Portavita HL7 RIM database

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Portavita HL7 RIM database"

Transcriptie

1 Portavita HL7 RIM database HL7 applicatie-architectuur SIG 29 januari 2008 Ir. Yeb Havinga

2 Inhoudsopgave 1) Achtergrond en motivatie 2) NEDSS 3) Antistolling, CVA en Diabetes 4) Architectuur overzicht 5) Techniek constraints 6) Toekomstplannen - 2 -

3 Portavita 1) Portavita Multidisciplinair EPD - web-based chronic disease management (CDM) Antistolling CVA Diabetes COPD (binnenkort) hartfalen (binnenkort) 2) Special projects Medical trials, e111 pas, EVSH, MCDC - 3 -

4 Historie Portavita Multidisciplinair EPD 1) 2001 pilot Database was een verzameling HL7 v2 XML berichten Pilot was succesvol: doorontwikkelen naar product Ervaring met 'XML database': Slechte performance bij grote aantallen documenten Programmeren queries en updates 'veel gedoe' in vergelijking met normale database access. 2) 2003 voorbereiding VERSIE 2 Wat is een toekomstbestendige architectuur voor een CDM applicatie? - 4 -

5 Observaties Portavita IT-team 1) Gros in-house ontworpen database schema's overleeft de tand des tijds slecht 2) Na de bouw van een informatiesysteem is het domein beter begrepen Herbouw wenselijk 3) Verschillen in ontwerpstijl & onduidelijkheid of onbegrip van origineel ontwerp Na verloop van tijd een onsamenhangend database schema - 5 -

6 Eigenschappen CDM applicatie 1) Looptijd applicatie Oneindig 2) Software updates en nieuwe functionaliteit Continu proces; onderdeel dagelijkse routine 3) Houdbaarheid medische informatie Onbeperkt - 6 -

7 Ontwikkelfilosofie Portavita V2 1) Voor het database schema : onderdruk elke neiging tot eigen creativiteit 2) Lift mee op ervaring van domein experts 3) Gebruik producten en technologieën die zichzelf bewezen hebben doe niet mee met 'mode'-technologiën en frameworks 4) Ken de producten die je gebruikt als je broekzak zodat je niet teveel zelf bouwt - 7 -

8 Informatiemodellen in Portavita V2 1) Workflow Management Coalition (WfMC) Proces modellering, workflow en autorisatie 2) Vektis ZH38/ZH39 Financiële gegevens, facturatie 3) HL7 v3 RIM EHR repository: medische gegevens - 8 -

9 Waarom HL7 v3 RIM 1) Action based modeling Peirce, Davidson (en vele anderen) Act en ActRelationship is een Kripke structuur, een onder diverse namen veel voorkomende structuur in de wiskundige logica, waarover veel kennis beschikbaar is 2) Informatie geanalyseerd tot elementaire eenheden geeft transparantie, handig voor queries 3) Incorporeert vele manjaren kennis en harmonization HL7 v3 is 'hot', tientallen mails op lists per dag - 9 -

10 Ons voorbeeld: RIM DB van NEDSS 1) National Electronis Disease Surveillance System 2) Hiërarchie 6 basis classes zijn tabellen, plus een paar belangrijke specialisaties zoals substance administration en observation 3) Datatypes Database types (numeric, varchar, date) Sommige composite types als tabel (address, id) GTS als varchar

11 Portavita Antistolling ) We hebben een database schema, hoe nu verder? 2) Breng ordening aan in CDM applicatie Focal act: Care Provision (PCPR) Link OBS, SBADM, ENC, PROC, etc acts aan PCPR 3) Ideëen uit antistolling later gebruikt als input voor HL7 Care Provision domein

12 Portavita Multidisciplinair nu 1) Extra functionaliteit CVA (2005) Diabetes (2006) 2) Veel (50+) soorten observaties, multidisciplinair 3) Ook bekend als Detailed Clinical Model (DCM) en template

13 Conclusie ontwikkelfilosofie Pv V2 Door het gebruik van het informatiemodel van HL7 v3 RIM, hebben we: 1) na 4 jaar nog steeds een samenhangend schema, ondanks honderden functionele updates gemaakt door een tiental programmeurs 2) uitgebreide documentatie van ons informatiemodel, waarmee we snel nieuwe programmeurs kunnen opleiden 3) een toekomstbestendig database schema; de applicaties voor CVA en Diabetes zijn met minimale wijzigingen aan het database schema toegevoegd

14 Architectuur en techniek 1) Een kijkje achter de schermen van de architectuur Server roles Platform generaties 2) Techniek Ons grote voorbeeld is geweest het NEDSS. Op de website van NEDSS is veel informatie te vinden. Wat hebben wij onder andere toegevoegd: methode voor implementatie constraints

15 Portavita V2 architectuur server roles 1) Database server Datalaag Triggers (hiërarchie en constraints) Applicatielaag 2) Web server Presentatielaag 3) Communicatie server Lab- en HIS communicatie 4) Management server

16 Portavita V2 platform 1) 1e generatie V2 platform Oct 2004 tot dec ) 2e generatie platform Vanaf december 2006 Plaatje rechts: development stack 120 U320 scsi disks 8,7 TB total space 3) 3e generatie platform Portavita Medical Grid

17 Portavita RIM database statistieken 1) Januari 2008 Records: >358 miljoen Datafiles: 66,5 gigabyte IOps (met cache): Queries p second: >

18 Conclusie performance RIM database Het HL7 v3 RIM informatiemodel is geschikt voor databases met miljoenen records 1)RIM databases kunnen groot worden en toch blijven performen 2)De database server kan in principe elke vraag snel beantwoorden, mits de query 'goede SQL' is. Queries voor interactieve schermen (meestal single patient dus zoeken op ID) gaan in de orde van milliseconden

19 Techniek: constraints in Portavita V2 1) Wat is een constraint? Een uitdrukking of expressie, die iets zegt over gegevens, die altijd waar moet zijn Constraints beperken wat je kan invoeren op schermen of in een database tot dingen die kunnen 2) Formele methoden Wat is een formele methode? Zo exact als mogelijk een specificatie (van bijvoorbeeld software, een protocol of een constraint) uitdrukken en implementeren Waarom zou je dat willen? Je wilt geen ruimte voor interpretatiefouten

