Kyoto: multilinguale terminologie op basis van Wordnets

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Kyoto: multilinguale terminologie op basis van Wordnets"

Transcriptie

1 Kyoto:multilingualeterminologieopbasisvan Wordnets RoxaneSegers 1,WauterBosma 2,PiekVossen 2 1FaculteitExacteWetenschappen,VrijeUniversiteitAmsterdam 2FaculteitderLetteren,VrijeUniversiteitAmsterdam Samenvatting HetKyotoprojectontwikkelteenplatformwaarmeedomeinexpertsuitverschillende taalgebiedenhunkennisenterminologiekunnendelenenspecificeren.omdeuitwisselingvan cultuurspecifiekekennismogelijktemaken,iserinhetprojecteensysteemontworpenwaarmee domeinexpertsvoorverschillendetalendomeinwordnetskunnenmaken.dezedomeinwordnets zijnaanelkaarverbondendoordetermenindezewordnetstekoppelenaanééngedeeldeen taalonafhankelijkeontologie.dedomeinwordnetsendeontologiewordenvervolgensgebruikt omnaarspecifiekeinformatieintekstentezoekenwaarbijdegebruikerdekeuzeheeftom vergelijkbaregegevenstevindeninverschillendetalen.hetkyotoprojectrichtzichophet mileudomeinenontwikkelthetplatformvoorhetengels,nederlands,spaans,baskisch,italiaans, JapansenChinees. 1.Inleiding HetdoelvanhetKyotoproject 1 ( )isomeenonlineengebruiksvriendelijk platformteontwikkelendatdoordomeinexpertsuitverschillendetaalgebiedenkan wordengebruiktvoorhetorganiserenendelenvanvakkennis,gebaseerdopdetermen diebinnenhetdomeineenbelangrijkerolspelen.hetplatformbiedtdaarnaasttoegang totuitgebreidetekstcollectiesdiesemantischdoorzochtkunnenworden;datbetekent daternietalleenopeentermgezochtkanworden,maarookopspecifiekerelaties tussentermen,bijvoorbeeldtussenbeheersmaatregel,grotegrazersenafschot. AchterdetermorganisatieenzoekfunctionaliteitenvanhetKyotoplatformgaateen omvangrijkearchitectuurschuilwaarintweecomponenteneencentralerolspelen.de eerstecomponentindearchitectuurzijndedomeinwordnetsdievoorzeventalen wordenontwikkeld.eenwordnetiseensemantischlexiconwaarbijwoordendie hetzelfdeconceptuitdrukkeneensynsetvormen.dezesynsetszijnvervolgensaan elkaarverbondendoorverschillendesemantischerelatieswaarvandehiërarchischeis a relatiedebelangrijksteis.desynset{vis}bijvoorbeeld,heefteenis aof hyperoniemrelatietot{organisme}eneenheeft deel relatietot{kieuw}.ineen domeinwordnetwordtvolgensdezelfdeprincipesdeterminologievaneenbepaald vakgebiedbeschreven.hetdomeinwordnetstaatnietopzichzelf,maarwordtalseen extensieverbondenmethetgeneriekewordnetvandedesbetreffendetaal.daardoor profiteerthetdomeinwordnetvanalleconceptendieinhetgeneriekewordnetal beschrevenzijn. EentweedebelangrijkecomponentuitdeKyoto architectuurisdeontologie.een ontologieisteomschrijvenalseenformeleentaalonafhankelijkespecificatievan conceptenineenbepaalddomein(studer,1998).ookeenontologieishiërarchisch gemodelleerd,maaronderscheidtzichvaneenwordnetdoordatdeorganisatievande conceptenlosstaatvanofenhoezeineentaalwordengelexicaliseerd.ineen 1 KYOTO (acroniem van Knowledge Yielding Ontologies for Transition-based Organisation) is een Europees- Aziatisch project gefinancierd door de EU onder projectnummer in het 7 de Framework in the area of Digital Libraries: FP7-ICT , Objective ICT : Intelligent Content and Semantics. Zie ook: voor meer informatie en de laatste demo s.

2 (domein)wordnetwordensynsetsgeorganiseerdzoalszeineentaalworden geconceptualiseerd;hetengelseofchinesewordnetheeftdaardooreenandere organisatievandesynsetsdanhetnederlandsewordnet.eenvoorbeeldvaneen verschillendeorganisatievansynsetsinhetengelseennederlandsewordnetishet Engelsecontainerwaarsynsetsonderhangenalsspoon,envelopeenrefrigirator.Inhet NederlandsbestaatgeenequivalentvanhetEngelsecontainerwaardoorlepel,envelop enkoelkastinhetnederlandsewordnetgeensemantischegroepvormen,maarelkop verschillendeplaatsenindehiërarchiestaan.ineenontologiedaarentegenkunnen conceptueleonderscheidingenenovereenkomstenexplicietentaalonafhankelijk wordengemodelleerd.doordesynsetsuitdeverschillende(domein)wordnetsniet rechtstreeksaanelkaarmaarviaeenonafhankelijkeontologiemetelkaarteverbinden, ontstaatereennetwerkmetexplicieteenformelerelatieswaarinprecieskanworden uitgedrukthoeeensynsetmeteenconceptuitdeontologieenmetsynsetsinandere domeinwordnetsverbondenis. DearchitectuurvanhetKyotoplatformisontwikkelddoortechnicientaalkundigen maarwordtingebruikgenomendoordomeinspecialisten.datbetekentdat domeinspecialistenookzelfhunterminologiebeschrijven.indevisievanhet Kyotoprojectzijndegebruikersvanhetplatformexpertsinhuneigenvakterminologie maarontbreekthethenaandemiddelenomdezezelftebeschrijvenenteonderhouden. HetKyotoplatformbiedtdearchitectuurendehulpmiddelenwaarmeevakexpertshun terminologiezelfkunnenbeschrijven.omditprocestefaciliteren,zijnerdiverse ondersteunendecomponenteninhetplatformopgenomenzoalseenontologie, geëxtraheerdetermlijstenvoorhetvormenvandedomeinwordnets,eneen editomgevingwaarindetermenkunnenwordengeorganiseerdenbeschreven. Degebruikersvanhetplatformbeschrijvenhunterminologiemeteenspecifiekdoel, namelijkhetdelenvaninformatieenhetsemantischdoorzoekenvanvaktekstenop relevanteinformatie.voorelketermdieeenvakspecialisttoevoegtaanhet domeinwordnet,geldtdatermeteennaarspecifiekeinformatieronddezetermgezocht kanworden.indiezinwordtdegebruikermeteenvoorzijninspanningbeloonddoordat hijdirectbeterezoekresultatenterugkrijgt. Ditartikelisverderalsvolgtgeorganiseerd:inparagraaftweebeschrijvenweaande handvanvoorbeeldenuithetmilieudomeinhetbelangvaneenintelligentzoeksysteem datkanzoekenopbetekenisenrelaties.inparagraafdriepresenterenwedealgemene architectuurvanhetkyotoplatformeninparagraafvierenvijfgaanweinop respectievelijkdriecomponentenvandearchitectuur,tewetendetermextractie,de domeinwordnetsendecentraleontologie.inparagraafzesbeschrijvenwedemanier waaropinkyotosemantischkanwordengezocht.inparagraafachtbesluitenwemet enigealgemeneopmerkingenoverdestatusvandekyotoprojecten architectuur. 2.Multilingualeterminologieensemantischzoeken Dedagelijksepraktijkvanexpertsinhetmilieudomeinbestaatuithetverzamelenvan gegevensenhetschrijvenvanbeleids enaanbevelingsrapporten.informatiekomt steedsvakerbeschikbaarviagedigitaliseerdetekstdocumenten,maarombijvoorbeeld complexevragenrondomdebiodiversiteitineenbepaalderegiotebeantwoorden,zijn talvangegevensnodigdieuitverschillendedocumentenmoetenwordenbetrokken. Domeinexpertswordendaardoorgeconfronteerdmethetbekendeprobleemdat gegevensmetdebeschikbarezoeksystemenmoeilijktevindenzijn.eeninventarisvan demanierwaaropdedomeinexpertsaangeventewillenzoeken,maaktduidelijkwaar demeestesystemennietinkunnenvoorzien. BetekenisgerichtzoekenDemeestebeschikbarezoeksystemenzoekenopvormen nietopdebetekenisvandeopgegevenzoektermen.wiebijvoorbeeldbinneneen

3 tekstcollectieofophetinternetopzoekgaatnaarinformatieoverdepopulatiewilde eendeninnederland,krijgtalleenresultatenterugwaarindezezoekwoorden voorkomen.relevantedocumentenwaarinwordtgesprokenoverwintertalingenen Gelderland,wordenalleengevondenalsdeopgegevenzoekwoordenindecontextstaan. Overhetalgemeenbeschikkenzoeksystemennietoverdekennisdateenwintertaling eensoorteendis,waardoorrelevanteinformatienietoftoevalligwordtgevonden.een zoeksysteemdatnietzoektopvormmaaropbetekenis,kandezeinformatiewélvinden. RelationeelzoekenEenanderproblematischaspectisdatderelatietussende zoektermennietkanwordengespecificeerdindezoekopdrachtwaardoorde zoekresultatenveelirrelevantegegevensopleveren.wieinformatiezoektoverziektes diebedreigendzijnvoorvleermuizen,kandezespecifiekerelatietussendetermenniet opgeven.hetzoekresultaatgeefttekstenterugwaardezetermeninvoorkomen,maar eengrootgedeeltezalgaanoverbedreigendeziektesdievleermuizenopmensen kunnenoverbrengen. VolledigeindexeringEenderdeprobleemisdatveelzoeksystemenwebpagina sen documentennietvolledigindexeren.eenzoekmachinealsgooglegebruiktslechtseen deelvandewebsiteendedaarbeschikbaredocumentenvoorzijnzoekindex.watniet wordtgeïndexeerdkanooknietwordengevonden.daarbijzijndezoekresultaten gerangschiktophetaantalin enuitgaandelinksvaneenwebpagina.opdiemanierkan eendocumentzonderlinksmaarmetrelevanteinformatieopeenpositieindelijst zoekresultatenbelandenwaarniemandmeerkijkt.meteenplatformalskyotokunnen gebruikersallebelangrijkeenrelevantedocumentatieuploadenendezewordtook volledigdoorhetzoeksysteemverwerkt.zoekresultatenwordenvervolgensgeordend opinhoudelijkerelevantieennietoppopulariteit. MultilingualiteitZoeksystemenhebbenbeperktemogelijkhedentotmultilinguaal zoeken.juistditmultilingualeaspectisvoormilieukundigenvangrootbelangomdathet domeininternationaalgeoriënteerdis;beschermingsmaatregelendieinspanje succesvolzijngebleken,kunnenookopgelijksoortigesituatiesinnederlandworden toegepast.daarnaasthoudteenecosysteemnietopbijdelandsgrens,waardoor samenwerkingenhetuitwisselenvaninformatietussenverschillendelanden onontbeerlijkzijnvoormilieuorganisaties.ominanderstaligedocumententekunnen zoeken,moeteendomeinexpertzijnterminologiewelkunnenvertalennaardecorrecte termindedoeltaal.opdatpuntontstaanalsnelproblemenomdateendeelvande termeninhetmilieudomeinzeertaal encultuurspecifiekis.zoheefthetnederlands eenuitgebreideterminologievoorwaterbeheersingzoalsinlaag,wielenkwelwaterdie nietofmoeilijkvertaalbaarzijnomdathetconceptwaardetermnaarverwijstinandere taalnietbekendis.daarnaastkaneenbepaaldconceptwelbekendzijn,maariserineen anderetaalsprakevanbetekenisspecialisatieof generalisatiebijdelexicalisatevanhet concept.zogebruikthetengelsdetermhostvoorzoweldierenalsplantendieals gastheerkunnendienenvooreenanderesoort.inhetnederlandswordtgastheer doorgaansexclusiefvoordierengebruiktenbestaatdetermwaardplantspecifiekvoor plantendiealsgastheeroptreden. DomeinkennisTermenzijndedragersvanvakkennisbinneneendomeinenspelen ookvoormilieuorganisatieseenbelangrijkerolbijhetzoekennaarinformatie.een complicerendefactorhierbijisdatmilieuterminologieveelwoordenuitdealgemene taalbevatwaareendomeinspecifiekerolaanwordttoegekend.zowordensnelwegen gezienalseenmigratieobstructievoorbepaaldediersoortenenfungerenwolvenonder anderealsbiodiversiteitsindicator.indebestaandezoeksystemenishetmogelijkomte zoekennaarbiodiversiteitsindicatoren,maarnietnaarwieofwatdezerolkanvervullen. Eenzoeksysteemdatopbetekenisenrelatieskanzoeken,heeftdaaromook domeinspecifiekekennisnodigomdezerelatietekunnenleggen. Kyotoprojectbiedteenplatformwaarmeedomeinexpertsdocumentenenterminologie kunnenonderbrengentenbehoevevaneenzoeksysteemwaarmeemultilinguaalenop

4 domeinspecifiekebetekeniskanwordengezocht.omdatmogelijktemaken,iseen uitgebreidearchitectuurontworpendieindevolgendeparagrafenverderwordt toegelicht. 3.DearchitectuurvanhetKyotoplatform DearchitectuurvanhetKyotoplatformwordtindezeparagraafstapsgewijsuitgelegd aandehandvanfiguur1datdeverschillendecomponentenvanhetplatformtoontin hunonderlingverband.hetgrootstegedeeltevankyotoarchitectuurdraaitoverigensop deachtergrondenblijftgeheelonzichtbaarvoordeeindgebruikerdiedaardoorzomin mogelijkgeconfronteerdwordtmetdetechnischeonderdelenvanhetplatform. Fig.1:ArchitectuurvanhetKyotoplatform 1.)Dedocumentenwordendoordegebruikersaangeleverd.Voordeinvullingvanhet KyotoplatformvoorhetmilieudomeinhebbendeorganisatiesWWFenECNC documentcollectieaangelegdinzevenverschillendetalen.dezedocumentcollectieis nietstatisch,maarkanopiedermomentdoordegebruikerverderwordenaangevuld. 2.)HetKyotosysteemverwerktdetekstendiezijnaangeleverdinPDFenHTMLtothet KyotoAnnotationFormat(KAF)(Bosma,2009),eenverdereuitwerkingvanhetLAF formaat(ide,2003)datgeschiktisgemaaktvoordiepeentaalonafhankelijke syntactischeensemantischetekstannotatie.aanhetbeginvandecycluswordende tekstenindeverschillendetalensyntactischontleed;voordenederlandseteksten wordtdaarvoordealpinoparser(bouma,2000)gebruikt.onafhankelijkvandetaalen degebruikteparserwordendewoordsoort,demultiwordsendedependentiesop dezelfdewijzeindetekstengecodeerd.nahetontledengaandetekstendooreen taalonafhankelijkewordsensedisambiguation(wsd)module(agirre,2009;agirre, 2010),dievooralleverba,substantivaenadjectivadebetekenisvoorspeltopbasisvan synsetsuithetgeneriekewordnet.bijiederevolgendestapindekyotocycluswordener meerannotatielagenaandetekstentoegevoegd.

5 3.)Degeannoteerdetekstenwordengebruiktvoordetermextractie.Omdatalleteksten nahetontledenopdezelfdewijzezijngestructureerdengecodeerd,ishetmogelijkom determextractietaalonafhankelijktehouden.hetdoelvandetermextractorisomalle relevantetermenvoorhetdomeinuitdetekstentehalenendezepertaalinkleine hiërarchieënopteslaan.omdatdetekstennogvóórdeextractiedooreenwsd module gaan,ishetmogelijkomeendeelvandetermhiërarchieënmeteentekoppelenaaneen albestaandesynsetinhetgeneriekewordnetvandedesbetreffendetaal.hierdoorstaan deuiteindelijkedomeinwordnetsdiemetdezetermhiërarchieënwordengeconstrueerd, inverbindingmetdegeneriekewordnetsenprofiterenzovanallekennisdiedaarreeds aanwezigis. 4.)Degeëxtraheerdetermhiërarchieënwordensamenmetreedsbestaande domeinspecifiekethesaurialsdespecies aandeeindgebruikergepresenteerdin eenspecialeeditomgeving,dewikyoto(ronzano,2010).indezeapplicatiekunnende gebruikersdeverzameldetermenverderorganiserenenonderhouden.indewikyoto vindtookdekoppelingplaatsvandetermenaandeontologie.dekyotoontologie bestaatuiteenalgemeenendomeinspecifiekgedeelteenisinsamenspraakmet domeinexpertsontwikkeld.hetkoppelenvansynsetsaaneenontologieisdoorgaans werkvoorspecialisten;indewikyotoeditomgevingwordthetkiezenvanhetjuiste conceptindeontologievolledigbegeleiddooreenaantalsimpeleja/nee vragente stellenaandedomeinexperts.opbasisvandezeantwoordenkanhetsysteem automatischdejuistekoppelingenrelatiesgenereren(segers,2010). 5.)Alletoegevoegdeinformatieronddetermendiedoordeeindgebruikerszijn georganiseerdengekoppeldaandeontologie,wordtdoorhetsysteemmeteenverwerkt indeannotatiesvandeoorspronkelijketeksten.indetekstannotatiewordtzonodigde betekenisgecorrigeerdvaneenterm;eenwieldateerstdoordewsd moduleverkeerd washerkendals voorwerpdatomeenasdraait methetontologischelabelartefact, staatnucorrectgenoteerdals klein,diepmeertjebijeendijk enhetontologischelabel Body_Of_Water. DeKnowledgeYieldingRobot(Kybot),kannuopbasisvanzoekprofielenalleinformatie uitdeteksthalendieaandezoekcriteriavoldoet.dezoekprofielenbestaanuit conceptuelerelatiesdiewordenuitgedruktineencombinatievanontologischeen morfo syntactischerelaties.eenzoekprofielgebruiktdaarbijdeontologischerelaties dievooriederetermindeverwerktetekstenzijnopgeslagen.hierdoorishetmogelijk omtezoekenopbetekenis;eenpatroonals[process]+[bird,patient]+[location]gaat indetekstenopzoeknaar: a.)termendieviahetdomeinwordnetzijngelinktaanhetconceptvogelindeontologie, bijvoorbeeldvogel,eend,trekvogelenbroeder; b.)processendievolgensdeontologieeenrelatiehebbenmettermendiehetconcept Vogeluitdrukken,waarbijdevogeldepatienskanzijnvanhetproces,bijvoorbeeld uitsterven,predatie,vervuiling; c.)alletermendievolgensdeontologiehetconceptlocatieuitdrukken,bijvoorbeeld Noordzeekust,wiel,beschermdgebied. d.)waarbijalletermendieaandezevoorwaardenvoldoeninelkaarsnabijheidstaan.de Kybotisdaarbijnietgebondenaandevoorwaardedatdetermenbinnenéénzinmoeten voorkomen. Degebruikershoevendezezoekprofielennietzelftemakenmaarkunneneenkort fragmentuiteendocumentselecterendathetsoortinformatiebevatwaarzenaarop zoekzijn.doorallemorfo syntactischeenontologischeinformatiedieinde tekstannotatieisopgeslagen,kanhetzoekprofieldanautomatischgegenereerdworden. 6.)Alleinformatiedieopbasisvaneenzoekprofielisgegenereerd,wordtopgeslagenin eenfactindexdatabase. 2 zie:

