Groningen Digitaal. Op weg naar een moderne dienstverlenende provincie! Strategisch ICT-beleidsplan

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Groningen Digitaal. Op weg naar een moderne dienstverlenende provincie! Strategisch ICT-beleidsplan 2007-2009"

Transcriptie

1 Strategisch ICT-beleidsplan Groningen Digitaal Op weg naar een moderne dienstverlenende provincie! Datum : 26 februari 2007 Versie : 1.01 Status : Definitief 1 van 42

2 Inhoudsopgave Voorwoord...3 Management samenvatting Inleiding Aanleiding en achtergrond Opbouw document Werkwijze Strategie en beleid Visie Strategie Doelstellingen Beleidsthema s strategisch ICT-beleid Consequenties van geformuleerde ambities Relevante ontwikkelingen voor het ICT-beleid van de provincie Groningen Inleiding Externe ontwikkelingen Interne ontwikkelingen Technologische ontwikkelingen Evaluatie strategisch ICT-beleid Inleiding Behaalde resultaten Gebruik van het instrument "Strategisch ICT-beleidsplan" Aandachtspunten ICT-beleid ICT-functie Inleiding Management & Organisatie Infrastructuur Processen Mensen & Cultuur Aandachtspunten ICT-beleid Architectuur en informatiebeveiliging Inleiding Architectuur Informatiebeveiliging Financiën Inleiding Financiën Ontwikkeling formatie Dekking Conclusie Bijlage I Bijlage II Bijlage III Geraadpleegde bronnen Toelichting ontwikkelingen elektronische (andere) overheid Toelichting huisvesting en ICT infrastructuur 2 van 42

3 Voorwoord Op 19 maart 2003 is het Strategisch ICT-beleidsplan door Provinciale Staten van de provincie Groningen goedgekeurd. Die beleidsperiode, waarin veel goede resultaten zijn behaald loopt eind dit jaar af. Dit is de aanleiding voor de totstandkoming van het ICT-beleidsplan Het plan heeft als titel 'Grondig' meegekregen. Het betreft een samentrekking van 'Groningen Digitaal' om de relatie met ICT aan te geven voor de provincie Groningen als organisatie. Verder slaat "Grondig" op de gekozen aanpak voor de totstandkoming van dit ICT-beleidsplan, maar tegelijkertijd ook op de manier waarop we als provinciale organisatie te werk willen gaan bij het realiseren van onze ambities. Daarbij willen we optimaal de mogelijkheden van ICT benutten. Met dit ICT-beleidsplan anticiperen we verder op een aantal nieuwe ontwikkelingen die zowel extern als intern spelen. Tevens zetten we de ingeslagen weg (met bijvoorbeeld digitalisering)van het ICT-beleid voort in de verdere ontwikkeling van een slagvaardige, transparante overheid die niet naar de bekende weg vraagt en die doet wat ze zegt als het gaat om dienstverlening. College van Gedeputeerde Staten Provincie Groningen September van 42

4 Management samenvatting Inleiding De uitvoeringsperiode van het ICT beleidsplan (RIO) loopt ten einde. Daarnaast zijn er tal van ontwikkelingen en ambities waardoor de provincie haar strategisch ICT beleid voor de periode wil herijken. Het resultaat daarvan is Grondig, een samentrekking van Groningen Digitaal. Grondig is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de provinciale organisatie. Met een groot aantal leden van Provinciale Staten (PS), de Commissaris van de Koningin, het Managementteam van de provincie Groningen (MT) en met alle afdelingshoofden en diverse medewerkers is in verschillende sessies gesproken over de ervaringen van de afgelopen jaren, de ontwikkelingen die de provincie Groningen op zich af ziet komen, de wijze waarop de provincie Groningen ICT wil gebruiken om haar doelstellingen te realiseren, de beleidsthema's en de concrete projecten die de komende jaren moeten worden uitgevoerd. Het door de provincie Groningen te voeren ICT-beleid is met Elo Grunn 1, E-provincies 2 en een aantal andere provincies (Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Brabant) besproken. Visie Vanuit de samenleving wordt van provincies verwacht dat ze een krachtige overheid is, die de samenleving centraal stelt én slagvaardig en transparant is, dienstverlening levert zoals ze belooft en niet bureaucratisch is. Daarvoor is het noodzakelijk om beter te luisteren naar burgers en afdelingsoverstijgend meer samen te werken. Een huisvestingsconcept (Metamorfose) dat daarbij aan sluit is reeds ontwikkeld. Een belangrijke randvoorwaarde is de ontwikkeling van de informatievoorziening. Daarnaast wordt de samenleving steeds complexer en pluriformer. Dit vraagt om een andere aanpak van maatschappelijke vraagstukken/beleidsproblemen. Anticiperend op die andere aanpak stelt de rijksoverheid al basisvoorzieningen (basisregistraties, burgerservicenummer etc.) beschikbaar die overheidsbreed worden ingezet. Burgers, bedrijven en instellingen nemen via verschillende kanalen producten en diensten van de provincie af en dragen bij aan beleidsvorming. Daarnaast levert de provincie een bijdrage aan de dienstverlening van andere overheidsorganisaties waarmee in een keten samengewerkt wordt. Het leveren van diensten is het resultaat van uit te voeren processen. De wijze waarop dit gebeurt bepaalt in hoge mate de kwaliteit van die dienstverlening. De provincie Groningen wil doen wat ze beloofd in het provinciale handvest voor dienstverlening en kent daarom hoge prioriteit toe aan dienstverlening. Van de provinciale overheid wordt een toegevoegde waarde gevraagd. Essentieel hierbij is het aangaan van (tijdelijke) verbanden met publieke en private partijen en het opereren in netwerken, soms zonder van te voren precies te weten welke rol en taak wij als provinciale overheid te vervullen hebben. Wij zullen ons meer begeven in allerlei arena's en zullen meer gaan experimenteren met andere vormen van sturing (autonomie, zelfsturing, partnership, decentrale verantwoordelijkheid). Er spelen steeds meer ontwikkelingen die gemeenteoverstijgend zijn en waar een regierol van de provincie gevraagd wordt (voorbeeld). De provincie zal op deze ontwikkeling moeten inspelen. Strategie De andere aanpak houdt in dat we meer klantgericht, resultaatgericht en omgevingsgericht moeten werken. De behoeften van de klant zijn belangrijk. We willen als organisatie kwaliteit leveren. Veranderingen in de maatschappij en de technologie gaan steeds sneller. We krijgen regelmatig te maken met nieuwe regels of wijzigingen op bestaande regels die we moeten inpassen in onze processen. Wij moeten daar flexibel op in kunnen spelen. Administratieve organisatie (AO) alleen is niet toereikend om al deze regels, eisen, normen en criteria te beheersen. Om het proces met al zijn afhankelijkheden te kunnen beheersen is verdere ontwikkeling van een integrale, procesgerichte werkwijze nodig. Hiertoe is het noodzakelijk dat de (onderliggende) werkprocessen duidelijk beschreven zijn en op een efficiënte en effectieve wijze gestuurd en beheerd worden. Duidelijk moet zijn wie verantwoordelijk is en voor welk deel van het proces. 1 Samenwerkingsverband Vereniging Groninger gemeenten, provincie Groningen en twee waterschappen 2 Samenwerkingsverband van provincies in de ontwikkeling naar een elektronische overheid 4 van 42

5 We moeten inzetten op nieuwe vormen van (integraal) werken gericht op thema's, projecten, gebieden, programma's en gericht op uitvoering van beleid. Daarnaast zullen, we de regie blijven voeren op belangrijke bovengemeentelijke beleidsprocessen in en met de regio en, waar mogelijk, ook daarbuiten. Vorig jaar, in de tussenrapportage van het ICT-beleidsplan , is melding gemaakt van twee voor de provincie relevante ontwikkelingen die worden gezien als kans om de dienstverlening in kwaliteit te doen toenemen: digitalisering en basisregistraties. Digitalisering levert een belangrijke bijdrage aan het transparanter maken van de dienstverleningsprocessen. Daardoor wordt uiteindelijk de kwaliteit van dienstverlening hoger. Het programma 'Andere Overheid' draag tevens bij aan betere dienstverlening: gegevens die eenmalig door burger of bedrijf zijn verstrekt, moet de overheid zelf goed ontsluiten zodat die door elke overheidsorganisatie hergebruikt kan worden. Dit ontlast burgers en bedrijven. In de streefbeelden 2010 die door het MT zijn opgesteld, zijn naast de thema's beleid en strategie, management, financiën en medewerkers, ook de thema's informatie en processen opgenomen. Daarmee wordt de onderlinge samenhang van deze onderwerpen aangegeven. In de processen van de provincie Groningen is informatie het centrale middel om beslissingen te kunnen nemen. Daarom zal informatie optimaal toegankelijk moeten zijn om daarmee te kunnen sturen. Dienstverleningsnormen zoals die in het provinciale handvest voor dienstverlening staan kunnen meetbaar gemaakt worden (prestatie-indicatoren) waardoor de organisatie kan sturen om de processen zo effectief en efficiënt mogelijk uit te voeren. Benodigde ICT-voorzieningen zullen daarvoor optimaal ingezet moeten worden. Voorwaarde daarvoor is dat de organisatie de bijdrage van ICT daaraan op waarde weet te schatten, en daarop gaat sturen. Doelstellingen Belangrijke doelstellingen die de provincie Groningen met Grondig wil bereiken zijn: Verbeteren van de dienstverlening, externe en interne communicatie, samenwerking, bedrijfsvoering en het uitwisselen van kennis en informatie; Bieden van een raamwerk voor toekomstige ontwikkelingen, realiseren van samenhang in de uit te voeren ICT-projecten en daarmee het voorkomen van ad-hoc oplossingen en desinvesteringen; Het gebruik van ICT voor het realiseren van organisatie(-ontwikkelings)doelstellingen. Om uitvoering te geven aan de genoemde doelstellingen zijn een aantal beleidsthema's benoemd met bijbehorende ambities: Beleidsthema s Ambities Dienstverlening 65% van de dienstverlening via elektronische weg in 2008, in 2010 alle dienstverlening Digitalisering primaire werkprocessen (subsidies, vergunningen, GSstukkenstroom, facturenstroom). Daarvan zijn in 2010 minimaal12 processen gedigitaliseerd Verbetering externe dienstverlening hand in hand met digitalisering processen Alle primaire processen binnen de provincie Groningen zijn beschreven en actueel FileNet inzetten als hét voertuig voor digitalisering Externe en interne communicatie Verder toepassen van interactieve beleidsvorming. Voor alle majeure beleidsnota s die tot 2010 worden opgesteld, vindt interactieve beleidsvorming plaats Transparantie zonder dat het bestuurlijk besluitvormingstraject in gevaar komt Voor interne communicatie-uitingen geldt: digitaal, tenzij... Van de externe communicatie wordt 90% digitaal afgehandeld Bedrijfsvoering Optimaliseren flexibel werken Verdere inrichting managementinformatie. Op basis van prestatie-indicatoren wordt voor alle afdelingen binnen de provincie Groningen een management dashboard gerealiseerd Digitalisering van informatiedragers voor Voor 2010 zijn alle dynamische documenten gedigitaliseerd Van alle digitaal aanwezige informatie is 80% voorzien, waar relevant, van een geografische referentie Alle interne formulieren zijn gedigitaliseerd 5 van 42

6 Kennis en informatie Nadere oriëntatie op ontwikkeling naar een netwerkorganisatie Inzet flexibel systeem t.b.v. kennismanagement Behoud kennis bij natuurlijke uitstroom medewerkers Samenwerking/ ketenintegratie Actieve participatie in Elo Grunn Standaardisatie en afspraken met belangrijkste ketenpartners Invoering nieuwe omgevingsvergunning voor 2010 Invulling geven aan principe van no wrong door Architectuur Verdere ontwikkeling bedrijfs- en informatiearchitectuur Beheer en onderhoud bestaande ICT-architectuur Koploper binnen provincies op gebied architectuur ten bate van samenhang en voorkomen van desinvesteringen Actieve bijdrage aan de aansluiting van eigen architectuur op de Nederlandse Overheids Referentie Architectuur (NORA) ICT-besturing / ontwikkeling vraagzijde informatievoorziening Ontwikkelen vraagzijde ICT-functie. De afdeling ICT werkt voor 2010 op het niveau klantgericht (zie ook pagina 31) De gehanteerde thema s en ambities bouwen voor een substantieel deel voort op hetgeen in het strategisch ICT-beleidsplan reeds in gang in gezet. In de afgelopen periode is veel bereikt. De provincie Groningen heeft een moderne ICT-infrastructuur, een professionele ICTafdeling en de organisatie is in algemene zin zeer tevreden over de wijze waarop ICT-diensten worden aangeboden. Meer dan in de afgelopen periode krijgt samenwerking tussen de provincie Groningen en andere organisaties (gemeenten, waterschappen, bedrijven) aandacht. Daarnaast krijgen de processen, de wijze waarop ze zijn ingericht, hoe ze worden uitgevoerd en hoe daarop wordt gestuurd (procesmanagement) nadrukkelijk de aandacht. De belangrijkste externe ontwikkelingen die van invloed zijn op "Grondig" zijn de sterkere nadruk op samenwerking tussen overheidsorganisaties om digitale dienstverlening mogelijk te maken, de verdergaande ontwikkeling naar de elektronische overheid (o.a. tot uitdrukking komend in de bestuurlijke 3 Verklaring Betere dienstverlening, minder administratieve lasten met de elektronische overheid van 18 april 2006) en het afleggen van verantwoording aan de politiek, bestuur en maatschappij. Intern gaat het vooral om de toepassing van een nieuwe werkplekconcept voor de provincie Groningen en digitalisering van interne werkprocessen. Evaluatie ICT-beleid en stand van zaken van de ICT-functie Evaluatie van het ICT-beleid van de afgelopen laat de volgende aandachtspunten zien: In de afgelopen jaren is een verschuiving te zien van de aandacht van technologie naar een focus op het gebruik van ICT om beleids- en bedrijfsprocessen te verbeteren (organisatiefocus. Deze verandering is het best te typeren als: Van kostenpost naar waardetoevoeging ; Deze verandering naar het realiseren van meer organisatiefocus is kan het best worden ondersteund door een meer vraaggestuurd (door de interne klanten van de ICT-afdeling gestuurd) ICT-beleid; Succesvolle projecten uit de periode laten zien dat de slaagkans van projecten aanmerkelijk toeneemt als naast aandacht voor techniek ook de aspecten management en organisatie, processen en mensen en cultuur voldoende aandacht krijgen; Door het opnieuw introduceren van ICT-jaarprogramma s kan er sneller op nieuwe wensen vanuit afdelingen worden ingespeeld; In de afgelopen periode zijn taken, verantwoordelijken & bevoegdheden van de diverse relevante rollen (o.a. opdrachtgever, opdrachtnemer, functioneel beheerder, projectleider) duidelijker gedefinieerd. In de komende periode kunnen deze rollen nog verder worden ontwikkeld; ICT krijgt steeds meer impact op het werken van alle medewerkers van de provincie Groningen op alle niveaus. Voortdurende aandacht voor communicatie over het ICT-beleid is nodig om iedereen in deze verder ontwikkeling mee te nemen. 3 Op 18 april 2006 is en verklaring getekend door vertegenwoordigers van het rijk (Balkenende, Pechthold), provincies (Franssen), gemeenten (Deetman) en waterschappen (Schaap) om de ontwikkeling van de elektronische overheid kracht bij te zetten. 6 van 42

7 Vanuit de beschrijving van de stand van zaken van de ICT-functie dienen zich de volgende aandachtspunten aan voor "Grondig": De vraagzijde binnen de provinciale organisatie bevindt zich in een ontwikkeling naar een hoger volwassenheidsniveau. De vraagzijde zal meer en meer de te leveren producten en diensten en bijbehorende niveaus van dienstverlening van de afdeling ICT gaan bepalen; De verdere introductie van procesgericht werken binnen de organisatie is een noodzakelijke voorwaarde voor het welslagen van de digitalisering van interne werkprocessen en zal een stevige cultuurverandering met zich mee brengen; Het nader uitwerken van de benodigde competenties voor functioneel beheerders, opdrachtgevers en opdrachtnemers en het aanbieden van de benodigde opleidingen om deze competenties (verder) te ontwikkelen verdient aandacht in de periode Bij de uitvoering van het strategisch ICT-beleid zal rekening worden gehouden met een tweetal ontwikkelingen die in de afgelopen periode zijn ontwikkeld, ICT-architectuur en informatiebeveiliging. Deze (steeds breder wordende) ontwikkelingen hebben een randvoorwaardelijk karakter en zijn uitgangspunten bij de realisatie van het ICT-beleid omdat daarmee desinvesteringen kunnen worden voorkomen (ICT-architectuur). Daarnaast zorgt de provincie dat de vertrouwelijkheid, de integriteit en continuïteit van informatie geborgd wordt (informatiebeveiliging) Financiën In het onderstaand overzicht is de meerjarenbegroting opgenomen voor de boekjaren 2007 tot en met De totale begroting sluit naadloos aan bij de overzichten uit het ICT beleidsplan De uitvoering van het strategisch ICT-beleidsplan is gerealiseerd binnen budget. Op basis van de nu beschikbare informatie lijkt het dat in de komende beleidsperiode voldoende budget beschikbaar zal zijn. Op basis van jaarlijkse informatieplannen zal aangegeven worden welke consequenties nieuwe ontwikkelingen met zich meebrengen. Onderstaand overzicht sluit aan op de gehanteerde overzichten uit het vorige ICT-beleidsplan. Dekking Overige apparaatskosten ICT meerjarenbeleid Totaal dekking Begroting Exploitatie en beheer: Cluster Beheer Technische infrastructuur Cluster Technisch Applicatiebeheer- en ondersteuning Cluster Helpdesk Overige Clusters Totaal exploitatie- en beheer Vervangingen (hardware) Totaal begroting Beschikbaar voor projecten van 42

8 1 Inleiding 1.1 Aanleiding en achtergrond Het Strategisch ICT-beleidsplan van de provincie Groningen loopt in 2006 ten einde. Reden om het ICT-beleid op te stellen voor de periode ICT is door de jaren heen uitgegroeid tot een strategisch middel dat ingezet wordt om organisatiedoelstellingen te realiseren. Voor de provincie Groningen ligt hier sterk de nadruk op. De provincie Groningen wil ICT gebruiken om de ontwikkeling naar een moderne, dienstverlenende provincie te ondersteunen. Dit vraagt meer flexibiliteit in de uitvoering van het ICT-beleidsplan dan in de voorgaande periode het geval is geweest. De noodzaak tot meer flexibiliteit wordt nog eens extra onderstreept door de snelle ontwikkelingen op ICT-gebied die het ook lastiger maken voor een lange periode vooruit te plannen. In de afgelopen periode was sprake van een vaststaand uitvoeringsprogramma over vier jaar, waaraan is vastgehouden. Door middel van een driejarig ICT-beleidsplan en het gebruik van jaarlijkse informatieplannen, gevoed door de afdelingen van de provinciale organisatie, zal de benodigde flexibiliteit worden aangebracht in de beleidsperiode Het nieuwe ICT-beleid wordt gepresenteerd onder de naam "Grondig": op weg naar een moderne dienstverlenende provincie!. 1.2 Opbouw document Het ICT-beleidsplan kent de volgende opbouw: Hoofdstuk 1 is de inleiding; Hoofdstuk 2 schetst de beleidsthema's en ambities Hoofdstuk 3 schetst de in- en externe en technologische ontwikkelingen die van belang zijn voor het ICT-beleid. Hierin komen de doelstellingen en ambities van de provincie Groningen naar voren; Hoofdstuk 4 bevat de evaluatie van het strategisch ICT-beleidsplan Om het strategisch ICT-beleid goed vorm te geven worden leerpunten uit de afgelopen periode meegenomen; Hoofdstuk 5 geeft inzicht in de stand van zaken van de ICT-functie binnen de provincie Groningen en de aandachtspunten voor de periode ; Hoofdstuk 6 gaat in de op de Architectuur en informatiebeveiliging ICT-architectuur geeft richting aan het geheel van ICT-voorzieningen waarmee de provincie Groningen in staat wordt gesteld haar ambities en doelstellingen te verwezenlijken; Hoofdstuk 7 schetst de uitvoering van het programma "Grondig" inclusief de hiervoor benodigde middelen. 1.3 Werkwijze Grondig is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de provinciale organisatie. ICT moet immers bijdragen aan effectiever en efficiënter functioneren van de organisatie. Met een aantal leden van Provinciale Staten (PS), de Commissaris van de Koningin, het Managementteam van de provincie Groningen (MT), alle afdelingshoofden en diverse medewerkers is in verschillende sessies gesproken over de ervaringen van de afgelopen jaren, de ontwikkelingen die de provincie Groningen op zich af ziet komen, de wijze waarop de provincie Groningen ICT wil gebruiken om haar doelstellingen te realiseren, de beleidsthema's en de concrete projecten die de komende jaren moeten worden uitgevoerd. De geïnventariseerde projecten zijn gerangschikt op basis van 3 criteria: toegevoegde waarde (kosten/baten) voor de provincie Groningen, gemak van implementatie, en 'wettelijke' verplichtingen. Deze projecten zijn terug te vinden in de projectenportefeuille "Grondig" is met Elo Grunn 4, E-provincies 5 en een aantal andere provincies (Zuid-Holland, Utrecht en Noord-Brabant) besproken. Veel van de ontwikkelingen binnen de provincie Groningen zijn herkenbaar bij andere provincies. De externe consultatie heeft de juiste richting van de ingeslagen weg die in dit document wordt geschetst nadrukkelijk bevestigd. 4 Samenwerkingsverband Vereniging Groninger gemeenten, provincie Groningen en twee waterschappen 5 Samenwerkingsverband van provincies in de ontwikkeling naar een elektronische overheid 8 van 42

9 2 Strategie en beleid 2.1 Visie Vanuit de samenleving wordt van provincies verwacht dat ze een krachtige overheid is, die de samenleving centraal stelt én slagvaardig en transparant is, dienstverlening levert zoals ze belooft en niet bureaucratisch is. Daarvoor is het noodzakelijk om beter te luisteren naar burgers en afdelingsoverstijgend meer samen te werken. Een huisvestingsconcept (Metamorfose) dat daarbij aan sluit is reeds ontwikkeld. Een belangrijke randvoorwaarde is de ontwikkeling van de informatievoorziening. Daarnaast wordt de samenleving steeds complexer en pluriformer. Dit vraagt om een andere aanpak van maatschappelijke vraagstukken/beleidsproblemen. Anticiperend op die andere aanpak stelt de rijksoverheid al basisvoorzieningen (basisregistraties, burgerservicenummer etc.) beschikbaar die overheidsbreed worden ingezet. Burgers, bedrijven en instellingen nemen via verschillende kanalen producten en diensten van de provincie af en dragen bij aan beleidsvorming. Daarnaast levert de provincie een bijdrage aan de dienstverlening van andere overheidsorganisaties waarmee in een keten samengewerkt wordt. Het leveren van diensten is het resultaat van uit te voeren processen. De wijze waarop dit gebeurt bepaalt in hoge mate de kwaliteit van die dienstverlening. De provincie Groningen wil doen wat ze beloofd in het provinciale handvest voor dienstverlening en kent daarom hoge prioriteit toe aan dienstverlening. Van de provinciale overheid wordt een toegevoegde waarde gevraagd. Essentieel hierbij is het aangaan van (tijdelijke) verbanden met publieke en private partijen en het opereren in netwerken, soms zonder van te voren precies te weten welke rol en taak wij als provinciale overheid te vervullen hebben. Wij zullen ons meer begeven in allerlei arena's en zullen meer gaan experimenteren met andere vormen van sturing (autonomie, zelfsturing, partnership, decentrale verantwoordelijkheid). Er spelen steeds meer ontwikkelingen die gemeenteoverstijgend zijn en waar een regierol van de provincie gevraagd wordt (voorbeeld). De provincie zal op deze ontwikkeling moeten inspelen. 2.2 Strategie De andere aanpak houdt in dat we meer klantgericht, resultaatgericht en omgevingsgericht moeten werken. De behoeften van de klant zijn belangrijk. We willen als organisatie kwaliteit leveren. Veranderingen in de maatschappij en de technologie gaan steeds sneller. We krijgen regelmatig te maken met nieuwe regels of wijzigingen op bestaande regels die we moeten inpassen in onze processen. Wij moeten daar flexibel op in kunnen spelen. Administratieve organisatie (AO) alleen is niet toereikend om al deze regels, eisen, normen en criteria te beheersen. Om het proces met al zijn afhankelijkheden te kunnen beheersen is verdere ontwikkeling van een integrale, procesgerichte werkwijze nodig. Hiertoe is het noodzakelijk dat de (onderliggende) werkprocessen duidelijk beschreven zijn en op een efficiënte en effectieve wijze gestuurd en beheerd worden. Duidelijk moet zijn wie verantwoordelijk is en voor welk deel van het proces. We moeten inzetten op nieuwe vormen van (integraal) werken gericht op thema's, projecten, gebieden, programma's en gericht op uitvoering van beleid. Daarnaast zullen, we de regie blijven voeren op belangrijke bovengemeentelijke beleidsprocessen in en met de regio en, waar mogelijk, ook daarbuiten. Vorig jaar, in de tussenrapportage van het ICT-beleidsplan , is melding gemaakt van twee voor de provincie relevante ontwikkelingen die worden gezien als kans om de dienstverlening in kwaliteit te doen toenemen: digitalisering en basisregistraties. Digitalisering levert een belangrijke bijdrage aan het transparanter maken van de dienstverleningsprocessen. Daardoor wordt uiteindelijk de kwaliteit van dienstverlening hoger. Het programma 'Andere Overheid' draag tevens bij aan betere dienstverlening: gegevens die eenmalig door burger of bedrijf zijn verstrekt, moet de overheid zelf goed ontsluiten zodat die door elke overheidsorganisatie hergebruikt kan worden. Dit ontlast burgers en bedrijven. In de streefbeelden 2010 die door het MT zijn opgesteld, zijn naast de thema's beleid en strategie, management, financiën en medewerkers, ook de thema's informatie en processen opgenomen. Daarmee wordt de onderlinge samenhang van deze onderwerpen aangegeven. In de processen van 9 van 42

10 de provincie Groningen is informatie het centrale middel om beslissingen te kunnen nemen. Daarom zal informatie optimaal toegankelijk moeten zijn om daarmee te kunnen sturen. Dienstverleningsnormen zoals die in het provinciale handvest voor dienstverlening staan kunnen meetbaar gemaakt worden (prestatie-indicatoren) waardoor de organisatie kan sturen om de processen zo effectief en efficiënt mogelijk uit te voeren. Benodigde ICT-voorzieningen zullen daarvoor optimaal ingezet moeten worden. Voorwaarde daarvoor is dat de organisatie de bijdrage van ICT daaraan op waarde weet te schatten, en daarop gaat sturen. 2.3 Doelstellingen Belangrijke doelstellingen die de provincie Groningen met Grondig wil bereiken zijn: Verbeteren van de dienstverlening, externe en interne communicatie, samenwerking, bedrijfsvoering en het uitwisselen van kennis en informatie; Bieden van een raamwerk voor toekomstige ontwikkelingen, realiseren van samenhang in de uit te voeren ICT-projecten en daarmee het voorkomen van ad-hoc oplossingen en desinvesteringen. Het gebruik van ICT voor het realiseren van organisatie(-ontwikkelings)doelstellingen; Om uitvoering te geven aan de genoemde doelstellingen zijn de beleidsthema's Dienstverlening, Externe en interne communicatie, Samenwerking/ketenintegratie, Bedrijfsvoering, Kennis en Informatie, Architectuur en ICT-besturing/ontwikkeling vraagzijde informatievoorziening" benoemd. De gehanteerde thema s bouwen voor een substantieel deel voort op hetgeen in het strategisch ICTbeleidsplan reeds in gang in gezet. Echter, meer dan in de afgelopen periode, krijgt samenwerking tussen de provincie Groningen en andere organisaties (gemeenten, waterschappen, bedrijven) aandacht. Daarnaast krijgen de processen, de wijze waarop ze zijn ingericht, hoe ze worden uitgevoerd en hoe daarop wordt gestuurd (procesmanagement) nadrukkelijk de aandacht. In de volgende paragraaf worden deze beleidsthema's verder toegelicht. 2.4 Beleidsthema s strategisch ICT-beleid Dienstverlening 'Burgers en bedrijven willen zaken met de overheid eenvoudig kunnen regelen waar en wanneer het hun uitkomt. Daarom verbeteren overheden gezamenlijk de dienstverlening met slimme en betrouwbare ICT-oplossingen.' Dit is de kernboodschap van overheidsorganisaties die deelnemen aan de communicatiestrategie van de e-overheid. Bron: Naast informatie via internet zijn burgers, bedrijven en andere overheidsorganisaties vooral geïnteresseerd in dienstverlening. Zaken doen met de overheid via het internet. In 2005 is hiervoor de provinciale producten- en dienstencatalogus beschikbaar gekomen. De komende periode zal in het teken staan van het daadwerkelijk realiseren van elektronische diensten. In dit ICT-beleidsplan krijgt dit thema de hoogste prioriteit. Het thema dienstverlening kent een nauwe samenhang met digitalisering. De provincie Groningen heeft voor een strategie gekozen, waarbij externe dienstverlening en digitalisering van interne processen in samenhang worden uitgevoerd. In het kader van het Actieprogramma Andere Overheid is afgesproken 65% van de dienstverlening van overheidsorganisaties in 2007 digitaal te laten verlopen. De provincie Groningen werkt hier van harte aan mee. Dienstverlening is het eindresultaat van processen. De wijze waarop die processen worden uitgevoerd is bepalend voor de kwaliteit van die dienstverlening. Daarom zal procesmanagement in de komende drie jaar nadrukkelijk aandacht krijgen. Als belangrijk voertuig voor het digitaliseren van de interne werkprocessen binnen de provincie Groningen is een keuze gemaakt voor het ''enterprise content management''-systeem FileNet. Dit systeem zal worden ingezet voor alle te digitaliseren processen. De te digitaliseren processen zullen niet meer zonder dit systeem uitgevoerd kunnen worden. Anders dan in het verleden vormt Filenet de belangrijkste pijler in de informatievoorziening. Dit vergt een andere zienswijze over inbedding ervan binnen de provinciale organisatie. Naast aandacht voor continuïteit is er ook aandacht nodig voor de kennis en capaciteit voor procesontwerp, -analyse en inrichting. Op dit moment is er onvoldoende kennis van 10 van 42

11 procesontwerp en -analyse binnen de organisatie aanwezig. In de uitvoering van digitaliseringsprojecten zal die expertise echter onontbeerlijk zijn. Enerzijds aan de kant van procesontwerp, anderzijds aan de kant van de inrichting van de bedrijfsprocessen in het op FileNet gebaseerde systeem. Momenteel wordt die kennis betrokken van externe leveranciers. Het systeem wordt breed binnen de provinciale organisatie ingezet en daarom is interne expertise nodig. Om projecten met lagere kosten uit te voeren en minder afhankelijk te zijn van leveranciers voor de digitalisering van processen en is kennisopbouw over procesontwerp en -analyse in de eigen organisatie noodzakelijk. Dit vergt de inzet van extra menskracht; het alternatief is dat projecten aanzienlijk hogere kosten met zich meebrengen. Daarnaast wordt bewerkstelligd dat interne mensen (mensen met kennis van de organisatie) betrokken zijn bij het procesontwerp en inrichting ervan waardoor sneller ingespeeld kan worden op wensen en eisen vanuit de organisatie Externe en interne communicatie Bodeminformatie op internet Henk Kruiter uit Arnhem komt thuis met goed nieuws. Hij heeft promotie gekregen! De functie waar hij al zo lang op zat te wachten, heeft hij eindelijk kunnen bemachtigen. Consequentie is dat de familie Kruiter moet verhuizen naar Groningen. Gelukkig zien zowel mevrouw als de drie kinderen Kruiter graag het avontuur tegemoet en zetten ze de voorbereidingen in gang. Na een aantal weken intensief zoeken en onderhandelen hebben ze al het, ogenschijnlijk, ideale huis gevonden. Groot genoeg voor het hele gezin, gelegen in een rustige omgeving en voorzien van een flinke lap grond. De familie is enthousiast en besluit het de onderhandelingen in te gaan. Terwijl de onderhandelingen gaande zijn, bezoekt Henk de site Hij vindt er boeiende informatie over zijn nieuwe woonomgeving. Op één van de pagina's ziet hij de banner 'bodeminformatie' staan. Hij klikt erop en tikt het adres van zijn toekomstige nieuwe huis in. Hij leest dat er vroeger op de plek van het huis een bedrijf heeft gezeten dat de bodem in de buurt van het huis vervuild heeft. De bodem is nog steeds matig verontreinigd maar overschrijdt niet de interventiewaarde. Henk belt de gemeente om navraag te doen of deze verontreiniging ook risico's geeft. De gemeente stelt Henk gerust en geeft aan dat bij het huidige gebruik geen risico's aanwezig zijn. Henk is blij dat deze informatie op actieve wijze openbaar wordt gemaakt voor zowel burgers als bedrijven. Hij besluit gelijk actie te ondernemen en belt de makelaar. Binnen een paar weken heeft de familie Kruiter de koop van het huis gesloten. Nu wonen ze alweer een aantal maanden in hun nieuwe huis en kan Henk met een gerust hart gaan slapen. Met dank aan de bodeminformatie op provinciegroningen.nl en de navraag bij de gemeente. Internettechnologie heeft de in- en externe communicatie van bedrijven en overheidsorganisaties de laatste jaren ingrijpend veranderd. Internet biedt de mogelijkheid tot actieve openbaarmaking van informatie richting burgers en bedrijven. Er is op dit gebied de afgelopen jaren al veel gerealiseerd binnen de provincie Groningen. Denk aan: bodeminformatie, risicokaart en de portal Groningen.nl. Het gebruik en de verdere ontwikkeling van de provinciale website zal de komende jaren onverminderd hoog op de agenda staan. Daarbij zal het gebruik van het instrument 'interactieve beleidsvorming' een belangrijk aandachtspunt zijn. Intern is de aandacht vooral uitgegaan naar de vervanging van het bestaande intranet. Het is nu zaak het gebruik van het nieuwe intranet verder te stimuleren. Voor veel interne communicatie-uitingen zal het intranet het eerste aangewezen kanaal zijn. Hierbij hanteert provincie Groningen het principe digitaal, tenzij Samenwerking/ketenintegratie Vanaf medio jaren negentig is veel energie van overheidsorganisaties gericht geweest op het realiseren van de één-loket-gedachte. Op dit moment is daar een andere filosofie voor in de plaats gekomen. Die van de 'no wrong door'. De klant/burger moet bij alle loketten de juiste informatie krijgen en daarvoor moet de overheid haar processen in kaart brengen en met elkaar verbinden. ICT is hierbij een belangrijke katalysator gebleken om de onderlinge samenwerking tussen verschillende overheden te versterken. De uitwisseling van gegevens binnen een keten betekent koppeling van systemen van verschillende organisaties die in een keten participeren. Wie bijvoorbeeld een huis, 11 van 42

12 fabriek of schuur wil bouwen, verbouwen, oprichten of gebruiken, krijgt te maken met veel vergunningen en voorschriften voor wonen, ruimte en milieu. Met elk hun eigen criteria, procedures, ambtelijke loketten, afhandelingstermijnen, leges en toezichthouders. Het Ministerie van VROM wil de verschillende vergunningen zoveel mogelijk samenvoegen in de omgevingsvergunning. Deze kan bij één loket worden aangevraagd. Er gaat één procedure voor gelden waarop één besluit volgt. Voor beroep tegen dat besluit komt één procedure. VROM wil de omgevingsvergunning in 2007 wettelijk geregeld hebben. Een jaar later gaan gemeenten en provincies met de nieuwe vergunning werken. Voor het realiseren van het omgevingsloket is samenwerking/ketenintegratie een essentiële voorwaarde. Standaardisatie en het maken van goede onderlinge afspraken zijn hierbij de sleutelbegrippen. De omgevingsvergunning is een voorbeeld waar slechts door middel van samenwerking tussen verschillende (niveau s van) overheidsorganisaties de gewenste dienstverlening richting burgers en bedrijven kan worden geboden. Andere voorbeelden van samenwerking/ketenintegratie zijn: Digitale Uitwisseling Ruimtelijke Plannen (DURP). Het maken en herzien van ruimtelijke plannen wordt een stuk eenvoudiger. Het verkeer tussen overheden onderling en met instanties die gegevens leveren, gaat sneller en er worden minder fouten gemaakt. Uiteindelijk zullen alle plannen in de ruimtelijke ordening (en de data hiervoor) digitaal kunnen worden gepresenteerd en uitgewisseld; Risicokaart. De nieuwe publieke Risicokaart Groningen is op 28 februari 2006 op het internet gepubliceerd. De professionele Risicokaart zal beschikbaar gesteld worden aan de professionele gebruikers als hulpverleningsdiensten en gemeenten; Jeugdzorg. De veelheid aan formulieren in de jeugdzorg kan vervangen worden door een Elektronisch Cliënten Dossier (ECD) als de ICT-systemen van de verschillende zorginstellingen goed op elkaar zijn afgestemd. Klanten hoeven dan nog maar één keer op één plek hun verhaal te doen. De provincie Groningen zal de komende jaren actief blijven participeren binnen de interprovinciale samenwerkingsverbanden IOG-nfo en binnen het programma e-provincies Bedrijfsvoering Digitaal bestemmingsplan Toekomst Jaap Kooistra, beleidsmedewerker bij de gemeente Bellingwedde is bezig met een onderzoek om een landbouwgebied in de regio Westerwolde te bestemmen als natuurgebied. Het beoogde gebied ligt net buiten de vesting van Bourtange. Via het digitale streekplan van de provincie onderzoekt Kooistra of het plan strijdig is met het provinciaal beleid. Hij projecteert de ruimtelijke plannen van de provincie Groningen op de kaart van de gemeente. Het onderzoek wordt positief afgesloten en Burgemeester en Wethouders van Bellingwedde stellen het bestemmingsplan van de omgeving van Bourtange in ontwerp vast. Het plan ligt nu ter advisering bij onder andere de provincie. Anne Houweling, beleidsmedewerker Ruimtelijke Plannen bij de provincie Groningen, ontvangt een met daarin het ontwerpbestemmingsplan. Via de link in de gaat ze naar de databank van de gemeente en raadpleegt daar het betreffende plan inclusief kaarten. Zonder dat er papier aan te pas komt kan Anne het plan van de gemeente toetsen aan het digitale streekplan van de provincie. Binnen een week krijgt Jaap Kooistra te horen of het plan goedgekeurd is door de provincie. De afgelopen jaren zijn diverse informatiesystemen die de bedrijfsvoering ondersteunen van de provincie Groningen vervangen. Er is een nieuw facilitair management informatie systeem geïmplementeerd. Van het financiële systeem (Coda) is een volledige nieuwe versie in gebruik genomen. Op het gebied van elektronisch inkopen en contractbeheer zijn de eerste studies uitgevoerd welke tot een pakketselectie hebben geleid. Dit zal de komende jaren tot implementaties moeten leiden. Daarbij zal veel aandacht uitgaan naar de processen waaraan deze informatiesystemen ondersteunend zijn. Er is nagedacht over hoe management informatie beter voor afdelingshoofden beschikbaar kan komen. Het aanbieden van betrouwbare management informatie blijft een belangrijk 12 van 42

13 aandachtspunt. Binnen de afdeling Verkeer & Vervoer is een pilot uitgevoerd. In de pilot is een strategiekaart met prestatie-indicatoren gekoppeld aan afdelingsresultaten. Het leggen van verbanden tussen de afdelingsresultaten en provinciale processen bevordert de bewustwording in procesgericht denken. Eind 2006 wordt op grond van de behaalde resultaten een keuze gemaakt voor een provincie brede invoering van de werkwijze Kennis en informatie Kennismanagement is een onderwerp dat iedereen binnen de provincie Groningen raakt. Het lastige is echter dat kennis niet zichtbaar is. Wat wel zichtbaar is, zijn de kennisdragers: mensen, documenten, machines en computers. Onder de gecoördineerde besturing van deze vier kennisdragers wordt kennismanagement verstaan, waarbij er drie hoofdactiviteiten te onderscheiden zijn: 1. Inventariseren, analyseren, plannen en beheren van kennis; 2. Realiseren van een lerende organisatie met zaken als communicatie en kennisspreiding; 3. Creëren van nieuwe producten, diensten of productieprocessen. Bij de eerste activiteit speelt met name de afdeling IV een grote rol, want zij stelt de organisatie in staat om de kennis te registreren. Dit is des te pregnanter gezien de voorziene uitstroom van provinciale medewerkers, en daarmee de behoefte om kennis te verankeren en door te geven aan de nieuwe generatie medewerkers. Bij de tweede activiteit speelt de afdeling P&O een rol want zij stimuleert het delen van kennis tussen de medewerkers. De beide activiteiten worden door ICT middelen ondersteund door een geordend en toegankelijk digitaal archief, door een open elektronische leeromgeving om kennis vast te leggen en tenslotte door een digitale werkomgeving ter beschikking te stellen zodat de medewerkers tezamen informatie kunnen creëren, delen, taken definiëren, discussies opzetten en projectteams definiëren. Deze digitale werkomgeving is de opmaat voor de derde activiteit, waarmee de provincie een goede uitgangspositie heeft om kennisdeling mogelijk te maken binnen haar (externe) netwerk. Daarmee kan de provincie Groningen invulling geven aan haar initiërende en innoverende regierol. Daarnaast wordt het steeds belangrijker om informatie te combineren met andere informatie. Informatie staat immers zelden nog op zichzelf. De toepassingsmogelijkheid van geografische informatie systemen (GIS) daarbij wordt steeds meer onderkent, mede gevoed door het succes van Google Earth. Vrijwel alle kerntaken van de provincie zijn gericht op zaken die fysiek of virtueel ergens in de provincie 'liggen'. Daarom bevatten de meeste bedrijfsprocessen ook geo-informatie en speelt GIS een belangrijke rol als instrument in de processen. En als informatie van zichzelf geen ruimtelijke component kent (een document in ProMIS of een nieuwsbericht op de website) dan kan een geografische aanduiding of referentie worden toegevoegd als meta-informatie kenmerk. In dat geval wordt het mogelijk verschillende soorten informatie te combineren in een interactieve kaart (E-Atlas) en er ruimtelijke analyses mee uit te voeren. Niet alleen verbetert dit de ontsluiting van informatie maar verhoogt ook het rendement van de provinciale informatie Architectuur De provincie Groningen heeft veel aandacht besteed aan de ontwikkeling van architectuur op het gebied van ICT infrastructuur en informatiesystemen. Het belangrijke voordeel is dat hiermee een raamwerk wordt geboden voor toekomstige ontwikkelingen en investeringen op ICT-gebied. De komende jaren zal naast onderhoud en beheer van de ICT-architectuur aandacht worden gegeven aan de ontwikkeling van de proces- en informatiearchitectuur. Nevenstaande afbeelding geeft weer dat er verbanden zijn tussen de vier deelaspecten van architectuur. Een aanpassing in het bedrijfsproces kan uiteindelijk leiden tot wijzigingen in de ICT infrastructuur. Daarmee is duidelijk dat het bedrijfsproces leidend is voor de inrichting van de informatievoorziening. Om de informatievoorziening optimaal op orde te hebben vraagt het nadrukkelijk inzicht in de verbanden tussen de aangegeven Bedrijfs processen Architectuur Informatie processen Informatie systemen ICT infrastructuur 13 van 42

14 aspectgebieden. Dat betekent dat bedrijfsprocessen in kaart moeten worden gebracht, welke informatieprocessen deze bedrijfsprocessen voeden en hoe de informatiesystemen bijdragen, c.q. zouden moeten bijdrage aan deze informatieprocessen. De inrichting van de ICT infrastructuur vloeit daaruit voort. Om dit inzicht te krijgen, maar ook te behouden zal een informatiearchitect aangesteld moeten worden. Dit zal leiden tot lagere projectkosten, omdat verbanden reeds voorhanden zijn en er geen nader onderzoek nodig is. De provincie Groningen heeft binnen provincies in Nederland een koploperspositie op het gebied van architectuur opgebouwd. Deze wil zij de komende jaren behouden. Tevens wil de provincie Groningen een actieve rol spelen bij de aansluiting van haar eigen architectuur op de Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA). In het verband van e-provincies wordt hierop tevens actie ondernomen. Nederlandse Overheid Referentie Architectuur (NORA) De NORA bevat inrichtingsprincipes van de elektronische overheid. Bij een naadloze verbinding tussen samenwerkende overheidsorganisaties dienen veel aspecten goed op elkaar te worden afgestemd. De NORA faciliteert dit door het aanbieden van een set van multilaterale inrichtingsprincipes. De inrichtingsprincipes hebben betrekking op zaken als onder meer: het harmoniseren van gegevens; het harmoniseren van berichten - zowel inhoudelijk als wat betreft de technische verpakking ; het maken van afspraken over datacommunicatieprotocollen; het afstemmen van de voorkeuren in fysieke netwerken; het gemeenschappelijk gebruik van gegevens; het afstemmen van werkprocessen, zodat deze voor burgers en bedrijven ogenschijnlijk naadloos doorlopen (ketenintegratie); het nemen van solide maatregelen in het kader van informatiebeveiliging en privacy, enz ICT-besturing / ontwikkeling vraagzijde informatievoorziening ICT-besturing is het managen van vraag naar en aanbod van ICT binnen een organisatie. Binnen de provincie Groningen is het aanbod van ICT gecentraliseerd binnen de afdeling ICT. De afdeling Informatievoorziening speelt een rol in het aanbod van informatievoorziening. Uit een evaluatie van het ICT is gebleken dat de ontwikkeling van de informatievoorziening tevens een ontwikkeling van de vraagzijde (organisatie) vergt. De afdeling ICT moet daarbij meer vraaggestuurd werken. De verkenning naar hoe deze vraagsturing aan te brengen is reeds in gang gezet. "Grondig" zal onder regie van het MT worden uitgevoerd. De inrichting daarvan zal volgens onderstaande afbeelding geschieden. Grondig PS / GS Managementteam Stuurgroep Overige projecten Grondig afstemming Stuurgroep Digitalisering Staf Beleid & Uitvoeringsbegeleiding Projectleider Projectleider Project Werkplek Project Management info. voorziening Etc. Project GS stukkenstroom Project Subsidies Etc. 14 van 42

15 2.4.8 Informatieplannen In onderstaande afbeelding worden de beleidsthema's en ambities nog eens overzichtelijk weergegeven. De realisatie van die ambities middels projecten wordt weergegeven in jaarlijkse informatieplannen. Daarin wordt onderbouwd aangegeven welke projecten worden uitgevoerd in het eerstvolgende jaar. Daarnaast wordt een doorkijk gegeven naar de uit te voeren projecten in de twee daaropvolgende jaren. De daarbij genoemde projecten kennen een hogere mate van onzekerheid dan de projecten voor het eerstvolgende jaar, als gevolg van voortschrijdend inzicht. Beleidsthema s Ambities Dienstverlening 65% van de dienstverlening via elektronische weg in 2008, in 2010 alle dienstverlening Digitalisering primaire werkprocessen (subsidies, vergunningen, GSstukkenstroom, facturenstroom). Daarvan zijn in 2010 minimaal12 processen gedigitaliseerd Verbetering externe dienstverlening hand in hand met digitalisering processen Alle primaire processen binnen de provincie Groningen zijn beschreven en actueel FileNet inzetten als hét voertuig voor digitalisering Externe en interne communicatie Verder toepassen van interactieve beleidsvorming. Voor alle majeure beleidsnota s die tot 2010 worden opgesteld, vindt interactieve beleidsvorming plaats Transparantie zonder dat het bestuurlijk besluitvormingstraject in gevaar komt Voor interne communicatie-uitingen geldt: digitaal, tenzij... Van de externe communicatie wordt 90% digitaal afgehandeld Bedrijfsvoering Optimaliseren flexibel werken Verdere inrichting managementinformatie. Op basis van prestatie-indicatoren wordt voor alle afdelingen binnen de provincie Groningen een management dashboard gerealiseerd Digitalisering van informatiedragers voor Voor 2010 zijn alle dynamische documenten gedigitaliseerd Van alle digitaal aanwezige informatie is 80% voorzien, waar relevant, van een geografische referentie Alle interne formulieren zijn gedigitaliseerd Kennis en informatie Nadere oriëntatie op ontwikkeling naar een netwerkorganisatie Inzet flexibel systeem t.b.v. kennismanagement Behoud kennis bij natuurlijke uitstroom medewerkers Samenwerking/ ketenintegratie Actieve participatie in Elo Grunn Standaardisatie en afspraken met belangrijkste ketenpartners Invoering nieuwe omgevingsvergunning voor 2010 Invulling geven aan principe van no wrong door Architectuur Verdere ontwikkeling bedrijfs- en informatiearchitectuur Beheer en onderhoud bestaande ICT-architectuur Koploper binnen provincies op gebied architectuur ten bate van samenhang en voorkomen van desinvesteringen Actieve bijdrage aan de aansluiting van eigen architectuur op de Nederlandse Overheids Referentie Architectuur (NORA) ICT-besturing / ontwikkeling vraagzijde informatievoorziening Ontwikkelen vraagzijde ICT-functie. De afdeling ICT werkt voor 2010 op het niveau klantgericht (zie ook pagina 31) 15 van 42

16 2.5 Consequenties van geformuleerde ambities Het realiseren van de geformuleerde ambities is het gevolg van dynamisch samenspel van vier aspectgebieden, zoals in nevenstaande figuur is afgebeeld, die uiteindelijk leiden tot het leveren van prestaties. Het gaat daarbij om 'management en organisatie', 'processen', 'mensen en cultuur' en 'infrastructuur'. Het formuleren van ambities heeft daarom ook gevolgen voor alle vier gebieden. Het neerzetten van infrastructuur, waaronder ook informatievoorziening valt, is daarbij relatief nog het meest eenvoudig. Medewerkers zullen deze informatievoorziening in overeenstemming met de uit te voeren processen op een juiste manier moeten weten te gebruiken. Voorwaarde daarvoor is dat de organisatie daarvoor op een optimale manier is ingericht. Wanneer er zich veranderingen voordoen in één van de vier aspectgebieden, leidt dit automatisch tot veranderingen in andere aspectgebieden. De provincie zal als gevolg van verspreid beschikbare kennis (buiten en binnen de organisatie), die nodig is voor het nemen van juiste beslissingen meer en meer opereren in netwerken om die kennis te vergaren. Dat vereist dat we meer en meer samen gaan werken, zowel in- als extern. Flexibeler huisvesting past beter bij het werken in netwerken, het samen werken. Dat vereist dat informatie breed toegankelijk zal moeten zijn (digitalisering documenten, 75% in 2010). Daarnaast wil de provincie Groningen dat haar dienstverlening van hoge kwaliteit is, gegeven de geformuleerde normen in het handvest van dienstverlening. Voor het doorvoeren van verbeteringen daarop is meer oriëntatie op processen nodig, zodanig dat processen goed beschreven zijn, dat wijzigingen daarop sneller zijn uit te voeren en dat de informatievoorziening zo is ingericht dat de organisatie in staat is om adequaat te kunnen rapporteren en sturen. De procesoriëntatie is de schakel tussen de juiste dingen doen (strategie en effectiviteit ) en de dingen juist doen (efficiency). Het verder ontwikkelen van procesoriëntatie heeft consequenties voor de overige drie aspectgebieden. Management en organisatie Het MT, als eindverantwoordelijke, benoemt ICT als strategisch en integraal onderwerp voor sturing door managers. Er zel een verkenning nodig zijn naar hoe de organisatiesturing zich dient te ontwikkelen gezien de aandacht voor processen. De afdeling ICT moet zicht hebben op de vraag vanuit de afdelingen. Afdelingen bepalen zelf op basis van integrale afwegingen welke diensten onder welke condities van de afdeling ICT worden afgenomen. Daarvoor is enerzijds een ontwikkeling van de vraagsturing voor de afdeling ICT nodig. Anderzijds moet worden nagedacht over hoe de organisatie zich daarvoor moet ontwikkelen aan de aanbodzijde. We moeten besluiten welke ICT kennis (functioneel beheerder, projectleiders, inrichting informatievoorziening) we centraal of juist decentraal gaan beleggen en welke waarde we er aan toekennen. Hoe dan ook moet hier extra menskracht voor vrijgemaakt worden, bij de afdelingen of bij de afdeling ICT. Daarnaast dient duidelijkheid te komen m.b.t. taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden: 'wie doet wat' en 'wie is verantwoordelijk'. Dit betekent dat de aangegeven functies en rollen beschreven en belegd moeten worden. Resultaat moet zijn dat provinciale taken efficiënt en effectief worden uitgevoerd. Eigendom en beheer van afdelingsoverschrijdende processen moeten vastgelegd worden, in relatie met de lijnverantwoordelijkheid. Voorbeeld is het proces rondom subsidieaanvragen. Dit speelt zowel bij CW als bij EZ. Het is hetzelfde proces, maar met andere (eind)verantwoordelijken. De 16 van 42

17 rollen van proceseigenaar en procesmanager moeten duidelijk beschreven worden, en er moeten afspraken gemaakt worden rondom verantwoordelijkheid voor de processen. Voor efficiënt en effectief uitvoeren van processen is het nodig om prestatie-indicatoren vast te stellen, werkinstructies te maken, controle op naleving van de werkinstructies, risicomaatregelen te benoemen indien processen niet voldoen aan vastgestelde normen. Daarnaast zullen er periodiek van evaluaties en audits nodig zijn. Mensen en cultuur De positionering en het beleggen van taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de diverse rollen (opdrachtgever, opdrachtnemer, functioneel beheerder, projectleider) en de benodigde competenties moeten worden beschreven, mede om de toekomstige organisatie te beschrijven in gewenst gedrag. Met het beschrijven van processen worden eind- en deelverantwoordelijkheden bij medewerkers belegd. Medewerkers moeten hierop aangesproken kunnen worden. Infrastructuur Om processen goed te kunnen beschrijven en beheren en om de procesverantwoordelijken aan te kunnen spreken, zijn prestatie-indicatoren nodig. Hiervoor kunnen we aanhaken bij de strategiekaarten die iedere afdeling op termijn moet hebben. De informatievoorziening moet daarvoor voor elke afdeling optimaal worden ingericht. Anticiperend op het nieuwe huisvestingsconcept zal de informatievoorziening op adequate wijze daarbij aan moeten sluiten. Een belangrijk kenmerk van het concept is we 'papierarm' gaan werken. Daarvoor is het nodig dat informatie die nu nog alleen fysiek toegankelijk is, digitaal beschikbaar gesteld moet zijn. Werkplekken zijn niet meer persoonsgebonden, maar moeten voor flexibel gebruik worden ingericht. Dat vraagt de nodige aanpassingen van de ICT-infrastructuur (tijd- en plaatsongebonden toegang tot het provinciale netwerk, aanpassen printomgeving). Conclusie Er is ontwikkeling nodig op een aantal vlakken zoals hierboven aangegeven. Voor het einde van 2006 zullen de nodige activiteiten worden ondernomen waardoor duidelijk wordt wat de gewenste ontwikkelingsrichting is. 17 van 42

18 3 Relevante ontwikkelingen voor het ICT-beleid van de provincie Groningen 3.1 Inleiding In dit hoofdstuk komen de ontwikkelingen aan bod die de komende jaren van invloed zullen zijn op het ICT-beleid van de provincie Groningen. Er wordt hierbij een onderscheid gemaakt tussen externe, interne en technologische ontwikkelingen. 3.2 Externe ontwikkelingen Intermediaire rol provincie en samenwerking Samenwerking tussen gemeente en provincie Annelies Haak uit Zuidhorn heeft altijd veel bewondering gehad voor haar buurvrouw. Mevrouw de Jonge is namelijk al sinds 1980 lid van de plaatselijke belangenvereniging en zet zich met hart en ziel in voor de buurt. Zo is onder leiding van mevrouw de Jonge een eigen buurthuis tot stand gekomen, hebben de jongeren een eigen plek gekregen binnen Zuidhorn en is de verkeerssituatie verbeterd. Momenteel is zij voorzitter van de belangenvereniging en is zij de stuwende en inspirerende kracht van de vereniging. Vanwege haar maatschappelijke betrokkenheid en inzet vindt Annelies dat haar buurvrouw een lintje verdient en dient een aanvraag in bij de gemeente Zuidhorn. De burgemeester brengt advies uit over het voorstel en doet een suggestie voor de soort en hoogte van de onderscheiding. Vervolgens wordt de provincie Groningen om een oordeel gevraagd. Via het DecoratieAanvraagInformatieSysteem (DAISY), waar zowel de gemeente als de provincie op aangesloten zijn, wordt de aanvraag door de Commissaris van de Koningin getoetst en deze stuurt de aanvraag naar het Kapittel voor de Civiele Orden. Via het Kapittel gaat de aanvraag naar de betrokken minister. Deze minister beslist uiteindelijk positief over de aanvraag van Annelies. Vier maanden later ontvangt Annelies, voorafgaand aan de formele bevestiging, een met daarin de mededeling dat de aanvraag is goedgekeurd. Op Koninginnedag heeft mevrouw De Jonge haar lintje in ontvangst mogen nemen van de burgemeester van Zuidhorn tijdens de zogenaamde 'lintjesregen'. Zonder dat Annelies het weet hebben al deze instanties samengewerkt om de aanvraag te toetsen met als resultaat dat mevrouw de Jonge onderscheiden wordt in de Orde van Oranje-Nassau. De intermediaire rol van de provincie is aan het veranderen. Steeds vaker spelen er ontwikkelingen en vragen bij gemeenten die het schaalniveau van gemeenten te boven gaan. De provincie gaat op die ontwikkelingen inspelen door een meer faciliterende rol richting gemeenten te gaan vervullen. Naast deze vorm van samenwerking gaat de provincie partnerships aan om uitvoering te geven aan projecten. Voorbeelden daarvan in de afgelopen jaren zijn Meerstad en de Blauwe Stad. Bij (keten-) samenwerking tussen verschillende overheidsorganisaties zal uitwisseling van gegevens soepel dienen te verlopen (bijvoorbeeld voor de Omgevingsvergunning). Ook is het noodzakelijk voor de verschillende betrokken partijen wederzijds inzicht te hebben in hoe processen verlopen. Een apart aandachtspunt bij samenwerking is de wijze waarop dossiervorming plaatsvindt. Vanuit overwegingen van transparantie dient inzichtelijk te zijn welke organisatie welke delen van een bepaald dossier beheert. 18 van 42

19 3.2.2 Andere Overheid c.q. elektronische dienstverlening Ontwikkeling van digitale dienstverlening Erwin van den Belt uit Appingedam wil graag het boerenbedrijf van zijn vader overnemen. Zijn vader is een tijd ziek geweest en daardoor ligt er veel achterstallig werk. Erwin gaat aan de slag met de administratie en al gauw komt hij erachter dat een aantal milieuvergunningen niet meer geldig zijn. Hoe kan hij dit nu het snelst oplossen? Via de site van de provincie Groningen komt hij terecht bij de diensten- en productencatalogus. Naast een pagina vol informatie over milieuvergunningen vindt hij een lijst met contactgegevens en links naar andere, relevante sites. Hij klikt nog even naar de site van de Kamer van Koophandel waar hij informatie vindt over de aanvraagprocedure. Via de lijst met contactgegevens weet hij al snel de goede persoon te vinden en kan hij de aanvraagprocedure starten. Toekomst Enkele jaren later moet Erwin opnieuw zijn milieuvergunningen wijzigen. Hij surft weer naar de site van de provincie Groningen en gaat naar de diensten- en productencatalogus. Deze keer kan hij zijn aanvraag digitaal doen. Nadat hij zich via zijn DigID heeft geïdentificeerd, worden al zijn gegevens voor-ingevuld op het elektronisch formulier weergegeven en stuurt hij dit formulier rechtstreeks naar de goede contactpersoon bij de provincie. De provincie ontvangt zijn aanvraag in haar vergunningenproces en nadat een ontvangstbevestiging is verstuurd, wordt het behandelproces automatisch in gang gezet. Het door het Kabinet opgestarte programma Andere Overheid werkt aan een krachtige overheid, die de samenleving centraal stelt én slagvaardig is. Het actieprogramma omvat verbeteracties en initiatieven rond de thema's: betere dienstverlening, minder bureaucratie en slagvaardige organisatie. Om het belang aan te geven van de doelstellingen van dit programma is op 18 april 2006 op het hoogste politieke niveau een verklaring getekend door het Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen. In die verklaring wordt met nadruk nog eens aangegeven welke prioriteiten er voor provincies moeten gelden. Het gaat dan voornamelijk om aansluiting op de volgende basisvoorzieningen, die vrijwel allemaal een wettelijke basis kennen: Basisregisters GBA 6, Nieuw Handelsregister, BAG 7, Eigendommen (Kadaster), Kaarten Authenticatievoorzieningen DigiD en in het verlengde daarvan enik 8 Koppelingsnummers: Burgerservicenummer (BSN) en Bedrijven en instellingen nummer (BIN) Bedrijvenloket en de e-formulierenvoorziening Betere dienstverlening, minder administratieve lasten met de elektronische overheid Op 18 april 2006 hebben minister Pechtold, Franssen (IPO), Deetman (VNG) en Schaap (UvW) in een bestuurlijk overleg de verklaring "Betere dienstverlening, minder administratieve lasten met de elektronische overheid" vastgesteld en ondertekend. Samen zullen zij de komende jaren 55,5 miljoen euro gaan investeren in het digitale traject dat voor verbetering van de dienstverlening aan burgers en bedrijven moet gaan zorgen. Toegevoegd aan de verklaring is de eerste uitvoeringsagenda, waarin o.a. het digitale omgevingsloket wordt genoemd. Het omgevingsloket waarvan sprake is in het kader van de Wet Algemene Bepalingen Omgevingsrecht moet ook genoemd worden in dit kader. De basisvoorzieningen zijn/worden vanuit rijksprogramma's ontwikkeld. Ze worden beschikbaar gesteld aan de overheden om daar op aan te sluiten met het doel een bijdrage te leveren aan het verminderen van administratieve lasten. Door ondertekening van de genoemde verklaring is de weg vrijgemaakt om de verschillende overheidsorganisaties te ondersteunen middels zgn. implementatieteams. Feitelijk is de Elo Grunn ontwikkeling daarvan al een voorloper. De punten die in dit programma genoemd worden komen 6 GBA - Gemeentelijke Basis Administratie 7 BAG - Basisadminstratie adressen en gebouwen 8 enik - elektronische Nederlandse Identiteitkaart 19 van 42

20 overeen met de hierboven beschreven prioriteiten voor provincies. De genoemde ontwikkelingen worden in bijlage II nader beschreven Verantwoording afleggen Jaarlijks wordt de dienstverlening van de provincie gemeten en daarover wordt verantwoording afgelegd aan de samenleving middels het Burgerjaarverslag. Verantwoording is ook aan de orde als gevolg van langlopende beleidsprogramma's waarin resultaatafspraken over meerdere jaren worden gemaakt. Het gaat daarbij om het benoemen van prestatie-indicatoren waarover periodiek verantwoording wordt afgelegd. De mogelijkheden van internet en de toenemende mate waarin daarvan gebruik wordt gemaakt geeft richting aan de ontwikkeling naar meer transparantie voor de provincie Groningen Uitbesteden IT diensten In de markt is er veel aandacht voor het uitbesteden van IT diensten. De provincie Groningen besteed haar IT diensten momenteel alleen uit wanneer kennis en kunde in eigen huis niet noodzakelijk is. Motivatie voor het uitbesteden van diensten is veelal het snel kunnen inspelen op marktveranderingen,daarbij een impuls gevend aan de kwaliteit van IT dienstverlening. Marktverandering brengt soms de inzet van nieuwe infrastructuur met zich mee. Soms is het voor bedrijven belangrijk om daarvoor op korte termijn personeel met specifieke kennis daarvan te kunnen inzetten, met het doel de time-to-market zo kort mogelijk te laten zijn. Voor de provincie Groningen als overheidsorganisatie spelen deze overwegingen minder. Dit komt mede omdat de veranderingen binnen de overheid doorgaans ver van te voren gezien worden en er dan voldoende tijd is om daarop te anticiperen. De provincie Groningen volgt de trends nauwkeurig en zal daar waar nodig er op inspelen. 3.3 Interne ontwikkelingen Streefbeelden 2010 "Presteren en in conditie blijven" is de werktitel van de notitie die door het MT in 2006 is uitgebracht. Samen werken, gebiedsgericht werken en invullen van de regiefunctie voor bovengemeentelijke processen, en dat op een professionele, flexibele en slagvaardige wijze zijn de kernpunten van de strategie van de provincie voor de komende jaren. Daarbij is aangegeven dat er extra aandacht moet komen voor processen en procesmanagement Hoge kwaliteit van dienstverlening In de streefbeelden 2010 wordt het 'van buiten naar binnen' denken genoemd. Het gaat daarbij om de dienstverlening en hoe de klant van de provincie deze ervaart. De provincie Groningen ambieert dat ze haar dienstverlening uitvoert zoals ze beloofd in het provinciale handvest voor dienstverlening. Transparantie is daarbij een sleutelwoord. Gezien het toenemend aantal samenwerkingsverbanden is het nodig om inzicht te hebben en te geven in elkaars werkprocessen. Daar waar diensten verleend worden is er sprake van verwachtingen. Transparantie is daarbij een belangrijk sleutelwoord. Daarna is het zaak om de afgesproken prestatienormen uit het handvest ook te halen. Dit is van groot belang als het bijvoorbeeld gaat om de werkgelegenheid, de vestiging van nieuwe bedrijven in de provincie maar ook het behouden van die bedrijven Digitalisering Het realiseren van een hoge kwaliteit van dienstverlening houdt nadrukkelijk verband met digitalisering. Digitalisering kent twee verschijningsvormen; enerzijds het digitaliseren van processen en anderzijds het digitaliseren van informatiebronnen. Het digitaliseren van processen is cruciaal bij het realiseren van hoge kwaliteit van dienstverlening. Het optimaal inrichten van de dienstverleningsprocessen en er zodanig grip op hebben is daarbij van belang zodat de organisatie in staat is om goed te sturen op die processen. Kort gezegd komt dit neer op procesmanagement. Daarbij 20 van 42

21 gaat het om het ontwerpen, het implementeren, het uitvoeren, het evalueren, het analyseren en het verbeteren van de uitvoering van die processen. Naast het digitaliseren van processen is er ook sprake van digitalisering van informatiebronnen. Daarbij is er sprake dat informatie (text, afbeeldingen, audio, video, tekeningen en geografische informatie) digitaal en centraal in de organisatie wordt bewaard en beschikbaar gesteld kan worden. Tevens biedt dit de mogelijkheid om informatie eenvoudig en snel te delen met derden. Daarbij kan gedacht worden aan verdere transparantie van onze organisatie naar de klant van de provincie. De provincie Groningen is vorig jaar al gestart met het project ProMIS wat feitelijk het fundament is voor de digitalisering. Momenteel worden het subsidieproces, het vergunningenproces en het GSproces (stukkenstroom richting GS) gedigitaliseerd. De weg is vrij om in de komende jaren diverse andere processen te digitaliseren. Het gebruik van is inmiddels een normale manier geworden om te communiceren met de provincie. Voor een adequate registratie en afhandeling daarvan is het nodig management in te richten in ProMIS. Ten behoeve van de duurzame digitalisering van informatiebronnen wordt records management ingericht. Door deze ontwikkeling wordt ProMIS, als het ware, de aorta in de informatievoorziening van de provincie Groningen. Daardoor is het nodig om de continuïteit daarvan te waarborgen. Het maken van de digitaliseringslag zal voor de provincie tot gevolg hebben dat ze transparanter, effectiever en efficiënter gaat werken. Daarmee draagt het bij aan het realiseren van een hogere kwaliteit van dienstverlening en klanttevredenheid. Voor de provinciale organisatie heeft dit consequenties. Enerzijds met betrekking tot het nadrukkelijker procesgeorienteerd werken. Anderzijds met betrekking tot advisering over procesmanagement aan lijnmanagement maar ook tijdens projecten waarbij het inrichten van het te digitaliseren proces nodig is. Het proces(her)ontwerp is daarbij een zaak van de individuele afdeling. Het bouwen en analyseren (inrichting) van het proces zal door de IT professional gedaan moeten worden. Deze expertise zal ontwikkeld moeten worden binnen de afdeling ICT Werkplekconcept Om beter samen te werken en resultaten te bereiken, zoals dit in de veranderagenda 'Samen Werken' is aangegeven, wil de provincie haar huisvesting daar ondersteunend in laten zijn. Op vele manieren wordt gewerkt aan een organisatie waarin medewerkers in staat worden gesteld hun taken goed uit te kunnen voeren. Soms individueel en steeds vaker samen met anderen. De organisatie vraagt veel van medewerkers, maar biedt daarvoor ook de nodige faciliteiten die zorgen voor persoonlijke ontplooiing en adequate werkomstandigheden. Hierbij hoort een kantoorgebouw dat qua indeling en inrichting aan de eisen van de tijd voldoet en mensen ondersteuning biedt bij hun verschillende soorten werkzaamheden. Zowel op de individuele werkplek als in de zogenaamde algemene ruimten (vergaderkamers, ontvangstruimtes, restaurant etc.) De huidige indeling van het kantoorgebouw, de zogenaamde cellenstructuur, is momenteel te eenzijdig voor het uitvoeren van de diverse activiteiten. In bijlage III wordt een toelichting gegeven op huisvesting en de consequenties voor de ICT infrastructuur ICT als productiefactor Het realiseren van doelstellingen en ambities ondersteund door ICT, dat is kort gezegd waar de toepassing van ICT-faciliteiten om draait. Bij steeds meer ontwikkelingen komt naar voren dat ICT slim en efficiënt ingezet kan worden om resultaten te behalen. Hoe slim, en hoe efficiënt is voornamelijk afhankelijk van de spelers die op het veld met deze onderwerpen te maken krijgen. Gezien de ingezette ontwikkelingen op het gebied van informatievoorziening zullen de afdelingen de taakvolwassenheid rondom inzet van ICT moeten ontwikkelen Onderzoek betere benutting geo-informatie Op basis van de uitkomsten van de evaluatie van de toenmalige afdeling 'Beleids Informatie Centrum' heeft het MT besloten een onderzoek te laten uitvoeren naar de mogelijkheden om geoinformatie en GIS beter te benutten. Dit onderzoek zal in december 2006 moeten resulteren in een advies aan het MT. Hoewel de nadruk van het onderzoek ligt op de organisatie van het werken met geo-informatie levert dit mogelijk ook verbetervoorstellen voor de ICT-faciliteiten op. 21 van 42

22 3.4 Technologische ontwikkelingen Tijd- en plaatsonafhankelijk werken De provincie Groningen telt 55 statenleden, Remko ten Have is één daarvan. Hij is werkzaam voor de fractie van de PvdA en heeft zitting in de Commissie Landschap Water en Milieu. In zijn dagelijks leven werkt hij als hoofd P&O bij het Ministerie van Natuur en Landbouw in Den Haag. Door de grote afstand tussen Groningen en Den Haag brengt Remko nogal wat uurtjes in de trein door. In het verleden gebruikte Remko zijn reistijd voor het lezen van vergaderstukken en notities. Deze moest hij eerst uitprinten of opslaan op zijn laptop van de provincie en lezen vanaf het scherm. Sinds kort heeft hij door middel van een UMTS kaart en token toegang tot zijn agenda, e- mail, applicaties en alle bestanden op het netwerk. Zo kan hij in de trein alle werkzaamheden uitvoeren die hij anders alleen thuis of op kantoor zou kunnen doen. Mailtjes over het verzetten van een vergadering of afspraak kan hij meteen lezen en beantwoorden. Zo kan hij zijn tijd een stuk efficiënter invullen en daar heeft hijzelf en de provincie profijt van. De ontwikkelingen in de ICT sector bieden steeds meer kansen voor de organisatie om haar doelstellingen en ambities te realiseren. Ook wordt het gebruik van ICT steeds vaker genoemd als doorslaggevende succesfactor daarvoor. De uitvoering van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht is daar een goed voorbeeld van. Er zal daarom afstemming moeten zijn tussen organisatiedoelstellingen en de mogelijkheden die ICT biedt. De volgende technologische ontwikkelingen zijn relevant voor de provincie Groningen Web-enabling Intensivering van het gebruik van geavanceerde (draadloze) communicatiemiddelen en internettechnologie maakt het mogelijk de groeiende wens tot meer tijd- en plaatsongebonden toegang tot gegevens te ondersteunen Virtualisatie van werkplek De mogelijkheid met de gegevens ook de bijbehorende applicaties elders te kunnen presenteren zal de virtualisatie van de werkplek verder doen toenemen. Dit wordt verder versterkt door de ontwikkeling van server-, opslag- en webtechnologieën die dit ondersteunen Voice over IP Het laten verlopen van telefoonverkeer via het datanetwerk van de provincie middels internet technologie heet Voice over IP (VoIP). Deze technologie geeft tevens de mogelijkheid om 'unified messaging' toe te passen. Hierdoor is het mogelijk is om fax, voic of sms berichten bijv. via e- mail beschikbaar te krijgen bij de medewerker Uitwisseling van gegevens De interne vraag naar gestructureerde (management-) informatie en de toename van elektronische gegevensuitwisseling tussen organisaties zal tot gevolg hebben dat applicaties op elkaar moeten worden afgestemd en dat gegevensformaten uitwisselbaar worden. Die afstemming wordt in toenemende mate gerealiseerd met services. Deze zijn in staat gegevensvragen te stellen aan andere services (binnen en buiten de organisatie) die deze vragen beantwoorden. Als gevolg daarvan kunnen bijvoorbeeld noodzakelijke acties worden ondernomen. De communicatie tussen services wordt berichtenverkeer genoemd. Daar waar de samenwerking met andere organisaties in een keten van toepassing is, zal het noodzakelijk zijn om standaarden af te spreken voor dat berichtenverkeer. De toepassing van services die worden ingezet bij de uitvoering van processen wordt ook wel Service Oriented Architecture (SOA) genoemd. Daarnaast is een veelgebruikte standaard voor berichtenverkeer het uitwisselingsformaat extended Markup Language (XML). 22 van 42

23 3.4.5 Open Source Het standpunt van de provincie Groningen is dat bedrijfseconomische overwegingen doorslaggevend moeten zijn in applicatiekeuzes. Open source dingt in selectietrajecten gelijkwaardig aan leveranciersgebonden software mee. In sommige gevallen is de keuze op een open source oplossing gevallen. Dit gegeven alleen al doet recht aan de vrije marktwerking. Met de groeiende beschikbaarheid van open source software is de concurrentie op de vrije markt toegenomen en als zodanig doet de provincie Groningen daar haar voordeel mee. Derhalve spreekt de provincie Groningen niet op voorhand een voorkeur uit ten opzichte van twee categorieën software zonder daarbij het bedrijfsbelang te laten meewegen. De baten van open standaarden zijn onomstreden en de organisatie stelt het gebruik hiervan dan ook als eis bij de selectie van programmatuur. 23 van 42

24 4 Evaluatie strategisch ICT-beleid Inleiding In het Strategisch ICT-beleidsplan , zoals door PS goedgekeurd op 19 maart 2003, zijn aanzienlijke extra middelen door PS ter beschikking gesteld om een aantal bestuurlijke ambities van de provincie Groningen te realiseren. Om deze ambities te kunnen vervullen zijn een aantal randvoorwaarden gedefinieerd die vervuld dienden te worden. De bestuurlijke ambities zijn onverdeeld in de categorieën "Extern ICT-beleid" en "Intern ICT-beleid". De te realiseren randvoorwaarden zijn ondergebracht in de categorie "Randvoorwaardelijke consequenties". Binnen deze 3 categorieën zijn in totaal 50 projecten gedefinieerd en gedurende de afgelopen periode uitgevoerd. De behaalde resultaten zijn terug te vinden in de aan Provinciale Staten gepresenteerde tussenrapportages. In dit hoofdstuk zal allereerst worden ingegaan op de behaalde resultaten gedurende de afgelopen periode. Vervolgens zal het gebruik van het instrument "Strategisch ICT-beleidsplan" worden geëvalueerd. Hierbij komen zowel procesmatige, organisatorische als financiële aspecten aan bod. De oorspronkelijke keuzes ten aanzien van de verschillende aspecten worden kort benoemd. Vervolgens komen de bevindingen uit de evaluatie aan de orde. Dit hoofdstuk wordt afgesloten met aandachtspunten voor de periode Behaalde resultaten In het ICT-beleidsplan zijn 3 strategische keuzes gemaakt: 1. Extra ICT-investeringen door de provincie Groningen. 2. Informatie op maat voor doelgroepen provincie en actief openbaar maken van informatie zonder dat de bestuurlijke besluitvormingsprocessen in gevaar komen. 3. Flexibel werken en een verhoogde beschikbaarheid van de ICT-infrastructuur. De resultaten over de afgelopen jaren zijn onderverdeeld in drie resultaatgebieden: 'Externe ICT', 'Intern ICT' en 'Basisvoorzieningen en randvoorwaardelijke aspecten'. Deze resultaten zijn als volgt te kenschetsen: Resultaten "Externe ICT " Sterk Te verbeteren Toegankelijkheid van overheidsinformatie Interactieve beleidsvorming Op doelgroepen afgestemde informatie (informatie op maat) Elektronische transacties Transparantie van de provinciale organisatie Opvallend is de ontwikkeling die de website van de provincie Groningen heeft doorgemaakt. De provincie Groningen werd in 2001 door advies.overheid.nl nog beoordeeld als laagste van de provincies in Nederland. Na in 2004 al eens derde te zijn geweest, neemt de provincie Groningen op 1 februari 2006 inmiddels de 6 e plaats in. In een onderzoek van Cemit / Berenschot medio 2005 naar provinciale websites kwam de website van de provincie Groningen zelfs als beste naar voren. De doelgroepgerichte benadering blijkt duidelijk aan te slaan. Een goed voorbeeld is de jongerensite voor de provincie Groningen (www.ontdekgroningen.nl). In algemene zin geldt dat de transparantie van de provinciale organisatie hiermee aanzienlijk is toegenomen. Interactieve beleidsvorming en elektronische transacties blijken onderwerpen te zijn waar de ambities nog steeds voor gelden en die nog steeds aandacht nodig hebben. Resultaten "Interne ICT " Sterk Te verbeteren Verbeteren interne communicatie Kennismanagement Flexibel werken 24 van 42

25 Met het nieuwe intranet is een belangrijke bijdrage geleverd aan het verbeteren van de interne communicatie binnen de provincie Groningen. Verder wordt het bestaande documentmanagement systeem DOROS vervangen door een systeem dat aan de eisen van de huidige tijd voldoet (ProMIS). Flexibel werken is in gang gezet. Er is momenteel een uitgebreide pilot met telewerken gaande. Vergaande plannen voor verder flexibilisering zijn opgesteld (Metamorfose). Kennismanagement blijkt een complex onderwerp te zijn. Er zijn stappen gemaakt, bijvoorbeeld met Belinda (Beleidsinformatiedatabase) met de invalshoek beleidsinformatie. Ook in het ICTbeleidsplan wil de provinciale organisatie het actief delen van kennis bewerkstelligen. Resultaten Basisvoorzieningen en randvoorwaardelijke aspecten" Eén van de belangrijkste geconstateerde knelpunten in het Strategisch ICT-beleidsplan was de ontstane achterstand binnen de provincie Groningen wat betreft ICT-basisvoorzieningen. Het algemene gevoel was dat er te weinig in ICT was geïnvesteerd, met name op het gebied van webtechnologie. voorzieningen vertoonden regelmatig haperingen, de capaciteit van het netwerk was onvoldoende, het gebruikte operating systeem op de werkplekken (toen Windows 95) was verouderd. Dit knelpunt is op dit moment opgelost. Er heeft een aanzienlijke inhaalslag plaatsgevonden. Werkplekken zijn up-to-date (d.m.v. het project SDO 3 (Standaard Desktop Omgeving 3) is Windows XP het gebruikte operating systeem). Netwerkcapaciteit is verhoogd, waardoor er vrijwel geen problemen meer zijn met de snelheid van het netwerk. Het randvoorwaardelijke ICT-fundament is meer dan gelegd. Een ander belangrijk genoemd knelpunt was de sterke oriëntatie van de afdeling ICT op techniek en beheer. Het interne afstemmingsproces, informatieanalyse en ICT-beleidsontwikkeling kreeg te weinig aandacht. Het introduceren van accountmanagement binnen de afdeling ICT heeft binnen de gehele provinciale organisatie niets dan lof gekregen. Eén van de deelnemers aan de workshops verwoordde het als volgt: De afdeling ICT is van hobbymatig naar professioneel gegroeid. Het vertrouwen in de afdeling ICT is weer opgebouwd. Ook een aantal andere knelpunten zijn aangepakt. Zo heeft Projectmatig werken en programmamanagement beduidend meer aandacht gekregen dan vroeger. Alle projectleiders binnen de afdeling ICT zijn Prince2 foundation gecertificeerd. Uitvoering en coördinatie van de in het Strategisch ICT-beleidsplan gedefinieerde projecten is uitgevoerd door middel van het programma RIO (Realisatie ICT Ontwikkelingen). Op een aantal punten is nog wel ontwikkeling nodig. Het bereik (scope) van projecten is vaak te eng gedefinieerd. Hierdoor is de technische implementatie succesvol, maar blijft het inrichten van de organisatie en processen achter, waardoor projectproducten uiteindelijk onvoldoende in gebruik worden genomen. Met name het inrichten van functioneel applicatiebeheer is in een klein aantal gevallen lastig gebleken. De afgelopen jaren is er wel aandacht besteed aan functioneel applicatiebeheer en wat dat betekent, maar afdelingen blijken hier in de praktijk geen of onvoldoende capaciteit voor beschikbaar te (kunnen) stellen. Ook de inbreng/vertegenwoordiging van de gebruikers werd in een aantal gevallen als onvoldoende ervaren. Een ander punt betreft de samenhang tussen de verschillende projecten. Dit is in het verleden als een knelpunt vastgesteld. Ook momenteel overheerst het gevoel, dat het programma RIO te veel een verzameling van projecten is geweest, waarbij de onderlinge relaties niet altijd even duidelijk zijn geweest. Toch blijkt ook uit de tussenrapportages dat er nadrukkelijk verbanden zijn gelegd tussen projecten. Er zijn (deel-) resultaten behaald op verschillende plaatsen binnen de provinciale organisatie. Het integraal perspectief is hierbij soms uit het oog verloren. Tenslotte zijn nog een aantal algemene conclusies te trekken ten aanzien van de behaalde resultaten : De uitvoering van de gedefinieerde projecten zoals beschreven in de Projectenportefeuille en nader uitgewerkt in het uitvoeringsprogramma RIO is overall binnen planning en budget uitgevoerd; De focus in was voor een belangrijk deel gericht op het oplossen van de geconstateerde knelpunten uit het Strategisch ICT-beleidsplan Deze knelpunten lagen voor een groot deel op het gebied van ICT-basisvoorzieningen en overige 25 van 42

26 randvoorwaardelijke aspecten. Hierdoor hebben de gebieden Intern ICT-beleid en Extern ICT-beleid minder aandacht gekregen dan mogelijk was geweest. Binnen de provinciale organisatie is het programma RIO daardoor als aanbodgedreven ervaren; De beelden binnen de populatie gebruikers ten aanzien van de hoeveelheid veranderingen, waarop door de gebruiker moest worden geanticipeerd, zijn zeer verschillend. Aan de ene kant werd aangegeven, dat het tempo kon worden verhoogd en aan de andere kant werd aangegeven dat het tempo te hoog zou zijn. 4.3 Gebruik van het instrument "Strategisch ICT-beleidsplan" Het instrument Strategisch ICT-beleidsplan is gebruikt om voor een meerjarige periode de inzet van ICT-middelen te bepalen voor het realiseren van organisatiedoelstellingen, het bieden van een raamwerk voor toekomstige ontwikkelingen, het bieden van stuurinformatie aan bestuur en management op basis waarvan prioriteiten kunnen worden gesteld en het realiseren van samenhang in de uit te voeren ICT-projecten. Uit de evaluatie van het instrument Strategisch ICT-beleidsplan zijn de volgende onderwerpen naar voren gekomen: Planning & Control (inclusief vraagsturing); Betrokkenheid MT; Communicatie; Onderscheid programma RIO en afdeling ICT; Competenties. Planning & Control (inclusief vraagsturing); Wat betreft Planning & Control is in het Strategisch ICT-beleidsplan de volgende werkwijze voorgesteld: 1. In de afdelingsplannen wordt een informatieparagraaf opgenomen, waarin jaarlijks wordt aangegeven welke plannen de desbetreffende afdeling heeft op het gebied van ICT. 2. Op basis van de afdelingsplannen en het strategisch ICT-beleidsplan wordt een jaarlijks ICTjaarprogramma opgesteld, waarin de concrete plannen voor het desbetreffende jaar op ICTgebied zijn opgenomen. De afdeling ICT is hiervoor verantwoordelijk. Op basis van dit ICTjaarprogramma vindt ambtelijke (goedkeuring door MT) en bestuurlijke (begrotingsbehandeling) besluitvorming plaats en kunnen de in de plannen opgenomen projecten worden uitgevoerd. 3. Voor de uitvoering van het ICT-jaarprogramma wordt één budget centraal beschikbaar gesteld. Hierin wordt geoormerkt welke middelen voor afdelingsspecifieke informatiesystemen beschikbaar zijn. Dit betekent een verandering ten opzichte van de huidige systematiek. 4. De afdeling ICT stelt een ICT-jaarverslag op, waarin verantwoording wordt afgelegd over de in dat jaar uitgevoerde werkzaamheden en activiteiten. Hierin wordt aangegeven in hoeverre de in het ICT-jaarprogramma opgenomen projecten en de vooraf aangegeven doelstellingen gehaald zijn. 5. De afdeling ICT is verantwoordelijk voor de planning en bewaking van de uitvoering van maatregelen en projecten (ontwikkeling/vernieuwing). 6. De relatie tussen de ICT-afdeling en de overige afdelingen verzakelijkt. Voor te leveren diensten worden afspraken gemaakt in de vorm van dienstenovereenkomsten en/of service level agreements. De afdeling ICT rapporteert over de werkzaamheden die in het kader van diensten- & productenovereenkomsten en/of service level agreements op afdelingsniveau zijn verricht. Ten aanzien van de voorgestelde Planning & Control -cyclus kan worden vastgesteld, dat er welliswaar is gewerkt met jaarlijkse ICT-programma s, maar dat over het algemeen werd vastgehouden aan de afgesproken planning voor vier jaar. Hierdoor is bij veel afdelingen binnen de provinciale organisatie het RIO-programma als minder flexibel ervaren. Het honoreren van tussentijdse wensen van afdelingen zou flexibeler mogen verlopen. 26 van 42

27 Afdelingsmanagers hebben over het algemeen geen zicht op de kosten die gemoeid zijn met het verlenen van ICT-diensten voor hun afdelingen. De verzakelijking tussen de ICT-afdeling en de overige afdelingen zoals onder punt 6 beschreven is daardoor ten dele tot stand gekomen. Betrokkenheid MT De regie over de uitvoering van het strategisch ICT-beleid is neergelegd bij de stuurgroep RIO (Realisatie ICT Ontwikkelingen). Daardoor is het managementteam van de provincie Groningen op enige afstand betrokken geweest bij de uitvoering van het Strategisch ICT-beleidsplan ICT is inmiddels uitgegroeid tot een strategisch middel voor het realiseren van ambities en doelstellingen. Hierbij is in de toekomst een nog meer direct sturende rol van het MT gewenst. Communicatie De afgelopen jaren hebben op verschillende momenten voorlichtingsbijeenkomsten plaatsgevonden. Tijdens de evaluatie is niettemin duidelijk dat er meer aandacht aan de communicatie over het Strategisch ICT-beleidsplan en de uitvoering door middel van het RIO-programma zou dient te worden besteed. Onderscheid afdeling ICT en Uitvoeringsprogramma RIO Voor het uitvoeringsprogramma RIO is een aparte programmaorganisatie in het leven geroepen naast de bestaande lijnorganisatie. Belangrijkste reden om een aparte programmaorganisatie in het leven te roepen is gelegen in het principe van integraal management. Afdelingsmanagers binnen de provincie Groningen zijn verantwoordelijk voor het inrichten van bedrijfsprocessen en bijbehorende informatieprocessen binnen hun afdelingen. Consequentie van het principe van integraal management is, dat afdelingsmanagers de ontwikkeling van ICT binnen de provincie Groningen dienen te sturen en het opdrachtgeverschap voor de ontwikkeling van afdelingsspecifieke informatiesystemen voor hun rekening dienen te nemen. Voorzitterschap van de bijbehorende stuurgroep is door een lid van het MT ingevuld. Vertegenwoordigers in de stuurgroep zijn uit de organisatie afkomstig geweest. Programmamanager was de afdelingsmanager ICT. Het onderscheid tussen de afdeling ICT en het uitvoeringsprogramma RIO is voor de meeste betrokkenen binnen de organisatie niet duidelijk geweest. Het programma RIO is als onderdeel van de afdeling ICT ervaren. Hierdoor is ook de indruk ontstaan dat de afdeling ICT leidend is geweest in het bepalen van het gebruik van ICT voor beleids- en bedrijfsprocessen binnen de provincie Groningen. Het is daarom van belang dat de organisatie zich zo ontwikkeld dat de afdelingen leidend zijn in het gebruik van ICT. Dit vereist ontwikkeling van kennis en capaciteit binnen de afdelingen. Competenties Uit de evaluatie is duidelijk geworden dat een aantal van de benodigde competenties van medewerkers binnen de provincie Groningen ontbreken voor het goed kunnen vervullen van een aantal rollen binnen de ICT-functie. Hierbij gaat het met name om de rollen opdrachtgever, opdrachtnemer, functioneel beheerder en projectmanager. 27 van 42

28 4.4 Aandachtspunten ICT-beleid De volgende aandachtspunten dienen in het ICT-beleid te worden geadresseerd: De rol van ICT is de laatste jaren sterk veranderd. ICT is uitgegroeid tot een strategisch middel dat de overheid in staat stelt doelmatiger te functioneren en beter te presteren. De vraag hierbij voor de provincie Groningen is hoe een verschuiving te realiseren van aandacht voor de technologie naar een focus op het gebruik van ICT om beleids- en bedrijfsprocessen te verbeteren (organisatiefocus). De verandering die gerealiseerd moet worden is te typeren als: Van kostenpost naar waardetoevoeging ; Een belangrijke component in het realiseren van meer organisatiefocus is een meer vraaggestuurd (door de interne klanten van de ICT-afdeling gestuurd) ICT-beleid. Dit vraagstuk van ICT-besturing (managen van vraag naar en aanbod van ICT-voorzieningen) zal voldoende aandacht moeten krijgen. In het verlengde van het realiseren van vraagsturing kan een verzakelijking van de interne klant leverancier relatie worden gezien. Door te gaan werken met specifieke afspraken kunnen de afdelingen bepalen welke diensten zij onder welke condities van de ICT-afdeling willen afnemen; Adequaat project- en programmamanagement. Door het consequenter toepassen van Prince2 als standaard projectmanagementmethodiek, met vertegenwoordiging van (interne) leveranciers en gebruikers in de stuurgroep én met nadruk op de legitimering van alle projecten door middel van businesscases, kan het gebruik van ICT oplossingen worden verbeterd; Er zal aandacht moeten worden besteed aan het creëren van een grotere mate van flexibiliteit in de periode dan in de jaren daarvoor. Er moet sneller op nieuwe wensen vanuit afdelingen kunnen worden ingespeeld. Het opnieuw introduceren van ICTjaarprogramma s speelt hierin een belangrijke rol. Per jaar zal in het nieuwe ICT-beleid een Informatieplan moeten worden opgesteld. De positionering en het beleggen van de taken, verantwoordelijken & bevoegdheden van de diverse relevante rollen (o.a. opdrachtgever, opdrachtnemer, functioneel beheerder, projectleider) moet duidelijk worden gedefinieerd. Gezien de digitaliseringsontwikkeling wordt dit steeds belangrijker. Hierbij moet aandacht worden besteed aan de ontwikkeling van de benodigde competenties van de medewerkers die deze rollen vervullen. Projecten uit de periode die technisch succesvol zijn opgeleverd hebben de ervaring gegeven dat de inrichting van organisatie, processen en cultuur succesfactoren zijn, die dan ook navenant aandacht dienen te krijgen. Deze ervaring dient bij komende projecten gebruikt te worden. Procesoriëntatie dient bij de uitvoering van projecten nadrukkelijk aanwezig te zijn. Het proces is leidend voor de wijze waarop informatievoorziening wordt ingericht en vraagt daarom om adequaat vormgegeven procesmanagement. Communicatie over het ICT-beleid dient adequaat vorm gegeven te worden. 28 van 42

29 5 ICT-functie 5.1 Inleiding De huidige stand van zaken van de ICT-functie binnen de provincie Groningen is op hoofdlijnen beschreven door middel van het model dat in paragraaf 2.5 staat afgebeeld. Het model hanteert het uitgangspunt dat de prestaties van een organisatie een resultante is van de inrichting van de vier groeiprocessen: Management & Organisatie; Infrastructuur (ICT en fysiek); Processen; Mensen & Cultuur. Daarbij dienen de vier aspecten altijd in balans te zijn en blijven. Wijzigingen in een van deze aspecten blijven zelden zonder gevolgen in andere aspecten. 5.2 Management & Organisatie In algemene zin zijn de onderstaande 4 generieke ICT-besturingsmodellen te onderkennen. In 2002 zijn binnen de provincie Groningen de werkzaamheden op het gebied van ICT gecentraliseerd binnen de huidige afdeling ICT. De huidige ICT-besturing van de provincie Groningen is de variant waarbij zowel besluitvorming als uitvoering centraal is georganiseerd. De (theoretische) voordelen hiervan zijn onmiskenbaar aanwezig binnen de provincie Groningen: schaal- en synergievoordelen, uniformiteit, beheersbaarheid. De nadelen zijn eveneens zichtbaar: grotere bureaucratie en aansluiting op de behoefte van de afdelingen wordt minder. Het gevaar dreigt dat er een kloof ontstaat - mede door de voortschrijdende technologie tussen de afdeling ICT en de rest van de organisatie. Centraal Uitvoering Ondersteunend ICT-richtlijn in de bedrijfsonderdelen Centrale diensten + Schaal- en synergievoordelen + Beheer van architectuur en standaards + Kosten inzichtelijk - Flexibiliteit en innovatie Solitair Uitvoering en besluitvorming in de bedrijfsonderdelen + Kennis van de business + Prioriteitstelling door de business - Efficiëntie (geen schaalvoordelen) - Hergebruik van ICT kennis Centraal Centrale besluitvorming en uitvoering + Schaal- en synergievoordelen + Uniformiteit + Beheersbaarheid - Mogelijke bureaucratie - Aansluiting behoefte afdelingen Federatief Richtlijnen centraal, gemeenschappe-lijk beleid, uitvoering in bedrijfsonderdeel + Bedrijfsonderdeel flexibel, slagvaardig + Standaardisatie gemeenschappelijke infrastructuur + Kennis delen - Besluitvorming minder effectief - Afspraken maken en nakomen is een uitdaging Decentraal Decentraal Beleidsmatig Centraal De tendens naar centrale ICT-afdelingen is nog steeds dominant. De meeste organisaties in Nederland (zowel overheid als bedrijfsleven) laten deze ontwikkeling zien. Voor de provincie Groningen bestaat er dan ook geen enkele reden het huidige besturingsmodel te verlaten. Wel is 29 van 42

30 reden te bekijken op welke manier de geconstateerde nadelen van dit besturingsmodel zo goed mogelijk kunnen worden opgevangen. Bij de provincie Groningen is er aan de aanbodzijde van ICT naast de afdeling ICT, de afdeling Informatievoorziening (IV). Deze afdeling biedt documentaire informatiediensten aan en is verantwoordelijk voor geografische informatiediensten. Aan de vraagzijde geldt het principe van integraal management. Afdelingsmanagers binnen de provincie Groningen zijn verantwoordelijk voor het inrichten van bedrijfsprocessen en bijbehorende informatieprocessen binnen hun afdelingen. Dit wordt momenteel decentraal ingevuld. Vanwege de ontwikkeling van de informatievoorziening is een ontwikkeling van de vraagsturing nodig. De uitdagingen waar de ICT-afdeling in 2002 voor stond waren: Inhaalslag i.v.m. de achterstandsituatie van de afgelopen jaren w.o. het op niveau brengen van de technische infrastructuur en de inrichting van ICT-beheerprocessen; Slag naar de toekomst om voorbereid te zijn op en adequaat te kunnen inspelen op ICTontwikkelingen in het kader van de elektronische overheid die de provincie Groningen moet helpen zich voor te bereiden op de (toekomstige) elektronische communicatie met en dienstverlening aan externe doelgroepen. De eerste slag is zonder meer gemaakt. De tweede slag is weerbarstiger gebleken. Door middel van met name het inrichten van accountmanagement probeert de afdeling ICT zo goed mogelijk de vraagzijde in beeld te krijgen. De evaluatie laat zien, dat hierin een duidelijke ontwikkeling nodig is. Afdelingen hebben moeite met het nemen van de verantwoordelijkheid voor het inrichten van de eigen informatieprocessen en de daarvoor benodigde ICT-voorzieningen. Informatietechnologie is een hulpmiddel om bedrijfsprocessen te ondersteunen en heeft zich ontwikkeld als onderdeel van de bedrijfstrategie. Afdelingen moeten daarom de regie daarop zelf voeren, bijv. door de inzet van functioneel beheerders die de afdelingsmanager hierin zou kunnen ondersteunen. De provincie Groningen bevindt zich duidelijk in de ontwikkeling naar een volgend volwassenheidsniveau wat betreft de informatievoorziening. In 2005 heeft de afdeling ICT een organisatieverandering doorgemaakt. Hierbij ging het om de introductie van meer procesgericht werken, waarbij de vraag van de klant als leidend werd gedefinieerd. De resultaten hiervan moeten nog zichtbaar worden. 5.3 Infrastructuur Mede door de discussie over de nieuwe huisvesting binnen de provincie Groningen is er fundamenteel nagedacht over de wijze waarop de ICT-infrastructuur binnen de provincie Groningen zich dient te ontwikkelen. De uitkomst daarvan is de keuze voor een zogenaamd thin client concept. Applicaties staan niet op de PC s op de werkplekken, maar centraal op servers. In Bijlage III staat nader beschreven op welke wijze de toekomstige ICT-infrastructuur er uitziet. Het applicatie-landschap binnen de provincie Groningen is de laatste drie jaar veranderd van een losse verzameling van ongeveer 300 aparte applicaties naar een steeds sterker geïntegreerd geheel. Applicaties die nieuw worden aangeschaft dienen aan de Groninger ICT-architectuur te voldoen. Applicaties zoals ProMIS, Scope, ArcGIS, AutoDesk, en de standaard desktop (SDO 3.0) zijn hiervan voorbeelden. Ook bestaande applicaties, zoals en CODA zijn in de nieuwste versies sterk veranderd. Daarmee wordt voldaan aan de richtlijnen zoals opgenomen in de Groninger ICTarchitectuur. 5.4 Processen De processen binnen de ICT-functie kunnen worden onverdeeld in processen aan de aanbodzijde van ICT-diensten en processen aan de vraagzijde. In die processen zijn verschillende niveaus van volwassenheid aangegeven. Een veel gebruikt model voor de bepaling van de ICT volwassenheid van een organisatie is het zogenaamde ICT-groeifasemodel. 30 van 42

31 Het volwassenheidsniveau binnen de provincie Groningen kan momenteel in algemene zin worden gekenmerkt als op de grens van Beheerst en Servicegericht. Legenda: huidige situatie: Businessgericht geen issue meer geen issue meer flexibel op tijd en op maat integratie vraagaanbod geen issue meer ICT is strategisch wapen Klantgericht afgestemd op business processen integrale ontwikkeling en onderhoud van business & IT geoptimaliseerd i.s.m. klant via pro-actief beheer toegevoegde waarde voor business staat centraal optimalisatie afspraken i.s.m. klant gezamenlijke strategie vorming Servicegericht Beheerst processen ingericht, meetbaar voor aanbod, start met costmgt. geoptimaliseerd, volume flexibel gestandaardiseerde en geïntegreerde processen geoptimaliseerd: gestroomlijnd en versneld proces geoptimaliseerd i.s.m. gebruikers up to date informatieplanning en architectuur Technologie gedreven planmatig, onder controle processen ingericht wijzigingen & configuratie proces ingericht P&D-catalogus, SLM geïnitieerd, beschikbaarheids- & capaciteitsbeheer beheersbaar conform standaarden algemene richting bepaald met weinig input van de business Exploitatie geen standaarden, geen planning, veel verstoring ongestructureerd brandjes blussen: reactief geen overzicht geen afspraken reactief, geen projectmatige aanpak, ad hoc geen (formeel) beleid Incidenten & Problemen Wijzigingen & Projecten Processen aan de aanbodzijde van de informatievoorziening Service Delivery Ontwikkeling & Onderzoek Strategie & Beleid Het volwassenheidsniveau "Beheerst" kan als volgt worden gekenschetst: Er zijn vastgestelde werkwijzen waar welke klantvraag binnenkomt, hoe deze wordt doorgezet en teruggemeld. Klanttevredenheid is redelijk. De interne leverancier (ICT-afdeling) beheerst haar eigen processen voldoende, maar de processen zijn maar ten dele gericht op de klant. Veel voorkomende vragen (>80%) wordt op gestandaardiseerde wijze opgepakt. Administratie van klantcontacten is gestructureerd opvraagbaar. Productie maakt bijna optimaal gebruik van de beschikbare middelen. De kwaliteit van het proces krijgt steeds meer de aandacht. Aan de interne klant wordt op ad hoc basis gerapporteerd in een niet gestandaardiseerde vorm. Processen die duidelijk een hoger volwassenheidsniveau bereikt hebben, zijn exploitatie (PC's en applicaties) en strategie en beleid. 5.5 Mensen & Cultuur De provinciale organisatie staat aan de vooravond van redelijk ingrijpende veranderingen op het gebied van ICT. Met name de digitalisering van de interne werkprocessen zal veranderingen met zich mee brengen. Om deze digitalisering te laten slagen is het noodzakelijk meer binnen de organisatie meer procesgericht te gaan werken. Naast het benoemen van proceseigenaren/- bewakers zal het vooral een cultuuromslag zijn. Het absorptievermogen van de organisatie zal bepalend zijn voor de snelheid waarmee het digitaliseringsproces kan worden uitgevoerd. Naast de cultuuromslag die nodig is voor meer procesgericht werken, zal ook de ontwikkeling van de vraagzijde nieuwe eisen stellen aan medewerkers binnen de organisatie. Functioneel beheer moet op een professionele manier worden ingericht. Hiervoor moeten functieprofielen worden opgesteld en medewerkers worden opgeleid. Voorwaarde is het beschikbaar stellen van capaciteit daarvoor. Om de verzakelijking van de relatie tussen de afdeling ICT en de rest van de organisatie te 31 van 42

32 bewerkstelligen, zullen de rollen opdrachtgever en opdrachtnemer inhoud moeten krijgen en zullen afdelingshoofden en medewerkers moeten leren deze rollen daadwerkelijk invulling te geven. 5.6 Aandachtspunten ICT-beleid Vanuit de beschrijving van de stand van zaken van de ICT-functie dienen zich de volgende aandachtspunten aan voor het ICT-beleid : De vraagzijde binnen de provinciale organisatie bevindt zich in een ontwikkeling naar een hoger volwassenheidsniveau. Dit houdt in dat de verhouding tussen de vraagzijde (interne klant) en de afdeling ICT aan verandering onderhevig is. De vraagzijde zal meer en meer de te leveren producten en diensten en bijbehorende niveaus van dienstverlening van de afdeling ICT gaan bepalen. Ontwikkeling van informatiemanagement als instrument om regie te kunnen voeren op de toepassing van de informatietechnologie is daarbij noodzakelijk. Om deze reden zal in de afdelingsplannen een ICT paragraaf worden opgenomen zoals dit ook het geval is voor de aspecten financiën en personeel; De verdere introductie van procesgericht werken binnen de organisatie is een noodzakelijke voorwaarde voor het welslagen van de digitalisering van interne werkprocessen, maar zal een stevige cultuurverandering met zich mee brengen; Het nader uitwerken van de benodigde competenties voor functioneel beheerders, opdrachtgevers en opdrachtnemers en het aanbieden van de benodigde opleidingen om deze competenties (verder) te ontwikkelen verdient aandacht in de periode van 42

33 6 Architectuur en informatiebeveiliging 6.1 Inleiding Bij de uitvoering van het strategisch ICT-beleid zal rekening worden gehouden met een tweetal ontwikkelingen die in de afgelopen periode zijn ontwikkeld, ICT-architectuur en informatiebeveiliging. Deze ontwikkelingen hebben een randvoorwaardelijk karakter en zijn uitgangspunten bij de realisatie van het ICT-beleid. 6.2 Architectuur Noodzaak van architectuur Nieuwe ontwikkelingen volgen elkaar in hoog tempo op. Hierdoor komt er ook een grote diversiteit aan technologieën op de provincie af. De complexiteit van ICT wordt steeds groter waardoor onder andere de beheerkosten toenemen. Ook het risico op desinvesteringen wordt steeds groter. De provincie Groningen wil grip op deze ontwikkelingen houden en gebruikt hiervoor het instrument van de ICT-architectuur. Met het toepassen ervan wordt richting gegeven aan de ontwikkeling van ICT, analoog aan een bestemmingsplan. Daarbij worden uitgangspunten, richtlijnen en standaarden gehanteerd die afgeleid zijn uit provinciale collegeprogramma's, concernplannen, afdelingsplannen en beleidsplannen. Deze zijn van toepassing bij het uitvoeren van projecten waarin een ICT component aanwezig is. Net als in een bestemmingsplan is de IT architectuur richtinggevend, maar geeft tevens de bedrijfsvoering de mogelijkheid beargumenteerd daar van af te wijken. Dit stelt de organisatie in staat om bewuste keuzes te maken, de consequenties ervan overziend. Bij de provincie Groningen wordt een industrie standaard (IAF, Capgemini) gebruikt voor architectuur die zo ontwikkeld is dat het aansluit bij de provinciale organisatie. In de afgelopen drie jaar is met name aandacht besteed aan het ontwikkelen van architectuur op het gebied van infrastructuur en informatiesystemen. Dit heeft te maken met de positie waarin de ICT-voorzieningen zich vier jaar geleden bevonden. De omvang van provinciale gegevens neemt explosief toe (80% over de afgelopen vier jaar). Naar schatting is zo n 50% van die gegevens onnodig, onduidelijk of onbruikbaar. Dat betekent dat het beheer van informatie beter verricht dient te worden. De digitaliseringslag die de provincie Groningen nu maakt heeft tot gevolg dat er veel aandacht is voor processen en informatie. Die informatie komt in veel gevallen uit informatiesystemen. Om er voor te zorgen dat de informatievoorziening optimaal is ingericht om de processen goed te laten lopen is het nodig om aandacht te besteden aan de ontwikkeling van proces- en informatiearchitectuur. Deze ontwikkeling is nodig om de verbanden tussen processen, informatie, informatiesystemen en ICT infrastructuur inzichtelijk te hebben. Dit vraagt om de invulling van de rol van informatie-architect binnen de provincie Groningen Principes en architectuurrichtlijnen Provinciale doelstellingen, ambities en beleid zijn bepalend voor de richting die is gekozen qua keuzes voor ICT voorzieningen. Dit is geborgd door het provinciaal beleid te vertalen naar bedrijfsprincipes welke op hun beurt tot uitdrukking komen in IT principes en architectuur richtlijnen. Nevenstaande afbeelding is daarvan een voorbeeld. Een aantal belangrijke elementen van die richting die is gekozen worden hieronder genoemd. Standaard software Standaard software (en geen maatwerk) blijkt doorgaans een brede gebruikersbehoefte van de organisatie af te dekken. Daarbij komt dat afspraken met de leverancier leiden tot periodieke 33 van 42

34 verstrekte nieuwe versies, gebaseerd op een brede vraag van gelijksoortige organisaties. Workflow projecten oplossen en digitalisering van informatiebronnen middels ProMIS Voor elk digitaliseringproject dat wordt uitgevoerd zal in principe ProMIS worden ingezet. ProMIS, een filenet gebaseerd systeem, heeft brede toepassingsmogelijkheden en is geschikt om in principe alle soorten werkprocessen te digitaliseren en alle soorten informatiebronnen te ontsluiten. Impliciet betekent dit dat niet meer dan één systeem met gelijksoortige functionaliteit in de softwareportfolio beschikbaar zal zijn. Open standaarden De provincie Groningen is voorstander van het hanteren van Open standaarden, omdat het haar keuzes met betrekking tot software en andere ICT faciliteiten enorm flexibel maakt. Leveranciersafhankelijkheid wordt hiermee sterk bestreden. Inmiddels is de voorkeur voor Open Standaarden een onderdeel van de provinciale IT Architectuur en dienen leveranciers ook aan te geven in welke mate hun aanbiedingen daaraan voldoen. Multi-tier concept en webenabling Voor nieuwe informatiesystemen is het gewenst dat ze voldoen aan het multi-tier concept. In dit concept is de gebruikersinterface gescheiden van de bedrijfslogica van de applicatie en de data. Hierdoor wordt het beheer van de systemen efficiënter en maakt het de uitwisseling van gegevens tussen systemen makkelijker. Daarnaast is het gewenst dat systemen gebaseerd zijn op internettechnologie (webenabling) wat bijdraagt aan de flexibilisering van werk. Eigenaarschap applicaties Voor elke applicatie dient het 'eigenaarschap' te zijn ingevuld. Dit houdt in dat de verantwoordelijkheid voor een applicatie belegd is, waardoor de vraag naar (de ontwikkeling van) die applicatie geborgd is. De functioneel eigenaar van een applicatie richt tevens het functioneel beheer in ter ondersteuning van de eigenaar. Eén registratie voor specifieke gegevens Wanneer er zich meerdere bronnen c.q. registraties van dezelfde informatie voordoen, is er altijd sprake van verwarring ten aanzien van actualiteit van gegevens. Daarnaast is er sprake van dubbele beheerswerkzaamheden waardoor er onnodig kosten worden gemaakt. Daarom kiest de provincie Groningen om voor specifieke gegevens slechts één bron te hebben Rol architectuur bij uitvoering projecten Bij het uitvoeren van ICT-projecten wordt rekening gehouden met de IT architectuur van de provincie Groningen. Onderstaande figuur geeft weer in welk stadium van het project de toetsing plaatsvindt. Kosten/baten analyse Project opdracht Plan van aanpak Project uivoering Project afsluiting Toetsing beschreven projectproducten aan Groninger IT architectuur 34 van 42

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult

Procesmanagement. Waarom processen beschrijven. Algra Consult Procesmanagement Waarom processen beschrijven Algra Consult Datum: 22 oktober 2009 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WAAROM PROCESMANAGEMENT?... 3 3. WAAROM PROCESSEN BESCHRIJVEN?... 3 4. PROCESASPECTEN...

Nadere informatie

Nr.: 2004-10.577/16/A.21, ICT Groningen, 15 april 2004

Nr.: 2004-10.577/16/A.21, ICT Groningen, 15 april 2004 Aan de leden van Provinciale Staten Nr.: 2004-10.577/16/A.21, ICT Groningen, 15 april 2004 Behandeld door : Hassert, F.W. Telefoonnummer : (050) 3164047 Onderwerp : Tussenrapportage 2004 strategisch ICT

Nadere informatie

Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken

Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken Zaakgericht Werken; de oplossing voor het digitaliseringsvraagstuk? Veel organisaties zijn ervan overtuigd dat Zaakgericht Werken (ZGW) essentieel is

Nadere informatie

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008).

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008). voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : 9 november 2010 dagelijks bestuur : vergaderdatum commissie wb : datum commissie bcwvm : datum algemeen bestuur : datum ab

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR

BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR DB-vergadering 08-02-2010 BEANTWOORDING VAN VRAGEN UIT VERGADERINGEN VAN HET DAGELIJKS BESTUUR, DE COMMISSIES EN HET ALGEMEEN BESTUUR vraag van uit de vergadering van dagelijks bestuur dagelijks bestuur

Nadere informatie

Kennisdeling Procesmanagement

Kennisdeling Procesmanagement Kennisdeling Procesmanagement Transparantie in Kwaliteit: succes gegarandeerd op basis van de (Referentie) InformatieArchitectuur André Wessels ROC van Twente Jan Kouwenhoven Mavim/The Weels Inventors

Nadere informatie

Inleiding. Vervanging huidige telefooncentrale. Commissie Bestuur en Financiën. 11 december 2001 Nr. 2001-17.866, CDB Nummer 64/2001

Inleiding. Vervanging huidige telefooncentrale. Commissie Bestuur en Financiën. 11 december 2001 Nr. 2001-17.866, CDB Nummer 64/2001 Commissie Bestuur en Financiën 11 december 2001 Nr. 2001-17.866, CDB Nummer 64/2001 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen inzake de aanschaf en financiering van een nieuwe

Nadere informatie

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst Het Rotterdamse E-depot Stand van zaken Het Stadsarchief Rotterdam heeft twee opdrachten: Als informatiebeheerder van Rotterdam, klaarstaan voor de digitale

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies.

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Gea van Craaikamp, algemeen directeur en provinciesecretaris

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223

Raadsstuk. Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223 Raadsstuk Onderwerp: Kredietaanvraag I Project Digitalisering Reg.nummer: M&S/ICT 2009 / 207223 1. Inleiding Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen hebben in 2006 afspraken gemaakt over een uitvoeringsagenda

Nadere informatie

Inleiding. 1. Visie op dienstverlening: de gebruiker centraal!

Inleiding. 1. Visie op dienstverlening: de gebruiker centraal! Verklaring vastgesteld bij gelegenheid van het Bestuurlijk Overleg van Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen over de realisatie van het Nationaal Uitvoeringsprogramma Dienstverlening en e-overheid

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis'

Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' Eerste uitwerking strategisch thema 'Betrouwbare digitale informatie is de basis' versie 30 augustus 2013 De beschikbaarheid van betrouwbare digitale overheidsinformatie is de basis voor het goed kunnen

Nadere informatie

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model.

Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. Kwaliteitszorg met behulp van het INK-model. 1. Wat is het INK-model? Het INK-model is afgeleid van de European Foundation for Quality Management (EFQM). Het EFQM stelt zich ten doel Europese bedrijven

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad Onderwerp: Onderdeel raadsprogramma: Portefeuillehouder: Voorgesteld besluit Korte samenvatting Aanleiding

Voorstel aan de Raad Onderwerp: Onderdeel raadsprogramma: Portefeuillehouder: Voorgesteld besluit Korte samenvatting Aanleiding Raadsvergadering, 10 mei 2011 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Oprichting van een gemeenschappelijke regeling Regionale ICT Dienst (RID) Oost Utrecht. Onderdeel raadsprogramma: Besturen Portefeuillehouder:

Nadere informatie

1. Invoering wet Revitalisering Generiek Toezicht en de gevolgen hiervan voor toezicht en verantwoording Archiefwet 1995

1. Invoering wet Revitalisering Generiek Toezicht en de gevolgen hiervan voor toezicht en verantwoording Archiefwet 1995 Agendanr.: 6 Voorstelnr.: RB2013083 Onderwerp: Diverse onderwerpen op het gebied van archiefbeheer, te weten: - de invoering van de wet Revitalisering Generiek Toezicht en de gevolgen hiervan voor toezicht

Nadere informatie

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden

De kracht van Middelgroot. Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van Middelgroot Klik hier voor praktijkvoorbeelden De kracht van het programma e-dienstverlening Wat is: Het programma e-dienstverlening? In de gemeente Waalwijk wordt gewerkt met een elektronisch

Nadere informatie

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004

Strategische inkoop. a. De behoefte en vraag van gebruikers is leidend bij de levering van. Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 Strategische inkoop Door Henk Rietveld en Leon-Paul de Rouw Augustus 2004 1. Inleiding Vanuit vraaggericht facility management streeft de facilitaire organisatie naar een optimale aansluiting tussen facilitaire

Nadere informatie

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108

Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 15 december 2011 AB11.01003 RV2011.108 Gemeente Bussum Instemmen met de Verantwoording van het Programma Elektronische Dienstverlening

Nadere informatie

Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit. ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011

Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit. ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011 Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011 24-11-2011 Profile Consultancy Services State of the art software solutions Project implementation Life-cycle

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

Van automatiseringsafdeling naar ICT-regieorganisatie

Van automatiseringsafdeling naar ICT-regieorganisatie Van automatiseringsafdeling naar ICT-regieorganisatie Anderhalf jaar later Praten over regie is makkelijker dan regie voeren René Bosman Manager Informatie & Automatisering Lentiz onderwijsgroep Onderwerpen

Nadere informatie

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal

Adviesgroep Informatievoorziening. Omgevingswet. Erna Roosendaal Adviesgroep Informatievoorziening Omgevingswet Erna Roosendaal Inhoud De Omgevingswet Impact gemeenten Governance model Omgevingsplan versus bestemmingsplan Invoeringsondersteuning Eerste resultaten impactanalyse

Nadere informatie

Léon-Paul de Rouw. De servicedesk. Spin in het facilitaire web. Tweede herziene druk

Léon-Paul de Rouw. De servicedesk. Spin in het facilitaire web. Tweede herziene druk Léon-Paul de Rouw De servicedesk Spin in het facilitaire web Tweede herziene druk B+BVAKMEDIANET b.v., 2015 Inhoud Voorwoord 10 Deel 1 De servicedesk, betekenis en aanpak 13 1 De servicedesk in de facilitaire

Nadere informatie

Commissienotitie. Onderwerp ICT beleids en uitvoeringsplan. Status Informerend. Voorstel Kennis te nemen van de nota ICT beleids- en uitvoeringsplan

Commissienotitie. Onderwerp ICT beleids en uitvoeringsplan. Status Informerend. Voorstel Kennis te nemen van de nota ICT beleids- en uitvoeringsplan Onderwerp ICT beleids en uitvoeringsplan Status Informerend Voorstel Kennis te nemen van de nota ICT beleids- en uitvoeringsplan Inleiding In 2011 is u toegezegd een ICT-beleidsplan op te stellen. Dit

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers

Zaakgericht samenwerken. Visie en Koers Zaakgericht samenwerken Visie en Koers 2009032816 We staan voor diverse ambities en knelpunten Burgers 7x24 inzicht in status aanvragen Efficiënter werken Borgen rechtmatigheid Inzicht bij medewerkers

Nadere informatie

UWV Testservice. Resultaatgerichte invoering van een adaptief procesmodel

UWV Testservice. Resultaatgerichte invoering van een adaptief procesmodel UWV Testservice Resultaatgerichte invoering van een adaptief procesmodel Rob Passage Karin Boons UWV Gegevensdiensten Sogeti Software Control Agenda 11e SPIder conferentie, 29 september 2008 De werkende

Nadere informatie

Collegebericht 137 van 2010

Collegebericht 137 van 2010 Collegebericht 137 van 2010 Weeknummer: 51 Datum vergadering 21-12-2010 Ambtenaar MO. D. Riesthuis Registratienummer Bb10.0098 Telefoonnummer 7836 Portefeuillehouder F. M. Weerwind E-mailadres driesthuis@velsen.nl

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT.

ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BEOOGDE ONTWIKKELINGEN ONDERSTAANDE TEKST BEVAT ENKELE RELEVANTE DELEN UIT HET CONCEPT-FUSIERAPPORT. BESTUURS- EN MANAGEMENT FILOSOFIE We zien de nieuwe organisatie als een vehikel om zowel de basisscholen

Nadere informatie

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

De servicedesk binnen de facilitaire organisatie

De servicedesk binnen de facilitaire organisatie De servicedesk binnen de facilitaire organisatie Uitgangspunten en dilemma s L.P. de Rouw Uitgangspunten servicedesk Servicedesk als sturing op mijn backoffice. Centrale ondersteuning voor de klant (borgen,

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Informerend Agendapunt: 7 Onderwerp: Stand van zaken bestuurlijke samenwerking Datum: 14 januari 2013 Portefeuillehouder: drs. H.C.P. Noten Decosnummer: 16 Informant: Tim

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

2.4 Bedrijfsvoering. Uitvoering van de begrotingsprogramma s is Open en wendbaar.

2.4 Bedrijfsvoering. Uitvoering van de begrotingsprogramma s is Open en wendbaar. 2.4 Bedrijfsvoering Uitvoering van de begrotingsprogramma s is Open en wendbaar. Wij moderniseren onze processen en richten deze vraaggericht en zaakgericht in. We moderniseren onze informatievoorzieningen.

Nadere informatie

Ticon. De volgende generatie projectmanagement

Ticon. De volgende generatie projectmanagement De volgende generatie Optimaal Het virtueel bouwproces model binnen de GWW Virtueel bouwproces model Het fundament van Ticon is het Virtueel bouwproces model. Dit datamodel is een collectie van alle projectgegevens

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd

Whitepaper. www.facto.nl. De regiepiramide ontsluierd De regiepiramide ontsluierd Inleiding Regie is een veelgebruikte term voor een vorm van organiseren in het facilitaire werkveld. Toch is het lang niet altijd duidelijk wat er precies onder moet worden

Nadere informatie

Voorblad agendapunt 3 Stand van zaken speerpunt Informatiemanagement

Voorblad agendapunt 3 Stand van zaken speerpunt Informatiemanagement Voorblad agendapunt 3 speerpunt Informatiemanagement Ruud vd Belt en Peter Antonis In bijgaande notitie treft u de bestuursopdracht Informatiemanagement (IM) aan. De samenleving en werkorganisaties zijn

Nadere informatie

ICT in het Sociaal Domein

ICT in het Sociaal Domein ICT in het Sociaal Domein Eerst transitieproof en dan verder Rolf Meursing Directeur Odinfo Agenda 1. Inleiding 2. Odinfo voorstellen Video decentralisaties 3. 3D s in het nieuws 4. Status per 1 januari

Nadere informatie

De Omgevingswet brengt ons bij elkaar!? Arend van Beek, VIAG

De Omgevingswet brengt ons bij elkaar!? Arend van Beek, VIAG De Omgevingswet brengt ons bij elkaar!? Arend van Beek, VIAG Er is overlap en raakvlakken van verschillende vakdisciplines en de uitdagingen die daarbij horen. Een kans om zaken anders aan te pakken als

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken 111

Het Nieuwe Werken 111 Het Nieuwe Werken 111 Inleiding Het Nieuwe Werken De laatste jaren heeft Het Nieuwe Werken zich sterk ontwikkeld en veel bekendheid gekregen. Maatschappelijke ontwikkelingen als files, de balans tussen

Nadere informatie

Heerhugowaard Stad van kansen

Heerhugowaard Stad van kansen Raadsvergşdering : j g JĮJ^J Besluit: CocsQxcrs cc^ogc/v^ŕrv^ Voorstelnümmer: gfb.ĩľ»v^ao«33 Heerhugowaard Stad van kansen Agendanr.: 6 Voorstelnr.: RB2013083 Onderwerp: Diverse onderwerpen op het gebied

Nadere informatie

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei Centrum voor Jeugd en Gezin Bouwstenen voor de groei Moduleaanbod Stade Advies Centrum voor Jeugd en Gezin; Bouwstenen voor de groei Hoe organiseert u het CJG? Plan en Ontwikkelmodulen: Module Verkenning

Nadere informatie

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE

STRATEGISCH BELEID EFFICIËNT EN ZICHTBAAR NAAR EEN CENTRUM VOOR REVALIDATIE STRATEGISCH BELEID 2013 2014 NAAR EEN EFFICIËNT EN ZICHTBAAR CENTRUM VOOR REVALIDATIE UMCG Centrum voor Revalidatie Strategisch beleidsplan 2013-2014 Vastgesteld op 1 november 2012 Vooraf Met het strategisch

Nadere informatie

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 Universitair Informatiemanagement Kenmerk: SECR/UIM/11/0914/FS Datum: 14-09-11 Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 1. Inleiding Begin 2011

Nadere informatie

Bouwstenen voor Shared Services De relatie opdrachtnemer en opdrachtgever

Bouwstenen voor Shared Services De relatie opdrachtnemer en opdrachtgever Bouwstenen voor Shared Services De relatie opdrachtnemer en opdrachtgever Den Haag 9 december 2004 Almar-Wimer Siebenga MBA directeur ICT Samenwerkingsverband Zuidwest Fryslân Taken ISZF Werkplek-, netwerk-

Nadere informatie

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit.

Alleen dan kan een project slagen, dat wil zeggen: op tijd, binnen budget en vooral met de juiste functionaliteit. ICT MET RENDEMENT Welkom bij de Caesar Groep De Caesar Groep is dé specialist in Nederland als het gaat om ICT-projecten met rendement. Met meer dan 300 professionals werken wij voor onze klanten aan ICT-toepassingen

Nadere informatie

Bijlage 1 Toelichting op de functies en de werking van de Persoonlijke Internet Pagina

Bijlage 1 Toelichting op de functies en de werking van de Persoonlijke Internet Pagina Bijlage 1 Toelichting op de functies en de werking van de Persoonlijke Internet Pagina Bij de diverse overheidsorganisaties in Nederland is veel informatie aanwezig over de individuele burgers en bedrijven.

Nadere informatie

Relatiebeheer bij Rijnland. Gert van der Kooij

Relatiebeheer bij Rijnland. Gert van der Kooij Relatiebeheer bij Rijnland Gert van der Kooij Wensbeeld: haalbaar of utopie? Uiteindelijke doel: Zodanig met elkaar werken dat grenzen geen rol meer spelen. Van beleid tot uitvoering zodanig werken dat

Nadere informatie

Convenant Versterking Samenwerking Verkeer en Vervoer

Convenant Versterking Samenwerking Verkeer en Vervoer Convenant Versterking Samenwerking Verkeer en Vervoer 1 december 2014, eindversie ten behoeve van de ondertekening door de vertegenwoordigers van het het openbaar lichaam Stadsregio Amsterdam, de gemeenten

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Lingewaard

Aan de raad van de gemeente Lingewaard 6 Aan de raad van de gemeente Lingewaard *14RDS00194* 14RDS00194 Onderwerp Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen 2014-2017 1 Samenvatting In deze nieuwe Nota Risicomanagement & Weerstandsvermogen

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp

Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp S T A T E N V O O R S T E L Datum : 13 december 2005 Nummer PS : PS2006ZCW03 Dienst/sector : MEC/DMO Commissie : ZCW Registratienummer : 2005MEC002130i Portefeuillehouder : Kamp Titel : Overdracht functie

Nadere informatie

Intergemeentelijke samenwerking: klaar voor de toekomst?

Intergemeentelijke samenwerking: klaar voor de toekomst? LECTORAAT I-THORBECKE Intergemeentelijke samenwerking: klaar voor de toekomst? Samenvatting verkennend onderzoek, februari 2013. KENNIS EN BEDRIJF Lectoraat i-thorbecke LECTORAAT I-THORBECKE Intergemeentelijke

Nadere informatie

egovernment projecten evalueren op lokaal niveau

egovernment projecten evalueren op lokaal niveau egovernment projecten evalueren op lokaal niveau De I-scan: E-government met en voor uw org@nisatie Sabine Rotthier (Hogeschool Gent) Sabine.rotthier@hogent.be in samenwerking met Uitspraken uit de praktijk

Nadere informatie

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven

De basis. VanMeijel 3.0: Kwaliteit door productontwikkeling vanuit lange termijn visie. Waardegedreven VanMeijel 3.0: De basis Wij zijn er van overtuigd dat bouwondernemingen een betere kwaliteit en een hoger rendement kunnen realiseren door meer grip op de complexiteit en dynamiek van het bouwproces te

Nadere informatie

Generieke I Toets & Advies module functioneel

Generieke I Toets & Advies module functioneel module functioneel Deze template ondersteunt onderzoek door professionals (architecten en adviseurs) naar de mate van genericiteit van functionaliteit van informatiediensten. Het onderzoeksresultaat, de

Nadere informatie

Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen

Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen Gedeelde kennis geeft meer markt Integrerend samenwerken bij industrieel bouwen NVTB Jaarbijeenkomst 7 november 2002 Introductie P. Huijbregts 1977 afgestudeerd aan TUE, Bouwkunde 1978 Oprichter en directeur

Nadere informatie

Raadsvergadering van 6 september 2012 Agendanummer: 10.2

Raadsvergadering van 6 september 2012 Agendanummer: 10.2 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 357013 Raadsvergadering van 6 september 2012 Agendanummer: 10.2 Onderwerp: Vormgeven van een Klant Contact Centrum Verantwoordelijk portefeuillehouder: dhr. F.P. Fakkers

Nadere informatie

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING Infosheet 1 INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING De overheid wil werken vanuit het perspectief van burger en ondernemer: efficiënter, effectiever, integraler, transparanter en digitaler. Op

Nadere informatie

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel

College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel PS2008WMC16-1 - College van Gedeputeerde Staten statenvoorstel Datum : 15 april 2008 Nummer PS : PS2008WMC16 Afdeling : MOW Commissie : WMC Registratienummer : 2008INT216622 Portefeuillehouder : De Wilde

Nadere informatie

februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb

februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb februari, 2014 Opdrachtbeschrijving Projectleider landelijke kennisdeling - biebtobieb Opdrachtbeschrijving Voor de continuering van het project Landelijke Kennisdeling, met bijzondere focus op het platform

Nadere informatie

Digitale duurzaamheid

Digitale duurzaamheid Digitale duurzaamheid Verantwoording van publieke diensten Bij het leveren van publieke diensten maakt de overheid gebruik van publieke middelen. De overheid moet zich over de besteding hiervan tegenover

Nadere informatie

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253

Profiel. Manager Financiën en Bedrijfsvoering. 16 juni 2016. Opdrachtgever Cosis. Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Profiel Manager Financiën en Bedrijfsvoering 16 juni 2016 Opdrachtgever Cosis Voor meer informatie over de functie 088 8393253 Voor sollicitatie www.cosis.nu/vacatures rvb@cosis.nu Promens Care en NOVO

Nadere informatie

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA)

READ: de informatiestrategieaanpak van Steenwinkel Kruithof Associates (SKA) READ: de informatiestrategieaanpak van (SKA) INLEIDING HET SPANNINGSVELD TUSSEN KORTETERMIJNVERWACHTINGEN EN LANGETERMIJNBEHOEFTEN In veel bedrijven volgen businessgerelateerde veranderingen elkaar snel

Nadere informatie

Second opinion Masterplan informatie architectuur. De Gemeente Weert

Second opinion Masterplan informatie architectuur. De Gemeente Weert Masterplan informatie architectuur Gemeente Weert.datum 9 november 2015.op verzoek van De Gemeente Weert bezoekadres Beechavenue 126 telefoon 088-006 34 00 banknummer 57.84.75.014 1119 PR Schiphol Rijk

Nadere informatie

Projectmanagement De rol van een stuurgroep

Projectmanagement De rol van een stuurgroep Projectmanagement De rol van een stuurgroep Inleiding Projecten worden veelal gekenmerkt door een relatief standaard projectstructuur van een stuurgroep, projectgroep en enkele werkgroepen. De stuurgroep

Nadere informatie

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005

Voorstel aan de Raad. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005 Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 8 juni 2005 / 121/2005 Onderwerp Budgetverschuiving voor gemeentelijke voorziening DIVA Programma / Programmanummer Concernsturing / 8110 Portefeuillehouder

Nadere informatie

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis

Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Succesvol contractmanagement: start inkoop Strategische beleidsprioriteiten als basis Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Congres 2012 inkoop+beleid=meerwaarde Datum: 7 juni 2012 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

Programma 9. Bestuur

Programma 9. Bestuur Programma 9 Aandeel programma 9 in totale begroting 17% Overige programma's 83% 55 Programma 9 Beleidsvelden Binnen het programma bestuur werken we met de volgende beleidsvelden: 1. sorganen 2. sondersteuning

Nadere informatie

Ticon. De volgende generatie projectmanagement

Ticon. De volgende generatie projectmanagement De volgende generatie Optimaal Het virtueel bouwproces model binnen de B&U Virtueel bouwproces model Het fundament van Ticon is het Virtueel bouwproces model. Dit datamodel is een collectie van alle projectgegevens

Nadere informatie

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde

Procesmanagement. Organisatieadvies. Opleiding en training. Informatiemanagement. Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Organisatieadvies Uw organisatie efficiënter ingericht en uw beleid op orde Procesmanagement Uw bedrijfsprocessen inzichtelijk, efficiënt en onder regie Opleiding en training Praktijkgerichte en actuele

Nadere informatie

Op weg naar een sturende rol voor een terugtredende overheid

Op weg naar een sturende rol voor een terugtredende overheid Op weg naar een sturende rol voor een terugtredende overheid 2 Op weg naar een sturende rol voor een terugtredende overheid De Rijksoverheid streeft een krachtige, kleine en dienstverlenende overheid na.

Nadere informatie

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat

Werkwijze Cogo 2004. abcdefgh. Cogo publicatienr. 04-03. Ad Graafland Paul Schepers. 3 maart 2004. Rijkswaterstaat Werkwijze 2004 publicatienr. 04-03 Ad Graafland Paul Schepers 3 maart 2004 abcdefgh Rijkswaterstaat Werkwijze 2/16 I Inleiding Verandering In 2003 is de organisatie van de ingrijpend veranderd. Twee belangrijke

Nadere informatie

Missie We zijn een maatschappelijke vastgoedonderneming, die met en voor bewoners samenwerkt aan krachtige wijken met toekomstwaarde.

Missie We zijn een maatschappelijke vastgoedonderneming, die met en voor bewoners samenwerkt aan krachtige wijken met toekomstwaarde. Governance handboek Besturingsmodel Havensteder Inleiding Het besturingsmodel van woningcorporatie Havensteder maakt de verbanden zichtbaar tussen missie, visie en strategie. En de daarvan afgeleide doelstellingen,

Nadere informatie

Dienstverlening en e-overheid

Dienstverlening en e-overheid Dienstverlening en e-overheid commissie Middelen/AB 9 april 2009 1 Inhoud Wat is de aanleiding voor deze presentatie? Wat is Dienstverlening en e-overheid? Welke wetten en regels zijn van belang? Hoe heeft

Nadere informatie

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur

Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur Hoofdlijnen Corporate Governance Structuur 1. Algemeen Deugdelijk ondernemingsbestuur is waar corporate governance over gaat. Binnen de bedrijfskunde wordt de term gebruikt voor het aanduiden van hoe een

Nadere informatie

Dienstverlening W. van den Beucken

Dienstverlening W. van den Beucken Raadsvoorstel GEMEENTEBESTUUR onderwerp ICT samenwerking Roermond, Venlo en Weert raadsnummer 2013 65 collegevergadering d.d. 20-08-2013 raadsvergadering d.d. 25-09-2013 fatale termijn programma portefeuillehouder

Nadere informatie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie Evaluatie P&C Cyclus 2014 Projectdefinitie februari 2015 INLEIDING Als onderdeel van het implementatietraject CGM is in 2013 in de 3 afzonderlijke raden van Cuijk, Grave en Mill en st Hubert besloten tot

Nadere informatie

Visie en ambities ten aanzien van het te voeren strategisch ICT-beleid

Visie en ambities ten aanzien van het te voeren strategisch ICT-beleid 4 maart 2003 Nr. 2003-03404, PB Nummer 15/2003 Voordracht van Gedeputeerde Staten aan Provinciale Staten van Groningen inzake het Strategisch ICT-beleidsplan 2003-2006. SAMENVATTING: Het Strategisch ICT-beleidsplan

Nadere informatie

Mandatering waarmerken digitale Wro-instrumenten

Mandatering waarmerken digitale Wro-instrumenten College Mandatering waarmerken digitale Wro-instrumenten Samenvatting: Inleiding: Ingevolge de Wet ruimtelijke ordening is het vanaf 1 januari 2010 wettelijk verplicht dat alle Wro-instrumenten digitaal

Nadere informatie

Parafering besluit DMT 16-04-2014 - - D&H 27-05-2014 B Conform Geparafeerd door: Wijngaart, P.I.M. van den

Parafering besluit DMT 16-04-2014 - - D&H 27-05-2014 B Conform Geparafeerd door: Wijngaart, P.I.M. van den agendapunt 3.b.6 1136495 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden I&A BESTURINGSMODEL Portefeuillehouder Haersma Buma, M.A.P. van Datum 27 mei 2014 Aard bespreking Besluitvormend Afstemming BDV/MBDV

Nadere informatie

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT MEMO Aan : College van B&W, Commissie Middelen Van : Christien Sepers en Jeroen van der Hulst Datum : 2 april 2009 Onderwerp : Voortgangsrapportage ICT-projecten april 2009 Ons kenmerk : 2009008153 Projectenoverzicht

Nadere informatie

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015 Bedrijfsvoering De gemeenteraad van Bloemendaal Datum : 19 augustus 2015 Uw kenmerk : Ons kenmerk : 2015056815 Behandeld door : J. van der Hulst Doorkiesnummer : 023-522 5592 Onderwerp : Rapportage informatiebeveiliging

Nadere informatie

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Stop met procesgericht ICT-beheer Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Wie is Leo Ruijs? Leo Ruijs, Service 8-2 - Ontwikkelingen vakgebied 1950-1970 Beheer als specialisatie 1970-1990 ICT

Nadere informatie