen afstudeerders en promovendi als wij onze grote dank uitspreken voor wat hij voor ons en het vakgebied heeft betekend. Delft, 14 september 2004, Kees van den Akker Huub Savenije 4

5 Van de redactie Colofon jaargang 15, nummer 1, december 2004 Druppeltje is een uitgave van het Dispuut Watermanagement van de faculteit Civiele Techniek van de Technische Universiteit Delft. Het blad verschijnt 4 keer per jaar. Redactie Pieter van Berkum, Arthur Geilvoet Medewerkers aan dit nummer Pieter van Berkum, Dr. Pieter Bol, Tijs Dekker, Prof. ir. J.C. van Dijk, ir. Herman Evenblij, Arthur Geilvoet, Doris van Halem, ir. Bas de Jong, Karin Teunissen, Govert Verhoeven, ir. Hessel Winsemius Lay-out Doris van Halem, Pieter van Berkum Printing Koopman & Kraaijenbrink Druppeltje wordt gratis toegezonden aan alle ere-leden, leden, oud-leden en begunstigers van het Dispuut Watermanagement Subfaculteit der Civiele Techniek kamer 4.74 Stevinweg CN Delft Telefoon: Telefax: Homepage: Het jaar 2004 zit er alweer bijna op. Nog vlak voor de feestdagen valt er weer een nieuw Druppeltje in de bus van alweer het 36e bestuur. Het begin van het nieuwe studiejaar stond weer bol van de activiteiten. Er was echter ook een trieste gebeurtenis, in september overleed een erelid van ons dispuut, Prof. dr. ir. J.C. van Dam. Deze druppel bevat weer een grote verscheidenheid aan onderwerpen met betrekking tot watermanagement. De twee nieuwe leden van het 36e bestuur stellen zich kort en bondig voor. Prof. J.C. van Dijk licht in de waterkolom het verschijnsel van werknemers in de collegebanken toe. Voor dit nummer zijn maar liefst twee interviews afgenomen. Ten eerste is Prof. dr. ir. N.C. van de Giesen, nieuw op de afdeling sinds deze zomer, binnenstebuiten gekeerd en ten tweede zijn van drie Chinese studenten de hemden van het lijf gevraagd over hun doen en laten in Nederland. Bas de Jong en Hessel Winsemius verzorgen deze keer de vaste rubriek van de afstudeerders. Herman Evenblij vertelt over zijn promoveren op het afvalwater met behulp van MembraanBioReactoren. WAM actueel gaat over Prins Willem-Alexander die op bezoek gaat bij verschillende projecten in Afrika en daar Prof. dr. ir. H.H.G. Savenije ontmoet. 5 Namens de redactie prettige feestdagen en veel leesplezier toegewenst.

6 Inhoudsopgave In Memoriam Van de redactie Van het bestuur Waterkolom Afstudeerwerk Hydrologie Derdejaars Excursie Promotiewerk Gezondheidstechniek Interview Van de Giesen 10 Interview Chinezen 20 Waterdicht 13 WAM Actueel 22 Afstudeerwerk Land-en Waterbeheer 14 Waterpuzzel Adverteerdersindex e Bestuur 6

7 Van het bestuur succes georganiseerd en bezocht, de sponsoring wordt structureel aangepakt en de beloofde automatische incasso werkt! De symposiumcommissie is net als de lustrumcommissie vol enthousiasme van start gegaan. Deze commissies zullen in de volgende Druppel uitwijden over het symposium en de lustrumactiviteiten. Een gezonde druppel, is een druppel in beweging. Met de komst van twee nieuwe bestuursleden is het bestuur wederom in een stroomversnelling geraakt. Karin Teunissen en Tijs Dekker zijn onze nieuwe aanwinsten. Anneke van der Kraan en Nienke Kramer zijn afgezwaaid na (anderhalf) jaar actieve inzet voor het dispuut. De bestuurswissel werd voorafgegaan door een Franse lunch, waar menigeen nog wel eens aan terug denkt op weg naar de kantine. Een druppel in beweging wekt beroering, zo bleek ook op de algemene ledenvergadering. Nieuwe ideeën en beleid zijn met enige scepsis bekeken door de oude garde. De veelal opbouwende kritiek is positief ontvangen, immers zonder betrokkenheid van de leden ontbreekt reflectie over gevoerd en te voeren beleid. Enkele speerpunten van het 36e bestuur worden nu reeds waar gemaakt; De eerste twee afdelingsborrels zijn met Afgelopen september is erelid Professor van Dam na een lang ziekbed overleden. Op de begrafenis werd duidelijk hoezeer Professor van Dam en de hydrologie met elkaar verbonden waren. Kortgeleden bracht een delegatie van het bestuur een bezoek aan Mevrouw van Dam. Eind september heeft het ereledenetentje plaatsgehad. Na een heerlijke avond tolden onze hoofden van alle wetenswaardigheden die waren uitgewisseld. Het werd wel duidelijk dat onze ereleden niet op hun lauweren rusten. Het Actieve Leden Uitje vond dit jaar aan zee plaats. Na een ontspannen wandeling met ondergaande zon arriveerden we in het Brouwcafe in Scheveningen. Hier werden we ingewijd in het semi-professionele bierbrouwen. Om dat bier vervolgens op professionele wijze te nuttigen tezamen met een smakelijke maaltijd. Tot slot wens ik u namens het bestuur enkele inspirerende vrije dagen toe en succes met de komende tentamens. Pieter van Berkum Voorzitter Dispuut Watermanagement 7

8 Waterkolom De waterkolom is een vaste rubriek van het Druppeltje. Docenten van de afdeling bespreken hier bepaalde zaken van watermanagement. Het kan gaan over de afdeling, actuele zaken of juist iets wat er nog gaat komen. In deze waterkolom zal Prof. ir. J.C. van Dijk iest vertellen over "Werknemers in de collegebanken of het nut van de borreltafel ". We kennen dit natuurverschijnsel (werknemers in de collegebanken) al van de jaarlijkse Vakantiecursussen in Drinkwatervoorziening en Riolering & Afvalwaterbehandeling. Ieder jaar komen op de 1e vrijdag in januari zo'n 400 directeuren en werknemers van waterbedrijven, waterschappen en andere organisaties naar de TU Delft om zich op de hoogte te stellen van de laatste ontwikkelingen op het vakgebied. Voor velen van hen is dit tevens een reünie omdat ze zelf bij Civiel zijn afgestudeerd. De Vakantiecursus is in de loop van de jaren uitgegroeid tot hét toonaangevende congres in de waterwereld. Tijdens de afsluitende Nieuwjaarsborrel wordt er volop genetwerkt en worden creatieve ideeën geboren. Zo bedacht één van de directeuren 2 jaar geleden dat het voor andere werknemers van de waterbedrijven, met name mensen met een HBO-opleiding, toch ook heel goed zou zijn om zich te laven aan de kennis van de TU Delft. Dit leidde tot vervolggesprekken over de mogelijkheid om deze mensen in deeltijd bij ons het MSc-programma te laten volgen. 8

