SLECHTVALKEN IN VELDHOVEN EN EINDHOVEN - JAARVERSLAG FOTOVERSLAG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SLECHTVALKEN IN VELDHOVEN EN EINDHOVEN - JAARVERSLAG FOTOVERSLAG 2014 -"

Transcriptie

1 SLECHTVALKEN IN VELDHOVEN EN EINDHOVEN - JAARVERSLAG FOTOVERSLAG Jacques van Kessel & Frans Hijnen Januari 2015 Vogelwerkgroep de Kempen 2

2 Fotografie kaft: Dorine van Asten (vrouwtje slechtvalk ASML). Fotografie binnenwerk: Dorine van Asten, Gerard Vos, Wim Deeben, Wil Smets, Piet van Happen, Gerrit Schenning, Frans Hijnen en Jacques van Kessel. Foto: Dorine van Asten. Alle rechten zijn voorbehouden. Niets uit dit rapport mag worden vermenigvuldigd d.m.v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming, noch mag het zonder schriftelijke toestemming worden gebruikt voor commerciële toepassingen en/of voor enig ander werk dan waarvoor het is vervaardigd. 3

3 INHOUD Dankwoord 5 1. Inleiding 6 2. Resultaten onderzoek Locatie ASML Veldhoven Het ringen van de jonge slechtvalken Vliegbewegingen slechtvalken Voedsel en voedselaanbod Locatie Technische Dienst Eindhoven Locatie Kennedytoren Eindhoven Locatie Incasso Unie Griffioen Eindhoven Locatie Evoluon Eindhoven Vreemde bezoekers Koptekeningen Slechtvalken en andere roofvogels observeren in Oproep waarnemingen gemerkte slechtvalken Werkgroep Slechtvalk Nederland en VWG de Kempen Aanbevolen literatuur Literatuur 65 4

4 DANKWOORD Dank aan de medewerkers bij de ringwerkzaamheden op 3 mei 2014, in het bijzonder Frits van Hout (ASML Veldhoven) voor zijn gastvrijheid, hulp en adviezen, Peter van Geneijgen (Werkgroep Slechtvalk Nederland) voor het ringwerk en adviezen en Dorine van Asten, Piet van Asten, José Walthuis, Wil de Veer en Mark Hijnen voor hulp en adviezen. Willem Louwers voor het maken van de nestkasten voor Evoluon en Griffioen, Ad van den Hout, Marijn van de Berk, Willem Louwers en Wil de Veer voor het plaatsen van de nestkast in de toren van het Evoluon in Eindhoven. Dorine van Asten, Gerard Vos, Wim Deeben, Wil Smets, Piet van Happen en Gerrit Schenning voor het beschikbaar stellen van de mooie foto s. Han Verbakel voor tekstcontrole en adviezen. Paul J. Marcus voor zijn hulp met de determinatie van de zeer lichte slechtvalk van de Incassu Unie in Eindhoven. Dr. Peter Wegner (Wanderfalkenschutz des NABU Nordrhein-Westfalen) voor zijn informatie over een gemerkte Duitse slechtvalk, die was gezien bij ASML. Technische Dienst gemeente Eindhoven, Leonhard Schrofer (ecoloog gemeente Eindhoven), hoofd beheer Evoluon Eindhoven, hoofd beheer Incasso Unie Griffioen Eindhoven en de Dierenambulance Eindhoven. Natuurmonumenten Kempen Midden Limburg: Gaby Bollen (ecoloog), Michel Hendrix (coördinator Beheer Projecten en extern beleid) en Ivo van de Grinten (boswachter). Gerrit Schenning, Harrie van der Leij, Martien Vorstenbosch, Wim Deeben, Toos Deeben, Albert Sprengers, A. Tielemans, Douwe Witteveen, Wiebe Witteveen, Maria Witteveen, Wilma Meurs, Bep Janssen, Peer van de Akker, Frans Huijbers, Henk Munsters, Marga Lambrechtse, Wil Smets, Hans Hermans, Marjan Hermans, Gerben Helmes, Pieter Wouters, Jan Hoeks, Roger Hodzelmans en Fred de Blom en voor het melden van waarnemingen. 5

5 1. INLEIDING In dit verslag vindt u informatie over de broedresultaten, ringwerkzaamheden, vliegbewegingen, voedsel en voedselaanbod van slechtvalken van de locatie ASML hoofdgebouw in Veldhoven. Verder aandacht voor de broedresultaten van de locatie Technische Dienst Eindhoven, de broedresultaten van de locatie Kennedy-toren Eindhoven, de broedresultaten locatie Incasso Unie Griffioen Eindhoven en tenslotte de broedresultaten locatie Evoluon Eindhoven. Bij alle locaties zijn regelmatig contacten gelegd met eigenaren, beheerders, en ook alle activiteiten met nestkasten zoals controles gebeuren uiteraard steeds in overleg. Vervolgens wordt er aandacht besteed aan vreemde slechtvalken die een keer op bezoek komen, aan koptekeningen, aan het observeren van slechtvalken en andere roofvogels in 2015 en we doen een oproep om waarnemingen van gemerkte slechtvalken te melden. In dit rapport is bewust gekozen voor het veelvuldig gebruik van foto s. Die zijn belangrijk voor de determinatie van de verschillende individuele slechtvalken in onze regio en omdat sommige slechtvalken ook wel op andere broedlocaties komen. Verder aandacht voor enkele dode slechtvalken die in Eindhoven zijn gevonden, ook vóór Tenslotte wordt informatie gegeven over interessante sites in de Kempen en aanbevolen roofvogelliteratuur. Alle overige informatie over roofvogelonderzoeken en andere onderzoeken van Vogelwerkgroep de Kempen vindt u op de internetsite: 6

6 2. Resultaten onderzoek 2014 Hieronder een situatiekaart met alle belangrijke slechtvalk-locaties in Veldhoven en Eindhoven. De resultaten worden per locatie weergegeven. Van de locatie ASML Veldhoven is extra veel informatie verzameld dankzij veel veldwerk, controles en veel camerabeelden. Situatiekaart slechtvalk-locaties Veldhoven en Eindhoven. Evoluon Incasso Unie - Griffioen Kennedytoren ASML complex Gebouw Technische Dienst Slechtvalk-locaties Veldhoven Eindhoven 7

7 2.1 Locatie ASML Veldhoven Het high tech complex ASML ligt aan de zuidrand van Veldhoven, op slechts een paar honderd meter verwijderd van het prachtige beekdal van de Dommel. In dit gebied veel graslanden, diverse bospercelen en enkele visvijvers. Een deel van deze gronden is in eigendom en beheer bij Natuurmonumenten. Een aantal hoogspanningsmasten in dit landschap wordt door de slechtvalken vaak gebruikt als uitkijkpunten voor het jagen. Zuidelijk van het hoofdgebouw van ASML waar de nestkast staat, is veel open ruimte en daar zijn ook veel prooien te vinden. Misschien is dat ook de reden dat de slechtvalken hoofzakelijk jagen aan de zuidrand van de bebouwing van Veldhoven. Hoofdkantoor ASML Veldhoven met nestkast voor de slechtvalken. Foto: Jacques van Kessel. 8

8 ASML gebouw gezien vanuit het beekdal van de Dommel. Foto: Jacques van Kessel. Vooral dankzij de geweldige medewerking van de ASML-directie kunnen de slechtvalken hier in alle rust broeden. Gedurende het broedseizoen is het dak van het ASML-gebouw afgesloten. Alle ASML-medewerkers kunnen dagelijks via hun computerschermen de ontwikkelingen op het dak volgen dank zij twee beveiligingscamera s. Foto s: Dorine van Asten. 9

9 De toekomst ziet er voor de slechtvalken rooskleurig uit want in december 2014 is een plan bekendgemaakt om het Dommeldal Veldhoven Waalre en de Hogt Klotputten High Tech Park met elkaar te verbinden. Het moet een groot aaneengesloten natuur- en recreatiegebied worden tussen de High Tech Campus, ASML en M.M.C. Natuurmonumenten, Waterschap de Dommel, Brabant Water, Z.L.T.O. en de gemeenten Veldhoven en Waalre zullen hierin participeren. Het project gaat tussen de twaalf en vijftien miljoen euro kosten, wat grotendeels wordt betaald uit landelijke en provinciale subsidies (bron: Eindhovens Dagblad 15 dec. 2014). Foto: Jacques van Kessel. Klotputten Hogt en Dommeldal met op de achtergrond het ASML hoofdgebouw. Deze Dommeldal gronden zijn eigendom van Brabant Water, Gemeente Eindhoven, Natuurmonumenten en Waterschap de Dommel. 10

10 Dommeldal landschap Waalre Veldhoven ten zuiden van het ASML complex. Een aantal hoogspanningsmasten in het Dommeldal worden gebruikt als uitkijkpunt voor de jacht. Foto s: Jacques van Kessel. 11

11 De hoge Digi zendmast ten N.N.O. van ASML, langs de snelweg bij Croy wordt ook vaak als uitkijkpunt gebruikt aldus Gerrit Schenning. Slechtvalk op zijn uitkijkpunt in het Dommeldal ten zuiden van ASML gebouw (28 december 2014). Foto s: Jacques van Kessel. 12

12 2.2 Het ringen van de jonge slechtvalken In februari 2014 zijn de eerste baltsvluchten waargenomen van het paartje slechtvalken dat de kast op de ASML-toren bezet. Het is hetzelfde paar dat vorig jaar hier broedde. In maart gingen de vogels broeden en half april werden in het nest vier jongen geteld. De vier jonge slechtvalken werden op 3 mei 2014 even uit de nestkast gehaald en binnen in alle rust geringd. Peter van Geneijgen meet het gewicht (met notering van volle of lege krop), de vleugellengte, staartlengte, tarsusdikte en tarsuslengte (poten) en ook de klauw wordt opgemeten. Van alle jonge slechtvalken wordt ook een veermonstertje genomen voor dna onderzoek. De jonge slechtvalken zijn geringd door Peter van Geneijgen, voorzitter Werkgroep Slechtvalk Nederland (W.S.N.). Foto s: Jacques van Kessel. 13

13 Waarom worden jonge slechtvalken geringd? Vrijwel alle jonge slechtvalken in Nederland worden geringd door mensen met een ringvergunning. Voor het ringen van de vogels gelden strikte richtlijnen van het Vogeltrekstation Heteren. De jonge slechtvalken krijgen een aluminium ring van het Vogeltrekstation. Daarnaast krijgen ze ook een oranje kleurring met een unieke code. Inmiddels zijn er nieuwe ringen, waarover hieronder meer. Wie deze vogels in binnen- of buitenland ziet, kan de code aflezen en terugmelden aan het Vogeltrekstation Heteren. Hierdoor weten we van veel slechtvalken in Nederland en daarbuiten precies waar ze vandaan komen. Foto s: Jacques van Kessel. 14

14 15 Foto s: Jacques van Kessel.

15 Foto s: Jacques van Kessel. Hierboven zijn de gewone aluminium ringen en de oranje kleuren ringen te zien. De vrouwtjes slechtvalken krijgen een grotere ring dan mannetjes, omdat ze dikkere poten hebben. Verder worden jonge valken in Nederland oranje geringd aan de linker poot, en de trekstation-ring komt aan de rechterpoot. Dit in tegenstelling tot Duitsland, waar men net andersom de ringen aanbrengt. Zo is het ASML vrouwtje rechts zilverkleurig geringd met een zwarte code AF. Het mannetje van ASML is dus links oranje geringd met een zilvergrijze code DF, dit is namelijk een slechtvalk uit het nest van de Mortel. Overigens ringt men volwassen slechtvalken, die men vangt bijvoorbeeld, ook andersom, dus trekstation-ring links en de kleurring rechts. In de praktijk worden hiermee wel eens fouten gemaakt. Na het ringen van de jonge ASML slechtvalken zijn de nieuwe kleurringen binnengekomen. De nieuwe ringen zijn wit met zwarte tekens. Op de nieuwe ringen die sinds halverwege seizoen 2014 worden gebruikt staan 3 zwarte letters, 1 letter boven en 2 letters onder. De oranje ringen, uitgezonderd de allereerste ringen, zijn in het veld moeilijk te lezen. Zelfs met de kwalitatief zeer goede webcams zijn ze slecht af te lezen, vandaar de overstap naar duidelijke witte ringen met zwarte opdruk. Nu worden dus lettercombinaties gebruikt. Hoe lang de Werkgroep Slechtvalk Nederland met die combi s kan ringen weten we nog niet, en ook niet of men al in het bezit is van andere combinaties, letter/cijfer of cijfer/cijfer. 16

16 2.3 Vliegbewegingen ASML slechtvalken Vliegbewegingen observeren levert interessante informatie op. Vaak komen de vogels laag aanvliegen vanaf een landbouwperceel en gaan op het laatste moment met een zwieper recht naar de zitplaats op het ASML-gebouw. Ook komt het regelmatig voor dat ze niet direct gaan zitten. Ze komen dan van grote hoogte aanvliegen, duiken met een enorme snelheid op het gebouw af en maken dan een aantal rondjes rond het gebouw, van onder naar boven en omgekeerd. Als ze uiteindelijk gaan zitten vertonen ze een duidelijke voorkeur voor plekken op en aan de randen van het dak van het gebouw op zo n 85 meter hoogte of op de brede uitsteeksels en brede raamranden en hoeken. Foto s: Jacques van Kessel. Baltsvluchten Heel vroeg in het seizoen beginnen de baltsvluchten. Mannetje en vrouwtje vliegen samen omhoog, nu en dan cirkelend, en steeds hoger en hoger. Op enorme hoogte vliegen ze samen verder, ze maken dan vluchten van enkele kilometers. Je ziet ze ook samen duikvluchten maken. Dat gaat met enorme snelheden. Dat is zo spectaculair dat je als toeschouwer denkt dat ze zich te pletter vliegen. We hebben zelfs gezien hoe het mannetje en vrouwtje vanuit 17

17 grote hoogte samen achter een groep eenden aan joeg. Het vrouwtje slechtvalk sloeg een wilde eend, de veren vlogen in het rond, maar toch ontsnapte de eend ternauwernood. Dit samen jagen op een prooi mag waarschijnlijk ook worden gezien als onderdeel van de baltsgedrag. Hoofdkantoor ASML Veldhoven. Foto: Jacques van Kessel. Lokale vluchten Een veel voorkomend gedrag is het snel wegvliegen vanaf het gebouw, hoogte maken en cirkelen, en vanaf grote hoogte met een zwieper terug naar de uitkijkplaats op de hoek van het gebouw. 18

18 Afvliegen Het afvliegen verloopt op verschillende manieren. Soms gaan ze vanaf het zitpunt recht naar boven, soms vliegen ze in een rechte lijn weg, soms met een lange lage zwieper, en soms vliegen ze laag over de ASML gebouwen en het MMC ziekenhuis weg in de richting Dommelbeemden visvijvers. Hieronder een slechtvalk zittend en slapend op een smalle richel van het ASML gebouw. Een heel bijzondere foto van een rustende slechtvalk foto Wil Smets. Wegvliegen vanaf het nestkastlocatie Vanaf de nestkast maken de slechtvalken veel korte vluchten, waarbij ze even cirkelen. 19

19 Bijzonder gedrag Door het bekijken van vele duizenden camerabeeldjes heeft Frits van Hout vastgesteld dat het ASML-vrouwtje slechtvalk AF vrijwel het hele jaar door regelmatig kuiltjes maakt in het grind in de nestkast. Dit gedrag is heel gewoon voor de start van het broedseizoen, maar ook als er jongen zijn en perioden daarna blijft het vrouwtje dit gedrag regelmatig herhalen. En niet alleen het vrouwtje, ook het mannetje slechtvalk DF doet het, weliswaar minder vaak. Het is een heel opmerkelijk gedrag, en voor zover we weten is dit in Nederland nog nergens waargenomen. Foto s: ASML Veldhoven. 20

20 Activiteitengebied De ASML-slechtvalken worden door ons in het zuiden vooral gezien langs de snelweg E3 en Knooppunt de Hogt, op hoogspanningsmasten in het beekdal van de Dommel tot aan de Vlasrootvennen, en verder bij het Witven en in het Dommeldalgebied Veldhoven en Waalre. In het noorden zien we de slechtvalken vooral langs de Kempenbaan tot aan industrieterrein de Run Dorpstraat en langs de snelweg tot aan de digi-zendmast bij Croy. Kaart vliegbewegingen ASML slechtvalken (tekening J. van Kessel) De dichte bebouwing in het noorden en noord-westen wordt nauwelijks bezocht. Schijnbaar kunnen de slechtvalken het jaar rond voldoende voedsel vinden in de buurt van het ASML-terrein en aan de zuidzijde in het beekdal van de Dommel. Buiten het broedseizoen zijn de slechtvalken heel vaak te vinden op de digimast op Croy, aldus Gerrit Schenning die de slechtvalken heel vaak volgt vanaf de grond aan de zuidzijde van het ASML complex. Verder zitten ze ook vaak op de hoogspanningsmasten in het Dommeldal. 21

21 2.4 Voedsel en voedselaanbod Vlak bij de nestlocatie ASML Veldhoven ligt het beekdal van de Dommel in de gemeenten Veldhoven en Waalre. Door dit prachtige beekdal loopt ook een hoogspanningsleiding en drie van deze masten zijn favoriete uitkijkpunten voor de ASML slechtvalken. In dit stukje Dommeldal, voor een deel eigendom van Natuurmonumenten, zijn de afgelopen jaren najaarstellingen en wintertellingen uitgevoerd (Van Kessel, 2010, Van Kessel 2011). Daaruit blijkt dat ook in die perioden er voldoende voedsel aanwezig is. We tonen enkele grafieken van soorten die als voedsel fungeren voor de slechtvalken zoals houtduif, kauw, ekster en spreeuw. Foto: Jacques van Kessel. Foto: Dorine van Asten. 22

22 De vrouwtjes slechtvalken kiezen voor de grotere prooien zoals wintertaling, slobeend, meerkoet, waterhoen, waterral, wilde eend, fazant, houtsnip, kokmeeuw, stormmeeuw, wulp, goudplevier, kievit, houtduif, holenduif, stadsduif, postduif, turkse tortel, watersnip, kwartel, patrijs en zwarte kraai. Grote prooi: vrouwtje wilde eend (Foto: Frans Hijnen). Hieronder de resultaten van houtduif tellingen in 2010, 2011 en (de nummers 1 t/m 26 en 1 t/m 31 zijn het aantal teldagen) Telling houtduiven in de Dommel-beemden en Klotputten in de periode 3 okt t/m.21 nov Foto: Jacques van Kessel. Telling houtduiven in de Dommelbeemden en Klotputten in de periode 22 nov t/m. 10 jan

