Bemestingswaarde van spuiwater & dunne fractie van digestaat in bloemkool

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bemestingswaarde van spuiwater & dunne fractie van digestaat in bloemkool"

Transcriptie

1 Bemestingswaarde van spuiwater & dunne fractie van digestaat in bloemkool Inleiding Vlaanderen kampt reeds enige tijd met een complexe nutriëntenproblematiek. Onze regio wordt gekenmerkt door een intensieve rund- varken en pluimveeteelt. Tegelijkertijd gelden strenge Europese eisen m.b.t. de kwaliteit van oppervlaktewater. Deze eisen werden naar Vlaamse context vertaald door onder andere het gebruik van dierlijke mest te plafonneren op 170 kg N/ha. Hierdoor is er in Vlaanderen een overschot aan nutriënten uit dierlijke mest. Momenteel wordt dit opgelost door mestverwerking gecombineerd met export. Zo ontstond de absurde situatie waarbij enerzijds via mestverwerking nutriënten (ammonium en nitraat), die na mestscheiding voornamelijk in de dunne fractie terug te vinden zijn, via biologische verwerking omgezet worden tot inert stikstofgas (N 2 ). Tegelijkertijd wordt in Vlaanderen jaarlijks 70 miljoen kg N (ammonium en nitraat) aangebracht via kunstmest om te voldoen aan de teeltbehoefte voor wat betreft snel beschikbare stikstof. De productie van deze N-houdende kunstmeststoffen vergt evenwel (veel) fossiele energie en is allesbehalve goedkoop. Via de dikke fractie, het andere product bekomen na mestscheiding, worden fosfor en koolstof dan weer geëxporteerd naar voornamelijk Noord-Frankrijk. De productie van kunstmest vereist niet enkel veel energie, het gebruik ervan is tevens een kostelijke aangelegenheid voor de teler. Het (deels) vervangen van kunstmest door producten zoals spuiwater van zure luchtwassers (voor N) en de dunne fractie van digestaat (voor N & K) zou voor een kostenbesparende invulling van de nutriëntenbehoefte van de teelt kunnen zorgen. De werkzaamheid van beide producten ligt namelijk een stuk hoger dan deze van drijfmest. De werkzaamheid van spuiwater kan zelfs deze van kunstmeststoffen benaderen. Er zijn verschillende redenen waarom deze producten momenteel nog niet op grote schaal toegepast worden, één ervan is van wettelijke aard. De dunne fractie van digestaat wordt op dit ogenblik wettelijk beschouwd als dierlijke mest van zodra een gedeelte van de inputstroom die tot het digestaat geleid heeft dierlijke mest was. In de praktijk wil dit zeggen dat quasi alle digestaat, en dus ook de ervan afgeleide dunnen fractie wettelijk als dierlijke mest beschouwd wordt. Bij toediening moet de dunne fractie van digestaat dus als dierlijke mest in rekening gebracht worden. Het kan voorlopig dus niet volledig ter vervanging van kunstmest ingezet worden. De dunne fractie van digestaat bevat voornamelijk stikstof en Kalium. Anderzijds zijn zowel dunne fractie van digestaat als spuiwater ook nog minder gekend bij de sector. Spuiwater wordt wettelijk niet meer beschouwd als dierlijke mest. Het spuiwater uit chemische luchtwassers wordt aanzien als kunstmest. Wanneer het afkomstig is uit biologische luchtwassers valt het onder de categorie andere meststof. Spuiwater van zure luchtwassers bevat voornamelijk stikstof en zwavel. Beschrijving van de meststoffen - Spuiwater van zure luchtwassers Spuiwater dat erkend wordt als kunstmest is afkomstig van chemische zure luchtwassers in onder andere varkensstallen en composteerinstallaties. De luchtwassers zuigen de stallucht aan. Over die lucht wordt vervolgens een waterige zwavelzuuroplossing over verneveld. Deze oplossing zorgt ervoor dat ammoniakemissies naar de buitenomgeving worden beperkt. De ammoniak van de stallucht reageert met het zwavelzuur in de nevel van de luchtwasser en vormt ammoniumsulfaat. De neerslag van deze nevel vormt het spuiwater. Bij een goed afgestelde luchtwasser reageert alle in de nevel aanwezige zwavelzuur met ammonium, en krijg je een waterige oplossing met een licht zure ph. Deze verschilt naargelang de installatie maar ligt meestal tussen 5 en 6,5 (dit is vergelijkbaar met spuitwater). Bij opstart van de installatie, of wanneer de luchtwasser niet goed afgesteld is, kan het voorvallen dat niet al het zwavelzuur reageert met ammoniak. In dergelijke gevallen kan de ph van het spuiwater ook een stuk lager liggen. - Dunne fractie van digestaat (DUF-digestaat) Digestaat ontstaat door vergisting van biomassa. Elke dag gaat er een hoeveelheid biomassa in de vergister en komt er een quasi gelijk volume weer uit onder de vorm van digestaat. Veelal bestaat deze biomassa uit mest, al dan niet in combinatie met een energierijkere stroom (bv. een energiegewas zoals kuilmaïs of organisch biologische afvalstromen). In de mestverwerking wordt digestaat (net als varkens- of runderdrijfmest) gescheiden door een centrifuge in een dikke (vaste) en een dunne (vloeibare) fractie. De dikke fractie die zo bekomen wordt is een goede bodemverbeteraar, die rijk is aan fosfor en koolstof. Dit product wordt meestal geëxporteerd (veelal naar Noord-Frankrijk). De dunne fractie is een vloeibare

2 materie rijk aan kalium en stikstof. Meestal wordt deze dunne fractie nog verwerkt in een biologie (waar het aanwezige ammonium wordt omgezet naar inert stikstofgas via biologische processen) waarna een kaliumrijk effluent wordt bekomen. In deze proef worden zowel varkensdrijfmest, digestaat van varkensdrijfmest, spuiwater als de dunne fractie van digestaat aangewend (naast minerale kunstmeststoffen (ammoniumnitraat 27% en patentkali 30%). De samenstelling ervan wordt hieronder gegeven. Tabel 1: Nutriëntensamenstelling van de gebruikte organische meststoffen en kunstmestvervangers (in g/kg VS) product NH 4-N Totale N P2O5 K2O Ca Mg Varkensdrijfmest 4,5 6,0 2,4 5,1 1,5 2,0 Spuiwater 36,0 43,0 0,0 0,0 0,0 0,0 DUF digestaat 3,0 3,5 0,1 2,9 Ruw digestaat 3,5 5,9 4,3 3,4 Proefopzet Om na te gaan in hoeverre minerale kunstmeststoffen (deels) vervangen zouden kunnen worden door snelwerkende alternatieven afkomstig uit dierlijke mest werden er door Inagro al een aantal veldproeven aangelegd in maïs. Als testgewas voor de in dit artikel besproken proef werd gekozen voor de eerste vrucht bloemkool omdat deze teelt behoefte heeft aan een hoge beschikbaarheid van minerale N in het bewortelde gedeelte van de bodem. Omdat de proef aangelegd werd in het voorjaar (op een perceel met korrelmaïs als voorvrucht) was de vrijstelling van minerale N via mineralisatie beperkt zodat de bemestingswaarde van de gebruikte meststoffen duidelijk waarneembaar zou moeten zijn. Omwille van dezelfde reden was ook de invulling van de N bemesting zeer scherp (achteraf gezien misschien iets te scherp). In de aangelegde bemestingsproef werd de gangbare N-bemestingspraktijk in bloemkool, waarbij een basisbemesting met varkensdrijfmest aangevuld wordt met een bemesting met kunstmest, vergeleken met een aantal alternatieven zoals spuiwater en de dunne fractie van digestaat. In Tabel 2 wordt een overzicht gegeven van de uitgevoerde bemestingen. Alle bemestingen werden toegediend bij aanplant van de kolen. De toegediende hoeveelheden werkzame N werden berekend op basis van de analyseresultaten van de toegediende meststoffen. Aangezien op de meeste objecten organische meststoffen gebruikt werden, die qua samenstelling vaak vrij heterogeen kunnen zijn, is deze berekening slechts een benadering van de werkelijk toegediende hoeveelheid N. Deze proef werd aangelegd in 3 herhalingen