9 Waterkolom Twee jaar verder zijn we nu zover dat dit borreltafel-idee gerealiseerd gaat worden. Na vele overleggen in diverse gremia hebben decaan en MT een voorstel goedgekeurd waardoor vanaf september 2005 jaarlijks 10 werknemers in deeltijd bij ons het gewone MSc-programma komen volgen. Zij krijgen hiervoor dan 10 weken per jaar studieverlof van hun werkgever en volgen een uitgekiend programma dat hen in staat moet stellen in 4 jaar het MSc-diploma te halen. Hierbij wordt rekening gehouden met de voorkennis van deze groep en de mogelijkheid om het afstudeerproject in het eigen bedrijf uit te voeren. Er blijkt een grote behoefte aan deze deeltijdopleiding te bestaan, want voor de eerste 10 plaatsen hebben zich via alleen al via de mond-op-mondreclame reeds 30 kandidaten aangemeld, zodat we alleen de beste kandidaten zullen toelaten. Voor de gewone studenten betekent dit dat ze vanaf september 10 oudere jongeren in de collegezalen zullen aantreffen, die al veel weten van het vak, maar nog meer willen leren. Zij zullen zich wellicht wat minder mengen in het studentenleven, maar uiteraard wel mee willen borrelen op de 4e verdieping. Het lijkt ons ook een goede gelegenheid om af en toe eens een extra borrel te organiseren in het kader van de teambuilding en de verbroedering. Wie weet wat voor goede ideeën er bij die borrels weer geboren zullen worden Prof. ir. J.C. van Dijk 9

10 Interview Van de Giesen Alweer een paar maanden lopen op de afdeling Watermanagement een aantal nieuwe gezichten rond. In dit Druppeltje staat Deel 1 van het interview met Prof. dr. ir. Nick van de Giesen. In dit eerste deel vertelt hij ons over zijn eigen studiejaren. Selamat pagi (goede morgen, red.) Terima kasih (bedankt, red.) Op uw CV staat dat u 5 talen beheerst, waaronder het Indonesisch. Waarom heeft u deze talen geleerd? Nou, mijn Indonesisch moet ik om even eerlijk te zijn weer een beetje ophalen. Ik wil nog altijd een keer terug. Het plan was om mijn PhD-werk in Indonesië te doen. Ik heb toen vrij lang en intensief Indonesisch gevolgd. Toen sprak ik het redelijk tot goed. Dat is ook alweer ruim 10 jaar geleden en sindsdien ben ik niet meer in Indonesië geweest. Wat voor studie heeft u gevolgd en waarom? Na mijn atheneum ben ik naar Wageningen gegaan en daar heb ik Tropische Cultuurtechniek gestudeerd. Min of meer met het idee om daarna de ontwikkelingshulp in te gaan. Na mijn studie in Wageningen zat ik in Indonesië met een Wotro-beurs, ik vond het onderzoek heel leuk en deed toen voornamelijk irrigatie. Cornell was een belangrijke school in irrigatie. In Indonesië ontmoette ik mensen die op Cornell gestudeerd hadden. Toen dacht ik: dat moet ik ook doen. Ik heb me bij Cornell aangemeld, de volledige Wotro-beurs is toen helaas niet doorgegaan. Daardoor ben ik in Rwanda uitgekomen i.p.v. Indonesië en daar heb ik mijn Frans nodig gehad. Daarna heb ik mijn post doc in de Ivoorkust gedaan, hier wordt ook Frans gesproken. Vond u uzelf toen een idealist? Jawel, tijdens de middelbare school gingen vakken als natuurkunde en scheikunde heel gemakkelijk. De meeste tijd was ik bezig met buitenschoolse activiteiten, ik was politiek erg actief. Waarom naar Wageningen? Eigenlijk zou ik natuurkunde moeten gaan studeren, maar dan zou ik een beetje achter deeltjes aan moeten rennen. Iets sociaals wilde ik ook wel doen, maar dat is zo vaag en mijn talent ligt daar ook niet. Ik kon in Wageningen met een exact vak bezig zijn en het had ook maatschappelijke relevantie. De mensen die naar Delft gingen bij mij in de klas waren sociaal minder geëngageerd. Ik dacht toen aan iets met planten en vond biologie leuk. Ik heb toen een keer een kijkje genomen bij Cultuurtechniek. De interesse voor water en irrigatie is gebleven en daarna heeft dat zich verbreed tot Water Resources Management. 10

11 Interview Van de Giesen Is er veel veranderd tussen de student in Delft en Wageningen toen en nu? De studenten die hier uiteindelijk terecht komen, daartussen zie ik niet zoveel verschil. Ik zie wel dat over het algemeen minder mensen die maatschappelijke interesse hebben. Je bent goed in exacte wetenschappen, waarom zou je dan niet voor het grote geld gaan? Voor ons was het een logische keuze om naar Wageningen te gaan, omdat je keuze veel breder was dan wat je ging verdienen. Nu wel minder denk ik, maar oude mensen zeuren altijd over dingen. Ik denk dat de mensen die hier uiteindelijk terecht komen wel een soortgelijke instelling hebben. Bent u teleurgesteld door het ontwikkelingswerk dat u gedaan heeft? Nee, niet teleurgesteld. Als je er echt naartoe gaat met het idee om mensen te helpen, dan kun je gefrustreerd terug komen. Wat de door de wolgeverfde mensen de 'padvindersmentaliteit' noemden, werd er snel uitgehaald. Ikzelf ben in het onderzoek gerold, vond het leuk om te doen en was er betrekkelijk goed in. Over de jaren is het besef gegroeid dat de enigen die Afrika kunnen ontwikkelen de Afrikanen zelf zijn. Tegelijkertijd speelt wetenschap een hele belangrijke rol in de ontwikkeling. De reden dat wij hier rijker zijn dan in Afrika heeft heel veel te doen met wetenschap. Wij begrijpen onze omgeving heel goed, wij meten meer en maken modellen. Daardoor kun je beter gebruik maken van je resources, ook je human resources. Mijn excuus om daar nog rond te rennen is dat men daar ook wetenschap nodig heeft. U bent gaan promoveren in Amerika (Cornell), was Nederland te klein voor u? Wat mij toen erg interesseerde was de combinatie tussen de hardware van een irrigatiesysteem en de software waarmee je dat dan organiseert. Hoe je die dingen moet ontwerpen en hoe die dingen in de praktijk gebruikt worden, heeft heel weinig met elkaar te maken. Om dat verband beter te begrijpen, vond ik toen heel interessant. Op Cornell werd hier heel veel over geschreven en gedacht, die mensen waren daarin echt heel goed. Ik dacht: als ik hier meer van wil weten moet ik daar zijn. Het was een positieve keus om naar Amerika te gaan, niet omdat Nederland te klein was. Achteraf gezien vind ik het een goede keuze, ik heb daar heel veel geleerd. Het is ook wel gezond om meer dan één systeem te leren kennen. Je ziet in Nederlansd veel mensen die eerst hun Bachelors, Masters en Phd behalen en vervolgens ook gaan werken op die universiteit. Daar is op zich niets op tegen, maar er is iets voor om eens een ander systeem te bekijken. Mij heeft het goed gedaan. Ik raad het andere mensen aan. >>> 11

12 Interview Van de Giesen Veel mensen keren na een carrière in het bedrijfsleven terug naar hun eigen nest. Wilt u nog terug naar Wageningen? Oh nee, ik zit hier voorlopig vast. Niemand kan de toekomst voorspellen. 10 jaar? Misschien plak ik er nog wel 10 achteraan. Er zijn hier voor mij veel uitdagingen, water zit ontzettend in de lift. Daar moeten we gebruik van maken en Delft heeft een goede naam. Mensen in Delft vinden zichzelf heel goed, ze zijn ook heel goed. Zodra je een beetje buiten Delft gaat, bijvoorbeeld Den Haag, hebben ze al een veel minder hoge pet van Delft op. Nog verder erbuiten zoals in het buitenland heeft Delft weer een erg goede naam, zeker als het om water gaat. Dit is verdiend in het verleden, maar er gebeurt ook veel vernieuwends. Er kan hier veel gebeuren. In Deel 2 vertelt Professor van de Giesen over het onderwijs. 12

13 Waterdicht Onderstaand gedicht is één van de achttien gedichten die prins Willem-Alexander en prinses Maxima van de gemeente Amsterdam als huwelijksgeschenk ontvingen. O louterend water Mijn mooi molecule... Jij stijgt tot de lippen en slaat op de klippen. Bron van alle leven en kosmisch gegeven. Helder van kleur en reukloos van geur... Voor meer dan tachtig procent weet ik dat jij mij bent. Je was in de moederbuik en staat onder 't kelderluik. Je valt uit de hemel en rijst uit de Aarde. O allerhoogste waarde die men ieder gratis gunt jij vindt vanzelf je diepste punt. En jouw stille gronden uit de hemel gezonden... Kokend als damp of bikkelhard als ijs Jij zit overal en bent altijd op reis. O louterend water Mijn mooi molecule... We prezen de Aarde, de Hemel, de Zon maar vergaten het water de oersprong, de bron. Diana Ozon, 1998/

14 Land-en Waterbeheer In elk Druppeltje zal een afstudeerder over zijn afstudeerwerk vertellen. Bas de Jong is in september afgestudeerd. Hij vertelt in het kader van land- en waterbeheer over water allocatie van nu en in de toekomst in het rivierstroomgebied van Sumatra - Kushiyara. The Surma - Kushiyara river basin: water allocation now and in the future An assessment of the feasibility to meet the Environmental Flow Requirements "E.T., BREAKFAST." I yelled when I am just out of bed. Not completely awake, I almost forget to say ".PLEASE". It may sound bizarre, but the only way to get my breakfast each morning was to scream these words through the room. ET was the maid in the apartment in Bangladesh where I was staying. I was there for three months (Oct Jan. 2004) to collect data for my graduation project. She absolutely forbid me to enter the kitchen, because "men do not belong in the kitchen" (as long as she was in the house). Fortunately, it did work. Shortly after my screams I could enjoy my breakfast, with some guilt off course, while ET was cleaning my room and doing my laundry. My graduation project focused on the Surma and Kushiyara river basin. This river basin is located in the northeast region of Bangladesh. Flooding occurs at a yearly basis in this region, which has a great influence on the way of living of the local population, on the natural resources and on the economic stability of the region. I also encountered on numerous occasions. But a network of high placed officials and my own money were used to collect some of the data I needed. With this data, I constructed a water-balance model in RiBaSim, in order to analyse the area. Domestic and industrial water use, irrigation, navigation and groundwater recharge are the main socio-economic water demands in this area. In particular in the dry season, large amounts of water are needed and shortages occur at some locations. An integrated water resources management approach was needed to come to a sustainable use of the natural resources. The (river) ecosystem should also be taken into account. This is done by specifying so-called Environmental Flow Requirements (EFR's), which expresses the need for river flows and water availability to maintain these ecosystems. I collected the data I needed at different governmental and private institutions in Dhaka, the capital of Bangladesh. Corruption is one of the big national problems of Bangladesh, which 14

15 Land-en Waterbeheer The objective of my graduation project was to analyse the water allocation structure in the river basin, for the present situation as well as for future external scenarios, taking into account the Environmental Flow Requirements (EFR's) that secure the social and ecological needs in the area. It is expected that in the coming years some manmade as well as natural changes will occur that have a great impact on the river basin. The largest change will be due to the construction of the Tipaimukh Hydropower Dam on the Barak River, upstream of the river basin in India (possibly in combination with an irrigation-barrage). The partial regulation of the discharge in the Barak River, which bifurcates at the border of Bangladesh into the Surma and the Kushiyara, will result in less severe or even no flooding in the river basin. This will have consequences for the water supply to the different demands, both positive as well as negative. In general it could be concluded that in the present situation, there is, on an annual basis, enough water available in the river basin to fulfil the social and economic demands. In the coming future this will be more difficult due to the river regulation by the Hydropower dam and Climate Change. A number of measures will be needed to guarantee a sustainable use of the natural resources and economic stability in the future. Bas de Jong 15

16 Hydrologie Voortplanting van weersonzekerheden in afvoervoorspellingen Een case studie op Rijnafvoeren te Lobith Sinds de overstromingen vanuit het Rijn- en Maasstroomgebied in 1993 en 1995 zijn Nederlandse overheden in toenemende mate geïnteresseerd in het verlengen van de voorspelperiode van voorspellingsmodellen voor hoogwaters. Momenteel is men bezig met het operationaliseren van een nieuw voorspellingsmodel: FEWS-Rijn voor voorspellingen bij Lobith, het instroompunt van de Rijn in Nederland. Minimaal vier dagen vooruit voorspellen moet hiermee mogelijk worden. Metingen van waterniveaus en temperatuur- en neerslagvoorspellingen vormen de invoer voor dit model. Probleemomschrijving Met grotere voorspelperioden spelen onzekerheden in de invoer, in het bijzonder de weersvoorspelling, een steeds grotere rol. Men moet hierdoor de aanpak van voorspellen veranderen van deterministisch naar probabilistisch. Het doorrekenen van zogenaamde ensemble weersvoorspellingen wordt hiermee onder andere interessant (zie onderstaand figuur). voor doorrekenen in een uitgebreider model zoals FEWS-Rijn. Modelstructuur Een aantal zaken is sterk vereenvoudigd in het quick scan model ten opzichte van FEWS-Rijn: In FEWS-Rijn zijn per deelstroomgebied diverse neerslag afvoerrelaties gedefinieerd. De eerste vereenvoudiging bestaat uit ruimtelijke aggregatie van deze neerslag afvoerrelaties tot één neerslag afvoerrelatie per deelstroomgebied. De gebruikte modelstructuur is hieronder globaal weergegeven. Een EPS neerslagvoorspelling: iedere lijn geeft een mogelijke ontwikkeling van de Een nadeel van het doorrekenen van deze ensemble voorspellingen is, dat het teveel rekentijd vergt voor real-time voorspellingen. Om dit probleem te ondervangen is een quick scan model ontwikkeld gedurende deze studie om met een minimale hoeveelheid rekentijd een eerste indicatie te geven van de spreiding in afvoervoorspelling in de Rijn bij Lobith, geïnduceerd door ensemble voorspellingen. Riskante ensemble leden zouden kunnen worden geselecteerd 16 De neerslag-afvoerrelatie modelstructuur HYMOD De uitvoer, die geproduceerd wordt door de neerslag afvoerrelaties wordt in FEWS-Rijn getransporteerd door een SOBEK-1D model. Dit model is vervangen door een regressievergelijking. Als regressievariabelen zijn afvoeren uit deelstroomgebieden gekozen.

17 Hydrologie Bij het selecteren van deze variabelen is rekening gehouden met de looptijd van golven tussen deze deelstroomgebieden en Lobith. Tenslotte is er vastgesteld dat gedurende winterse perioden de afvoeren afkomstig uit naburige deelstroomgebieden sterke correlatie vertonen. Dit verschijnsel wordt voornamelijk veroorzaakt doordat ook de meteorologische condities boven deze deelstroomgebieden sterke overeenkomsten bevatten. Het gevolg is, dat een monstername van afvoeren uit slechts 3 deelstroomgebieden voldoende informatie bevat voor het regressiemodel. De Lippe, Moesel en Neckar zijn uiteindelijk meegenomen als representatieve deelstroomgebieden. Discharge [m3/s] okt-97 nov-97 dec-97 Precipitation MLR observations jan-98 feb-98 mrt-98 apr-98 mei-98 jun-98 jul-98 aug-98 sep-98 okt-98 nov-98 dec-98 Calibratieresultaat: afvoer te Lobith. Periode van ca. 1,5 jaar Ondanks het feit dat het model doet wat ervan verwacht wordt zijn er beperkingen. Voor een groot deel zijn deze te wijten aan de betrouwbaarheid van de neerslagintensiteit, die geproduceerd wordt in de ensembles zelf. Deze is bij verwachte hoge intensiteit doorgaans te laag, zoals ook te zien is in onderstaand figuur Observed Q MLR computations Intensity [mm/day] Het regressiemodel Resultaten en conclusies De calibratie van zowel de neerslag afvoerrelaties als het regressiemodel geeft voldoende accuraatheid voor eerste indicatie van afvoeren bij Lobith, geïnduceerd door ensemble voorspellingen. Het is dus mogelijk om met de grote vereenvoudigingen, die hierboven genoemd zijn, toch nog een zeer behoorlijk modelresultaat te bereiken in zeer weinig tijd ('één druk op de knop'). Discharge [m3/s] Obs. precipitation Observed Q Ensemble berekening met regressiemodel Hessel Winsemius Afstudeercommissie: Prof. H.H.G. Savenije, W.M.J. Luxemburg, H. Havinga, F. Diermanse, S. Tijm Intensity [mm/day] EPS mean precipitation EPS computed Q 17

18 Derdejaars Excursie Bezoek aan het Oceanium Op een koude middag reisde een gezelschap af naar dierentuin Blijdorp in Rotterdam. Doel van de excursie was een bezoek aan het nieuwe aquarium het "Oceanium". Behalve een kijkje in de aquaria werd ons ook een kijkje achter de schermen gegund. Zo belandden we in de filterruimten waar al het water (circa 6 miljoen liter) elke twee uur wordt gezuiverd. In feite worden hier dezelfde principes toegepast als bij de zuivering van drinkwater. Voor het terugspoelen van het zandbed wordt in tegenstelling tot drinkwaterzuivering eerst het zandbed met deeltjes opgewoeld om vervolgens het vuile water af te voeren. Het zoute water is een kostbaar product, dat zoveel als mogelijk wordt hergebruikt. Ballast Nedam neemt het water mee uit zee als ballast en geeft dit indien van goede kwaliteit aan het Oceanium. Vervolgens mogen eerst de vissen en waterplanten er in zwemmen en daarna de zoogdieren, die minder gevoelig zijn voor vervuild water. Uniek is het Oceanium in de kweek van koraal. Ze zijn de enigen ter wereld die koraal in gevangenschap in leven kunnen houden. Hiervoor is een speciaal onderzoeksprogramma opgestart, waarbij de gehele voedselketen is geanalyseerd en nagebootst. Met bewondering hebben we vervolgens de prachtige onderwaterwereld aanschouwd. Pieter van Berkum Word lid! 18

19 Voor de zuivering van stedelijk afvalwater wordt doorgaans het conventionele actiefslibproces toegepast. Het actiefslib bestaat hierbij uit bacteriën die samengeklonterd zijn tot slibvlokken. Deze slibvlokken worden in het conventionele actiefslibproces van het gezuiverde water gescheiden door middel van bezinking. Om deze bezinking goed te laten verlopen wordt een aantal eisen gesteld aan de bedrijfsvoering van het actiefslibproces. Voornamelijk de concentratie biomassa is hierbij limiterend. Meest gangbaar is een drogestofgehalte van 3-5 g/l. Hoewel een hoger drogestofgehalte wenselijk kan zijn voor de microbiologische omzettingen, levert dit problemen op bij de bezinking. De MembraanBioReactor (MBR) combineert het conventionele actiefslibproces met een membraanfiltratiestap voor de slib/waterscheiding. Deze filtratiestap kan uitgevoerd worden als ultra- of microfiltratie. Het is duidelijk dat een groot voordeel hiervan de afwezigheid van bezinking is. De doorgaans grote nabezinktanks kunnen achterwege blijven en doordat de concentratie biomassa aanzienlijk verhoogd kan worden, is de omvang van de bioreactor belangrijk kleiner. Verder is het membraan een absolute barrière voor deeltjes en bacteriën, zodat het effluent een constante, hoge kwaliteit heeft. Qua biologische omzettingen zijn de verschillen met het conventionele actiefslibproces niet erg groot. Wel is waargenomen dat door de aanwezigheid van het membraan meer bacteriesoorten tot ontwikkeling en groei komen, maar een substantiële verbetering of intensivering van de biologische processen is niet eenduidig aangetoond. Vanwege dalende membraanprijzen en strengere effluenteisen is het MBR-proces de afgelopen jaren hernieuwd in de belangstelling komen te staan als alternatief voor de zuivering van stedelijk afvalwater. Waar in industrieën en kleinschalige toepassingen de MBR zich als bewezen techniek een plaats heeft toegeëigend, is de grootschalige toepassing in de communale toepassing vooralsnog achtergebleven. Vooral de vereiste bedrijfszekerheid speelt hierin een belangrijke rol. ir. Herman Evenblij Gezondheidstechniek Vervuilingskarakteristieken in MBR Herman Evenblij is een promovendus op de afdeling bij Gezondheidstechniek. De afgelopen jaren heeft hij onderzoek verricht naar vervuilingskarakteristieken in MembraanBioReactoren. Hij vertelt wat er allemaal speelt bij deze methode en hoe de toekomst er uit zal zien voor deze nieuwe techniek. 19

