Stads- en Wijkmonitor

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Stads- en Wijkmonitor"

Transcriptie

1 Stads- en Wijkmonitor 2012

2

3 Stads- en Wijkmonitor 2012 Afdeling Onderzoek en Statistiek (O&S) Gemeente Nijmegen April 2012

4 Inhoud

5 1 Inleiding 4 2 Hoofdbevindingen 6 3 Ontwikkelingen in de stad 10 4 Ontwikkelingen in Nijmeegse woonwijken 20 5 Een blik op de toekomst 30 Bijlage 1: overzicht met belangrijkste bevindingen per thema 36 Bijlage 2: stedenvergelijking per thema 42 Bijlage 3: nadere toelichting op totstandkoming Stads- en Wijkmonitor 48 3

6 1 Inleiding

7 Elke twee jaar geeft de afdeling Onderzoek en Statistiek (O&S) met de Stads- en Wijkmonitor een beeld van de staat van de stad en deelgebieden daarbinnen. Op welke punten zijn er opvallende ontwikkelingen? Wat gaat er goed en wat zijn minpunten? Wat zijn de verwachtingen voor de toekomst? In de monitor vatten we alle informatie samen, die O&S in de afgelopen periode over de stad, deelgebieden, deelgroepen en beleidsthema s heeft verzameld. Ook leggen we verbindingen tussen verschillende onderzoeksuitkomsten en kijken we naar de toekomst. De monitor dient onder meer de volgende doelen: Zicht geven op het bereiken van algemene doelstellingen van het college van B&W, zoals verwoord in het coalitieakkoord werken aan een duurzame toekomst, waarin het streven naar een duurzaam, sociaal en economisch sterk Nijmegen is uitgewerkt. Zicht geven op het bereiken van specifieke doelstellingen binnen de beleidsprogramma s. Input geven voor het formuleren van (nieuw) beleid. Leeswijzer In hoofdstuk 2 zijn de hoofdbevindingen uit deze Stads- en Wijkmonitor opgenomen. In hoofdstuk 3 beschrijven we hoe de stad er op diverse terreinen voor staat. Hoofdstuk 3 geeft een beeld van ontwikkelingen en de stand van zaken in de wijken en aandachtgebieden. Met aandachtgebieden bedoelen we de gebieden die bij de wijkaanpak extra aandacht krijgen vanwege het relatief grote aantal problemen. In hoofdstuk 4 richten we de blik op de toekomst. In bijlage 1 is een overzicht van de belangrijkste bevindingen per thema opgenomen, gevolgd door een stedenvergelijking (bijlage 2). In deze rapportage vergelijken we Nijmegen op een aantal punten met andere kennissteden 1. Op Stadsgetallen, onderdeel van Onderzoek & Cijfers op de gemeentelijke website, kan Nijmegen ook vergeleken worden met regiosteden, steden die qua omvang dicht in de buurt van Nijmegen liggen en steden met meer dan inwoners (www.nijmegen.nl/gemeente/onderzoekencijfers > klik op Cijfers ). De onderliggende hoofdrapportage is een uitgebreide samenvatting van de uitkomsten van de Stads- en Wijkmonitor met daarin de hoofdbevindingen. De volledige rapportage van alle uitkomsten is opgenomen in 17 themahoofdstukken (deel Stad) en beschrijvingen van alle 35 woonwijken (deel Wijk). Deze teksten hebben we gepubliceerd op Onderzoek & Cijfers op de gemeentelijke website (zie Een nadere toelichting op de totstandkoming van de Stads- en Wijkmonitor, op de burgerpeilingen die als belangrijke bron voor de monitor dienen en op de vindplaatsen van aanvullende onderzoeksgegevens en statistieken staat in bijlage 3. 1 De kennissteden zijn: Amsterdam, Delft, Eindhoven, Enschede, Groningen, Leiden, Maastricht, Nijmegen, Rotterdam, Tilburg, Utrecht en Wageningen. Overeenkomst tussen deze steden is de aanwezigheid van een sterk kenniscluster van universiteiten en hogescholen. Die aanwezigheid is medebepalend voor kenmerken van de beroepsbevolking, de structuur van de economie en het voorzieningenniveau. Een aantal kennissteden heeft een met Nijmegen vergelijkbare omvang, Amsterdam, Rotterdam en Utrecht zijn duidelijk groter en vooral Wageningen is duidelijk kleiner. De kennissteden hebben elkaar gevonden in een netwerk van stadsbestuurders en universiteitsbestuurders met de koepelorganisaties VSNU en HBO-raad: het Netwerk Kennissteden Nederland. 5

8 2 Hoofdbevindingen

9 2.1 Effecten van economische crisis Wisselend beeld voor economische ontwikkeling Na de start van de kredietcrisis nam het aantal banen in de stad fors af, maar in 2010 was er een opvallende banengroei. In de tweede helft van 2011 daalde het ondernemersvertrouwen in de regio Nijmegen. De werkloosheid nam in de afgelopen jaren toe, maar het niveau is nog niet zo hoog als in de piekjaren tijdens de vorige periode van laagconjunctuur. Voor de komende paar jaar laten ramingen een verdere groei van de werkloosheid zien. De leegstand in het stadscentrum nam toe, om vervolgens weer wat te dalen. De waardering voor het stadscentrum bleef op peil. Positieve ontwikkelingen m.b.t. de lokale economie zijn de gestegen waardering voor het ondernemersklimaat en de projecten ter verbetering van verkeersinfrastructuur in en om de stad. Problemen op woningmarkt, onzekerheid over nieuwbouw De woningmarkt blijft op slot zitten. De slaagkansen bij het zoeken van een huurwoning zijn laag, er worden weinig woningen verkocht en de verkoop van nieuwbouw verloopt traag. Naast de aantrekkingskracht van stedelijke gebieden en de opleidingsfunctie van de stad, is de nieuwbouw een belangrijke factor voor de geprognosticeerde bevolkingsgroei in Nijmegen tot In deze tijden van crisis en trage afzet van nieuwbouw is er onzekerheid over de aard en het tempo van de nieuwbouw in de komende periode. Kijken we naar de behoefte, dan zien we dat deze vooral gericht is op woningen in de woonmilieus stadsbuurt (naast wonen spelen ook andere functies een rol, zoals winkelen, werken en horeca) en groenstedelijk (het minst dichte woonmilieu; weinig functiemenging). Zorg- en studentenwoningen vormen vitale deelmarkten. De verschillende prognoses en de ontwikkelingen van de afgelopen jaren (minder nieuwbouw, zonder dat dat tot daling van het aantal inwoners heeft geleid) in acht genomen, lijkt een inwoneraantal van in 2020 het meest waarschijnlijk. In delen van de stad (met name Dukenburg en Lindenholt) zal ook krimp optreden. Bij de planning van nieuwbouw is regionale samenwerking van belang. Intergemeentelijke verhuisstromen laten zien dat de Stadsregio Arnhem Nijmegen nog uit twee aparte woningmarkten bestaat, waartussen relatief weinig verhuizingen plaatsvinden: woningmarktgebied Nijmegen, dat loopt van Noord-Limburg en Oost Noord-Brabant tot aan Nijmegen, en woningmarktgebied Arnhem, dat onder meer de Nijmeegse buurgemeenten aan de noordkant van de Waal (Lingewaard en Overbetuwe) omvat. Maar dat zou kunnen veranderen met de groei van het aantal woningen aan de noordkant van de Waal en de nieuwe stadsbrug. Een analyse van de woningbehoefte in de regio laat zien dat deze het grootst is in de stedelijke gebieden (Nijmegen en Arnhem) en de gebieden daartussen. Gevolgen van crisis op leefsituatie en welzijn van Nijmegenaren nog niet sterk zichtbaar Individuele burgers en huishoudens worden getroffen door de crisis, bijvoorbeeld omdat ze hun werk kwijtraken of hun huis niet verkocht krijgen. Maar als we meer in de breedte kijken naar de effecten van de crisis op de leefsituatie en het welzijn van de Nijmegenaren, zien we nog geen sterke doorwerking ervan. Zo is de beleving bij burgers van hun gezondheid en zelfredzaamheid weinig veranderd en is de deelname aan de samenleving nog steeds hoog. Als het gaat om de ontwikkeling van problemen bij individuen en huishoudens zien we negatieve signalen (zoals meer meldingen van multiprobleemhuishoudens), maar ook positieve (zoals een afname van schooluitval). Laagopgeleiden zitten nog steeds duidelijk vaker in een kwetsbare positie (vaker werkloos, minder inkomen, lagere maatschappelijke participatie, minder gezonde leefstijl). Het SCP constateert in dit verband dat een economische crisis eerst vooral het bedrijfsleven raakt, dan de overheid en daarna de burgers. Omdat we nog midden in de economische crisis en in een periode van veranderend overheidsbeleid en bezuinigingen zitten, is het belangrijk om in de komende jaren te volgen of bepaalde groepen meer in de problemen gaan komen. 2.2 leefbaarheid en aantrekkelijkheid van stad en wijken Beeld van samenleven in wijken vrij gunstig De sociale cohesie in wijken is op peil gebleven, veel mensen doen vrijwilligerswerk en er is sprake van een redelijke acceptatie van de multiculturele samenleving. De in de woonbuurt ervaren overlast is ongeveer op hetzelfde niveau gebleven en sociale spanningen doen zich in beperkte mate voor. Wel blijft jongerenoverlast om aandacht vragen. De woon- en leefsituatie is in veel wijken tamelijk stabiel en 7

10 in een aantal wijken vooruitgegaan. Daarbij valt op dat er in enkele aandachtsgebieden 2 al langere tijd weinig of geen vooruitgang is (in Dukenburg), terwijl andere aandachtsgebieden al wat langer in de lift zitten (oude stadwijken, Hatert). Binnen de aandachtsgebieden zijn de problemen niet overal even groot; sociale problematiek komt geconcentreerd voor in kleinere deelgebieden binnen die aandachtgebieden. Nijmegenaren blijven om aandacht voor verkeersproblemen vragen, maar zien ook verbeteringen De slechte bereikbaarheid en verkeersdoorstroming staan nog steeds nummer 1 in de ranglijst van de belangrijkste stadsproblemen volgens de Nijmegenaren. Wel ziet men - meer dan twee jaar geleden - ook vooruitgang op dit vlak (verbeteringen verkeersinfrastructuur, betere doorstroming). De waardering voor de bereikbaarheid van stad is licht toegenomen. Aan de verkeersdrukte binnen de stad is weinig veranderd. Positieve signalen m.b.t. een schone woonbuurt Nijmegenaren ervaren minder fysieke verloedering in de woonbuurt dan twee jaar geleden. Hierbij aansluitend is het schoonhouden van de stad en buurten gedaald in de ranglijsten van belangrijkste stads- en buurtproblemen. Trend afname onveiligheidsgevoelens doorbroken Na een jarenlange daling van de onveiligheidsgevoelens, is er nu een lichte toename. In 2011 nam het aantal woninginbraken en geweldsdelicten toe; het aantal diefstallen uit auto s nam fors af, het aantal overvallen licht. Totaalwaardering voor stad en wijken blijft hoog De gemiddelde waardering van Nijmegenaren voor hun woonbuurt (7,3) en voor de stad in totaliteit (7,5) is ongeveer gelijk gebleven. Ook mensen van buiten de stad hebben een gunstig beeld van Nijmegen: Nijmegen behoort tot de steden met een relatief gunstig toeristisch imago. Voor de toekomst verwachten we dat de lopende en geplande projecten in het stadscentrum en op het gebied van de verkeersinfrastructuur de waardering voor de stad positief zullen beïnvloeden. Aan de andere kant kunnen de crisis en de bezuinigingen negatief doorwerken, bijvoorbeeld op het voorzieningen- en onderhoudsniveau in de stad en wijken en op de mate van sociale problematiek. 2 De gebieden die bij de wijkaanpak extra aandacht krijgen, onder meer vanwege relatief veel sociale problematiek. Enkele verbeteringen op vlak van duurzaamheid, maar ambitieniveau ligt hoger In de afgelopen drie jaar is het totale energieverbruik in Nijmegen licht gedaald (-0,5%). Het streven van een daling van het energieverbruik met jaarlijks 2% is nog niet gehaald. Verder zien we dat het hergebruikpercentage voor afval licht is toegenomen en hoger is dan landelijk, dat Nijmegenaren in vergelijking met 2007 wat vaker de fiets gebruiken voor vervoer naar het werk en naar de binnenstad en dat de stankoverlast in woonbuurten opnieuw is afgenomen. 2.3 Stedenvergelijking Beeld van Nijmegen niet overwegend positiever of negatiever Als we Nijmegen op een aantal hoofdthema s vergelijken met de andere kennissteden, is het beeld in sommige opzichten gunstiger en in andere opzichten minder gunstig. Economie: een gemiddeld beeld als het gaat om werkloosheid, waardering ondernemersklimaat en winkelleegstand; relatief veel banenverlies in de periode , maar een sterke banengroei in de periode april april 2011; een relatief sterke toename van het aantal startende ondernemers; relatief weinig kantoorleegstand; een relatief gunstig toeristisch imago, maar een lage hotelcapaciteit. Sociale staat: gemiddelde scores voor sociale kwaliteit en sociale overlast in de woonbuurt; een wat hoger percentage bijstandsgerechtigden, arbeidsongeschikten en huishoudens met een inkomen rond het sociaal minimum; de ervaren jongerenoverlast en jeugdcriminaliteit is iets lager. Leefbaarheid en aantrekkelijkheid in stad en wijken: een gemiddelde waardering voor de woonbuurt in het algemeen en voor de veiligheid in woonbuurt; een gemiddeld beeld voor slachtofferschap en de onveiligheidsbeleving; een gemiddeld beeld als het gaat om verkeersoverlast in de woonbuurt en overlast van files bij het woon-werkverkeer; een gemiddeld beeld als het gaat om hoe schoon de woonbuurt is; een relatief groot cultureel aanbod; een hogere tevredenheid over de parkeermogelijkheden in de woonbuurt; 8

11 2 Hoofdbevindingen een wat lagere tevredenheid over het onderhoud van wegen, fietspaden en pleinen; een iets lagere tevredenheid over het groenonderhoud. Duurzaamheid: een gemiddeld elektriciteitsverbruik en een relatief hoog gasverbruik bij huishoudens; een gemiddelde hoeveelheid huishoudelijk afval per inwoner; een hoge tevredenheid over het openbaar vervoer in de woonbuurt. Overig: een relatief sterke bevolkingsgroei in de komende 10 jaar; een bovengemiddelde groei in afgelopen jaren van het aantal HBO-studenten; een relatief groot vertrouwen in het gemeentebestuur. 9

12 3 Ontwikkelingen in de stad

13 In dit hoofdstuk behandelen we achtereenvolgens: de gevolgen van de economische crisis voor de lokale economie, de woningmarkt, het stadscentrum en de leefsituatie van inwoners en huishoudens; ontwikkelingen op het vlak van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad; ontwikkelingen m.b.t. duurzaamheid; de verwevenheid van Nijmegen met de regio; de waardering van de gemeentelijke dienstverlening en het gemeentebestuur. 3.1 Gevolgen van economische crisis We beginnen dit hoofdstuk over de ontwikkelingen in Nijmegen met de gevolgen van de kredietcrisis en de daaropvolgende Eurocrisis. In 2009 constateerden we dat de gevolgen van de kredietcrisis minder negatief waren dan verwacht. Wat is er sindsdien gebeurd? overheid, onderwijs, zorg marktsector totaal Illustratie 1: banenontwikkeling Nijmegen jaar-op-jaar, totaal en verdeeld naar marktsector en overheid, onderwijs en zorg Bron: PWE-Gelderland Opvallende banengroei in 2010 na enkele jaren krimp In de periode groeide het aantal banen in Nijmegen met 7%. Eind 2008 begon de kredietcrisis. In de periode van april 2008 tot april 2010 nam het aantal banen in de marktsector fors af (-4.000), maar de groei van het zorg- en onderwijscluster zorgde voor enig tegenwicht. Niettemin verloor de stad in die periode banen. In acht van de elf andere kennissteden was de banenontwikkeling in die periode gunstiger dan in Nijmegen. Relateren we voor de kennissteden het aantal banen en starters in 2010 aan de beroepsbevolking, dan zien we dat Nijmegen toen een middenpositie innam. In het jaar daarna zien we een opvallende ontwikkeling. Het aantal banen in Nijmegen groeide tot april 2011 met 1.650, een stijging van 1,7%. In de laatste tien jaar lieten alleen 2006 en 2007 een hogere banengroei zien. De groei vond plaats in de gezondheidszorg (+2%) - een al lang durende trend - en ook in de marktsector. Bij de overheid daalde het aantal banen. Het aantal ZZP ers in Nijmegen bleef groeien, onder meer in de medische hoek. In het laatste halfjaar van 2011 zakte in de regio het vertrouwen van ondernemers in het economisch klimaat weer weg. Momenteel heeft Nijmegen in vergelijking met veel andere regio s weinig kantoorleegstand. Na 2005 werd de markt hiervoor in Nijmegen minder ruim, doordat na 52 Degrees in de stad weinig nieuwe kantoorruimte is gerealiseerd. Ook in de bedrijfsruimtemarkt zien we na 2005 een normalisering van het aanbod. Werkgelegenheid in industrie voor het eerst sinds lange tijd gegroeid Over de laatste tien jaar is er sprake van een krimp van de marktsector met gemiddeld -0,4% per jaar. Doordat de overheid, onderwijs en gezondheidszorg in die periode wél groeiden (gemiddeld 2,4% per jaar in periode ), verschoof het accent in de lokale werkgelegenheid. De marktsector had in 2002 nog bijna 60% van de banen, in %. Overigens was er in de afgelopen jaren voor het eerst sinds lange tijd weer sprake van een groei van het aantal banen in de industrie. Een opvallende groeisector is de farmaceutische industrie. De omzet- en exportprestatie van de Nijmeegse marktsector laat traditioneel grotere schommelingen zien dan in Nederland als geheel. Bij de marktsector in de regio Nijmegen 3 hakte de recessie er na het derde kwartaal in 2008 stevig in; vanaf halverwege 2010 was het omzetherstel ook relatief sterk. Waardering voor ondernemersklimaat gestegen In de afgelopen periode steeg de waardering voor het Nijmeegse ondernemersklimaat, van 6,1 in 2006 naar 6,6 in We zien een duidelijk positieve trend in de waardering van ondernemers voor de kwaliteit van de bedrijfsomgeving (7,1), het imago van de stad Nijmegen (6,9) en het woon- en 3 We bedoelen hier het Kamergebied Centraal Gelderland (Kamer van Koophandel). 11

14 leefklimaat (6,8). Onvrede is er over de lokale lasten en de gemeentelijke regels voor bedrijven, maar het oordeel hierover is wel wat gunstiger geworden. Recent onderzoek onder ondernemers in zeventien Nederlandse stadsregio s laat zien dat de score voor het vestigingsklimaat in de regio Arnhem-Nijmegen gemiddeld is. Werkloosheid toegenomen In 2010 was 6,4% van de Nijmeegse beroepsbevolking werkloos. Dat is een stijging ten opzichte van 2007 (4,4%), maar het werkloosheidsniveau is lager dan in de jaren , toen de gevolgen van de economisch magere jaren sterk zichtbaar werden (tussen de 7,5 en 9%). Vergeleken met andere kennissteden valt het Nijmeegse werkloosheidspercentage in de middenmoot. Van de laagopgeleiden in Nijmegen is ruim een kwart werkloos, van de hoogopgeleiden slechts een paar procent. Sinds 2008 is de groei van de beroepsbevolking door de economische crisis gestopt. In economisch magere tijden volgen meer mensen in afwachting van betere tijden een opleiding, is de instroom in arbeidsongeschiktheidsregelingen wat hoger en kiezen mogelijk meer mensen voor een bestaan als huisman/-vrouw. Voor de komende jaren wordt weer een groei van de beroepsbevolking verwacht Illustratie 2: werkloze beroepsbevolking (CBS), als percentage van de beroepsbevolking ; steekproefuitkomsten Bron: CBS 2002 Nijmegen Nederland Uitkeringsafhankelijkheid toegenomen Ten opzichte van 2008 is het percentage bijstandsgerechtigden in Nijmegen licht gestegen van 4,0% naar 4,6%. Nog steeds is dat hoger dan landelijk (2,8%). Landelijk is het percentage bijstandsgerechtigden iets minder snel gestegen. Circa de helft van de Nijmegenaren in de bijstand - en ruim 80% van 55+-ers onder hen - is (gedeeltelijk) vrijgesteld van arbeidsplicht. Het percentage WW ers steeg in Nijmegen van 1,8% in 2008 naar 2,7%. Landelijk is dit percentage na 2008 eerst gestegen en vervolgens licht gedaald naar 2,3%. Het arbeidsongeschiktheidspercentage ligt in Nijmegen op %. Per leeftijdsklasse bekeken is het aandeel arbeidsongeschikten in Nijmegen deels wat aan de hoge kant. Het inkomen van één op de zeven Nijmeegse huishoudens ligt in de buurt van het sociaal minimum (tot 110% van sociaal minimum). In 2010 maakten in totaal huishoudens gebruik van inkomensafhankelijke maatregelen, zoals de bijzondere bijstand, de collectieve aanvullende ziektekostenverzekering of het Schoolfonds; de helft van hen van meer dan één regeling. Van de mensen met een bijstandsuitkering maakte 85% er gebruik van. In vergelijking met de kennissteden is het aandeel bijstandsgerechtigden en arbeidsongeschikten en ook het aandeel huishoudens met een inkomen rondom het minimum aan de hoge kant. De economische crisis werkt niet alleen door op de lokale economie. De crisis is ook van invloed op de woningmarkt en het stadscentrum. Crisis op woningmarkt houdt aan Van de Nijmeegse woningvoorraad bestaat tussen de vijftig en zestig procent uit huurwoningen. Een groot deel daarvan wordt verhuurd door de woningcorporaties. Sinds 2002 is het aantal corporatiewoningen met 1% gedaald. Tussen 2005 en 2009 zakten voor woningzoekenden de kansen om een huurwoning te vinden, zowel voor de starters als de doorstromers. Voor de doorstromers zijn de slaagkansen de afgelopen twee jaar ongeveer gelijk gebleven. Voor de starters zijn de slaagkansen sinds 2009 licht verbeterd, maar nog steeds wat lager dan voor de doorstromers. In de laatste 10 jaar is het aantal koopwoningen in Nijmegen van ongeveer naar rond de gegroeid. De helft van deze groei is gerealiseerd in Nijmegen-Noord. In de afgelopen jaren lag het aantal verkochte bestaande woningen in Nijmegen een stuk lager dan in de twee jaar voor het uitbreken van de kredietcrisis eind Vanaf het laatste kwartaal 2008 is de gemiddelde woningprijs aan het dalen, met uitzondering van het tweede kwartaal van Door onzekerheden over werk en inkomen, financierbaarheid van de wenswoning, hypotheekrenteaftrek en verkoopbaarheid van de eigen woning is veel vraag op de koopmarkt veranderd van manifest in latent. Situatie op markt voor goedkope huurwoningen nog steeds gespannen Ruim 96% van de corporatiewoningen zijn goedkope huurwoningen, die bereikbaar zijn voor huishoudens met lagere inkomens. In absolute aantallen gaat het om goedkope corporatiewoningen op een totaal van zelfstandige woningen in Nijmegen. Omdat er een bredere groep huishoudens en starters aangewezen is op de goedkope huurwoningen, blijft er op deze 12

15 3 Ontwikkelingen in de stad deelmarkt sprake van een gespannen situatie. Ongeveer 60% van de goedkope woningen wordt bewoond door doelgroephuishoudens (minima en huishoudens die geen absoluut minimuminkomen hebben, maar wel een inkomen lager dan de grens die voor de huurtoeslag geldt). Bij de overige veertig procent gaat het vooral om huishoudens uit de doelgroep+ : huishoudens die onvoldoende in staat zijn zich op de koopmarkt te begeven. Er is weinig verschil in slaagkansen op de huurmarkt tussen de doelgroep- en doelgroep+-huishoudens. Verkoop van nieuwbouw verloopt nog steeds traag Na de bouwstop in de Waalsprong werden in 2003 de nieuwbouwplannen in Oosterhout en Visveld weer opgepakt. In 2005 en 2006 werden er veel nieuwe woningen gebouwd (2.415). In de periode nam het aantal nieuwbouwwoningen in de verkoop flink toe, terwijl de verkoopresultaten al vanaf 2005 aan het teruglopen waren. Dit leidde ertoe dat in 2009 en 2010 nieuwbouwprojecten werden teruggetrokken en een deel van de nieuwbouw werd verhuurd in plaats van verkocht. In 2011 kwam er weer nieuwbouw bij, maar de afzet verloopt nog steeds traag Illustratie 3: gemiddelde jaarlijkse uitbreiding woningvoorraad Bron: statistische gegevens O&S Ondanks de ontwikkeling van de Waalsprong, is ook de nieuwbouw in oud Nijmegen, met 65% van het stadstotaal sinds 1998, nog fors te noemen ( woningen per jaar, waarvan 1 op de 6 ter vervanging van gesloopte woningen). Waardering voor stadscentrum op peil gebleven Tussen 2007 en 2009 is de leegstand van winkels in Nijmegen duidelijk toegenomen. Na 2009 neemt de leegstand geleidelijk weer af, zowel binnen als buiten het centrum. In vergelijking met andere (kennis)steden is het leegstandspercentage in Nijmegen tamelijk gemiddeld. De leegstand heeft niet alleen met de economische crisis te maken, maar bijvoorbeeld ook met de toename van winkelen via internet, het verdwijnen van branches uit stadscentra die op autobereikbare locaties veel ruimte tegen lage kosten nodig hebben en dynamiek in de binnenstad zelf door grote bouwprojecten. Ondanks de leegstand en de bouwwerkzaamheden in het centrum is de waardering voor de binnenstad bij de bezoekers op peil gebleven. In 2010 waardeerden de binnenstadbezoekers het stadscentrum met een 7,4 gemiddeld. Een belangrijke vraag is in welke mate de crisis gevolgen heeft voor de leefsituatie van Nijmegenaren. Gevolgen van crisis voor inwoners Individuele burgers en huishoudens worden getroffen door de crisis, bijvoorbeeld omdat ze hun werk kwijtraken of hun huis niet verkocht krijgen. Maar als we meer in de breedte kijken naar de effecten van de crisis op de leefsituatie en het welzijn van de Nijmegenaren, zien we nog geen sterke doorwerking ervan. Net als bij de voorgaande metingen voelt een ruime meerderheid van de Nijmegenaren zich goed gezond en gelukkig. Scoorde de regio Nijmegen vier jaar geleden iets slechter op algemene levensverwachting en sterfte dan het Nederlandse gemiddelde, nu is de levensverwachting van de inwoners in de regio met 80,1 jaar gelijk aan het landelijke gemiddelde. Ook wat betreft het verwachte aantal gezonde levensjaren en sterfte wijkt de regio Nijmegen niet meer af van de landelijke cijfers. Ook op het gebied van de vrijetijdsbesteding blijft het beeld gunstig. Een ruime meerderheid van de volwassen Nijmegenaren geeft aan buiten werk, opleiding en familie voldoende contacten met anderen te hebben; 7% geeft aan onvoldoende contacten te hebben. De cultuurdeelname onder de volwassen Nijmegenaren, die al hoog was, is nog wat verder toegenomen. Vooral de toename van het aantal amateurkunstbeoefenaars valt op, en ook - tegen een al langer durende dalende trend in - het licht gestegen percentage volwassenen dat de bibliotheek bezoekt. Ook de sportdeelname is nog iets verder toegenomen. De groei van de sportdeelname zit vooral bij mensen met een hoog inkomen en in de toename van het aantal hardlopers, fietsers en wandelaars. Het percentage leden van sportclubs is stabiel. Het aantal mensen dat aan fitness doet is voor het eerst sinds jaren afgenomen. De toename van het aandeel volwassen sporters zien we nog niet vertaald in een afname van het aantal volwassenen met overgewicht. Mogelijke verklaringen daarvoor zijn dat een deel van de sporters nog te weinig sport en beweegt (1 op de 7 volwassen sporters sport minder dan 1 keer per week) en dat het voedingsgedrag onvoldoende verbetert. Het percentage Nijmegenaren dat vrijwilligerswerk verricht is sterk gestegen, van 27% in 2007 naar 39% in Die groei komt door een toename van het aantal Nijmegenaren dat in de vrije tijd hulp biedt aan ouderen, zieken, mensen met een functiebeperking, buren en familie. 13