3 Tabel 2: Overzicht van de uitgevoerde bemestingen Behandeling Dierlijke mest Kunstmestvervangers Kunstmest Totaal Obj Varkensdrijfmest Digestaat spuiwater Dunne fractie digestaat Ammonium-nitraat 27 % Patentkali 30% Werkzame N K 2O ton/ha kg N/ha kg K 2O/ha ton/ha kg N/ha kg K 2O/ha ton/ha kg N/ha kg K 2O/ha ton/ha kg N/ha kg K 2O/ha kg N/ha kg K 2O/ha kg/ha kg/ha 1 VDM + kunstmest 13, Digestaat + kunstmest , Zuiver mineraal VDM+spuiwater+ DUF digestaat 12, , VDM+spuiwater 13, , Digestaat+DUF digestaat+kunstmest , , Digestaat+DUF digestaat+kunstmest , , VDM+DUF digestaat + kunstmest 12, , VDM+ DUF digestaat 12, , VDM = varkensdrijfmest; DUF digestaat = dunne fractie van digestaat Organische bemestingen (en bemestingen met kunstmestvervangers) werden toegediend op 25/03/2013 door te injecteren kort voor ploegen. Omwille van de dikwijls hoge concentraties ammoniakale stikstof aanwezig in spuiwater en in de dunne fractie van digestaat kunnen de ammoniakale verliezen aanzienlijk zijn, zeker in warmere omstandigheden. Door de meststoffen te injecteren en daarna te ploegen kunnen deze verliezen beperkt gehouden worden. Bij deze proef gebeurde de toediening bovendien in vrij frisse omstandigheden, wat het risico op vervluchtiging verder beperkt. Minerale kunstmeststoffen werden breedwerpig toegediend bij het klaarleggen van het perceel, op 31/03/2014. De dag erop werd geplant. Bij aanvang van de proef was de algemene bodemvruchtbaarheid van het perceel goed. Fosforbeschikbaarheid was zelfs zeer hoog (PAL = 60 mg/100g droge grond). Zowel de ph (6,5) als het koolstofgehalte (1,27 %) van de bouwvoor lagen binnen de streefzone voor een perceel met een lemige textuur. In 2013 werd korrelmais geteeld op het proefperceel. Vertering van de oogstresten van die korrelmais kunnen geleid hebben tot vastlegging van een gedeelte van de minerale N die bij aanvang van de proef gegeven werd. De kolen werden gesneden in twee snijbeurten: op 13/06/2014 en 16/06/2014. Tijdens de tweede snijbeurt werden alle nog aanwezige kolen gesneden om snel plaats te maken voor een tweede teelt. Aangezien het grootste gedeelte van de kolen gesneden werd op 13/06/2013 en er ook geen significante verschillen tussen de behandelingen waargenomen konden worden (zie Tabel 3), kunnen we ervan uitgaan dat het vervroegd afronden van de proef weinig impact gehad heeft op de uiteindelijke resultaten.

4 Opbrengst, kwaliteit en N-opname door de teelt Tabel 3 : Opbrengst, kwaliteit en N-opname door de bovengrondse delen van de bloemkool Obj Gewasopbrengst Kwaliteit N-opname in bovengrondse delen % eerste Bol Blad Extra (%) Klasse I (%) Blad Bol totaal snijbeurt kg/ha kg/ha kg N/ha kg N/ha kg N/ha a b 43,01 a 8,6 a 75,27 a 122 a 85 a 206 a a ab 52,09 a 7,53 a 79,37 a 119 ab 88 a 207 a a ab 40,91 a 14,75 a 68,92 a 106 ab 89 a 194 ab a a 51,34 a 11,93 a 78,83 a 83 b 67 a 150 b a ab 50,51 a 7,26 a 73,07 a 106 ab 80 a 187 ab a ab 55,91 a 9,58 a 68,97 a 110 ab 73 a 183 ab a ab 42,39 a 14,61 a 54,19 a 106 ab 68 a 174 ab a ab 51,65 a 9,89 a 81,4 a 135 a 85 a 220 a a ab 44,71 a 11,3 a 62,79 a 104 ab 82 a 186 ab Gemiddelde ,06 10,61 71, *VC (%) ,8 77,48 19, **KWV 5% ,97 14,23 24, p-waarde 0,620 0,249 0,679 0,936 0,3837 0,180 0,169 0,146 Waarden gevolgd door eenzelfde letter zijn niet significant verschillend bij een significantieniveau groter dan de p-waarde * VC = variatiecoëfficiënt ** KWV = kleinste waardeverschil bij significantieniveau van 5 % Tabel 3 geeft een overzicht van de behaalde opbrengsten, bovengrondse biomassaproductie, kwaliteit en N-opname voor de verschillende objecten aangelegd in de proef. Wat direct opvalt is dat zowel de kool- als de bladproductie weinig verschillen. Ook de variatiecoëfficiënten zijn hier vrij laag. Op het eerste zicht lijkt het er dus op dat alle behandelingen een gelijkwaardige (relatief lage) bemesting ontvingen. Behandeling 3, waar enkel minerale kunstmest gebruikt werd, geeft de hoogste bolopbrengst. Deze verschilt wel niet zoveel van de andere objecten, bovendien kreeg deze behandeling iets meer werkzame N dan de andere objecten (door de heterogene samenstelling van VDM en digestaat en de onzekerheid op de analyseresultaten werd ervoor gekozen scherp (dicht tegen, zelfs licht onder de gewasbehoefte) te bemesten zodat een eventueel sterker dan verwachte N-vrijstelling de proefresultaten niet zou verdoezelen). Behandeling 4, een combinatie van varkensdrijfmest, spuiwater en dunne fractie van digestaat geeft de laagste bolopbrengst gecombineerd met een hoge bladopbrengst. De lage bolopbrengst is hier wel voornamelijk te wijten aan 1 van de 3 herhalingen. In de twee andere herhalingen is de bolopbrengst vergelijkbaar met de rest van de proef. Er werd ook geen extra uitval waargenomen. De lagere bolopbrengst is te wijten aan kleinere kolen (in 1 herhaling). Een andere verklaring dan de heterogeniteit van de toegediende organische meststoffen hebben we hiervoor niet. De lage N-opname in zowel blad als kool doet vermoeden dat de bemesting hier te scherp geweest is. Of dit tekort te wijten was aan een algemene lagere bemestingswaarde van de gebruikte meststoffen of een gevolg was van de heterogeniteit van de organische meststoffen valt niet met zekerheid te bepalen. Het feit dat de lagere opbrengst slechts op 1 van de 3 veldjes waargenomen werd, doet vermoeden dat de heterogeniteit van de meststoffen niet uitgesloten mag worden.

5 Minerale N-beschikbaarheid in de bodem en nitraatresidu Tabel 4: Minerale N-beschikbaarheid in de bodem voor bemesten, tijdens de teelt en bij oogst Obj Minerale N beschikbaarheid voor bemesten (11/03/2014) Minerale N - beschikbaarheid tijdens de teelt (9/05/2014) Minerale N-beschikbaarheid bij oogst (16/06/2014) Nitraatresidu NH 4-N NO 3-N NH 4-N NO 3-N NO 3-N NH 4-N(0-90 cm) NO 3-N (0-90 cm) 0-90 cm 0-30 cm cm cm 0-90 cm 0-90 cm 0-30 cm cm cm 0-90 cm a 32 ab 9 ab 17 a 57 a a 48 ab 12 ab 18 a 78 a a 46 ab 12 ab 19 a 77 a a 26 ab 6 b 9 a 41 a a 61 a 17 a 15 a 93 a a 14 ab 9 ab 20 a 44 a a 10 b 10 ab 20 a 40 a a 21 ab 7 ab 13 a 40 a a 21 ab 11 ab 17 a 50 a Gemiddelde VC (%) KWV 5% p-waarde 0,579 0,274 0,268 0,251 0,241 * VC = variatiecoefficient ** KWV = kleinste waardeverschil bij significantieniveau van 5 % In Tabel 4 wordt een overzicht gegeven van de analyseresultaten op de bodemstalen genomen tijdens de proef. Het nitraatresidu bij oogst van de teelt overschreed met uitzondering van behandeling 5 - nergens de drempelwaarde. Voor een bloemkoolteelt is dit op zich al een prestatie (er werd dan ook zeer scherp bemest en in sommige objecten was de opbrengst suboptimaal, hoewel geen significante verschillen waargenomen werden was het onderscheidend vermogen van de test ook zeer laag). In de meeste objecten lag de minerale N bij oogst in de bewortelde zone (0-60 cm) onder het latente N-niveau van 80 kg N/ha. De latente stikstofvoorraad is de minimale hoeveelheid minerale stikstof die in de bewortelde zone aanwezig moet zijn om een optimale groei toe te laten. Uit vergelijking van de opbrengstniveaus van verschillende bemestingsproeven werd een cijfer van 80 kg N/ha vooropgesteld voor een eerste vrucht bloemkool. Dit cijfer is afhankelijk van de algemene bodemvruchtbaarheid (structuur, %C ). Hoe beter de algemene bodemvruchtbaarheid, hoe lager de latente stikstofvoorraad mag zijn. We kunnen er toch van uitgaan dat bij het einde van de teelt in de meeste behandelingen een licht tekort ervaren werd. Bij de tussentijdse staalname op 9/05/2014 merken we ook dat de toegediende minerale stikstof niet uitspoelde naar diepere bodemlagen, maar teruggevonden werd in de bovenste bodemlaag. Bij oogst wordt quasi geen minerale N teruggevonden in de diepste bodemlaag. De toegediende minerale N werd dus opgenomen door de teelt. De toegediende organische meststoffen kunnen wel nog aanleiding geven tot N-vrijstelling via mineralisatie na de oogst, In deze proef werd dit niet opgevolgd. Het voorjaar van 2014 was relatief koud, mineralisatie van stikstof uit bodem organische stof (en de organische fractie van de toegediende meststoffen) kwam dus maar langzaam op gang. Als dan nog eens in rekening gebracht wordt dat de oogstresten van de voorteelt (korrelmaïs) voor hun vertering beslag leggen op een gedeelte van de aanwezige minerale stikstof in de bodem, dan kunnen we besluiten dat de N-vrijstelling via mineralisatie tijdens deze teelt verwaarloosbaar is. Wat uiteraard niet wil zeggen dat er tijdens de tweede vrucht of andere volgteelt geen sterke mineralisatie kan optreden.

6 Leidt het gebruik van spuiwater tot een versnelde daling van de bodem-ph? Er wordt wel eens beweerd dat het gebruik van spuiwater van zure luchtwassers kan leiden tot een versnelde daling van de bodem-ph. Spuiwater is immers voor een gedeelte een afbraakproduct van zwavelzuur. Indien er geen onregelmatigheden optreden bij het afstellen van de zure luchtwasser, is spuiwater nochtans maar een licht zuur product. Het zwavelzuur reageert namelijk met de ammoniak uit de lucht. Een typische ph voor spuiwater van een goed afgestelde luchtwasser is 5-6,5. Dit is minder zuur dan de meeste frisdranken. Bij een slechte afstelling van de luchtwasser kan het zijn dat zuiver zwavelzuur in het spuiwater terechtkomt. In dat geval kan de ph fors lager liggen. Zelfs bij gebruik van spuiwater met een ph van 2,01 (in voorgaande proeven aangelegd door Inagro) werd geen scherpe phdaling waargenomen. De bodem heeft namelijk een buffercapaciteit, bepaald door het organische stofgehalte en het kleigehalte in de bodem die plotse ph schommelingen tegengaat. Tabel 5: ph (H 2 O) waarde gemeten per veldje bij oogst. Object ph 7,13 7,23 7,29 7,15 7,11 7,31 7,22 7,14 7,21 De slechts zeer kleine verschillen tussen de verschillende behandelingen wijzen er in elk geval op dat spuiwaters en de dunne fractie van digestaat de bodem niet meer aanzuren dan minerale meststoffen. Besluit In deze proef werd scherp bemest, rekening houdende met eventuele N-immobilisatie door vertering van de oogstresten van de korrelmaïs van het jaar ervoor zelfs zeer scherp. In vergelijking met de zuiver minerale bemesting werd op objecten met een organische bemesting iets minder werkzame stikstof toegediend. Dit om eventueel sterke N-vrijstellingen op te vangen en zo toch nog verschillen in bemestingswaarde waar te kunnen nemen. De koolopbrengsten lagen iets lager dan optimaal, object 3 gaf de hoogste opbrengst, maar dit object heeft ook de hoogste dosis minerale N gekregen. Opbrengsten van de andere objecten waren vergelijkbaar met de opbrengst van het referentieobject varkensdrijfmest aangevuld met kunstmest (object 1). Object 4 (VDM + spuiwater + DUF digestaat) gaf een lager dan gemiddelde koolopbrengst. Deze lagere opbrengst is volledig te wijten aan de lagere opbrengst op 1 veldje. In object 4 werd ook een lager dan gemiddelde N-opname gemeten, wat er op kan wijzen dat er bij dit object meer dan bij de andere objecten een N-tekort optrad. In het algemeen is het moeilijker om de minerale N-vrijstelling uit organische (varkensdrijfmest, digestaat) meststoffen goed in te schatten vergeleken met minerale meststoffen. Dit neemt niet weg dat organische meststoffen zinvol ingezet kunnen worden in bloemkool. Zeker als tijdens de tweede vrucht gewerkt wordt met een bijbemesting tijdens de teelt op basis van een bodemstaal. Op het moment van staalname is de meeste stikstof uit de organische mest vrijgekomen en kan op basis van het bodemstaal bijgepast worden met minerale N. Bij de oogst was de beschikbaarheid van minerale N in de bewortelde zone bij alle objecten laag tot zeer laag. Er spoelde ook geen N uit naar diepere bodemlagen. De beperkte verschillen in bodem ph tussen de verschillende objecten gemeten bij oogst lijken te suggereren dat het gebruik van spuiwaters geen negatief effect heeft op de bodem ph (toch niet meer dan andere meststoffen). Om dit met zekerheid te kunnen stellen is meerjarig onderzoek nodig. In deze proef werden vrij vergelijkbare resultaten bekomen met zowel spuiwater, dunne fractie van digestaat als minerale kunstmest. Een aandachtspunt voor verder onderzoek is de heterogeniteit in de samenstelling van de gebruikte varkensdrijfmest of digestaat en hoe dit in rekening te brengen bij standaardiseren van vervangscenario s. Tomas Van de Sande, Bart Ryckaert, Anke De Dobbelaere (Inagro, Rumbeke-Beitem) Brecht Annicaert, Erik Meers, Ivona Sigurnjak (Universiteit Gent)

7 Dit onderzoek kadert binnen het ARBOR-project: 'Accelerating Renewable Energies through valorisation of Biogenic Organic Raw material met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling via INTERREG IVB, het Vlaams Energieagentschap (VEA), Agentschap Ondernemen en de provincie West-Vlaanderen.

TOLALG14SPZ_BM08 (Blad)bemestingsproef in najaarsspinazie voor industriële verwerking met voorteelt Tarwe.

TOLALG14SPZ_BM08 (Blad)bemestingsproef in najaarsspinazie voor industriële verwerking met voorteelt Tarwe. TOLALG14SPZ_BM08 (Blad)bemestingsproef in najaarsspinazie voor industriële verwerking met voorteelt Tarwe. Doel Rekening houdende met N-vrijstelling/immobilisatie uit oogstresten van de voorteelt gedeeltelijk

Nadere informatie

Is spuiwater een volwaardig alternatief voor minerale meststoffen in de aardappelteelt?

Is spuiwater een volwaardig alternatief voor minerale meststoffen in de aardappelteelt? Is spuiwater een volwaardig alternatief voor minerale meststoffen in de aardappelteelt? J. Bonnast (BDB), W. Odeurs (BDB) Samenvatting Het optimaliseren van de teelttechniek is een uitdaging voor iedere

Nadere informatie

Opzet veldproeven. Greet Ghekiere, Inagro Céline Vaneeckhaute, Ugent

Opzet veldproeven. Greet Ghekiere, Inagro Céline Vaneeckhaute, Ugent Opzet veldproeven NutriCycle 2012 Greet Ghekiere, Inagro Céline Vaneeckhaute, Ugent doelstellingen Veldexperiment met diverse groene kunstmeststoffen als bijbemesting Taken: Productbemonstering en karakterisatie

Nadere informatie

Aardappelen. Toepassing van spuiwater in aardappelen: wat is het en wat is het waard? Wendy Odeurs, Jan Bries Bodemkundige Dienst van België vzw

Aardappelen. Toepassing van spuiwater in aardappelen: wat is het en wat is het waard? Wendy Odeurs, Jan Bries Bodemkundige Dienst van België vzw Aardappelen Toepassing van spuiwater in aardappelen: wat is het en wat is het waard? Wendy Odeurs, Jan Bries Bodemkundige Dienst van België vzw W. de Croylaan 48-3001 Heverlee Tel 016/310922 Fax 016/224206

Nadere informatie

N-index: wat zeggen de cijfers?

N-index: wat zeggen de cijfers? Beste klant, N-index: wat zeggen de cijfers? U heeft een analyse ontvangen van de Bodemkundige Dienst met bepaling van de N-index en met het bijhorend N-bemestingsadvies. Hieronder vindt u een verduidelijking

Nadere informatie

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud

Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen. Praktijkonderzoek Plant & Omgeving. Inhoud Beproeving mineralenconcentraten en spuiwater in diverse gewassen Resultaten uit onderzoek PPO en andere WUR-instituten Willem van Geel, PPO-AGV, 8-11-2012, Bergeijk Praktijkonderzoek Plant & Omgeving

Nadere informatie

Spuiwater als meststof

Spuiwater als meststof ammoniak NH3 Spuiwater als meststof Greet Ghekiere Bart Ryckaert Met dank aan de inbreng van Sara Van Elsacker & Viooltje Lebuf - VCM zwavelzuur H2SO4 ammoniumsulfaat = spuiwater (NH4)2SO4 1 De samenstelling

Nadere informatie

Groenbemesters. Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging!

Groenbemesters. Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging! Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging! Dit demonstratieproject wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het Departement Landbouw en Visserij

Nadere informatie

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven

Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Commissie Bemesting Grasland en Voedergewassen Tips voor het uitvoeren van bemestingsproeven Inleiding De CBGV baseert haar adviezen bij voorkeur op zoveel mogelijk proefresultaten. Resultaten moeten daarbij

Nadere informatie

Wintergranen : actueel hoge N-reserves

Wintergranen : actueel hoge N-reserves Wintergranen : actueel hoge N-reserves Jan Bries, Davy Vandervelpen, Bodemkundige Dienst van België Na de vorstperiode halfweg januari is op de Bodemkundige Dienst de staalnamecampagne voor de bepaling

Nadere informatie

GROEICURVE VAN EEN TWEEDE VRUCHT BLOEMKOOL

GROEICURVE VAN EEN TWEEDE VRUCHT BLOEMKOOL GROEICURVE VAN EEN TWEEDE VRUCHT BLOEMKOOL Proefcode : OL13 BKBM11 Uitgevoerd in opdracht van: IWT project: IWT-LBO 110766 On-line monitoring en model gebaseerd adviessysteem voor 'Just-ontime' N-bemesting

Nadere informatie

HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN

HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN HUMUSZUREN ALS HULPMIDDEL VOOR DE OPTIMALISATIE VAN OPBRENGST EN KWALITEIT VAN RAAIGRAS BIJ VERMINDERDE BEMESTING Greet Verlinden, Thomas Coussens en Geert Haesaert Hogeschool Gent, Departement Biowetenschappen

Nadere informatie

Groene kunstmestvervangers uit mest & digestaat

Groene kunstmestvervangers uit mest & digestaat Groene kunstmestvervangers uit mest & digestaat Meers, E., Vaneeckhaute, C., Michels, E., Ghekiere, G., Accoe, F., Vanhove, P., Bamelis, L.,Dewilde D., & Tack, F.M.G Studiedag KViV 24-11-2011 OVERZICHT

Nadere informatie

4.17. ORGANISCHE BODEMVERBETERING - LANGE TERMIJNPROEF SEIZOEN 2002 (TWEEDE TEELTJAAR): HERFSTPREI

4.17. ORGANISCHE BODEMVERBETERING - LANGE TERMIJNPROEF SEIZOEN 2002 (TWEEDE TEELTJAAR): HERFSTPREI 4.17. ORGANISCHE BODEMVERBETERING LANGE TERMIJNPROEF SEIZOEN 22 (TWEEDE TEELTJAAR): HERFSTPREI (in samenwerking met de Vlaamse Compostorganisatie, VLACO) DOEL In een lange termijnproef wordt de bodemverbeterende

Nadere informatie

Studie-avond spuiwater. Inhoud 11/03/2015

Studie-avond spuiwater. Inhoud 11/03/2015 Studie-avond spuiwater Viooltje Lebuf Geel 11 maart 2015 Inhoud Wat is spuiwater en waarvoor wordt het gebruikt? Rekenvoorbeeld Luchtwassers: wettelijke verplichtingen Bemesting met spuiwater 2 VCM = Vlaams

Nadere informatie

Stikstofbemesting bij biologische aardappelen

Stikstofbemesting bij biologische aardappelen Stikstofbemesting bij biologische aardappelen A. Beeckman (Inagro), J. Rapol (Inagro), L. Delanote (Inagro) Samenvatting Uit proeven van voorgaande jaren kwam naar voor dat stalmest te traag werkt om optimaal

Nadere informatie

BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS. Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016

BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS. Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016 BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS Albert-Jan Bos Dinsdag 22 november 2016 BEMESTINGSPROEVEN NETWERK MICROVERGISTERS Opbrengstproeven De Marke en Den Eelder 2015 en 2016 Meting NH 3 emissie De Marke

Nadere informatie

Inhoud. Studie-avond spuiwater 16/03/2015

Inhoud. Studie-avond spuiwater 16/03/2015 Inhoud Studie-avond spuiwater Viooltje Lebuf Geel 11 maart 2015 Wat is spuiwater en waarvoor wordt het gebruikt? Rekenvoorbeeld Luchtwassers: wettelijke verplichtingen Bemesting met spuiwater 2 VCM = Vlaams

Nadere informatie

Beperkte bijbemesting volstaat voor goede biologische prei-opbrengst

Beperkte bijbemesting volstaat voor goede biologische prei-opbrengst Beperkte bijbemesting volstaat voor goede biologische prei-opbrengst Lieven Delanote, Annelies Beeckman, Johan Rapol MAP4 legt aan de groentetelers een aantal nieuwe normen en maatregelen inzake bemesting