20 Interview Chinezen De Chinese invasie Het is iedere masterstudent niet ontgaan dat aan het begin van het collegejaar de vakken massaal gevolgd worden door Chinese studenten. Waarom zijn ze helemaal naar Delft gekomen, wat komen ze hier doen en hoe ervaren ze de studie? Om daar achter te komen hebben we drie Chinezen een aantal vragen gesteld over hun land, de studie en Nederland. De drie ondervraagden zijn de studentes Wang Qing, Li Ping en de student Wei Quan Long. Voordat ze naar Delft kwamen, studeerden ze alledrie eerst aan een universiteit in hun eigen land. Wang Qing en Li Ping kennen elkaar van de Hohai University van Nanjing. Wei Quan Long zat op de Wuhan University. Opvallend is dat ze alledrie eerst een andere vooropleiding hebben gedaan: hydraulic engineering, hydrology en structural engineering. Over de aansluiting op hun studie watermanagement in Delft bestaat tevredenheid. Ze zijn naar Delft gekomen omdat dat volgens hen de enige mogelijkheid was om een goede watermanagementopleiding te kunnen volgen. Het grote verschil tussen de Chinese en de Delftse opleiding is het groepswerk. Als je in China een opdracht krijgt, dan maak je wat berekeningen. Hier moet je met veel meer dingen rekening houden. Ze zijn wel gewend aan de colleges zoals die ook op Civiele Techniek gegeven worden. Qua inhoud van de colleges wordt er altijd les gegeven over de situatie ter plekke. Hydrologie gaat daar bijvoorbeeld meer over rivieren en hier meer over grondwater. Het grootste aanpassingsprobleem was de taal. In de tussentijd is er al wel een begin gemaakt met de Nederlandse taal. Bovendien wisten ze niet wat een polder was, maar nu kunnen ze dat vol trots uitleggen aan nieuwe buitenlandse studenten. Alle drie de Chinezen hebben in het eerste blok dezelfde vakken gevolgd: Integrated Water Resources Management, Geohydrology, Water Quality Management, Computational Modelling of flow and transport en Civil Engineering in Developing Countries. Integrated Water Resources Management is het best bevallen, mede omdat het vak zo anders gegeven wordt als zij gewend waren. Het gebouw van Civiele Techniek werd in eerste instantie als een mooi gebouw ervaren, maar nadat andere faculteiten bezocht waren, viel het toch een beetje tegen. 20

STUDIEREIS Heading 2 Africa 2012 INFORMATIE FOLDER

STUDIEREIS Heading 2 Africa 2012 INFORMATIE FOLDER STUDIEREIS Heading 2 Africa 2012 INFORMATIE FOLDER Inhoudsopgave Studiereis 2012 Dispuut Watermanagement Master Watermanagement Het Team Contactgegevens De Reis De Bestemming Sponsormogelijkheden Comité

Nadere informatie

SPONSOREN. Dispuut Watermanagement Stevinweg 1, k CN, Delft +31 (0) dispuutwatermanagement.

SPONSOREN. Dispuut Watermanagement Stevinweg 1, k CN, Delft +31 (0) dispuutwatermanagement. SPONSOREN Dispuut Watermanagement Stevinweg 1, k. 4.74 2628CN, Delft +31 (0) 15 2784284 dispuut-wm-citg@tudelft.nl dispuutwatermanagement.nl Dispuut Watermanagement Het Dispuut Watermanagement is een studievereniging

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Naam: WATER. pagina 1 van 8

Naam: WATER. pagina 1 van 8 Naam: WATER Geen leven zonder water Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te

Nadere informatie

Toespraak Rector Magnificus Carel Stolker bij de opening van de El Cid week

Toespraak Rector Magnificus Carel Stolker bij de opening van de El Cid week Toespraak Rector Magnificus Carel Stolker bij de opening van de El Cid week 2016-2017 Beste studenten, Nu ik hier sta, met jullie, met al die studenten, dan denk ik terug aan 1974, toen ik zelf in Leiden

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

6 In Beeld. Bieke Depoorter

6 In Beeld. Bieke Depoorter 6 In Beeld Bieke Depoorter De 25-jarige fotografe Bieke Depoorter uit Ingooigem besloot pas in het laatste jaar middelbaar, tot verrassing van velen, om fotografie te gaan studeren. Ze trok naar het Kask

Nadere informatie

Introductie in flowcharts

Introductie in flowcharts Introductie in flowcharts Flow Charts Een flow chart kan gebruikt worden om: Processen definieren en analyseren. Een beeld vormen van een proces voor analyse, discussie of communicatie. Het definieren,

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Sollicitatieformulier Commissies Studiejaar 2013-2014

Sollicitatieformulier Commissies Studiejaar 2013-2014 Sollicitatieformulier Commissies Studiejaar 2013-2014 Algemeen Met dit formulier solliciteer je voor een functie in één van de commissies van S.F.V. Cedo Nulli om zo actief lid te worden. Actief lidmaatschap

Nadere informatie

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma

BE HAPPY. 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma BE HAPPY 90-dagen Goed Gevoel conditionering programma Alle rechten voorbehouden. Geen deel van dit boek mag worden gereproduceerd op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande toestemming van de uitgever.

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Examination 2DL04 Friday 16 november 2007, hours.

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica. Examination 2DL04 Friday 16 november 2007, hours. TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Wiskunde en Informatica Examination 2DL04 Friday 16 november 2007, 14.00-17.00 hours. De uitwerkingen van de opgaven dienen duidelijk geformuleerd en overzichtelijk

Nadere informatie

3 I always love to do the shopping. A Yes I do! B No! I hate supermarkets. C Sometimes. When my mother lets me buy chocolate.

3 I always love to do the shopping. A Yes I do! B No! I hate supermarkets. C Sometimes. When my mother lets me buy chocolate. 1 Test yourself read a Lees de vragen van de test. Waar gaat deze test over? Flash info 1 In the morning I always make my bed. A Yes. B No. C Sometimes, when I feel like it. 2 When I see an old lady with

Nadere informatie

Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309

Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309 Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309 Abstract In dit essay zal ik uitleg geven over het samenwerken en wat ik vooral geleerd hebt. Verder zal ik uitleggen over mijn interactieve

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

OUTDOOR HD BULLET IP CAMERA PRODUCT MANUAL

OUTDOOR HD BULLET IP CAMERA PRODUCT MANUAL OUTDOOR HD BULLET IP CAMERA PRODUCT MANUAL GB - NL GB PARTS & FUNCTIONS 1. 7. ---- 3. ---- 4. ---------- 6. 5. 2. ---- 1. Outdoor IP camera unit 2. Antenna 3. Mounting bracket 4. Network connection 5.

Nadere informatie

1. Jurriaan Vogel. 2. Mark van Wijgerden. Waarde medestudenten,

1. Jurriaan Vogel. 2. Mark van Wijgerden. Waarde medestudenten, 1. Jurriaan Vogel Als derdejaarsstudent Bedrijfseconomie mag ik dit jaar al namens Student Party ECCO in de faculteitsraad van Tilburg School of Economics and Management plaatsnemen. Hier hebben we al

Nadere informatie

Donderdag 28-jan 6:30 8:27 11:54 12:54 15:34 17:23 19:20

Donderdag 28-jan 6:30 8:27 11:54 12:54 15:34 17:23 19:20 Januari 2016 Vrijdag 1-jan 6:44 8:50 11:41 12:44 14:55 16:41 18:45 Zaterdag 2-jan 6:44 8:50 11:41 12:45 14:56 16:42 18:46 Zondag 3-jan 6:44 8:50 11:42 12:45 14:57 16:43 18:47 Maandag 4-jan 6:44 8:49 11:42

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

General info on using shopping carts with Ingenico epayments

General info on using shopping carts with Ingenico epayments Inhoudsopgave 1. Disclaimer 2. What is a PSPID? 3. What is an API user? How is it different from other users? 4. What is an operation code? And should I choose "Authorisation" or "Sale"? 5. What is an

Nadere informatie

Vergaderen in het Engels

Vergaderen in het Engels Vergaderen in het Engels In dit artikel beschrijven we verschillende situaties die zich kunnen voordoen tijdens een business meeting. Na het doorlopen van deze zinnen zal je genoeg kennis hebben om je

Nadere informatie

Het Effect op Compliance Gedrag van de Invoering van de Vooringevulde Aangifte. J.M. Trooster

Het Effect op Compliance Gedrag van de Invoering van de Vooringevulde Aangifte. J.M. Trooster Het Effect op Compliance Gedrag van de Invoering van de Vooringevulde Aangifte The Effect of pre-completed Tax returns forms on Compliance J.M. Trooster Eerste begeleider: dr. P. Verboon Tweede begeleider:

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Watermanagement in een veranderend klimaat

Watermanagement in een veranderend klimaat Watermanagement in een veranderend klimaat Het Twentse waterschap Regge en Dinkel zoekt naar een oplossing om het door de klimaatverandering verwachte extra regenwater zonder overlast te verwerken. Naar

Nadere informatie

AVOND COLLEGE. Belemmering voor student

AVOND COLLEGE. Belemmering voor student AVOND COLLEGE Belemmering voor student 10-04-2017 English summary Soft Skills and personal development become more and more important these days. Companies expect students to differentiate themselves from

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Verslag onderzoek UvA-senioren

Verslag onderzoek UvA-senioren Verslag onderzoek UvA-senioren 1. Inleiding De Kring UvA-senioren heeft een enquête gehouden onder haar leden. Met deze enquête is onderzocht hoe de leden de activiteiten ervaren, wat ze van de Uitdienstbode

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017 www.iuscommune.eu INVITATION Ius Commune Masterclass 22 June 2017 Amsterdam Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to participate in the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers,

Nadere informatie

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV

Jennifer Machielse. Lennart Stachowitz. Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Studentleden Medezeggenschapsraad NHTV Jennifer Machielse I am Jennifer Machielse, spontaneous, self-conscious and a go-getter, that s me. I am a fourth-year student Marketing & Communication in Tourism

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Naam: Huseyin Ayaz St. Nummer: 1683039 Groep: imm08209 Universiteit der dromen

Naam: Huseyin Ayaz St. Nummer: 1683039 Groep: imm08209 Universiteit der dromen Naam: Huseyin Ayaz St. Nummer: 1683039 Groep: imm08209 Universiteit der dromen Onze film gaat over een droom van een student die de Vrije universiteit doorloopt en aan het eind van het film woedend wakker

Nadere informatie

Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken. van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt

Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken. van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt Aan de Schrans in Leeuwarden is één van de meest opvallende orthodontiepraktijken van Noord-Nederland gevestigd. Daarin werkt orthodontist Daniël van der Meulen samen met veertien assistentes intensief

Nadere informatie

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren

SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren SharePoint intranet bij Barco Beter (samen)werken en communiceren Els De Paepe Hans Vandenberghe 1 OVER BARCO 90+ 3,250 +1 billion Presence in more than 90 countries Employees Sales for 4 consecutive years

Nadere informatie

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij

Elke middag loopt Fogg van zijn huis naar de Club. Om een spelletje kaart te spelen. Er wordt altijd om geld gespeeld. En als Fogg wint, geeft hij Rijk Phileas Fogg is een vreemde man. Hij is erg rijk. Maar niemand weet hoe hij aan zijn geld komt. Een baan heeft hij namelijk niet. Toch woont hij in een groot huis, midden in Londen. In zijn eentje.

Nadere informatie

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 )

Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nie uwsb rie f Stichting OE R S T I C H T I N G O N D E R W I J S E V A L U A T I E R A P P O R T J A A R G A N G 4, NR. 3 ( M A A R T 2 0 1 1 ) Nieuwsbrief Stichting OER Stichting Onderwijs Evaluatie

Nadere informatie

Mijn naam is Zoë de Gruijter en sinds februari 2012 jeugdbestuurder van Waterschap Rivierenland in het Nationaal Jeugdwaterschap.

Mijn naam is Zoë de Gruijter en sinds februari 2012 jeugdbestuurder van Waterschap Rivierenland in het Nationaal Jeugdwaterschap. Mijn naam is Zoë de Gruijter en sinds februari 2012 jeugdbestuurder van Waterschap Rivierenland in het Nationaal Jeugdwaterschap. 1 Het nationale jeugdwaterschap is een groep jongeren tussen de 14 en 17

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

TE HUUR. Kazernestraat 31 D 2514 CR 's-gravenhage p.m. ex.

TE HUUR. Kazernestraat 31 D 2514 CR 's-gravenhage p.m. ex. TE HUUR Kazernestraat 31 D 2514 CR 's-gravenhage 2.750 p.m. ex. KENMERKEN Prijs 2.750 p.m. ex. Postcode 2514 CR Ligging In centrum Woningtype Penthouse Woonruimte 110m² Inhoud 330m³ Kamers 3 Oplevering

Nadere informatie

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus

Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag lijden voor de Kerk van Jezus Christus AVONDMAALSVIERING KONINGSKERK 13-09 - 2009 door ds. L. Krüger Schriftlezing: Koloss. 1: 24-29 (NBV) Ik ben blij dat ik nu voor u lijd Ik ben blij dat ik voor mijn geloof mag lijden Ik ben blij dat ik mag

Nadere informatie

Donderdag 22 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Donderdag 22 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Donderdag 22 maart 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Wereldwaterdag - Basisschool Heiende, Lokeren Geachte directeur en leerkrachten, Geachte burgemeester

Nadere informatie

Hoe gaat het met je studie?

Hoe gaat het met je studie? 195 195 HOOFDSTUK 12 Hoe gaat het met je studie? WOORDEN 1 Kies uit: onvoldoende controleren gymnastiek mening huiswerk 1 Heb je je al gemaakt? 2 Ik was op school niet zo goed in. Ik vond sport niet leuk.

Nadere informatie

Persoonlijk Ontwikkelingsplan Laurens Roos

Persoonlijk Ontwikkelingsplan Laurens Roos POP Persoonlijk Ontwikkelingsplan Laurens Roos In het genoemde POP zal ik Laurens Roos, de uitvoerende student beschrijven; welke competenties ik heb, welke ik niet beheers, welke achtergrond mijn competenties

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50

Fysieke Activiteit bij 50-plussers. The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and. Physical Activity among Adults Aged over 50 De relatie tussen eigen-effectiviteit 1 De Relatie tussen Eigen-effectiviteit, Intrinsieke Motivatie en Fysieke Activiteit bij 50-plussers The Relationship between Self-efficacy, Intrinsic Motivation and

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Introduction Henk Schwietert

Introduction Henk Schwietert Introduction Henk Schwietert Evalan develops, markets and sells services that use remote monitoring and telemetry solutions. Our Company Evalan develops hard- and software to support these services: mobile

Nadere informatie

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS

RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS RAPPORTAGE WACHTKAMERINTERVIEWS Huisartsenpraktijk Dalfsen ARGO BV 2014 Rapportage wachtkamerinterview Inleiding Onder de cliënten van huisartsenpraktijk Dalfsen zijn de afgelopen 2 jaren tevredenheidsonderzoeken

Nadere informatie

(Big) Data in het sociaal domein

(Big) Data in het sociaal domein (Big) Data in het sociaal domein Congres Sociaal: sturen op gemeentelijke ambities 03-11-2016 Even voorstellen Laudy Konings Lkonings@deloitte.nl 06 1100 3917 Romain Dohmen rdohmen@deloitte.nl 06 2078

Nadere informatie

De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders. Ervaringen met een Pilot

De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders. Ervaringen met een Pilot De Omslag in het ICT Onderwijs: Duurzaamheid voor Systeembeheerders Ervaringen met een Pilot 1 Even voorstellen Henk Plessius Hogeschool Utrecht o Onderzoeker o Docent o Projectleider Aandachtsgebieden:

Nadere informatie

Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van. The explanation of the physical activity of elderly by determinants of

Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van. The explanation of the physical activity of elderly by determinants of Verklaring van het beweeggedrag van ouderen door determinanten van het I-change Model The explanation of the physical activity of elderly by determinants of the I-change Model Hilbrand Kuit Eerste begeleider:

Nadere informatie

Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia

Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia Naam: Emil Idema Klas: B1D Schooljaar: 2009/2010 Naam van de school: Jan Arentsz Titel: Stage verslag Naam en adres van het bedrijf: Hollandia archeologen, Tuinstraat 27a, 1544 RS Zaandijk Inhoudsopgave

Nadere informatie

Assessment of dredginginduced

Assessment of dredginginduced Assessment of dredginginduced turbidity CEDA presentatie januari 2013 Walter Jacobs Hydronamic / Royal Boskalis Westminster Inleiding Inschatten van vertroebeling t.g.v. baggerwerken Assessment of dredging-induced

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden van Sporten en de Invloed van Egodepletie, Gewoonte en Geslacht The Role of Selfregulation, Motivation and Self-efficacy

Nadere informatie

Milieuwetenschappen in Leiden

Milieuwetenschappen in Leiden Milieuwetenschappen in Leiden Combineer je opleiding met milieu en duurzaamheid leiden.edu.nl Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Waarom milieu en duurzaamheid? Thema s als gezondheid, armoedebeschrijving,

Nadere informatie

Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne

Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement AT Osborne Case: Management game Noord-Zuidlijn december :-17:5 Baarn Evaluatiedocument BOSS Businesstour evenement 3//11 Beste heer van Blokland, Schütte,

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking and Role Play Card One 1 March 30 April 2007 *4070675311* No Additional

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Deel 2: Waarom het beste rekenidee van Guus is.

Deel 2: Waarom het beste rekenidee van Guus is. Deel 2: Waarom het beste rekenidee van Guus is. BVMBO organiseert de wedstrijd Beste rekenidee mbo voor rekendocenten uit het mbo. Een idee kan bestaan uit bijvoorbeeld inspirerende materialen voor rekenlessen

Nadere informatie

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen,

Dank u wel kolonel Lambrichts, mevrouw Sybilla Dekker, Generaal, geachte aanwezigen, Spreekpunten staatssecretaris De Vries van Defensie ter gelegenheid van de eerste deeltijdopleiding Middelbare Defensie Vorming te Den Haag. Let op: Alleen gesproken woord geldt! Dank u wel kolonel Lambrichts,

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Prinses Marijke. op de. Thee

Prinses Marijke. op de. Thee Prinses Marijke op de Thee Prinses Marijke loopt vrolijk door de tuin. De tuin heeft een naam: Prinsentuin. Maar er mogen ook prinsessen wandelen. De tuin hoort bij een paleis. Dat paleis heet het Princessehof.

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Woensdag 7 oktober 2015

Woensdag 7 oktober 2015 04 Woensdag 7 oktober 2015 Agenda: Donderdag 8 oktober: Studiedag: kinderen vrij Maandag 12 oktober: Intekenen voor de oudergesprekken na de herfstvakantie Donderdag 15 oktober: Kinderboekenmarkt op de

Nadere informatie

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG

EXPERTS MEET THE. Seminars voor financials in de zorg WWW.BAKERTILLYBERK.NL/FINANCE4CARE DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG MEET THE EXPERTS KENNISMAKING MET LEAN IN DE ZORG: ANDERS DENKEN VOOR EFFICIËNTERE ZORG DOOR DR. VINCENT WIEGEL OP 16 OKTOBER 2014 VERBINDENDE CONTROL DOOR MR. DR. HARRIE AARDEMA OP 6 NOVEMBER 2014 INKOOP

Nadere informatie

Handleiding registreren in de portal

Handleiding registreren in de portal Handleiding registreren in de portal How to register in the portal Handleiding registreren in de portal How to register in the portal Ga naar 1 http://printen.ricoh.nl/mureaders Go to http://printen.ricoh.nl/mureaders

Nadere informatie

UNIVERSITY OF EYE-OPENING SCIENCE. BACHELOR OF SCIENCE CIVIELE TECHNIEK

UNIVERSITY OF EYE-OPENING SCIENCE. BACHELOR OF SCIENCE CIVIELE TECHNIEK UNIVERSITY OF EYE-OPENING SCIENCE. BACHELOR OF SCIENCE CIVIELE TECHNIEK BACHELORPROGRAMMA CIVIELE TECHNIEK WAT IS CIVIELE TECHNIEK? Civiel technici ontwerpen, construeren en beheren infrastructuur en grote

Nadere informatie

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus

Wageningen University & Research. Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus Wageningen University & Research Wageningen, 04 November 2017 Prof. dr Arthur Mol, Rector Magnificus 2017 Het begon in 1918 Van Landbouwhogeschool tot University & Research of the Life Sciences 1960s:

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Sustainability Career Event 2014

Sustainability Career Event 2014 In samenwerking met de carrièredag Universiteit Utrecht Sustainability Career Event 2014 3 e editie 6 februari 2014 Campus Uithof, Utrecht Duurzaamheid, kennis voor de toekomst Wilt u in contact komen

Nadere informatie

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen 1 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen 2 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen Hillegom 17 oktober 2013 Schoonderbeek Installatietechniek 3 Persoonlijk ontwikkelingsplan

Nadere informatie

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating

Naam opleiding: Technische Natuurkunde. Toelating Naam opleiding: Technische Natuurkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik. makend van GPS- en Versnellingsmeterdata

De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik. makend van GPS- en Versnellingsmeterdata De Relatie tussen de Fysieke Omgeving en het Beweeggedrag van Kinderen gebruik makend van GPS- en Versnellingsmeterdata The relationship Between the Physical Environment and Physical Activity in Children

Nadere informatie

Het verhaal van de Actielessen

Het verhaal van de Actielessen http://www.edusom.nl Het verhaal van de Actielessen In de Actielessen ontmoeten acht mensen elkaar. Ze kennen elkaar van een taalcursus. 1. Overal kun je de taal leren In de eerste Actieles ontmoeten Mounir

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven

Impact en disseminatie. Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Impact en disseminatie Saskia Verhagen Franka vd Wijdeven Wie is wie? Voorstel rondje Wat hoop je te leren? Heb je iets te delen? Wat zegt de Programma Gids? WHAT DO IMPACT AND SUSTAINABILITY MEAN? Impact

Nadere informatie

1. will + hele werkwoord (Future Simple) 2. shall + hele werkwoord 3. to be (am/is/are) going to + hele werkwoord

1. will + hele werkwoord (Future Simple) 2. shall + hele werkwoord 3. to be (am/is/are) going to + hele werkwoord FUTURE TENSE ( TOEKOMENDE TIJD ) Hoe? 1. will + hele werkwoord (Future Simple) 2. shall + hele werkwoord 3. to be (am/is/are) going to + hele werkwoord Wanneer? Ad 1. Als iets in de toekomst zal gebeuren

Nadere informatie

Gefeliciteerd! 3. Laatste loodjes 6. Tot zover 12

Gefeliciteerd! 3. Laatste loodjes 6. Tot zover 12 Gefeliciteerd! 3 Waarom dit boek? 3 Hoe gaat dit boek jou helpen? 3 Is er nog iets dat je moet weten voordat je verder leest? 4 Laatste loodjes 6 De agenda 6 Nu jij 9 Tot zover 12 Gefeliciteerd! Als je

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Opstart modulen. Einde topografie oefenen

Opstart modulen. Einde topografie oefenen Start Topografie oefenen Opstart modulen Onderwerp kiezen Onderwerp uitvoeren Afsluit module Einde topografie oefenen Start opstart module Charlie zit Charlie gaat staan, gaat zwaaien met 1 hand en hij

Nadere informatie

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen

De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de. Lichaamsbeweging van Ouderen Running head: ACTIEVE OUDEREN EN BEWEGEN 1 De Invloed van Identificatie met Actieve Ouderen en Welbevinden op de Lichaamsbeweging van Ouderen The Influence of Identification with 'Active Elderly' and Wellbeing

Nadere informatie

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl

13 Acquisitietips. AngelCoaching. Coaching en training voor de creatieve sector www.angelcoaching.nl 13 Acquisitietips AngelCoaching Coaching en training voor de creatieve sector Tip 1 Wat voor product/dienst ga je aanbieden? Maak een keuze, niemand kan alles! Tip 1 Veel ondernemers zijn gezegend met

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar , Grootegast, 31 augustus 2010

Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar , Grootegast, 31 augustus 2010 Speech van commissaris van de koningin Max van den Berg, opening vmbo-schooljaar 2010-2011, Grootegast, 31 augustus 2010 Er was eens een boerin die twee emmers verse, romige melk buiten zette. Vlakbij

Nadere informatie

Lesbrief 14. Naar personeelszaken.

Lesbrief 14. Naar personeelszaken. http://www.edusom.nl Thema Op het werk Lesbrief 14. Naar personeelszaken. Wat leert u in deze les? Wanneer u zeggen en wanneer jij zeggen. Je mening geven en naar een mening vragen. De voltooide tijd gebruiken.

Nadere informatie

Als de kouwe kant je lief is...

Als de kouwe kant je lief is... Als de kouwe kant je lief is... WIE herinnert zich niet de eerste kennismaking met de ouders van je vriend of vriendin? En andersom: was het niet hartstikke spannend om je partner voor te stellen aan je

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

OUTDOOR HD DOME IP CAMERA PRODUCT MANUAL GB - NL

OUTDOOR HD DOME IP CAMERA PRODUCT MANUAL GB - NL OUTDOOR HD DOME IP CAMERA PRODUCT MANUAL GB - NL GB PARTS & FUNCTIONS 2. ---- 1. ---- 3. ---- 7. ---------- 5. 4. 6. 1. Outdoor IP camera unit 2. Antenna 3. Mounting bracket 4. Network connection 5. Power

Nadere informatie

De Studio Classroom -methode als middel voor activerend onderwijs in het 1e jaar van de studie Technische Natuurkunde aan de TU Delft.

De Studio Classroom -methode als middel voor activerend onderwijs in het 1e jaar van de studie Technische Natuurkunde aan de TU Delft. De Studio Classroom -methode als middel voor activerend onderwijs in het 1e jaar van de studie Technische Natuurkunde aan de TU Delft 27 May 2013 1 Stephan Eijt Waarom Studio Classroom? Voorkom verveling!

Nadere informatie

Dames en Heren, hartelijk welkom op onze nieuwjaarsreceptie. Het jaar 2013 is begonnen en ik wens u allen een mooi, gezond

Dames en Heren, hartelijk welkom op onze nieuwjaarsreceptie. Het jaar 2013 is begonnen en ik wens u allen een mooi, gezond Nieuwjaarsreceptie op maandag 7 januari 2013 Aanvang: 19:15 (inloop), 20:15 (toespraak) Locatie: Stadhuis Dames en Heren, hartelijk welkom op onze nieuwjaarsreceptie. Het jaar 2013 is begonnen en ik wens

Nadere informatie

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Anderen over het werk van David en Arjan: Met hun boek en hun seminars maken De Kock en Vergeer heel Nederland gelukkig.

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie