Bemestingswaarde van spuiwater & dunne fractie van digestaat in bloemkool

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bemestingswaarde van spuiwater & dunne fractie van digestaat in bloemkool"

Transcriptie

1 Bemestingswaarde van spuiwater & dunne fractie van digestaat in bloemkool Inleiding Vlaanderen kampt reeds enige tijd met een complexe nutriëntenproblematiek. Onze regio wordt gekenmerkt door een intensieve rund- varken en pluimveeteelt. Tegelijkertijd gelden strenge Europese eisen m.b.t. de kwaliteit van oppervlaktewater. Deze eisen werden naar Vlaamse context vertaald door onder andere het gebruik van dierlijke mest te plafonneren op 170 kg N/ha. Hierdoor is er in Vlaanderen een overschot aan nutriënten uit dierlijke mest. Momenteel wordt dit opgelost door mestverwerking gecombineerd met export. Zo ontstond de absurde situatie waarbij enerzijds via mestverwerking nutriënten (ammonium en nitraat), die na mestscheiding voornamelijk in de dunne fractie terug te vinden zijn, via biologische verwerking omgezet worden tot inert stikstofgas (N 2 ). Tegelijkertijd wordt in Vlaanderen jaarlijks 70 miljoen kg N (ammonium en nitraat) aangebracht via kunstmest om te voldoen aan de teeltbehoefte voor wat betreft snel beschikbare stikstof. De productie van deze N-houdende kunstmeststoffen vergt evenwel (veel) fossiele energie en is allesbehalve goedkoop. Via de dikke fractie, het andere product bekomen na mestscheiding, worden fosfor en koolstof dan weer geëxporteerd naar voornamelijk Noord-Frankrijk. De productie van kunstmest vereist niet enkel veel energie, het gebruik ervan is tevens een kostelijke aangelegenheid voor de teler. Het (deels) vervangen van kunstmest door producten zoals spuiwater van zure luchtwassers (voor N) en de dunne fractie van digestaat (voor N & K) zou voor een kostenbesparende invulling van de nutriëntenbehoefte van de teelt kunnen zorgen. De werkzaamheid van beide producten ligt namelijk een stuk hoger dan deze van drijfmest. De werkzaamheid van spuiwater kan zelfs deze van kunstmeststoffen benaderen. Er zijn verschillende redenen waarom deze producten momenteel nog niet op grote schaal toegepast worden, één ervan is van wettelijke aard. De dunne fractie van digestaat wordt op dit ogenblik wettelijk beschouwd als dierlijke mest van zodra een gedeelte van de inputstroom die tot het digestaat geleid heeft dierlijke mest was. In de praktijk wil dit zeggen dat quasi alle digestaat, en dus ook de ervan afgeleide dunnen fractie wettelijk als dierlijke mest beschouwd wordt. Bij toediening moet de dunne fractie van digestaat dus als dierlijke mest in rekening gebracht worden. Het kan voorlopig dus niet volledig ter vervanging van kunstmest ingezet worden. De dunne fractie van digestaat bevat voornamelijk stikstof en Kalium. Anderzijds zijn zowel dunne fractie van digestaat als spuiwater ook nog minder gekend bij de sector. Spuiwater wordt wettelijk niet meer beschouwd als dierlijke mest. Het spuiwater uit chemische luchtwassers wordt aanzien als kunstmest. Wanneer het afkomstig is uit biologische luchtwassers valt het onder de categorie andere meststof. Spuiwater van zure luchtwassers bevat voornamelijk stikstof en zwavel. Beschrijving van de meststoffen - Spuiwater van zure luchtwassers Spuiwater dat erkend wordt als kunstmest is afkomstig van chemische zure luchtwassers in onder andere varkensstallen en composteerinstallaties. De luchtwassers zuigen de stallucht aan. Over die lucht wordt vervolgens een waterige zwavelzuuroplossing over verneveld. Deze oplossing zorgt ervoor dat ammoniakemissies naar de buitenomgeving worden beperkt. De ammoniak van de stallucht reageert met het zwavelzuur in de nevel van de luchtwasser en vormt ammoniumsulfaat. De neerslag van deze nevel vormt het spuiwater. Bij een goed afgestelde luchtwasser reageert alle in de nevel aanwezige zwavelzuur met ammonium, en krijg je een waterige oplossing met een licht zure ph. Deze verschilt naargelang de installatie maar ligt meestal tussen 5 en 6,5 (dit is vergelijkbaar met spuitwater). Bij opstart van de installatie, of wanneer de luchtwasser niet goed afgesteld is, kan het voorvallen dat niet al het zwavelzuur reageert met ammoniak. In dergelijke gevallen kan de ph van het spuiwater ook een stuk lager liggen. - Dunne fractie van digestaat (DUF-digestaat) Digestaat ontstaat door vergisting van biomassa. Elke dag gaat er een hoeveelheid biomassa in de vergister en komt er een quasi gelijk volume weer uit onder de vorm van digestaat. Veelal bestaat deze biomassa uit mest, al dan niet in combinatie met een energierijkere stroom (bv. een energiegewas zoals kuilmaïs of organisch biologische afvalstromen). In de mestverwerking wordt digestaat (net als varkens- of runderdrijfmest) gescheiden door een centrifuge in een dikke (vaste) en een dunne (vloeibare) fractie. De dikke fractie die zo bekomen wordt is een goede bodemverbeteraar, die rijk is aan fosfor en koolstof. Dit product wordt meestal geëxporteerd (veelal naar Noord-Frankrijk). De dunne fractie is een vloeibare

2 materie rijk aan kalium en stikstof. Meestal wordt deze dunne fractie nog verwerkt in een biologie (waar het aanwezige ammonium wordt omgezet naar inert stikstofgas via biologische processen) waarna een kaliumrijk effluent wordt bekomen. In deze proef worden zowel varkensdrijfmest, digestaat van varkensdrijfmest, spuiwater als de dunne fractie van digestaat aangewend (naast minerale kunstmeststoffen (ammoniumnitraat 27% en patentkali 30%). De samenstelling ervan wordt hieronder gegeven. Tabel 1: Nutriëntensamenstelling van de gebruikte organische meststoffen en kunstmestvervangers (in g/kg VS) product NH 4-N Totale N P2O5 K2O Ca Mg Varkensdrijfmest 4,5 6,0 2,4 5,1 1,5 2,0 Spuiwater 36,0 43,0 0,0 0,0 0,0 0,0 DUF digestaat 3,0 3,5 0,1 2,9 Ruw digestaat 3,5 5,9 4,3 3,4 Proefopzet Om na te gaan in hoeverre minerale kunstmeststoffen (deels) vervangen zouden kunnen worden door snelwerkende alternatieven afkomstig uit dierlijke mest werden er door Inagro al een aantal veldproeven aangelegd in maïs. Als testgewas voor de in dit artikel besproken proef werd gekozen voor de eerste vrucht bloemkool omdat deze teelt behoefte heeft aan een hoge beschikbaarheid van minerale N in het bewortelde gedeelte van de bodem. Omdat de proef aangelegd werd in het voorjaar (op een perceel met korrelmaïs als voorvrucht) was de vrijstelling van minerale N via mineralisatie beperkt zodat de bemestingswaarde van de gebruikte meststoffen duidelijk waarneembaar zou moeten zijn. Omwille van dezelfde reden was ook de invulling van de N bemesting zeer scherp (achteraf gezien misschien iets te scherp). In de aangelegde bemestingsproef werd de gangbare N-bemestingspraktijk in bloemkool, waarbij een basisbemesting met varkensdrijfmest aangevuld wordt met een bemesting met kunstmest, vergeleken met een aantal alternatieven zoals spuiwater en de dunne fractie van digestaat. In Tabel 2 wordt een overzicht gegeven van de uitgevoerde bemestingen. Alle bemestingen werden toegediend bij aanplant van de kolen. De toegediende hoeveelheden werkzame N werden berekend op basis van de analyseresultaten van de toegediende meststoffen. Aangezien op de meeste objecten organische meststoffen gebruikt werden, die qua samenstelling vaak vrij heterogeen kunnen zijn, is deze berekening slechts een benadering van de werkelijk toegediende hoeveelheid N. Deze proef werd aangelegd in 3 herhalingen

3 Tabel 2: Overzicht van de uitgevoerde bemestingen Behandeling Dierlijke mest Kunstmestvervangers Kunstmest Totaal Obj Varkensdrijfmest Digestaat spuiwater Dunne fractie digestaat Ammonium-nitraat 27 % Patentkali 30% Werkzame N K 2O ton/ha kg N/ha kg K 2O/ha ton/ha kg N/ha kg K 2O/ha ton/ha kg N/ha kg K 2O/ha ton/ha kg N/ha kg K 2O/ha kg N/ha kg K 2O/ha kg/ha kg/ha 1 VDM + kunstmest 13, Digestaat + kunstmest , Zuiver mineraal VDM+spuiwater+ DUF digestaat 12, , VDM+spuiwater 13, , Digestaat+DUF digestaat+kunstmest , , Digestaat+DUF digestaat+kunstmest , , VDM+DUF digestaat + kunstmest 12, , VDM+ DUF digestaat 12, , VDM = varkensdrijfmest; DUF digestaat = dunne fractie van digestaat Organische bemestingen (en bemestingen met kunstmestvervangers) werden toegediend op 25/03/2013 door te injecteren kort voor ploegen. Omwille van de dikwijls hoge concentraties ammoniakale stikstof aanwezig in spuiwater en in de dunne fractie van digestaat kunnen de ammoniakale verliezen aanzienlijk zijn, zeker in warmere omstandigheden. Door de meststoffen te injecteren en daarna te ploegen kunnen deze verliezen beperkt gehouden worden. Bij deze proef gebeurde de toediening bovendien in vrij frisse omstandigheden, wat het risico op vervluchtiging verder beperkt. Minerale kunstmeststoffen werden breedwerpig toegediend bij het klaarleggen van het perceel, op 31/03/2014. De dag erop werd geplant. Bij aanvang van de proef was de algemene bodemvruchtbaarheid van het perceel goed. Fosforbeschikbaarheid was zelfs zeer hoog (PAL = 60 mg/100g droge grond). Zowel de ph (6,5) als het koolstofgehalte (1,27 %) van de bouwvoor lagen binnen de streefzone voor een perceel met een lemige textuur. In 2013 werd korrelmais geteeld op het proefperceel. Vertering van de oogstresten van die korrelmais kunnen geleid hebben tot vastlegging van een gedeelte van de minerale N die bij aanvang van de proef gegeven werd. De kolen werden gesneden in twee snijbeurten: op 13/06/2014 en 16/06/2014. Tijdens de tweede snijbeurt werden alle nog aanwezige kolen gesneden om snel plaats te maken voor een tweede teelt. Aangezien het grootste gedeelte van de kolen gesneden werd op 13/06/2013 en er ook geen significante verschillen tussen de behandelingen waargenomen konden worden (zie Tabel 3), kunnen we ervan uitgaan dat het vervroegd afronden van de proef weinig impact gehad heeft op de uiteindelijke resultaten.

4 Opbrengst, kwaliteit en N-opname door de teelt Tabel 3 : Opbrengst, kwaliteit en N-opname door de bovengrondse delen van de bloemkool Obj Gewasopbrengst Kwaliteit N-opname in bovengrondse delen % eerste Bol Blad Extra (%) Klasse I (%) Blad Bol totaal snijbeurt kg/ha kg/ha kg N/ha kg N/ha kg N/ha a b 43,01 a 8,6 a 75,27 a 122 a 85 a 206 a a ab 52,09 a 7,53 a 79,37 a 119 ab 88 a 207 a a ab 40,91 a 14,75 a 68,92 a 106 ab 89 a 194 ab a a 51,34 a 11,93 a 78,83 a 83 b 67 a 150 b a ab 50,51 a 7,26 a 73,07 a 106 ab 80 a 187 ab a ab 55,91 a 9,58 a 68,97 a 110 ab 73 a 183 ab a ab 42,39 a 14,61 a 54,19 a 106 ab 68 a 174 ab a ab 51,65 a 9,89 a 81,4 a 135 a 85 a 220 a a ab 44,71 a 11,3 a 62,79 a 104 ab 82 a 186 ab Gemiddelde ,06 10,61 71, *VC (%) ,8 77,48 19, **KWV 5% ,97 14,23 24, p-waarde 0,620 0,249 0,679 0,936 0,3837 0,180 0,169 0,146 Waarden gevolgd door eenzelfde letter zijn niet significant verschillend bij een significantieniveau groter dan de p-waarde * VC = variatiecoëfficiënt ** KWV = kleinste waardeverschil bij significantieniveau van 5 % Tabel 3 geeft een overzicht van de behaalde opbrengsten, bovengrondse biomassaproductie, kwaliteit en N-opname voor de verschillende objecten aangelegd in de proef. Wat direct opvalt is dat zowel de kool- als de bladproductie weinig verschillen. Ook de variatiecoëfficiënten zijn hier vrij laag. Op het eerste zicht lijkt het er dus op dat alle behandelingen een gelijkwaardige (relatief lage) bemesting ontvingen. Behandeling 3, waar enkel minerale kunstmest gebruikt werd, geeft de hoogste bolopbrengst. Deze verschilt wel niet zoveel van de andere objecten, bovendien kreeg deze behandeling iets meer werkzame N dan de andere objecten (door de heterogene samenstelling van VDM en digestaat en de onzekerheid op de analyseresultaten werd ervoor gekozen scherp (dicht tegen, zelfs licht onder de gewasbehoefte) te bemesten zodat een eventueel sterker dan verwachte N-vrijstelling de proefresultaten niet zou verdoezelen). Behandeling 4, een combinatie van varkensdrijfmest, spuiwater en dunne fractie van digestaat geeft de laagste bolopbrengst gecombineerd met een hoge bladopbrengst. De lage bolopbrengst is hier wel voornamelijk te wijten aan 1 van de 3 herhalingen. In de twee andere herhalingen is de bolopbrengst vergelijkbaar met de rest van de proef. Er werd ook geen extra uitval waargenomen. De lagere bolopbrengst is te wijten aan kleinere kolen (in 1 herhaling). Een andere verklaring dan de heterogeniteit van de toegediende organische meststoffen hebben we hiervoor niet. De lage N-opname in zowel blad als kool doet vermoeden dat de bemesting hier te scherp geweest is. Of dit tekort te wijten was aan een algemene lagere bemestingswaarde van de gebruikte meststoffen of een gevolg was van de heterogeniteit van de organische meststoffen valt niet met zekerheid te bepalen. Het feit dat de lagere opbrengst slechts op 1 van de 3 veldjes waargenomen werd, doet vermoeden dat de heterogeniteit van de meststoffen niet uitgesloten mag worden.

5 Minerale N-beschikbaarheid in de bodem en nitraatresidu Tabel 4: Minerale N-beschikbaarheid in de bodem voor bemesten, tijdens de teelt en bij oogst Obj Minerale N beschikbaarheid voor bemesten (11/03/2014) Minerale N - beschikbaarheid tijdens de teelt (9/05/2014) Minerale N-beschikbaarheid bij oogst (16/06/2014) Nitraatresidu NH 4-N NO 3-N NH 4-N NO 3-N NO 3-N NH 4-N(0-90 cm) NO 3-N (0-90 cm) 0-90 cm 0-30 cm cm cm 0-90 cm 0-90 cm 0-30 cm cm cm 0-90 cm a 32 ab 9 ab 17 a 57 a a 48 ab 12 ab 18 a 78 a a 46 ab 12 ab 19 a 77 a a 26 ab 6 b 9 a 41 a a 61 a 17 a 15 a 93 a a 14 ab 9 ab 20 a 44 a a 10 b 10 ab 20 a 40 a a 21 ab 7 ab 13 a 40 a a 21 ab 11 ab 17 a 50 a Gemiddelde VC (%) KWV 5% p-waarde 0,579 0,274 0,268 0,251 0,241 * VC = variatiecoefficient ** KWV = kleinste waardeverschil bij significantieniveau van 5 % In Tabel 4 wordt een overzicht gegeven van de analyseresultaten op de bodemstalen genomen tijdens de proef. Het nitraatresidu bij oogst van de teelt overschreed met uitzondering van behandeling 5 - nergens de drempelwaarde. Voor een bloemkoolteelt is dit op zich al een prestatie (er werd dan ook zeer scherp bemest en in sommige objecten was de opbrengst suboptimaal, hoewel geen significante verschillen waargenomen werden was het onderscheidend vermogen van de test ook zeer laag). In de meeste objecten lag de minerale N bij oogst in de bewortelde zone (0-60 cm) onder het latente N-niveau van 80 kg N/ha. De latente stikstofvoorraad is de minimale hoeveelheid minerale stikstof die in de bewortelde zone aanwezig moet zijn om een optimale groei toe te laten. Uit vergelijking van de opbrengstniveaus van verschillende bemestingsproeven werd een cijfer van 80 kg N/ha vooropgesteld voor een eerste vrucht bloemkool. Dit cijfer is afhankelijk van de algemene bodemvruchtbaarheid (structuur, %C ). Hoe beter de algemene bodemvruchtbaarheid, hoe lager de latente stikstofvoorraad mag zijn. We kunnen er toch van uitgaan dat bij het einde van de teelt in de meeste behandelingen een licht tekort ervaren werd. Bij de tussentijdse staalname op 9/05/2014 merken we ook dat de toegediende minerale stikstof niet uitspoelde naar diepere bodemlagen, maar teruggevonden werd in de bovenste bodemlaag. Bij oogst wordt quasi geen minerale N teruggevonden in de diepste bodemlaag. De toegediende minerale N werd dus opgenomen door de teelt. De toegediende organische meststoffen kunnen wel nog aanleiding geven tot N-vrijstelling via mineralisatie na de oogst, In deze proef werd dit niet opgevolgd. Het voorjaar van 2014 was relatief koud, mineralisatie van stikstof uit bodem organische stof (en de organische fractie van de toegediende meststoffen) kwam dus maar langzaam op gang. Als dan nog eens in rekening gebracht wordt dat de oogstresten van de voorteelt (korrelmaïs) voor hun vertering beslag leggen op een gedeelte van de aanwezige minerale stikstof in de bodem, dan kunnen we besluiten dat de N-vrijstelling via mineralisatie tijdens deze teelt verwaarloosbaar is. Wat uiteraard niet wil zeggen dat er tijdens de tweede vrucht of andere volgteelt geen sterke mineralisatie kan optreden.

6 Leidt het gebruik van spuiwater tot een versnelde daling van de bodem-ph? Er wordt wel eens beweerd dat het gebruik van spuiwater van zure luchtwassers kan leiden tot een versnelde daling van de bodem-ph. Spuiwater is immers voor een gedeelte een afbraakproduct van zwavelzuur. Indien er geen onregelmatigheden optreden bij het afstellen van de zure luchtwasser, is spuiwater nochtans maar een licht zuur product. Het zwavelzuur reageert namelijk met de ammoniak uit de lucht. Een typische ph voor spuiwater van een goed afgestelde luchtwasser is 5-6,5. Dit is minder zuur dan de meeste frisdranken. Bij een slechte afstelling van de luchtwasser kan het zijn dat zuiver zwavelzuur in het spuiwater terechtkomt. In dat geval kan de ph fors lager liggen. Zelfs bij gebruik van spuiwater met een ph van 2,01 (in voorgaande proeven aangelegd door Inagro) werd geen scherpe phdaling waargenomen. De bodem heeft namelijk een buffercapaciteit, bepaald door het organische stofgehalte en het kleigehalte in de bodem die plotse ph schommelingen tegengaat. Tabel 5: ph (H 2 O) waarde gemeten per veldje bij oogst. Object ph 7,13 7,23 7,29 7,15 7,11 7,31 7,22 7,14 7,21 De slechts zeer kleine verschillen tussen de verschillende behandelingen wijzen er in elk geval op dat spuiwaters en de dunne fractie van digestaat de bodem niet meer aanzuren dan minerale meststoffen. Besluit In deze proef werd scherp bemest, rekening houdende met eventuele N-immobilisatie door vertering van de oogstresten van de korrelmaïs van het jaar ervoor zelfs zeer scherp. In vergelijking met de zuiver minerale bemesting werd op objecten met een organische bemesting iets minder werkzame stikstof toegediend. Dit om eventueel sterke N-vrijstellingen op te vangen en zo toch nog verschillen in bemestingswaarde waar te kunnen nemen. De koolopbrengsten lagen iets lager dan optimaal, object 3 gaf de hoogste opbrengst, maar dit object heeft ook de hoogste dosis minerale N gekregen. Opbrengsten van de andere objecten waren vergelijkbaar met de opbrengst van het referentieobject varkensdrijfmest aangevuld met kunstmest (object 1). Object 4 (VDM + spuiwater + DUF digestaat) gaf een lager dan gemiddelde koolopbrengst. Deze lagere opbrengst is volledig te wijten aan de lagere opbrengst op 1 veldje. In object 4 werd ook een lager dan gemiddelde N-opname gemeten, wat er op kan wijzen dat er bij dit object meer dan bij de andere objecten een N-tekort optrad. In het algemeen is het moeilijker om de minerale N-vrijstelling uit organische (varkensdrijfmest, digestaat) meststoffen goed in te schatten vergeleken met minerale meststoffen. Dit neemt niet weg dat organische meststoffen zinvol ingezet kunnen worden in bloemkool. Zeker als tijdens de tweede vrucht gewerkt wordt met een bijbemesting tijdens de teelt op basis van een bodemstaal. Op het moment van staalname is de meeste stikstof uit de organische mest vrijgekomen en kan op basis van het bodemstaal bijgepast worden met minerale N. Bij de oogst was de beschikbaarheid van minerale N in de bewortelde zone bij alle objecten laag tot zeer laag. Er spoelde ook geen N uit naar diepere bodemlagen. De beperkte verschillen in bodem ph tussen de verschillende objecten gemeten bij oogst lijken te suggereren dat het gebruik van spuiwaters geen negatief effect heeft op de bodem ph (toch niet meer dan andere meststoffen). Om dit met zekerheid te kunnen stellen is meerjarig onderzoek nodig. In deze proef werden vrij vergelijkbare resultaten bekomen met zowel spuiwater, dunne fractie van digestaat als minerale kunstmest. Een aandachtspunt voor verder onderzoek is de heterogeniteit in de samenstelling van de gebruikte varkensdrijfmest of digestaat en hoe dit in rekening te brengen bij standaardiseren van vervangscenario s. Tomas Van de Sande, Bart Ryckaert, Anke De Dobbelaere (Inagro, Rumbeke-Beitem) Brecht Annicaert, Erik Meers, Ivona Sigurnjak (Universiteit Gent)

7 Dit onderzoek kadert binnen het ARBOR-project: 'Accelerating Renewable Energies through valorisation of Biogenic Organic Raw material met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling via INTERREG IVB, het Vlaams Energieagentschap (VEA), Agentschap Ondernemen en de provincie West-Vlaanderen.

TOLALG14SPZ_BM08 (Blad)bemestingsproef in najaarsspinazie voor industriële verwerking met voorteelt Tarwe.

TOLALG14SPZ_BM08 (Blad)bemestingsproef in najaarsspinazie voor industriële verwerking met voorteelt Tarwe. TOLALG14SPZ_BM08 (Blad)bemestingsproef in najaarsspinazie voor industriële verwerking met voorteelt Tarwe. Doel Rekening houdende met N-vrijstelling/immobilisatie uit oogstresten van de voorteelt gedeeltelijk

Nadere informatie

Is spuiwater een volwaardig alternatief voor minerale meststoffen in de aardappelteelt?

Is spuiwater een volwaardig alternatief voor minerale meststoffen in de aardappelteelt? Is spuiwater een volwaardig alternatief voor minerale meststoffen in de aardappelteelt? J. Bonnast (BDB), W. Odeurs (BDB) Samenvatting Het optimaliseren van de teelttechniek is een uitdaging voor iedere

Nadere informatie

N-index: wat zeggen de cijfers?

N-index: wat zeggen de cijfers? Beste klant, N-index: wat zeggen de cijfers? U heeft een analyse ontvangen van de Bodemkundige Dienst met bepaling van de N-index en met het bijhorend N-bemestingsadvies. Hieronder vindt u een verduidelijking

Nadere informatie

Spuiwater als meststof

Spuiwater als meststof ammoniak NH3 Spuiwater als meststof Greet Ghekiere Bart Ryckaert Met dank aan de inbreng van Sara Van Elsacker & Viooltje Lebuf - VCM zwavelzuur H2SO4 ammoniumsulfaat = spuiwater (NH4)2SO4 1 De samenstelling

Nadere informatie

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Inleiding De CBGV baseert haar adviezen bij voorkeur op zoveel mogelijk proefresultaten. Resultaten moeten daarbij

Nadere informatie

Groenbemesters. Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging!

Groenbemesters. Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging! Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging! Dit demonstratieproject wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het Departement Landbouw en Visserij

Nadere informatie

HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN

HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN OPBRENGST EN KWALITEIT VAN RAAIGRAS BIJ VERMINDERDE BEMESTING Greet Verlinden, Thomas Coussens en Geert Haesaert Hogeschool Gent, Departement Biowetenschappen

Nadere informatie

Groene kunstmestvervangers uit mest & digestaat

Groene kunstmestvervangers uit mest & digestaat Groene kunstmestvervangers uit mest & digestaat Meers, E., Vaneeckhaute, C., Michels, E., Ghekiere, G., Accoe, F., Vanhove, P., Bamelis, L.,Dewilde D., & Tack, F.M.G Studiedag KViV 24-11-2011 OVERZICHT

Nadere informatie

Inhoud. Studie-avond spuiwater 16/03/2015

Inhoud. Studie-avond spuiwater 16/03/2015 Inhoud Studie-avond spuiwater Viooltje Lebuf Geel 11 maart 2015 Wat is spuiwater en waarvoor wordt het gebruikt? Rekenvoorbeeld Luchtwassers: wettelijke verplichtingen Bemesting met spuiwater 2 VCM = Vlaams

Nadere informatie

Beperkte bijbemesting volstaat voor goede biologische prei-opbrengst

Beperkte bijbemesting volstaat voor goede biologische prei-opbrengst Beperkte bijbemesting volstaat voor goede biologische prei-opbrengst Lieven Delanote, Annelies Beeckman, Johan Rapol MAP4 legt aan de groentetelers een aantal nieuwe normen en maatregelen inzake bemesting

Nadere informatie

2 BEMESTING WINTERTARWE

2 BEMESTING WINTERTARWE 2 BEMESTING WINTERTARWE 2.1 Bekalking, basisbemesting en stikstofbemesting in wintertarwe W. Odeurs 1, J. Bries 1 Een beredeneerde bemesting is een belangrijke teelttechnische factor voor het bekomen van

Nadere informatie

RIJENBEMESTING BIJ MAÏS: WELKE MESTSTOF KIEZEN?

RIJENBEMESTING BIJ MAÏS: WELKE MESTSTOF KIEZEN? Landbouwcentrum voor Voedergewassen vzw Gegevens uit deze publicatie mogen overgenomen worden mits bronvermelding RIJENBEMESTING BIJ MAÏS: WELKE MESTSTOF KIEZEN? Wendy Odeurs, Jan Bries Bodemkundige Dienst

Nadere informatie

DEMETERtool in de praktijk. Pilootstudie bij 50 Vlaamse landbouwers

DEMETERtool in de praktijk. Pilootstudie bij 50 Vlaamse landbouwers DEMETERtool in de praktijk Pilootstudie bij 50 Vlaamse landbouwers Slotevenement 7 maart 2016 Landbouwbedrijven 50 bedrijven (10 per provincie) op vrijwillige basis verschillende types landbouwbedrijf

Nadere informatie

DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw

DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw Vergelijking van de efficiëntie van fungiciden tegen valse meeldauw in groene erwt - eigen onderzoek 1 Efficiëntie van middelen tegen valse

Nadere informatie

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans Demetertool Vlaanderen is open ruimte Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans LNE Groenbedekker Gele mosterd De online Demetertool

Nadere informatie

Groenbemesters. Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging!

Groenbemesters. Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging! Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging! Dit demonstratieproject wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het Departement Landbouw en Visserij

Nadere informatie

BEMESTING WINTERTARWE (Tekst uit LCG-Brochure Granen Oogst 2009)

BEMESTING WINTERTARWE (Tekst uit LCG-Brochure Granen Oogst 2009) BEMESTING WINTERTARWE (Tekst uit LCG-Brochure Granen Oogst 2009) Let wel: de proeven aangelegd door het LCG in 2009 werden uitgevoerd conform de bemestingsnormen die van kracht waren in 2009. Deze bemestingsnormen

Nadere informatie

ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011

ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011 ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011 De vruchtbaarheid en de biologische activiteit van de bodem worden behouden en verbeterd - Door de teelt van vlinderbloemigen, groenbemesters

Nadere informatie

Mestverwerking in De Peel

Mestverwerking in De Peel Mestverwerking in De Peel Mestverwerking Jan van Hoof, Jeanne Stoks, Wim Verbruggen Maart 2012 Agenda Doel van de avond Wat is mest? Wat is het mestprobleem? Waar komt mest vandaan? Hoeveel mest is er?

Nadere informatie

Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken

Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken De winterperiode geeft de kans om stil te staan bij het optimale gebruik van de beschikbare mest in het voorjaar. Het is de moeite waard de mest te laten ontleden:

Nadere informatie

Organische stof in de bodem

Organische stof in de bodem Organische stof in de bodem Theorie C1 Wat is organische stof in de bodem? Organische stof in de bodem bestaat uit materiaal zoals bv. oogst- en plantenresten, compost en mest, maar ook het bodemleven

Nadere informatie

Op weg naar een efficiëntere bemesting

Op weg naar een efficiëntere bemesting Op weg naar een efficiëntere bemesting Op weg naar een efficiëntere bemesting Aanleiding Relevantie en bedoeling Project: aanpak en stand van zaken Taak I: Informatie- en sensibiliseringscampagne Taak

Nadere informatie

Effluenten van de biologische mestverwerking

Effluenten van de biologische mestverwerking Effluenten van de biologische mestverwerking Bemestingswaarde Gebruik Economisch aspect Bemestingswaarde Samenstelling effluent: kg / 1000 l DS 13,0 Organische stof 3,1 Totale Stikstof 0,21 Ammoniakale

Nadere informatie

Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt

Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt Pit en steenfruit -project Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt J. Vercammen en A. Gomand Project: Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt. Doelstelling: Nagaan of verschillende Mycorrhiza-preparaten

Nadere informatie

Recuperatie van fosfor uit varkensmest en digestaat SAMENVATTING

Recuperatie van fosfor uit varkensmest en digestaat SAMENVATTING Recuperatie van fosfor uit varkensmest en digestaat SAMENVATTING Juli 2015 Dit onderzoek werd uitgevoerd door Fraunhofer IGB, met financiële ondersteuning van EFRO, VEA, Agentschap Ondernemen en de provincie

Nadere informatie

Digestaat. Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE

Digestaat. Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE Digestaat is een drijfmest die overblijft na het vergisten van mest. Het hoge gehalte aan direct werkzame stikstof en de productie van groene stroom maken

Nadere informatie

Rijenbemesting in de aardappelteelt

Rijenbemesting in de aardappelteelt Rijenbemesting in de aardappelteelt V. De Blauwer (Inagro), W. Odeurs (BDB), M. Goeminne (PCA) Samenvatting Er komt steeds meer interesse uit de praktijk voor rijenbemesting. In kader van het ADLOdemonstratieproject

Nadere informatie

Toepassing van Agro-Vital en Agriton bemestingsproducten in de teelt van zaaiuien.

Toepassing van Agro-Vital en Agriton bemestingsproducten in de teelt van zaaiuien. Toepassing van Agro-Vital en Agriton bemestingsproducten in de teelt van zaaiuien. In opdracht van: Agro-vital/Agriton Molenstraat 10-1, 8391 AJ Noordwolde Fr, The Netherlands Uitgebracht door: N.G. Boot

Nadere informatie

Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer

Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer Inhoud Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer Wim van Dijk PPO, Lelystad Keuze dierlijke mestproducten Dekking PK-behoefte Kunstmestaanvoer Bodemvruchtbaarheid Organische stof Bijdrage dierlijke

Nadere informatie

Peilgestuurde Drainage Agrarisch waterbeheer 24 juni 2015

Peilgestuurde Drainage Agrarisch waterbeheer 24 juni 2015 Peilgestuurde Drainage Agrarisch waterbeheer 24 juni 2015 Doelstelling Water vertraagd afvoeren d.m.v peilgestuurde drainage - Minder verdroging percelen + aanvullen grondwater - Minder overstromingen

Nadere informatie

Irrigatie en fertigatie in vollegrondsaardbeien

Irrigatie en fertigatie in vollegrondsaardbeien Aardbeien Irrigatie en fertigatie in vollegrondsaardbeien In het kader van het LA-traject Aansturing van stikstof en water in vollegrondsaardbei voor een duurzame transitie naar verhoogde smaak- en bewaarkwaliteit

Nadere informatie

Spuiwater in de praktijk. Tielt, 12 maart 2014

Spuiwater in de praktijk. Tielt, 12 maart 2014 Spuiwater in de praktijk Tielt, 12 maart 2014 Programma Wat is spuiwater? Spuiwater uit chemische luchtwasser Samenstelling spuiwater In welke teelten en op welke manier aanwenden? Rekentool spuiwater

Nadere informatie

Mogelijkheid tot ploegloos zaaien van groenten 2014

Mogelijkheid tot ploegloos zaaien van groenten 2014 Mogelijkheid tot ploegloos zaaien van groenten 2014 1 Doel Mogelijkheid nagaan om een ploegloze teelt uit te voeren bij uitzaai van fijne zaden na inwerken van een groenbedekker. Nagaan wat de impact is

Nadere informatie

SALK groente innovatie fonds. Innovatieve bemesting: Band- en rijbemesting

SALK groente innovatie fonds. Innovatieve bemesting: Band- en rijbemesting SALK groente innovatie fonds Innovatieve bemesting: Band- en rijbemesting Band- en rijbemesting in pompoen Basisbemesting (7d na zaai) Streefwaarde 100E Bijbemesting (7w na zaai) Streefwaarde 100E 1 KAS

Nadere informatie

Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de Europese Unie.

Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de Europese Unie. Rapport I: Inventarisatie van de mestverwerkingactiviteiten in Europa Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de

Nadere informatie

Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers

Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers Presentatie Ing. Jaap Uenk MAB LTO Noord afdeling De Liemers, 3 november 2010 Inhoud presentatie Ontwikkeling mestsituatie in Nederland Ontwikkeling

Nadere informatie

RECUPERATIE EN HERGEBRUIK VAN NUTRIENTEN UIT DIGESTAAT ALS GROENE KUNSTMESTSTOFFEN

RECUPERATIE EN HERGEBRUIK VAN NUTRIENTEN UIT DIGESTAAT ALS GROENE KUNSTMESTSTOFFEN RECUPERATIE EN HERGEBRUIK VAN NUTRIENTEN UIT DIGESTAAT ALS GROENE KUNSTMESTSTOFFEN Vaneeckhaute, C., Meers, E., Michels, E., Tack, F.M.G Studiedag Arbor 16-11-2011 OVERZICHT PRESENTATIE Inleiding: nutriëntoverschot

Nadere informatie

Jaarlijks symposium Vlaco vzw, 16 juni 2011 Hof Ter Velden (Baasrode)

Jaarlijks symposium Vlaco vzw, 16 juni 2011 Hof Ter Velden (Baasrode) Eindproducten anaerobe vergisting Inleiding: Vlaco kwaliteitscontrole Wetgeving en normering Wat brengt de toekomst? De staat van digestaat Eindproducten uit de anaerobe vergisting Wim Vanden Auweele Vlaco

Nadere informatie

Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs. Inleiding. Rijenbemesting. Plaatsing van meststoffen. Effect van plaatsing

Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs. Inleiding. Rijenbemesting. Plaatsing van meststoffen. Effect van plaatsing Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs Inleiding Willem van Geel en Gerard Meuffels, PPO-AGV Effect rijenbemesting op mineralenbenutting en gewasgroei stikstof, fosfaat, kali Rijenbemesting met drijfmest

Nadere informatie

Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen

Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen Auteur Alex De Vliegher 16/04/2014 www.lcvvzw.be 2 / 7 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 3 Wanneer grasland vernieuwen in het najaar? Wanneer in het voorjaar?...

Nadere informatie

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016.

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016. Even Voorstellen Pascal Kleeven Akkerbouw/vollegrondgroentebedrijf Sinds1999 in dienst bij Vitelia-Agrocultuur Bemesting Wie teelt er maïs? Vragen Wie heeft er een mestmonster? Wie heeft er actuele grondmonsters?

Nadere informatie

Rapport van de voortijdig beëindigde bemestingsproef in hyacinten op kalkrijke zandgrond 2008

Rapport van de voortijdig beëindigde bemestingsproef in hyacinten op kalkrijke zandgrond 2008 Rapport van de voortijdig beëindigde bemestingsproef in hyacinten op kalkrijke zandgrond 2008 Projectnr. 08-7021ORGAplus Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

3.3 Maïs: Fosfaat Advies voor optimale gewasproductie

3.3 Maïs: Fosfaat Advies voor optimale gewasproductie 3.3 Maïs: Fosfaat De adviesgift voor fosfaat is afhankelijk van de grondsoort, de fosfaattoestand en de gewasbehoefte. Het advies bestaat uit een gewasgericht en een bodemgericht advies. Aan beide adviezen

Nadere informatie

Organische bemesting en MAP 4 doorheen de biologische kleinfruitsector

Organische bemesting en MAP 4 doorheen de biologische kleinfruitsector Organische bemesting en MAP 4 doorheen de biologische kleinfruitsector Situering In 2011 zorgde de komst van MAP 4 voor heel wat bezorgdheid. Er leefden vele vraagtekens, of en hoe de verstrengde wetgeving

Nadere informatie

WORTEL wortelvliegbestrijding 2015

WORTEL wortelvliegbestrijding 2015 WORTEL wortelvliegbestrijding 2015 1 Bestrijding van de wortelvlieg in wortel opstellen van drempels 1.1 Doel De economische schadedrempels voor de behandeling van wortelvlieg zijn gedurende enige tijd

Nadere informatie

Duurzame drijfmestverwaarding

Duurzame drijfmestverwaarding Duurzame drijfmestverwaarding Workshop Innovatie in mestverwerking en Verwaarding 20 maart 2012 Stijn Schlatmann www.energymatters.nl Even voorstellen: Directeur van Energy Matters (meewerkend voorman)

Nadere informatie

Effect van 14 jaar compostgebruik op de (fysische/biologische) bodemkwaliteit in de akkerbouw

Effect van 14 jaar compostgebruik op de (fysische/biologische) bodemkwaliteit in de akkerbouw Effect van 14 jaar compostgebruik op de (fysische/biologische) bodemkwaliteit in de akkerbouw Annemie Elsen Bodemkundige Dienst van België W. de Croylaan 48 3001 Heverlee Overzicht 14-jarige GFT-compostproef

Nadere informatie

MAP 5 in de tuinbouw. Wase Tuinders 28/01/2016 Micheline Verhaeghe

MAP 5 in de tuinbouw. Wase Tuinders 28/01/2016 Micheline Verhaeghe MAP 5 in de tuinbouw Wase Tuinders 28/01/2016 Micheline Verhaeghe Inhoud Waarom MAP 5 kwaliteit oppervlakte- en grondwater Werking CVBB MAP 5 in de praktijk Nitraatresidu Focusbedrijven P-klassen Verplichte

Nadere informatie

RASSENPROEF CHINESE KOOL VOORJAARSTEELT

RASSENPROEF CHINESE KOOL VOORJAARSTEELT RASSENPROEF CHINESE KOOL VOORJAARSTEELT Proefcode: gb11ckrs01 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem

Nadere informatie

Beredeneerde bemesting bij tomaat

Beredeneerde bemesting bij tomaat Beschutte teelt -project Beredeneerde bemesting bij tomaat Justine Dewitte Project: Demo: aard en niveau bemesting in biologische teelt trostomaat Doelstelling: De stikstofbemesting (verschillende meststoffen)

Nadere informatie

WIJZER MET MINERALEN NIEUWE MEST, OUDE KRACHT. Masterplan Mineralenmanagement

WIJZER MET MINERALEN NIEUWE MEST, OUDE KRACHT. Masterplan Mineralenmanagement WIJZER MET MINERALEN NIEUWE MEST, OUDE KRACHT Masterplan Mineralenmanagement INLEIDING De wereld van bemesting en meststoffen verandert voortdurend, net als de wettelijke kaders waarbinnen gewerkt moet

Nadere informatie

1 Aanduiding van focusgebieden en focusbedrijven

1 Aanduiding van focusgebieden en focusbedrijven MAP V Aanduiding van focusgebieden en focusbedrijven Normen voor stikstofbemesting Normen voor fosforbemesting 1 Aanduiding van focusgebieden en focusbedrijven Gebieden waar de nitraatconcentraties in

Nadere informatie

Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs

Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs Auteurs Gert Van de Ven, An Schellekens Wendy Odeurs Joos Latré 14/03/2014 www.lcvvzw.be 2 / 8 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 4 Adviezen...

Nadere informatie

Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe biologische teelt

Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe biologische teelt Interprovinciaal Proefcentrum voor de Biologische Teelt (P.C.B.T.) v.z.w. Ieperseweg 87 8800 RUMBEKE Tel. : 051/26 14 00, Fax. : 051/24 00 20 Verslag BT03ZTA_RAS01 Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe

Nadere informatie

20-4-2015. Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest. Proefopzet. Proefopzet. Verdunde mest

20-4-2015. Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest. Proefopzet. Proefopzet. Verdunde mest 20-4-2015 Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest Project alternatieve mest aanwendingsmethoden Emissiemetingen verdunde mest Praktijknetwerk microvergisters 9 april 2015

Nadere informatie

Mineralen op Maat. Mineralen op Maat. Winterbijeenkomsten 5-11-2012. Doelstelling project:

Mineralen op Maat. Mineralen op Maat. Winterbijeenkomsten 5-11-2012. Doelstelling project: Winterbijeenkomsten Dit project wordt medegefinancierd door Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Ed Boerboom Mineralen op Maat Indeling presentatie:

Nadere informatie

Naar 95% benutting van N uit kunstmest. Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad

Naar 95% benutting van N uit kunstmest. Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad Naar 95% benutting van N uit kunstmest Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad Opbouw presentatie Hoezo 95% benutting? Waarom nieuw onderzoek aan vloeibare kunstmest?

Nadere informatie

Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC

Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC LEI Wageningen UR: Co Daatselaar Aanleiding en doelstellingen onderzoek Veel mest elders af te zetten tegen hoge kosten, druk verlichten

Nadere informatie

RASSENPROEF TOMAAT VOOR VERWERKING IN TUNNEL

RASSENPROEF TOMAAT VOOR VERWERKING IN TUNNEL RASSENPROEF TOMAAT VOOR VERWERKING IN TUNNEL Proefcode: gb12tors02 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Visie en activiteiten KUMAC B.V. Even voorstellen: John Van Paassen

Visie en activiteiten KUMAC B.V. Even voorstellen: John Van Paassen 3/24/ CONFERENTIE Een nieuwe markt voor mest. Woensdag 16 maart Prov. Admin. Centrum, Gent Van drijfmest naar kunstmest door John van Paassen, Kumac 1 Kumac B.V. Lupinenweg 8a 5753 SC Deurne T: 0493-312721

Nadere informatie

Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt

Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt Pit en steenfruit -project Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt Jef Vercammen & Ann Gomand Project: Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt. Doelstelling: Nagaan of verschillende mycorrhiza-preparaten

Nadere informatie

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans Demetertool Vlaanderen is open ruimte Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans LNE Groenbedekker Gele mosterd De online Demetertool

Nadere informatie

RODE BIET RASSENPROEF VERSE MARKT

RODE BIET RASSENPROEF VERSE MARKT RODE BIET RASSENPROEF VERSE MARKT Proefcode: OL11 RBRS01 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++

Nadere informatie

Weersinvloeden op oogst Actualiteiten Ruwvoerteelten. Weersinvloeden op oogst Weersinvloeden op oogst Januari.

Weersinvloeden op oogst Actualiteiten Ruwvoerteelten. Weersinvloeden op oogst Weersinvloeden op oogst Januari. Actualiteiten Ruwvoerteelten Mei Juni 1 Juli Juli Oktober Oktober 2 Oktober Oktober Terugblik 2015 & Vooruit kijken op 2016 3 Wat is mijn droge stof opbrengst? 1 e snede 4.000 31% 2 e snede 3.000 23% 3

Nadere informatie

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN Masterplan Mineralenmanagement Meer met minder stikstof De vraagstukken rondom de voedselzekerheid voor een groeiende wereldbevolking en de afnemende

Nadere informatie

Organische stof, meer waard dan je denkt

Organische stof, meer waard dan je denkt Organische stof, meer waard dan je denkt Ervaringen uit het systeemonderzoek PPO-locatie Vredepeel Bodem Anders Den Bosch, 20 maart 2015 Janjo de Haan De bodem Vaste fractie Water Lucht De bodem en organische

Nadere informatie

ECOLOGISCHE EN ECONOMISCHE VOORDELEN DIGESTAAT

ECOLOGISCHE EN ECONOMISCHE VOORDELEN DIGESTAAT ECOLOGISCHE EN ECONOMISCHE VOORDELEN DIGESTAAT 1. SITUERING Figuur 1 Materialenkringloop van organisch biologisch afval. Organisch biologische afvalstoffen kunnen op verschillende manieren verwerkt worden.

Nadere informatie

inagro Code van goede praktijk bodembescherming advies organische koolstofgehalte en zuurtegraad ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW

inagro Code van goede praktijk bodembescherming advies organische koolstofgehalte en zuurtegraad ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW inagro ONDERZOEK & ADVIES IN LAND- & TUINBOUW Code van goede praktijk bodembescherming advies gehalte en zuurtegraad 2 Toelichting resultaten MTR_versie 2011 ORGANISCHE KOOLSTOF Organische stof en in de

Nadere informatie

Om optimaal te groeien heeft een plant verschillende voedingsstoffen nodig:

Om optimaal te groeien heeft een plant verschillende voedingsstoffen nodig: Om optimaal te groeien heeft een plant verschillende voedingsstoffen nodig: Stikstof, voor de bovengrondse plantdelen en de vorming van eiwit Fosfaat, voor de wortelontwikkeling Kali, voor de sapstroom

Nadere informatie

Het belang van organische stof en het verband met fosforbeschikbaarheid

Het belang van organische stof en het verband met fosforbeschikbaarheid Het belang van organische stof en het verband met fosforbeschikbaarheid Thijs Vanden Nest Studiedag bemesting in de fruitteelt, Boutersem 26 februari 2016 1 Langetermijn veldonderzoek ILVO Rotaties/gewassen

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Gerard Meuffels. Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

Resultaten onderzoek Gerard Meuffels. Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Resultaten onderzoek 2013 Gerard Meuffels Rijenbemesting Betere benutting van nutriënten en verkleinen van het risico van uitspoeling / afstroming Kunstmeststoffen reeds gangbare praktijk (o.a. mais) Stikstof:

Nadere informatie

Onderzoek in kader Pilot Mineralenconcentraten (NL)

Onderzoek in kader Pilot Mineralenconcentraten (NL) Onderzoek in kader Pilot Mineralenconcentraten (NL) Gerard Velthof & Oscar Schoumans Betrokken instellingen: Livestock Research, PPO, LEI, PRI, Alterra & DLV ( > 20 onderzoekers) Launch-event Biorefine

Nadere informatie

MINDER VERZOUTEND BEMESTEN IN SLA

MINDER VERZOUTEND BEMESTEN IN SLA MINDER VERZOUTEND BEMESTEN IN SLA Het IWT-project REDUNG met als volledige titel 'Reductie van de nitraatuitspoeling in de grondgebonden groenteteelt onder beschutting door beredeneerde watergift en bemesting'

Nadere informatie

Notitie Bemestingswaarde van digestaten

Notitie Bemestingswaarde van digestaten 1 Notitie Bemestingswaarde van digestaten J.J. Schröder (lid LTO-Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen) Wageningen, 25 oktober 2016 Digestaat is een algemene benaming voor meststoffen afkomstig

Nadere informatie

BODEMBREED INTERREG Resultaten veldonderzoek 2009 nateelt groenbemesters

BODEMBREED INTERREG Resultaten veldonderzoek 2009 nateelt groenbemesters BODEMBREED INTERREG Resultaten veldonderzoek 2009 nateelt groenbemesters Onderdeel: Werkgroep 3 Document: Rapport Tijdstip: september 2010 Versie: 2 Status: Definitief Opgesteld: Hooibeekhoeve, Gert Van

Nadere informatie

INDUSTRIEWORTELEN 2014

INDUSTRIEWORTELEN 2014 INDUSTRIEWORTELEN 2014 Proef cultivaronderzoek Flakkeese voor de verwerkende industrie 1 Doel Geschiktheid van nieuwe cultivars nagaan onder de heersende groei- en klimaatsvoorwaarden in vergelijking met

Nadere informatie

EM Onderzoek op blijvend grasland

EM Onderzoek op blijvend grasland /9/3 EM Onderzoek op blijvend grasland HOMEPAGE EMRO Nederland Agriton.com EM Onderzoek op blijvend grasland Wageningen, februari 999 EMRO Nederland Dr. Ir. M.G.M. Bruggenwert EM onderzoek op grasland.

Nadere informatie

Gebruik ORGAplus organische meststoffen in aardbeien. Auteur(s) Jos Wilms en Gerard Meuffels (PPO-Vredepeel)

Gebruik ORGAplus organische meststoffen in aardbeien. Auteur(s) Jos Wilms en Gerard Meuffels (PPO-Vredepeel) Gebruik ORGAplus organische meststoffen in aardbeien Auteur(s) Jos Wilms en Gerard Meuffels (PPO-Vredepeel) Praktijkonderzoek Plant & Omgeving B.V. Akkerbouw, Vollegrondsgroenten en Groene Ruimte PPO nr.

Nadere informatie

Toestand en evolutie van de bodemvruchtbaarheid van tuinen en openbaar groen in Vlaanderen.

Toestand en evolutie van de bodemvruchtbaarheid van tuinen en openbaar groen in Vlaanderen. Toestand en evolutie van de bodemvruchtbaarheid van tuinen en openbaar groen in Vlaanderen. Voor het eerst de resultaten van jaar bodemanalyse van Vlaamse tuinen met een schat aan informatie voor elke

Nadere informatie

VELDSLA ONDER GLAS Rassenonderzoek

VELDSLA ONDER GLAS Rassenonderzoek VELDSLA ONDER GLAS 216 - senonderzoek Winterteelt 216-217 4 e gamma TOAGLA16VSL_RA3 Onderzoek financieel gesteund door de Vlaamse overheid, Departement Landbouw en Visserij, Afdeling Duurzame Landbouwontwikkeling

Nadere informatie

Samenstelling en eigenschappen

Samenstelling en eigenschappen Samenstelling en eigenschappen Mest is onder te verdelen in kunstmest en natuurlijke mest. Natuurlijke mest is op zijn beurt weer onder te verdelen in mest van dierlijke herkomst en mest van plantaardige

Nadere informatie

Sturen van de N-bemesting: gedreven door onderzoek, voorlichting en beleid

Sturen van de N-bemesting: gedreven door onderzoek, voorlichting en beleid Studienamiddag Bodemkundige Dienst van België Meten om te sturen Sturen van de N-bemesting: gedreven door onderzoek, voorlichting en beleid Jan Bries & Davy Vandervelpen BDB Bodemkundige Dienst van België

Nadere informatie

Vergisting van eendenmest

Vergisting van eendenmest Lettinga Associates Foundation for environmental protection and resource conservation Vergisting van eendenmest Opdrachtgever: WUR Animal Sciences Group Fridtjof de Buisonjé Datum: 3 oktober 2008 Lettinga

Nadere informatie

Bio, Bodem en Bemesting 2014

Bio, Bodem en Bemesting 2014 Bio, Bodem en Bemesting 2014 Lieven Delanote en Annelies Beeckman, inagro Koen Willekens, Bert Van Gils en Bert Reubens, ILVO Merelbeke, 19/02/2014 AGENDA Opbouw bemestingsplan Enkele resultaten uit onderzoek

Nadere informatie

Rogge telen voor vergisting?

Rogge telen voor vergisting? Rogge telen voor vergisting? Inagro bundelde 6 jaar positieve ervaring: snijrogge leverde onder proefveldomstandigheden op zandleembodem meer dan 8 ton DS/ha op en is combineerbaar met een volgteelt als

Nadere informatie

Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw. Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe

Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw. Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Stichting Proefboerderijen Noordelijke Akkerbouw Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Het effect van N-bemesting op de (energie)opbrengst van wintertarwe Opdrachtgever: Auteur:

Nadere informatie

Mest, mestverwerking en wetgeving

Mest, mestverwerking en wetgeving Mest, mestverwerking en wetgeving Harm Smit Beleidsmedewerker Economische Zaken, DG AGRO Inhoud Feiten en cijfers. Huidig instrumentarium. Visie op mestverwerking en hoogwaardige meststoffen Toekomstig

Nadere informatie

Rassenkeuze erwten en veldbonen in combinatie met triticale

Rassenkeuze erwten en veldbonen in combinatie met triticale Rassenkeuze erwten en veldbonen in combinatie met triticale Annelies Beeckman, Karel Dewaele, Lieven Delanote In de zoektocht naar een hogere bedrijfseigen eiwitproductie voert Inagro reeds enkele jaren

Nadere informatie

Kansen voor mestscheiding

Kansen voor mestscheiding Kansen voor mestscheiding Studiemiddag Inagro 29 maart 2012 Gerjan Hilhorst Livestock Research De Marke Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen

Nadere informatie

Duurzame bemesting: omgeving

Duurzame bemesting: omgeving Nutriënten Management Instituut B.V. Postbus 250, 6700 AG Wageningen T: 088 8761280 E: nmi@nmi-agro.nl I: www.nmi-agro.nl Duurzame bemesting Visie NMI Duurzame bemesting: omgeving Beperking milieubelasting

Nadere informatie

meststoffen vloeibare basismeststof groei door kennis

meststoffen vloeibare basismeststof groei door kennis meststoffen 2013 vloeibare basismeststof groei door kennis Growsol Growsol meststoffen is een range van vloeibare meststoffen voor de basisbemesting voorafgaand aan een teelt. Een aantal producten kunnen

Nadere informatie

Impact van de bemesting op de waterkwaliteit: de Horstgaterbeek-case

Impact van de bemesting op de waterkwaliteit: de Horstgaterbeek-case Impact van de bemesting op de waterkwaliteit: de Horstgaterbeek-case Opdrachtgever: Vlaamse regering Uitvoerders: Bodemkundige Dienst van België Vlaamse Landmaatschappij, regio Oost Projectperiode: 2012-2014

Nadere informatie

ORGANISCHE STOF BEHEER

ORGANISCHE STOF BEHEER ORGANISCHE STOF BEHEER Weet wat je bodem eet! Anna Zwijnenburg van A tot Z landbouwadvies EVEN VOORSTELLEN Zelfstandig landbouwadviseur voor de akkerbouw/groenvoeder gewassen voor de thema s bodem, vruchtwisseling

Nadere informatie

inbreng en heeft als gevolg minder scaling (kalkafzetting in de vorm van calciumcarbonaat).

inbreng en heeft als gevolg minder scaling (kalkafzetting in de vorm van calciumcarbonaat). Mest verwerken Dierlijke mest is vaak vloeibaar en bevat onder andere ammoniak en ammoniumzouten. Men kan uit deze drijfmest ammoniumsulfaat maken dat als meststof kan dienen. Omdat de prijs van kunstmest

Nadere informatie

De waarde van mest; bijdrage van mestmanagement aan betere bedrijfsvoering

De waarde van mest; bijdrage van mestmanagement aan betere bedrijfsvoering De waarde van mest; bijdrage van mestmanagement aan betere bedrijfsvoering Koos Verloop Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen UR en adviesdiensten.

Nadere informatie

Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting. Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland

Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting. Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland Jaar Rondbemesting Hendrix UTD Agro Jaarrond bemesting Programma: Kringloop Bodem Jaarbemesting Grasland Kringloop Dicht drukken KHK khk - Ca khk - Mg khk - Mg Ca Ca khk Mg khk - Mg khk - Mg Ca Ca khk

Nadere informatie

RE-gras. Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting

RE-gras. Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting Soil for life RE-gras Bedrijfsspecifiek advies voor het sturen op ruw eiwit, grasopbrengst en stikstofbenutting Een project van het Nutriënten Management Instituut NMI in opdracht van het Productschap

Nadere informatie

Groeicurve Bintje en Fontane 2014

Groeicurve Bintje en Fontane 2014 Groeicurve en 2014 V. De Blauwer (Inagro), D. Florins (FIWAP), H. Rasmont (CARAH) Samenvatting Net zoals de vorige jaren werd tijdens het groeiseizoen van 2014 de groei van opgevolgd op 29 praktijkpercelen.

Nadere informatie