Nadere informatie

2 BEMESTING WINTERTARWE

2 BEMESTING WINTERTARWE 2 BEMESTING WINTERTARWE 2.1 Bekalking, basisbemesting en stikstofbemesting in wintertarwe W. Odeurs 1, J. Bries 1 Een beredeneerde bemesting is een belangrijke teelttechnische factor voor het bekomen van

Nadere informatie

Strategieën voor graslandbemesting

Strategieën voor graslandbemesting Strategieën voor graslandbemesting Auteurs An Schellekens Joos Latré In samenwerking met Luc Van Dijck 7/04/2014 www.lcvvzw.be 2 / 8 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 5 Effecten van soort van

Nadere informatie

Biologische bloemkool heeft voordeel bij kleine startbemesting: ook verse grasklaver volstaat

Biologische bloemkool heeft voordeel bij kleine startbemesting: ook verse grasklaver volstaat Biologische bloemkool heeft voordeel bij kleine startbemesting: ook verse grasklaver volstaat Annelies Beeckman, Lieven Delanote, Johan Rapol Bij vroege en stikstofbehoevende teelten zoals bloemkool is

Nadere informatie

VOORJAARSBEMESTING IN PREI: EFFECT VAN MAGNESIUM

VOORJAARSBEMESTING IN PREI: EFFECT VAN MAGNESIUM VOORJAARSBEMESTING IN PREI: EFFECT VAN MAGNESIUM Proefcode: OL13 PRBMVJ Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++

Nadere informatie

RIJENBEMESTING BIJ MAÏS: WELKE MESTSTOF KIEZEN?

RIJENBEMESTING BIJ MAÏS: WELKE MESTSTOF KIEZEN? Landbouwcentrum voor Voedergewassen vzw Gegevens uit deze publicatie mogen overgenomen worden mits bronvermelding RIJENBEMESTING BIJ MAÏS: WELKE MESTSTOF KIEZEN? Wendy Odeurs, Jan Bries Bodemkundige Dienst

Nadere informatie

Rijenbemesting en fractioneren 2012

Rijenbemesting en fractioneren 2012 Rijenbemesting en fractioneren 2012 V. De Blauwer (Inagro), J. Bries (BDB), M. Goeminne (PCA) Samenvatting Het nitraatresidu ligt na de teelt van aardappelen vaak te hoog. Aardappelen springen namelijk

Nadere informatie

Maaimeststof: een volwaardig alternatief voor stalmest? Inleiding Doel en context Proefopzet Inagro ILVO (a) (b) Figuur 1 Tabel 1

Maaimeststof: een volwaardig alternatief voor stalmest? Inleiding Doel en context Proefopzet Inagro ILVO (a) (b) Figuur 1 Tabel 1 Maaimeststof: een volwaardig alternatief voor stalmest? Bram Vervisch, Annelies Beeckman, Johan Rapol, Lieven Delanote, Victoria Nelissen, Koen Willekens Inleiding Proeven de voorbije jaren hebben aangetoond

Nadere informatie

GROENBEMESTERS VROEGE ZAAI: OPVOLGING N- VAST- EN VRIJSTELLING

GROENBEMESTERS VROEGE ZAAI: OPVOLGING N- VAST- EN VRIJSTELLING GROENBEMESTERS VROEGE ZAAI: OPVOLGING N- VAST- EN VRIJSTELLING Proefcode : OL09 GRBM01 Uitgevoerd in opdracht van : Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch comité Karreweg

Nadere informatie

Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven

Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven Fractioneren van de stikstofbemesting in aardappelen 6 jaar proeven V. De Blauwer (Inagro), W. Odeurs (BDB), M. Goeminne (PCA) Samenvatting Het is moeilijk voor een teler om het nitraatresidu na de teelt

Nadere informatie

DEMETERtool in de praktijk. Pilootstudie bij 50 Vlaamse landbouwers

DEMETERtool in de praktijk. Pilootstudie bij 50 Vlaamse landbouwers DEMETERtool in de praktijk Pilootstudie bij 50 Vlaamse landbouwers Slotevenement 7 maart 2016 Landbouwbedrijven 50 bedrijven (10 per provincie) op vrijwillige basis verschillende types landbouwbedrijf

Nadere informatie

DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw

DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw DOPERWT vergelijking efficiëntie fungiciden tegen valse meeldauw Vergelijking van de efficiëntie van fungiciden tegen valse meeldauw in groene erwt - eigen onderzoek 1 Efficiëntie van middelen tegen valse

Nadere informatie

LANGE TERMIJNPROEF: ALTERNATIEVE ROTATIES MET NITRAATUITSPOELING VAN DE OOGSTRESTEN BLOEMKOOL VOOR MINDER

LANGE TERMIJNPROEF: ALTERNATIEVE ROTATIES MET NITRAATUITSPOELING VAN DE OOGSTRESTEN BLOEMKOOL VOOR MINDER LANGE TERMIJNPROEF: ALTERNATIEVE ROTATIES MET NITRAATUITSPOELING VAN DE OOGSTRESTEN BLOEMKOOL VOOR MINDER Proefcode : OL12 BKORLT Uitgevoerd in opdracht van: Vlaamse Landmaatschappij (VLM) Project Onderzoek

Nadere informatie

Maïs bemesten: oude principes, nieuwe technieken

Maïs bemesten: oude principes, nieuwe technieken Maïs bemesten: oude principes, nieuwe technieken Auteurs Wendy Odeurs en Jan Bries Joos Latré Dieter Cauffman en Koen Vrancken Jef Verheyen Gert Van de Ven 14/03/2014 www.lcvvzw.be 2 / 13 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Groenbemesters. Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging!

Groenbemesters. Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging! Virtueel proefveldbezoek: Nitraatresidu beheersen in de akkerbouw: een permanente uitdaging! Dit demonstratieproject wordt medegefinancierd door de Europese Unie en het Departement Landbouw en Visserij

Nadere informatie

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans

Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans Demetertool Vlaanderen is open ruimte Bereken voor uw akker- en groentepercelen eenvoudig zelf: de organische koolstofevolutie de stikstof- en fosforbalans LNE Groenbedekker Gele mosterd De online Demetertool

Nadere informatie

BEMESTING WINTERTARWE (Tekst uit LCG-Brochure Granen Oogst 2009)

BEMESTING WINTERTARWE (Tekst uit LCG-Brochure Granen Oogst 2009) BEMESTING WINTERTARWE (Tekst uit LCG-Brochure Granen Oogst 2009) Let wel: de proeven aangelegd door het LCG in 2009 werden uitgevoerd conform de bemestingsnormen die van kracht waren in 2009. Deze bemestingsnormen

Nadere informatie

ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011

ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011 ir. L. Delanote, ir. A. Beeckman PCBT vzw Kruishoutem, 16 maart 2011 De vruchtbaarheid en de biologische activiteit van de bodem worden behouden en verbeterd - Door de teelt van vlinderbloemigen, groenbemesters

Nadere informatie

Aardappelen: meer dynamiek, minder nutriënten

Aardappelen: meer dynamiek, minder nutriënten Aardappelen: meer dynamiek, minder nutriënten 2 maart 27 Ir. Veerle De Blauwer Inhoud Situtatieschets bij aardappelen Toegepaste technieken Resultaten Conclusies Reststikstof Kg NO 3 - N/ha 24 (x12) 25

Nadere informatie

Mestverwerking in De Peel

Mestverwerking in De Peel Mestverwerking in De Peel Mestverwerking Jan van Hoof, Jeanne Stoks, Wim Verbruggen Maart 2012 Agenda Doel van de avond Wat is mest? Wat is het mestprobleem? Waar komt mest vandaan? Hoeveel mest is er?

Nadere informatie

Schoon,zuinig en precies

Schoon,zuinig en precies Schoon,zuinig en precies Koksijde 29 mei 2013 Rijenbemesting : Schoon en Zuinig! Schoon,zuinig en precies: * AFNEMERS VRAGEN EROM: Lage CO2- VOETAFDRUK is vereist * HET LEVERT GELD OP * DE SECTOR HEEFT

Nadere informatie

1) Bodemvruchtbaarheid aardappelpercelen 2) Bladmeststoffen in de aardappelteelt 3) Nitraatresidu 2016

1) Bodemvruchtbaarheid aardappelpercelen 2) Bladmeststoffen in de aardappelteelt 3) Nitraatresidu 2016 1) Bodemvruchtbaarheid aardappelpercelen 2) Bladmeststoffen in de aardappelteelt 3) Nitraatresidu 2016 Jan Bries, Davy Vandervelpen Wendy Odeurs, Jens Bonnast Bodemkundige Dienst van België vzw W. de Croylaan

Nadere informatie

Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken

Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken Mest zo efficiënt mogelijk gebruiken De winterperiode geeft de kans om stil te staan bij het optimale gebruik van de beschikbare mest in het voorjaar. Het is de moeite waard de mest te laten ontleden:

Nadere informatie

INVLOED VAN STARTFOSFATEN OP HET NITRAATRESIDU IN ANDIJVIE

INVLOED VAN STARTFOSFATEN OP HET NITRAATRESIDU IN ANDIJVIE INVLOED VAN STARTFOSFATEN OP HET NITRAATRESIDU IN ANDIJVIE Proefcode : OL12 DTBM02 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg

Nadere informatie

Organische stof in de bodem

Organische stof in de bodem Organische stof in de bodem Theorie C1 Wat is organische stof in de bodem? Organische stof in de bodem bestaat uit materiaal zoals bv. oogst- en plantenresten, compost en mest, maar ook het bodemleven

Nadere informatie

Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt

Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt Pit en steenfruit -project Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt J. Vercammen en A. Gomand Project: Bodemmoeheid bij appel in de bio-teelt. Doelstelling: Nagaan of verschillende Mycorrhiza-preparaten

Nadere informatie

Op weg naar een efficiëntere bemesting

Op weg naar een efficiëntere bemesting Op weg naar een efficiëntere bemesting Op weg naar een efficiëntere bemesting Aanleiding Relevantie en bedoeling Project: aanpak en stand van zaken Taak I: Informatie- en sensibiliseringscampagne Taak

Nadere informatie

Vlaanderen is open ruimte

Vlaanderen is open ruimte Vlaanderen is open ruimte N-bijbemestingsadvies voor vollegrondsgroenten Stikstofbijbemesting van vollegrondsgroenten: waarom? Kenmerkend voor de teelt van vollegrondsgroenten is: - De oogst gebeurt vaak

Nadere informatie

Effluenten van de biologische mestverwerking

Effluenten van de biologische mestverwerking Effluenten van de biologische mestverwerking Bemestingswaarde Gebruik Economisch aspect Bemestingswaarde Samenstelling effluent: kg / 1000 l DS 13,0 Organische stof 3,1 Totale Stikstof 0,21 Ammoniakale

Nadere informatie

BIJBEMESTING IN PREI LATE HERFST

BIJBEMESTING IN PREI LATE HERFST BIJBEMESTING IN PREI LATE HERFST Proefcode: OL14 PRBM02 In opdracht van: Technisch comité PCG vzw Karreweg 6 B-9770 Kruishoutem Tel ++ 32 (0)9 381 86 86 Fax ++ 32 (0)9 381 86 99 pcg@pcgroenteteelt.be Door:

Nadere informatie

Digestaat. Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE

Digestaat. Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE Voor u en het milieu het beste resultaat SPADE Digestaat is een drijfmest die overblijft na het vergisten van mest. Het hoge gehalte aan direct werkzame stikstof en de productie van groene stroom maken

Nadere informatie

Recuperatie van fosfor uit varkensmest en digestaat SAMENVATTING

Recuperatie van fosfor uit varkensmest en digestaat SAMENVATTING Recuperatie van fosfor uit varkensmest en digestaat SAMENVATTING Juli 2015 Dit onderzoek werd uitgevoerd door Fraunhofer IGB, met financiële ondersteuning van EFRO, VEA, Agentschap Ondernemen en de provincie

Nadere informatie

Toepassing van Agro-Vital en Agriton bemestingsproducten in de teelt van zaaiuien.

Toepassing van Agro-Vital en Agriton bemestingsproducten in de teelt van zaaiuien. Toepassing van Agro-Vital en Agriton bemestingsproducten in de teelt van zaaiuien. In opdracht van: Agro-vital/Agriton Molenstraat 10-1, 8391 AJ Noordwolde Fr, The Netherlands Uitgebracht door: N.G. Boot

Nadere informatie

Rijenbemesting in de aardappelteelt

Rijenbemesting in de aardappelteelt Rijenbemesting in de aardappelteelt V. De Blauwer (Inagro), W. Odeurs (BDB), M. Goeminne (PCA) Samenvatting Er komt steeds meer interesse uit de praktijk voor rijenbemesting. In kader van het ADLOdemonstratieproject

Nadere informatie

Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer

Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer Inhoud Gevolgen mestbeleid voor mineralen- en bodembeheer Wim van Dijk PPO, Lelystad Keuze dierlijke mestproducten Dekking PK-behoefte Kunstmestaanvoer Bodemvruchtbaarheid Organische stof Bijdrage dierlijke

Nadere informatie

Workshop Strategisch bemesten met lokale en dierlijke nutriënten uit vergisting. Welkom!

Workshop Strategisch bemesten met lokale en dierlijke nutriënten uit vergisting. Welkom! Workshop Strategisch bemesten met lokale en dierlijke nutriënten uit vergisting Welkom! Hoe werkt vergisting? Biomassa Vast Vloeibaar Biogas Reactor Bedrijf Elektriciteit Warmte WKK Biogas Digestaat (externe

Nadere informatie

Peilgestuurde Drainage Agrarisch waterbeheer 24 juni 2015

Peilgestuurde Drainage Agrarisch waterbeheer 24 juni 2015 Peilgestuurde Drainage Agrarisch waterbeheer 24 juni 2015 Doelstelling Water vertraagd afvoeren d.m.v peilgestuurde drainage - Minder verdroging percelen + aanvullen grondwater - Minder overstromingen

Nadere informatie

Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen

Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen Het beste tijdstip om grasland te vernieuwen Auteur Alex De Vliegher 16/04/2014 www.lcvvzw.be 2 / 7 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 3 Wanneer grasland vernieuwen in het najaar? Wanneer in het voorjaar?...

Nadere informatie

Mestscheiding Annelies Gorissen

Mestscheiding Annelies Gorissen Mestscheiding Annelies Gorissen 16/05/2017, Kinrooi Dunne fractie Rijk aan N & K Drijfmest Rijk aan N, P en K Mestscheider Dikke fractie Rijk aan P Waarom scheiden? Beperken mestafvoer: concentreren van

Nadere informatie

ONDERZAAI GRAS IN BLOEMKOOL: EFFECT OP HET NITRAATRESIDU

ONDERZAAI GRAS IN BLOEMKOOL: EFFECT OP HET NITRAATRESIDU ONDERZAAI GRAS IN BLOEMKOOL: EFFECT OP HET NITRAATRESIDU Proefcode : OL13 BKTTZA Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg

Nadere informatie

3.3 Maïs: Fosfaat Advies voor optimale gewasproductie

3.3 Maïs: Fosfaat Advies voor optimale gewasproductie 3.3 Maïs: Fosfaat De adviesgift voor fosfaat is afhankelijk van de grondsoort, de fosfaattoestand en de gewasbehoefte. Het advies bestaat uit een gewasgericht en een bodemgericht advies. Aan beide adviezen

Nadere informatie

Spuiwater in de praktijk. Tielt, 12 maart 2014

Spuiwater in de praktijk. Tielt, 12 maart 2014 Spuiwater in de praktijk Tielt, 12 maart 2014 Programma Wat is spuiwater? Spuiwater uit chemische luchtwasser Samenstelling spuiwater In welke teelten en op welke manier aanwenden? Rekentool spuiwater

Nadere informatie

SALK groente innovatie fonds. Innovatieve bemesting: Band- en rijbemesting

SALK groente innovatie fonds. Innovatieve bemesting: Band- en rijbemesting SALK groente innovatie fonds Innovatieve bemesting: Band- en rijbemesting Band- en rijbemesting in pompoen Basisbemesting (7d na zaai) Streefwaarde 100E Bijbemesting (7w na zaai) Streefwaarde 100E 1 KAS

Nadere informatie

Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers

Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers Oplossing mestafzet voor de veehouderij in De Liemers Presentatie Ing. Jaap Uenk MAB LTO Noord afdeling De Liemers, 3 november 2010 Inhoud presentatie Ontwikkeling mestsituatie in Nederland Ontwikkeling

Nadere informatie

Mogelijkheid tot ploegloos zaaien van groenten 2014

Mogelijkheid tot ploegloos zaaien van groenten 2014 Mogelijkheid tot ploegloos zaaien van groenten 2014 1 Doel Mogelijkheid nagaan om een ploegloze teelt uit te voeren bij uitzaai van fijne zaden na inwerken van een groenbedekker. Nagaan wat de impact is

Nadere informatie

Bemesting biologisch grasland in perspectief van regionaal gemengd bedrijf

Bemesting biologisch grasland in perspectief van regionaal gemengd bedrijf Bemesting biologisch grasland in perspectief van regionaal gemengd bedrijf Proefnummer: BT11GRK_BEM02-03 Periode: febr okt 2011 Regio: West- en Oost-Vlaanderen inagro vzw Ieperseweg 87 8800 Rumbeke T 051

Nadere informatie

RECUPERATIE EN HERGEBRUIK VAN NUTRIENTEN UIT DIGESTAAT ALS GROENE KUNSTMESTSTOFFEN

RECUPERATIE EN HERGEBRUIK VAN NUTRIENTEN UIT DIGESTAAT ALS GROENE KUNSTMESTSTOFFEN RECUPERATIE EN HERGEBRUIK VAN NUTRIENTEN UIT DIGESTAAT ALS GROENE KUNSTMESTSTOFFEN Vaneeckhaute, C., Meers, E., Michels, E., Tack, F.M.G Studiedag Arbor 16-11-2011 OVERZICHT PRESENTATIE Inleiding: nutriëntoverschot

Nadere informatie

Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs. Inleiding. Rijenbemesting. Plaatsing van meststoffen. Effect van plaatsing

Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs. Inleiding. Rijenbemesting. Plaatsing van meststoffen. Effect van plaatsing Rijenbemesting met drijfmest bij snijmaïs Inleiding Willem van Geel en Gerard Meuffels, PPO-AGV Effect rijenbemesting op mineralenbenutting en gewasgroei stikstof, fosfaat, kali Rijenbemesting met drijfmest

Nadere informatie

Jaarlijks symposium Vlaco vzw, 16 juni 2011 Hof Ter Velden (Baasrode)

Jaarlijks symposium Vlaco vzw, 16 juni 2011 Hof Ter Velden (Baasrode) Eindproducten anaerobe vergisting Inleiding: Vlaco kwaliteitscontrole Wetgeving en normering Wat brengt de toekomst? De staat van digestaat Eindproducten uit de anaerobe vergisting Wim Vanden Auweele Vlaco

Nadere informatie

Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel. 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen

Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel. 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen Begeleidingscommissie Bodem Vredepeel 15 december 2015 Janjo de Haan, Harry Verstegen, Marc Kroonen Programma Mededelingen Eerste resultaten 2015 Teeltseizoen 2015 Opbrengsten Eerste resultaten uitspoelingsmetingen

Nadere informatie

Irrigatie en fertigatie in vollegrondsaardbeien

Irrigatie en fertigatie in vollegrondsaardbeien Aardbeien Irrigatie en fertigatie in vollegrondsaardbeien In het kader van het LA-traject Aansturing van stikstof en water in vollegrondsaardbei voor een duurzame transitie naar verhoogde smaak- en bewaarkwaliteit

Nadere informatie

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016.

Bemesting. Fosfaatgebruiksnormen. Mestwetgeving Wettelijk op maisland: 112 kg N/ha/jaar en bij hoge PW 50 kg P205/ha/jaar 1-2-2016. Even Voorstellen Pascal Kleeven Akkerbouw/vollegrondgroentebedrijf Sinds1999 in dienst bij Vitelia-Agrocultuur Bemesting Wie teelt er maïs? Vragen Wie heeft er een mestmonster? Wie heeft er actuele grondmonsters?

Nadere informatie

Rapport van de voortijdig beëindigde bemestingsproef in hyacinten op kalkrijke zandgrond 2008

Rapport van de voortijdig beëindigde bemestingsproef in hyacinten op kalkrijke zandgrond 2008 Rapport van de voortijdig beëindigde bemestingsproef in hyacinten op kalkrijke zandgrond 2008 Projectnr. 08-7021ORGAplus Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de Europese Unie.

Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de Europese Unie. Rapport I: Inventarisatie van de mestverwerkingactiviteiten in Europa Voor het eerste deel van de studie (Rapport I) werd met behulp van een enquête informatie en data verkregen van mestexperts uit de

Nadere informatie

Sturen van de N-bemesting

Sturen van de N-bemesting Studienamiddag Bodemkundige Dienst van België Meten om te sturen Sturen van de N-bemesting: gedreven door onderzoek, voorlichting en beleid Jan Bries & Davy Vandervelpen BDB Sturen van de N-bemesting Onderzoek

Nadere informatie

Overzicht van 15 jaar mestanalyse door de Bodemkundige Dienst van België

Overzicht van 15 jaar mestanalyse door de Bodemkundige Dienst van België Wat u altijd wilde weten over mest Overzicht van 15 jaar mestanalyse door de Bodemkundige Dienst van België Gino Coppens Een beetje historiek... In de Middeleeuwen kende men de waarde van dierlijke, menselijke

Nadere informatie

Beproeving mineralenconcentraten en dikke fractie op bouwland

Beproeving mineralenconcentraten en dikke fractie op bouwland Beproeving mineralenconcentraten en dikke fractie op bouwland Resultaten 2009 en 2010 W. van Geel, W. van Dijk, R. Wustman en regionale onderzoekers Praktijkonderzoek Plant en Omgeving Inhoud Doel onderzoek

Nadere informatie

Het effect van het toepassen van ORGAplus Sierteelt of Hi-Cal op de opbrengst en maatsortering van tulpen op kalkrijke zavelgrond in 2008

Het effect van het toepassen van ORGAplus Sierteelt of Hi-Cal op de opbrengst en maatsortering van tulpen op kalkrijke zavelgrond in 2008 Het effect van het toepassen van ORGAplus Sierteelt of Hi-Cal op de opbrengst en maatsortering van tulpen op kalkrijke zavelgrond in 2008 Projectnr. 08-7011ORGAplus Alle rechten voorbehouden. Niets uit

Nadere informatie

Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen

Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen. Bemesting Blauwe Bessen Behoefte gewas Verloop in seizoen Sporenelementen Invloed van ph Breedwerpig, fertigatie of controlled release meststoffen? Problemen in de praktijk Nieuw perceel: Grondanalyse voor bepaling P, K, Mg,

Nadere informatie

Organische bemesting en MAP 4 doorheen de biologische kleinfruitsector

Organische bemesting en MAP 4 doorheen de biologische kleinfruitsector Organische bemesting en MAP 4 doorheen de biologische kleinfruitsector Situering In 2011 zorgde de komst van MAP 4 voor heel wat bezorgdheid. Er leefden vele vraagtekens, of en hoe de verstrengde wetgeving

Nadere informatie

WORTEL wortelvliegbestrijding 2015

WORTEL wortelvliegbestrijding 2015 WORTEL wortelvliegbestrijding 2015 1 Bestrijding van de wortelvlieg in wortel opstellen van drempels 1.1 Doel De economische schadedrempels voor de behandeling van wortelvlieg zijn gedurende enige tijd

Nadere informatie

RASSENPROEF CHINESE KOOL VOORJAARSTEELT

RASSENPROEF CHINESE KOOL VOORJAARSTEELT RASSENPROEF CHINESE KOOL VOORJAARSTEELT Proefcode: gb11ckrs01 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem

Nadere informatie

Duurzame drijfmestverwaarding

Duurzame drijfmestverwaarding Duurzame drijfmestverwaarding Workshop Innovatie in mestverwerking en Verwaarding 20 maart 2012 Stijn Schlatmann www.energymatters.nl Even voorstellen: Directeur van Energy Matters (meewerkend voorman)

Nadere informatie

Effect van 14 jaar compostgebruik op de (fysische/biologische) bodemkwaliteit in de akkerbouw

Effect van 14 jaar compostgebruik op de (fysische/biologische) bodemkwaliteit in de akkerbouw Effect van 14 jaar compostgebruik op de (fysische/biologische) bodemkwaliteit in de akkerbouw Annemie Elsen Bodemkundige Dienst van België W. de Croylaan 48 3001 Heverlee Overzicht 14-jarige GFT-compostproef

Nadere informatie

Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen

Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen Hoe maak je een bemestingsplan binnen de gebruiksnormen Natuur en Landschap Pleasure green Milieu Tonnis van Dijk Nutriënten Management Instituut NMI 3 november 2011 Beperkingen in bemesting Europese regelgeving:

Nadere informatie

Beredeneerde bemesting bij tomaat

Beredeneerde bemesting bij tomaat Beschutte teelt -project Beredeneerde bemesting bij tomaat Justine Dewitte Project: Demo: aard en niveau bemesting in biologische teelt trostomaat Doelstelling: De stikstofbemesting (verschillende meststoffen)

Nadere informatie

MAP 5 in de tuinbouw. Wase Tuinders 28/01/2016 Micheline Verhaeghe

MAP 5 in de tuinbouw. Wase Tuinders 28/01/2016 Micheline Verhaeghe MAP 5 in de tuinbouw Wase Tuinders 28/01/2016 Micheline Verhaeghe Inhoud Waarom MAP 5 kwaliteit oppervlakte- en grondwater Werking CVBB MAP 5 in de praktijk Nitraatresidu Focusbedrijven P-klassen Verplichte

Nadere informatie

Karakterisatie eindproducten van biologische verwerking

Karakterisatie eindproducten van biologische verwerking Karakterisatie eindproducten van biologische verwerking 1. Welke zijn de mogelijke eindproducten van biologische verwerking van organisch biologisch afval? Figuur 1 Materialenkringloop van organisch biologisch

Nadere informatie

Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe biologische teelt

Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe biologische teelt Interprovinciaal Proefcentrum voor de Biologische Teelt (P.C.B.T.) v.z.w. Ieperseweg 87 8800 RUMBEKE Tel. : 051/26 14 00, Fax. : 051/24 00 20 Verslag BT03ZTA_RAS01 Topopbrengsten in rassenproef zomertarwe

Nadere informatie

1 Aanduiding van focusgebieden en focusbedrijven

1 Aanduiding van focusgebieden en focusbedrijven MAP V Aanduiding van focusgebieden en focusbedrijven Normen voor stikstofbemesting Normen voor fosforbemesting 1 Aanduiding van focusgebieden en focusbedrijven Gebieden waar de nitraatconcentraties in

Nadere informatie

Toetsing van effecten van toediening van biochar op opbrengst en bodemkwaliteit in meerjarige veldproeven

Toetsing van effecten van toediening van biochar op opbrengst en bodemkwaliteit in meerjarige veldproeven Toetsing van effecten van toediening van biochar op opbrengst en bodemkwaliteit in meerjarige veldproeven J.J. de Haan, D. van Balen & C. Topper (PPO-agv Wageningen UR) M.J.G. de Haas, H. van der Draai

Nadere informatie

RASSENPROEF TOMAAT VOOR VERWERKING IN TUNNEL

RASSENPROEF TOMAAT VOOR VERWERKING IN TUNNEL RASSENPROEF TOMAAT VOOR VERWERKING IN TUNNEL Proefcode: gb12tors02 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem

Nadere informatie

Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs

Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs Bemestingsstrategie voor de teeltcombinatie gras-maïs Auteurs Gert Van de Ven, An Schellekens Wendy Odeurs Joos Latré 14/03/2014 www.lcvvzw.be 2 / 8 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 4 Adviezen...

Nadere informatie

20-4-2015. Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest. Proefopzet. Proefopzet. Verdunde mest

20-4-2015. Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest. Proefopzet. Proefopzet. Verdunde mest 20-4-2015 Enkele resultaten van bemestingsproeven met verdunde en aangezuurde mest Project alternatieve mest aanwendingsmethoden Emissiemetingen verdunde mest Praktijknetwerk microvergisters 9 april 2015

Nadere informatie

Naar 95% benutting van N uit kunstmest. Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad

Naar 95% benutting van N uit kunstmest. Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad Naar 95% benutting van N uit kunstmest Herman de Boer Divisie Veehouderij, Animal Sciences Group (Wageningen UR), Lelystad Opbouw presentatie Hoezo 95% benutting? Waarom nieuw onderzoek aan vloeibare kunstmest?

Nadere informatie

Mineralen op Maat. Mineralen op Maat. Winterbijeenkomsten 5-11-2012. Doelstelling project:

Mineralen op Maat. Mineralen op Maat. Winterbijeenkomsten 5-11-2012. Doelstelling project: Winterbijeenkomsten Dit project wordt medegefinancierd door Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland Ed Boerboom Mineralen op Maat Indeling presentatie:

Nadere informatie

Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC

Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC Kosten/baten-analyse MC-installaties en gebruikerservaringen MC LEI Wageningen UR: Co Daatselaar Aanleiding en doelstellingen onderzoek Veel mest elders af te zetten tegen hoge kosten, druk verlichten

Nadere informatie

23 februari 2015, Gerard Meuffels WUR-PPO. Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland

23 februari 2015, Gerard Meuffels WUR-PPO. Europees Landbouwfonds voor plattelandsontwikkeling: Europa investeert in zijn platteland 23 februari 2015, Gerard Meuffels WUR-PPO Rijenbemesting Betere benutting van nutriënten en verkleinen van het risico van uitspoeling / afstroming Kunstmeststoffen reeds gangbare praktijk (o.a. mais) Stikstof:

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Visie en activiteiten KUMAC B.V. Even voorstellen: John Van Paassen

Visie en activiteiten KUMAC B.V. Even voorstellen: John Van Paassen 3/24/ CONFERENTIE Een nieuwe markt voor mest. Woensdag 16 maart Prov. Admin. Centrum, Gent Van drijfmest naar kunstmest door John van Paassen, Kumac 1 Kumac B.V. Lupinenweg 8a 5753 SC Deurne T: 0493-312721

Nadere informatie

RODE BIET RASSENPROEF VERSE MARKT

RODE BIET RASSENPROEF VERSE MARKT RODE BIET RASSENPROEF VERSE MARKT Proefcode: OL11 RBRS01 Uitgevoerd in opdracht van: Provinciaal Proefcentrum voor de Groenteteelt Oost-Vlaanderen vzw Technisch Comité Karreweg 6 9770 Kruishoutem Tel ++

Nadere informatie

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN

WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN WAT U MOET WETEN OVER STIKSTOF VRAGEN EN ANTWOORDEN Masterplan Mineralenmanagement Meer met minder stikstof De vraagstukken rondom de voedselzekerheid voor een groeiende wereldbevolking en de afnemende

Nadere informatie