16 Geen duidelijk beeld van ontwikkeling aantal individuen en huishoudens met problemen De beschikbare cijfers over de ontwikkeling van het aantal mensen en huishoudens in Nijmegen met problemen geven geen volledig beeld. Bovendien maken wijzigingen in administratie of (financiering van) aanpak m.b.t. probleemgevallen dat ontwikkelingen in de statistieken niet overeen hoeven te komen met de feitelijke ontwikkelingen. Aan de ene kant zijn er signalen voor een toename van het aantal probleemsituaties. Het aantal meldingen bij het Meldpunt Bijzondere Zorg (MBZ) van huishoudens met problemen op meerdere leefgebieden lag in 2010 hoger dan in In de periode nam het aandeel Nijmegenaren, dat cliënt is bij de GGz Nijmegen (geestelijke gezondheidszorg), toe van 2% naar 2,8%. En meer jongeren zochten hulp in verband met problematisch cannabisgebruik. Aan de andere kant zijn er ook positieve signalen. De schooluitval in het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs nam af. Wel is de schooluitval onder Nijmeegse MBO-leerlingen in vergelijking met andere steden nog steeds hoog (ruim 12% in schooljaar ). Het aantal jeugdige verdachten is gedaald. En het aantal aanvragen voor schuldhulpverlening liep in 2011 licht terug. Mensen met een lage opleiding relatief vaak in een kwetsbare positie Laagopgeleide Nijmegenaren blijken op meerdere fronten nog steeds duidelijk achter te blijven bij de middelbaar en hoogopgeleiden: meer werkloosheid, minder cultuur- en sportdeelname, vaker een ongezonde levensstijl, meer gezondheidsklachten en chronische aandoeningen, meer psychische problemen en vaker een laag inkomen. Hierbij aansluitend geven relatief veel laagopgeleiden aan zich niet gezond en gelukkig te voelen en minder zelfredzaam te zijn. Groei van vraag naar huishoudelijke hulp De Wmo biedt ondersteuning aan de kwetsbaren in de samenleving. Onder ouderen is het aandeel Wmo-cliënten begrijpelijkerwijs relatief hoog: een kwart van de 65+ers in Nijmegen ontvangt één of meer individuele Wmo-voorzieningen (huishoudelijke hulp, woonvoorzieningen, rolstoel/ scootmobiel, vervoer). De laatste jaren is het aantal gebruikers van huishoudelijke hulp, onder wie veel 75-plussers, in Nijmegen flink gestegen, evenals het aantal geleverde uren huishoudelijke hulp per persoon. Toch is zowel het aandeel gebruikers als het aantal zorguren nog steeds lager dan landelijk. Opvallend evenwel is de leeftijdsspecifieke ontwikkeling. De afgelopen jaren was bij de 70+-ers de groei kleiner dan op basis van demografische ontwikkeling binnen de leeftijdsklasse verwacht kon worden. Bij de groep jaar was die juist groter. Dit verschijnsel is ook voor Nederland als geheel te zien Ontwikkelingen op het vlak van de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad Hieronder gaan we verder met het beschrijven van ontwikkelingen die van belang zijn voor de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van de stad. We beginnen met de thema s waar de gemeente volgens de Nijmegenaren met voorrang aandacht aan moet geven. onveiligheid, criminaliteit voorzieningenniveau in het algemeen zwerfvuil, verpaupering, verloedering Nijmegenaren blijven aandacht vragen voor verkeersdrukte, maar zien ook verbeteringen op vlak van verkeer Bij de vraag aan Nijmegenaren naar de belangrijkste stadsproblemen is verkeersproblematiek, net als in 2007 en 2009, duidelijk het meest genoemd (door bijna 40%). Daarbij gaat het vooral om slechte bereikbaarheid en verkeersdoorstroming. Ook ondernemers blijven aandacht vragen voor een betere bereikbaarheid van de stad. Tegelijkertijd zien Nijmegenaren verbeteringen op het vlak van verkeer: 38% vindt dat Nijmegen er in het voorgaande jaar op vooruit is gegaan, 13% ziet achteruitgang. De meest genoemde redenen voor de vooruitgang zijn verkeersverbeteringen (verbeteringen in de verkeersinfrastructuur; betere doorstroming op bepaalde plekken). In 2009 noemde nog maar 3% verbeteringen op het vlak van verkeer, deze keer 14%. Ook bij de vraag naar de belangrijkste buurtproblemen staat verkeersproblematiek nummer één (door 14% genoemd), met kort daarachter onveiligheid/criminaliteit (door 13% ge- verkeersproblematiek parkeerproblemen fietsvoorzieningen jongerenoverlast 5% 3% 3% 23% 16% 12% 17% 19% 13% 16% 16% 21% 10% 9% 4% 4% 4% 7% 10% 12% 10% 7% 10% 7% 5% Illustratie 4: Belangrijkste stadsproblemen volgens de Nijmegenaren Bron: Stadspeiling, O&S 35% 35% 0% 10% 20% 30% 40% 40%

17 3 Ontwikkelingen in de stad noemd). Bij de verkeersproblemen in de buurt gaat het vooral om te hard rijden, verkeersdrukte en daarmee samenhangend de verkeersveiligheid. Overigens is de score voor de ervaren verkeersoverlast in de woonbuurt ongeveer gelijk gebleven. In Nijmegen-Noord is het aandeel dat verkeersproblematiek als een belangrijk stads- en/of buurtprobleem ziet nog steeds het grootst. Nijmegenaren blijven ook aandacht vragen voor de parkeerdruk, maar wel in wat mindere mate dan twee jaar geleden. Ruim de helft van de Nijmegenaren (56%) is tevreden over de parkeergelegenheid in de woonbuurt; een kwart is er ontevreden over. Nijmegen scoort op dit punt beter dan gemiddeld in de kennissteden. De waardering van binnenstadbezoekers voor de beschikbaarheid van parkeergelegenheid in en om het centrum is in de voorgaande jaren licht toegenomen, maar wel nog onvoldoende (5,4). Oordeel over bereikbaarheid van de stad licht verbeterd; aanhoudende verkeersdrukte binnen de stad Bij verschillende monitoronderzoeken meten we een lichte stijging van het rapportcijfer voor de bereikbaarheid van de stad met de auto. Dit zien we bij burgers (5,9), ondernemers (6,1) én binnenstadbezoekers (5,9). Cijfers over de bereikbaarheid van banen vanuit Nijmegen - in en buiten de spits - wijzen erop dat Nijmegen een middenpositie tussen de kennissteden inneemt als het gaat om de overlast van verkeersdrukte en files tijdens de spits 4. Verkeerstellingen binnen de stad laten een aanhoudende drukte op de Nijmeegse wegen zien. Het aantal vervoersbewegingen naar en van het centrum is licht gestegen. Nijmegenaren, die in Nijmegen werken en met de auto naar het werk gaan, geven wat meer dan in 2009 aan in de stad in de file terecht te komen. Het rapportcijfer voor de bereikbaarheid binnen de stad met de auto bleef nagenoeg gelijk. Positief is de doorgaande dalende trend in het aantal verkeersongelukken met letselschade en in het aantal verkeersslachtoffers. Onvrede over stallingsmogelijkheden in centrum In vergelijking met 2009 geven wat meer Nijmegenaren aan dat ze voor het vervoer naar de binnenstad meestal de fiets gebruiken en hebben meer Nijmegenaren de beperkte fietsstallingsmogelijkheden in het centrum als één van de belangrijkste stadsproblemen genoemd. Daardoor is fietsvoorzieningen gestegen naar de vierde plaats in de ranglijst van belangrijkste stadsproblemen volgens de Nijmegenaren. Hierbij aansluitend is het oordeel van binnenstadbezoekers over de fietsstallingsmogelijkheden in het centrum naar een 4 Conclusie op basis van cijfers over bereikbaarheid van banen uit de Atlas voor gemeenten onvoldoende gezakt (van 6,6 in 2008 naar 5,9 in 2010). Hierbij kan meespelen dat door de bouwwerkzaamheden op en rond Plein 44 stallingscapaciteit is verdwenen. Het oordeel over de bereikbaarheid binnen de stad met de fiets is niet veranderd (7,6). Ook het gebruik van en de tevredenheid over het openbaar vervoer zijn niet veel veranderd. De tevredenheid over het openbaar vervoer in de woonbuurt is in Nijmegen groter dan in andere steden. Een trend doorbroken: lichte toename onveiligheidsgevoelens Onveiligheid staat weer meer op het netvlies van de Nijmegenaren. Na een daling van de onveiligheidsgevoelens in de periode is er nu sprake van een lichte toename. De meest genoemde redenen voor de onveiligheidsgevoelens in de woonbuurt zijn donkere/slecht verlichte plaatsen, groepen jongeren op straat, mensen die men vanwege hun gedrag niet vertrouwt, stille/afgelegen plaatsen en drugsdealers/- verslaafden. Ook de trend, dat steeds minder Nijmegenaren onveiligheid als een met voorrang aan te pakken stads- en buurtprobleem noemden, is doorbroken. Zowel in de ranglijst van de belangrijkste stadsproblemen als in de ranglijst van de belangrijkste buurtproblemen is onveiligheid/criminaliteit gestegen naar nummer twee. Een mogelijke verklaring voor de veranderde veiligheidsbeleving is het gestegen aantal woninginbraken en gewapende overvallen. De stijging van het aantal gewapende overvallen vanaf 2009 is veel in de publiciteit geweest. In 2011 lag het aantal overvallen weer wat lager dan in Het professionele karakter van een deel van de overvallers gekoppeld aan hun jongere leeftijd kan worden opgevat als een ernstig signaal. Verder blijkt uit politieregistraties dat het aantal aangiften onveiligheid, criminaliteit rommel, zwerfvuil, hondenpoep verkeersproblematiek jongerenoverlast parkeerproblemen geluidsoverlast 6% 8% 8% 10% 13% 0% 5% 10% 15% Illustratie 5: belangrijkste, met voorrang aan te pakken buurtproblemen volgens de Nijmegenaren Bron: Veiligheidsmonitor 2011, O&S/CBS 14% 15

18 van bedreiging en mishandeling in 2011 hoger lag dan in Het aantal diefstallen uit auto s is sterk gedaald. In vergelijking met de kennissteden is het slachtofferschap, en ook de onveiligheidsbeleving, in Nijmegen gemiddeld. Als we Nijmegen afzetten tegen steden van vergelijkbare omvang zien we dat een relatief grote groep Nijmegenaren in het voorgaande jaar slachtoffer werd van woninginbraak en een relatief kleine groep van diefstal uit de auto. Nijmegenaren blijven om aandacht voor jongerenoverlast vragen, maar minder nadrukkelijk dan enkele jaren geleden Enkele jaren geleden gaven Nijmegenaren de aanpak van jongerenoverlast een hoge prioriteit. Het was de tijd waarin jongeren in enkele wijken (Meijhorst en Neerbosch-Oost) voor ernstige overlast zorgden. In vergelijking met toen is het aantal Nijmegenaren, dat jongerenoverlast een belangrijk stads- en/of buurtprobleem vindt, afgenomen. Wel zien Nijmegenaren jongerenoverlast duidelijk vaker als het belangrijkste overlast- en criminaliteitsprobleem in de buurt dan overlast door andere groepen (omwonenden, drugsdealers/ drugsverslaafden, zwervers/daklozen). Bij de vraag aan welke groepen in de buurt men zich wel eens ergert zien we dit terug: 11% ergert zich wel eens aan groepen (hang)jongeren in de buurt, 5% aan groepen allochtonen 4% aan groepen wijkbewoners en 3% aan drugsgebruikers/-verkopers (3%). Net als in 2009 heeft 13% van de Nijmegenaren de indruk dat jeugdoverlast in de woonbuurt vaak voorkomt, maar het aandeel met de indruk dat jeugdcriminaliteit vaak in de buurt voorkomt is wat gedaald (van 7 naar 5%). Aantal veelplegers in Nijmegen vrij gemiddeld Net als in andere steden zorgt een deel van de jongeren voor veel overlast. In vergelijking met andere kennissteden was het aantal verdachten in de categorie jeugdige veelplegers in Nijmegen in 2010 wat lager dan gemiddeld (44 personen tussen de 12 en 24 jaar). Het aantal verdachten in de categorie meerderjarige veelplegers was ten opzichte van de kennissteden vrij gemiddeld (309 personen van 25 jaar en ouder), evenals het aantal verdachten in de categorie harde kern jongeren (76 personen tussen de 12 en 24 jaar). Bij de harde kern jongeren gaat het om verdachten van zware misdrijven. Net als in voorgaande jaren is het percentage verdachten relatief groot onder enkele groepen Nijmegenaren van nietwesterse herkomst, zowel bij de jongeren als bij de volwassenen. Dat geldt vooral voor de Marokkaanse en Antilliaanse Nijmegenaren. Hierbij moet wel bedacht worden dat deze groepen relatief vaak in een achterstandspositie zitten; onder laagopgeleiden en mensen zonder werk is het aandeel verdachten relatief groot. Voor zover er in woonbuurten spanningen tot uitbarsting komen, gebeurt dat vooral tussen buren Een paar procent van de Nijmegenaren geeft aan dat er in het voorgaande jaar in de buurt spanningen tot uitbarsting kwamen tussen jongeren onderling of tussen jongeren en ouderen. Een even grote groep geeft aan dat er in de buurt spanningen tot uitbarsting kwamen, waarbij één of meer groepen Nijmegenaren van niet-westerse herkomst betrokken waren. Het ging niet alleen om spanningen tussen Nijmegenaren van niet-westerse herkomst en andere Nijmegenaren, maar ook om spanningen tussen twee groepen of binnen één groep van niet-westerse herkomst. Een grotere groep (5%) geeft aan dat er in het voorgaande jaar spanningen tussen buren tot uitbarsting kwamen. Op het vlak van het samenleven tussen groepen van verschillende herkomst zien we weinig verandering. Nog steeds zijn meer Nijmegenaren positief (51%; 44% in aandachtsgebieden) dan negatief (7%; 9% in aandachtsgebieden) over het samenleven tussen Nijmegenaren van niet-westerse herkomst en de overige Nijmegenaren in de stad. En nog steeds zien meer mensen positieve kanten aan de verscheidenheid van etnische achtergronden in hun woonbuurt (54%; 47% in aandachtsgebieden) dan negatieve (32%; 38% in aandachtsgebieden). Bij de perceptie van negatieve kanten gaat het vooral om de ervaren beslotenheid van allochtone gemeenschappen en de overlast van jongeren. Het percentage Nijmegenaren van niet-westerse herkomst is sinds enkele jaren stabiel (12%). In de mate waarin deze Nijmegenaren geconcentreerd in de aandachtsgebieden wonen is de afgelopen jaren niet veel veranderd. In 2009 gaf ruim een derde van de Nijmegenaren aan dat ze negatiever waren gaan denken over het samenleven in de buurt tussen Nijmegenaren van niet-nederlandse herkomst en de andere Nijmegenaren. In 2011 is deze groep veel kleiner (13%), nog net iets groter dan de groep die een positiever beeld over het samenleven gekregen heeft (10%). Schoonhouden stad en buurten gedaald in ranglijsten belangrijkste stads- en buurtproblemen Bij de belangrijkste stadsproblemen volgens de Nijmegenaren is zwerfvuil/verloedering/verpaupering gedaald van plek 4 naar plek 6. En bij de belangrijkste buurtproblemen is rommel/zwerfvuil/hondenpoep gedaald van nummer 1 naar nummer 3. Hierbij aansluitend is de score voor fysieke verloedering in de woonbuurt gunstiger dan in 2009 (met 0,3 gedaald naar 3,7). De tevredenheid over het groenonderhoud is ongeveer gelijk gebleven. Al met al lijkt de omschakeling van het met vaste regelmaat reinigen en onderhouden van buurten naar een meer flexibele, beeldgerichte aanpak 5 positief uit te werken. 5 Bepalen waar de inzet meer en minder nodig is op grond van hoe de wijk eruit ziet. 16

19 3 Ontwikkelingen in de stad Verdere daling van de stankoverlast, geluidsoverlast toegenomen Na de scherpe daling van de ervaren stankoverlast in de periode , is deze in 2011 nog wat verder gedaald. De daling van de ervaren stankoverlast is het sterkst in Lindenholt, het stadsdeel waar bewoners van oudsher meer stankoverlast ervaren dan elders in de stad. Maatregelen van enkele grote bedrijven in de nabijheid van Lindenholt om geurreductie te realiseren hebben hier waarschijnlijk aan bijgedragen. De ervaren stankoverlast wordt minder dan vroeger veroorzaakt door het wegverkeer en meer door hondenpoep/-pis, barbecues en open vuren. Verder geven steeds minder mensen aan gezondheidsklachten ten gevolge van een slechte luchtkwaliteit te ervaren ,2 7,5 7,5 7,7 7,6 7,4 7,4 De ervaren geluidsoverlast daarentegen is toegenomen. De overlast wordt minder dan voorheen veroorzaakt door wegverkeer, maar in sterkere mate door brommers/scooters, jongeren, evenementen en bouwwerkzaamheden. Het aantal mensen, dat gezondheidsklachten als gevolg van geluidsoverlast in de buurt ervaart, is niet veel veranderd. Steeds meer basisscholen krimpen Het aantal krimpende basisscholen is toegenomen van 12 scholen in de periode naar 21 in de jaren Dit heeft deels met demografische ontwikkelingen te maken, en deels met een dalende populariteit. Bij de acht scholen met de sterkste daling speelden beide factoren een rol. Al enige jaren geldt dat ongeveer 30% van de basisschoolleerlingen een school bezoekt die meer dan 300 meter verder van huis ligt dan de dichtstbijzijnde basisschool. Er is een vaste groep van ongeveer 10 Nijmeegse basisscholen waar het aandeel voorbijlopers veel hoger is dan dit gemiddelde. Het gaat relatief veel om scholen met de volgende kenmerken: gelegen in aandachtsgebieden, met een hoog aandeel gewichtsleerlingen en leerlingen van niet-westerse herkomst en met een uitgesproken karakter. Met de invoering in 2009 van een centraal aanmeldingspunt voor basisonderwijs (Schoolwijzer), werd onder meer beoogd om de schoolpopulatie een betere afspiegeling van de kinderen in wijk te laten zijn. Dit effect blijkt nog niet op te treden. Vier op de tien Nijmegenaren vinden dat de stad vooruit is gegaan Het oordeel van Nijmegenaren over hun stad is ten opzichte van 2009 niet veel veranderd. Het rapportcijfer dat ze voor de stad geven is gelijk gebleven (7,5). Nog steeds vindt een ruime meerderheid Nijmegen een mooie stad, waar het prettig wonen is en waar men gehecht aan is. Driekwart is trots op Nijmegen. Evenals bij de voorgaande metingen zien Nijmegenaren vaker vooruitgang in de stad (38%) dan achteruitgang (13%). Eerder ,0 5,5 6,0 6,5 7,0 7,5 8,0 Illustratie 6: rapportcijfer van Nijmegenaren voor Nijmegen als stad om in te wonen en te leven Bron: Stadspeiling, O&S % 13% 13% 15% 23% 22% stad is vooruit gegaan stad is achteruit gegaan 35% 33% 35% 38% 39% is al opgemerkt dat verbeteringen in de verkeersinfrastructuur en -doorstroming het meest genoemd zijn als redenen voor die vooruitgang. Daarnaast noemt men onder meer: nieuwbouw, het opknappen van het centrum en een beter voorzieningenniveau (met name op winkel- en cultureel gebied). Bij de redenen voor achteruitgang van de stad worden uiteenlopende zaken genoemd, met verslechteringen op het gebied van verkeer en veiligheid als lichte uitschieters. 7,2 43% 41% Illustratie 7: percentage Nijmegenaren dat vindt dat stad in het afgelopen jaar achter- of vooruit is gegaan Bron: Stadspeiling, O&S 55% 17

20 3.3 Ontwikkelingen m.b.t. duurzaamheid Een belangrijke thema van deze tijd is duurzaamheid. De Nijmeegse initiatieven op dit vlak richten zich op verschillende doelgroepen (inwoners, bedrijven, instellingen, de gemeentelijke organisatie) en thema s (wonen, mobiliteit, economie, stedelijke ontwikkeling). Lichte daling energieverbruik De gemeente Nijmegen wil het energieverbruik in de stad jaarlijks met minimaal 2% terugbrengen. Sinds de nulmeting in 2008 (Kadernotitie Klimaat) is het totale energieverbruik in drie jaar tijd licht gedaald met 0,5%. Het totale gasverbruik schommelt sinds 2008 van jaar tot jaar, het totale elektriciteitsverbruik vertoont meer een dalende lijn. Onder Nijmeegse huishoudens is het totale energieverbruik in de periode afgenomen met bijna 4%. Deze daling is vooral toe te schrijven aan de dalende trend van het gasverbruik onder huishoudens; het elektriciteitsverbruik bij huishoudens nam iets toe. Ten opzichte van andere kennissteden is het gasverbruik bij huishoudens aan de hoge kant en het elektriciteitsverbruik gemiddeld. Onder Nijmeegse bedrijven is het totale energieverbruik in de periode met 1,5% toegenomen; het gasverbruik onder de bedrijven steeg, het elektriciteitsverbruik daalde. Inmiddels lopen er diverse initiatieven gericht op woningcorporaties, woningeigenaren, bedrijven, instellingen en ook de eigen gemeentelijke organisatie om het energieverbruik verder terug te kunnen brengen. Het jaarlijks aantal kilo huishoudelijk afval per inwoner ligt dicht in de buurt van het gemiddelde voor de kennissteden. Het hergebruikpercentage voor afval is licht toegenomen, naar 62%, en hoger dan gemiddeld in Nederland. In vergelijking met 2007 gebruiken Nijmegenaren voor het vervoer in de stad wat meer de fiets. Bijna zestig procent van de Nijmegenaren, die binnen de stad werken, gebruikt nu voor het woon-werk verkeer meestal de fiets en eenzelfde percentage van de Nijmegenaren gaat meestal met de fiets naar het stadscentrum Nijmegen en de regio Het afschaffen van de WGR+-regio s (stadregio s) leidt tot een herbezinning op regionale samenwerkingsverbanden, waarbinnen wordt samengewerkt op terreinen als mobiliteit, ruimte, wonen, werken en milieu. Duidelijk is dat Nijmegen en de regio op allerlei vlakken met elkaar verweven zijn. Verwevenheid Nijmegen en regio verschilt per functie Diverse cijfers laten zien dat er een sterke verwevenheid is tussen Nijmegen en de regio en dat die verwevenheid verschilt per functie (wonen, werken, leren, winkelen, recreatie). Intergemeentelijke verhuisstromen laten zien dat de Stadsregio Arnhem Nijmegen nog uit twee aparte woningmarkten bestaat, waartussen relatief weinig verhuizingen plaatsvinden: woningmarktgebied Nijmegen, dat loopt van Noord-Limburg en Oost Noord-Brabant tot aan Nijmegen, en woningmarktgebied Arnhem, dat onder meer de Nijmeegse buurgemeenten aan de noordkant van de Waal (Lingewaard en Overbetuwe) omvat. Maar dat zou kunnen veranderen met de groei van het aantal woningen aan de noordkant van de Waal en de nieuwe stadsbrug. Een analyse van de woningbehoefte in de regio laat zien dat deze het grootst is in de stedelijke gebieden (Nijmegen en Arnhem) en de gebieden daartussen. In de jaren 2010 en 2011 kwam 20% van degenen die zich in Nijmegen vestigden uit de regio (directe buurgemeenten, plus andere gemeenten die nabij liggen); andersom ging tussen de 20 en 25% van de vertrekkers in de regio wonen. Per saldo was er dus sprake van een klein inwonersverlies aan de regio. De leeftijdsverdeling lijkt op die van de totale groep verhuizers: de stad trekt vooral jongeren, naar de regio vertrekken vooral mensen tussen de 25 en 50. Ruim de helft van de circa Nijmeegse banen wordt bezet door mensen van buiten de stad. Daarbij nemen de direct omliggende gemeenten een aanzienlijke plaats in (55% van de inkomende pendel) en profileert Nijmegen zich als werkstad in de eigen regio. Inmiddels wordt vrijwel alleen nog bedrijventerrein (mede) namens Nijmegen op het grondgebied van Wijchen uitgegeven. Omgekeerd zien we dat rond een derde van de circa werkende Nijmegenaren buiten Nijmegen werkt. Daarbij ligt het accent meer op werkgemeenten buiten de regio dan op de gemeente in de buurt van Nijmegen. Door de jaren heen schommelt het aandeel binnenstadbezoekers dat uit de regio komt rond een kwart. Grote evenementen in de binnenstad, zoals de Vierdaagsefeesten en het Gebroeders Van Limburgfestival, trekken veel bezoekers uit de regio. Ook de culturele podia trekken behoorlijk wat bezoekers uit de buurgemeenten, vooral de Keizer Karel Podia. Ruim een kwart van de bezoekers van De Vereeniging en de Stadsschouwburg komt uit de buurgemeenten, en circa 15% uit de rest van Gelderland. Van de bezoekers van LUX komt 20% uit Gelderland en 15% van verder weg. Doornroosje trekt relatief veel bezoekers van verder weg (22% uit Gelderland en 29% van verder weg). Bijna de helft van de leerlingen op de 13 Nijmeegse voortgezet onderwijs scholen komt uit gemeenten rondom de stad. Omgekeerd is het aantal Nijmeegse leerlingen dat een voortgezet onderwijs school buiten de stad bezoekt niet hoog: ongeveer

Stadsmonitor. -thema Veiligheid-

Stadsmonitor. -thema Veiligheid- Stadsmonitor -thema Veiligheid- Modules Samenvatting 1 Vermogensdelicten 2 Geweldsdelicten 5 Vernieling en overlast 7 Verdachten 10 Onveiligheidsgevoelens 11 Preventie 13 Oordeel over functioneren politie

Nadere informatie

Strategisch Thema. -Duurzame stad-

Strategisch Thema. -Duurzame stad- Strategisch Thema -Duurzame stad- Modules Samenvatting 1 Houding Nijmegenaren 2 Energieopwekking en -verbruik 3 Omgaan met grondstoffen 5 Duurzame mobiliteit 6 Milieukwaliteit en leefomgeving 7 Datum:

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Veiligheid-

Stadsmonitor. -thema Veiligheid- Stadsmonitor -thema Veiligheid- Modules Vermogensdelicten 2 Geweld 5 Vernieling en overlast 7 Verdachten 10 Onveiligheidsgevoelens 11 Preventie 13 Oordeel over functioneren politie en gemeente m.b.t. veiligheid

Nadere informatie

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting

Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Monitor Leefbaarheid en Veiligheid 2013 Samenvatting Gemeente Amersfoort Ben van de Burgwal, Dorien de Bruijn 23 mei 2014 Vanaf 1997 is de Amersfoortse Stadspeiling elke twee jaar voor een belangrijk deel

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 9 mei 015 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 86 1350 onderzoek@utrecht.nl

Nadere informatie

Sociaal economisch profiel

Sociaal economisch profiel Sociaal economisch profiel Op veel gebieden is de sociaal economische positie van de Nijmeegse bevolkings sinds de crisis van 2008 verslechterd: de groei van het inkomensniveau is gestopt evenals de groei

Nadere informatie

de Makassarbuurt De Staat van

de Makassarbuurt De Staat van De Staat van de Makassarbuurt De Makassarbuurt ligt in de Indische Buurt tussen de de Zeeburgerdijk, Molukkenstraat, Insulindeweg en het Flevopark. De buurt beslaat 115 hectare, waarvan meer dan de helft

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Veiligheid kernthema: maatschappelijk evenwicht & veiligheid

Veiligheid kernthema: maatschappelijk evenwicht & veiligheid Veiligheid kernthema: De criminaliteitscijfers en de slachtoffercijfers laten over het algemeen een positief beeld zien voor Utrecht in. Ook de aangiftebereidheid van Utrechters is relatief hoog (29%).

Nadere informatie

Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen

Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen Groningen, 1 maart 2011 Persbericht nr. 34 Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen SPECIALE AANDACHT VOOR KRIMPGEBIEDEN EN VOOR JEUGD De Groninger bevolking groeit nog door tot 2020, en

Nadere informatie

Strategisch Thema. -Stad die werkt en leert- Modules. Datum: februari 2016. Strategisch Thema -Stad die werkt en leert- 0

Strategisch Thema. -Stad die werkt en leert- Modules. Datum: februari 2016. Strategisch Thema -Stad die werkt en leert- 0 Strategisch Thema -Stad die werkt en leert- Modules Samenvatting 1 Werk 2 Leren 7 Datum: februari 2016 Gemeente Nijmegen Onderzoek en Statistiek tel.: (024) 329 98 89 (O&S) e-mailadres: onderzoek.statistiek@nijmegen.nl

Nadere informatie

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009

Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Kwartaalrapportage Arbeidsmarkt Breda 2009 Economische krimp in 2009 Aantal vacatures sterk gedaald Werkloosheid in Breda stijgt me 14% Bredase bijstand daalt minimaal Bijstand onder jongeren sterk gestegen

Nadere informatie

Bijlage 1, bij 3i Wijkeconomie

Bijlage 1, bij 3i Wijkeconomie Bijlage 1, bij 3i Wijkeconomie INHOUD 1 Samenvatting... 3 2 De Statistische gegevens... 5 2.1. De Bevolkingsontwikkeling en -opbouw... 5 2.1.1. De bevolkingsontwikkeling... 5 2.1.2. De migratie... 5 2.1.3.

Nadere informatie

De arbeidsmarkt klimt uit het dal

De arbeidsmarkt klimt uit het dal Trends en ontwikkelingen arbeidsmarkt en onderwijs De arbeidsmarkt klimt uit het dal Het gaat weer beter met de arbeidsmarkt in, ofschoon de werkgelegenheid wederom flink daalde. De werkloosheid ligt nog

Nadere informatie

- Buitengebied-Noord bestaat uit vier buurten met elk een laag inwonersaantal; Langenholte, Haerst, Bedrijventerrein Hessenpoort en Tolhuislanden.

- Buitengebied-Noord bestaat uit vier buurten met elk een laag inwonersaantal; Langenholte, Haerst, Bedrijventerrein Hessenpoort en Tolhuislanden. Stedelijke rapportage Algemeen stad De stedelijke rapportage begint met een vijftal vragen uit het buurt voor buurt onderzoek, die betrekking hebben op het oordeel over de stad Zwolle als geheel. De stad

Nadere informatie

Veiligheidsmonitor 2009 Gemeente Leiden

Veiligheidsmonitor 2009 Gemeente Leiden Veiligheidsmonitor 2009 Gemeente Leiden Resultaten per district en in de tijd Bureau Onderzoek Op Maat april 2010 Veiligheidsmonitor 2009, gemeente Leiden 1 In dit overzicht worden de uitkomsten van de

Nadere informatie

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009

FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 2009 FORUM Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt: effecten van de economische crisis 2 e kwartaal 29 Groei van werkloosheid onder zet door! In het 2 e kwartaal van 29 groeide de werkloosheid onder (niet-westers)

Nadere informatie

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie.

s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. s-hertogenbosch, voor de vierde maal Meest Gastvrije Stad van Nederland en iets uitgelopen op de concurrentie. Gastvrije Stad blijkt dat het verschil van s-hertogenbosch met Breda in 2012 iets kleiner

Nadere informatie

Inwoners van Leiden Opleiding en inkomen

Inwoners van Leiden Opleiding en inkomen Inwoners van Leiden Het aantal inwoners blijft vrijwel stabiel. Relatief jonge en hoogopgeleide bevolking. Tweeverdieners met kleine kinderen en een gemiddeld inkomen verlaten de stad. Meer Leidenaren

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Mobiliteit- Modules. Datum: februari 2016. Stadsmonitor -thema Mobiliteit- 0

Stadsmonitor. -thema Mobiliteit- Modules. Datum: februari 2016. Stadsmonitor -thema Mobiliteit- 0 Stadsmonitor -thema Mobiliteit- Modules Samenvatting 1 Bereikbaarheid 2 Verkeersoverlast 5 Parkeren 6 Duurzame mobiliteit 8 Verkeersveiligheid 15 Bronnen 16 Datum: februari 2016 Gemeente Nijmegen Onderzoek

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

WijkWijzer 2015 Utrecht

WijkWijzer 2015 Utrecht WijkWijzer 205 De tien se wijken in cijfers.nl Inhoud Inleiding 3 se wijken vergeleken 4 4 4 5 5 6 Ontwikkelingen vergeleken 6 Wijken 7 Wijk West 7 Wijk Noordwest 8 Wijk Overvecht 9 Wijk Noordoost 0 Wijk

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2011 / 4 ECONOMISCHE MONITOR EDE 20 / 4 De Economische Monitor geeft een beeld van de economie van de gemeente Ede in de afgelopen periode van 2008 tot 20. De Economische Monitor is verdeeld in twee delen: Het

Nadere informatie

Buurt voor Buurt 2012

Buurt voor Buurt 2012 uitgebreid Advies en Faciliteiten Informatie Stadskantoor Lübeckplein 2 Postbus 10007 8000 GA Zwolle Telefoon (038) 498 51 52 de.krikken@zwolle.nl www.zwolle.nl Buurt voor Buurt 2012 Aalanden Opdrachtgever

Nadere informatie

Integrale Veiligheidsmonitor 2012

Integrale Veiligheidsmonitor 2012 Integrale Veiligheidsmonitor 2012 Integrale Veiligheidsmonitor 2012 Datum: oktober 2012 Colofon Gemeente Nijmegen Afdeling Onderzoek en Statistiek contactpersoon: Ad Manders tel.: (024) 329 98 89 e-mailadres:

Nadere informatie

Veiligheidsmonitor 2010 Gemeente Leiden

Veiligheidsmonitor 2010 Gemeente Leiden Veiligheidsmonitor Gemeente Leiden Resultaten per stadsdeel en in de tijd Mediad Rotterdam, maart 2011 Veiligheidsmonitor, Gemeente Leiden 1 In dit overzicht worden de uitkomsten van de Veiligheidsmonitor

Nadere informatie

Sociaal-economische schets van Leiden Zuidwest 2011

Sociaal-economische schets van Leiden Zuidwest 2011 Sociaal-economische schets van Zuidwest 2011 Zuidwest is onderdeel van het en bestaat uit de buurten Haagwegnoord en -zuid, Boshuizen, Fortuinwijk-noord en -zuid en de Gasthuiswijk. Zuidwest heeft een

Nadere informatie

Stads- en Wijkmonitor

Stads- en Wijkmonitor Stads- en Wijkmonitor 2014 Bureau Onderzoek en Statistiek (O&S) Afdeling Bestuurskwaliteit Gemeente Nijmegen Januari 2014 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Hoofdbevindingen 5 3 Ontwikkelingen in de stad 16 4 Ontwikkelingen

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Sociaal-economisch profiel-

Stadsmonitor. -thema Sociaal-economisch profiel- Stadsmonitor -thema Sociaal-economisch profiel- Modules Inkomens in Nijmegen 2 Beroepsbevolking 6 Werkloosheid 10 Uitkeringsafhankelijkheid 14 Bijlage: Bronnen 21 Datum: 21-01-2014 Gemeente Nijmegen Onderzoek

Nadere informatie

Leefbaarheidsmonitor Hoogvliet 2009

Leefbaarheidsmonitor Hoogvliet 2009 Leefbaarheidsmonitor 2009 Nieuw Engeland september 2009 een onderzoek in opdracht van deelgemeente, Woonbron en Vestia Rotterdam Onderzoeker Projectleider Veldwerk Opdrachtgever Interne begeleiding Andrea

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011

Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 2008-2011 Notitie Veiligheidsmonitor Amsterdam-Amstelland 28-211 Deze notitie brengt op basis van de Amsterdamse Veiligheidsmonitor de leefbaarheid en veiligheid in de regio Amsterdam-Amstelland tussen 28 en 211

Nadere informatie

8. Werken en werkloos zijn

8. Werken en werkloos zijn 8. Werken en werkloos zijn In 22 is de arbeidsdeelname van allochtonen niet meer verder gestegen. Onder autochtonen is het aantal personen met werk nog wel licht toegenomen. De arbeidsdeelname onder Surinamers,

Nadere informatie

rapportage op wijkniveau

rapportage op wijkniveau appendix bij Veiligheidsmonitor 2009 Veiligheidsmonitor 2009 rapportage op wijkniveau Het veiligheidsbeeld in en eerder van tien Goudse wijken: Binnenstad Nieuwe Park Korte Akkeren Bloemendaal Plaswijck

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Voorstad Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Voorstad Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

Atlas voor gemeenten 2012:

Atlas voor gemeenten 2012: BestuursBestuurs- en Concerndienst Atlas voor gemeenten 2012: de positie van Utrecht notitie van Bestuursinformatie www.onderzoek.utrecht.nl Mei 2012 Colofon uitgave Afdeling Bestuursinformatie Bestuurs-

Nadere informatie

Waar staat je gemeente. Gemeente Enschede

Waar staat je gemeente. Gemeente Enschede Waar staat je gemeente Gemeente Enschede Inhoudsopgave Sheetnummer Samenvatting 3 Burgerpeiling Waar staat je gemeente & respons 4 Woon & leefomgeving Waardering & sociale samenhang 5 Veiligheid en overlast

Nadere informatie

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING

trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING trntrtrtr V td L O\'ERLASTMETINGEN IN DE GRAVII\TNESTEEG EN OMGEVING : COLOFON St. INTRAVAL Postadres: Postbus 1781 9701 BT Groningen E-mail info@intraval.nl Kantoor Groningen: Kantoor Rotterdam: St. Jansstraat

Nadere informatie

Drie jaar Taskforce Overlast

Drie jaar Taskforce Overlast Drie jaar Taskforce Overlast Duidelijke afname van ervaren overlast Centrum en Sinds 2010 werkt de gemeente Dordrecht met de Taskforce Overlast in de openbare ruimte aan het terugdringen van de overlast

Nadere informatie

Gegevensanalyse Schiedam-Oost. plaats hier uw foto: de guidelines helpen om de juiste afmeting te maken gebruik schaal en crop mogelijkheden

Gegevensanalyse Schiedam-Oost. plaats hier uw foto: de guidelines helpen om de juiste afmeting te maken gebruik schaal en crop mogelijkheden Gegevensanalyse Schiedam-Oost plaats hier uw foto: de guidelines helpen om de juiste afmeting te maken gebruik schaal en crop mogelijkheden Inwoners en woningen per 1-1-2014 Oost Schiedam inwoners 11.286

Nadere informatie

van Almere 2008 trends en ontwikkelingen De belangrijkste Wonen, werken en vrije tijd

van Almere 2008 trends en ontwikkelingen De belangrijkste Wonen, werken en vrije tijd trends en ontwikkelingen De belangrijkste Wonen, werken en vrije tijd 08 Hoe jong is Almere? Sociale Atlas Wat zijn de sterke economische sectoren van Almere? van Almere 08 Welke wijken scoren positief

Nadere informatie

Utrecht bij de hand 2014. Utrecht.nl

Utrecht bij de hand 2014. Utrecht.nl bij de hand 204.nl Bevolking per --204 Met 328.000 inwoners, is de vierde stad van Nederland. is een studentenstad met een relatief jonge bevolkingsopbouw en de hoogst opgeleide beroepsbevolking van de

Nadere informatie

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek 7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek Auteur Remco Kaashoek De dynamiek op de koopwoningmarkt is tussen 2007 en 2011 afgenomen, terwijl die op de markt voor huurwoningen licht is gestegen. Het aantal

Nadere informatie

Bijlage 2: integrale monitor malberg

Bijlage 2: integrale monitor malberg 1 Bijlage 2: integrale monitor malberg INTEGRALE MONITOR MALBERG Doelstelling Indicator MALBERG Prettige wijk voor verschillende woonen leefculturen gemiddeld aantal reacties van woningzoekenden op vrijkomende

Nadere informatie

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan.

De gegevens die worden gebruikt door de benchmark worden door de gemeente zelf aangeleverd. De burgerpeiling levert een deel van deze gegevens aan. Burgerpeiling 2013 Eind 2013 is onder 2000 inwoners van de gemeente Noordoostpolder een enquete verspreid ten behoeve van de benchmark waarstaatjegemeente.nl. De enquete vormt een onderdeel van de benchmark.

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Onderzoek Leefbaarheid en Veiligheid gemeente Oisterwijk 2010

Onderzoek Leefbaarheid en Veiligheid gemeente Oisterwijk 2010 Onderzoek Leefbaarheid en Veiligheid gemeente 2010 Tilburg Dienst Beleidsontwikkeling Onderzoek & Informatie Juli 2010 Inhoudsopgave Samenvatting... 3 Inleiding... 7 Hoofdstuk 1 Buurt en buurtproblemen...

Nadere informatie

4 doelstellingen. Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013. Belangrijkste uitkomsten. Beter leven met minder mensen. Over het Woon- en Leefbaarheidplan

4 doelstellingen. Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013. Belangrijkste uitkomsten. Beter leven met minder mensen. Over het Woon- en Leefbaarheidplan Woon- en Leefbaarheidsmonitor 2013 Belangrijkste uitkomsten Beter leven met minder mensen Dat is het uitgangspunt van het Woon- en Leefbaarheidplan Eemsdelta. Om te kijken hoe de regio zich ontwikkeld

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

-2200-1200 -200 800 1800 2800 3800 4800 140000

-2200-1200 -200 800 1800 2800 3800 4800 140000 Het inwoneraantal van Nijmegen stijgt al jarenlang. De groep twintigers/studenten is binnen de Nijmeegse bevolking het sterkst aanwezig. De groep vijftigers is de afgelopen 10, 20 jaar het sterkst gegroeid.

Nadere informatie

Leefbaarheid en overlast in buurt

Leefbaarheid en overlast in buurt 2013 Leefbaarheid en overlast in buurt Gemeente (2013): Scherpenzeel vergeleken met Regionale eenheid Oost-Nederland Landelijke conclusies Leefbaarheid buurt Zeven op de tien Nederlanders vinden leefbaarheid

Nadere informatie

Jongeren op de arbeidsmarkt

Jongeren op de arbeidsmarkt Jongeren op de arbeidsmarkt Tanja Traag In 23 was 11 procent van alle jongeren werkloos. Jongeren die geen onderwijs meer volgen, hebben een andere positie op de arbeidsmarkt dan jongeren die wel een opleiding

Nadere informatie

Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 2015

Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 2015 Monitor Veiligheidsbeleid gemeente Groningen september-december 215 Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen februari 216 In dit rapport worden politiestatistieken en resultaten

Nadere informatie

Leefbaarheid in Spijkenisse. Resultaten onderzoek over leefbaarheid en veiligheid onder inwoners van Spijkenisse - 2014

Leefbaarheid in Spijkenisse. Resultaten onderzoek over leefbaarheid en veiligheid onder inwoners van Spijkenisse - 2014 Leefbaarheid in Spijkenisse Resultaten onderzoek over leefbaarheid en veiligheid onder inwoners van Spijkenisse - 2014 datum woensdag 6 mei 2015 versie 3 Auteur(s) Tineke Last Postadres Postbus 25, 3200

Nadere informatie

Colofon. Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld.

Colofon. Het overnemen uit deze publicatie is toegestaan, mits de bron duidelijk wordt vermeld. Hoe veilig is Leiden? Integrale Veiligheidsmonitor gemeente Leiden Bijlagenrapport April 2012 Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563, 7500 AN Enschede Rapportnummer 2012/022 Datum April

Nadere informatie

Veiligheidsmonitor 2011

Veiligheidsmonitor 2011 Veiligheidsmonitor 20 Dordtse scores op de MJP-indicatoren en vergeleken met andere gemeenten De gemeente Dordrecht heeft in 20 voor de derde keer deelgenomen aan de landelijke Integrale Veiligheidsmonitor.

Nadere informatie

Leefbaarheid in de buurt

Leefbaarheid in de buurt 12345678 Leefbaarheid in de buurt Nu het oordeel van de Dordtenaren over hun woonkwaliteit, woonomgeving en de geboden voorzieningen in kaart is gebracht, zullen we in dit hoofdstuk gaan kijken hoe de

Nadere informatie

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013

Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 Resultaten bewonersonderzoek, meting 2013 In de periode half mei/ begin juli 2013 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen

CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen CBS: Lichte toename werkenden, minder werklozen Het aantal mensen met werk is in de periode februari-april met gemiddeld 2 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren en 45-plussers gingen aan de slag.

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025

Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Persbericht PB13 062 1 oktober 2013 9:30 uur Grote gemeenten goed voor driekwart van bevolkingsgroei tot 2025 Tussen 2012 en 2025 groeit de bevolking van Nederland met rond 650 duizend tot 17,4 miljoen

Nadere informatie

Verkeer en vervoer. O&S Gemeente Nijmegen, april 2012 1

Verkeer en vervoer. O&S Gemeente Nijmegen, april 2012 1 Op de belangrijke invalswegen naar en van de stad blijft het druk en de verwachting is dat de autostromen op deze wegen de komende jaren blijven groeien. De externe bereikbaarheid van de stad met de auto

Nadere informatie

Hoe veilig is Leiden?

Hoe veilig is Leiden? Hoe veilig is? Veiligheidsmonitor gemeente Tabellenrapport April 2014 Colofon Uitgave I&O Research Zuiderval 70 Postbus 563, 7500 AN Enschede Rapportnummer 2014/015 Datum April 2014 Opdrachtgever Auteurs

Nadere informatie

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013

Samenvatting Losser. 2 van 5 Twentse Gezondheids Verkenning Losser. Versie 1, oktober 2013 Samenvatting Losser Versie 1, oktober 2013 Lage SES, bevolkingskrimp en vergrijzing punt van aandacht in Losser In de gemeente Losser wonen 22.552 mensen; 11.324 mannen en 11.228 vrouwen. Als we de verschillende

Nadere informatie

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015

Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 Resultaten USP-Bewonersscan, meting 2015 In de periode half mei/ half juli 2015 heeft USP Marketing Consultancy in opdracht van Volkshuisvesting opnieuw een bewonersonderzoek gedaan naar de tevredenheid

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

Krimp Prognose 2010-2025

Krimp Prognose 2010-2025 Provincie: (Stads)regio gemeenten: Limburg Profiel gemeente: Maastricht Zuid-Limburg: Maastricht, Sittard-Geleen en Heerlen Regio: 35 Aanbod van leegstand Leegstand per stad: Huidige leegstand: aantal

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

2010-2012 SAMENVATTING

2010-2012 SAMENVATTING 2010-2012 SAMENVATTING Samenvatting De Regionale woningmarktmonitor 2010-2012 beschrijft de ontwikkelingen op de woningmarkt in het gebied binnen de driehoek Waalwijk, Oss en Boxtel. De kredietcrisis

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Verkeer en Vervoer-

Stadsmonitor. -thema Verkeer en Vervoer- Stadsmonitor -thema Verkeer en Vervoer- Modules Samenvatting 2 Bereikbaarheid 3 Vervoersbewegingen en verkeersoverlast 5 Parkeren 7 Duurzame mobiliteit 10 Verkeersveiligheid 14 Bijlage: Bronnen 16 Datum:

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002)

rapportage Producentenvertrouwen kwartaal 1. Deze resultaten zijn tevens gepubliceerd in de tussenrapportage economische barometer (5 juni 2002) Rapportage producentenvertrouwen oktober/november 2002 Inleiding In de eerste Economische Barometer van Breda heeft de Hogeschool Brabant voor de eerste keer de resultaten gepresenteerd van haar onderzoek

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-030 23 april 2010 9.30 uur Aantal slachtoffers criminaliteit stabiel, meer vandalisme Aantal ondervonden delicten stijgt door meer vandalisme Aantal

Nadere informatie

Conjunctuurenquête Nederland

Conjunctuurenquête Nederland Nieuw: metingen op provinciaal niveau Conjunctuurenquête Nederland Rapport eerste kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland I rapport eerste kwartaal 212 Inhoud rapportage COEN in het kort Economisch klimaat

Nadere informatie

monitor Marokkaanse Nederlanders in Maassluis bijlage(n)

monitor Marokkaanse Nederlanders in Maassluis bijlage(n) Raadsinformatiebrief (openbaar) gemeente Maassluis Aan de leden van de gemeenteraad in Maassluis Postbus 55 3140 AB Maassluis T 010-593 1931 E gemeente@maassluis.nl I www.maassluis.nl ons kenmerk 2010-4748

Nadere informatie

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015 Migratie en pendel Twente Special bij de Twente Index 2015 Inhoudsopgave Theorieën over wonen, verhuizen 3 Kenmerken Twente: Urbanisatiegraad en aantal inwoners 4 Bevolkingsgroei grensregio s, een vergelijking

Nadere informatie

Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek

Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek Bijlage bij persbericht Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? Korte samenvatting van de resultaten uit het Leefbaarheidsonderzoek Hoe prettig is het wonen in Borger-Odoorn? De leefbaarheid waar het

Nadere informatie

Samenvatting 3. Inleiding 9. 1. Voorzieningen in de buurt 13 1.1 Voorzieningen 13 1.2 Het onderhoud 20

Samenvatting 3. Inleiding 9. 1. Voorzieningen in de buurt 13 1.1 Voorzieningen 13 1.2 Het onderhoud 20 INHOUD Samenvatting 3 Inleiding 9 1. Voorzieningen in de buurt 13 1.1 Voorzieningen 13 1.2 Het onderhoud 20 2. Leefbaarheid in de buurt 23 2.1 Waardering van de woonomgeving 23 2.2 Gehechtheid en medeverantwoordelijkheid

Nadere informatie

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren

CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren CBS: Meer mensen aan het werk, vooral jongeren Het aantal mensen met een baan is de afgelopen drie maanden met gemiddeld 6 duizend per maand toegenomen. Vooral jongeren hadden vaker werk. De beroepsbevolking

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland

Vierde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Zeeland Vierde kwartaal 2012 Conjunctuurenquête Nederland Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête Nederland

Nadere informatie

Empel in Cijfers Januari 2007

Empel in Cijfers Januari 2007 Empel in Cijfers Januari 2007 bron gem. Den Bosch Minder/kleiner/lager Bekladding Vernieling Tevreden winkels Tevreden openbaar vervoer Rapportcijfer voorzieningen buurt Meldingen parkeerproblemen Tevreden

Nadere informatie

De Meerjarige aanvullende uitkering 2013 t/m 2015

De Meerjarige aanvullende uitkering 2013 t/m 2015 De Meerjarige aanvullende uitkering 2013 t/m 2015 Utrecht, 12 februari 2013 Martin Heekelaar, tel 06-23152767 Ad Baan, tel 06-55364740 1 Gemeenten kunnen (feitelijk: moeten) een MAU aanvragen als: Voldoen

Nadere informatie

3. Minder tevreden over het wonen

3. Minder tevreden over het wonen 3. Minder tevreden over het wonen zijn minder tevreden over hun woning en hun woonomgeving dan autochtonen. Zij wonen in kwalitatief minder goede woningen en moeten met meer mensen de beschikbare ruimte

Nadere informatie

Trendmonitor Hoorn. 11 e meting: eerste kwartaal 2012. Trendmonitor Hoorn. Gemeente Hoorn mei 2012

Trendmonitor Hoorn. 11 e meting: eerste kwartaal 2012. Trendmonitor Hoorn. Gemeente Hoorn mei 2012 11 e meting: eerste kwartaal 2012 Gemeente Hoorn mei 2012 Colofon Uitgave : &O Research BV van Dedemstraat 6C 1624 NN Hoorn Tel. (0229) 282555 www.ioresearch.nl Datum : Mei 2012 Opdrachtgever : gemeente

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

(Kern)thema s. (Kern)thema s. deel B

(Kern)thema s. (Kern)thema s. deel B (Kern)thema s (Kern)thema s deel B Introductie Deel B beschrijft in afzonderlijke hoofdstukken de ontwikkelingen op de belangrijkste beleidsthema's van de gemeente Utrecht. Deze thema's zijn conform de

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer

IJsselland. Wijkgezondheidsprofiel Borgele en Platvoet Deventer IJsselland Wijkgezondheidsprofiel Deventer Januari 2015 Wijkgezondheidsprofiel Dit wijkgezondheidsprofiel bestaat uit gegevens afkomstig van diverse bronnen, registraties en (bewoners)onderzoeken. Voor

Nadere informatie

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014

COEN in het kort. Inhoud rapport. Toelichting. Nederland. Herstel komt in zicht. Conjunctuurenquête Nederland I rapport vierde kwartaal 2014 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen Winstgevendheid Toelichting De Conjunctuurenquête (COEN) ondervraagt elk kwartaal ondernemers over onderwerpen

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam

Woningmarktrapport 3e kwartaal 2015. Gemeente Rotterdam Woningmarktrapport 3e kwartaal 215 Gemeente Rotterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 9 Aantal verkocht 8 7 6 5 4 3 2 1 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 4e kwartaal

Nadere informatie

Wijkprofielen Alphen aan den Rijn Wijk Hoorn

Wijkprofielen Alphen aan den Rijn Wijk Hoorn Wijk Welke mensen wonen er in de wijk? Kerncijfers bevolking n aantal inwoners 4.379 106.765 Leeftijdsopbouw 65 jaar e.o. 22% % van totaal 4% 100% gemiddelde leeftijd 42,7 39,4 45-64 jaar 23% groene druk

Nadere informatie

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet nummer 7 november 2005 Demografische ontwikkelingen: blijvende groei Amsterdamse bevolking Het inwonertal van Amsterdam is in 2004 met ruim 4.000 personen tot 742.951

Nadere informatie

WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen. Analyse en vooruitblik

WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen. Analyse en vooruitblik WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen Analyse en vooruitblik Afdeling Onderzoek en Statistiek 8 maart 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Ontwikkeling 2008-2011, de cijfers...

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie