Armoede, schulden en schaarste

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Armoede, schulden en schaarste"

Transcriptie

1 Armoede, schulden en schaarste Hoe kan ondersteuning effectief zijn en waarom? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam

2 INHOUD 1. Wat is arm? 2. Aspecten van armoede 1. Effecten armoede 2. Wat werkt niet en wel bij hulp/ondersteuning? 1. Conclusies

3 Wat is arm in Nederland? Basisbehoeftenbudget in Nederland in 2013 (SCP): 969 p/m voor alleenstaande (excl. huurtoeslag) p/m voor gezin met twee kinderen (excl. huurtoeslag) Nederlanders op of onder lage-inkomensgrens: 10,3% (2013) 4 jaar of langer in armoede: 3% huishoudens (was in ,4%) 3

4 Systeemoorzaken armoede Diverse oorzaken op systeemniveau: Absoluut laag inkomen (ZZP ers, sommige uitkeringen) Te ingewikkeld systeem (o.a. toeslagen) Beperkte toegankelijkheid aanvullende voorzieningen Te weinig betaald werk (ook bij fysieke en psychische beperkingen)

5 Oorzaken armoede: ook gedrag Gedrag eigen schuld! Wel onverstandig en financieel ongezond gedrag overbesteding (gewoon te veel uitgeven) aanpassing (inkomensterugval) gevolgen gedrag niet kunnen overzien waarden, normen en overtuigingen

6 Effect armoede: nieuwe inzichten Langdurige schaarste aan geld leidt tot andere denkpatronen: Sterke focus en grote efficiency Gericht op oplossing probleem van nu Geen aandacht voor bijzaken Grote mate van efficiency ten aanzien van actuele probleem

7 Effect armoede: nieuwe inzichten Maar die focus graaft zijn eigen kuil: Een tunnelvisie die leidt tot Korte termijn focus Alle aandacht naar hier en nu Schaarste aan geld vermindert bandbreedte Beperkte bandbreedte beperkte executieve functies Op termijn zelfs lager IQ (met punten) Gevolg: domme of onverstandige keuzes

8 Armoede wordt dominant Schaarste in één onderdeel van het leven betekent: minder aandacht voor overige aspecten van het leven Aandacht verschuift naar overleven Geen aandacht meer voor andere zaken zoals: Gezondheid (therapietrouw) Bewegen / afvallen / stoppen met roken / etc. Afspraken bij sociale dienst, schuldhulpverlening, e.d. Uitvoeren afgesproken taken in kader van hulpverlening

9 GEVOLGEN VOOR BELEID: WAT NIET! Straffen helpt zelden Alleen bij hoge pakkans Werkt slechter dan belonen Voorlichting gericht op kennisverwerving werkt niet, mede vanwege beperkte bandbreedte Effectiviteit publiekscampagnes vrijwel nihil ( lenen van geld kost geld, geniet, maar drink met mate ) Bandbreedte moet bij arme mensen niet belast worden; er is al geen speelruimte Verplichte budgettrainingen lijden onder grote uitval

10 WAT WERKT WEL! Nudges (steuntjes in de rug) werken veel beter Voorbeeld van hoe anderen het doen (energiebesparing) Herinneringen (tandarts, ziekenhuis, PLANgroep ivm intake) Standaardkeuzes aanpassen, zoals bij orgaandonaties)

11 WAT WERKT WEL! Nudges (steuntjes in de rug) werken veel beter Voorbeeld van hoe anderen het doen (energiebesparing) Herinneringen (tandarts en ziekenhuis) Standaardkeuzes aanpassen, zoals bij orgaandonaties

12 NIET ALLEEN NUDGING 1/2 Gemeenten kunnen meer doen: Erken dat schuldhulpverlening en armoedebestrijding en preventie een specialisme is Preventie begint bij schuldeisers, maar overheid is ook schuldeiser! Zorg voor optimaal gebruik inkomensvoorzieningen Hevel oppakken schuldenproblematiek niet over naar wijkteams, maar zorg wel voor herkenning en kennis over sociale kaart

13 Gemeenten kunnen meer doen: NIET ALLEEN NUDGING 2/2 Zorg voor vroege interventie op schulden door specialisten en samenwerking met schuldeisers Maak verbinding tussen SHV en uitvoering participatiewet (zie onderzoek HvA in Almere en Amsterdam) Baseer de uitvoering armoedebeleid meer op inzichten uit wetenschap en onderzoek zoals werken met Mesis in Almere Neem druk van financiële problemen weg en bevorder (arbeidsparticipatie) via aansluiten op motivatie

14 Conclusies Systeem en gedrag liggen aan basis armoede Armoede heeft vergaande gevolgen Zelfs IQ daalt als gevolg van langdurige armoede Psychologie van de schaarste helpt bij het ontwikkelen nieuwe aanpakken Rekening houden met bandbreedte is cruciaal en helpen of overnemen is soms nodig Maak meer gebruik van kennis uit wetenschap: streef naar een evidence based uitvoering

15 Dank u voor uw aandacht! Roeland van Geuns

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Speciale aandacht voor armoede in wijkteams? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Oorzaken van armoede 2. Armoede en multi-problematiek

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Speciale aandacht voor armoede in wijkteams? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Oorzaken van armoede 2. Armoede en multi-problematiek

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Effecten in de praktijk Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Armoede en schulden: en paar cijfers? 1. Effecten armoede 2.

Nadere informatie

ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO

ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO ARMOEDE EN WONEN: SCHULDEN EN (HUUR)INCASSO Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam Den Haag, 24 juni 2015 1 INHOUD 1. Enkele cijfertjes 2. Gedrag: enkele recente inzichten

Nadere informatie

Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen

Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen Maatschappelijke effecten van armoede: kenmerken en gevolgen Amsterdam, 30-3-2016 Roeland van Geuns LECTOR ARMOEDE EN PARTICIPATIE HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM INHOUD! 1. Wat is armoede 2. Wat zijn effecten

Nadere informatie

Effectieve armoede-interventies

Effectieve armoede-interventies Effectieve armoede-interventies Lessen uit de gedragsleer Roeland van Geuns Lector Armoede Interventies, Hogeschool van Amsterdam Den Haag, 16-02-2017 INHOUD 1. Context voor arme mensen 2. Effecten armoede

Nadere informatie

GEDRAG EN INCASSO. Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam. Utrecht, 25 november 2016

GEDRAG EN INCASSO. Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam. Utrecht, 25 november 2016 GEDRAG EN INCASSO Roeland van Geuns Lector armoede en participatie Hogeschool van Amsterdam Utrecht, 25 november 2016 1 INHOUD 1. Relevantie gedrag 2. Gedrag: enkele recente inzichten 3. Gevolgen voor

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Effecten van armoede en wat daaraan wel en niet te doen: stand van de wetenschap. Roeland van Geuns Lector Armoede Interventies, Hogeschool van Amsterdam Fragment rekening

Nadere informatie

EVERY PICTURE TELLS A STORY

EVERY PICTURE TELLS A STORY EVERY PICTURE TELLS A STORY Armoede: een gedifferentieerd verschijnsel Roeland van Geuns Low budget, High Service 4 oktober 2014 1 INHOUD ARMOEDE: ACTUEEL, MAAR WAT IS HET? RELEVANTIE VAN GEDRAG OUDE EN

Nadere informatie

GEDRAG EN INCASSO SLIM OF SOCIAAL INCASSEREN?

GEDRAG EN INCASSO SLIM OF SOCIAAL INCASSEREN? GEDRAG EN INCASSO SLIM OF SOCIAAL INCASSEREN? Roeland van Geuns Lector armoede interventies Hogeschool van Amsterdam Utrecht, 11 april 2017 1 INHOUD 1. Relevantie gedrag 2. Gevolgen voor betaalgedrag 3.

Nadere informatie

Waarom arme mensen domme dingen doen

Waarom arme mensen domme dingen doen Waarom arme mensen domme dingen doen 23 december 2016 2013: Schaarste-onderzoek Financiële zorgen veroorzaken: Tunnelvisie Gebrek aan bandbreedte Nieuwe financiële zorgen Geen speelruimte Lenen Tunnelvisie

Nadere informatie

Armoede in Nederland 2013

Armoede in Nederland 2013 Armoede in Nederland 2013 Onderzoek naar hulpverlening door diaconieën, parochiële caritas-instellingen en andere kerkelijke organisaties Onderzoek over 2012; vergelijking met 2009 Onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Effectieve armoede-interventies. Lessen uit de gedragsleer

Effectieve armoede-interventies. Lessen uit de gedragsleer Effectieve armoede-interventies. Lessen uit de gedragsleer Keynote lezing door Roeland van Geuns, lector armoede interventies, Hogeschool van Amsterdam De Schuldenuniversiteit is een programma van het

Nadere informatie

Armoede en schulden in Oostzaan en Wormerland. Martijnschut.wordpress.com

Armoede en schulden in Oostzaan en Wormerland. Martijnschut.wordpress.com Armoede en schulden in Oostzaan en Wormerland Martijnschut.wordpress.com Armoede Armoede is een complex verschijnsel met veelal samenhangende dimensies zoals inkomen, maatschappelijke participatie, opleidingsniveau,

Nadere informatie

SER magazine. Han Busker, nieuwe voorzitter FNV Een bruggenbouwer die kan vechten. Post-initieel onderwijs. SER-advies. Kroonlid Kim Putters

SER magazine. Han Busker, nieuwe voorzitter FNV Een bruggenbouwer die kan vechten. Post-initieel onderwijs. SER-advies. Kroonlid Kim Putters APRIL 2017 57 e JAARGANG - NR.4 Post-initieel onderwijs Altijd blijven leren, in de schoolbank en op de werkvloer SER-advies Kroonlid Nicolette van Gestel: Niet wegkijken van kinderen in armoede SER magazine

Nadere informatie

De eerste Moed-en-Groetdag, 9 juni 2016 in 35 quotes en 21 foto s

De eerste Moed-en-Groetdag, 9 juni 2016 in 35 quotes en 21 foto s De eerste Moed-en-Groetdag, 9 juni 2016 in 35 quotes en 21 foto s Welkom in Roest, een stukje industrieel erfgoed dat de sfeer ademt van hard werken en stug volhouden, en dat is precies wat armoedebestrijding

Nadere informatie

INVLOED VAN ARMOEDE OP KINDEREN. Intermediairbijeenkomst Jongerencultuurfonds Amsterdam en Jeugdsportfonds. 12 oktober 2017

INVLOED VAN ARMOEDE OP KINDEREN. Intermediairbijeenkomst Jongerencultuurfonds Amsterdam en Jeugdsportfonds. 12 oktober 2017 INVLOED VAN ARMOEDE OP KINDEREN Intermediairbijeenkomst Jongerencultuurfonds Amsterdam en Jeugdsportfonds 12 oktober 2017 1 Lectoraat Armoede Interventies Amsterdams Kenniscentrum voor Maatschappelijke

Nadere informatie

Armoede in Utrecht Factsheet

Armoede in Utrecht Factsheet Armoede in Utrecht Factsheet Hier komt tekst Afdeling Onderzoek, maart 2015 Margriet de Haan, Linda Scheelbeek, Robin Tromp Inhoudsopgave 1. Ontwikkelingen armoede algemeen 2. Utrecht vergeleken: Wettelijk

Nadere informatie

Duurzame Dialogen. over people, planet, profit

Duurzame Dialogen. over people, planet, profit Duurzame Dialogen over people, planet, profit Sinds 2013 organiseert Delta Lloyd een serie dialogen over duurzaamheid. We willen daarmee inzicht krijgen in actuele ontwikkelingen en trends en tegelijkertijd

Nadere informatie

Effectieve communicatie hoe bereik je die ene doelgroep? Bereiken lage SES

Effectieve communicatie hoe bereik je die ene doelgroep? Bereiken lage SES Effectieve communicatie hoe bereik je die ene doelgroep? Bereiken lage SES www.huisarts-migrant.nl Dé website voor huisartsen en andere zorgverleners met vragen over zorg en gezondheid voor migranten,

Nadere informatie

Congres Sociale zekerheid in beweging

Congres Sociale zekerheid in beweging Kluwerschulinck.nl Congres Sociale zekerheid in beweging De werkwijze en succesvolle aanpak van de Kredietbank Groningen 2 1 Groningse Kredietbank (GKB) Onderdeel van de dienst Sociale Zaken en Werk van

Nadere informatie

Omzien naar elkaar CDA Kampen

Omzien naar elkaar CDA Kampen Notitie Weg uit armoede & schuld Omzien naar elkaar CDA Kampen Vooraf Armoede en schulden zijn problemen en verschijnselen van alle dag. We merken dat sinds de economische crisis, de grote veranderingen

Nadere informatie

Risicobudgetten: is modaal het nieuwe arm? Marion Weijers 26 mei 2016

Risicobudgetten: is modaal het nieuwe arm? Marion Weijers 26 mei 2016 Risicobudgetten: is modaal het nieuwe arm? Marion Weijers 26 mei 2016 Rondkomen van een minimum Dat kan, mits - Alle inkomensondersteuning aangevraagd - Geen persoonlijk onvermijdbare kosten - Goed met

Nadere informatie

Armoedeconferentie 2015 De eindjes aan elkaar knopen

Armoedeconferentie 2015 De eindjes aan elkaar knopen 18 november 2015 Openingswoord Eric Faassen portefeuillehouder Werk en Inkomen, Cultuur en Economie Toelichting op het programma Arnold Weggeman dagvoorzitter en raadslid Doelen conferentie: Armoedeconferentie

Nadere informatie

De aanpak van armoede

De aanpak van armoede De aanpak van armoede Wat we kunnen leren van empowerment en de psychologie van de schaarste Wat werkt bij de aanpak van armoede WAT IS HET PROBLEEM? Groepen met een verhoogd armoederisico: WAT ZIJN DE

Nadere informatie

5 januari 2017 S. Dohmen 5772

5 januari 2017 S. Dohmen 5772 Aan de leden van de gemeenteraad Maatschappelijke Ontwikkeling Raadhuislaan 2, Oss Telefoon 14 0412 Fax [0412] 64 26 05 E-mail gemeente@oss.nl www.oss.nl Postbus 5 5340 BA Oss Wilt u bij uw reactie de

Nadere informatie

Aan de slag met activerende incasso. Huurincasso Congres maart

Aan de slag met activerende incasso. Huurincasso Congres maart Aan de slag met activerende incasso Huurincasso Congres 2017 28 maart Aandacht voor gedrag De sleutel tot succes Groeiende groep niet in beeld bij SHV 20 18 16 2,3 2,5 14 12 10 3,8 6,1 Problematische schulden

Nadere informatie

Aanpak van laaggeletterdheid. Jelle Vennik, Stichting Lezen & Schrijven

Aanpak van laaggeletterdheid. Jelle Vennik, Stichting Lezen & Schrijven Aanpak van laaggeletterdheid Jelle Vennik, Stichting Lezen & Schrijven Voorstellen Voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid. Agenderen. Ondersteuningsprogramma voor lokale samenwerking ter bevordering

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

Aanvullende notitie op het Beleidsplan schuldhulpverlening gemeente Menterwolde

Aanvullende notitie op het Beleidsplan schuldhulpverlening gemeente Menterwolde Aanvullende notitie op het Beleidsplan schuldhulpverlening gemeente Menterwolde Inleiding Met de invoering van de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening zijn de minnelijke schuldsanering en de wettelijke

Nadere informatie

Overzicht MKBA s - Frontlijn- en MPG-aanpakken in het land - - LPBL: Veroni Larsen -

Overzicht MKBA s - Frontlijn- en MPG-aanpakken in het land - - LPBL: Veroni Larsen - Overzicht MKBA s - Frontlijn- en MPG-aanpakken in het land - - LPBL: Veroni Larsen - Agenda 1. Wat is een MKBA? 2. De opgave in het sociaal domein 3. Interventie & (beoogde) effecten 4. Overzicht verschillende

Nadere informatie

Armoedebeleid. Welkom bij deze presentatie!

Armoedebeleid. Welkom bij deze presentatie! Armoedebeleid Welkom bij deze presentatie! Algemeen Armoede is een complex fenomeen waarin de dimensies van inkomen, gezondheid, opleiding, zelfredzaamheid en mogelijkheden tot participatie een belangrijke

Nadere informatie

Deze vraag stelden wij ons bij

Deze vraag stelden wij ons bij Schuld geregeld: op weg naar werk 1? Werken en het hebben van problematische schulden gaan slecht samen. Schulden leiden tot verhoogd ziekteverzuim en in uiterste geval tot ontslag. Maar is het omgekeerde

Nadere informatie

SCHAARSTE, SCHULDEN EN GEDRAG. inzichten uit de wetenschap en praktijkexperimenten Minou van der Werf Jorien van der Laan

SCHAARSTE, SCHULDEN EN GEDRAG. inzichten uit de wetenschap en praktijkexperimenten Minou van der Werf Jorien van der Laan SCHAARSTE, SCHULDEN EN GEDRAG inzichten uit de wetenschap en praktijkexperimenten Minou van der Werf Jorien van der Laan 1 PROGRAMMA Voor de lunch 1. Introductie 2. Schaarste: theoretische basis 3. Praktijkexperimenten

Nadere informatie

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe?

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gejo Duinkerken Motivatie 0 10 Op een schaal van 1 tot 10, hoe belangrijk vindt u het om uw achterstand in te lopen? Even voorstellen Wat is de rol van motivatie

Nadere informatie

Arbeidsparticipatie als integraal onderdeel van het ondersteuningsplan Eveline Wauters Gemeente Eindhoven Marianne Kuijpers Gemeente Eindhoven

Arbeidsparticipatie als integraal onderdeel van het ondersteuningsplan Eveline Wauters Gemeente Eindhoven Marianne Kuijpers Gemeente Eindhoven Arbeidsparticipatie als integraal onderdeel van het ondersteuningsplan Eveline Wauters Gemeente Eindhoven Marianne Kuijpers Gemeente Eindhoven #InclusieveStad en #CityDeal 12/10/2016 Inhoud Participatie

Nadere informatie

Effectieve schuldhulp, een stand van zaken

Effectieve schuldhulp, een stand van zaken Seminariereeks sociaal werk de toekomst in! Effectieve schuldhulp, een stand van zaken Dr. Nadja Jungmann Een organisatie van de Master in het sociaal werk en sociaal beleid (KU Leuven i.s.m. hogescholen)

Nadere informatie

www.viktorvitamientje.nl

www.viktorvitamientje.nl Stichting Viktor Vitamientje vindt dat elk kind in Nederland gezond groot moet kunnen worden.daarom geven we wekelijks een groente- en fruittas aan gezinnen in geldnood die graag gezond willen eten. www.viktorvitamientje.nl

Nadere informatie

Armoedemonitor gemeente Menterwolde 2014

Armoedemonitor gemeente Menterwolde 2014 Armoedemonitor gemeente Menterwolde 2014 Twee onderdelen Onderzoek naar de omvang en samenstelling van de doelgroepen voor het gemeentelijke armoedebeleid en het gebruik van inkomensondersteunende regelingen

Nadere informatie

Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com

Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com Schuldhulpverlening in de wijk, een vak apart? Ron van Amen gemeente Zwolle Mar2jn Schut mar2jnschut.wordpress.com Inhoud Waarom aandacht voor armoede en schulden in wijkteam Samenstelling wijkteam Ervaringen

Nadere informatie

Pagina 1 van 5 Versie Nr. 2 Registratienr.: 2012I01086 Agendapunt 12

Pagina 1 van 5 Versie Nr. 2 Registratienr.: 2012I01086 Agendapunt 12 Pagina 1 van 5 Versie Nr. 2 Afdeling: Beleid Leiderdorp, 26-06-2012 Onderwerp: Beleidsplan gemeentelijke schuldhulpverlening Aan de raad. Beslispunten 1. Het beleidsplan gemeentelijke schuldhulpverlening

Nadere informatie

Beschermingsbewind, schuldhulpverlening en bijzondere bijstand

Beschermingsbewind, schuldhulpverlening en bijzondere bijstand Beschermingsbewind, schuldhulpverlening en bijzondere bijstand Een toekomst visie Mr. Ellen Penders Drs. Vivian den Hartogh Wat er vooraf ging Situatie burgers verslechterd (explosieve) toename van mensen

Nadere informatie

Sociale Wijkteams Zaanstad

Sociale Wijkteams Zaanstad Sociale Wijkteams Zaanstad Simone Veenema Afdelingshoofd Werk & Inkomen Gemeente Zaanstad Hoe past SWT in decentralisatie Pijlers 3 decentralisaties Preventie Eigen verantwoordelijkheid Integrale benadering

Nadere informatie

Schulden in de leefwereld en de systeemwereld. Therese Steur Rotterdamse Sociale Alliantie

Schulden in de leefwereld en de systeemwereld. Therese Steur Rotterdamse Sociale Alliantie Schulden in de leefwereld en de systeemwereld Therese Steur Rotterdamse Sociale Alliantie Doorverwijzingen naar Rotterdamse Sociale Alliantie Kritische burgers die signalen opvangen van bewoners bedreigd

Nadere informatie

Informatie 17 december 2015

Informatie 17 december 2015 Informatie 17 december 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS Ondanks het aflopen van de economische recessie, is de armoede in Nederland het afgelopen jaar verder gestegen. Vooral het aantal huishoudens dat

Nadere informatie

Bijlage 3 Producten 1 2 MAART 2015 1788622

Bijlage 3 Producten 1 2 MAART 2015 1788622 Gescand archih datum _ Bijlage 3 Producten 1 2 MAART 2015 1788622 De gemeente en haar partners bieden verschillende producten aan op het gebied van schuldhulpverlening: Preventie en vroegsignalering Schuldbemiddeling

Nadere informatie

Armoedeopgave Nieuwe handelingsperspectieven

Armoedeopgave Nieuwe handelingsperspectieven Armoedeopgave Nieuwe handelingsperspectieven 16 juni 2015 Programma Armoedeopgave 2 Verhalen uit de stad Systeemwereld vs Leefwereld Veel regelingen, veel formulieren, veel eisend Stress, korte termijn

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

GOOD PRACTICES SCHULDHULPVERLENING AMSTERDAM

GOOD PRACTICES SCHULDHULPVERLENING AMSTERDAM GOOD PRACTICES SCHULDHULPVERLENING AMSTERDAM ONDERZOEK NAAR DE EERSTE FASEN VAN DE SCHULDHULPVERLENING IN AMSTERDAM KENNISCENTRUM MAATSCHAPPIJ EN RECHT LECTORAAT ARMOEDE EN PARTICIPATIE AMSTERDAM FEBRUARI

Nadere informatie

UIT DE SCHULDEN, AAN HET WERK?

UIT DE SCHULDEN, AAN HET WERK? UIT DE SCHULDEN, AAN HET WERK? DOOR DR. ROELAND VAN GEUNS EN JORIEN VAN DER LAAN (MSC) Roeland van Geuns is sinds 2012 lector Armoede en participatie aan de Hogeschool van Amsterdam waar hij leiding geeft

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 24 515 Preventie en bestrijding van stille armoede en sociale uitsluiting Nr. 186 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan

Nadere informatie

Beslagvrije voet structureel te laag (37%)

Beslagvrije voet structureel te laag (37%) Er was eens. Zin Bronheffing (2010) 320.000 x p/j Fraudewet 2013 Belastingdienst Overheidsvordering (192.775 x in 2013) en toeslagverrekening Cjib (dwangbevelen, rij ontzegging en gijzeling (37.000 x in

Nadere informatie

Cijfers & Feiten. Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen. Armoede in Groningen. over

Cijfers & Feiten. Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen. Armoede in Groningen. over Cijfers & Feiten over Armoede in Groningen Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen Wat is armoede? 1. Lage inkomensgrens: leven op of onder een vastgesteld laag inkomen (CBS) Koopkrachtbenadering.

Nadere informatie

MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL?

MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL? MOBILITY MENTORING Waarom is het interessant voor NL? Nadja Jungmann Lector Schulden en Incasso Hogeschool Utrecht De aanleiding. Schulden waren de aanleiding Randomised Controled Trial wees uit dat een

Nadere informatie

Mesis Methodisch screeningsinstrument schulddienstverlening Kenmerken en functies. Nadja Jungmann Roeland van Geuns

Mesis Methodisch screeningsinstrument schulddienstverlening Kenmerken en functies. Nadja Jungmann Roeland van Geuns Mesis Methodisch screeningsinstrument schulddienstverlening Kenmerken en functies Nadja Jungmann Roeland van Geuns Schulden in de media forse stijging loonbeslagen iedereen gaat er op achteruit sinds januari

Nadere informatie

Bijlage 4: Werkenden met een laag inkomen

Bijlage 4: Werkenden met een laag inkomen Bijlage 4: Werkenden met een laag inkomen Dit overzicht gaat in op de inzichten die de cijfers van het CBS bieden op het punt van werkenden met een laag inkomen. Als eerste zal ingegaan worden op de ontwikkeling

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 1. LEESWIJZER SAMENVATTING DOELSTELLINGEN EN KWALITEITSBORGING DE WET GEMEENTELIJKE SCHULDHULPVERLENING...

INHOUDSOPGAVE 1. LEESWIJZER SAMENVATTING DOELSTELLINGEN EN KWALITEITSBORGING DE WET GEMEENTELIJKE SCHULDHULPVERLENING... INHOUDSOPGAVE 1. LEESWIJZER... 2 2. SAMENVATTING... 2 3. DOELSTELLINGEN EN KWALITEITSBORGING... 4 4. DE WET GEMEENTELIJKE SCHULDHULPVERLENING... 4 4.1 Integrale aanpak... 4 4.2 Termijnen... 4 4.3 Doelen

Nadere informatie

Toespraak Staatssecretaris Aboutaleb van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op Voedselbankenconferentie, 3 december 2008.

Toespraak Staatssecretaris Aboutaleb van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op Voedselbankenconferentie, 3 december 2008. Toespraak Staatssecretaris Aboutaleb van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op Voedselbankenconferentie, 3 december 2008. Dames en heren, hartelijk welkom. Ik ben blij dat u met zovelen gehoor hebt willen

Nadere informatie

Financiële problematiek

Financiële problematiek Financiële problematiek Hoe inzichten uit de hersenwetenschap leiden tot een betere aanpak van armoede en schulden Nadja Jungmann Hoe komen NL huishoudens rond? 120 100 80 60 Er wordt veel geld overgehouden

Nadere informatie

Armoede 7 februari 2017

Armoede 7 februari 2017 Armoede 7 februari 2017 Thema s Armoede brede aanpak, Maastricht biedt bescherming waar dat moet, en activeert waar dat kan. Budget/uitgaven Keuzes maken: armoede zit in de schulden. Informatiebijeenkomst

Nadere informatie

Koopkrachtberekeningen voor 2015 Uitgewerkte voorbeelden januari 2015

Koopkrachtberekeningen voor 2015 Uitgewerkte voorbeelden januari 2015 Koopkrachtberekeningen voor 2015 Uitgewerkte voorbeelden januari 2015 In januari 2015 berekent het Nibud de koopkrachteffecten voor 100 verschillende huishoudens. Hier staan van 5 van deze huishoudens

Nadere informatie

SAMEN STERK VOOR EEN BETERE AANPAK VAN SCHULDEN EN ARMOEDE

SAMEN STERK VOOR EEN BETERE AANPAK VAN SCHULDEN EN ARMOEDE SAMEN STERK VOOR EEN BETERE AANPAK VAN SCHULDEN EN ARMOEDE 20 juni 2016 Hoogezand Conferentie CMO STAMM 1 Wie zijn wij? Annalies Usmany-Dallinga Wethouder Appingedam Bert Nederveen Wethouder Zuidhorn Beiden

Nadere informatie

Aan: de leden van de Commissie Welzijn ten behoeve van de vergadering van 23 januari 2012 Onderwerp: Voedselbank Teylingen

Aan: de leden van de Commissie Welzijn ten behoeve van de vergadering van 23 januari 2012 Onderwerp: Voedselbank Teylingen MEMO Aan: de leden van de Commissie Welzijn ten behoeve van de vergadering van 23 januari 2012 Onderwerp: Voedselbank Teylingen Geachte leden van de Commissie Welzijn, Bij de behandeling van de programmabegroting

Nadere informatie

Energie en armoede, deel2: oplossingsrichtingen. 25 juni 2013 Bert Weevers, kennismiddag energie en armoede

Energie en armoede, deel2: oplossingsrichtingen. 25 juni 2013 Bert Weevers, kennismiddag energie en armoede Energie en armoede, deel2: oplossingsrichtingen 25 juni 2013 Onderwerpen Verdieping probleem 1. Energie en armoede Armoede, kenschets probleem 2. Woonlasten: betaalbaarheid onder druk Cijfers, oorzaken

Nadere informatie

Workshop wijkscan uw wijk of dorp in beeld. Inspiratiebijeenkomst sociale teams 10 juni 2014

Workshop wijkscan uw wijk of dorp in beeld. Inspiratiebijeenkomst sociale teams 10 juni 2014 Workshop wijkscan uw wijk of dorp in beeld Inspiratiebijeenkomst sociale teams 10 juni 2014 U en ik, wijkteam en scan Ik ben U bent Hoe kom je nu tot een goede samenstelling van een sociaal wijkteam? Welke

Nadere informatie

Schulden herkennen, bespreken én aanpakken (deelsessie 19)

Schulden herkennen, bespreken én aanpakken (deelsessie 19) Schulden herkennen, bespreken én aanpakken (deelsessie 19) Vivian den Hartogh Lectoraat schulden en incasso, Hogeschool van Utrecht Arie Visser SBCM Kenniscentrum en A&O fonds sociale werkgelegenheid Agenda

Nadere informatie

De jeugd heeft de toekomst,

De jeugd heeft de toekomst, Datum 28-01-2014 1 De jeugd heeft de toekomst, maar minder voor de een dan voor de ander Greetje Timmerman, Hoogleraar Jeugdsociologie Rijksuniversiteit Groningen Datum 28-01-2014 2 Uitkomsten Gezond Opgroeien

Nadere informatie

Grip op schuldenproblematiek?

Grip op schuldenproblematiek? Grip op schuldenproblematiek? Uitnodiging Corporatiedag 25 november 2015 Raad. Daad. Resultaat. Grip op schuldenproblematiek? De crisis ligt achter ons, de economie groeit weer! Maar het aantal huishoudens

Nadere informatie

Relatie sociaal domein en aanpak van gezondheidsachterstanden

Relatie sociaal domein en aanpak van gezondheidsachterstanden Relatie sociaal domein en aanpak van gezondheidsachterstanden Monica van Berkum, directeur Pharos Daphne Ketelaars, programmaleider Gezond in... Edith Smulders, strategisch adviseur Gezond in... NETWERK

Nadere informatie

Bijlagen: 1. beleidsplan schuldhulpverlening

Bijlagen: 1. beleidsplan schuldhulpverlening *BI.0170008* NOTA VOOR DE RAAD Datum: 23 januari 2017 Nummer raadsnota: BI.0170008 Onderwerp: beleidsplan schuldhulpverlening 2017-2020 Portefeuillehouder: Vissers Bijlagen: 1. beleidsplan schuldhulpverlening

Nadere informatie

Door chronische stress overzie je de consequenties van je gedrag niet altijd meer

Door chronische stress overzie je de consequenties van je gedrag niet altijd meer De Utrechtse lector Schulden en Incasso Nadja Jungmann haalde in 2016 de Amerikaanse methode Mobility Mentoring naar Nederland. De aanpak combineert inzichten vanuit hersenonderzoek met coaching rondom

Nadere informatie

Armoede, schulden en gezondheid. Naar een uitvoeringsgerichte wijkmonitor

Armoede, schulden en gezondheid. Naar een uitvoeringsgerichte wijkmonitor Armoede, schulden en gezondheid Naar een uitvoeringsgerichte wijkmonitor Aanleiding - Alle drie beschikken we over gegevens - Alle drie signaleren we trends en ontwikkelingen op verschillende terreinen.

Nadere informatie

Ongelijkheid en armoede: een Europees en Nederlands perspectief

Ongelijkheid en armoede: een Europees en Nederlands perspectief Ongelijkheid en armoede: een Europees en Nederlands perspectief Nibud-Congres 2017 Wat is genoeg? Utrecht, 29 juni 2017 Frank Vandenbroucke Universiteitshoogleraar UvA Wie is arm? Nederlandse benaderingen

Nadere informatie

Enquête armoedebestrijding

Enquête armoedebestrijding Enquête armoedebestrijding BIJ VOORKEUR VIA INTERNET: U kunt de vragenlijst via internet invullen. Ga naar www.knooppuntkerkenenarmoede.nl/armoedeonderzoek. Log in met het wachtwoord dat u heeft ontvangen

Nadere informatie

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Welkom Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Inhoud Inrichting werkwijze wijkteams Leeuwarden Verdieping in schuldhulpverlening Verdieping

Nadere informatie

Wijkteams & schuldhulpverlening. Actualiteitencongres Schuldhulpverlening 11 april 2017 Nynke Andringa

Wijkteams & schuldhulpverlening. Actualiteitencongres Schuldhulpverlening 11 april 2017 Nynke Andringa Wijkteams & schuldhulpverlening Actualiteitencongres Schuldhulpverlening 11 april 2017 Nynke Andringa Waarom wijkteams? Mensen met meervoudige problemen vielen tussen wal en schip Ontstaan van Sociale

Nadere informatie

OCMW s en armoedebestrijding

OCMW s en armoedebestrijding OCMW s en armoedebestrijding Hoorzitting Commissie Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid, Vlaams Parlement, 1.2.2011 Piet Van Schuylenbergh, directeur OCMW s VVSG Nathalie Debast, stafmedewerker

Nadere informatie

Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief

Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief Armoede en de rol van corporaties vanuit huurdersperspectief kennisbijeenkomst Tympaan 14 oktober 2015 Voostellen Suzanne Schuitemaker consulent Vereniging Nederlandse Woonbond sschuitemaker@woonbond.nl

Nadere informatie

HOE GA IK OM MET STRESS EN BEVLOGENHEID. Annemieke Rozemond Moderator: Nienke Teunissen 8 september 2016

HOE GA IK OM MET STRESS EN BEVLOGENHEID. Annemieke Rozemond Moderator: Nienke Teunissen 8 september 2016 HOE GA IK OM MET STRESS EN BEVLOGENHEID Annemieke Rozemond Moderator: Nienke Teunissen 8 september 2016 2 WELKOM BIJ WEBINAR! Initiatiefnemers & Sponsors Baukje Stam Reinier Spruit 3 HOE VOLG JE DIT WEBINAR?

Nadere informatie

Ondersteboven Armoede in Rotterdam Hoe denken Rotterdammers over armoede? Ds. Dick Couvée, 26 juni 2015

Ondersteboven Armoede in Rotterdam Hoe denken Rotterdammers over armoede? Ds. Dick Couvée, 26 juni 2015 Ondersteboven Armoede in Rotterdam Hoe denken Rotterdammers over armoede? Ds. Dick Couvée, 26 juni 2015 De andere kant van Rotterdam Het gemiddeld huishoudinkomen is in Rotterdam ongeveer 10% lager dan

Nadere informatie

Deel I Visie op geld en schulden 25

Deel I Visie op geld en schulden 25 Voorwoord 17 Inleiding 21 Deel I Visie op geld en schulden 25 Inleiding 27 1 Geld 31 1.1 Inleiding 31 1.2 Geld als sociaal verschijnsel 31 1.3 Geld als economisch verschijnsel 33 1.4 De geschiedenis van

Nadere informatie

Laaggeletterdheid & Armoede:

Laaggeletterdheid & Armoede: Laaggeletterdheid & Armoede: Zijn er kansen voor de toekomst? Maurice de Greef Vrije Universiteit Brussel Belang van bijhouden van kennis voor je eigen financiën https://www.youtube.com/watch?v=oboz-6ympl4

Nadere informatie

Schulddienstverlening

Schulddienstverlening Schulddienstverlening Workshop Maatwerk in Advies en hulp bij problematische schulden groepsgerichte schulddienstverlening Naar een financieel gezonde toekomst! Even voorstellen Stijn Roes Daan Appel Programma

Nadere informatie

Beleidsplan schuldhulpverlening Een passend verhaal

Beleidsplan schuldhulpverlening Een passend verhaal Beleidsplan schuldhulpverlening 2017 2020 Een passend verhaal 1 1 Inleiding 1.1 Aanleiding voor het beleidsplan Sinds de inwerkingtreding van de Wgs op 1 juli 2012 is de zorgplicht van gemeenten op het

Nadere informatie

Zo vroeg mogelijk aan de slag met het wijkteam. Nynke Andringa Coöperatie Amaryllis Anke Sinnema Gemeente Leeuwarden

Zo vroeg mogelijk aan de slag met het wijkteam. Nynke Andringa Coöperatie Amaryllis Anke Sinnema Gemeente Leeuwarden Zo vroeg mogelijk aan de slag met het wijkteam Nynke Andringa Coöperatie Amaryllis Anke Sinnema Gemeente Leeuwarden Armoedeaanpak gemeente Leeuwarden Armoede is complex Oplossingen: inkomensondersteuning,

Nadere informatie

EVALUATIE UITVOERING WET GEMEENTELIJKE SCHULDHULPVERLENING 2014 Dantumadiel-Dongeradeel

EVALUATIE UITVOERING WET GEMEENTELIJKE SCHULDHULPVERLENING 2014 Dantumadiel-Dongeradeel EVALUATIE UITVOERING WET GEMEENTELIJKE SCHULDHULPVERLENING 2014 Dantumadiel-Dongeradeel Inleiding Met ingang van juli 2012 is de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs) van kracht. Het beleidsplan

Nadere informatie

Beleidsplan schuldhulpverlening Een passend verhaal

Beleidsplan schuldhulpverlening Een passend verhaal GEMEENTEBLAD Officiële uitgave van gemeente Leudal. Nr. 183289 23 december 2016 Beleidsplan schuldhulpverlening 2017 2020 Een passend verhaal 1 Inleiding 1.1 Aanleiding voor het beleidsplan Sinds de inwerkingtreding

Nadere informatie

Digitaal Panel Energiebesparing en betaalbaarheid

Digitaal Panel Energiebesparing en betaalbaarheid Digitaal Panel Energiebesparing en betaalbaarheid Huurdersplatform Palladion Gerard Jager Jurriën Schuurman Oktober 2014 1 Inhoudsopgave Achtergrond en doel onderzoek (3) Conclusies en aanbevelingen (4)

Nadere informatie

Het college stelt de raad voor hiermee de vijfde aanbeveling uit het raadsvoorstel als afgedaan te beschouwen.

Het college stelt de raad voor hiermee de vijfde aanbeveling uit het raadsvoorstel als afgedaan te beschouwen. Typ teksttyp teksttyp tekst 030 Retouradres Postbus 12610, 2500 DK Den Haag Aan: de Gemeenteraad RIS 294248 Contactpersoon Datum 24 mei 2016 Dienst Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Afdeling Beleid

Nadere informatie

Armoede en Arbeidsmarkt

Armoede en Arbeidsmarkt 2 Armoede en Arbeidsmarkt Presentatie Masterclass 4: Armoede en arbeidsmarkt op het congres Overerfbare Armoede, Emmen, 25 september 2017 Jouke van Dijk, Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Arjen

Nadere informatie

JAARVERSLAG Uw partner in schuldhulpverlening. Gemeente Nederweert

JAARVERSLAG Uw partner in schuldhulpverlening. Gemeente Nederweert JAARVERSLAG 2013 Uw partner in schuldhulpverlening Gemeente Nederweert Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Aanmeldingen & inzet dienstverlening 4 1.1 Aanmeldingen en aantal dossiers 4 1.2 Dienstverlening PLANgroep

Nadere informatie

15 september Vindplaats van Schulden in de Gemeente Arnhem

15 september Vindplaats van Schulden in de Gemeente Arnhem 15 september 2017 Vindplaats van Schulden in de Gemeente Arnhem Over Stichting BKR in een notendop Onafhankelijke stichting zonder winstoogmerk Opgericht in 1965 en gevestigd in Tiel Circa 100 fte personeel

Nadere informatie

Positieve gezondheid. Mini-symposium 31 maart 2017

Positieve gezondheid. Mini-symposium 31 maart 2017 Positieve gezondheid Mini-symposium 31 maart 2017 Inhoud Positieve gezondheid Wat voegt het toe? Methoden en interventies De rol van de Gezondheidspsycholoog Interventies in de praktijk: positieve Positieve

Nadere informatie

Jaarverslag. schulddienstverlening 2013. Een goede start

Jaarverslag. schulddienstverlening 2013. Een goede start Jaarverslag schulddienstverlening 2013 Een goede start 1. Aanleiding In 2012 heeft u het beleidsplan schulddienstverlening: De kanteling van schuldhulpverlening naar schulddienstverlening vastgesteld.

Nadere informatie

Van: Artie Ramsodit (PvdA) afgestemd met Jolande van Ketel (SP) en Eva de Raadt (CDA)

Van: Artie Ramsodit (PvdA) afgestemd met Jolande van Ketel (SP) en Eva de Raadt (CDA) Van: Artie Ramsodit (PvdA) afgestemd met Jolande van Ketel (SP) en Eva de Raadt (CDA) Aan: leden cie. Samenleving Datum: 4 oktober Beslispunten en samenvatting Schuldhulp; drempels en dichte deuren? Bestaanszekerheid

Nadere informatie

GELD TELT informatie over jouw geldzaken

GELD TELT informatie over jouw geldzaken GELD TELT informatie over jouw geldzaken 2 inleiding Deze folder is voor alle cliënten van Pameijer. Je vindt hier tips en adviezen die te maken hebben met jouw geldzaken. Heb je na het lezen van deze

Nadere informatie

Ter advisering aan de gemeenteraad voor de. commissievergadering van 14 juni 2017

Ter advisering aan de gemeenteraad voor de. commissievergadering van 14 juni 2017 Nummer Directie Dienst BD2017-007547 directie sb rve participatie Raadscommissie voor Werk, Participatie en Inkomen, Armoede, Coördinatie 3d, Economie, voor de commissievergadering van 14 juni 2017 Portefeuille

Nadere informatie