6 7.)Gebruikerskunnendezedatabaseraadplegenomsnelinformatietevindenover bepaaldeonderwerpenendirecteenlinkvolgennaardeoriginelevindplaatsvande informatie. IndevolgendeparagrafenwordendriecomponentenvanhetKyotosysteemuitvoeriger besproken:determextractie,dedomeinwordnetsendecentraleontologie. 4.Termextractie Traditioneelishetdoelvantermextractieomopbasisvaneendomeincorpuseenlijst mettermentevindendiespecifiekzijnvoorhetdomein.vervolgenskanernogmeer informatieoverdetermenwordenverzameld,zoalsderelatiestussendetermen.deze werkwijzeimpliceertechterdatertermenwordengenegeerdomdatzeniet domeinspecifiekzijn,terwijlzewéleenrolspeleninhetlexicaliserenvandomeinkennis. InKyotoiservoorgekozenomdenotiedomeinspecifiektevervangenvoor domeinrelevant.zoiseenwindturbineparknietdomeinspecifiekmaarwelrelevantvoor hetdomeinomdateenwindturbineparkeenverstorendeffectkanhebbenopde vogeltrek.dooreersttefocussenopdomeinrelevantetermenkaneenzocompleet mogelijkbeeldwordengecreëerdvanhetdomein.daarbijwordteendeelvande betekenisvaneentermgedefinieerddoorderelatiesdieeentermheeftmetandere termen.hetvindenvandezerelatiesisvoordetermextractiebinnenhetkyotoproject daaromminstenszobelangrijkalshettoekennenvandomeinrelevantiescores.zodra duidelijkiswatderelatieszijntussendetermen,ishetookmakkelijkeromdetermente voorzienvaneenrelevantiescore.nahettoekennenvanderelevantiescorekande omvangvandetermhiërarchieëndesgewenstwordengereduceerddoorhetbepalen vaneenthresholddiedetermenmetdelaagstescoreseruitfiltert. InKyotowordenverschillendeenniet taalspecifiekemethodenvoortermextractie gebruikt.hetinnoverendeelementhierbijisdatdeverschillendemethodenserieel wordentoegepastwaarbijderesultatenvanéénmethodewordendoorgegevenaande volgendeextractiemethode.opdezemanierblijkthetmogelijkomtermenenrelatieste vindendieopbasisvanéénmethodealleennietgevondenhaddenkunnenworden. Voorhetprocesvantermextractiebegint,zijndebronteksteneerstgetokeniseerd,zijn labelsvoorwoordsoorttoegekend,enzijndetekstenontleedopzinsniveauenvoorzien vanbetekenislabelsopwoordniveau.detoegekendebetekenissenbestaanuit identificatienummersdieverwijzennaareenofmeerderemogelijkebetekenisseninde algemenewordnets.dewsd modulediehierinvoorziet,zoektiederlemmaindetekst opinwordnetenbepaaltaandehandvanlemma sindedirecteomgevingdeafstand tussendebijbehorendesynsetsinhetwordnet.hoedichtertweepotentiële betekeniskandidatenbijelkaarstaan,destewaarschijnlijkerishetdatditinderdaadde juistebetekenissenzijnindetekst.deafstandtussendesynsets{beer}(zoogdier)en {reproductie}(voortplanting),isbijvoorbeeldkorterdandietussen{beer}(werktuig)en {reproductie}(kopie).aldezeinformatiewordtopgeslageninkyotoannotatieformaat envormthetstartpuntvandetaalonafhankelijketermextractie. Determextractieisonderverdeeldinzesopeenvolgendestappen: 1.Extractievanallekandidaattermen; 2.Morfo syntactischeanalysevoorhetvindenvanhiërarchischerelaties; 3.Patroongebaseerdeanalysevoorhetvindenvanhiërarchischeendeel/heelrelaties; 4.Distributionelestatistiekvoorhetvindenvanandere,nietvooraf gespecificeerderelaties 5.Bepalenvandedomeinrelevantiedoorhetafwegenvandegevondenrelaties tegendefrequentievaneentermbinnendedocumentcollectie;

7 6.Onderlingealignmentvanalletermhiërarchieënindezevenverschillende talenvoorhetvindenvannieuwepotentiëletermenenrelaties. Dezezesonderdelenvanhetextractieproceswordenindevolgendesubparagrafen verdertoegelicht. 4.1Extractievankandidaat termen Tweeessentiëlekenmerkenvanpotentiëletermenzijndateentermnaareenspecifiek conceptverwijstendatersyntactischerestrictieszijndiebepalenofeenwoordgroep welofnieteentermkandidaatkanvormen.destrategieisomineersteinstantiealle lemma senwoordgroepenteextraherendievoldoenaandesyntactische restrictiecriteria.zowordeninkyotoalleenverba,substantivaenadjectiva geëxtraheerdenmogenwoordgroepenmeteensubstantiefalshoofdbijvoorbeeldniet beginnenmeteenprepositieofeenconjunctie.hetresultaatvandezeeerstefasevan extractieiseenextensieveenplattelijstvantermendienietallemaaldomeinrelevant zullenzijn.dehogerecallgarandeertechterdatalletermendiebelangrijkzouden kunnenzijnvoorhetdomeinindelijstwordenopgenomen. Zowellemma salswoordgroepenwordengeselecteerdalstermkandidaat.delemma s wordenpergrammaticalecategorietoegevoegdaandelijstkandidaattermenenkrijgen eenverwijzingnaardevindplaatsvandezetermindedocumentcollectie.bijde multiwordunitswordtgrofwegdezelfdeproceduregevolgd,metditverschildatde unitsnupersyntactischecategorievandegroepwordeningedeeld.daarbijwordter eenextranormalisatietoegepastophethoofdvandemultiwordunitzodatagricultural policieswordtveranderdinagriculturalpolicy,maardatmigratingspeciesenmigrated specieswelalstweeverschillendetermkandidatenbehoudenblijven. 4.2Morfo syntactischeanalyse Termenhebbenvaakdevormvanmultiwordunitsensamenstellingenendeze structuurwordtinkyotogebruiktvoorhetafleidenvanhiërarchischerelatiestussende termen.vooriederemultiwordunitensamenstellingwordtgezochtnaardelangste eenheiddienogvoldoetaandesyntactischecriteriaomeentermtezijn.alser kandidaattermenzijndieminderelementenhebbendandeomvangrijksteeenheid,dan wordtdiegezienalseenminderspecifieketerm;tropicalterrestialspecieswordt opgeslagenalseenspecifiekeretermdanterrestialspeciesenspecies.dezelfdemethode istoegepastvoortalendiesamenstellingenkennen;aardwarmteisdaneenspecifiekere termdanwarmte.determenwarmteenspeciesvormenelkdetopvaneenkleine hiërarchieenzijngekoppeldaandesynsets{warmte}en{species}inhetalgemene EngelseenNederlandsewordnet. 4.3Patroongebaseerdeanalyse Demorfo syntactischeanalyseisgeschiktvoorhetvindenvaneendeelvande hiërarchischerelaties;doorhettoepassenvanpatroongebaseerdeanalyseishet mogelijkomextrahiërarchischeenmeronymierelatiestussendetermentevinden. Alsstartpuntvoordepatroongebaseerdeanalysewordenalletekstenuitde documentcollectiegebruikt.vervolgenswordtvooriederlemmauitdetekstbekekenof dezeisgekoppeldaanhetgeneriekewordnet.alshetdaaropvolgendelemmaindetekst ookeenkoppelingheeft,wordtbekekenofdezetweelemma seenalbestaande meronymieofis arelatiehebbeninwordnet.alsdatzois,wordtdeteksttussende lemma sopgeslagenalseenpotentieelpatroonvoordierelatie.opdiemanierzijn patronengevondendiekunnenwordengebruiktvoorhetvindenvanrelatiestussen nieuwetermen.eenfrequentpatroonvooreenhiërarchischerelatieals XzoalsY (vogelszoalseenden)kandanwordengebruiktomeenrelatietevindentussentwee termendienietinhetalgemenewordnetstaan:groenedakenzoalsgrasdaken. 4.4Distributionelestatistiek

8 Eenvolgendemanieromextrarelatiestussendetermentevinden,ishettoepassenvan distributionelestatistiek.deaannamevandezemethodeisdattermendieinelkaars contextstaan,opdeeenofanderewijzeaanelkaarzijngerelateerd.ditkaneenlineaire contextzijn(woordendiedirectronddetermstaan)eneensyntactischecontext;als martersenwildekattenvaakhetsubjectzijnvanpredatie,danisdateenindicatiedat dezetermengerelateerdzijn.vaakzijndezetermenco hyponiemenvanelkaar,dat betekentdatbeidetermeneenis arelatiehebbennaardezelfdeminderspecifieketerm indehiërarchie.destatistischemethodedievoordedistributievandetermenwordt gebruiktisdemutualinformationscore(hindle,1990),waarmeekanwordenberekend hoevaaktermeninelkaarscontextvoorkomeninverhoudingtothoevaakzelosvan elkaarvoorkomen.dezescoregeeftinformatieoverwelketermensterkaanelkaarzijn gerelateerdenwordtgebruiktommogelijkesynoniemenenco hyponiemenvoorde termentevinden.zie(bosma,2010)voordeformulesdiehiervoorwordengebruikt. 3.5Domeinrelevantie Naderelatieentermextractie,wordenalletermenvoorzienvaneenrelevantiescore. Eentermdiehoogineentermhiërarchiestaatenfrequentvoorkomtbinnende documentcollectie,krijgtdaarbijeenhogerelevantiescore.termendielaaginde hiërarchiestaan,maarweleengrotefrequentiehebben,scorenhogerdantermenmet eenvergelijkbarepositieeneenlagefrequentie.termendienietinhiërarchiestaan krijgeneenaangepastescoregebaseerdopalleenhunfrequentieinde documentcollectie.zie(bosma,2010)voordeformulesdiezijngebruiktvoorhet berekenenvandedomeinrelevantie. 3.6Alignmentmettermhiërarchieëninanderetalen DetermextractieinKyotowordttoegepastvoorzevenverschillendetalenop vergelijkbaredocumentcollecties.datopentperspectievenomdetermhiërarchieën voordeverschillendetalenaanelkaartekoppelenomzodetermstatusvande vergelijkbaretermentebevestigenenomtedetecterendatbepaaldetermstructurenin éénvandetalenontbreken.alletermendiedoordetermextractorzijngevonden, hebbeneendirecteofindirecterelatiemeteensynsetuithetalgemenewordnet.de wordnetsindeverschillendetalenzijnweeropsynsetniveaugekoppeldaanhetengelse wordnet.denederlandseterminvasievediersoortenhetspaanseespecieinvasora kunnenbijvoorbeeldaanelkaarwordengerelateerddoordathunhyperoniemdiersoort enespecieuitdegeneriekewordnetsbeideeenequivalentierelatiehebbenmethet Engelsespecies.VervolgensblijktdaterindeNederlandsetermstructuurooknogde termenexotischeinvasievediersoortenacquatischeinvasievediersoortbevat,endatook determstructureninanderetalenverdereonderverdelingenhebben.alsertermen ontbreken,kanhetzijndatdeconceptenwaardetermennaarverwijzenvooreen anderetaalnietbestaan,ofweldatdezetermentoevallignietbinnendetekstcollectie gevondenkunnenworden.indatgevalkanhetsysteembijdespaansetermespecie invasoraaangevendatermogelijkspecifiekeretermenbestaan. DeKyototermextractorisgeïmplementeerdinverschillendemodulesdie gebruiksvriendelijkopelkaaraansluitenenonderdeelzijnvaneengrotereketenvoor taal entekstverwerking(pipet) 3.Binnenditsysteemkunnen(externe)modulesen toolsdieinverschillendeprogrammeertalenzijngeschrevenmetelkaarsamenwerken. Voormeertechnischedetailsverwijzenwenaar(Bosma,2010b)endePipeTwebsite: (http://pipet.sf.net). 3

9 4.Ontologie EenvandebelangrijkstecomponentenvanhetKyotoplatformisdecentraleontologie diedebetekenisvandetermenindedomeinwordnetsverankert.eenontologieiseen formelespecificatievanbelangrijkeconceptenineendomeinenheeftdoorgaanseen hiërarchischestructuur:demeestabstracteconceptenstaanindetoplaagennaarmate mendehiërarchieaflooptwordendeconceptenconcreterenspecifieker. Ontologieënbestaaninallerleivormenenmatenenkunnenvariërenvanvrijkleinen domeinspecifiek(plantontology 4,FOAF 5 )totmiddelgroteontologieëndiealleeneen niet domeinspecifiekeenabstractetoplaagbeschrijven(dolce 6 )enomvangrijkeen algemeneontologieëndiezichrichtenopdetop enmiddenlaag(sumo 7,Cyc 8 ).Daarbij kunnenontologieënmeerofminderformeelzijnopgesteld;hoeexplicieterde semantiekvandeconceptenwordtbeschrevenindevormvanaxioma senrestricties, hoeformelerdeontologieis. Ontologieënwordenveelgebruiktomhetuitwisselenenverbindenvanheterogene gegevenstevergemakkelijken.alseenmuseumzijndigitalecollectiewilverbindenmet dievaneenanderinstituut,kaneendomeinontologiealsdecidoc CRM 9 worden gebruiktomdemetadatavanbeidecollectiesopelkaaraftestemmenencorrectmet elkaarteverbinden.daarbijisineenontologiegemodelleerdhoeconceptenalsschilder, KunstwerkenAfmetingmetelkaarzijngerelateerdwaardoorduidelijkwordtdat AfmetingbinnenditdomeinalleenkanwordengebruiktvooreenKunstwerkenniet vooreenkunstenaar.inkyotowordtdeontologiegebruiktomdebetekenisvan domeinsynsetsuitverschillendetalenteverankeren,enookindezetoepassingmaakt dathetuitwisselenendelenvanterminologieeninformatiegemakkelijker. Hetisbelangrijkomtebenadrukkendateenontologieuitconceptenbestaat.Doorgaans wordenerwoordenalsprocesofartefactgebruiktvoordeconcepten,maardeze moetengezienwordenalslabelswaardoorhetvoormensenmakkelijkeristebegrijpen waterstaat.computerswerkenopbasisvandeaxioma senrestrictiesineenontologie. IndiezinkunnendelabelsProcesenArtefactevengoedwordenvervangendoorcijfers; aandebetekenisvandeconceptenzaldatnietsveranderen.metdeaxioma sen restrictieskaneencomputervervolgensverschillendeeleganteredeneringenuitvoeren waarbijdeductieenhetoverervenvaneigenschappenvoorhetkyoto projecthet belangrijkstzijn: Deductie: Als[Wintertaling]eensubklasse(=specifiekerconcept)isvan[Eend],en[Eend] iseensubklassevan[vogel],danis[wintertaling]ookeen[vogel]. Top downoverervenvaneigenschappen: Alseen[Vogel]deeigenschap heeftveren heeft,en[eend]iseensubklassevan [Vogel],danheefteen[Eend]ookdeeigenschap heeftveren. Maar: Als[Eend]deeigenschap kanvliegen heeft,en[vogel]iseensuperklasse (=minderspecifiekconcept)van[eend],danheeftvogelnietdeeigenschap kanvliegen. 4 zie: 5 zie: 6 zie: 7 zie: om online in deze ontologie te kunnen zoeken op basis van Engelse synsets die aan deze ontologie gekoppeld zijn. 8 zie: 9 zie:

10 Omdateigenschappenovererven,wordenzetoegevoegdaandatconceptindeontologie dathetmeestalgemeneconceptisdatdieeigenschapnogkanhebben.datheeftals voordeeldatjeeeneigenschapnietvooriedereklasseopnieuwhoefttedefiniëren.voor redeneersystemenheeftdatalsvoordeeldatzeminderinformatiehoeventeverwerken endaardoorsnellerzijn. IndecontextvanKyotoisditredenerenopbasisvaneenontologievanwezenlijkbelang omdateenzoeksysteemnuweetdatdewintertalingenuithetvoorbeeldinparagraaf1 eensoorteendenzijn.meteenontologieisdiekennisformeelvastteleggenenkan allerleiinformatieautomatischwordenafgeleid,bijvoorbeelddateenwintertalingveren heeftenkanvliegen. 4.1DeKyotoontologie DeKyotoontologieisopgebouwduitdrieverschillendelagenenteltintotaal1133 conceptenen332formelerelatiestussendezeconcepten.detoplaagisdemeest abstractelaagvandeontologieenisgebaseerdopdedolceontologie(masolo,2003). IndezelaagbevindenzichconceptenalsEntiteit,EigenschapenKwantiteit. DemiddenlaagisgevormduitdeBasisConcepten;ditzijnsynsetsuithetEngelse wordnetdiedemeestbelangrijkeknooppuntenendusconcepteninhetwordnet representeren(izquierdo,2007).demeestesynsetsineenwordnethebbenminimaal éénrelatienaareenanderesynset;sommigesynsetshebbenerechterbeduidendmeer. Doordeboomstructuurvanhetwordnetvanbovennaarbenedenaftelopen,kanper takvandeboomwordenberekendwelkesynsetszeerveelrelatieshebbenendaarmee alseenbelangrijkknooppuntfungerenindehiërarchie.dezesynsetszijnopgenomenin deniet domeinspecifiekemiddenlaagvandeontologieenvervolgensgekoppeldaande oorspronkelijkesynsetsinhetengelsewordnetenaanalleequivalentesynsetsinde anderealgemenewordnets.debelangrijksteknooppuntenindewordnetszijndaarmee algelijkvoorzienvaneenontologischlabel.debasisconceptenspeleneenbelangrijke rolindekoppelingvandomeinsynsetsaandecentraleontologie.(zieparagraaf4.3). Conceptenuitdezeniet domeinspecifiekemiddenlaagvandeontologiezijn bijvoorbeeldartefact,voedselenmeubelstuk. Dederdelaagvandeontologieisdomeinspecifiek;hierinstaanconceptendiedoorde milieukundigenzijngeselecteerdopdomeinrelevantieenbestaatuitconceptenals Biodiversiteit,Commerciële_VisserijenIrrigatie. DeKyotoontologieisbewustkleingehouden;zostaaterbijvoorbeeldslechtseenzeer kleineselectievandebijna2miljoenbekendedier enplantensoortenindeontologie. Eengoederedenomnietallesoortenoptenemenisvooralvanpraktischeaard:geen enkelredeneersysteemkanopditmomentmetzo ngroteontologieomgaan. Belangrijkernogisdathetooknietnodigisomallesoortenenhuneigenschappenin eenontologieoptenemenomdatdevakexpertszijngespecialiseerdinde wetenschappelijkekenmerkenvansoorten,endiekenmerkenzullentussenenculturen nietverschillen.soortenkennisisbovendienookniethetsoortinformatiewaarzijnaar opzoekgaaninhundocumentatie;belangrijkerishetvoorhenomtewetendater soortenzijndiebepaaldedingendoenofondergaanenwatdatbetekentvoorhet leefmilieu.omdievragentekunnenbeantwoorden,volstaateenkleinelaaginde ontologievandier enplantensoortenwaarinvrijalgemeneconceptenstaanbeschreven alseend,kikkerenmos.vanuithetwordnetkunnendandesgewenstallerleispecifieke eendensoortenalswintertalingaanhetconcepteendindeontologiewordengelinkt.zo kandanindetekstwordenteruggevondendateenwintertalingeeneendis,zonderdat hetconceptwintertalingindeontologiestaat. 4.2Domeinwordnets VoorallezeventaleninhetKyotoproject(Engels,Nederlands,Spaans,Baskisch, Italiaans,JapansenChinees)wordentermstructurengemaaktdiehetstartpuntvormen

Enquête huurdersportalen woningcorporaties. Marnix van Welie Arne Freriks 25 juni 2013

Enquête huurdersportalen woningcorporaties. Marnix van Welie Arne Freriks 25 juni 2013 Enquête huurdersportalen woningcorporaties Marnix van Welie Arne Freriks 25 juni 2013 Enquête huurdersportalen Veel woningcorporaties gaan investeren in een online huurdersportaal of zijn daar al mee bezig.

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten in detail

Onderzoeksresultaten in detail Resultaten onderzoek ICT-fitheid van ondernemers (december 2008) ICT is vaak Chinees voor ondernemers ICT ers en ondernemers spreken een andere taal. Dat blijkt uit een onderzoek van kenniscentrum KMO-IT

Nadere informatie

Beleid vaststellen t.a.v. handen wassen en gebruik handdoeken. Protocol vaststellen t.a.v. handen wassen en gebruik handdoeken

Beleid vaststellen t.a.v. handen wassen en gebruik handdoeken. Protocol vaststellen t.a.v. handen wassen en gebruik handdoeken Afgedrukt op: 31-5-2011 RI uitgevoerd voor werkvorm(en): BSO Leeftijdsgroepen: 4-8, 4-12, 8-12 Algemene kenmerken: Asbest (gezondheid) In de buitenruimte/ op de speelplaats staat een speeltoestel. In de

Nadere informatie

c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR

c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR c l e u r e n _ m e r k e n RUIMTELIJKE PLANNING EN ARCHITECTUUR - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

Nadere informatie

Europese Unie Bingo. Oorlog voorkomen. Brussel. De voorzitter van de Europese Commissie. De Europese Raad. De Europese Commissie

Europese Unie Bingo. Oorlog voorkomen. Brussel. De voorzitter van de Europese Commissie. De Europese Raad. De Europese Commissie 143043-1 ProDemos Binnenhof 2014_bingo 210 x 148 mm 26-03-14 16:43 Pagina 3 Brussel 12 Economie Ja 143043-1 ProDemos Binnenhof 2014_bingo 210 x 148 mm 26-03-14 16:43 Pagina 4 Brussel Ja Nee Economie 143043-1

Nadere informatie

Theorie:blz. 7 t/m 41 Toets 2001D nee ICT 1 ja Toets 2002D nee ICT 1 ja Toets 2003D nee ICT 1 ja Toets 2009E ja ICT 5 ja

Theorie:blz. 7 t/m 41 Toets 2001D nee ICT 1 ja Toets 2002D nee ICT 1 ja Toets 2003D nee ICT 1 ja Toets 2009E ja ICT 5 ja Vak : Beroepsgericht programma Elektrotechniek Periode 1 E0 Start module: Aan de slag bij de familie Dirks. Theorie:blz. 7 t/m 41 Toets 2001D nee ICT 1 ja Toets 2002D nee ICT 1 ja Toets 2003D nee ICT 1

Nadere informatie

ROHA handleiding OZIS ketenzorgkoppeling

ROHA handleiding OZIS ketenzorgkoppeling ROHA handleiding OZIS ketenzorgkoppeling Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 1. Wat is OZIS en hoe werkt het?... 3 1.1 Hoe werkt het bevragen van KIS naar HIS nu precies?... 3 1.2 Wat kan er

Nadere informatie

EDLnet: deelname van de Vlaamse gemeenschap

EDLnet: deelname van de Vlaamse gemeenschap EDLnet: deelname van de Vlaamse gemeenschap Mel Collier Hoofdbibliothecaris K.U.Leuven 10 december 2007 K. U. L E U V E N - Centrale Bibliotheek EDLnet Een thematisch netwerk binnen het econtentplus Programma

Nadere informatie

Sourcing & Technologie. Gerard Mulder, Commercieel directeur, mulder@textkernel.nl, 06-26064090

Sourcing & Technologie. Gerard Mulder, Commercieel directeur, mulder@textkernel.nl, 06-26064090 Sourcing & Technologie Gerard Mulder, Commercieel directeur, mulder@textkernel.nl, 06-26064090 Textkernel introductie Agenda Wat is sourcing? Hoe kan Textkernel technologie sourcing ondersteunen? Demo

Nadere informatie

Multi Gemeenten inrichting

Multi Gemeenten inrichting Multi Gemeenten inrichting Bij Beheren omgevingen worden de verschillende website en intranet omgevingen getoond, hierin kunnen wijzigingen worden aangebracht bij kenmerken en parameters Bij Multi gemeenten

Nadere informatie

DRIVING BUSINESS. Werkplaats orders genereren met Social Media

DRIVING BUSINESS. Werkplaats orders genereren met Social Media DRIVING BUSINESS. Werkplaats orders genereren met Social Media Michel van Roon E-mail: mvroon@automotiveretail.nl Twitter: @michelvanroon Facebook: facebook.com/automotiveretail 01 WAT IS ER GEBEURD? 02

Nadere informatie

WEBBASED SERVICES 2016 INTRODUCTIE & TOELICHTING OP ONLINE E-LEARNING & E-GAP ANALYSIS

WEBBASED SERVICES 2016 INTRODUCTIE & TOELICHTING OP ONLINE E-LEARNING & E-GAP ANALYSIS WEBBASED SERVICES 2016 INTRODUCTIE & TOELICHTING OP ONLINE E-LEARNING & E-GAP ANALYSIS PROJECT VOLLEDIG LEVERINGSPROGRAMMA IN RELATIE TOT ISO 9001 & ISO 14001 INFORMATIE, E-LEARNING, TRAINING, E-GAP ANALYSIS,

Nadere informatie

INTEGRATIE PLATFORM IN DE PRAKTIJK. G100 Marco Bakker Project Manager 27 September 2016 De Efteling - Kaatsheuvel

INTEGRATIE PLATFORM IN DE PRAKTIJK. G100 Marco Bakker Project Manager 27 September 2016 De Efteling - Kaatsheuvel INTEGRATIE PLATFORM IN DE PRAKTIJK G100 Marco Bakker Project Manager 27 September 2016 De Efteling - Kaatsheuvel 1 AGENDA Aanleiding Doelstelling Betrokkenen Voorwaarden Projectfasen Ervaringen 2 DE 10

Nadere informatie

ZA4884 Flash Eurobarometer 248 (Towards a safer use of the Internet for children in the EU a parents' perspective)

ZA4884 Flash Eurobarometer 248 (Towards a safer use of the Internet for children in the EU a parents' perspective) ZA4884 Flash Eurobarometer 248 (Towards a safer use of the Internet for children in the EU a parents' perspective) Country Specific Questionnaire Netherlands PARENTS OF CHILDREN BETWEEN 6 17 Q0. Hoeveel

Nadere informatie

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008

Jongeren ten opzichte van hun eerste job 15-09-2008 Jongeren ten opzichte van hun eerste job Samenvatting 15-09-2008 van de resultaten a Market Probe division Doelstelling van het onderzoek 2 3 Kennis over de jongeren ten aanzien van het einde van hun studies

Nadere informatie

Woordenboekencomponent van de Geïntegreerde Taalbank (GTB): het WNT en VMNW met andere databestanden geïntegreerd in 1 zoeksysteem demo gtb.inl.

Woordenboekencomponent van de Geïntegreerde Taalbank (GTB): het WNT en VMNW met andere databestanden geïntegreerd in 1 zoeksysteem demo gtb.inl. Woordenboekencomponent van de Geïntegreerde Taalbank (GTB): het WNT en VMNW met andere databestanden geïntegreerd in 1 zoeksysteem demo gtb.inl.nl: basiszoeken en uitgebreid zoeken links vanuit een artikel

Nadere informatie

ICT training centrum is een onderdeel van:

ICT training centrum is een onderdeel van: ICT is net als gas, licht en water eigenlijk een basisbehoefte geworden. Want valt de ICT uit in een organisatie, dan vallen in onze moderne wereld de werkzaamheden direct zo goed als stil. Het is daarom

Nadere informatie

Zelfcertificeringsvragen ZegelGezond

Zelfcertificeringsvragen ZegelGezond Zelfcertificeringsvragen ZegelGezond Hieronder staan alle vragen van de zelfcertificering van ZegelGezond. Deze vragen toetsen of de website aan de minimale kwaliteitseisen van ZegelGezond voldoet. Deze

Nadere informatie

engineering / techniek / ICT

engineering / techniek / ICT Programmeur (m/v) Voor een bedrijf in regio Gent zijn we op zoek naar een programmeur. Je zal de hardware en software onderhouden en het netwerk op orde houden. Je geeft technische bijstand voor het kleine

Nadere informatie

Inhoudsopgave (onderaan deze bladzijde:) korte informatie over de auteur(s) (30 woorden over loopbaan en huidige betrekking)

Inhoudsopgave (onderaan deze bladzijde:) korte informatie over de auteur(s) (30 woorden over loopbaan en huidige betrekking) Bijlage - Rapportageopzet voor missierapport Het rapport wordt geschreven onder de verantwoordelijkheid van de missie leider, en zal alleen verzonden worden na de goedkeuring van de directeur van Agriterra.

Nadere informatie

Handleiding. KERN enquête systemen

Handleiding. KERN enquête systemen Handleiding KERN enquête systemen Versie 1.3-21 januari 2014 Inhoud Inleiding... 3 Lay-out en opmaak van de Enquête... 4 Uitnodiging voor Enquête E-mail... 6 Welkomstpagina... 7 Vragen Groep 1: Medewerkers...

Nadere informatie

Start Onze doelen Het nieuwe itslearning Wanneer Wat Wie Waarom

Start Onze doelen Het nieuwe itslearning Wanneer Wat Wie Waarom Wij starten om 15.00 Achter de schermen wordt al geruime tijd gewerkt om het vertrouwde leerplatform op cruciale punten te verbeteren en klaar te stomen voor de toekomst. De verbeterpunten zijn een direct

Nadere informatie

(zakelijke email) 42 Fictie K8 P2 Nvt 1 Nee 45 Blok 1 K3 T1 60 minuten 2 Ja

(zakelijke email) 42 Fictie K8 P2 Nvt 1 Nee 45 Blok 1 K3 T1 60 minuten 2 Ja Schoolexamen: 2015-2016 Vak: Nederlands Leerweg: Kader Sector / Afdeling: VMBO Leerjaar: 4 Methode: Op niveau bovenbouw - K Periode Week Stofomschrijving Examen Toetsvorm Tijdsduur Weging Herkansing Opmerkingen

Nadere informatie

De stille revolutie van technologie

De stille revolutie van technologie De stille revolutie van technologie Jeroen Krouwels Leren in de zorgsector van de 21e eeuw WAT WILLEN WE IN ONZE INSTELLING? Doelstelling leren en ontwikkelen binnen XXXXX als Leerhuis: Van functie- en

Nadere informatie

- Exact Basis! - Exact Premium! - Exact Handel! - Exact Handel ERP!

- Exact Basis! - Exact Premium! - Exact Handel! - Exact Handel ERP! Informatie Exact App Bij het managen van uw webshop, hoort natuurlijk ook de boekhouding voor registratie van omzet en BTW, vanaf nu hoeft u met behulp van deze app niet langer relaties en verkopen over

Nadere informatie

Handleiding Mijn Bibliotheek- Administratie

Handleiding Mijn Bibliotheek- Administratie Handleiding Mijn Bibliotheek- Administratie Versie 29 juni 2015 Inhoudstafel Inhoudstafel... 1 Links... 2 Aanmelden... 2 Beginscherm... 3 Beheer... 4 1. Bibliotheek... 4 2. Welkomboodschap... 9 3. Gebruikers...

Nadere informatie

MultimediaN E-Culture en Prenten Kabinet Online

MultimediaN E-Culture en Prenten Kabinet Online MultimediaN E-Culture en Prenten Kabinet Online Vragenlijst voor subject annotatie Mei 2008 Een onderdeel van het invoeren van de objecten is het vastleggen van de onderwerpsontsluiting; ook wel subject

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij Factsheet persbericht Student stelt eisen aan stage bij Inleiding Stageperiode Een stageperiode is voor veel studenten de meest leerzame periode van hun schoolcarrière. Maar tegen welke problemen lopen

Nadere informatie

SHIFTING GEARS IN DIGITAL MARKETING VERSTAND VAN DATA. GEVOEL VOOR MARKETING.

SHIFTING GEARS IN DIGITAL MARKETING VERSTAND VAN DATA. GEVOEL VOOR MARKETING. SHIFTING GEARS IN DIGITAL MARKETING SMART DATA AUTOMOTIVE SEMINAR VERSTAND VAN DATA. GEVOEL VOOR MARKETING. EVEN VOORSTELLEN RAYMOND ROS DIGITAL MARKETING & DATA CONSULTANT EDM DIGITAL SOLUTIONS Adres:

Nadere informatie

FRESNEL FORMS. Een Protégé plugin voor het genereren van datasysteeminterfaces van datamodellen op het Semantic Web ABI TEAM 30

FRESNEL FORMS. Een Protégé plugin voor het genereren van datasysteeminterfaces van datamodellen op het Semantic Web ABI TEAM 30 FRESNEL FORMS Een Protégé plugin voor het genereren van datasysteeminterfaces van datamodellen op het Semantic Web ABI TEAM 30 1 Even voorstellen Alex Mekkering Joop van de Heijning Teun Theunissen 2 Opzet

Nadere informatie

Handleiding. Autotaal Easy-work

Handleiding. Autotaal Easy-work Handleiding Autotaal Easy-work Module: Planning (werkorder en/of activiteiten planning Easy-work) Planning versie V1.0.13 Easy-work versie 610 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Inleiding... 3 Technische

Nadere informatie

Linked data, NDE en Nationaal Archief

Linked data, NDE en Nationaal Archief Linked data, NDE en Nationaal Archief Gerard Kuys en Ed de Heer 23 november 2016 DERA Grotere maatschappelijke waarde door de gebruiker centraal te stellen DERA Gebruiker kan ongehinderd door gezamenlijke

Nadere informatie

Projectwerk programmeren. met mijlpalen; opdrachtformulering, analyse stappen, code

Projectwerk programmeren. met mijlpalen; opdrachtformulering, analyse stappen, code ECTS fiche Module info OPLEIDING STUDIEGEBIED AFDELING MODULE MODULENAAM MODULECODE 7 STUDIEPUNTEN B5 VRIJSTELLING MOGELIJK nee Handelswetenschappen en bedrijfskunde HBO Informatica Projectwerk programmeren

Nadere informatie

ICT: HOOFDROLSPELER OF BACKSTAGE ASSISTANT? Steven Van Uffelen INCA Networks NV

ICT: HOOFDROLSPELER OF BACKSTAGE ASSISTANT? Steven Van Uffelen INCA Networks NV ICT: HOOFDROLSPELER OF BACKSTAGE ASSISTANT? Steven Van Uffelen INCA Networks NV Nieuwe Wereld Nieuwe Business Nieuwe IT Uw nieuwe werknemers The times they are changing Uw medewerkers toen How can I help

Nadere informatie

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering

De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering De ins en outs van OpenERP! OpenERP wanneer en hoe toepasbaar en welke aandachtspunten bij invoering OpenERP Inhoud Ervaringen vanuit de gebruiker DEMO Open source filosofie OpenERP Voor welke bedrijven

Nadere informatie

Gesprek voeren met degene in de vestiging die verantwoordelijk is voor ICT zaken.

Gesprek voeren met degene in de vestiging die verantwoordelijk is voor ICT zaken. ICT Monitor 2014 Introductie: Gesprek voeren met degene in de vestiging die verantwoordelijk is voor ICT zaken. Goede morgen/middag, U spreekt met van 24Interactive Smart Services. We zijn momenteel bezig

Nadere informatie

HBO-I: DE ANDERE SKILLS PROJECTSCHOLEN OPDRACHT WERKGROEP DE ANDERE SKILLS

HBO-I: DE ANDERE SKILLS PROJECTSCHOLEN OPDRACHT WERKGROEP DE ANDERE SKILLS HBO-I: DE ANDERE SKILLS PROJECTSCHOLEN OPDRACHT WERKGROEP DE ANDERE SKILLS Beschrijf / analyseer huidige situatie door de volgende vragen te beantwoorden: wat wordt onder de andere skills verstaan; welke

Nadere informatie

Betreft: Verzoek tot Offerte AmersfoortBreed Cultuureducatie / Website Scholen in de Kunst Datum: 10 oktober 2011

Betreft: Verzoek tot Offerte AmersfoortBreed Cultuureducatie / Website Scholen in de Kunst Datum: 10 oktober 2011 Betreft: Verzoek tot Offerte AmersfoortBreed Cultuureducatie / Website Scholen in de Kunst Datum: 10 oktober 2011 Geachte heer, mevrouw, Gemeente Amersfoort is in 2010 gestart met het project AmersfoortBreed.

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Personalia: Samenvatting: Chris van der Scheer Geboortedatum:

Curriculum Vitae. Personalia: Samenvatting: Chris van der Scheer Geboortedatum: Curriculum Vitae Personalia: Naam: Chris van der Scheer Geboortedatum: 5-12-1991 Nationaliteit: Nederlands Adres: Paradijsselpark 223 2904 PA Capelle aan den IJssel Telefoon: 06 11 88 63 01 Mail: chrisvanderscheer@me.com

Nadere informatie

behandeld: cursusboek blz 18 tot en met blz 38 volgende keer meenemen cursusboek drupal2 i.v.m.views (zie blz 39)

behandeld: cursusboek blz 18 tot en met blz 38 volgende keer meenemen cursusboek drupal2 i.v.m.views (zie blz 39) 2014_09_25_les3 DR3_fons 1 behandeld: cursusboek blz 18 tot en met blz 38 volgende keer meenemen cursusboek drupal2 i.v.m.views (zie blz 39) deze samenvatting verwijst naar het cursusboek met referentie

Nadere informatie

Factsheet Monuta Draaiboek

Factsheet Monuta Draaiboek Factsheet Monuta Draaiboek De meerderheid van de Nederlanders is wel eens actief betrokken geweest bij de organisatie van een uitvaart. actief betrokken geweest 12,2% 48,7% 39,1% ja, regelmatig ja, een

Nadere informatie

Rapportage onderzoek vmbo. Marlou Slaghuis Mei, 2014

Rapportage onderzoek vmbo. Marlou Slaghuis Mei, 2014 Rapportage onderzoek vmbo Marlou Slaghuis Mei, 2014 Inhoud Voorwoord Conclusies Resultaten Responsverantwoording 2 Voorwoord In 2016 start een nieuw examenprogramma voor het vmbo. Zoals u weet vraagt het

Nadere informatie

PiCarta NCC en deelcatalogi, Online Contents, Kluwer en Speciale bestanden Nieuw in versie 7.2. Publicatiedatum: 19 augustus 2014

PiCarta NCC en deelcatalogi, Online Contents, Kluwer en Speciale bestanden Nieuw in versie 7.2. Publicatiedatum: 19 augustus 2014 PiCarta NCC en deelcatalogi, Online Contents, Kluwer en Speciale bestanden Nieuw in versie 7.2 Publicatiedatum: 19 augustus 2014 Inhoudsopgave 1 INLEIDING 2 2 NIEUWE FUNCTIONALITEIT 3 2.1 Wachtwoord wijzigen:

Nadere informatie

Krachtenveld. Masterprogramma Content & Knowledge Engineering. Ministerie OCW. ß-faculteit. onderwijsvisitatie. bacheloropleidingen.

Krachtenveld. Masterprogramma Content & Knowledge Engineering. Ministerie OCW. ß-faculteit. onderwijsvisitatie. bacheloropleidingen. Masterprogramma Content & Knowledge Engineering Curriculum 2010-2011 Hans Voorbij Krachtenveld onderwijsvisitatie zelfevaluatie ß-faculteit bacheloropleidingen master CKE vakgebied docenten Ministerie

Nadere informatie

Resultaten vragenlijst Flexmarkt November 2013

Resultaten vragenlijst Flexmarkt November 2013 Uitkomsten samengevat Werving tijdelijke medewerkers: De werving van tijdelijke medewerkers wordt veelal gedaan via detacheringbureaus (26%) & via eigen werving met een tijdelijke arbeidsovereenkomst (28%).

Nadere informatie

4orange Connect. 4orange, 2015. Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl

4orange Connect. 4orange, 2015. Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 4orange Connect 4orange, 2015 Hogehilweg 24 1101 CD Amsterdam Zuidoost www.4orange.nl 2 Inhoud Inhoud... 2 1. Achtergrond... 3 2) Browsen... 4 3) Scheduler... 4 4) Frequenties en kruistabellen... 4 5)

Nadere informatie

lancering UNIT4 Multivers versie 2012

lancering UNIT4 Multivers versie 2012 Een white paper van UNIT4 2012 12-12-12 lancering Op 12-12-12 is het zover, dan lanceren wij. In deze versie (versie 10.1) is een aantal mooi features aangepast en/of toegevoegd. Met al deze aanpassingen

Nadere informatie

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren.

Inleiding: De vragenlijst wordt afgesloten met de vraag om uw kennisvraag 2 ledig in maximaal 100 woorden te formuleren. Inleiding: Deze vragenlijst bestaat uit 45 vragen en dient ertoe om het innovatietraject strategischeen zoekmachine marketing zo Efficiënt, Effectief en Educatief mogelijk te laten verlopen. Deze kunt

Nadere informatie

3. Behoeften van patiënten aan zelfmanagement

3. Behoeften van patiënten aan zelfmanagement 3. Behoeften van patiënten aan zelfmanagement Om zicht te krijgen in de behoeften van nierpatiënten ten aanzien van zelfmanagement is een enquête uitgezet via NP Online. Dit is een online patiëntenpanel

Nadere informatie

Zoekstrategieën voor succesvol zoeken

Zoekstrategieën voor succesvol zoeken Zoekstrategie Zoekstrategieën voor succesvol zoeken Vooral gericht op zoeksystemen, bestanden met goed gestructureerde (bibliografische) beschrijvingen van documenten Zoekstrategie doel: effectief en efficiënt

Nadere informatie

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014

Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt. Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Ontwikkelingen naar een duurzame energiemarkt Klaas Hommes, TenneT 28 juni 2014 Transitie Veranderingen in productie Veranderingen in balancering Nieuwe kansen Vergroening 20-03-2013 2 Ontwikkeling: transitie

Nadere informatie

Handleiding Zorgportaal

Handleiding Zorgportaal Handleiding Zorgportaal Wat is het Zorgportaal? Via het Zorgportaal heeft u als cliënt 1 online inzage in het zorgdossier van het Parkhuis. Het Zorgportaal bevindt zich in een beveiligde omgeving en er

Nadere informatie

Resultaten. Eenvoudige statistieken Vragenlijst 21747 'Landelijke dagbladen en online nieuws' Vragenlijst 21747

Resultaten. Eenvoudige statistieken Vragenlijst 21747 'Landelijke dagbladen en online nieuws' Vragenlijst 21747 Resultaten Vragenlijst 21747 Aantal responses in deze vragenlijst: Totaal aantal responses in deze vragenlijst: Percentage van het totaal: 153 153 100.00% page 1 / 24 page 2 / 24 Samenvatting voor 1 Heeft

Nadere informatie

Stb Nalatenschappen www.stb-goededoelen.nl

Stb Nalatenschappen www.stb-goededoelen.nl Stb Nalatenschappen www.stb-goededoelen.nl Manon Vollmann Sales Manager Goede Doelen E-mail: manon.vollmann@stb.nl Tel.: 06-868 4444 5 Pagina 1 van 7 Stb, het bedrijf Stb is een bedrijf dat organisaties

Nadere informatie

Het profiel van West

Het profiel van West Het profiel van West Digitaal Panel West 6 e panelmeting In opdracht van: Stadsdeel West Projectnummer: 11247 Jannes ten Berge Rogier van der Groep Esther Jakobs Bezoekadres: Oudezijds Voorburgwal 300

Nadere informatie

Prof. dr. Pieter Verdegem (MICT)! Het meten van sociale mediawijsheid RT @EMSOC meet #(sociale)mediawijsheid2.0!

Prof. dr. Pieter Verdegem (MICT)! Het meten van sociale mediawijsheid RT @EMSOC meet #(sociale)mediawijsheid2.0! Prof. dr. Pieter Verdegem (MICT)! Het meten van sociale mediawijsheid RT @EMSOC meet #(sociale)mediawijsheid2.0! (Sociale) Mediawijsheid?!!Mediawijsheid: altijd al belangrijk onderwerp geweest!in media-

Nadere informatie

Stimuleringsregeling Promotietrajecten Hogeschool der Kunsten Den Haag

Stimuleringsregeling Promotietrajecten Hogeschool der Kunsten Den Haag StimuleringsregelingPromotietrajecten HogeschoolderKunstenDenHaag herzieneversieseptember2013 CriteriavooreenaanvraagomfinanciëleondersteuningdoordeHogeschooltenbehoeve vaneenpromotietrajectindekunsten,inprincipeviadocartesofphdarts

Nadere informatie

DEMO De koppelingsprocedure voor gekende ONDERNEMINGEN in kader van de digitale steunmaatregelen (kmo-portefeuille,, ecologiepremie en groeipremie)

DEMO De koppelingsprocedure voor gekende ONDERNEMINGEN in kader van de digitale steunmaatregelen (kmo-portefeuille,, ecologiepremie en groeipremie) DEMO De koppelingsprocedure voor gekende ONDERNEMINGEN in kader van de digitale steunmaatregelen (kmo-portefeuille,, ecologiepremie en groeipremie) Versie juli 2010 (vroegere migratieprocedure) Toegang

Nadere informatie

Wat. nou. cloud?! De zin én onzin! CSP

Wat. nou. cloud?! De zin én onzin! CSP Wat nou cloud?! De zin én onzin! CSP De zin en onzin van werken in de cloud De cloud, wat is dat nou precies? Is het een hype zoals je die vaker tegenkomt in ICT? Of biedt het echt kansen waar u als ondernemer

Nadere informatie

Resultaten. Eenvoudige statistieken Vragenlijst 21747 'Landelijke dagbladen en online nieuws' Vragenlijst 21747

Resultaten. Eenvoudige statistieken Vragenlijst 21747 'Landelijke dagbladen en online nieuws' Vragenlijst 21747 Resultaten Vragenlijst 2747 Aantal responses in deze vragenlijst: Totaal aantal responses in deze vragenlijst: Percentage van het totaal: 35 35.% page / 24 page 2 / 24 Samenvatting voor Heeft u een abonnement

Nadere informatie

ICT bedrijvigheid in de stad. Aandeel van de ICT sector in de stad. Bron: LISA 2001. Almere. Amsterdam. Den Haag. Deventer

ICT bedrijvigheid in de stad. Aandeel van de ICT sector in de stad. Bron: LISA 2001. Almere. Amsterdam. Den Haag. Deventer ICT bedrijvigheid in de stad Aandeel van de ICT sector in de stad ICT en content bedrijven op totaal aantal vestigingen ICT en content werkgelegenheid op totale werkgelegenheid 0 2 4 6 8 10 12 14 16 18

Nadere informatie

Invulling van het profiel VECON BUSINESS SCHOOL Naam school: Bernardinus College

Invulling van het profiel VECON BUSINESS SCHOOL Naam school: Bernardinus College Naam school: Bernardinus College /vwo Project mini-ondernemen Ondernemerschapsspel CPS Aparte Business klas in de bovenbouw? nee Bizzkidz Ondernemingsplan Managementgame Elementair boekhouden Samenwerking

Nadere informatie

Agenda. About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel

Agenda. About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel Agenda About Mediamatic Mediamatic voor Naturalis Vormgeving Techniek Netwerk Community Naturalis fysiek virtueel About Mediamatic Mediamatic LAB, gespecialiseerd in informatiesystemen en community websites

Nadere informatie

Portals en Leernetwerken

Portals en Leernetwerken Portals en Leernetwerken Marcel Wigman, Henry Hermans 7 juni 2009 Inleiding In het kader van het 3-lensus project rond Leren voor Duurzame Regionale Ontwikkeling is aan CELSTEC gevraagd een korte notitie

Nadere informatie

OVERZICHT LEERGANG. De zes standaardmodules vormen het basisprogramma, deze zijn verplicht. De instapmodules en verdiepende modules zijn optioneel.

OVERZICHT LEERGANG. De zes standaardmodules vormen het basisprogramma, deze zijn verplicht. De instapmodules en verdiepende modules zijn optioneel. Leergang Digitale Geletterdheid Product en prijzen 2017 OVERZICHT LEERGANG Onderwijs heeft als doel om jongeren voor te bereiden op de maatschappij waarin ze leven. Digitale geletterdheid is een belangrijke

Nadere informatie

CRM vanuit organisatorisch perspectief

CRM vanuit organisatorisch perspectief Highlights survey CRM in Nederland 2009/2010 CRM vanuit organisatorisch perspectief MarketCap International BV 13 Januari 2010 AGENDA o over de survey en de populatie o actief met en focus op CRM o hulp

Nadere informatie

42 reacties. Overzicht. Aan welke sociale netwerken neemt u deel? Welke social media kent u? Dit formulier bewerken. Alle reacties weergeven

42 reacties. Overzicht. Aan welke sociale netwerken neemt u deel? Welke social media kent u? Dit formulier bewerken. Alle reacties weergeven gerl1202@student.nhl.nl Dit formulier bewerken 42 reacties Alle reacties weergeven Overzicht Aan welke sociale netwerken neemt u deel? Linkedin 19 15% Twitter 8 7% Facebook 27 22% MSN 3 2% YouTube 20 16%

Nadere informatie

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak

Rapportage. Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak Rapportage Onderzoek: Toekomst van het Communicatievak In opdracht van: DirectResearch & Logeion en d Associatie van hoofden Communicatie Datum: 15 september 2014 Projectnummer: 2013008 Auteur(s): John

Nadere informatie

Naam: Oumaima Bekour Klas: M4b ICT De Lange. Hardware

Naam: Oumaima Bekour Klas: M4b ICT De Lange. Hardware Naam: Oumaima Bekour Klas: M4b ICT De Lange Hardware Inleiding 1. Geschiedenis van de computer 2. Hardware 3. Interne componenten en Randapparatuur Geschiedenis De computer is uitgevonden door het rekenen.

Nadere informatie

KIM. Slimme acties ondernemen

KIM. Slimme acties ondernemen KIM Slimme acties ondernemen CONTROLE KWIJT? Herkent u dit soort ervaringen ook? Uw organisatie heeft allerlei systemen in huis, maar Niemand weet echt meer hoe het systeem exact werkt Voor kleine wijzigingen

Nadere informatie

Inventarisatie QTI Toetsspeler

Inventarisatie QTI Toetsspeler Inventarisatie QTI Toetsspeler Versie: 1.0 Datum: 16 januari 2008 Colofon Inventarisatie QTI Toetsspeler Dit document is opgesteld door het project Inventarisatie van afspraken over digitaal toetsmateriaal

Nadere informatie

De status van mobiel intranet

De status van mobiel intranet De status van mobiel intranet White paper Bilthoven, 26 april 2012 Sabel Online Lonneke Theelen E Lonneke@sabelonline.nl T (088) 227 22 00 W www.sabelonline.nl http://nl.linkedin.com/in/lonneketheelen

Nadere informatie

Heb je een vraag over de Mobiles for Good Challenge? Stuur dan een email naar: foundation.nl@vodafone.com

Heb je een vraag over de Mobiles for Good Challenge? Stuur dan een email naar: foundation.nl@vodafone.com Wat is de Vodafone Mobiles for Good Challenge? Dit programma richt zich op sociaal ondernemers, met een innovatief idee voor een product of dienst, die een bijdrage levert aan de maatschappij. Mobiele

Nadere informatie

Handleiding. Exact Online Boekhouden Premium- Shoptrader. iwebdevelopment Klokgebouw AC Eindhoven E:

Handleiding. Exact Online Boekhouden Premium- Shoptrader. iwebdevelopment Klokgebouw AC Eindhoven E: Handleiding Exact Online Boekhouden Premium- Shoptrader iwebdevelopment Klokgebouw 253 5617AC Eindhoven E: info@iwebdevelopment.nl Inleiding Bedankt dat u heeft gekozen voor een koppeling van iwebdevelopment,

Nadere informatie

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation

Contents. Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation TeleBank Contents Introduction Problem Definition The Application Co-operation operation and User friendliness Design Implementation Introduction - TeleBank Automatic bank services Initiates a Dialog with

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Een ROC in de CLOUD Rob Keemink Cloud Cases Strategie Een ROC in de Cloud 2 Welke instelling(en) ROC van Amsterdam, ROC Flevoland, Voortgezet Onderwijs van

Nadere informatie

Kortere doorlooptijden in uw project Hogere kwaliteit software

Kortere doorlooptijden in uw project Hogere kwaliteit software Kortere doorlooptijden in uw project Hogere kwaliteit software FileMaker Pro 1994-2013, FileMaker, Inc. Kempen Automatisering Sinds 2000 Als eerste van Nederland gecer3ficeerd. 12 jaar ervaring met maatwerk

Nadere informatie

(Online) Verkoop & CRM. Woensdag 9 maart 2016

(Online) Verkoop & CRM. Woensdag 9 maart 2016 (Online) Verkoop & CRM Woensdag 9 maart 2016 Agenda Introductie Verkoop proces en CRM SAP B1 app Online? Vragen Introductie Marit Polman Xander van t Hof Jan Willem de Bruijn SAP B1 tips https://www.linkedin.com/today/author/13543797?trk=prof-sm

Nadere informatie

CMS Systeem als webportal

CMS Systeem als webportal CMS Systeem als webportal Een content-beheersysteem of contentmanagementsysteem is een softwaretoepassing, meestal een web-applicatie, die het mogelijk maakt dat mensen eenvoudig, zonder veel technische

Nadere informatie

Occasion Beheer Systeem AutoCommerce 8.0

Occasion Beheer Systeem AutoCommerce 8.0 Occasion Beheer Systeem AutoCommerce 8.0 Product - Invoer voertuigen Alleen te bestellen via app store of via website Als app beschikbaar Tablet vriendelijk - Meerdere talen - Invoer motoren, vrachtwagens

Nadere informatie

GS PASS voor scholen. Demonstratie

GS PASS voor scholen. Demonstratie GS PASS voor scholen Demonstratie Inhoud Korte uitleg Grafisoft Grafisoft Systeembeheer Korte uitleg basis van Pass technologie voor bibliotheken / scholen Uitleg Pass voor scholen Pass voor scholen modules

Nadere informatie

WERKKOSTENREGELING. Exact Online Salaris ICT Accountancy praktijkdag: Salaris en HR innovaties

WERKKOSTENREGELING. Exact Online Salaris ICT Accountancy praktijkdag: Salaris en HR innovaties WERKKOSTENREGELING Exact Online Salaris ICT Accountancy praktijkdag: Salaris en HR innovaties 2 2014 EXACT - WERKKOSTENREGELING Agenda Exact Online Exact Online Salaris De huidige Werkkostenregeling Demo

Nadere informatie

Workshop IP-Herkenning

Workshop IP-Herkenning Workshop IP-Herkenning Peter Arkenbout Gysbert Wind 14 januari 2016 WiFi: Prosu_Guest Wachtwoord: villa8251 Agenda - Introductie - Marketing & sales online Feiten en cijfers - IP-herkenning - Aan de slag

Nadere informatie

Coördinator Kinderhulpprojecten

Coördinator Kinderhulpprojecten vf ue vnr etc rrt oi r eu obw uew sle ci lhj ik rj ik rj va r pi anp g op ro & t r t p r o f i e l s c h e t s Coördinator Kinderhulpprojecten Net4kids Aid Foundation In deze wereld zijn teveel kinderen

Nadere informatie

Shared Service Center Klantenreacties

Shared Service Center Klantenreacties CASE STUDY Shared Service Center Klantenreacties Ten dienste van de klant en de entiteit Agenda Kader Aanpak Waar staan we Wat hebben we geleerd 2 De matrix-organisatie van De Lijn Directeur-generaal:

Nadere informatie

OVERZICHT LEERGANG Doelstelling van de leergang Opbouw van de leergang Inhoud van de leergang

OVERZICHT LEERGANG Doelstelling van de leergang Opbouw van de leergang Inhoud van de leergang Leergang Digitale Geletterdheid & Didactiek Product en prijzen 2017 OVERZICHT LEERGANG Onderwijs heeft als doel om jongeren voor te bereiden op de maatschappij waarin ze leven. Digitale geletterdheid is

Nadere informatie

Nieuw in Mamut Business Software en Mamut Online

Nieuw in Mamut Business Software en Mamut Online // Mamut Business Software Nieuw in Mamut Business Software en Mamut Online Inhoud Voorwoord 3 Nieuwe versie 3 Over updates naar een nieuwe versie 4 Nieuw in Mamut Business Software 7 Relatiebeheer 7 Verkoop

Nadere informatie

DE CB-NL DE CONCEPTEN BIBLIOTHEEK VOOR DE GEBOUWDE OMGEVING

DE CB-NL DE CONCEPTEN BIBLIOTHEEK VOOR DE GEBOUWDE OMGEVING DE CB-NL DE CONCEPTEN BIBLIOTHEEK VOOR DE GEBOUWDE OMGEVING 2 e ICT Vendor bijeenkomst 26 augustus 2013 Bram Mommers Namens de CB-NL Agenda Nr Onderwerp 1 Welkom en kort voorstelrondje 5 minuten 2 Doel

Nadere informatie

Handleiding. Exact Online Boekhouden Handel- WooCommerce. iwebdevelopment Ceresstraat 1 4811CA Breda E: info@iwebdevelopment.nl

Handleiding. Exact Online Boekhouden Handel- WooCommerce. iwebdevelopment Ceresstraat 1 4811CA Breda E: info@iwebdevelopment.nl Handleiding Exact Online Boekhouden Handel- WooCommerce iwebdevelopment Ceresstraat 1 4811CA Breda E: info@iwebdevelopment.nl Inleiding Bedankt dat u heeft gekozen voor een koppeling van iwebdevelopment,

Nadere informatie

BRAIN Deelplan: Website

BRAIN Deelplan: Website BRAIN Deelplan: Website Respond BV Sportweg 15 5037 AC TILBURG T +31(0)13 532 10 01 F +31(0)13 544 23 40 info@respond.nl www.respond.nl KvK nummer Tilburg 18035794 Bank (ING-BANK) 68.47.49.203 1 INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

WHITEPAPER NIEUWE HARDWARE? LET OP UW ORACLE LICENTIES EN VOORKOM FINANCIËLE GEVOLGEN. Hardwarevirtualisatie en licenties

WHITEPAPER NIEUWE HARDWARE? LET OP UW ORACLE LICENTIES EN VOORKOM FINANCIËLE GEVOLGEN. Hardwarevirtualisatie en licenties WHITEPAPER NIEUWE HARDWARE? LET OP UW ORACLE LICENTIES EN VOORKOM FINANCIËLE GEVOLGEN Hardwarevirtualisatie en licenties Financieel risico? Vijf belangrijke vragen Prakijkscenario en advies Inleiding Virtualisatie

Nadere informatie

Project APEx Archives Portal Europe network of excellence

Project APEx Archives Portal Europe network of excellence Project APEx Archives Portal Europe network of excellence Digitale Collectie De Grootste Gemene Deler RCE Amersfoort 5 juni 2013 Stand van zaken Archieven APEx basis gegevens APEx volgt het APEnet project

Nadere informatie

Aluminium LED profielen.

Aluminium LED profielen. LED profielen Aluminium 2010 Aluminium LED profielen. Aluminium profielen voorzien van een transparante of diffuse polycarbonaat afdekking. De in dit productblad aangeboden informatie is een richtlijn

Nadere informatie

BIM in Beheer Kansen Transitie Toekomst?

BIM in Beheer Kansen Transitie Toekomst? 31 oktober 2017 BIM in Beheer Kansen Transitie Toekomst? Arjan van Haperen Directeur Unica Projecten Zuid I.L.S. Over Unica Voordelen BIM Transitie Randvoorwaarden Actualiteit Toekomst? Unica in cijfers

Nadere informatie

Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland

Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland Logistieke top-100: bouwsteen in waarde logistieke sector voor Nederland TNO, Kees Verweij, Teamleider Logistiek TLN Top-100 bijeenkomst, 8 april 2010 Logistieke kosten stijgen als % omzet bedrijfsleven

Nadere informatie

Intelligent waarnemen Geautomatiseerd herkennen van gedrag en incidenten

Intelligent waarnemen Geautomatiseerd herkennen van gedrag en incidenten Intelligent waarnemen Geautomatiseerd herkennen van gedrag en incidenten Bron: Volkskrant 23/03/13 2 3 Enorme groei aan data Er zijn meer apparaten aan het internet gekoppeld dan het aantal mensen op aarde.

Nadere informatie

Whitepaper Marketing

Whitepaper Marketing Providing your knowledge, skills and business contacts Whitepaper Marketing 5 gouden tips uit de praktijk In 30 minuten Providing your knowledge, skills and business contacts Introductie Nicole Oude Reimerink

Nadere informatie

SuperOffice CRM - FAQ

SuperOffice CRM - FAQ Document type: SuperOffice version: 5 / 6 SuperOffice CRM - FAQ Onderwerp: Document versie: Datum: Pagina: How to - Google & SO Version 1.1 06-03-2009 1 van 5 Q: Ik zou graag binnen SuperOffice gebruik

Nadere informatie

Handleiding exporteren en importeren van boekhouding. Van MijnWebwinkel naar Snelstart

Handleiding exporteren en importeren van boekhouding. Van MijnWebwinkel naar Snelstart EBT-SOLUTIONS Handleiding exporteren en importeren van boekhouding. Van MijnWebwinkel naar Snelstart. 22-4-2010 Deze handleiding is bedoeld om uw boekhouding vanuit MijnWebwinkel te exporteren waarna te

Nadere informatie