20 Portavita V2 constraint methode 1) Definieer constraint in natuurlijke taal Dit is in HL7- en implementatie-onafhankelijke termen 2) Vertaal naar expressie in formele taal Tevens introductie HL7 termen (class- en typecodes) 3) Zoek naar tegenvoorbeeld: negatie van expressie Want dan moet een melding komen 4) Vertaal negatie van expressie naar SQL 5) Bepaal triggermomenten voor SQL query

21 Voorbeeld glucosecurve 1/2 Glucosecurve Toelichting laag

22 Voorbeeld glucosecurve 2/2 Glucosecurve Toelichting hoog Toelichting laag

23 Gluc.curv. constraints natuurlijke taal 1) Een glucosecurve bestaat uit 8 glucosemetingen op vaste momenten: nuchter, na ontbijt, voor lunch, na lunch, voor avondeten, na avondeten, voor slapengaan, nacht. 2) Er moet tenminste 1 meting worden gedaan 3) Wanneer er extreem lage glucosewaarden (kleiner dan 3,5) in de glucosecurve voorkomen en de patient heeft zelf gemeten, dan moet de extreemste waarde een toelichting hebben 4) Dito voor de hoogste waarde indien > 12 (Let op: geen HL7- of implementatie termen)

24 Twee formele talen in gebruik 1) De Object-Z specificatie taal Eerste orde logica Nadeel: met de hand act source en target id's aan elkaar knopen (net als in SQL) 2) Een eerste orde modale taal Zie A modal logic of HL7 De pijl voor een attribuutnaam is om aan te geven dat de waarde van het attribuut bedoeld wordt Modale operatoren zoals <COMP> en [COMP] voor 'navigatie' over actrelationships, dus niet meer met de hand id's koppelen. <COMP>(expressie) is waar voor acts die tenminste één COMP-gerelateerde act hebben waar 'expressie' waar is. (iets is bv. code=portavita174) [COMP](expressie) is waar voor acts die in alle COMPgerelateerde acts 'expressie' waar hebben

25 Cons 1: Vertaling naar formele taal 1) Natuurlijke taal constraints Een glucosecurve bestaat uit 8 glucosemetingen op vaste momenten Er moet tenminste 1 meting worden gedaan 2) Vertaling In HL7 termen is de glucosecurve een organizer (code Portavita174) en de 8 glucosemetingen zijn observaties (code Portavita175 tot Portavita182). Alleen bij daadwerkelijke metingen is een component verplicht (EVN), bij APT of RQO hoeft dat niet. code=portavita174 [COMP]( code = Portavita175 OR,..., OR code = Portavita182) ( code=portavita174 AND moodcode=evn) <COMP>(Τrue)

26 Cons 1: Vertaling naar SQL 2) Vertaling (vervolg) Acts met codes Portavita175 tot Portavita182 hebben precies één source act met code Portavita174, waar ze COMP gerelateerd aan zijn. Ze zijn niet gerelateerd aan andere source acts. ( code = Portavita175 OR,..., OR code = Portavita182) ( 1-1 ( code=portavita174) AND [COMP] -1 ( code=portavita174)) ( betekent er is een typecode 'code' zodat <code>) ( -1 is als maar dan met source en target omgewisseld: je zegt iets over source acts ipv targets) ( 1 betekent 'er is precies 1 target act' en kort voor ( ( id=x) and ( id=y) x=y)) 3) Negatie voor tegenvoorbeeld (alleen eerste formule vorige pagina) code=portavita174 AND <COMP>( code Portavita175 AND,..., AND code Portavita182) 4) Vertalen naar SQL SELECT id FROM acts a WHERE cd='portavita174' INTERSECT SELECT act_id_source FROM act_relationships b, acts c WHERE b.act_id_target = c.id AND b.type_cd = 'COMP' AND c.cd NOT IN ('Portavita175', 'Portavita176', 'Portavita177', 'Portavita178', 'Portavita179', 'Portavita180', 'Portavita181', 'Portavita182')

27 Cons 2: Vertaling naar formele taal 1) Natuurlijke taal constraint Wanneer er extreem lage glucosewaarden (< 3,5 mmol/l) in de glucosecurve voorkomen en de patient heeft zelf gemeten, dan moet de extreemste waarde een toelichting hebben Met andere woorden: als een glucosewaarde lager is dan 3,5 mmol/l en de patient heeft zelf gemeten, dan is er OF een toelichting gegeven, OF er is een nog lagere waarde in de glucose curve. 2) Vertaling naar formele taal Maak gebruik van 'lambda abstraction'/'predicate abstraction' voor het predikaat 'Een COMP-target van de source act heeft een id anders dan x en een waarde lager dan y ' (( code = Portavita175 OR,..., OR code = Portavita182) AND value<3.5 AND SBJ= ENT) (<COMP>( code = Portavita183) XOR λx,y. -1 (<COMP>( id x AND value<y)) ( id, value))

28 Cons 2: Negatie 3) Negatie voor tegenvoorbeeld (( code = Portavita175 OR,..., OR code = Portavita182) AND value<3.5 AND SBJ= ENT) AND (<COMP>( code = Portavita183) λx,y. -1 (<COMP>( id x AND value<y)) ( id, value )) 4) Volgende pagina: vertalen naar SQL Opm 1: niet schrikken Opm 2: als je SQL server de IFF op booleans ondersteunt is de query de helft zo groot (dit is dus de '=' operator op booleans) Opm 3: ook al ziet de query er ingewikkeld uit, het gaat erom dat het in SQL, dus declaratief (zoals in de natuurlijke taal constraint), uit te drukken is Opm 4: deze constraint heeft een alternatieve implementatie met gebruik van min() en max() aggregates. Omdat functies van sets naar nummers niet in de modale logica beschreven zijn, heb ik daar ook geen gebruik van gemaakt in de SQL vertaling

29 Cons 2: Vertalen naar SQL 4) Vertalen naar SQL vertaald als (a and b) or (not a and not b) select r3.act_id_source from act_relationships r3, acts a1 where a1.id = r3.act_id_source and a1.sbj_ptcp_id = (select role_id from participations p1 where p1.act_id=a1.id and p1.type_cd='ent') and r3.act_id_target in (select o1.obse_act_id from obs_value_numeric o1 where o1.cd IN ('Portavita175', 'Portavita176', 'Portavita177', 'Portavita178', 'Portavita179', 'Portavita180', 'Portavita181', 'Portavita182') and o1.numeric_value_1 < 3.5 and ((exists (select b.act_id_source from act_relationships b, acts c where b.act_id_source = o1.obse_act_id and c.id=b.act_id_target and c.cd='portavita183') and exists (select p.act_id_target from act_relationships p, act_relationships s, obs_value_numeric o2 where p.act_id_target = o1.obse_act_id and p.act_id_source = s.act_id_source and s.act_id_target = o2.obse_act_id and o2.obse_act_id<>o1.obse_act_id and o2.numeric_value_1<o1.numeric_value_1) ) or (not exists (select b.act_id_source from act_relationships b, acts c where b.act_id_source = o1.obse_act_id and c.id=b.act_id_target and c.cd='portavita183') and not exists (select p.act_id_target from act_relationships p, act_relationships s, obs_value_numeric o2 where p.act_id_target = o1.obse_act_id and p.act_id_source = s.act_id_source and s.act_id_target = o2.obse_act_id and o2.obse_act_id<>o1.obse_act_id and o2.numeric_value_1<o1.numeric_value_1) )))

30 Ervaring met constraint methode 1) Methode werkt Al diverse bugs (verkeerde inserts in database) voorkomen Performance goed door optimalisatie veel voorkomende 'structural constraints' 2) Formele methoden zijn lastig Formele expressies niet geimplementeerd met computertaal dus niet getest -> todo Motivatie software engineers 'waarom niet gewoon direct in SQL?' Motivatie marketing 'waarom constraints maken als die tijd ook aan nieuwe functionaliteit besteed kan worden?'

31 Samengevat 1) Door het HL7v3 RIM informatiemodel is de architectuur van het Portavita Multidisciplinair EPD toekomstbestendig 2) De database van Portavita Multidisciplinair EPD is een bewijs dat RIM databases groot kunnen zijn zonder performance problemen 3) De Act en ActRelationship Kripke structuur leent zich goed voor beschrijven met formele methoden op basis van modale logica

32 Toekomstplannen 1) Uitbouwen Portavita Multidisciplinair EPD COPD Hartfalen 2) Techniek Platslaan hiërarchie Automatiseren constraint methode Meer HL7 richting database datatypes en operatoren daarop (zoals GTS en in, during, before, overlaps etc) programmeren in PostgreSQL Portavita Medical Grid 3) Kom bij ons werken!

Coderingen in een HL7v3 RIM EPD. 7 Brachmanoth 2008, kwart over 3 lokale tijd Utrecht Ir. Yeb Havinga

Coderingen in een HL7v3 RIM EPD. 7 Brachmanoth 2008, kwart over 3 lokale tijd Utrecht Ir. Yeb Havinga Coderingen in een HL7v3 RIM EPD 7 Brachmanoth 2008, kwart over 3 lokale tijd Utrecht Ir. Yeb Havinga - 1 - Inhoud Waarom een standaard codering? Inleiding Portavita Multidisciplinair EPD HL7 Observation

Nadere informatie

Ontwikkeling Care Provision in de perinatologie

Ontwikkeling Care Provision in de perinatologie Ontwikkeling Care Provision in de perinatologie Kai U. Heitmann Michael Tan HL7 NL congresdag December 2010 Gegevensuitwisseling perinatologie Fase 1a Perinatologische Episode Zwangerschap Bevalling Kraamperiode

Nadere informatie

Sparse columns in SQL server 2008

Sparse columns in SQL server 2008 Sparse columns in SQL server 2008 Object persistentie eenvoudig gemaakt Bert Dingemans, e-mail : info@dla-os.nl www : http:// 1 Content SPARSE COLUMNS IN SQL SERVER 2008... 1 OBJECT PERSISTENTIE EENVOUDIG

Nadere informatie

Medical Intelligence in de praktijk

Medical Intelligence in de praktijk Medical Intelligence in de praktijk Een kijkje in de MI straat in het UMCU Aafke Jongsma & Michiel Vuurboom Visie Het uitwisselen van oplossingen en ervaringen ten behoeve van het verzamelen en ontsluiten

Nadere informatie

Databases - Inleiding

Databases - Inleiding Databases Databases - Inleiding Een database is een verzameling van een aantal gegevens over een bepaald onderwerp: een ledenbestand van een vereniging, een forum, login gegevens. In een database worden

Nadere informatie

Workshop 12 ART-DECOR en Acute overdracht. Michael Tan Kai Heitmann Maarten Ligtvoet

Workshop 12 ART-DECOR en Acute overdracht. Michael Tan Kai Heitmann Maarten Ligtvoet Workshop 12 ART-DECOR en Acute overdracht Michael Tan Kai Heitmann Maarten Ligtvoet 22 november 2012 Topics Aanpak en visie Perinatologie Michael Tan Uitleg Acute Overdracht in ART-DECOR Kai Heitmann Faciliteren

Nadere informatie

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I

Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I Technisch Ontwerp W e b s i t e W O S I WOSI Ruud Jungbacker en Michael de Vries - Technisch ontwerp Website Document historie Versie(s) Versie Datum Status Omschrijving / wijzigingen 0.1 20 nov 2008 Concept

Nadere informatie

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1

MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 MODULEBESCHRIJVING Databases DBS1 Samensteller(s): Richard van den Ham Datum: 30-08-2012 Versie: 1.0 Module: Databases Identificatie Progresscode: DBS1 Semester: 1 Omvang: 140 SBUs/ 5 ECTS-punten Lestijd:

Nadere informatie

Les 2 Eenvoudige queries

Les 2 Eenvoudige queries Les 2 Eenvoudige queries XAMP Apache server ( http ) mysql server PHP myadmin IAM SQL oefeningen Database phpmyadmin Import : sql_producten.sql, sql_winkel.sql, sql_festival.sql SAMS SQL in 10 minuten

Nadere informatie

Pijlers van Beheer. Bram van der Vos www.axisintoict.nl ict@axisinto.nl

Pijlers van Beheer. Bram van der Vos www.axisintoict.nl ict@axisinto.nl Welkom Pijlers van Beheer Bram van der Vos www.axisintoict.nl ict@axisinto.nl Waarom doe je Beheer Business perspectief Stabiliteit Security Enablen voor gebruikers Ondersteuning Technisch Perspectief

Nadere informatie

Data Manipulatie. Query Talen. / Informatica

Data Manipulatie. Query Talen. / Informatica Data Manipulatie Query Talen 1 Queries maken in TC en SQL (ter verduidelijking) We kijken nog even naar bier-query q: Geef alle paren van drinkers die niet samen naar een kroeg kunnen gaan en daar allebei

Nadere informatie

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties Capita Selecta voor administratieve applicaties Bij afstudeerproject: Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Henk van de Ridder 26 augustus 2006 Inhoud 26

Nadere informatie

Secure Application Roles

Secure Application Roles Secure Application Roles Beheer de toegang tot de database 1. Inleiding Het realiseren van geautoriseerde toegang tot een database lijkt eenvoudig. Echter, vaak blijkt dat dezelfde combinatie van gebruikersnaam

Nadere informatie

Databank - Basis 1. Inhoud. Computervaardigheden en Programmatie. Hoofdstuk 4 Databank - Basis. Terminologie. Navigeren door een Venster

Databank - Basis 1. Inhoud. Computervaardigheden en Programmatie. Hoofdstuk 4 Databank - Basis. Terminologie. Navigeren door een Venster 4. 4. Inhoud rste BAC Toegepaste Biologische Wetenschappen Hoofdstuk 4 Databank Terminologie, Navigeren, Importeren Tabellen Records/Velden manipuleren Queries (Vragen) [Ook in SQL] sorteren filter volgens

Nadere informatie

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat:

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat: Training Trainingscode Duur Gepubliceerd Taal Type Leermethode Kosten SF2015V8 4 dagen 02/02/2015 Nederlands & Engels Developer, basis Invidueel & klassikaal Op aanvraag Deze training richt zich op het

Nadere informatie

ART-DECOR en acute overdracht

ART-DECOR en acute overdracht ART-DECOR en acute overdracht Dr. Kai U. Heitmann 22 november 2012 Op weg naar implementatie Gebruik ART-DECOR Voorbeeld: Acute Overdracht Lev 1 Kai Heitmann: ART-DECOR gebruik en Acute Overdracht 2 Op

Nadere informatie

Base24 database suite

Base24 database suite Base24 database suite Introductie De Base24 database suite is een zeer geavanceerde database oplossing die ontworpen is voor de management, opslag, inzage en uitwisseling van medische informatie zoals

Nadere informatie

HL7 v3 in een notendop

HL7 v3 in een notendop HL7 v3 in een notendop Relatie : Furore Contactpersoon : - Auteur : Christiaan Knaap Collegiale toetsing : Versie : 1.0 Datum : 8 augustus 2007 Kenmerk : Fur_HL7v3notendop_1-0 Bruggebouw Bos en Lommerplein

Nadere informatie

Het omzetten van een ER-diagram naar SQL

Het omzetten van een ER-diagram naar SQL Het omzetten van een ER-diagram naar SQL Huub de Beer Eindhoven, 4 juni 2011 Omzetting ER-diagram naar SQL in twee stappen 1: ER-Diagram relationeel model Onderwerp van hoofdstuk 3 Entiteittype relatie,

Nadere informatie

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering OpenERP Inhoud Ervaringen vanuit de gebruiker DEMO Open source filosofie OpenERP Voor welke bedrijven

Nadere informatie

NHibernate als ORM oplossing

NHibernate als ORM oplossing NHibernate als ORM oplossing Weg met de SQL Queries Wat is ORM? ORM staat in dit geval voor Object Relational Mapping, niet te verwarren met Object Role Modeling. ORM vertaalt een objectmodel naar een

Nadere informatie

Les 15 : updaten van gegevens in de database (deel2).

Les 15 : updaten van gegevens in de database (deel2). Les 15 : updaten van gegevens in de database (deel2). In de volgende reeks lessen zal alle vorige leerstof uitgebreid aan het bod komen. Zie ook de vorige lessen en documenten om informatie op te zoeken

Nadere informatie

DBMS. DataBase Management System. Op dit moment gebruiken bijna alle DBMS'en het relationele model. Deze worden RDBMS'en genoemd.

DBMS. DataBase Management System. Op dit moment gebruiken bijna alle DBMS'en het relationele model. Deze worden RDBMS'en genoemd. SQL Inleiding relationele databases DBMS DataBase Management System!hiërarchische databases.!netwerk databases.!relationele databases.!semantische databases.!object oriënted databases. Relationele databases

Nadere informatie

Webapplicatie-generatie NIOC 2013

Webapplicatie-generatie NIOC 2013 Webapplicatie-generatie NIOC 2013 Eddy Luursema, Misja Nabben, Arnoud van Bers Research Group Model Based Information Systems Presentation Introduction M-BIS Data intensive systems Requirements Generation

Nadere informatie

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous

icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous icafe Project Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Ben Naim Tanfous 2006-2007 Inhoudsopgave 1 2 1.1 Programmeertaal PHP5..................... 2 1.2 MySQL database......................... 3 1.3 Adobe Flash...........................

Nadere informatie

MDA experiences in een uitvoeringsorganisatie. Eelco van Mens (Architect, Mn Services) 5 juni 2008

MDA experiences in een uitvoeringsorganisatie. Eelco van Mens (Architect, Mn Services) 5 juni 2008 MDA experiences in een uitvoeringsorganisatie MDA experiences in een uitvoeringsorganisatie Eelco van Mens (Architect, Mn Services) 5 juni 2008 2 Inhoud Korte introductie Mn Services Overwegingen om met

Nadere informatie

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN]

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN] ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 Naam :.. Richting :.. Opmerkingen vooraf : - werk verzorgd en duidelijk, zodat er geen dubbelzinnigheden

Nadere informatie

Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL)

Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL) Databases en SQL Foundation (DBSQLF.NL) EXIN Hét exameninstituut voor ICT ers Janssoenborch - Hoog Catharijne Godebaldkwartier 365 3511 DT Utrecht Postbus 19147 3501 DC Utrecht Nederland T +31 30 234 48

Nadere informatie

Toepassing van de. LogiXML BI-software. in een. Business Intelligence en Management Information. Architectuur

Toepassing van de. LogiXML BI-software. in een. Business Intelligence en Management Information. Architectuur oepassing van de ogixm B-software in een Business ntelligence en Management nformation Architectuur Auteur : J. truik atum : 5 december 2012 Versie : 1.0 ontrole : M. Maiwald nformatie : m.hoving@novaccent.nl

Nadere informatie

SURF SIS-conferentie

SURF SIS-conferentie SURF SIS-conferentie Deny Smeets: Directeur ICA (IC-Academie); Hoofd Service Unit ICT 18 juni 2009 HAN StudieInformatieSysteem HAN organisatie Faculteiten Service Bedrijf HAN ICT-organisatie HAN SIS informatiesystemen

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Ing. R. van de Roer (Rogier) Geboortedatum: 10 oktober 1975. Informatica / Informatiekunde, Den Haag

Curriculum Vitae. Ing. R. van de Roer (Rogier) Geboortedatum: 10 oktober 1975. Informatica / Informatiekunde, Den Haag Willem van der Kulkstraat 4 3059 TM Rotterdam M: +31 (0)6-44 708 444 I: www.stirsolutions.nl E: info@stirsolutions.nl Curriculum Vitae Naam: Ing. R. van de Roer (Rogier) Geboortedatum: 10 oktober 1975

Nadere informatie

Intro HL7 versie 3. Tom de Jong tom@nova-pro.nl 22 november 2012

Intro HL7 versie 3. Tom de Jong tom@nova-pro.nl 22 november 2012 Intro HL7 versie 3 Tom de Jong tom@nova-pro.nl 22 november 2012 Definitie van Health Level Seven Health Level Seven (HL7) is een applicatieprotocol voor elektronische gegevensuitwisseling in de gezondheidszorg.

Nadere informatie

ArcGIS Mobile ADF. Smart Client Applicaties voor ArcGIS Server Eva Dienske, Wim Ligtendag

ArcGIS Mobile ADF. Smart Client Applicaties voor ArcGIS Server Eva Dienske, Wim Ligtendag ArcGIS Mobile ADF Smart Client Applicaties voor ArcGIS Server Eva Dienske, Wim Ligtendag Agenda Wat is de Mobile ADF? Architectuur Demo Wat is de mobile ADF? Ontwikkeltoolkit voor mobiele (Smart Client)

Nadere informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie

B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie B.Sc. Informatica Module 4: Data & Informatie Djoerd Hiemstra, Klaas Sikkel, Luís Ferreira Pires, Maurice van Keulen, en Jan Kamphuis 1 Inleiding Studenten hebben in modules 1 en 2 geleerd om moeilijke

Nadere informatie

Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003

Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003 Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003 Page 1 1 Kees Vianen Senior Sales Consultant Technology Solutions Oracle Nederland Agenda Geschiedenis van Oracle Portal Portal

Nadere informatie

High Performance Computing

High Performance Computing High Performance Computing Kristian Rietveld (krietvel@liacs.nl, kamer 138) Groep Computer Systems - Embedded systems - Specifieke software mappen op specfieke hardware. - Hardware synthesis. - Real-time

Nadere informatie

SQL / Systeemanalyse

SQL / Systeemanalyse SQL / Systeemanalyse Wie ben ik Hans de Wit 44 jaar HBO BI in deeltijd gedaan Sinds 2008 werkzaam met BI / DWH med.hro.nl/wihan SQL De gegevens in een database vormen de grondstof voor informatie De informatie

Nadere informatie

Wie? Advanced Databases blok 4 2011. DB vs IR. Wat? Canonical application (DB) Canonical application (DB)

Wie? Advanced Databases blok 4 2011. DB vs IR. Wat? Canonical application (DB) Canonical application (DB) Advanced Databases blok 4 2011 Wie? Hans Philippi: docent/practicumleider René Kersten: assistent bij practicum Hans Philippi 1 2 Wat? DB vs IR 2005 XML (Siebes) 2007 Google ranking (Siebes) 2009/2011

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep

Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep Technische keuzes Management Informatie Systeem MeanderGroep Dit document beschrijft de keuzes die gedaan worden ten aanzien van de hard en software voor het Management Informatie Systeem. Voor de presentatielaag

Nadere informatie

SQL datadefinitietaal

SQL datadefinitietaal SQL datadefinitietaal We kunnen er het schema van de database mee bepalen: metadata toevoegen, wijzigen en verwijderen uit een database. Basiscommando's: CREATE : toevoegen van metagegevens DROP : verwijderen

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Les 11 : Basis SQL (deel2).

Les 11 : Basis SQL (deel2). Les 11 : Basis SQL (deel2). Wat is SQL? SQL gaan we gebruiken voor het raadplegen van de database. We gaan gegevens invoegen in de database, selecteren, aanpassen en verwijderen van de database. Om dit

Nadere informatie

Een Data Driven toepassing op basis van Visual Objects en SQL Server

Een Data Driven toepassing op basis van Visual Objects en SQL Server Een Data Driven toepassing op basis van Visual Objects en SQL Server Door Bert Dingemans www.dla-architect.nl Inleiding In voorgaande artikelen heb ik een aantal onderwerpen belicht die ten grondslag liggen

Nadere informatie

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT De energiemarkt in Nederland is continu in beweging. Nieuwe toetreders veroveren marktaandeel en slimme meters, sectorwijzigingen en splitsing zorgen voor veranderingen. Energiebedrijven

Nadere informatie

Clean code improves test quality

Clean code improves test quality Clean code improves test quality Michel Kroon, Senior Consultant, SIG TestNet Voorjaarsevenement 30 juni 2008 Arent Janszoon Ernststraat 595-H NL-1082 LD Amsterdam info@sig.nl www.sig.nl De Software Improvement

Nadere informatie

SQL & Datamodelleren

SQL & Datamodelleren SQL & Datamodelleren HVA-CMD-V1-datamodelleren Algemene handleiding bij het lesprogramma 2012-2013 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Plaats in het leerplan:... 3 Werkwijze:... 3 Lesstof:...

Nadere informatie

Zelftest Informatica-terminologie

Zelftest Informatica-terminologie Zelftest Informatica-terminologie Document: n0947test.fm 01/07/2015 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE Deze test is een zelf-test, waarmee u

Nadere informatie

Kies File>New>Blank Page>PHP. Je kunt eventueel nog een stylesheet koppelen. Definieer nu eerst een site! Dat betekent: Site>New Site

Kies File>New>Blank Page>PHP. Je kunt eventueel nog een stylesheet koppelen. Definieer nu eerst een site! Dat betekent: Site>New Site Kies File>New>Blank Page>PHP Je kunt eventueel nog een stylesheet koppelen. Definieer nu eerst een site! Dat betekent: Site>New Site Geef de site een passende naam. Kies ook de juiste map voor de webdocumenten.

Nadere informatie

OpenIMS 4.2 Portaal Server

OpenIMS 4.2 Portaal Server OpenIMS 4.2 Portaal Server Inhoudsopgave 1 WAT IS EEN ENTERPRISE INFORMATIE PORTAAL?...3 1.1 BESPARINGEN...3 1.2 GERICHT OP EEN SPECIFIEKE DOELGROEP...3 2 OPENIMS PORTAAL SERVER (PS)...4 2.1 CENTRAAL BEHEER...4

Nadere informatie

Detailed Clinical Models: van standaardspecifiek naar technologieonafhankelijk

Detailed Clinical Models: van standaardspecifiek naar technologieonafhankelijk Detailed Clinical Models: van standaardspecifiek naar technologieonafhankelijk 13 e EPD dag 12 juni 2008 Drs Anneke Goossen Results 4 Care results4care@cs.com Opzet Wat is een EPD Historie DCM Detailed

Nadere informatie

Een business case voor de implementatie van SNOMED CT. Dr. Ir. Ronald Cornet Dr. Nicolette de Keizer Klinische Informatiekunde AMC

Een business case voor de implementatie van SNOMED CT. Dr. Ir. Ronald Cornet Dr. Nicolette de Keizer Klinische Informatiekunde AMC Een business case voor de implementatie van SNOMED CT Dr. Ir. Ronald Cornet Dr. Nicolette de Keizer Klinische Informatiekunde AMC Stelling 1 Ik vind dat zorgverleners te veel tijd kwijt zijn aan administratie

Nadere informatie

openelectronic Health Record

openelectronic Health Record openehr openelectronic Health Record Kwaliteitsverbetering door standaardisatie Martin van der Meer woensdag 17 november 2010 1 Agenda Huidige stand van zaken? Wat moet er gebeuren? openehr architectuur

Nadere informatie

start -> id (k (f c s) (g s c)) -> k (f c s) (g s c) -> f c s -> s c

start -> id (k (f c s) (g s c)) -> k (f c s) (g s c) -> f c s -> s c Een Minimaal Formalisme om te Programmeren We hebben gezien dat Turing machines beschouwd kunnen worden als universele computers. D.w.z. dat iedere berekening met natuurlijke getallen die met een computer

Nadere informatie

INHOUD. Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen. Sprekers. Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008

INHOUD. Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen. Sprekers. Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008 INHOUD Presentatie ICT werkervaring (voornamelijk) Gericht op databasetoepassingen Sprekers Datum : : Allard van Amerongen Ing. Stefan Boekel 05-02-2008 INTRODUCTIE WIE BEN IK? Verleden/heden WAT DOE IK?

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Knowledgeable Referenceable Personable Accountable Scalable

Knowledgeable Referenceable Personable Accountable Scalable Knowledgeable Referenceable Personable Accountable Scalable 1 WebForms en JavaBeans bij Essent Energie OGH presentatie 3 juli 2003 2 Agenda Inleiding Eenvoudige Java Bean in Web Forms Demo Meer complexe

Nadere informatie

Thinking of development

Thinking of development Thinking of development Databases Arjan Scherpenisse HKU / Miraclethings Agenda voor vandaag Opdracht tussenstand State diagram / Observer pattern Bret Victor Databases 2/42 Opdracht tussenstand Slides

Nadere informatie

Projectplan. Elektronica-ICT Artesis. Auteur: Coopman Tom Interne Promotor: Peeters Tom Externe Promotor: Delepierre Bruno, Adforce

Projectplan. Elektronica-ICT Artesis. Auteur: Coopman Tom Interne Promotor: Peeters Tom Externe Promotor: Delepierre Bruno, Adforce Elektronica-ICT Artesis Projectplan Auteur: Coopman Tom Interne Promotor: Peeters Tom Externe Promotor: Delepierre Bruno, Adforce Projectplan ter voorbereiding van de bachelorproef en stage Academiejaar

Nadere informatie

WT-Fotoalbum, WT-Catalogus en WT-Artikelen... 3. WT-Webwinkel... 3

WT-Fotoalbum, WT-Catalogus en WT-Artikelen... 3. WT-Webwinkel... 3 Inhoudsopgave Versie 2.0.0... 2 Algemeen... 2... 2 WT-Content... 3... 3 WT-Nieuws... 3... 3 WT-Fotoalbum, WT-Catalogus en WT-Artikelen... 3... 3 WT-Webwinkel... 3... 3 WT-Contact... 4... 4 Versie 2.0.1...

Nadere informatie

Les 10 : Aanmaken van een database (deel2).

Les 10 : Aanmaken van een database (deel2). Les 10 : Aanmaken van een database (deel2). Wat is een database? Een centrale opslagruimte voor gegevens. Alle informatie wordt centraal opgeslagen en kan door iedereen geraadpleegd worden. Voordelen van

Nadere informatie

Responsive web applicaties op Oracle

Responsive web applicaties op Oracle APEX Responsive web applicaties op Oracle Spreker(s) : Datum : E-mail : Arian Macleane & Jacob Beeuwkes 06-06-2013 info@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Outline Trends APEX intro APEX

Nadere informatie

Uitleg algemene structuur WTell

Uitleg algemene structuur WTell Uitleg algemene structuur WTell Brondocument C:\WebServer\Handleiding\WTellAlgemeen\WTellStructuurGlobaal.odt Versiebeheer Versie Datum Uitleg 1.0v 21-09-11 1e versie met uitleg globale structuur WTell

Nadere informatie

Serious Request. Michaël Hompus & Michiel Lankamp

Serious Request. Michaël Hompus & Michiel Lankamp Serious Request Michaël Hompus & Michiel Lankamp De agenda voor deze sessie Introductie De aanleiding De opzet De applicaties De lessen en tips De aanleiding Het Nederlandse Rode Kruis Sp@rk Microsoft

Nadere informatie

Variability in Multi-tenant SaaS Applications:

Variability in Multi-tenant SaaS Applications: Variability in Multi-tenant SaaS Applications: Gastcollege voor het vak Product Software Jaap Kabbedijk, MSc. Universiteit Utrecht, Nederland 1 Wat gaan we behandelen? Introductie Uitleg ontwikkeling SaaS

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Ing. R. van de Roer (Rogier) Geboortedatum: 10 oktober 1975. Informatica / Informatiekunde, Den Haag

Curriculum Vitae. Ing. R. van de Roer (Rogier) Geboortedatum: 10 oktober 1975. Informatica / Informatiekunde, Den Haag Söderblomplaats 60 3069 SC Rotterdam M: +31 (0)6-44 708 444 I: www.stirsolutions.nl E: info@stirsolutions.nl Curriculum Vitae Naam: Ing. R. van de Roer (Rogier) Geboortedatum: 10 oktober 1975 Nationaliteit:

Nadere informatie

1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model...

1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model... 1. Inleiding... 2 1.1. Inleiding SQL... 3 1.1.1. Inleiding... 3 1.1.2. Database, databaseserver en databasetaal... 4 1.1.3. Het relationele model... 4 1.1.4. Wat is SQL?... 6 1.1.5. Verschillende categorieên

Nadere informatie

FUMAGGO WEB SOLUTIONS

FUMAGGO WEB SOLUTIONS FUMAGGO WEB SOLUTIONS Aanpassen design partijenwijzer.nl Offerte voor ProDemos Den Haag Fumaggo Web Solutions Lammenschansweg 93, 2313 DK Leiden KvK Rijnland 52202992 Leiden, 20 juni 2012 2 1 Introductie

Nadere informatie

Invantive Producer. Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten.

Invantive Producer. Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten. Invantive Producer Als integriteit en compliance noodzakelijk is. Maar niks extra mag kosten. Agenda Invantive Visie De Invantive Benadering Het Invantive Resultaat Invantive Producer Praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

KRW-VSS en (UM)-Aquo. data standaarden in Delft-FEWS. Amersfoort, 23 April 2012. Marc van Dijk Deltares

KRW-VSS en (UM)-Aquo. data standaarden in Delft-FEWS. Amersfoort, 23 April 2012. Marc van Dijk Deltares KRW-VSS en (UM)-Aquo data standaarden in Delft-FEWS Amersfoort, 23 April 2012 Marc van Dijk Deltares Inhoud Inleiding tot Delft-FEWS Filosofie & integratie van data en modellen Delft-FEWS & data standaarden:

Nadere informatie

Dataconversie met Oracle Spatial

Dataconversie met Oracle Spatial Realworld klantendag 19 september 2013 Voorstellen 1 2 Computer Science & Engineering (TU/e) 3 Realworld Systems 4 Datamigraties Alliander Stedin Agenda 1 Architectuur Inleiding Ontwerp migratie 2 Rapportage

Nadere informatie

INFITT01 - Internettechnologie WEEK 8

INFITT01 - Internettechnologie WEEK 8 INFITT01 - Internettechnologie WEEK 8 Programma Databases (JDBC, JNDI, ORM, JPA) MVC & Spring/Struts EJB Databases Veel web applicaties moeten informatie over langere tijd op kunnen slaan. Een voor de

Nadere informatie

Zonnepanelen Hoe krijg je de data op je website?

Zonnepanelen Hoe krijg je de data op je website? Zonnepanelen Hoe krijg je de data op je website? Beste website-bezoeker, Omdat ik al heel wat vragen kreeg over het gedeelte zonne-energie op mijn website, heb ik besloten om de werkwijze die ik gevolgd

Nadere informatie

Zope. Een technische introductie. Martijn Pieters Antraciet BV mj@antraciet.nl. V1.2-26 september 1999

Zope. Een technische introductie. Martijn Pieters Antraciet BV mj@antraciet.nl. V1.2-26 september 1999 Een technische introductie Zope Martijn Pieters Antraciet BV mj@antraciet.nl V1.2-26 september 1999 Kerkstraat 19 Postbus 256 1400 AG Bussum The Netherlands e info@antraciet.nl t +31 (0)35 625 4545 f +31

Nadere informatie

Business Intelligence. Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI

Business Intelligence. Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI Business Intelligence Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI Toepassing BI (Operationele) sturing Financieel (BBSC) Performance NIET voor ondersteuning proces

Nadere informatie

Testnet Presentatie Websecurity Testen "Hack Me, Test Me" 1

Testnet Presentatie Websecurity Testen Hack Me, Test Me 1 Testnet Voorjaarsevenement 05 April 2006 Hack Me, Test Me Websecurity test onmisbaar voor testanalist en testmanager Edwin van Vliet Yacht Test Expertise Center Hack me, Test me Websecurity test, onmisbaar

Nadere informatie

SQL manipulatietaal. We kunnen er data mee toevoegen, wijzigen en verwijderen uit een database.

SQL manipulatietaal. We kunnen er data mee toevoegen, wijzigen en verwijderen uit een database. SQL manipulatietaal We kunnen er data mee toevoegen, wijzigen en verwijderen uit een database. Basiscommando's: INSERT : toevoegen van gegevens DELETE : verwijderen van gegevens UPDATE : wijzigen van gegevens

Nadere informatie

Open SQL Server Management Studio en log in als Administator. Je ziet dan wat je in figuur 2.1 ziet.

Open SQL Server Management Studio en log in als Administator. Je ziet dan wat je in figuur 2.1 ziet. Hoofdstuk 2 Een ASP.NET applicatie met ADO.NET opzetten In dit hoofdstuk ga je een eenvoudige website opzetten, waarbij je een aantal gegevens uit een database ophaalt. Je moet je kennis van ADO.NET dus

Nadere informatie

Archipol 6 voor gebruikers

Archipol 6 voor gebruikers Archipol 6 voor gebruikers Agenda Evolutie installed base Sterkten Archipol versie 6 Extra document types Module wapens Beheer Notulen 3 Archipol installed base Versie 4 : 31 % Versie 5 : 29 % Versie 6

Nadere informatie

DATAMODEL SQL. Middelbare School. Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1

DATAMODEL SQL. Middelbare School. Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1 DATAMODEL SQL Middelbare School Versie 1.0 Datum 30 oktober 2010 Auteur Mark Nuyens, studentnummer: 500625333 Groep TDI 1 INHOUDSOPGAVE 1. Informatiedomein 3 1.1 Informatiedomein 3 1.2 Toepassingen 3 2.