23 Houtduif tellingen in 2014 in Dommeldal ten zuiden van het complex ASML. Telling houtduiven in de Dommelbeemden in de periode 15 augustus 2014 t/m. 16 dec Uit bovenstaande grafieken blijkt dat er in het beekdal van de Dommel en Klotputten ten zuiden en ten zuid-oosten van het ASML complex bijna altijd een redelijk aantal houtduiven verblijft. Op 31 oktober 2014 werden in het Dommeldal zuid bij Valkenswaard maar liefst stuks houtduiven op doortrek geteld (J. van Kessel). In sommige jaren is er zelfs sprake van een massale doortrek van houtduiven in het Dommeldal en omgeving. De aantallen nemen toe in de loop van oktober, met een hoogtepunt zo rond eind oktober begin november. In en rond het beekdal van de Dommel liggen vanaf september al veel geoogste maispercelen. Deze vormen een goede voedselbron voor houtduiven uit het noorden. Een aantal van deze groepen duiven overnachten uiteraard ook in de Kempen, veel groepen vliegen ook direct door naar het zuiden. Zo werd op 1 november 2014 op de telpost Patersgronden een record verbroken. Er werden houtduiven geteld op doortrek door o.a. Wim Deeben, Toos Deeben, Henk Munsters en Jacques van Kessel (Deeben, 2014). Dit telgebied bij de Achelse Kluis ligt enkele kilometers oostelijk van Dommeldal zuid. Bij het natuurgebied de Plateaux Hageven reservaat, vlak aan de Dommel, werden op die dag stuks houtduiven geteld door Patrick Schuurmans e.a. op de vogeltrektelpost Hageven Lommel België (Schuurmans, 2014). In het Dommeldal worden jaarlijks behoorlijke aantallen houtduiven geteld, maar de hoogste aantallen houtduiven worden geteld aan de oostelijke zijde van het werkgebied de Kempen en de Nederlandse provincie Limburg. Mannetjes slechtvalken zijn veel kleiner en kiezen dus ook de kleinere prooien zoals ekster, vlaamse gaai, kauw, gierzwaluw, spreeuw, grote bonte specht, 24

24 groene specht, merel, kramsvogel, koperwiek, zanglijster, vink, heggenmus en koolmees. De voedselkeuze van de Veldhovense en Eindhovense slechtvalken komt goed overeen met bovenstaande soortenlijst. Hieronder de resultaten van enkele tellingen van kleine prooivogels zoals eksters, kauwen en spreeuwen in het Dommeldalgebied. Het grote aantal eksters houdt verband met een ekster-slaapplaats langs de Dommel bij de Klotputten. Telling eksters in de Dommelbeemden en Klotputten in de periode 22 nov t/m. 10 jan (de nummers 1 t/m 55 zijn het aantal teldagen) Foto: Piet van Happen. 25

25 Tellingen kauwen in 2010, 2011 en 2014 in Dommeldal en Klotputten ten zuiden en ten zuid-oosten van het complex ASML. Telling kauwen in de Dommelbeemden en Klotputten in de periode 22 nov t/m. 10 jan (de nummers 1 t/m 55 zijn het aantal teldagen) Telling kauwen in de Dommelbeemden en Klotputten in de periode 15 augustus t/m 18 december

26 Tellingen spreeuwen in 2010 en 2011 in Dommeldal en Klotputten ten zuiden en ten zuid-oosten van het complex ASML. Telling spreeuwen in de Dommelbeemden en Klotputten in de periode 13 september t/m 21 november Foto: Jacques van Kessel Telling spreeuwen in de Dommelbeemden en Klotputten in de periode 1 maart t/m 2 april

27 2.5 Locatie Technische Dienst Eindhoven Op 3 mei 2014 zijn twee jonge slechtvalken geringd in het voormalige gebouw van de Technische Dienst door Peter van Geneijgen. Het jonge mannetje en jonge vrouwtje waren in een goede conditie. Om deze twee jongen groot te brengen was heel veel voedsel nodig, een uitdaging voor de volwassen vogels, overigens net als bij het ASML-gebouw dezelfde vogels als vorig jaar. Opvallende prooivondst waren de resten van een kwartel. Foto: Frans Hijnen. Voor het eerst in de geschiedenis van Eindhoven waren er in 2014 twee paren slechtvalken met broedplannen te weten op het gebouw van de Technische Dienst en op het gebouw van Inkasso Unie-Griffioen. Voor dat laatste gebouw was het de eerste keer dat er slechtvalken broedden. Het is zo bijzonder omdat deze twee locaties hemelsbreed op maar 1260 meter van elkaar liggen. Er zijn slechts enkele plaatsen in Nederland waarbij ook sprake is van een geringe afstand tussen slechtvalkparen. Normaliter wordt uitgegaan van zeker drie kilometer territoriumruimte rondom de nestplaats. Waarschijnlijk is in het 28

28 centrum van Eindhoven voldoende voedsel aanwezig. Dat zijn niet alleen stadsduiven maar er is ook een grote verscheidenheid aan vogels in de verschillende mooie parkachtige delen in het centrum. Foto s: Gerard Vos. 29

29 Foto: Gerard Vos. Foto: Wil Smets. 30

30 Er zijn geen vechtpartijen gezien tussen de twee koppels en alles lijkt zich op een natuurlijke manier te hebben ontwikkeld. Jonge slechtvalken. Foto: Gerard Vos. Ook rondom het Technische Dienst gebouw was in 2014 sprake van constante dreiging van verstoring en was er ook daadwerkelijke verstoring. Buiten de voortdurende onzekerheid over het al of niet slopen van het gebouw waren er regelmatig terugkerende werkzaamheden aan de telecommasten en wisselende bewoners die aan de situatie moeten wennen. Het koppel bleek echter behoorlijk gehard, want verstoringen werden lijdzaam vanaf hoge zitposten ondergaan. 31

31 Vrouwtje Technische Dienst. Foto: Dorine van Asten. 32

32 Slachtoffer Technische Dienst 2013 In 2013 is een jonge slechtvalk bij het TD-gebouw verongelukt, hij vloog zich te pletter tegen een glazen raam. De voor- en bovenzijde van de schedel was helemaal verbrijzeld. Toevallig is deze vogel gevonden, maar het is natuurlijk heel normaal dat er onder pas uitgevlogen slechtvalken slachtoffers vallen. Foto s: Frans Hijnen. 33

33 2.6 Locatie Kennedytoren Eindhoven De Kennedytoren werd in 2014 door de slechtvalken gebruikt als uitkijktoren en als tweede vaste stek die slechtvalken altijd in de buurt van hun nestlocatie hebben. De Kennedytoren heeft al een interessant verleden, het is een voorbeeld van een locatie waar het tijdens een broedseizoen niet altijd goed gaat. Over deze toren heeft Piet van Asten interessante informatie verzameld sinds 6 oktober Hij schreef daarover: Twee weken geleden heb ik daar een slechtvalk zien vliegen en toen vroeg ik me af of er soms valken boven op het dak zouden zitten. Bij de beheerder heb ik toestemming gevraagd om er eens een kijkje te nemen. Er was slechts 1 prooi te vinden, niet een aantal dat je zegt: er wonen hier slechtvalken. Hieronder nog meer aanvullende informatie van Dorine van Asten en Piet van Asten. Foto s: Frans Hijnen. De Kennedytoren heeft twee glazen buitenwanden, met ongeveer een halve meter ruimte daartussen. Op de bovenste verdieping zijn die wanden ook aanwezig maar is het aan de bovenzijde geheel open, je krijgt dan een beetje een bak van zo'n 3 meter hoog. Vanmorgen moest iemand daar zijn en trof daar 3 slechtvalken. Ze zaten dus opgesloten want in zo'n smalle bak is er voor 34

34 vogels met een beetje spanwijdte geen uitkomen aan. Twee valken zijn gevangen en losgelaten en ze zijn weggevlogen naar een boom tegenover de Kennedytoren. De derde slechtvalk bleek overleden. We vermoeden dat de twee losgelaten vogels juvenielen waren, ze waren namelijk beige/bruin. De overleden vogel was veel donkerder. Alle vogels waren geringd. Helaas hebben we van de bevrijde valken geen ringnummer. Dak van de Kennedytoren. Foto: Frans Hijnen. De valk die het niet overleefd had, was links met een metalen ring van België geringd. De witte kleurring ontbrak. De slechtvalk was al wat langer dood. Over het geheel zag ie er nog goed uit, maar de ogen ontbraken al en zijn poten waren al verschrompeld en bruinig van kleur. Deze slechtvalk was naar mijn mening 2e of 3e kalenderjaar en we denken dat het een vrouwtje was. Omdat we al laat in het jaar zaten, kon het ook een 2e kalenderjaar vogel zijn die zijn rui naar het eerste volwassenkleed er al nagenoeg op had zitten, aldus het verhaal van Piet van Asten. Later is er door de WSN sectie verricht op de dode valk en bleek het te gaan om een vrouwtje afkomstig van een nestkast op de elektriciteitscentrale Vilvoorde (ten noorden van Brussel) en geringd als nestjong op 7 mei Ook is vastgesteld dat ze door verhongering om het leven is gekomen, aldus Dorine van Asten. 35

35 Dode slechtvalk Kennedy toren 6 oktober Foto s: Dorien van Asten 36

36 37 Foto s: Dorine van Asten.

37 2.7 Locatie Incassu Unie Griffioen Eindhoven. In het voorjaar 2014 werden twee slechtvalken regelmatig gezien op het gebouw van de Inkasso Unie-Griffioen. Ze waren ook al gesignaleerd bij het Evoluon. Een gesprek met het management van de Inkasso Unie resulteerde in toestemming voor nestelgelegenheid. Dat bleek wel en niet eenvoudig. Er was sprake van een soort natuurlijke situatie door een grindbak, die fungeerde als waterafvoer, en die aangepast zou kunnen worden. De bak lag echter eigenlijk buiten de Arbogrenzen van het glazenwasbedrijf doch uiteindelijk werd er grind bijgestort, werden ramen afgeplakt en een camera geplaatst. De bak werd, na een spannende tijd, geaccepteerd door de valken en op 22 maart 2014 werden beelden gezien van de eerste eileg van dit koppel. De eerste vreugde van de camerabeelden en de eileg, uiteindelijk 4 eieren, sloeg al vlug om in constante zorgen. Het nieuwe koppel moest kennelijk zelf ook nog wennen, maar ook regelmatige verstoring leidde tot vervelende situaties. Foto: Frans Hijnen. Rondom 28 april 2014, het weekend dat de eieren uit konden komen, trad er een zodanige verstoring op dat het koppel het gebouw verliet en niet meer 38

38 terugkwam. O.a. door het uitvallen van de camera rondom deze datum, kon niet worden vastgesteld wat er is gebeurd. Het vrouwtje van dit paar is een oude bekende. Ze is erg herkenbaar door de bonte kop en lichte kleur en is al jaren actief in de regio. Zo is ze al eerder gezien bij ASML, op hoogspanningsmasten in het Bokt in Eindhoven, bij de Porthos-tower bij WC Woensel en tenslotte ook bij het Evoluon. Beide volwassen vogels zijn niet geringd. Bonte/lichte vrouwtje van de Incasso Unie. Foto: Dorine van Asten. Het vrouwtje is vrij wit met lichtgrijs en ook al werd ze ouder, de lichte wenkbrauwen en lichte vlek achter op haar kop/nek hield ze. Verder is het een behoorlijk forse vogel. We hebben ons vaak afgevraagd of ze wel 100% slechtvalk is, nog steeds zien we er wel iets in van een giervalk. Peter van Geneijgen (Werkgroep Slechtvalk Nederland) denkt misschien iets van calidus, maar een andere slechtvalkdeskundige Paul J. Marcus zegt weer gewoon slechtvalk. Hij ziet ook niets wat wijst op callidus. Helaas zullen we het waarschijnlijk nooit te weten komen want deze mooie dame is niet geringd. We kunnen hooguit iets verder komen als er iets met haar gebeurt en ze door de juiste mensen gevonden wordt en onderzocht kan worden. 39

39 Foto: Dorine van Asten. Foto: Dorine van Asten. Na onderhandeling, eind 2014, met de projectleider van de Inkasso Unie die namens de eigenaar sprak, is een kast gebracht naar het gebouw. De kast wordt in de loop van januari 2015 geplaatst op het dak. Dit gedeelte wordt 40

40 ontdaan van antiduivenpennen maar de rest van het gebouw niet. We hebben een prachtige nieuwe kast, gemaakt door Willem Louwers. Deze is erg weerbestendig en als de vogels erin zitten, zien ze het andere dak niet, mocht daar ooit op gewerkt worden ivm alle telecom-apperatuur. Nieuwe kast voor de Incasso Unie-Griffioen. Foto: Frans Hijnen. We hebben duidelijke aanwijzingen dat het mannetje slechtvalk er soms twee vrouwtjes op na houdt. De bonte slechtvalk vond het vorig jaar blijkbaar goed want ook al zat haar mannetje aan de andere kant met het andere vrouwtje te baltsen, ze bleef rustig op de eieren liggen. De aanwezigheid van het tweede vrouwtje is vaak slechts tijdelijk. In Amerika is een mannetje bekend die ook 2 vrouwtjes had en met beide in hetzelfde seizoen ook jonkies had, hij heeft zich het heen en weer gevlogen. Al tijdens het broeden was er verstoring bij de Inkasso Unie en daardoor vertikte het mannetje het om te broeden. Hij kwam wel, ging op de rand zitten maar vertrok weer snel. Tijdens het broeden liet zich rondom en op gebouw een vreemd vrouwtje zien en dat was voor het mannetje reden genoeg om volop met dat vrouwtje te baltsen. 41

41 2.8 Locatie Evoluon Eindhoven. In voorjaar 2014 zijn op de toren bij het Evoluon ook regelmatig de twee Inkasso-Unie/Griffioen-slechtvalken waargenomen door Marijn van den Berk en Wil de Veer. Dit is ook een interessante locatie om een kast te hangen en dat is inmiddels ook gebeurd. De gesprekken met het hoofd afdeling beheer hierover zijn erg positief verlopen, aldus Wil de Veer, die namens de Vogelwerkgroep de Kempen de gesprekken voerde. Na de verstoring op het gebouw Incasso Unie zijn de twee slechtvalken vertrokken naar het Evoluon, maar zijn niet tot broeden gekomen. Wel zijn ze daar tot in december 2014 nog regelmatig gezien. (waarneming Wil de Veer en Frans Hijnen). Locatie nestkast. Foto s: Jacques van Kessel. 42

42 Nestkast Evoluon. Foto: Frans Hijnen. Foto: Frans Hijnen. Willem Louwers is de timmerman die onze degelijke slechtvalk nestkasten heeft gemaakt. 43

43 2.9 Vreemde bezoekers. De eerste geregistreerde dode slechtvalk in de regio is van Hieronder volgt een toelichting met foto s. In 2011 was er een eerste melding van een vreemde bezoeker bij de ASML-nestkast. Vanaf begin maart 2014 zijn een aantal keren vreemde slechtvalken bij de ASML-nestkast geweest, en zelfs in de nestkast bij de eieren, aldus Frits van Hout die de camerabeelden controleert. Dorine van Asten heeft voor dit jaarverslag alle camerabeelden van vreemde bezoekers uit de mailoverzichten van Frits van Hout op een rij gezet. We vinden deze vorm van documentatie erg belangrijk omdat sommige slechtvalken op meerdere plaatsen kunnen worden gezien. Met behulp van de camerabeelden kunnen we controleren of het bekende of onbekende slechtvalken zijn. Vreemde slechtvalk verongelukt in Eindhoven. Op 22 maart 2010 is vlakbij het Frits Philips Muziekcentrum in Eindhoven een dode geringde slechtvalk gevonden door de heer A. Tielemans. In de krant stond dat de vogel tegen een raam was gevlogen, maar het kan ook heel goed een slachtoffer zijn van een ernstig territoriumconflict. Dat loopt vaak af met een dodelijk slachtoffer. In 2010 zijn er zo al verschillende vogels in Nederland aan hun eind gekomen, aldus Peter van Geneijgen. Bovengenoemde dode slechtvalk is door Jose Walthuis van K.N.N.V. Eindhoven in ontvangst genomen, zij heeft hem voor nader onderzoek ter beschikking gesteld aan de Werkgroep Slechtvalk Nederland. Detail van de enorme klauwen en nagels. Foto: Wim Deeben. 44

Nieuwsbrief broedseizoen 2013 van. slechtvalken in Veldhoven en Eindhoven

Nieuwsbrief broedseizoen 2013 van. slechtvalken in Veldhoven en Eindhoven Postadres: Kermisberg 6, 5508 DW Veldhoven E-mail: info@vwgdekempen.nl Homepage: www.vwgdekempen.nl Vogelwerkgroep De Kempen Gironummer: 5859111 Kamer van Koophandel: 40238962 Nieuwsbrief broedseizoen

Nadere informatie

Vogelwerkgroep De Kempen. Slechtvalken geringd in Veldhoven en Eindhoven.

Vogelwerkgroep De Kempen. Slechtvalken geringd in Veldhoven en Eindhoven. Vogelwerkgroep De Kempen Postbus 386, 5500 AJ Veldhoven E-mail: vwgkempen@hetnet.nl Homepage: www.homepages.hetnet.nl/~vwgdekempen Gironummer: 5859111 Kamer van Koophandel: 40238962 Nieuwsbrief Slechtvalken

Nadere informatie

Nieuwsbrief 2010-1. Slechtvalken in Eindhoven en Veldhoven. Vogelwerkgroep De Kempen

Nieuwsbrief 2010-1. Slechtvalken in Eindhoven en Veldhoven. Vogelwerkgroep De Kempen Vogelwerkgroep De Kempen Postbus 386, 5500 AJ Veldhoven E-mail: vwgkempen@hetnet.nl Homepage: www.homepages.hetnet.nl/~vwgdekempen Gironummer: 5859111 Kamer van Koophandel: 40238962 Nieuwsbrief 2010-1

Nadere informatie

Vogelwerkgroep De Kempen. Nieuwsbrief. Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012.

Vogelwerkgroep De Kempen. Nieuwsbrief. Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012. Vogelwerkgroep De Kempen Postadres: Kermisberg 6, 5508 DW Veldhoven Website: www.vwgdekempen.nl Gironummer: 5859111 - Kamer van Koophandel: 40238962 Nieuwsbrief Wespendievenonderzoek in de Kempen 2012.

Nadere informatie

De Wespendief. (Veldherkenning)

De Wespendief. (Veldherkenning) (Veldherkenning) R. KASTELIJN De Wespendief IN HET VELD IS VERWARRING MET DE BUIZERD EEN VEEL VOORKOMENDE FOUT. VOOR IEDEREEN DIE IN DE WESPENDIEF IS GEÏNTERESSEERD GELDT EEN ALGEMEEN ADVIES: GA IN HET

Nadere informatie

Geslaagd broedgeval Slechtvalk in de stad Zutphen

Geslaagd broedgeval Slechtvalk in de stad Zutphen 8 Vogelwerkgroep Zutphen e.o. Geslaagd broedgeval Slechtvalk in de stad Zutphen door Rob van Swieten rovansw@hotmail.com Dat vogels zich niet altijd laten leiden door beschermingsprojecten zoals het plaatsen

Nadere informatie

Broedvogelinventarisatierapport. Heseveld, Nijmegen. Marc de Bont Nijmegen, september 2010

Broedvogelinventarisatierapport. Heseveld, Nijmegen. Marc de Bont Nijmegen, september 2010 Broedvogelinventarisatierapport Heseveld, Nijmegen 2010 Marc de Bont Nijmegen, september 2010 Inleiding Methode In maart 2010 heb ik besloten om in de omgeving van het complex Berkenoord de broedvogels

Nadere informatie

Ransuilen zijn ook vogelliefhebbers

Ransuilen zijn ook vogelliefhebbers Ransuilen zijn ook vogelliefhebbers Edwin Witter De vondst van een vogelringetje in een braakbal van een uil of roofvogel mag normaal gesproken beschouwd worden als een "krent in de pap". Maar wat als

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 3 e jaargang Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: Broedresultaten Steenuil 2013 Assistent-ringers Braakballen! LOVO Opvallende zaken Veilige drinkbak voor de steenuil in het

Nadere informatie

De Slechtvalk. Thuis bij GDF SUEZ Energie Nederland

De Slechtvalk. Thuis bij GDF SUEZ Energie Nederland De Slechtvalk Thuis bij GDF SUEZ Energie Nederland 2 De Slechtvalk Latijnse naam: Falco peregrinus. Peregrinus betekent reiziger/zwerver/trekker. In het Duits wordt de valk daarom Wanderfalke genoemd en

Nadere informatie

Wintervoederproject VWG De Kempen 2013/2014

Wintervoederproject VWG De Kempen 2013/2014 Wintervoederproject VWG De Kempen 213/214 Jan Kolsters en Pieter Wouters Inleiding Het voeren van vogels in de winter is voor veel mensen een aangename bezigheid. Je kunt vogels vaak van redelijk dichtbij

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 4 e jaargang 2014 Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: * Verslag broedseizoen 2014 * Broedresultaten steenuil 2014 * Terugmeldingen geringde vogels * Oorkonde vijf jaar broeden

Nadere informatie

2012 Rebo International b.v. deze uitgave 2012 Rebo Productions b.v., Lisse www.rebo-publishers.com info@rebo-publishers.com

2012 Rebo International b.v. deze uitgave 2012 Rebo Productions b.v., Lisse www.rebo-publishers.com info@rebo-publishers.com Colofon Inhoud 2012 Rebo International b.v. deze uitgave 2012 Rebo Productions b.v., Lisse www.rebo-publishers.com info@rebo-publishers.com coverfoto s (Roodborst) Michel Geven (voorzijde) Nico van Kappel

Nadere informatie

Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek. Februari 2014

Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek. Februari 2014 Nieuwsbrief Roofvogelwerkgroep Fruitstreek Februari 2014 Het is begonnen. Misschien iets vroeger dan anders, maar de laatste zonnige dagen levert al baltsgedrag op van buizerds. Het is dan ook deze soort

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 5 e jaargang 2015 Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: * Van muis, vogel tot kannibaal * Het nut van ringen * Resultaten * Impressie broedseizoen * Uitdeelactie steenuilveilige

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk

Nieuwsbrief Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk 5e jaargang, 2015 editie gierzwaluw 1 Nieuwsbrief Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk een samenwerkingsverband tussen vogelwerkgroep IVN Oisterwijk en vogelwerkgroep Midden-Brabant.

Nadere informatie

Meer over onze slechtvalken. Even voorstellen. Echte natuur

Meer over onze slechtvalken. Even voorstellen. Echte natuur Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Achtergrondinformatie voor groep 3/4. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Zo herken je hem

Achtergrondinformatie voor groep 3/4. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Zo herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Welke uilen en roofvogels zijn dat?

Welke uilen en roofvogels zijn dat? . Welke uilen en roofvogels zijn dat? De vogels zijn volgens de kleurcode onderverdeeld in de volgende groepen: Uilen 10 Valken 30 Overige roofvogels 46 Extra: Vliegsilhouet van de belangrijkste soorten

Nadere informatie

NVWK geeft de erven vleugels. Module 3 vogels tellen

NVWK geeft de erven vleugels. Module 3 vogels tellen NVWK geeft de erven vleugels Module 3 vogels tellen 1 Indeling van de avond Even voorstellen Erfvogels tellen met tuintelling.nl pauze Je erf toevoegen Geluidenquiz 2 Even voorstellen. Werkzaam bij Sovon

Nadere informatie

broedwaarde. Wilde eend - 1 zeker broedgeval. 9.05 : 1 w. met 3 pulli - regelmatig worden ongepaarde ex.

broedwaarde. Wilde eend - 1 zeker broedgeval. 9.05 : 1 w. met 3 pulli - regelmatig worden ongepaarde ex. Kleiputten 't Hoge 1983 2013 (2014) In deze kolom krijgen sommige soorten een andere kleur en dus een andere Broedende of waarschijnlijk broedende soorten broedwaarde. Wilde eend - 1 zeker broedgeval.

Nadere informatie

Routekaart 2011. Natura 2000-gebied en Nationaal Park Lauwersmeer 15 mei 2011. Inschrijving Bosschuur Staatsbosbeheer

Routekaart 2011. Natura 2000-gebied en Nationaal Park Lauwersmeer 15 mei 2011. Inschrijving Bosschuur Staatsbosbeheer Natura 2000-gebied en Nationaal Park Lauwersmeer 15 mei 2011 Routekaart 2011 Inschrijving Bosschuur Staatsbosbeheer Welkom op het Frysk Fûgelpaad 2011 Deze vogelspotwandeling wordt gehouden in Nationaal

Nadere informatie

BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag 2011

BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag 2011 BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag 2011 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Luchtfoto van het gebied... 3 Algemene Informatie.... 4 Gebiedsbeschrijving... 5 Gebiedsindeling... 6 Info over de telronden... 7 Territoria

Nadere informatie

BMP rapport. Gat van Pinte 2014. Bert van Broekhoven VWG De Steltkluut September 2014

BMP rapport. Gat van Pinte 2014. Bert van Broekhoven VWG De Steltkluut September 2014 BMP rapport Gat van Pinte 2014 Bert van Broekhoven VWG De Steltkluut September 2014 1 van 10 BMP Gat van Pinte 2014 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Gebiedsbeschrijving Gat van Pinte... 3 3. De telronden...

Nadere informatie

Resultaten van het kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Frank Majoor & Berend Voslamber

Resultaten van het kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Frank Majoor & Berend Voslamber Resultaten van het kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Frank Majoor & Berend Voslamber Sovon-rapport 2013/74 Resultaten van het kleurringen van Nijlganzen en Grote Canadese Ganzen Frank

Nadere informatie

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Tel: 013 / 67.38.44 GERHAGEN E-mail: bosmuseum@skynet.be Website: wet.gerhagen.be Samengesteld door Willy Vanwesemael Kerkuil WERKBLADEN OPLOSSINGEN Lager

Nadere informatie

Vogelexcursie Maasplassen

Vogelexcursie Maasplassen Vogelexcursie Maasplassen WML plas Roermo nd Brandt VWG De Peel, 2015-01-31 Deelnemers Rob Boesten, Jan van Deursen, Jaap Halma, Peter Hikspoors, Mario Joosten, Cor Speek, Karel Verhees en Nel en Jo van

Nadere informatie

HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK

HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK HET VOGELTREKSTATION INFORMATIE VOOR EEN SPREEKBEURT OF WERKSTUK Vogels zijn er in alle soorten en maten, zoals bijvoorbeeld de zeearend, die wel 90 centimeter groot kan worden. Of de Kleine Karekiet die

Nadere informatie

STICHTING IT EIBERTSHIEM

STICHTING IT EIBERTSHIEM 4/6/2013 WWW.OOIEVAARS.NL STICHTING IT EIBERTSHIEM Jaarverslag 2012 H.Folkertsma TOP. Van stadsmensen wordt vaak beweerd dat ze geen verstand van de natuur hebben. Of dat zo is waag ik te betwijfelen,

Nadere informatie

Tuinvogels. Meer over onze koolmezen. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Meer over de koolmees

Tuinvogels. Meer over onze koolmezen. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Meer over de koolmees Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Effecten op de boomvalk van het Bp Lelylaan te Amsterdam

Effecten op de boomvalk van het Bp Lelylaan te Amsterdam Effecten op de boomvalk van het Bp Lelylaan te Amsterdam Effecten op de boomvalk van het Bp Lelylaan te Amsterdam Auteur Opdrachtgever Projectnummer Ingen foto omslag P.J.H. van der Linden Amsterdam Nieuw

Nadere informatie

Broedvogels van de begraafplaats Soerenseweg in Apeldoorn 2015

Broedvogels van de begraafplaats Soerenseweg in Apeldoorn 2015 Broedvogels van de begraafplaats Soerenseweg in Apeldoorn 2015 Martin Heinen Vogelwerkgroep Oost-Veluwe, Apeldoorn 1 1. Inleiding De gemeente Apeldoorn heeft Vogelwerkgroep Oost-Veluwe gevraagd een inventarisatie

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Eend Inleiding Ik hou mijn werkstuk over eenden omdat ik het leuke dieren vind en ik wil er wat over leren. Dit wil ik er over weten: Wat doen eenden de hele dag? Wat eten eenden? Wat voor soorten eenden

Nadere informatie

!!!!"### " $% + " $% -""!. /"0%. + %"" 1 "" 3 '$ + * + + * +1 5*!! 1"! '!' 5%!.* " " "!.%%"!%%!-8! " $% *8! %! 9: $% !$!!

!!!!###  $% +  $% -!. /0%. + % 1  3 '$ + * + + * +1 5*!! 1! '!' 5%!.*   !.%%!%%!-8!  $% *8! %! 9: $% !$!! 1 !!!!"### #$% $% &'() " $% %""*$ +, " $% %""* -""!. /"0%.!*% + %"" 1 "" 2 3 '$ + * + " $% + + * ++ 4""% +1 5*!! +2 4""*! 1"! '!' '() $""" '()6 "%##!& 4&*!7 5%!.* " " "!.%%"!%%!-8!!'() 8%!!""" %"" $% *8!

Nadere informatie

Nationale Tuinvogeltelling 2011 enkele cijfers en getallen op een rij

Nationale Tuinvogeltelling 2011 enkele cijfers en getallen op een rij Nationale Tuinvogeltelling 2011 enkele cijfers en getallen op een rij In totaal werden 28374 tellingen doorgegeven verdeeld over meer dan 900.000 verschillende individuen. Er werden 125.550 huismussen

Nadere informatie

DE HUMBOLDT PINGUÏN. Een levend kostuum

DE HUMBOLDT PINGUÏN. Een levend kostuum DE HUMBOLDT PINGUÏN Een levend kostuum Er zijn verschillende soorten pinguïns. Die verschillen maar weinig van elkaar. Ze hebben immers allemaal een donkere rug en een witte buik. Toch zie je, als je goed

Nadere informatie

BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag

BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag BMP Reuzenhoekse Kreek Zaamslag 2013 Hans Molenaar VWG De Steltkluut November 2013 Inhoudsopgave 1. Algemene Informatie... 4 Doelstelling SOVON broedvogelonderzoek.... 4 2. Gebiedsbeschrijving... 5 Luchtfoto

Nadere informatie

Excursie samen met Flevo Bird Watching uitgevoerd door: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek. Flevo Birdwatching, Rien Jans

Excursie samen met Flevo Bird Watching uitgevoerd door: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek. Flevo Birdwatching, Rien Jans Datum van de excursie: 4 mei 2016 Team: Flevo Birdwatching, Rien Jans Bezochte gebied: Ringheuvels Den Treek en Delta Schuitenbeek Vroege ochtend: Het Langeveen op landgoed Den Treek. En late ochtend/middag:

Nadere informatie

De broedvogels van de Feddema s Plas in 2007

De broedvogels van de Feddema s Plas in 2007 De broedvogels van de Feddema s Plas in 2007 Lieuwe Dijksen & Frank Willems SOVON-inventarisatierapport 2007/49 Dit rapport is samengesteld in opdracht van Het Groninger Landschap Colofon SOVON Vogelonderzoek

Nadere informatie

Scholeksterweekend Ameland 2013

Scholeksterweekend Ameland 2013 Scholeksterweekend Ameland 2013 Van vrijdag 8 februari tot en met zondag 10 februari werd onder leiding van Bruno Ens en Kees Oosterbeek een scholeksterweekend georganiseerd op Ameland voor ringers en

Nadere informatie

VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012

VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012 VOGELRINGSTATION OUD NAARDEN 4 e KWARTAAL OVERZICHT 2012 Rudy Schippers Het afgelopen kwartaal werd gekenmerkt door veel regen en ook veel harde wind waardoor er minder geringd kon worden dan gebruikelijk.

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 4 e jaargang 2014 editie gierzwaluw 1 Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk een samenwerkingsverband tussen vogelwerkgroep IVN Oisterwijk en vogelwerkgroep Midden-Brabant.

Nadere informatie

Spreeuwen tellen op hun slaapplaats

Spreeuwen tellen op hun slaapplaats Spreeuwen tellen op hun slaapplaats Jan Kolsters, Jacques van Kessel, Wil de Veer en Wim Deeben Inleiding Tijdens de slaapplaatstellingen van de Grote Zilverreigers hadden we ze al vaak gezien. Vele groepen

Nadere informatie

OPKOMST VAN DE HALSBANDPARKIET IN NEDERLAND EN UTRECHT André van Kleunen

OPKOMST VAN DE HALSBANDPARKIET IN NEDERLAND EN UTRECHT André van Kleunen OPKOMST VAN DE HALSBANDPARKIET IN NEDERLAND EN UTRECHT André van Kleunen De halsbandparkiet (Psittacula krameri) komt van oorsprong voor in Afrika, in een gordel ten zuiden van de Sahara en op het Indisch

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk 2 e jaargang Editie steenuil Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Inhoud: Broedresultaten Steenuil 2012 Foto: André Eijkenaar Contact en informatie: Gebiedscoördinator: Anita van Dooren jmvandooren@home.nl

Nadere informatie

In het hieronder staande overzicht worden de resultaten weergegeven, van 2013 en 2014. Jongen uitgevlogen totaal

In het hieronder staande overzicht worden de resultaten weergegeven, van 2013 en 2014. Jongen uitgevlogen totaal NESTKASTENVERSLAG 2014 NATUUR- EN VOGELWERKGROEP DE GRUTTO Inleiding: Ook dit broedseizoen werden op verschillende locaties weer talrijke en op hun inhoud gecontroleerd. Door een combinatie van factoren

Nadere informatie

Cursus Roofvogelnestkartering. Werkgroep Roofvogels Zeeland

Cursus Roofvogelnestkartering. Werkgroep Roofvogels Zeeland Cursus Roofvogelnestkartering Werkgroep Roofvogels Zeeland Wat is nestkartering? Elke (roof)vogel heeft in het broedseizoen een territorium. Tijdens een aantal bezoeken worden alle waarnemingen van (roof)vogels

Nadere informatie

Aantal broedparen van Kleine Mantelmeeuw, Zilvermeeuw en Scholekster op het Forteiland IJmuiden in 2014

Aantal broedparen van Kleine Mantelmeeuw, Zilvermeeuw en Scholekster op het Forteiland IJmuiden in 2014 Aantal broedparen van Kleine Mantelmeeuw, Zilvermeeuw en Scholekster op het Forteiland IJmuiden in 2014 Aantal broedparen van Kleine Mantelmeeuw, Zilvermeeuw en Scholekster op het Forteiland IJmuiden in

Nadere informatie

Vogelringstation Schiermonnikoog. Verslag activiteiten 2014 voor CCWO

Vogelringstation Schiermonnikoog. Verslag activiteiten 2014 voor CCWO Vogelringstation Schiermonnikoog Verslag activitei 2014 voor CCWO Verslag veldwerk 2014 Inleiding In 2014 zijn de activitei van het Vogelringstation Schiermonnikoog in de onderzoeksopzet voortgezet: 1.

Nadere informatie

Koninklijke Belgische Ornithologische Federatie(K.B.O.F.) N.L.V.K. DE GOUDVINK LOMMEL Naam v/h werkgebied: Blekerheide Nestkasten verzamelstaat 2015

Koninklijke Belgische Ornithologische Federatie(K.B.O.F.) N.L.V.K. DE GOUDVINK LOMMEL Naam v/h werkgebied: Blekerheide Nestkasten verzamelstaat 2015 Koninklijke Belgische Ornithologische Federatie(K.B.O.F.) N.L.V.K. DE GOUDVINK LOMMEL Naam v/h werkgebied: Blekerheide Nestkasten verzamelstaat 2015 controle controle controle controle controle naam vogel

Nadere informatie

Broedvogelinventarisatie Noorlaarderbos 2012 M.Wijnhold

Broedvogelinventarisatie Noorlaarderbos 2012 M.Wijnhold Broedvogelinventarisatie Noorlaarderbos 2012 M.Wijnhold Tellers: D.Schoppers, A. Vanderspoel, J. de Vries, W. Woudman, M. Werkman, J. De Bruin, M.Wijnhold Inhoud: 1. Samenvatting 2. Methode: territoria

Nadere informatie

Weilandberichten - Een vijfling!

Weilandberichten - Een vijfling! Weilandberichten - Een vijfling! Hans Simons, vanaf het begin lid van de agrarische natuurvereniging, heeft al sinds jaar en dag een paal in het weiland staan met een uilenkast. Niet dat er wel eens een

Nadere informatie

Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011

Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011 Bijzondere Vogels Strabrechtse Heide 2011 Dit overzicht bevat bijzondere vogelwaarnemingen die gemaakt zijn op de Strabrechtse Heide. Hieronder vallen fenologische waarnemingen, opmerkelijke trekvogels,

Nadere informatie

Op Europees niveau is de soort in de periode 1980-2011 met 52% afgenomen, en ten opzichte van 1990 met 6%.

Op Europees niveau is de soort in de periode 1980-2011 met 52% afgenomen, en ten opzichte van 1990 met 6%. 1 De spreeuwenstand gaat vanaf eind jaren zeventig achteruit. Over de periode 1984-2012 is de broedpopulatie in Nederland zelfs met gemiddeld 4% per jaar afgenomen. Daardoor resteert momenteel minder dan

Nadere informatie

Nationale Databank Flora en Fauna Uitvoerportaal

Nationale Databank Flora en Fauna Uitvoerportaal 104 records Middelpunt < 1km² Middelpunt 1km² - 5km² Middelpunt > 5km² Vlak schaal 1 : 50000 Zoekvraag Soort Soortgroep Wet en Beleid Periode Bronhouder Zoekgebied Alle Alle FF-wet tab. II Rode Lijst FF-wet

Nadere informatie

www.natuurindewijk.nl

www.natuurindewijk.nl OPHANG- EN PLAATSINGSINSTRUCTIE Gefeliciteerd met Uw nestkast verblijfkast bijenhotel! Fijn dat U mee wilt werken aan het project. In de stad zijn er voor gebouw bewonende dieren steeds minder mogelijkheden

Nadere informatie

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem

Meer over de ooievaar. Even voorstellen. Hier wonen ze. Echte natuur. Hieraan herken je hem Overname en dupliceren van dit materiaal is alleen toegestaan voor educatieve en niet-commerciële doeleinden en alleen als het materiaal is voorzien van een bronvermelding. Vogelbescherming Nederland,

Nadere informatie

Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum)

Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum) Pagodespreeuw (Sturnus Pagodarum) Na een aantal jaren met zaadeters te hebben gekweekt heb ik toch weer besloten om spreeuwen te gaan houden. Een aantal jaren geleden heb ik ook verschillende koppels gehad

Nadere informatie

Jaarverslag steenuilen 2013. uitgebreide versie

Jaarverslag steenuilen 2013. uitgebreide versie Jaarverslag steenuilen 2013 uitgebreide versie Jaarverslag steenuilen 2013 uitgebreid Broedseizoen 2013 zit er weer op. Tijd om de balans op te maken en dit met jullie te delen. We hebben qua aantallen

Nadere informatie

Advies betreffende de jacht op houtduiven in het Vlaamse gewest

Advies betreffende de jacht op houtduiven in het Vlaamse gewest Advies betreffende de jacht op houtduiven in het Vlaamse gewest Nummer: INBO.A.2010.197 Datum: 20/07/2010 Auteur(s): Contact: Frank Huysentruyt, Jim Casaer lon.lommaert@inbo.be Kenmerk aanvraag: e-mail

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF OVER HET JAAR 2012

NIEUWSBRIEF OVER HET JAAR 2012 Plaats hie r uw beric ht. He t be richt hee ft h et m eeste eff ect als u h et nie t lan ger ma akt d an tw ee o f dri e zinn en. NIEUWSBRIEF 1 2012 Was wederom een succesvol Kerkuilen jaar In dit jaar

Nadere informatie

Euro Birdwatch 2012 Jaarlijkse trekteldag

Euro Birdwatch 2012 Jaarlijkse trekteldag Euro Birdwatch 2012 Jaarlijkse trekteldag Op 6 oktober jongstleden, was het de 17 e keer dat Vogelwacht-Limburg deelnam aan de ondertussen traditionele, jaarlijkse vogeltrekteldag, de laatste jaren ook

Nadere informatie

NME-leerroute Vogels in het Wandelbos

NME-leerroute Vogels in het Wandelbos NME-leerroute Vogels in het Wandelbos 7 Groep 1 Tilburg, BS Jeanne d Arc Verhaal voor de kinderen Rinze de Wereldreiziger Rinze weet onwaarschijnlijk veel over vogels. Rinze is ook dol op het Wandelbos

Nadere informatie

Spreekbeurt de grote Toppereend

Spreekbeurt de grote Toppereend Ra,ra wie ben ik. Spreekbeurt de grote Toppereend Inleiding Ik doe mijn spreekbeurt over de grote toppereend. Omdat ik dit een hele mooie vogel vind. En omdat jullie misschien veel te weinig weten over

Nadere informatie

RINGWERK OEVERZWALUWEN:

RINGWERK OEVERZWALUWEN: DECEMBER 2006 RINGWERK OEVERZWALUWEN: VERSLAG VAN DE ACTIVITEITEN IN HET BOS VAN AA TE ZEMST (JULI 2006) RINGSTATION IJSEDAL KONINKLIJK BELGISCH INSTITUUT VOOR NATUURWETENSCHAPPEN INLEIDING Oeverzwaluwen

Nadere informatie

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 1)

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 1) HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 1) Bram Rijksen Het herkennen van grotere meeuwen is een lastig ding, zeker als het gaat om exemplaren die de volwassen status nog niet hebben bereikt. Maar wie zich

Nadere informatie

KRAAIACHTIGEN. Ze zijn te zien rond het huis en ook op het platteland. Het zijn slimme dieren die zich goed aan de mens hebben aangepast.

KRAAIACHTIGEN. Ze zijn te zien rond het huis en ook op het platteland. Het zijn slimme dieren die zich goed aan de mens hebben aangepast. KRAAIACHTIGEN Vijf soorten van de kraaienfamilie zijn in Vlaanderen algemeen verspreid, het zijn de Vlaamse gaai, de ekster, de kauw, de roek en de zwarte kraai. Ze zijn te zien rond het huis en ook op

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Gierzwaluwbescherming Nederland 1

INHOUDSOPGAVE. Gierzwaluwbescherming Nederland 1 INHOUDSOPGAVE Inleiding blz 2 Het tellen van vliegende gierzwaluwen blz 3 Het tellen van invlieggaten blz 4 Buurtbewoners inschakelen blz 4 Het project camera monitoring blz 5 Observatie-nestkasten blz

Nadere informatie

Handleiding invoeren vogels vogelasielen in Griel.

Handleiding invoeren vogels vogelasielen in Griel. Handleiding invoeren vogels vogelasielen in Griel. In deze handleiding wordt uiteengezet hoe geringde vogels die binnen worden gebracht in een asiel kunnen worden ingevoerd in GRIEL (www.griel.nl). In

Nadere informatie

Inventarisatie van Gierzwaluwen

Inventarisatie van Gierzwaluwen Inventarisatie van Gierzwaluwen 2 Van gierzwaluwen is nog veel onbekend. Het inventariseren van gierzwaluwen is belangrijk omdat daarmee kan worden vastgesteld hoe groot de populatie in Nederland is en

Nadere informatie

BIJLAGE 3: ZANG EN GELUIDEN

BIJLAGE 3: ZANG EN GELUIDEN BIJLAGE 3: ZANG EN GELUIDEN Vogels zingen en maken talrijke andere geluiden zoals b.v. contactroepen of alarmkreten. Ze beschikken over een uitgebreid repertoire aan geluiden, want die spelen een belangrijke

Nadere informatie

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo GERHAGEN Tel: 013 / 67.38.44 E-mail: bosmuseum@skynet.be Website: wet.gerhagen.be Samengesteld door Willy Vanwesemael Bosuil WERKBLADEN Lager Onderwijs

Nadere informatie

30 Jaar! 2010 JAARVERSLAG IT EIBERTSHIEM

30 Jaar! 2010 JAARVERSLAG IT EIBERTSHIEM 30 Jaar! 2010 JAARVERSLAG IT EIBERTSHIEM H.Folkertsma Juni 2011 Feest & genieten. In het afgelopen verslagjaar vierden we ons dertigjarig jubileum en dat jaar stond in het teken van genieten. Want het

Nadere informatie

Info plus Vogels. Project Dieren C- verrijking week 6. Kenmerken

Info plus Vogels. Project Dieren C- verrijking week 6. Kenmerken Project Dieren C- verrijking week 6 Info plus Vogels Kenmerken vergroting van een pauwenveer Alle vogels hebben veren. Geen enkel ander dier heeft veren. De voornaamste functie van veren is dat ze goed

Nadere informatie

Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen

Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en verwijswoorden begrijpen In veel zinnen in de tekst staan verwijswoorden. Een verwijswoord verwijst naar een ander woord. Bijvoorbeeld: hij, hem, zij, het, die, hun, daar,

Nadere informatie

Broedvogelonderzoek De Liede. De gemeente Haarlemmermeer

Broedvogelonderzoek De Liede. De gemeente Haarlemmermeer Broedvogelonderzoek De Liede De gemeente Haarlemmermeer Broedvogelonderzoek De Liede Opdrachtgever: Uitvoering: Samenstelling: Veldwerk: Status Gemeente Haarlemmermeer Adviesbureau E.C.O. Logisch ing.

Nadere informatie

Werkblad Vogels in de Gement

Werkblad Vogels in de Gement Werkblad Vogels in de Gement Rinze de Wereldreiziger Rinze de Werelreiziger weet onwaarschijnlijk veel van vogels. Rinze is ook dol op de Gement, want daar zijn veel bijzondere vogelsoorten te zien. Bij

Nadere informatie

NATUURRESERVAAT BLOKKERSDIJK Antwerpen-Linkeroever

NATUURRESERVAAT BLOKKERSDIJK Antwerpen-Linkeroever NATUURRESERVAAT BLOKKERSDIJK Antwerpen-Linkeroever 29 ste BROEDVOGELINVENTARISATIE -2006 Het natuurreservaat Blokkersdijk (100ha groot) ligt gekneld tussen de Zwijndrechtse industriezone, de Expressweg

Nadere informatie

Veenweiden steeds belangrijker voor Zwarte sterns in Zuid-Holland. Verslag van monitoring van aantallen en broedsucces in 2013

Veenweiden steeds belangrijker voor Zwarte sterns in Zuid-Holland. Verslag van monitoring van aantallen en broedsucces in 2013 Veenweiden steeds belangrijker voor Zwarte sterns in Zuid-Holland Verslag van monitoring van aantallen en broedsucces in 2013 Veenweiden steeds belangrijker voor Zwarte sterns in Zuid-Holland Verslag

Nadere informatie

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4)

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4) HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 4) Bram Rijksen In de voorgaande delen is ingegaan op specifieke leeftijdskenmerken en het verschijnsel rui bij grote meeuwen. In het derde deel is aangegeven hoe

Nadere informatie

Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ)

Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Strandvogels in de kijker Jan Seys communicatieverantwoordelijke Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) Doelstelling = Herkennen & begrijpen vogels (& vogelsporen) op het strand Indeling/opbouw STRANDVOGELS

Nadere informatie

Vogels. 2009 All rights reserved by C.J.F. Evers. www.natuurnabij.nl

Vogels. 2009 All rights reserved by C.J.F. Evers. www.natuurnabij.nl Vogels Je wordt je pas in het voorjaar bewust van de vogels om je heen. Dat komt omdat het in de winter vrij stil is geweest en er weinig gezongen werd door de vogels die aanwezig waren. Het is nu medio

Nadere informatie

2. Biotoop ( habitat = de natuurlijke woonomgeving ) is ideaal met de volgende kenmerken:

2. Biotoop ( habitat = de natuurlijke woonomgeving ) is ideaal met de volgende kenmerken: De steenuil. 1. Paspoort: Athena noctua vidalii ( Godin van de nacht ) Vanuit de Griekse mythologie verwijzend naar Athene ( de godin van de wijsheid ). Hier komt een ondersoort van de Athena noctua noctua

Nadere informatie

NIEUWS uit het net. Resultaten van de ringactiviteiten binnen het gebied van de vogelwerkgroep. Gerard Boere

NIEUWS uit het net. Resultaten van de ringactiviteiten binnen het gebied van de vogelwerkgroep. Gerard Boere NIEUWS uit het net Resultaten van de ringactiviteiten binnen het gebied van de vogelwerkgroep Gerard Boere 2012 Dit is een uitgave van VWG De IJsselstreek Veel mezen op 14 november bij Gerard Bogaert in

Nadere informatie

o 2013 Verslag Havikonderzoek Reproductie, plaats- en paartrouw van de Havik Accipiter gentilis in Noord-Fryslân Gerrit Krottje

o 2013 Verslag Havikonderzoek Reproductie, plaats- en paartrouw van de Havik Accipiter gentilis in Noord-Fryslân Gerrit Krottje G. Krottje, 04. Reproductie, plaats- en paartrouw van de Havik Accipiter gentilis in Noord-Fryslân; Jaarverslag 03 Verslag Havikonderzoek Reproductie, plaats- en paartrouw van de Havik Accipiter gentilis

Nadere informatie

Algemene weetjes over de Slechtvalk

Algemene weetjes over de Slechtvalk DE Slechtvalk Hoe ziet de slechtvalk eruit Algemene weetjes over de Slechtvalk Situatie vroeger en nu in België Broedvogels in België De Slechtvalk als overwinteraar in Gavere Algemene vaststellingen vraagstellingen

Nadere informatie

Afgelopen maanden maart en april 2012:

Afgelopen maanden maart en april 2012: IVN Vereniging voor Natuur- en Milieueducatie Afdeling Nijkerk Natuurwerkgroep Bunschoten Winnaar Natuur- en Milieuprijs 2009 provincie Utrecht oördinator: Wim Smeets, Bachlaan 111, 3752 HG Bunschoten

Nadere informatie

De Bosuil bij Beleef De Lente 2015

De Bosuil bij Beleef De Lente 2015 De Bosuil bij Beleef De Lente 2015 Door Renée Demmenie en Leo Ballering (NESTKAST*) Bij Beleef de Lente 2015 (van Vogelbescherming Nederland) kwam voor het eerst een legsel van de Bosuil voor de camera

Nadere informatie

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk

Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk , 2 e jaargang Editie gierzwaluw 3 Nieuwsbrief Vogelwerkgroep IVN Oisterwijk Gierzwaluwwerkgroep Oisterwijk een samenwerkingsverband tussen vogelwerkgroep IVN Oisterwijk en vogelwerkgroep Midden-Brabant.

Nadere informatie

De kluut is een waad vogel en heeft dan ook de beschikking over een vijver van plm. 5m2 welke met regelmaat doorgespoeld wordt met vers water.

De kluut is een waad vogel en heeft dan ook de beschikking over een vijver van plm. 5m2 welke met regelmaat doorgespoeld wordt met vers water. Kweek ervaring met de kluut ( Recurvirostra avosetta) Het kweekseizoen 2008 ben ik met 5 koppels kluten begonnen. Alle koppels had ik samen in een volière zitten met een afmeting van 6 x 9 m en 3 meter

Nadere informatie

AMSTERDAM OPEN AIR FESTIVAL GAASPERPLAS

AMSTERDAM OPEN AIR FESTIVAL GAASPERPLAS NATUURBELEVEN AMSTERDAM OPEN AIR FESTIVAL GAASPERPLAS QUICKSCAN FLORA- EN FAUNAWET NatuurBeleven b.v. dr. M. Kuiper Oostermeerkade 6 1184 TV Amstelveen 020/4720777 mark@natuurbeleven.nl Opdrachtgever:

Nadere informatie

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 5)

HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 5) HET HERKENNEN VAN GROTE MEEUWEN (DEEL 5) Bram Rijksen In de voorgaande delen is ingegaan op specifieke leeftijdskenmerken en het verschijnsel rui bij grote meeuwen. In het derde en vierde deel is aangegeven

Nadere informatie

Birdwatching: hoofdstuk 1/3 evaluatie van de beheersmaatregelen

Birdwatching: hoofdstuk 1/3 evaluatie van de beheersmaatregelen Birdwatching: hoofdstuk 1/3 evaluatie van de beheersmaatregelen Alle bij de NGF aangesloten clubs worden jaarlijks uitgenodigd deel te nemen aan een vogelteldag. De bedoeling is op dezelfde dag eind april

Nadere informatie

De Witgesterde blauwborst (Luscinia Svecica Cyanecula)

De Witgesterde blauwborst (Luscinia Svecica Cyanecula) De Witgesterde blauwborst (Luscinia Svecica Cyanecula) De Witgesterde Blauwborst Beknopte beschrijving De blauwborst is een vogel die voorkomt in Europa, Azië, west-alaska en noord Amerika. De man heeft

Nadere informatie

Stichting Natuur- en Vogelwacht Dordrecht Noorderelsweg 2 A, 3329 KH Dordrecht, tel.: 078-6.21.39.21, info@vogelwacht.eu, www.vogelwacht.

Stichting Natuur- en Vogelwacht Dordrecht Noorderelsweg 2 A, 3329 KH Dordrecht, tel.: 078-6.21.39.21, info@vogelwacht.eu, www.vogelwacht. Stichting Natuur- en Vogelwacht Dordrecht Noorderelsweg 2 A, 3329 KH Dordrecht, tel.: 078-6.21.39.21, info@vogelwacht.eu, www.vogelwacht.eu Stadsvogelnieuwsbrief Dordrecht nummer 1 IJsvogel Foto: Hans

Nadere informatie

Ekster Herkennen Voedsel Nest Leuke ekster weetjes

Ekster Herkennen Voedsel Nest Leuke ekster weetjes Ekster Eksters zijn grote, zwart-witte vogels met een lange staart. Hij is ongeveer 45 cm groot. Als je goed kijkt, zie je een glans over de veren. Hierdoor lijkt het net of ze verschillende kleuren hebben.

Nadere informatie

Introductie. Mussen Huismus Inventarisatie. Pauze. Zwaluwen Gierzwaluw Inventarisatie. Soort. Mussen. Ringmus

Introductie. Mussen Huismus Inventarisatie. Pauze. Zwaluwen Gierzwaluw Inventarisatie. Soort. Mussen. Ringmus sen en gierzwaluwen Herkenning en Inventarisatie Avondprogramma Mussen Inventarisatie Pauze Inventarisatie April 2013 R. Schols Carola van den Tempel Soorten Aanleiding; Stevig fundament voornatuurbeleid

Nadere informatie

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo

Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Bosmuseum Gerhagen Zavelberg 10 3980 Tessenderlo Tel: 013 / 67.38.44 GERHAGEN E-mail: bosmuseum@skynet.be Website: wet.gerhagen.be Havik Samengesteld door Willy Vanwesemael WERKBLADEN Lager Onderwijs Derde

Nadere informatie