Bacteriën in uw beton

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bacteriën in uw beton"

Transcriptie

1 eco special september 2013 dossier Een tweede leven onderzoek Bacteriën in uw beton project TioCem : Zorghotel Zwijndrecht Ecocrete : betongranulaat vervangt 20, 50 of 100% van grind Zelfhelend beton: ENCI steunt praktijkonderzoek TU Delft Esthetisch en luchtzuiverend: wit cement breekt schadelijke stoffen af

2 Voorwoord 2 Speciaal voor u, om u te inspireren Uw onmisbare partner zijn in de duurzame bouwketen, dat is onze doelstelling bij ENCI, Mebin en Sagrex. En dat maken we elke dag waar: door nieuwe duurzame producten te ontwikkelen en ze toe te passen in duurzame projecten, door onderzoek te ondersteunen, door samen te werken binnen de HeidelbergCement Group en met tal van andere stakeholders waaronder ú, onze klant. Speciaal voor u bundelden wij in deze Answers Eco Special onze duurzame bouwverhalen. Zo verneemt u wat er beweegt op het vlak van duurzaam bouwbeleid. En hoe u met die besluitvorming aan de slag gaat. We informeren u over baanbrekende onderzoeksprojecten en halen nieuwe duurzame producten, zoals Ecocrete, voor het voetlicht. Wij tonen u hoe die producten resulteren in kleine en grotere projecten die voorbeelden zijn op het vlak van eco-responsibility. En we hopen dat ze u in uw dagelijkse praktijk inspireren. En dat we onze volgende duurzame bouwverhalen samen met u mogen schrijven. Veel leesplezier!

3 Inhoud Academy Samenwerking 06 Beter met bacteriën Zelfhelend beton: ENCI steunt praktijkonderzoek tegen schade aan beton. 10 Tweede leven Betongranulaat vervangt 20, 50 of 100 % van grind. 20 BCT cement: Innoverende klinker op basis van ternesiet produceert tot 30 % minder CO Goed bestand 20-jarig onderzoek naar carbonatatie bevestigt de goede bestandheid van hoogovencement. 09 Ondergronds ENCI, Sagrex en Mebin bundelen de krachten voor een betere doorstroming op de A2 in Maastricht. 12 Stort of grondstof? Mebin hergebruikt betongranulaat voor transformatie De Eenhoorn. 15 Duurzaam bad Geusselt Park zwembad in Maastricht gaat cradle to cradle. 16 Gezond ENCI en BIA Beton ontwikkelen samen de luchtzuiverende gevelsteen BIA Clear op basis van TioCem % minder CO 2 3 Beleid ENCI en VBI delen technische, commerciële en logistieke kennis en ervaring om portlandslakcement verder te verduurzamen. 04 Bouwbesluit Wat houdt de verplichte milieuprestatie van gebouwen groter dan 100 m² voor u in? Project 05 ISO Beter voor het milieu, beter voor uw resultaten... als uw producent over een milieuzorgsysteem en ISO certificaat beschikt. 18 Aan tafel Aannemers, overheid en industrie overleggen over de verduurzaming van de betonketen. 19 Wereldprimeur Hybride betonmixer van Mebin zet twee krachtbronnen optimaal in. 13 Kolossaal Ook voor constructieve toepassingen. 14 Op twee wielen Duurzaam de baan op? In Bergeijk en Baarle-Nassau liggen voortaan fietspaden in Ecocrete. 22 Zuiver(end) TioCem voor Zorghotel Zwijndrecht: esthetisch en luchtzuiverend.

4 Bouwbesluit Wat houdt de verplichte milieuprestatie van gebouwen groter dan 100 m² voor u in? Beleid 4 Op 1 januari 2013 is het uitgestelde artikel uit het Bouwbesluit 2012, een uitvoeringsregeling van de Woningwet, in werking getreden. ENCI zorgt ervoor dat u er helemaal klaar voor bent. Wat is er veranderd? De belangrijkste wijziging voor u zit m in de bepaling van de milieuprestatie van gebouwen groter dan 100 m 2. Die prestatie kan worden vastgesteld volgens de Bepalingsmethode Milieuprestatie Gebouwen en GWW-werken. De bepalingsmethode houdt rekening met de milieu-effecten van producten en elementen waaruit een bouwwerk is opgebouwd. Elke milieuprestatieberekening moet voldoen aan de bepalingsmethode. Zonder die berekening krijgt u geen certificaat of opdracht. Hoe werkt het? De bepalingsmethode is geïntegreerd in bestaande rekeninstrumenten: DuboCalc, GPR-Gebouw, GreenCalc, Breeam Nl en MRPI-MPG. Deze laatste is een freetool van de bouwtoelevering en gratis online beschikbaar op Hoe gaat u te werk? Voer in het programma de kenmerken van het gebouw in (bijv.: de afmetingen) Geef aan: 1) om welke bouwproducten het gaat 2) de hoeveelheden Het programma berekent volgens de bepalingsmethode de milieu-effecten van het gebouw of bouwwerk. Resultaat: een milieuprofiel met daarin in getallen uitgedrukt de milieu-effecten binnen verschillende categorieën (zoals: emissies en grondstoffen). De bepalingsmethode drukt deze getallen uit in een schaduw-prijs. Dit zijn de fictieve kosten die gemaakt moeten worden om de milieu-effecten ongedaan te maken. Voordelen U krijgt inzicht in de effecten die de materialen op het milieu hebben U kunt de materialen bewuster kiezen U vergelijkt al in een vroeg stadium de milieuscores van verschillende ontwerpvarianten Waarvoor is de milieuprestatieberekening nog meer te gebruiken? Om duurzaam vastgoed te meten volgens BREEAM-NL Nieuwbouw, module MAT 1 In het kader van het duurzaam inkopen van bouwwerken waarvoor de opdrachtgevende overheid (RWS, RGD, Prorail) criteria en eisen heeft opgesteld Om aan te tonen dat u voldoet aan de milieuvoorschriften van het Bouwbesluit 2012 Cement en beton: welke gegevens hebt u nodig? Een overzicht van de materialen en hoeveelheden die u gebruikt hebt De LCA-gegevens van alle bouwmaterialen en bouwproducten die zijn opgenomen in de nationale database. De Stichting Bouwkwaliteit (SBK) beheert en onderhoudt deze database. Wat doet ENCI voor u? Voor specifieke cementsoorten heeft ENCI de MRPI s (LCA s) beschikbaar, meer info vindt u op Wij zijn dus klaar voor de eisen die het nieuwe Bouwbesluit stelt. Natuurlijk zijn wij u graag van dienst bij het verstrekken van uitvoerige informatie en het geven van advies.

5 ISO Beter voor het milieu, beter voor uw resultaten... als uw producent over een milieuzorgsysteem en ISO certificaat beschikt. Grondstoffen winnen en transporteren, bouwmaterialen produceren: het heeft een grote impact op het leefmilieu. Maar hoe kunnen klanten, opdrachtgevers en leveranciers er zeker van zijn dat een producent rekening houdt met het milieu? Antwoord: als die een milieuzorgsysteem én een ISO certificaat kan voorleggen, de basis van responsible sourcing. Maar zo n milieuzorgsysteem, wat houdt dat precies in? Beleid 5 Milieu minder belast Een milieuzorgsysteem is nodig om de belasting van het milieu te beheersen en waar mogelijk te vermijden. Het is een geheel van beleidsmatige, organisatorische en administratieve maatregelen. Aan de hand van een milieuzorgsysteem kan een onderneming: de milieuaspecten beheersen door duidelijke interne afspraken de wetgeving en vergunningen naleven en respecteren milieuzorg introduceren in heel de organisatie milieuprestaties cijfermatig in kaart brengen Prestaties voortdurend verbeteren Waarom kiest een onderneming voor ISO 14001? Ze krijgt zo een goed inzicht in de eigen milieuprestaties. Ze kan haar milieudoelstellingen heel concreet maken. Ze kan haar milieuprestaties voortdurend verbeteren. Voor de beoordeling van bouwwerken De ISO certificering is ook belangrijk met het oog op milieubeoordelingssystemen voor bouwwerken, zoals Breeam en Dubocalc. En er is meer: zorgen voor het milieu levert directe economische voordelen op. Omdat een onderneming minder materiaal nodig heeft, minder energie verbruikt en de afvalstroom vermindert, leidt milieuzorg ook tot een hoger economisch rendement.

6 Beter met bacteriën Zelfhelend beton: ENCI steunt praktijkonderzoek tegen schade aan beton. Academy Beton dat scheurtjes zélf herstelt? Dat is geen toekomstmuziek, het bestaat al! Na succesvolle laboratoriumtests vinden nu de eerste praktijkproeven plaats, met ENCI als een van de voornaamste partners. Die proeven moeten uitwijzen of het nieuwe beton voldoende goedkoop en duurzaam gemaakt kan worden voor grote volumes. Dat vertelt Henk Jonkers, universitair docent en onderzoeker aan de TU Delft. 6

7 Het scheurtje (boven) wordt gedicht door de self-healing agent (onder). Gevaarlijk? Juist niet! Eén vraag krijgt Henk Jonkers vaak voorgeschoteld: of die bacteriën gevaarlijk zijn? Henk Jonkers: Nee, dat zijn ze niet. Deze bacteriën komen in de natuur voor en zijn volslagen onschadelijk voor mens en dier. De self-healing agent kan juist dienen om gevaarlijk afval op te slaan. Academy We schrijven Aan de TU Delft agent in het beton: een korrel met tijk. Bij een aantal van die projecten 7 start een grootschalig onderzoek daarin de bacterie (in droge vorm) zijn bedrijven betrokken: zij doen naar de ontwikkeling van nieuwe ma- en geperst voedsel voor die bacterie. mee, kijken mee en financieren mee. terialen. Henk Jonkers: We zochten Die korrel vermengen we met het Als cementleverancier is ENCI daarbij naar een ingebouwd mechanisme om zand en het grind. De bacterie wordt een belangrijke partner. verschillende materialen zelfherstellend te maken zoals beton, bitumen, pas actief als het beton scheurt en ze in contact komt met water. Water Relatief snel terugverdiend asfalt, metalen, composieten en activeert de droge bacteriën, die het Een belangrijk aspect in de overstap plastics. voedsel dan omzetten in kalksteen. van het lab naar de praktijk is het Wat eerst een nationaal onderzoeks- Zo gaan de scheuren weer dicht. volume: van proeven met een paar programma was, is ondertussen Het is van cruciaal belang dat de kilogram naar ettelijke kubieke me- uitgegroeid tot een onderzoeks- korrels voldoende robuust zijn. ters beton. Maar kan de korrel voor programma op Europees niveau. Ze moeten het mengen overleven en het zelfhelend beton in bulk gemaakt Zo wordt een van de twee onlangs pas bij het scheuren mogen ze open- worden voor een lage kostprijs? toegekende Europese projecten voor breken en hun inhoud vrijgeven. Henk Jonkers: Per kubieke meter beton gecoördineerd door de UGent. Bacteriën in beton? Succes bij scheuren tot 0,5 mm Dat proces blijkt goed te werken; beton hebben we vijftien kilogram aan korrels nodig. We willen de meerkosten voor de korrel op onge- Voor beton is een opmerkelijk concept althans in het laboratorium. Maar veer euro per kubieke meter uitgewerkt, waarbij bacteriën in het kan zelfhelend beton ook de stap beton houden. De initiële betonprijs beton worden verwerkt. Bacteriën? maken naar de praktijk? ligt dan wel hoger, maar volgens ons Henk Jonkers: We gebruiken Henk Jonkers: In het lab kunnen we rekenmodel heb je de kosten er al bacteriën die normaal in het milieu scheuren tot 0,5 mm dichtmaken. na enkele jaren uit: je hebt minder voorkomen en onder bepaalde om- Dat is duidelijk beter dan de norm onderhoudskosten en je verlengt standigheden kalksteen aanmaken. van 0,2 mm. Dat is veelbelovend en de levensduur van het beton op Die verwerken we als een self-healing dus houden we nu testen in de prak- substantiële wijze.

8 Academy 8 Bestaat de technologie voor die bulkproductie nu al? Of moet er nieuwe technologie ontwikkeld worden? Dat bekijkt de TU Delft nu met leveranciers van grondstoffen. Aandacht van aannemers Het project krijgt steeds meer aandacht van aannemers en constructeurs. Logisch, oordeelt Henk Jonkers: Zij blijven soms tot 50 jaar lang verantwoordelijk voor het onderhoud en de reparatie van hun constructie. In klassieke betonconstructies treedt betonrot vaak al op na 20 of 30 jaar, lekkage soms vrijwel meteen. Het is voor aannemers dan ook aantrekkelijk als zij op die kosten kunnen bezuinigen. Henk Jonkers: Hoeveel geld zij besparen? Hoeveel jaren levensduur zij winnen? Dat weten we pas na de praktijkproeven, die ruim 4 jaar zullen lopen. Dan is duidelijk hoe het materiaal zich gedraagt. Ondertussen vinden in het lab ook versnelde verouderingsproeven plaats: cycli van vorst en dooi, van temperatuurveranderingen. Na afronding kennen we de impact van het zelfherstelproces op de veroudering van het materiaal. Buitenproef in Breda: het dak wordt lekdicht gemaakt door de bacterietechnologie. Da s pas duurzaam Zelfhelend beton is duidelijk duurzamer dan klassiek beton. De self-healing agent verlengt de levensduur van het beton, vergt minder onderhoud en werkt met hernieuwbare materialen. Langere levensduur: een composietmateriaal als beton is gemaakt om drukkracht op te vangen. Om trekkracht op te vangen, wordt staal toegevoegd en dat vormt een probleem wanneer er scheurtjes ontstaan. Door die scheurtjes dringen chemicaliën in het beton: zodra die bij de stalen wapening komen, gaat het staal roesten en ontstaat betonrot. Dankzij zelfhelend beton gaan de microscheuren vanzelf weer dicht. Zo verleng je de levensduur van de constructie. Minder onderhoud: scheurtjes die zijn ontstaan, herstellen zichzelf. Voor het onderhoud zijn dus minder organische oplosmiddelen nodig. Zeker een voordeel in natte omgevingen, zoals viaducten, tunnels of kelderwanden. Hernieuwbare bronnen: de bacteriën en hun voedsel (calciumlactaat) zijn hernieuwbare producten. De selfhealing agent kan dus ongelimiteerd geproduceerd worden.

9 Ondergronds ENCI, Sagrex en Mebin bundelen de krachten voor een betere doorstroming op de A2 in Maastricht. Zaterdag 27 oktober 2012: 500 belangstellenden kijken toe hoe computergestuurde voertuigen met hydraulische liften een nieuw viaduct bij de A2/A79 op zijn plaats Het mobiliteitsplan moet de doorstroming op de A2 verbeteren en de stad beter bereikbaar maken. De opmerkelijkste mobiliteitsingreep: een gestapelde tunnel waardoor de A2 tussen de knooppunten Geusselt en Europaplein 2,3 kilometer ondergronds gaat. Het aantal voer- drie jaar m 3 betonmortel geleverd. 40 samenstellingen ENCI, Sagrex en Mebin waren nauw betrokken bij het voortraject. Samen met Mark de Wolf van Ballast Nedam stelden de drie bedrijven Samenwerking rijden. Een spectaculaire operatie, die deel uitmaakt van een ruimer mobiliteitsplan voor Maastricht. ENCI, Mebin en Sagrex leveren een belangrijke bijdrage. tuigen bovengronds zal met maar liefst 80 % afnemen. Zo ontstaat in Maastricht-Oost een leefbaarder woonklimaat. Markante entrees Rond de knooppunten Geusselt en Europaplein, de belangrijkste toegangswegen van de stad, ontmoeten stad en snelweg elkaar. De entrees de mengselcodes op voor zo n 40 verschillende betonsamenstellingen. Daarbij maakten ze gebruik van een CO 2 -gunstig bindmiddel: hoogcement CEM III/B 42,5 N, afkomstig uit de ENCI-fabriek in Maastricht. Achtertuin De werkzaamheden aan de A2 spelen zich af in de achtertuin van ENCI. 9 zullen herkenbaar zijn als twee ENCI stelde dan ook graag de eigen glooiende, groen beboste gebieden, bedrijfsterreinen ter beschikking voor waarin de tunnelmonden verdwijnen. de opslag van gronden en de bewer- Voor de aanleg van de tunnel en kingen van zand en grind. de kunstwerken wordt de komende A2-Maastricht in cijfers Kant-en-klaar viaduct: m 3 beton voor een lengte van 120 m en een breedte van 15 m Tunnel: 4 aparte tunnelbuizen, elk met 2 rijstroken Kunstwerken: in 2012 werd al circa m 3 betonmortel met ENCI-cement gestort

10 dossier Ecocrete Tweede leven Betongranulaat vervangt 20, 50 of 100 % van grind. Sinds de introductie staat Trendsetter Ecocrete 100 is echter de CUR-aan- Academy 10 Ecocrete flink in de belangstelling. Bij de productie van deze nieuwe betonmortel vervangt Mebin 20, 50 of zelfs 100% van het grind door betongranulaat. Beton krijgt zo dus een tweede leven. Bij de bouw van Zwembad De Geusselt in Maastricht, de vervaardiging van acht kunstwerken bij de A20 en project De Eenhoorn in Amsterdam wordt gebruikgemaakt van respectievelijk Ecocrete 100, 50 en 20. Volgens Jaap van Eldik senior betontechnologisch adviseur bij Mebin loopt de HeidelbergCement Groep voorop bij het ontwikkelen van duurzame bouwmaterialen: De beveling 112 van kracht. Van Eldik: Doordat bij dit product al het grind wordt vervangen door beton-granulaat veranderen mechanische eigenschappen zoals elasticiteit, krimp en kruip ietwat. Daardoor krijg je wat andere rekenwaarden, waardoor je de constructie moet herberekenen. Maar de constructie is uiteindelijk net zo sterk. Met Ecocrete 100 bereik je dus hetzelfde introductie van Ecocrete is geheel in resultaat als met gewone mortel, lijn met het beleid van Mebin om als alleen is het een stuk duurzamer. trendsetter te opereren op het gebied van eco-responsibility in de beton- Streepje voor mortelsector. Aannemers die werken met Ecocrete Net zo sterk hebben steeds vaker een streepje voor bij opdrachtgevers. Vanuit de NEN-normen NEN- Van Eldik daarover: Ecocrete is EN en NEN 8005 kunnen daardoor een product dat goed Ecocrete 20 en 50 zonder herbere- scoort in aanbestedingsprocedures kening van de constructie gebruikt waarop de EMVI-regels van toepas- worden. Deze normen sluiten een sing zijn de economisch meest vervangingspercentage van meer voordelige inschrijving. Rijkswater- dan 50% uit. Voor de toepassing van staat werkt er bijvoorbeeld veel mee.

11 Academy 11 Jaap van Eldik (Mebin): Ecocrete scoort goed in aanbestedingsprocedures waarop de EMVI-regels van toepassing zijn. Het A20-project bij Moordrecht is daar een goed voorbeeld van. Stimulering Ecocrete mag zich verheugen in een grote belangstelling. Volgens Jaap van Eldik komt dat door het maatschappelijke bewustwordingsproces over de noodzaak om verantwoord en milieuvriendelijk om te gaan met grondstoffen. Voorheen was dat omwille van de hogere kostprijs van betongranulaat nog wel eens punt van discussie, maar door de maatschappelijke discussie en stimulering vanuit overheden is dat steeds minder het geval. Het aanbod van betongranulaat groeit, waardoor de prijs niet veel meer verschilt van het normale grind.

12 Stort ofgrondstof? Mebin hergebruikt betongranulaat voor transformatie De Eenhoorn. Samenwerking 12 Het Eenhoornterrein kavel B in Amsterdam, een gebied met voornamelijk kantoren en bedrijven, is gebouwd in de jaren 60 en 70. Tegen 2015 zal het transformeren in een multifunctioneel gebied met een hoogwaardige combinatie tussen wonen en werken. Het projectontwerp streeft ernaar alternatieve grondstoffen maximaal in te zetten. Dat is precies wat Mebin doet: het hergebruikt betongranulaat uit de gebouwen die gesloopt worden en past het toe in nieuw beton. Daarvoor wordt ca m 3 betonmortel geleverd. Mebin denkt duurzaam mee Op het Eenhoornterrein worden 179 huurappartementen gebouwd met twee onderliggende parkeerkelders. Aannemer Lokhorst Bouw en Ontwikkeling heeft de opdracht gekregen om het project te realiseren. Voor Lokhorst is dit het eerste project met dergelijke duurzaamheidsvereisten. Lokhorst vraagt Mebin om al in een vroeg stadium mee te denken over de toepassing van het betongranulaat ton betongranulaat hergebruikt Uit de gesloopte gebouwen kwam ton materiaal vrij. Hiervan kon ton hergebruikt worden als betongranulaat. Per bouwonderdeel stelde Mebin een lijst op van de hoeveelheden betonmortel en de bijbehorende betonsamenstellingen. Zo kon de betonmortelexpert bepalen hoe het vrijgekomen betongranulaat maximaal ingezet kon worden. Meten is weten Mebin heeft een grote expertise in huis op het gebied van duurzaam bouwen. Met een Carbon Calculator kan Mebin voor iedere betonsamenstelling, inclusief transportbeweging, de vrijgekomen CO 2 berekenen. Hoe breek je het betongranulaat optimaal? Hoe pas je het toe in betonmengsels? En waarop moet je letten bij het transport van en naar de bouwplaats? Op basis van deze berekeningen konden optimale keuzes gemaakt worden. Dit project toont aan dat ketenintegratie mogelijk is wanneer alle betrokken partijen in een vroeg stadium samenwerken. Uit de gesloopte gebouwen op het Eenhoornterrein wint Mebin ton betongranulaat terug. Dat wordt toegepast in nieuw beton.

13 dossier Ecocrete In z n nieuwe, kolossale kraanbaan past Mebin 500 ton Ecocrete 100 toe. De warmte- en sterkteontwikkeling van de betonmortel wordt in realtime opgevolgd. Project Kolossaal Ook voor constructieve toepassingen. 74 m lang, 6,80 m breed en 1 m dik: dat zijn de afmetingen van een nieuwe, kolossale kraanbaan van betonmortelproducent Mebin Amsterdam Noord. Bijzonder is de toepassing van Mebins nieuwe betonmortel Ecocrete 100. Ook bijzonder: het realtime proces- en monitoringsysteem Concremote om de warmte- en sterkteontwikkeling van de betonmortel live te volgen en zo scheurvorming te voorkomen. 500 ton grind bespaard Amsterdamse leverancier Paro. De betontechnologen van Mebin waken er Mebin leverde voor de kraanbaan 500 m 3 Ecocrete 100. Omdat in nauwgezet over dat er met Ecocrete Ecocrete 100 de natuurlijke grondstof grind 100 % vervangen wordt de kwaliteit en technische levensduur 100 géén afbreuk gedaan wordt aan door betongranulaat, bespaart van de betonnen constructie. Mebin 500 ton grind. Voor de levering van het betongranulaat werkt Live via Concremote Mebin bij dit project samen met de Om scheurvorming te voorkomen, kozen aannemer Voorbij en betonmortelproducent Mebin voor Concremote. Dit is een realtime proces- en monitoringsysteem. Deze web-based technologie monitort via draadloze sensoren live de ontwikkeling van temperatuur en druksterkte. Mebin, Voorbij en ook de toezichthouder kunnen via een web portal inloggen en gelijktijdig de live metingen bekijken. Scheuren krijgen geen kans Een kolossale betonnen constructie zoals de kraanbaan ontwikkelt tijdens de verharding heel wat warmte. Als de constructie daarna weer afkoelt (en dus krimpt) is het van groot belang dat die afkoeling gelijkmatig en gecontroleerd gebeurt. Zonder adequate maatregelen bestaat er een reëel risico op scheurvorming. Daarom verpakt Mebin het gevaarte ná het storten in isolatiemateriaal. Met Concremote bepaalt Mebin exact wanneer het isolatiemateriaal kan worden verwijderd. Het resultaat is een scheurvrije constructie met een hoge technische levensduur. 13

14 Op twee wielen Baarle-Nassau Project Duurzaam de baan op? In Bergeijk en Baarle-Nassau liggen voortaan fietspaden in Ecocrete. 14 In de duurzame betonmortel Ecocrete is een deel van de primaire toeslagmaterialen vervangen door gerecycled betongranulaat: 50 % in Ecocrete 50 en 100 % in Ecocrete 100. Zo wordt er minder aanspraak gemaakt op schaarse primaire grondstoffen en draagt Mebin bij tot het sluiten van kringlopen want het gerecycled betongranulaat wordt een herbruikbare grondstof voor nieuw beton. Mebin past Ecocrete onder meer toe in fietspaden. Met Ecocrete 100 worden géén concessies gedaan aan de kwaliteit en technische levensduur van het betonnen fietspad. Herman Haverkort, vestigingmanager Mebin Eindhoven/ Tilburg/ s-hertogenbosch: De betonmortelsector in Nederland werkt er hard aan om de betonketen te verduurzamen. Een deel van het grind in betonmortel wordt dan ook steeds meer vervangen door betongranulaat. Met het nieuwe Ecocrete 100 bekleedt Mebin een bijzondere positie in de markt. Projecten zoals de fietspaden in Bergeijk en Baarle-Nassau, waarbij grind wordt vervangen door betongranulaat, zijn baanbrekend in Nederland. Bergeijk: 900 ton grind bespaard Voor een gloednieuw, ruim 1 kilometer lang fietspad aan de Weebosserweg in het Noord-Brabantse Bergeijk leverde de betoncentrale van Mebin in Eindhoven 750 m 3 Ecocrete 100. Door het gebruik van Ecocrete 100 wordt een besparing van 900 ton grind gerealiseerd. Het fietspad is aangelegd door Heijmans Wegen uit Tilburg. Voor de levering van het betongranulaat werkte Mebin samen met Baetsen Recycling uit Veldhoven. Baarle-Nassau: 3 samenstellingen Langs de N260 in Baarle-Nassau komt een nieuw fietspad. Een gedeelte wordt uitgevoerd met een traditioneel beton, een ander deel met Ecocrete 50 en nog een ander deel met Ecocrete 100. Het ENCI-laboratorium in Rotterdam zal de drie samenstellingen testen op vorst- en dooibestendigheid. Wordt vervolgd. Bergeijk

15 dossier Ecocrete Duurzaam bad Geusselt Park zwembad in Maastricht gaat cradle to cradle. In 2012 opende in Maastricht het Geusselt Park zwembad zijn deuren. Het De Gemeente Maastricht vroeg als opdrachtgever veel aandacht voor een duurzaam bouwproces met duurzame materialen. Mebin, sloop van een aantal niet meer gebruikte betoninstallaties van cementfabriek ENCI in Maastricht. zwembad is het duurzaamste in Nederland. Mebin draagt hier in belangrijke mate toe bij door beton te leveren met 100 % betongranulaat. In dit unieke Cradle-2-Cradle -betonmengsel wordt geen natuurlijk grind toegepast, maar granulaat afkomstig van betonpuin: Ecocrete 100. onderzoeksinstituut BAS Research & Technology en de aannemer moesten nadenken over de duurzame mogelijkheden. Unieke samenstelling Mebin ontwierp samen met BAS een betonmengsel waarin het grof toeslagmateriaal (grind) voor 100 % door betongranulaat werd vervangen. Een unieke samenstelling: de norm voor toepassing van betongranulaat is immers 20 %. Het gebruikte betongranulaat, in totaal ton, kwam voor een groot deel vrij bij de 20 % minder CO 2 Met z n CO 2 -Calculator heeft Mebin de reductie van CO 2 -emissie van het betonmengsel in kaart gebracht. Het levert een reductie van ca. 20 % op. Door kringlopen te sluiten moeten er geen primaire grondstoffen gebruikt worden. De stort van proefwanden door Mebin op de locatie en de nodige vooronderzoeken door BAS bewijzen het: de prestatie van het nieuwe betonmengsel verschilt zowel constructief als esthetisch niet van traditionele betonmengsels. Samenwerking 15 Duurzame voordelen Besparing op de natuurlijke grondstof grind Betongranulaat als hoogwaar- dige grondstof voor beton in plaats van downcycling als wegfundering Beperking van CO 2 -emissie door: - de bindmiddelhoeveelheid door mengsel- en proces- optimalisatie te beperken - klinkeraandeel in het bindmiddel te beperken - lokaal gewonnen beton- granulaat toe te passen (nauwelijks transport) Minder belasting van de (schaarse) wegcapaciteit

16 Gezond ENCI en BIA Beton ontwikkelen samen de luchtzuiverende gevelsteen BIA Clear op basis van TioCem. Samenwerking 16 Op de Bouwbeurs 2013 stal BIA Beton uit Wijchen onlangs de show met de luchtzuiverende gevelsteen BIA Clear. Deze innovatieve bouwsteen werd in samenwerking met ENCI/CBR ontwikkeld op basis van TioCem, een cement dat nanodeeltjes titaanoxide bevat. Zo worden schadelijke stoffen uit de lucht gehaald. BIA plaveit daarmee de weg richting een schone en zuivere leefomgeving. TioCem bewijst z n waarde in het esthetische en luchtzuiverende ontwerp voor het Zorghotel in Zwijndrecht. Lees meer op pagina 22 en 23. BIA Clear werd ontwikkeld op basis van TioCem, een cement dat schadelijke stoffen uit de lucht haalt. Geactiveerd door licht even goed samen, maar we bewezen al eerder dat het wel degelijk BIA Clear-gevelstenen zijn toe te passen zoals gewone gevelstenen. Het kan bijvoorbeeld met onze Groene titaandioxide in het TioCem -cement Wand-blokken, een CO 2 -reducerend gedraagt zich als een fotokatalysator. betonsysteem voor de buitengevel Het afbraakproces van stikstofdioxide wordt geactiveerd door licht In ons streven om een luchtzui- waar plantjes in kunnen groeien. in de vorm van UV-stralen en vindt verende buitengevel te realiseren, plaats aan de oppervlaktelaag van de kwamen we in contact met ENCI. We gevelsteen. hebben zeer plezierig samengewerkt. Daarbij draaide het niet alleen om Van innovatie naar de markt techniek en kennisuitwisseling. Bij de Vandaar ook dat het product een productie denken wij natuurlijk ook absolute blikvanger was op de Bouwbeurs Marketingmedewerker product. Ook daarin staan we samen in massa en het vermarkten van het John Giltjes van BIA is enthousiast met ENCI sterk in de richting van over de gezonde samenwerking opdrachtgevers. tussen zijn bedrijf en ENCI: Beton en milieu gaan niet altijd Straat van de toekomst De reacties op het duurzame product zijn uiterst positief, aldus Giltjes: Veel mensen spreken hun verbazing uit over de voor hen onverwachte link tussen gevelstenen en gezondheid. In Rotterdam zijn ze bezig met de Straat van de toekomst. Iedereen sprak daar eerst en vooral over de daken van de huizen en de straat zelf. Over de gevel hoorde je niemand, maar daar is nu wel verandering in gekomen. Daarom hopen we BIA Clear ook zo snel mogelijk in productie te kunnen nemen.

17 25% minder CO 2 ENCI en VBI delen technische, commerciële en logistieke kennis en ervaring om portlandslakcement verder te verduurzamen. Samenwerking Steeds meer klanten van ENCI gebruiken portlandslakcement: dat staat garant voor een verminderde CO 2 -uitstoot van 25 % per ton. Het portlandslakcement van ENCI is het resultaat van de duurzame samenwerking die ENCI en VBI, Europa s grootste producent van kanaalplaatvloeren, de afgelopen jaren opbouwden. Hierbij worden de technische, commerciële, logistieke en bij de afdelingen Research & Development opgedane kennis en ervaring op structurele wijze gedeeld. 17 CEM II/B-S 52,5 N CEM II/B-S 52,5 N is een op maat gemaakt cement dat VBI en ENCI in nauwe samenwerking ontwikkelden. De verhouding tussen portlandcementklinker, hoogovenslakken en fijnheid (Blaine-waarde) is afgestemd op de specifieke eisen van VBI. Dit cement, van het type portlandslakcement, is in alle prestaties minimaal gelijkwaardig aan de ENCI CEM I 52,5 N, maar scoort qua CO 2 -uitstoot aanzienlijk beter. Gelijkwaardig aan CEM I 52,5 N VBI en ENCI wensten een duurzaam alternatief te ontwikkelen voor CEM I 52,5 N, waarbij de prestaties van het cement minimaal dezelfde moesten zijn. CEM II/B-S 52,5 N is het resultaat. Frits Baljé, Senior Account Manager ENCI: Het cement stoot 25 % minder CO 2 uit. Na anderhalf jaar vol in productie te zijn voor VBI, maken inmiddels ook andere klanten er gebruik van. Ook zij laten weten zeer tevreden te zijn met het product. We kunnen dan ook spreken van een breed toepasbaar cement met een duurzaam karakter, dat bovendien zeker gelijkwaardig is aan CEM I 52,5 N. Afstemmen en uitdagen ENCI en VBI blijven samenwerken aan de ontwikkeling van nog duurzamere producten. Frits Baljé daarover: Het gaat om procesoptimalisatie. We streven naar de ontwikkeling van een betaalbaar product dat aan alle gestelde eisen voldoet. We werken samen om bij een vastgestelde kwaliteitsnorm de kosten zo laag mogelijk te houden. Dat vereist een nagenoeg constante afstemming van de samenstelling van het door VBI gewenste beton in verhouding tot het cement van ENCI. Bij de productontwikkeling dagen we elkaar uit om binnen de gestelde kaders te zoeken naar verduurzaming van de door ENCI geleverde producten. CMYK

18 Aan tafel Aannemers, overheid en industrie overleggen over de verduurzaming van de betonketen. MVO Nederland presenteerde in oktober 2011 het programma Verduurza- Het gaat hierbij niet alleen om het product beton, maar ook om betonnen constructies en de hele levenscyclusanalyse hiervan. Gezamenlijk een goede balans moet zijn tussen people (mens), planet (aarde) en profit (opbrengsten). Die instelling en hun actieve betrokkenheid bij MVO Beleid 18 ming Betonketen. Twintig partijen uit de Nederlandse bouwwereld, waaronder ENCI en Mebin, bundelen hierin hun krachten voor een verdergaande verduurzaming van de betonketen. wordt bepaald wat duurzaam beton is om dit vervolgens toe te passen in de keten. Emissies verlagen ENCI en Mebin nemen deel aan het project. Alle belangrijke partijen zitten aan tafel: aannemers, overheid en de toeleverende industrie. ENCI en Mebin zijn al heel lang bezig met het verduurzamen van hun producten. Zo leveren ze al een belangrijke bijdrage aan de verlaging van de Nederland geven aan dat zij hun rol als eco-verantwoordelijke ondernemer in de Nederlandse betonketen erg serieus nemen. Kernpunten verduurzaming MVO Nederland CO 2 -emissies in de keten door de 20 partijen inzet van alternatieve brandstoffen Gehele keten is vertegenwoordigd bij de klinkerproductie, het beperken Gekeken wordt naar het hele pro- van het klinkeraandeel in cement en ces: van productie (grondstoffen) hergebruik van bepaalde materialen. tot toepassing (constructies) en Ze delen hun kennis op dit gebied hergebruik en pogen andere marktpartijen te Acties: definitie van duurzaam overtuigen van het belang ervan. beton vaststellen, doelstellin- Doelstellingen 2020/2050 gen duurzaamheid formuleren en uitvoeren Naast de centrale stuurgroep zijn Niet alleen de schakels in de keten, er diverse werkgroepen: Energie, maar ook de verbindingen daartus- Grondstoffen, Emissies, Biodiversiteit, sen tellen mee in duurzaamheids- Definitie en Communicatie. In elk definitie; dus ook ontwerp en van die werkgroepen is een verte- logistiek/transport genwoordiger van ENCI of Mebin Thema s: actief. De werkgroepen brengen - energieverbruik uiterlijk eind 2013 rapport uit over - grondstoffen (winning en wat de mogelijkheden zijn. Daar- gebruik) naast formuleren zij doelstellingen - emissie (o.a. stof en CO 2 ) voor 2020 en ENCI en Mebin in bodem, water en lucht stellen zich op het standpunt dat er - impact op biodiversiteit

19 Wereldprimeur Beleid Hybride betonmixer van Mebin zet twee krachtbronnen optimaal in. 19 Mebin neemt als eerste betonmortelleverancier ter wereld een hybride betonmixer in gebruik. Wat is er zo innovatief aan deze betonmixer en onderscheidt hem van de rest? Een slim systeem dat de aandrijving van de mixer regelt door twee krachtbronnen zo optimaal mogelijk in te zetten: de verbrandingsmotor en het elektrisch systeem. -30 % brandstof, -100 % CO 2 De WVT Hybrid PTO Betonmixer, zoals het systeem officieel heet, is getest bij Mebin in Leeuwarden. Wagenparkbeheerder/kraaninspecteur Ronald Volkrijk van Mebin is enthousiast over de resultaten en het duurzame karakter: De ketel van een gewone truckmixer draait op de motor van de truck. De hybride mixer draait op lithium-ion-accucellen. De accu s laden op twee manieren op: tijdens het rijden aan de hand van de overcapaciteit van de motor en/of in de avond- en nachturen via het normale elektriciteitsnetwerk (220V). Het unieke aan dit systeem is dat de ketel op de accukracht urenlang kan blijven draaien terwijl de betonmortel wordt gelost. Het resultaat: tot 30 % minder brandstofgebruik en 100 % CO 2 -reductie. Voor elke betonmixer Wierda Voertuig Techniek uit het Friese Joure ontwikkelde het systeem waarop de hybride betonmixer gebaseerd is. Directeur Rene Wierda: Aan de ontwikkeling van deze volledig hybride mixer is twee jaar onderzoek voorafgegaan. Mebin heeft een belangrijke bijdrage geleverd in zowel de onderzoeks- als testfase van dit hybride systeem. Het systeem is op elke bestaande betonmixer te monteren, ongeacht het merk voertuig. Wierda licht het systeem nader toe: Een volledig beladen 10 kuub betonmixer kan 4 uur draaien op de capaciteit van de accu s. Zodra de capaciteit van de accu s niet meer toereikend is, wordt automatisch overgeschakeld op de conventionele aandrijving. Hierbij is het systeem volledig selfsupporting.

20 BCT cement: innoverende klinker op basis van ternesiet produceert tot 30 % minder CO 2. Academy 20 5% van de CO 2 -uitstoot wereldwijd komt van de cementindustrie. Door alternatieve brandstoffen te gebruiken, is de HeidelbergCement groep erin geslaagd de CO 2 - emissies terug te dringen. Door toevoegingen zoals hoogovenslak of vliegas te gebruiken, kan de CO 2 - balans van op portlandklinker gebaseerde producten verbeterd worden. Nu gaat de groep nog een stap verder en werkt concepten uit voor een alternatieve duurzame klinkersamenstelling. Klassieke klinkersamenstelling De klinker wordt verkregen door het zorgvuldig doseren van vier mineralen: Sterke combinatie Sinds 2010 analyseert en ontwikkelt een team in het HeidelbergCement Technology Center (HTC), het internationale onderzoekscentrum in het Duitse Leimen, concepten voor alternatieve klinker. Het HTC onderzocht de combinatie van CSAB-cement (calcium sulfoaluminaat-beliet) met ternesiet. Na de eerste succesvolle verbrandingstesten registreerde het HTC in 2012 twee patenten voor de fabricage van klinker met ternesiet en vier patenten voor het gebruik ervan in verschillende cementtypes. Minder CO 2 Door zijn chemische samenstelling en de productie op lage temperatuur, grondstof* oxide % oorsprong kalk of calciumoxide CaO 65% genereert klinker met ternesiet tot 30% minder CO 2 dan gewone portlandcementklinker. Er wordt bij de productie bovendien minder energie verbruikt: de sintertemperatuur ligt 150 tot 200 C lager en het brandstofverbruik wordt gereduceerd met 10%. De volgende stap van het HTC? Experimenteren met afvalmateriaal en industriële nevenproducten die aluminium bevatten. Aluminium is één van de samenstellende delen van klinker en wordt nu vooral geleverd door natuurlijke grondstoffen. De nieuwe producten doorstaan dit jaar de grote test: ze worden met de bestaande technologie geproduceerd in één van de Duitse Heidelberg- Cement-fabrieken. krijt/kalksteen/ mergel silicium SiO 2 20% leem aluminiumoxide Al 2 O 3 10% vliegas ijzeroxide Fe 2 O 3 5% pyriet * Deze samenstellende oxiden zijn als dusdanig niet hydraulisch. Wanneer ze verhit worden tot C gaan ze echter chemisch reageren tot het halffabricaat klinker.

21 Goed bestand 20-jarig onderzoek naar carbonatatie bevestigt de goede bestandheid van hoogovencement. Wat gebeurt er na 20 jaar De hypothese getest Hoe goed is beton beschermd met hoogovencement tegen externe invloeden? Op basis (CEM III/B)? van mechanismen kun je daarover Hoe goed beschermt hoogovencement ons beton hypotheses maken. Maar je kunt het ook testen. En dat is wat ENCI sinds 1993 heeft gedaan, in een langlopend onderzoek: in 1993 maakte het tegen carbonatatie? ENCI onderzocht dat in proefstukken op basis van CEM III/B aan, die daarna op gezette tijden in het Betonlaboratorium in het ENCI betonlaboratorium in Rotterdam. Gestart in 1993, Rotterdam werden onderzocht. werden in april van dit jaar Waarom CEM III/B? Omdat hoogovencement in de Benelux al ruim de laatste metingen verricht. 80 jaar lang het meest toegepaste En die bevestigen de hypothese: beton op basis van cement is. Corrosie door carbonatatie hoogovencement is goed Centraal in het onderzoek stond bestand tegen carbonatatie. carbonatatie. Dat wordt veroorzaakt wanneer koolzuurgas (CO 2 ) in het beton dringt en een reactie aangaat met de calcium- en hydroxide-ionen (OH - -ionen) in het poriewater. Resultaat: de theorie is bevestigd In een binnenklimaat is de carbonatatiediepte verder dan bij andere omstandigheden. Dit kan echter geen kwaad omdat daar geen water aanwezig is voor corrosie. Bij frequente bevochtiging of in onbeschutte buitenomgeving gaat carbonatatie minder snel. Na 20 jaar ligt de carbonatatiediepte van risicovol beton met CEM III/B tussen 1 en 2,5 cm. Normaal gezien is de dekking van het wapeningsstaal in beton veel groter. We kunnen dus stellen dat het onderzochte beton met hoogovencement (CEM III/B) het beton goed beschermt tegen carbonatatie. De resultaten uit het onderzoek bevestigen ook de bekende theorieën beschreven in de literatuur en zijn vergelijkbaar met ander uitgevoerd onderzoek. Hierdoor daalt de ph-waarde en het is juist de hoge ph-waarde van beton die voor een beschermend laagje rond de wapening zorgt. Valt die bescherming weg, dan wordt de wapening blootgesteld aan corrosie. Want als water en zuurstof beschikbaar zijn, dan kan ijzer gaan roesten. En wanneer het roest, neemt het volume toe: deze expansie kan scheuren in het beton veroorzaken. Proef: welke plekken zijn beschermd? Bij de carbonatatieproef, beschreven in een Europees Voorschrift, wordt een betonnen oppervlak op ph beoordeeld. Dat gebeurt met behulp van een kleur-indicator. Is de ph hoger dan 9, dan kleurt de indicator roze; bij een ph lager dan 9 blijft de indicator kleurloos. In de proef wordt het betonoppervlak besprenkeld met de indicator. Zo kun je de carbonatatiediepte bepalen en vaststellen op welke plek in het beton Carbonatatie de wapening (niet) beschermd is. Academy 21

22 Zuiver(end) TioCem voor Zorghotel Zwijndrecht: esthetisch en luchtzuiverend Project 22 In Zwijndrecht kwam er op de plaats van de oude zusterflat van verpleeghuis Swinhove een nieuw zorghotel voor senioren. Topos architecten lieten zich voor het ontwerp en de materiaalkeuze leiden door de bijzondere ligging, met zicht Beweegt en verandert van kleur Elk nadeel heeft zijn voordeel. Een revalidatiecentrum bouwen langs een drukke verkeersader, dat zag Ronald de Rooij van Topos Architecten dan ook eerder als een mooie uitdaging, en zeker niet als een probleem: De locatie bood ons een unieke kans om van het 10 verdiepingen tellende gebouw een visitekaartje van het verpleeghuis te maken. Daarom klaar zijn, zegt Ronald de Rooij. Prefabbetonelementen kun je vooraf maken. Dat bespaart tijd op de bouwplaats. Bovendien benut je met prefab maximaal de beschikbare bouwoppervlakte. Die was behoorlijk compact. Juist omdat we rekening moesten houden met een beperkte ruimte, hebben we beslist om de buitenafwerking in wit-cementbeton direct aan het prefabbetonelement vast te maken. Wat je neerzet, is dan op de autosnelweg A16. hebben we gekozen voor een gevel in stralend wit prefabbeton met daaraan Trespa-lamellen bevestigd meteen af. Gezond TioCem wit dwars en op zo n 85 cm van elkaar. De buitengevel wordt opgetrokken Die zijn aan de ene kant blauw, in TioCem wit-cementbeton. aan de andere kant grijs. Als je er Ronald de Rooij: Een helder witte voorbijrijdt, lijkt het alsof het gebouw gevel creëert niet alleen een esthe- beweegt en van kleur verandert. Een tisch uiterlijk. TioCem voorkomt opvallend, dynamisch effect waar je ook dat vuil en fijn stof in de lucht niet aan voorbij kunt kijken. je zit tenslotte langs een snelweg Prefab: snel en efficiënt zich hecht op het betonoppervlak. En voor een zorgorganisatie De keuze voor prefabbeton was inge- was het meegenomen dat TioCem geven door het strakke bouwschema een luchtzuiverende werking heeft en het relatief kleine bouwvolume. [zie inzet]. De opdrachtgever was Het nieuwe zorghotel moest snel dan ook zeer gecharmeerd door

23 de gezonde eigenschappen van Het ging goed vooruit De gevel van het zorghotel is opgetrokken uit stralend wit TioCem beton en Trespa-lamellen in blauw en grijs. Als je er voorbijrijdt, lijkt het alsof het gebouw beweegt en van kleur verandert. Project deze speciale afwerking. Loveld, een specialist in gevelarchitectuur, heeft De productie van de TioCem - gevelelementen verliep volgens plan. 23 daarop samen met ENCI de samen- Zodra de fundering er lag, plaatsten stelling geoptimaliseerd. Het mag gezegd: het heldere wit was precies wat we voor ogen hadden. De minimale kleurafwijkingen tussen de we in één week tijd een volledige verdieping. Na vijf weken konden we op de begane grond beginnen met afbouwen. Het ging dus goed Loveld Nederland produceerde de prefabgevelelementen. De buitenaf werking in wit-cementbeton is direct aan de prefabbetonelementen vastgemaakt. verschillende elementen accentueren vooruit, zegt Ronald de Rooij. alleen maar het natuurlijke karakter van het beton. Inspiratie uit de natuur TioCem is een wit cement dat nanodeeltjes titaandioxide bevat. Die zorgen in het cement voor de afbraak van schadelijke stoffen (zoals bijv. veroorzaakt door uitstoot van industrie en autoverkeer). Het titaandioxide in TioCem gedraagt zich als een fotokatalysator, vergelijkbaar met bladgroen in de natuur. Dat proces wordt geactiveerd door licht (UV-stralen) en vindt dus enkel plaats aan de oppervlaktelaag. Naast de afbraak van schadelijke stoffen uit de lucht zorgt TioCem voor schonere betonoppervlakken. Dankzij de fotokatalytische eigenschappen van het cement zetten vuile deeltjes (zoals vettige vervuilingen, bacteriën en schimmelsporen) zich minder snel vast op het betonoppervlak. Bovendien zorgen de aanwezige nanotitaandioxidecristalines, in combinatie met zon en regenwater, voor een natuurlijke reiniging.

24 CMYK Technologie 24 Uw onmisbare partners in de duurzame bouwketen Fotorechten: ENCI, Mebin, TU Delft.

Duurzaam beton en de business

Duurzaam beton en de business Duurzaam beton en de business (Ver)binden is de sleutel tot duurzaam beton. Dat biedt in bouwprojecten minder bouwfouten, hoogwaardige oplossingen, minder verspilling, lagere faalkosten en meer Door: Rob

Nadere informatie

Hoogvlieger 8.500 ton CEM III/A cement voor uitbreiding en renovatie Brussels Airport foto: Colas

Hoogvlieger 8.500 ton CEM III/A cement voor uitbreiding en renovatie Brussels Airport foto: Colas CBR Cementbedrijven N.V. Terhulpsesteenweg 185 1170 Brussel www.cbr.be Een uitgave van cbr, enci onderdelen van de HeidelbergCement Group, juni 2013 - nr 23, zevende jaargang Project Hoogvlieger 8.500

Nadere informatie

Stabiel cement, snel geleverd Maasvlakte 2: Lareco bouwt funderingen voor terminals met CEM III/B 42,5 N - LH/SR foto: Lareco

Stabiel cement, snel geleverd Maasvlakte 2: Lareco bouwt funderingen voor terminals met CEM III/B 42,5 N - LH/SR foto: Lareco B.V. Gebouw Cementrum - Sint Teunislaan 1 5231 BS s-hertogenbosch Postbus 3233 5203 DE s-hertogenbosch www.enci.nl Een uitgave van enci, CBR onderdelen van de HeidelbergCement Group, juni 2013 - nr 23,

Nadere informatie

Inhoud. Ketenanalyse prefab betonproducten GMB 2

Inhoud. Ketenanalyse prefab betonproducten GMB 2 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Stap 1: Uitwerking van de waardeketen... 4 2.1 Grondstoffen... 4 2.2 Transport naar betoncentrale... 4 2.3 Prefab betoncentrale... 4 2.4 Transport naar het project... 5 2.5 Gebruikersfase

Nadere informatie

Green Deal Concreet 1.0

Green Deal Concreet 1.0 Green Deal Concreet 1.0 Een groep vooraanstaande bedrijven en brancheorganisaties in de betonketen hebben in 2011 samen met MVO Nederland het MVO Netwerk Beton opgericht. Op 4 oktober 2011 heeft het MVO

Nadere informatie

Visie op duurzaamheid

Visie op duurzaamheid Beton goed op weg Trends en visies Visie op duurzaamheid André Burger Cement&BetonCentrum Bouw bewust, bouw gerust, bouw met beton. Betonwegendag, 11 oktober 2011 Door: André Burger Directeur Cement&BetonCentrum

Nadere informatie

Participanten Werkgroep. Aannemingsbedrijf Platenkamp BV (E. Veldkamp) Betoncentrale Twenthe (J. Dekker, D. Wintels)

Participanten Werkgroep. Aannemingsbedrijf Platenkamp BV (E. Veldkamp) Betoncentrale Twenthe (J. Dekker, D. Wintels) Participanten Werkgroep Aannemingsbedrijf Platenkamp BV (E. Veldkamp) Betoncentrale Twenthe (J. Dekker, D. Wintels) Cemex Cement Duitsland (W. Remarque) Twentse Recyclings Maatschappij TRM (W. Ekkelenkamp)

Nadere informatie

100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2

100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2 2016-05-09 100% Circulair beton Slimbreken voor beter granulaat en minder CO2 Koos Schenk Alef Schippers smartcrushers.com Inhoud Wat is Slimbreken? Zand en grind, beter dan nieuw Toepassing in betonwaren

Nadere informatie

Van Afvinken Naar Duurzame Innovaties. Willy Peelen

Van Afvinken Naar Duurzame Innovaties. Willy Peelen Van Afvinken Naar Duurzame Innovaties Willy Peelen 2 Inhoud Duurzaamheid Ketenintegratie Voorbeelden innovaties Instrumenten Conclusies Duurzaam inkopen Duurzaamheid Verkoopt! Duurzaamheid verkopen 3 Duurzaam

Nadere informatie

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën

FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën FODI Federatie van Oppervlakte Delfstoffenwinnende Industrieën Koepel van het Nederlandse grondstofwinnende bedrijfsleven De leden van FODI zijn in principe brancheorganisaties. Zand (beton, wegfundering)

Nadere informatie

Alles van waarde beschermen en behouden

Alles van waarde beschermen en behouden Alles van waarde beschermen en behouden Rond 2050 wonen er zo n 9 miljard mensen op onze aarde. De vraag naar water, mais, olie en metaal zal dan ook drastisch toenemen. Onze aarde is niet onuitputtelijk,

Nadere informatie

Kingspan Geïsoleerde Panelen. Toekomstbestendig bouwen begint met duurzaamheid

Kingspan Geïsoleerde Panelen. Toekomstbestendig bouwen begint met duurzaamheid Kingspan Geïsoleerde Panelen Toekomstbestendig bouwen begint met duurzaamheid TOEKOMSTBESTENDIG BOUWEN Wie bouwt voor de toekomst weet ook dat je verder moet denken dan de gewenste levenscyclus van een

Nadere informatie

Constructief over Duurzaamheid 2.0

Constructief over Duurzaamheid 2.0 Maandag 9 mei 2016 van 15.30 tot 20.30 uur Royal HaskoningDHV te Amersfoort onmisbaar vervolg op college Constructief 2014 de nieuwste ontwikkelingen afgelopen anderhalf jaar zowel bij staal- als betonconstructies

Nadere informatie

Wijzer met CEM III. Hoogovencement, een robuust recept! Cement&BetonCentrum. brochure wijzer met CEM III.indd 1 28-10-10 14:44

Wijzer met CEM III. Hoogovencement, een robuust recept! Cement&BetonCentrum. brochure wijzer met CEM III.indd 1 28-10-10 14:44 Wijzer met CEM III Hoogovencement, een robuust recept! Cement&BetonCentrum 1 brochure wijzer met CEM III.indd 1 28-10-10 14:44 2 brochure wijzer met CEM III.indd 2 28-10-10 14:44 Hoogovencement Hoogovencement

Nadere informatie

100% Circulair beton Slimbreken voor minder CO2 en lagere kosten

100% Circulair beton Slimbreken voor minder CO2 en lagere kosten 2016-06-21 100% Circulair beton Slimbreken voor minder CO2 en lagere kosten Koos Schenk Alef Schippers smartcrushers.com Inhoud Wat is Slimbreken? 100% circulair beton Zand en grind, beter dan nieuw Toepassing

Nadere informatie

Plus groen beton. Groen, groener, groenst

Plus groen beton. Groen, groener, groenst Plus groen beton Groen, groener, groenst De plussen van groen beton Een breed pakket secundaire grondstoffen PLUS groen beton is op basis van recyclingmaterialen als gewassen gerecyclede spoorwegballast

Nadere informatie

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen

Duurzaam construeren met. Frans van Herwijnen Duurzaam construeren met Frans van Herwijnen 1 Duurzaam construeren 1. Ontwerpen op levensduur (flexibel, aanpasbaar, demontabel) 2. Inzet massa als warmteaccumulator (BKA) 3. Hergebruik van bestaande

Nadere informatie

Definitie. Wat is Duurzaamheid?

Definitie. Wat is Duurzaamheid? Duurzaamheid Definitie Wat is Duurzaamheid? Waarom is duurzaamheid belangrijk? Bevolkingsgroei 7naar 9Miljard Waarom is duurzaamheid belangrijk? Grondstofschaarste Waarom is duurzaamheid belangrijk? Ontbossing

Nadere informatie

Duurzame ontwikkelingen in cement en beton. Milieubelasting woningbouw (NIBE, 2010) Nederlandse ambities voor bouwmarkt

Duurzame ontwikkelingen in cement en beton. Milieubelasting woningbouw (NIBE, 2010) Nederlandse ambities voor bouwmarkt Cement & BetonCentrum Praktijkseminar Duurzaam Bouwen met Beton Duurzame ontwikkelingen in cement en beton Jeroen Frenay en Peter de Vries ENCI Technische Marketing Groningen, 9 april 2014 Nederlandse

Nadere informatie

Netwerk Betonketen 27 februari 2017 Nijverdal Daaf de Kok

Netwerk Betonketen 27 februari 2017 Nijverdal Daaf de Kok Netwerk Betonketen 27 februari 2017 Nijverdal Daaf de Kok 1 Netwerk Betonketen Waarom? Waar gaat het over Wie ben ik Waarom willen we iets met duurzaamheid Waarom willen we iets met beton Waarom nu Waarom

Nadere informatie

D. Participatie. Gubbels Beheer Postbus ZG HELVOIRT tel: fax: CO2-prestatieladder

D. Participatie. Gubbels Beheer Postbus ZG HELVOIRT tel: fax: CO2-prestatieladder D. Participatie Versie 2.0 Auteur Gubbels Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl 1/6 Inhoudsopgave Invalshoek D. Participatie... 3 Emissie-inventaris

Nadere informatie

Economisch voordeel in puin Samenvatting MKBA Betonketen

Economisch voordeel in puin Samenvatting MKBA Betonketen Economisch voordeel in puin Samenvatting MKBA Betonketen De maatschappelijke kosten en baten van betongranulaat 2 Samenvatting Economisch voordeel in puin - Kristian Oosterveen Samenvatting Economisch

Nadere informatie

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen

Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen De Meeuw Nederland Industrieweg 8 Postbus 18 5688 ZG Oirschot T +31 (0)499 57 20 24 F +31 (0)499 57 46 05 info@demeeuw.com www.demeeuw.com De Meeuw en MVO Wijzer worden van Maatschappelijk Verantwoord

Nadere informatie

BETONBAKKEN VOOR ONDERGRONDSE SYSTEMEN

BETONBAKKEN VOOR ONDERGRONDSE SYSTEMEN BETONBAKKEN VOOR ONDERGRONDSE SYSTEMEN BETONBAKKEN Voor de productie van beton worden door veel fabrikanten hoofdzakelijk primaire grondstoffen gebruikt, te weten zand en grind. Deze worden wegens uitputting

Nadere informatie

MKI score van wegen aanleg en onderhoud

MKI score van wegen aanleg en onderhoud MKI score van wegen aanleg en onderhoud Inleiding Duurzaam gebruik van materialen & grondstoffen is onder te verdelen in twee hoofdonderwerpen: Keuze voor materialen & grondstoffen. Hierbij spelen aspecten

Nadere informatie

Green Deal Verduurzamen betonketen September 2014, Ecobouw 2014

Green Deal Verduurzamen betonketen September 2014, Ecobouw 2014 Green Deal Verduurzamen betonketen September 2014, Ecobouw 2014 Sustainable Concrete Centre Oosterhout (NB), The Netherlands Director: Mantijn van Leeuwen m.vanleeuwen@crh-scc.nl +31 6 2275 4364 MVO netwerk

Nadere informatie

Hergebruik, wat levert het op? Beton wordt gezien als afval. Beton als voedsel? Beleid, visie. Mindset moet anders

Hergebruik, wat levert het op? Beton wordt gezien als afval. Beton als voedsel? Beleid, visie. Mindset moet anders Hergebruik, wat levert het op? Actualiteit Optimalisatie restlevensduur (asset management) Herbestemmen bestaande voorraad (grote leegstand) Afwaarderen en slopen, overschot steenachtig materiaal Mogelijk

Nadere informatie

Voortgangsrapportage ketenstudies ZOAB en ML- TRAC Rasenberg Wegenbouw

Voortgangsrapportage ketenstudies ZOAB en ML- TRAC Rasenberg Wegenbouw Voortgangsrapportage ketenstudies ZOAB en ML- TRAC Rasenberg Wegenbouw tbv hercertificering niv. 5 op de CO2- Prestatieladder (2015) Deelrapport Rasenberg Wegenbouw B.V. maart 2015 Voortgangsrapportage

Nadere informatie

URBIN ONDERGRONDSE PERSCONTAINER

URBIN ONDERGRONDSE PERSCONTAINER URBIN ONDERGRONDSE PERSCONTAINER URBIN Urbin ondergrondse inzamelsystemen worden in Nederland ontworpen en duurzaam geproduceerd volgens de laatste stand van kennis en regelgeving met oog voor mens en

Nadere informatie

Gebr. Beentjes GWW B.V. Ketenanalyse beton inkoop

Gebr. Beentjes GWW B.V. Ketenanalyse beton inkoop Gebr. Beentjes GWW B.V. Ketenanalyse beton inkoop Gebr. Beentjes GWW, 15 mei 2014 Bijgewerkt d.d. 30 april 2015 t.b.v. het stappenplan Goedkeuring directie: 2 Gebr. Beentjes GWW Ketenanalyse beton inkoop

Nadere informatie

De aluminiumspecialist voor dak, bouw en industrie. MVO en duurzaamheidsverslag

De aluminiumspecialist voor dak, bouw en industrie. MVO en duurzaamheidsverslag De aluminiumspecialist voor dak, bouw en industrie MVO en duurzaamheidsverslag 2012-2013 2 MVO en duurzaamheidsverslag Inhoud 1 Inleiding 1.1 Voorwoord 1.2 Missie en visie 1.3 Kernwaarden 1.4 Beleid 1.5

Nadere informatie

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk!

Wat is Hardmetaal? Wij produceren ons hardmetaal dus milieuvriendelijk! Wat is Hardmetaal? Wat is Hardmetaal? Hardmetaal is een composiet wat bestaat uit een combinatie van harde, slijtvaste carbidedie zijn opgenomen in een bindmiddel. Hardmetaal ontstaat na een zorgvuldig

Nadere informatie

Ketenanalyse upstream Aangekochte Goederen en Diensten Prefab Betonproducten

Ketenanalyse upstream Aangekochte Goederen en Diensten Prefab Betonproducten Ketenanalyse upstream Aangekochte Goederen en Diensten Prefab Betonproducten Inleiding In het kader van certificering op niveau 5 van de CO 2-prestatieladder voert Jac. Barendregt één analyse uit van een

Nadere informatie

Hergebruik van beton, nog niet zo gewoon. Ronald Diele

Hergebruik van beton, nog niet zo gewoon. Ronald Diele Hergebruik van beton, nog niet zo gewoon Ronald Diele Schagen Infra MIO Asfaltcentrale Schagen Infra BCH Betoncentrale Schagen Infra Terug naar Pioneering bijeenkomst op 26 april jl. Sessie over hergebruik

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015

Ketenanalyse project Kluyverweg. Oranje BV. www.oranje-bv.nl. Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0. Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Ketenanalyse project Kluyverweg Oranje BV Conform de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Versie : Versie 1.0 Datum : 10-11-2015 Handtekening autoriserend verantwoordelijk manager Autorisatiedatum: 3-12-2015 Naam

Nadere informatie

Opbouw van de presentatie

Opbouw van de presentatie Workshop Sustainable bouwen met beton CUR Bouw & Infra 7 december 2009 Door: André Burger Opbouw van de presentatie 1. Cement&BetonCentrum 2. Onze ambities m.b.t. duurzaam bouwen 3. Voorbeelden duurzaam

Nadere informatie

Evaluatie CO2 reductie in ketensamenwerking:

Evaluatie CO2 reductie in ketensamenwerking: Evaluatie CO2 reductie in ketensamenwerking: Project 3 bruggen over kanaal Almelo de Haandrik Brug Bergentheim Brug Beerzerveld Brug Emtenbroekerdijk Uitvoering Aannemersbedrijf van Haarst Deelnemers ketensamenwerking:

Nadere informatie

doe je samen Prefab houtskeletbouw van topklasse voor de zakelijke markt prefab houtskeletbouw van topklasse

doe je samen Prefab houtskeletbouw van topklasse voor de zakelijke markt prefab houtskeletbouw van topklasse doe je samen Prefab houtskeletbouw van topklasse voor de zakelijke markt prefab houtskeletbouw van topklasse 1. 2. 3. 100% recyclebaar bouwmateriaal uit duurzaam beheerde bossen. Grote maatnauwkeurigheid

Nadere informatie

Plus zuurbestendig beton

Plus zuurbestendig beton Plus zuurbestendig beton Het cementvrije beton dat hoge weerstand biedt tegen zuren, zouten en sulfaten De plussen van zuurbestendig beton Economisch alternatief PLUS zuurbestendig beton is een economisch

Nadere informatie

Beton. college Utrecht maart 2010 HKU. Beton Tadao Ando

Beton. college Utrecht maart 2010 HKU. Beton Tadao Ando Beton college Utrecht maart 2010 HKU Beton Tadao Ando 1 14-03-2011 Lengte: 2460 meter Breed: 32 meter Hoogte: 343 4 meter beton gieten in 3 dagen Glijbekisting Architect: Norman Foster 127.000 m3 beton

Nadere informatie

Cementgebonden afstandhouders in een betonconstructie met een ontwerplevensduur van 100 jaar

Cementgebonden afstandhouders in een betonconstructie met een ontwerplevensduur van 100 jaar Cementgebonden afstandhouders in een betonconstructie met een ontwerplevensduur van 100 jaar Bedrijf: Researcher: Stoter Beton B.V. Dhr. R. Beumer Spoorstraat 29 8084 HW 't Harde Ing. H.W. Corporaal, MICT

Nadere informatie

Een verhaal van alle tijden

Een verhaal van alle tijden Een verhaal van alle tijden ROCKPANEL BRE Global A+ / A gecertificeerd ROCKPANEL products BRE Certified ROCKPANEL: duurzaamheid in de genen ROCKPANEL is onderdeel van de ROCKWOOL Groep. Een onderneming

Nadere informatie

Beton Bewust Keurmerk Beton What s in it for me?

Beton Bewust Keurmerk Beton What s in it for me? Beton Bewust Keurmerk Beton What s in it for me? Het keurmerk voor beton Ron Peters, directeur VOBN. Stelling: Bouwen met beton is duurzaam bouwen. Eens of Oneens? Inhoud Beton is duurzaam. Keurmerk Beton

Nadere informatie

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO

Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Ab Arbo-advisering i en duurzaamheid + MVO Esther Loozen Atze Boerstra (Stanley Kurvers) NvvA Symposium 2010 1 Programma Introductie door Esther Loozen Korte inleiding over duurzaamheid+ MVO door Atze

Nadere informatie

Duurzamer beton door gebruik van Mecalithe

Duurzamer beton door gebruik van Mecalithe Duurzamer beton door gebruik van Mecalithe Datum : 1 juli 2014 Versie : W1.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Cement... 4 2.1 Algemeen... 4 2.2 Cement in Nederland... 4 2.3 CO 2 uitstoot cement... 5 2.4

Nadere informatie

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem

Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Ons nieuwe laboratoriuminrichtingssysteem Als een ideale werking en een goed design elkaar innovatief aanvullen, hebben wij alles goed gedaan. Esthetische eisen vertalen in een goed design is één ding

Nadere informatie

Connecting the energy

Connecting the energy Connecting the energy Zonne-energie gratis laten gebruiken Energie besparen Softs concept. Een uniek idee Al jaren wordt er gesproken over verduurzaming. Maar woorden omzetten in daden is waar veel initiatieven

Nadere informatie

Voordelig investeren in duurzame daken Wegwijzer in subsidies voor dakbedekking

Voordelig investeren in duurzame daken Wegwijzer in subsidies voor dakbedekking Voordelig investeren in duurzame daken Wegwijzer in subsidies voor dakbedekking Jaarbeurs Utrecht - Diverse proefdaken 2 2 Duurzame dakbedekkingkeuze wordt beloond met diverse subsidies Icopal is specialist

Nadere informatie

DUURZAAMHEID LIGT OP STRAAT

DUURZAAMHEID LIGT OP STRAAT CYCLE FOR CONCRETE Betonnen bestrating wordt aan het einde van de levensduur retour gehaald en verwerkt tot puingranulaat. Deze hoogwaardige schone grondstof wordt weer verwerkt in nieuwe bestratingsproducten

Nadere informatie

luchtzuiverende dakbedekking voor nu en later

luchtzuiverende dakbedekking voor nu en later Noxite Noxite luchtzuiverende dakbedekking voor nu en later 1 m 2 Noxite dakbedekking geeft 12 mensen schone lucht per jaar. Luchtzuiverend Gehele levensduur effectief Aangetoonde werking Zon, wind en

Nadere informatie

SCOPE 3 analyse van GHG genererende (keten) activiteiten

SCOPE 3 analyse van GHG genererende (keten) activiteiten SCOPE 3 analyse van GHG genererende (keten) Inhoud 1. Inleiding... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 2. Bedrijf... Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. 3. Energieverbruik en energieverbruikers... Fout!

Nadere informatie

Kerto-Ripa. Houten vloer- en dakelementen voor grote overspanningen

Kerto-Ripa. Houten vloer- en dakelementen voor grote overspanningen Kerto-Ripa Houten vloer- en dakelementen voor grote overspanningen Kerto-Ripa Een innovatief constructiesysteem Welk constructiesysteem maakt het mogelijk om: een vrije overspanning tot wel 20 meter te

Nadere informatie

Eero Saarinen, JFK airport

Eero Saarinen, JFK airport Eero Saarinen, JFK airport Beto college Utrecht maart 2010 HKU Beton Tadao Ando Beton Beton Lengte: 2460 meter Breed: 32 meter Hoogte: 343 4 meter beton gieten in 3 dagen Glijbekisting Architect: Norman

Nadere informatie

EshaGum, EshaFlex & EshaFlex Premium

EshaGum, EshaFlex & EshaFlex Premium EshaGum, EshaFlex & EshaFlex Premium Kwaliteitsproducten met een veelzijdige toepassing * Safety overlap: snelvloeiende VARIO-bitumen aangebracht op bovenzijde van onderliggende baan en onderzijde van

Nadere informatie

BETON MET GERECYCLEERDE GRANULATEN EVOLUTIES & VOORBEELDEN

BETON MET GERECYCLEERDE GRANULATEN EVOLUTIES & VOORBEELDEN BETON MET GERECYCLEERDE GRANULATEN EVOLUTIES & VOORBEELDEN Ir. Jeroen Vrijders Labo Duurzame Ontwikkeling 2009-2011 100% vervanging 2014 EN 206 2016 (?) NBN B15-001 1988 Berendrechtsluis 1999 RecyHouse

Nadere informatie

Constructief bijdragen aan Duurzaamheid

Constructief bijdragen aan Duurzaamheid Constructief bijdragen aan Duurzaamheid Vliegasunie levert producten, die uitstekende vervangers zijn van cement en natuurlijke grondstoffen zoals zand, klei, kalksteen en natuurgips Grondstoffen met meerwaarde

Nadere informatie

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon SelfClean Solar

Titel. Tekst. Orange Nano Guardon SelfClean Solar Titel Tekst Orange Nano Guardon SelfClean Solar Vervuiling vermindert de PV-opbrengst Zonne-energie is populair, terecht, elke kilo CO2-uitstoot die vermeden wordt door duurzame elektriciteitsopwekking

Nadere informatie

Itho centrale ventilatieunit CVE ECO-fan 2. Voor een comfortabel en energiezuinig binnenklimaat.

Itho centrale ventilatieunit CVE ECO-fan 2. Voor een comfortabel en energiezuinig binnenklimaat. Itho centrale ventilatieunit CVE ECO-fan 2 Voor een comfortabel en energiezuinig binnenklimaat. Energiezuinig door toepassing gelijkstroommotoren. Een Centrale Ventilatie-Eenheid die ruim 83% minder energie

Nadere informatie

ALTERNATIEVE BINDMIDDELEN, WHAT S NEW? Sessie 3. Technologie: Men vraagt en wij draaien? Of gewoon: Fusion Cooking? Marcel Bruin, 25 juni 2015

ALTERNATIEVE BINDMIDDELEN, WHAT S NEW? Sessie 3. Technologie: Men vraagt en wij draaien? Of gewoon: Fusion Cooking? Marcel Bruin, 25 juni 2015 ALTERNATIEVE BINDMIDDELEN, WHAT S NEW? Sessie 3. Technologie: Men vraagt en wij draaien? Of gewoon: Fusion Cooking? Marcel Bruin, 25 juni 2015 What s New? CO 2 uitstoot vanuit cement Belangrijke aspecten:

Nadere informatie

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES

Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES Onderbouwing van de duurzaamheid van staalconstructies = Large Valorisation on Sustainability of Steel Structures CASE STUDIES November 2014 Agenda 12/10/2014 2 12/10/2014 3 Scope van de studie Doel: vergelijk

Nadere informatie

Duurzaam construeren: Welke opties heeft een constructeur? Maurice Hermens. De dag van de Betontechnologie 30 maart 2017

Duurzaam construeren: Welke opties heeft een constructeur? Maurice Hermens. De dag van de Betontechnologie 30 maart 2017 Duurzaam construeren: Welke opties heeft een constructeur? Maurice Hermens De dag van de Betontechnologie 30 maart 2017 Stelling Duurzame constructies zijn betere gebouwen Functionaliteit Comfort Esthetica

Nadere informatie

Bedrijfsrapport <naam bedrijf>

Bedrijfsrapport <naam bedrijf> Bedrijfsrapport Brancheverduurzamingsplannen Introductie Met behulp van de Webtool Brancheverduurzamingsplannen van het Kennisinstituut Duurzaam Verpakken (KIDV) heeft uw bedrijf

Nadere informatie

Wédéflex Established. Meesters in bewezen duurzaamheid

Wédéflex Established. Meesters in bewezen duurzaamheid Wédéflex Established Meesters in bewezen duurzaamheid Nog eens 10 jaar extra zekerheidsstelling Onze opdrachtgevers zijn het eens: kiezen voor Wédéflex Established is kiezen voor zekerheid. En dat bewijzen

Nadere informatie

Putdeksel uit composiet

Putdeksel uit composiet Putdeksel uit composiet www.kobra-kio.com 02 Dankzij een nieuw en gepatenteerd productieproces vervaardigt de POLIECO GROUP innovatieve putdeksels uit speciaal composietmateriaal. PUTDEKSEL KIO EN 124

Nadere informatie

Ketenanalyse beton CO 2 -Prestatieladder Strukton Group BV

Ketenanalyse beton CO 2 -Prestatieladder Strukton Group BV Ketenanalyse beton CO 2 -Prestatieladder Strukton Group BV Ketenanalyse beton CO 2 -Prestatieladder Strukton Group BV Rapportage ten behoeve van de CO2-Prestatieladder eis 4.A.1 en 4.A.3 Utrecht, december

Nadere informatie

Memo. extern. Beste belanghebbende,

Memo. extern. Beste belanghebbende, Van Spijker Infrabouw B.V. Aan: Alle belanghebbende van Van Spijker Infrabouw B.V. Van: Ester van Spijker / Gerrit Plaggenmars CC: Datum: 10 april 2014 Betreft: Voortgangsrapportage CO 2-prestatieladder,

Nadere informatie

Schelpkalkcementmortels 1:5:10

Schelpkalkcementmortels 1:5:10 Remix Droge Mortel BV Schelpkalkcementmortels 1:5:10 De beste eigenschappen van schelpkalk en cement in één mortel Traditionele mortels In Nederland is het merendeel van oude gebouwen en monumenten gebouwd

Nadere informatie

KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON. Het belang van recycling beton. Ir. Willy Goossens

KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON. Het belang van recycling beton. Ir. Willy Goossens KWALITEITSVOL WERKEN MET GERECYCLEERDE GRANULATEN IN BETON Het belang van recycling beton Ir. Willy Goossens Wat is beton en hoe is het geëvolueerd door de eeuwen heen - In de oudheid (Egypte, Babylonië,

Nadere informatie

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013

Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Duurzame innovatie met de natuur als mentor - de circulaire economie in de praktijk - Rijks Innovatie Lab 2013 Introductie van het bedrijf Uitvinder van de Heuga tapijttegel Omzet $ 1 miljard 3500 medewerkers

Nadere informatie

CO 2 -emissie reductie? Energie-efficiënter vervangen van de onderwaterafdichting

CO 2 -emissie reductie? Energie-efficiënter vervangen van de onderwaterafdichting CO 2 -emissie reductie? Energie-efficiënter vervangen van de onderwaterafdichting Inhoud 1 Inleiding... 3 1.1 Projectbeschrijving... 3 2 De twee methodes... 4 3 Vergelijking... 6 4 Conclusie... 7 Bijlage

Nadere informatie

MATERIAAL-MILIEUPRESTATIE EN DE CIRCULAIRE ECONOMIE

MATERIAAL-MILIEUPRESTATIE EN DE CIRCULAIRE ECONOMIE MATERIAAL-MILIEUPRESTATIE EN DE CIRCULAIRE ECONOMIE Wat zit er achter instrumenten zoals GPR Gebouw, MRPI-MPG en BREEAM-NL / DGBC Materialentool? Harry van Ewijk (SGS) NVBV-Kennisdag, 14 juni 2017 1 HARRY

Nadere informatie

CO 2. Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels

CO 2. Ketenanalyse. Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen. Het slimme duurzame bouwconcept. Van VolkerWessels Ketenanalyse Duurzaamheidsprestaties in de waardeketen gehele waardeketen: upstream en downstream De waardeketen is onderverdeeld in twee stromen: de upstream en de downstream. In de upstream bevinden

Nadere informatie

People/Social Environmental/Planet Economic/profit:

People/Social Environmental/Planet Economic/profit: 1 2 3 4 Bij Tennant zijn we op zoek naar een goede balans tussen People, Planet en Profit, en dat doen we samen met onze Partners. Het is de ambitie van Tennant om global een van de kartrekkers/leiders

Nadere informatie

De missie van Roof2Roof

De missie van Roof2Roof De missie van Roof2Roof Hoogwaardig recyclen van bitumen daken Roof2Roof wil het milieu verbeteren door het sluiten van de kringloop van bitumen daken. Dit doen we door oude bitumineuze dakbedekking hoogwaardig

Nadere informatie

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen

Duurzaamheid. De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid De voordelen van blikverpakkingen Duurzaamheid Duurzaamheid is één van de belangrijke aandachtspunten van het bedrijfsleven. Deze brochure is een initiatief van EMPAC, de organisatie van de

Nadere informatie

baksteen METSELWERK BLIJVEND GOED VOOR EEN DUURZAME LEEFOMGEVING

baksteen METSELWERK BLIJVEND GOED VOOR EEN DUURZAME LEEFOMGEVING baksteen METSELWERK BLIJVEND GOED VOOR EEN DUURZAME LEEFOMGEVING aksteenmetselwerk - baksteenmetselwerk - Blijvend goed - Blijvend goed - baksteenmetselwerk - baksteenmets baksteen METSELWERK Blijvend

Nadere informatie

Titel 1.D.1. Keten- en sectorinitiatieven Betonindustrie De Hamer B.V. Eigenaar Jeroen Jansen Afdeling Controlling Versie Versie 4 Datum 10-03-2014

Titel 1.D.1. Keten- en sectorinitiatieven Betonindustrie De Hamer B.V. Eigenaar Jeroen Jansen Afdeling Controlling Versie Versie 4 Datum 10-03-2014 Titel 1.D.1. Keten- en sectorinitiatieven Betonindustrie De Hamer B.V. Eigenaar Jeroen Jansen Afdeling Controlling Versie Versie 4 Datum 10-03-2014 Inhoud 1. Deelname aan keten- en sectorinitiatieven CO2-reductie...

Nadere informatie

Logistiek in de bouw

Logistiek in de bouw Logistiek in de bouw 1. Waarom aandacht voor logistiek in de bouw? 2. Effect van optimale logistiek in de bouw 3. Wat vraagt de opdrachtgever (RWS) in de aanbestedingsleidraad? 4. Wat doen wij als Veluwe

Nadere informatie

Beton en de belanghebbenden

Beton en de belanghebbenden Beton en de belanghebbenden Grondstofproducenten Betonindustrie Bouw partners Keur- en kennisinstellingen Zandproducenten Grindproducenten Betonmortel producenten Constructeurs Architecten Aannemers Slopers

Nadere informatie

Ketenanalyse. Reduceren van primaire bouwmaterialen

Ketenanalyse. Reduceren van primaire bouwmaterialen Ketenanalyse Reduceren van primaire bouwmaterialen Ketenanalyse 2016 Uitgevoerd voor: Van der Wiel Holding BV Bezoekadres: De Meerpaal 11 9206 AJ Drachten info@vanderwiel.nl Uitgevoerd door: AMK Inventis

Nadere informatie

De toekomst van. de sloop- en afval keten

De toekomst van. de sloop- en afval keten De toekomst van de sloop- en afval keten René Plaggenburg Directeur sloop en reststoffencentra Dusseldorp Wie is Dusseldorp? Ontstaan in 1949 2003: drie business units Dusseldorp Groep Inzameling en Recycling

Nadere informatie

DGBC Materialentool v2.13 Nationale Milieudatabase v1.5 Mat 1 berekening BREEAM-NL

DGBC Materialentool v2.13 Nationale Milieudatabase v1.5 Mat 1 berekening BREEAM-NL Algemene gegevens BREEAM-NL registratienummer: - besl u i t : Dossiernummer: - Projectnaam: Tilburg, Distlerstraat, 41 woningen Status berekening: Definitief Aanmaakdatum: 21-05-2014 Laatst gewijzigd:

Nadere informatie

Cement en water vormen cementlijm

Cement en water vormen cementlijm Nabehandelen De nazorg van vers gestort betonwerk wordt nabehandelen genoemd. Doel van het nabehandelen is om het water in het verhardende beton vast te houden en niet te laten verdampen. De kwaliteit

Nadere informatie

Kunststof Warmtewisselaars WWW.POLYCOIL.EU

Kunststof Warmtewisselaars WWW.POLYCOIL.EU Kunststof Warmtewisselaars WWW.POLYCOIL.EU 1 PolyCoil warmtewisselaars De Polycoil warmtewisselaar is een revolutionaire kunststof warmtewisselaar welke is ontwikkeld na jaren van onderzoek door Cesaroni

Nadere informatie

comfortverhogend, energiezuinig en fluisterstil

comfortverhogend, energiezuinig en fluisterstil Airconditioners comfortverhogend, energiezuinig en fluisterstil FTX-JV WAndModeL ftx-jv Het uitgebreide productgamma van Daikin biedt voor elke toepassing de juiste airconditioner. Wandmodellen worden

Nadere informatie

Productdatablad. PS-renovatievloer Standaard

Productdatablad. PS-renovatievloer Standaard Productdatablad PS-renovatievloer Standaard Productdatablad PS-renovatievloer Standaard 2/5 De VBI PS-renovatievloer is ideaal voor renovatie-, aanbouw en uitbouwprojecten. De PS-renovatievloer is uitstekend

Nadere informatie

Trends in duurzaam bouwen

Trends in duurzaam bouwen Trends in duurzaam bouwen De ontwikkeling naar energie neutraal bouwen en duurzaam materiaalgebruik auteur ir. W.D. Wormgoor ZOETERMEER - MOOK - GRONINGEN - ROERMOND - DÜSSELDORF - BONN - BERLIJN - PARIJS

Nadere informatie

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten:

Nu goedkoper en groener rijden. Easy Green simpel en voordelig. Direct instappen met Easy Green. GO-Greener: Hoe? Zo! Effecten: Nu goedkoper en groener rijden Uw auto direct aanzienlijk voordeliger en schoner laten rijden? Dat kan met GO-Greener. Meer kilometers voor minder geld. Met behoud van comfort en zelfs verbetering van

Nadere informatie

Titel 1.D.1. Keten- en sectorinitiatieven Betonindustrie De Hamer B.V. Eigenaar Klaas Huijgen Afdeling QHSE Versie Versie 2 Datum

Titel 1.D.1. Keten- en sectorinitiatieven Betonindustrie De Hamer B.V. Eigenaar Klaas Huijgen Afdeling QHSE Versie Versie 2 Datum Titel 1.D.1. Keten- en sectorinitiatieven Betonindustrie De Hamer B.V. Eigenaar Klaas Huijgen Afdeling QHSE Versie Versie 2 Datum 23-06-2016 Inhoud 1. Deelname aan keten- en sectorinitiatieven CO 2 -reductie...

Nadere informatie

duurzaam begraven met oog voor mens en milieu

duurzaam begraven met oog voor mens en milieu duurzaam begraven met oog voor mens en milieu De oorsprong van de Den Boer Groep. De Den Boer Groep bestaat al ruim honderdvijfentwintig jaar. Van oorsprong komt de huidige groep voort uit een betonfabriek

Nadere informatie

Productinformatieblad

Productinformatieblad Krimparme gietmortel Five Star 190 voor het ondergieten van staalconstructies en betonelementen. Deze mortel voldoet aan CUR-Aanbeveling 24 en waar van toepassing aan NEN-EN 206-1. Unieke formule, bouwt

Nadere informatie

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra

B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra B-85 Green Deal verduurzamen dierenbeschermingcentra Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND

DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND DUURZAAM RECYCLEREN FASCINEREND ISOLEREND D uurzaam recycleren: Wat en waarom? Onze consumptiemaatschappij zorgt voor een groter en gevariëeerder aanbod van diverse producten. Al deze producten dienen

Nadere informatie

CEM III voor betonverhardingen

CEM III voor betonverhardingen Duurzaamheid II CEM III voor betonverhardingen Werner Remarque CEMEX Keuze van Cement De Europese cementnorm EN 197-1 kent 27 cementtypes. In Nederland zijn volgens NEN 8005 (Nederlandse invulling van

Nadere informatie

welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen

welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen welkom in de wereld van EPDM vochtkerende systemen aangenaam vochtkerende systemen Hertalan Rubber Products vindt zijn oorsprong in 1895 onder de vleugels van Hertel. Vanaf de zestiger jaren produceren

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016

Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen 2015-2016 Van verbruik naar gebruik Pagina 1 van 5 Inleiding: Voor u ligt het MVO beleid van ABIRD Industrial Rental Services. Maatschappelijk Verantwoord en Duurzaam

Nadere informatie

Product Sustainability Indicator

Product Sustainability Indicator Product Sustainability Indicator Waarom een scorecard? Duurzaam bouwen is al lang geen trend meer. De vraag naar duurzame gebouwen groeit en daarmee de vraag naar duurzame producten. Maar wat is een duurzaam

Nadere informatie

Subterranean strucs. Duurzaamheid in funderingspalen

Subterranean strucs. Duurzaamheid in funderingspalen Subterranean strucs Duurzaamheid Funderingspalen Underground construction the state of the art Duurzaamheid in funderingspalen Ed Smienk - Sr. Adviseur - Hoofd adviesgroep Civiele Techniek Duurzaamheid

Nadere informatie

Greendrinks. CRH Structural verwelkomt. Onderdeel van de CRH-group. CRH-Group in het kort:

Greendrinks. CRH Structural verwelkomt. Onderdeel van de CRH-group. CRH-Group in het kort: CRH Structural verwelkomt Greendrinks Harm Stuiver, plantmanager Erik de Vries, Innovatie& Duurzaamheid 10 april 2014 Onderdeel van de CRH-group CRH-Group in het kort: Bedrijfsactiviteiten in meer dan

Nadere informatie