Nadere informatie

GeoKey en Catalog Services

GeoKey en Catalog Services GeoKey en Catalog Services de sleutel tot geo-informatie Studiedag NCG 18 mei 2004 ronald.bottelier@geodan.nl Programma > Begrippen > Actualiteiten in meta-informatie > Visie op doorontwikkeling > GeoKey

Nadere informatie

SQL Aantekeningen 3. Maarten de Rijke mdr@science.uva.nl. 22 mei 2003

SQL Aantekeningen 3. Maarten de Rijke mdr@science.uva.nl. 22 mei 2003 SQL Aantekeningen 3 Maarten de Rijke mdr@science.uva.nl 22 mei 2003 Samenvatting In deze aflevering: het selecteren van tuples, operaties op strings, en aggregatie functies. Verder kijken we naar iets

Nadere informatie

Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie

Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie Waterbodem Applicatie (WAB*info) 10 juli 2008 Gaston Lamaitre Data-ICT-Dienst, Delft Inhoud Wat doet Rijkswaterstaat? Doel van WAB*info De randvoorwaarden

Nadere informatie

Sonneborn Refined Products. Robert Hogendoorn

Sonneborn Refined Products. Robert Hogendoorn Van DCS naar workflow aanpak: management van beslissingsdata en kennisborging in systemen Sonneborn Refined Products Robert Hogendoorn 9 december 2011 www.humiq.nl 1 Agenda Kennismaken Project aanleiding

Nadere informatie

Verzamelingen, Lijsten, Functioneel Programmeren

Verzamelingen, Lijsten, Functioneel Programmeren Verzamelingen, Lijsten, Functioneel Programmeren Jan van Eijck jve@cwi.nl Stage Ignatiuscollege, 17 mei 2010 Samenvatting In deze lezing gaan we in op de overeenkomsten en verschillen tussen verzamelingen

Nadere informatie

GGZ EPD: een nieuw recept voor geluk

GGZ EPD: een nieuw recept voor geluk GGZ EPD: een nieuw recept voor geluk De belangrijkste kenmerken van een EPD oplossing waar GGZorganisaties wél gelukkig van worden Medisch Informatica Congres 2015 Even voorstellen Hielko Ophoff Jorrit

Nadere informatie

1. Databanken. Wat is een databank? Verschillende opslagmethodes

1. Databanken. Wat is een databank? Verschillende opslagmethodes 1. Databanken Wat is een databank? Verschillende opslagmethodes Tekst bestanden Spreadsheet Relationele gegevensbanken Relationeel model De gestandaardiseerde opvraagtaal SQL Beheer van een mysql databank

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

icafe Een digitaal bestelsysteem voor de horeca Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Naim Ben Tanfous

icafe Een digitaal bestelsysteem voor de horeca Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Naim Ben Tanfous icafe Een digitaal bestelsysteem voor de horeca Joeri Verdeyen Stefaan De Spiegeleer Naim Ben Tanfous 2006-2007 Voorwoord 1 Inhoudsopgave 2 Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2 icafe 2.1 Het idee 2.2 Mogelijkheden

Nadere informatie

Automatische Installatie op IIS server

Automatische Installatie op IIS server Automatische Installatie op IIS server In de map Web staat het installatiebestand : Je kan de install starten door het aanklikken van het msi bestand vanuit Verkenner. Na installatie is steeds een manuele

Nadere informatie

DATA- WAREHOUSE ONTWIKKELING

DATA- WAREHOUSE ONTWIKKELING MODEL GEDREVEN DATA- WAREHOUSE ONTWIKKELING MET MICROSOFT BI door Willem Otten, Microsoft BI-consultant Kadenza Lees het volledige artikel en andere blogs op www.playitsmart.nl/blog Ik ben een groot voorstander

Nadere informatie

LVP Reserveringssystemen B.V.

LVP Reserveringssystemen B.V. LVP Reserveringssystemen B.V. Samenvatting presentatie TRS-Plan (Infodag LOCUS 19 maart 2012) Inhoud presentatie TRS-Plan 1. Inleiding 2. Plannen & reserveren 3. Basisgegevens (systeeminrichting) 4. Rapportage

Nadere informatie

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: Informatica..

PROGRAMMA 2011-2012. Vak: Informatica.. Vak: Informatica.. Laag: vwo-. PROGRAMMA 2011-2012 week leerstof dagen toets overig 34-26.08 zomervakantie Bespreking PTA-404 1. Deze week: uitreiking van de Praktische Opdracht Programmeren Herhaling

Nadere informatie

De plug-in is heel eenvoudig te installeren met een setup-programma. Waarna je een aantal menu opties in het tools menu er bij krijgt.

De plug-in is heel eenvoudig te installeren met een setup-programma. Waarna je een aantal menu opties in het tools menu er bij krijgt. Plsqldoc Genereer je documentatie Beeklaan 444 2562 BK Den Haag www.darwin-it.nl info@darwin-it.nl KvK 27283780 ING 65.35.40.663 Technical Architect Net als (vrijwel) elke ontwikkelaar vind ik het documenteren

Nadere informatie

Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie

Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie Installatiehandleiding Cane Webservices.nl Integratie Inhoud INHOUD... 1 1. INTRODUCTIE... 2 DOELSTELLING DOCUMENT... 2 GERELATEERDE DOCUMENTEN... 2 GEBRUIK VAN HET DOCUMENT... 2 LEZERS DOELGROEP... 2

Nadere informatie

Waarom een Independent Software Vendor voor XForms kiest. Johan Blok CM Pro www.cmprofessionals.eu

Waarom een Independent Software Vendor voor XForms kiest. Johan Blok CM Pro www.cmprofessionals.eu Waarom een Independent Software Vendor voor XForms kiest Johan Blok CM Pro www.cmprofessionals.eu CWI Wikipedia An independent software vendor (ISV) is a company specializing in making or selling software,

Nadere informatie

Zakelijke dienstverlening in de cloud

Zakelijke dienstverlening in de cloud Zakelijke dienstverlening in de cloud Werken in de cloud, veilig en betrouwbaar ACHTER ELK SUCCES SCHUILT EEN GOED COMPUTERPLAN Agenda Introductie Parentix Dienstverlening Samenwerking met Computerplan

Nadere informatie

Een website maken met databasetoegang.

Een website maken met databasetoegang. Hoofdstuk 5 Een website maken met databasetoegang. In dit hoofdstuk gaan we het weblog dat je in hoofdstuk 4 hebt gemaakt verder uitbreiden. Een belangrijk onderdeel wordt toegevoegd aan de applicatie,

Nadere informatie