Labinfo HALFJAARLIJKS INFOBLAD - NR. 3 NOVEMBER Informatieblad voor de erkende laboratoria voedselveiligheid

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Labinfo HALFJAARLIJKS INFOBLAD - NR. 3 NOVEMBER 2009. Informatieblad voor de erkende laboratoria voedselveiligheid"

Transcriptie

1 HALFJAARLIJKS INFOBLAD - NR. 3 NOVEMBER 2009 Labinfo Informatieblad voor de erkende laboratoria voedselveiligheid Verantwoordelijke uitgever : Gil Houins p. 4 Ringonderzoeken p. 7 Microbiologie p. 16 Zware metalen p. 20 Trichinen p. 22 Genetisch gemodificeerde organismen p. 24 Dioxinen en DL-PCB p. 31 Melk en melkproducten p. 34 Workshops & Symposia FAVV AC-Kruidtuin - Food Safety Center Kruidtuinlaan 55, 1000 Brussel NATIONALE REFERENTIE NRLLABORATORIA

2 NATIONALE REFERENTIE NRLLABORATORIA Labinfo Informatieblad voor de erkende laboratoria voedselveiligheid verschijnt tweemaal per jaar Redactiegroep Dirk Courtheyn, Mieke De Mits, Conny De Schepper, Alain Dubois, Marc Evrard, Alain Laure, Bert Vandenborre, Mieke Van de Wiele, Eva Wevers, Marie-Christine Wilem Auteurs van dit nummer Geert De Poorter, Franck Defeijt, Alain Dubois, Kristien Orye, Nadine Botteldoorn, Sarah Denayer, Kim Heylen, Katelijne Dierick, Inge Van Hauteghem, Leen Claes, Didier Breyer, Nancy Roosens, Gilbert Berben, Isabel Taverniers, Marc Van den Bulcke, Myriam Sneyers, Jean-François Focant, Séverine Goscinny en Koen De Reu. Vertaling Vertaaldienst van het Agentschap Redactiegroep Foto s en illustraties Aangebracht door de laboratoria Vormgeving Gert Van Kerckhove Redactieadres LabInfo p.a. D. Courtheyn FAVV AC-Kruidtuin - Food Safety Center 4de verdieping, bureel 409 Kruidtuinlaan 55, 1000 Brussel Tel.:

3 Editoriaal Beste lezer, Dit is alweer de derde elektronische nieuwsbrief over het reilen en zeilen in de laboratoriumwereld van het FAVV die voor u ligt. De economische crisis heeft ook in de laboratoriumwereld hard toegeslagen: marges verminderen, overnames van te kleine laboratoria manifesteren zich en de concurrentie tussen de labs wordt groter. Ook in de ons omringende landen wordt het volume aan analyses kleiner waardoor buitenlandse laboratoria meer en meer hun pijlen richten op de Belgische markt. Concurrentie is de hoeksteen van innovatie en zorgt voor het broodnodige entrepreneurship. Het is de taak van de overheid om een wettelijk kader te creëren waarbinnen dan de spelers kunnen opereren. Het Koninklijk Besluit over de Autocontrole van 2003 wordt herzien en zal in zijn nieuwe versie de verplichting opnemen voor laboratoria die analyses uitvoeren in het kader van de autocontrole van bedrijven om deel te nemen aan interlaboratoriumvergelijkingen. Het FAVV zal daarvoor een positieve lijst ter beschikking stellen van goedgekeurde aanbieders/organisatoren van interlaboratoriumvergelijkingen. Dit is een eerste stap in het nog meer verzekeren van de nauwkeurigheid van analyseresultaten die door de operatoren actief in de agro-voedingssector gebruikt worden in het kader van hun HACCP systeem. Daarnaast zal in het eerste semester 2010 een webgebaseerd Dashboard ter beschikking gesteld worden van alle erkende laboratoria. Zij zullen daar hun eigen opgegeven KPI s (waaronder doorlooptijd) kunnen consulteren. Dit kadert binnen een ruimer begrip, met name het CRM: Customer Relation Management. Alzo wordt de wisselwerking tussen het Bestuur Laboratoria van het FAVV en de externe laboratoria verder geoptimaliseerd en dit met de meest moderne communicatiemiddelen. De erkenningsprocedure voor externe laboratoria blijft succes hebben: het aantal externe laboratoria die een deel van de analyses in het kader van het officiële controleprogramma van het FAVV willen binnenhalen blijft in stijgende lijn gaan. Recent zijn er laboratoria uit Nederland en Frankrijk bijgekomen. Het totale aantal bedraagt momenteel 59. De volledige lijst kan u consulteren op Maar er zijn ook plichten verbonden aan deze erkenning. Ik hanteer steeds het principe: vertrouwen is goed maar controle is beter. Het is dan ook logisch dat laboratoria die de regels van het spel niet willen volgen een sanctie oplopen. Dit kan de labs die wel de regels naleven alleen maar ten goede komen. Ik wens u veel leesplezier toe en -ook al is het nog een beetje vroeg- prettige eindejaarsfeesten. Geert De Poorter Directeur-generaal Laboratoria 3

4 Ringonderzoeken Interlaboratoriumproef over de fysisch-chemische eigenschappen van een formulering van een bestrijdingsmiddel DG Laboratoria besloot in 2007 een Business Unit (BU) PT Schemes op te richten die als opdracht kreeg een inventaris op te maken van alle noden aan interlaboratoriumproeven voor de analyses die worden uitgevoerd in zowel de interne als de externe laboratoria. Het was de bedoeling om in de mate van het mogelijke tests die niet bij de traditionele organisatoren beschikbaar waren intern op te zetten. Deelneming aan interlaboratoriumproeven is immers een absolute voorwaarde voor accreditatie. De BU besloot daarom een interlaboratoriumproef uit te voeren op de fysisch-chemische eigenschappen van een formulering van een bestrijdingsmiddel. Dat soort geschiktheidsbeproeving wordt immers door geen van de gebruikelijke organisatoren aangeboden. Bij de test was in de eerste plaats het federaal laboratorium voor voedselveiligheid van Luik betrokken, het enige federale laboratorium dat geaccrediteerd is voor de controle op de kwaliteit van fytofarmaceutische producten. Bij de organisatie van die eerste proef heeft de Business Unit PT Schemes het aantal deelnemers bewust laag gehouden en beperkte zij zich tot Europa. De gekozen formulering (een herbicide in de vorm van een waterige oplossing) bood als voordeel dat ze volkomen homogeen en stabiel was en een welbekende werkzame stof bevatte die met een officiële methode kan worden geanalyseerd. Diverse typische parameters van de formulering moesten worden onderzocht (gehalte aan werkzame stof, dichtheid, ph en schuimvorming). 13 laboratoria bleken geïnteresseerd te zijn in deelneming aan de eerste proef. De monsters werden in oktober 2008 vergezonden. De uiterste datum voor mededeling van de resultaten was vastgelegd op 1 februari De monsters werden zodanig bereid dat de matrixgebonden variabiliteit zo klein mogelijk was zodat zij slechts een te verwaarlozen weerslag had op de prestaties van de laboratoria. Homogeniteitstests (op basis van de ph van de formulering) werden tweemaal uitgevoerd, voor en na herverpakking, op willekeurig uitgekozen deelmonsters. De statistische verwerking gebeurde conform de voorschriften van ISO-norm : De bedoeling ervan was om eventuele trends te helpen opsporen en een vergelijking van de resultaten mogelijk te maken. Wij gebruikten als prestatie-indicator de als volgt vastgelegde z-score : Z-score : (x-x)/s met: x = door deelnemend lab meegedeeld resultaat; X = het robuust gemiddelde berekend volgens de A-algoritme uit norm ISO 13528; s = de standaardafwijking berekend op basis van de resultaten meegedeeld door de deelnemers. 4

5 Tabel: Overzicht ontvangen resultaten en statistieken Parameter Aantal meegedeelde resultaten Minimum Mediaan Gemiddelde Robuust gemiddelde (volgens A-algoritme ISO 13528) Maximum Standaard-afwijking Robuuste standaardafwijking (volgens A-algorimte ISO 13528) w.s.* (g/kg) 12 (0)** 335,2 342,5 342,1 341,9 353,4 5,7 6 w.s. (g/l) 12 (0) 397,4 409, ,7 425,5 7,7 7,8 Dichtheid 13 (1) 1,1413 1,2044 1,1993 1,204 1,2061 0,017 0,0015 ph formulering 13 (1) 8,1 8,37 8,4 8,378 8,9 0,2 0,156 ph verdunning aan 1% 13 (2) 6,6 7,8 7,8 7,8 9,1 0,55 0,26 Schuim 13 (0) * = gehalte aan werkzame stof ( )** = aantal resultaten dat een Z-score > 3 geeft voor de test Grafiek 1: Distributie van de Z-scores voor het bepalen van het gehalte aan werkzame stof (g/l) 5

6 Grafiek 2: Distributie van de Z-scores voor het bepalen van de ph van de onverdunde formulering Deze eerste interlaboratoriumproef over de fysisch-chemische eigenschappen van een formulering van een bestrijdingsmiddel bleek in diverse opzichten interessant te zijn. In de eerste plaats waren de reacties op de test van de deelnemende laboratoria zeer positief. Een van de deelnemers kon ze voor norm ISO inroepen ten aanzien van zijn auditors. Daarnaast kon hiermee worden aangetoond dat een test, waarvan men zou kunnen denken dat ze eenvoudig is, zoals het meten van de ph, toch problemen kan opleveren. Daarmee wordt noodzaak van dergelijke tests bevestigd. De BU wil in de toekomst de proef uitbreiden door het aantal deelnemers en het aantal ingezonden monsters te verhogen. De tweede doelstelling bestaat erin de ISO certificering te verkrijgen voor de organisatie van deze proeven. Franck Defeijt en Alain Dubois, LFSAGx 6

7 Microbiologie Microbiologische levensmiddelencriteria en wetgeving Microbiologische gevaren in levensmiddelen zijn een belangrijke oorzaak van door voedsel overgedragen ziekten bij de mens en kunnen opgedeeld worden in twee grote groepen, met name voedselinfecties en voedselvergiftigingen. Een voedselinfectie wordt veroorzaakt door de opname van pathogene micro-organismen zoals Salmonella spp., Campylobacter spp., Listeria monocytogenes, E. coli O157. Een voedselvergiftiging daarentegen treedt op tengevolge van opname van in het product aanwezige toxines, die geproduceerd werden door in het levensmiddel aanwezige bacteriën (Staphylococcen, Bacillus cereus, Clostridium botulinum) of schimmels (Aspergillus flavus, Fusarium spp.). Ter bescherming van de gezondheid van de mens zijn op wereld-, Europees en nationaal vlak microbiologische criteria vastgelegd. In de jaren 60 van de vorige eeuw werd door de FAO en de WHO de Codex Alimentarius opgericht. Deze ontwikkelt op wereldvlak zowel algemene als productspecifieke normen voor voedselveiligheid, etikettering en productsamenstelling. Hoewel deze Codexnormen wettelijk niet bindend zijn, vormen ze toch de basis van de Europese, nationale of regionale wetgevingen in verband met de voedselveiligheid. In 2000 legde de Europese overheid haar beleidsprioriteiten in verband met de voedselveiligheid vast in het Witboek Voedselveiligheid ter bescherming van de gezondheid van de consument. De belangrijkste punten waren de oprichting van een Europese Voedselautoriteit, de verbetering van de wetgeving rond de verschillende aspecten van de voedingsproducten en de officiële controles. Voor het eerst werden alle aspecten van de voedselveiligheid in acht genomen: van de riek tot de vork. In dat kader publiceerde de Europese Unie in 2002 de General Food Law in de EG-verordening 178/2002. Deze wetgeving bevat de basisprincipes van de Europese voedselwetgeving en is opgesteld ter bescherming van de gezondheid van de mens en dier, voor de realisatie van vrij verkeer van levensmiddelen en diervoeders in de Europese Gemeenschap. Andere Europese wetgevingen rond hygiëne, contaminanten en controles zijn gebaseerd op deze verordening. In het kader van de levensmiddelenhygiëne werden in 2006 de volgende verordeningen van kracht: Verordening EG 852/2004 inzake levensmiddelenhygiëne en daarop aansluitend de verordening EG 2073/2005 inzake microbiologische criteria; Verordening EG 853/2004 inzake hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong; Verordening EG 854/2004 inzake officiële controles van voor menselijke consumptie bestemde producten van dierlijke oorsprong; Verordening EG 882/2004 inzake officiële controles van levensmiddelen. 7

8 Zoals reeds vermeld zijn de microbiologische criteria opgenomen in de verordening EG 2073/2005. In 2007 werd deze verordening herzien, nieuwe criteria werden toegevoegd en deze wijzigingen zijn opgenomen in de verordening EG 1441/2007. Een microbiologisch criterium is een criterium ter bepaling van de aanvaardbaarheid van een product, een partij levensmiddelen of een proces dat berust op de aan- of afwezigheid van micro-organismen of het aantal daarvan, en/of de hoeveelheid toxines/metabolieten (gevormd door een micro-organisme) per eenheid van massa, volume of oppervlakte dan wel de partij. Een criterium is altijd opgebouwd als volgt: beschrijving van het levensmiddel, het micro-organisme of toxines, stadium waarvoor het criterium geldt (verwerking, distributie, opslag, in de handel gebracht), de analysemethode en de waarden n, m, M en c, waarbij n: het aantal monsters genomen per lot m: gewenste bovengrens van de monsters M: maximale bovengrens voor de n monsters c: het maximaal aantal van de n monsters waarvan de waarde van de onderzochte parameter tussen m en M ligt. Het beschrijft ook de te gebruiken analysemethode voor de opsporing van het micro-organisme en de te nemen maatregelen wanneer het criterium is overschreden. Vb. voor Listeria monocytogenes in kant-en-klare levensmiddelen die in de handel zijn gebracht geldt het volgende criterium: n=5, c=0, m=m=100 cfu/g, analysemethode ISO Bij het opstellen van de criteria werd een duidelijke strategie gebruikt: alle criteria moeten relevant zijn voor de bescherming van de volksgezondheid, ze moeten een praktisch nut hebben, gebaseerd zijn op risicobeoordeling of op internationaal erkende principes. Bij ieder criterium is een analysemethode opgenomen, gebruikt voor de kwantitatieve of kwalitatieve bepaling van het betreffende micro-organisme. Door het Bestuur van de Laboratoria van het FAVV werd een lijst van erkende microbiologische methoden gepubliceerd, waarin de methoden opgenomen zijn die conform de EG-verordening mogen gebruikt worden voor het uitvoeren van analyses in het kader van het controleprogramma en de autocontrole. 8

9 Er zijn 2 categorieën van microbiologische criteria met name: voedselveiligheidscriteria: deze bepalen of een in de handel gebracht levensmiddel of product aanvaardbaar is of niet: vb. voor Listeria monocytogenes in kant-en-klare gerechten, Salmonella spp. in een aantal kant-en-klare gerechten en rauw verwerkt vlees, Staphylococcus enterotoxines in een aantal zuivelproducten zoals kaas of melkpoeder, Cronobacter (Enterobacter) sakazakii in babyvoeding; proceshygiënecriteria: deze geven aan of een productieproces aanvaardbaar verloopt of niet vb. voor Salmonella spp. op karkassen, Enterobacteriaceae op karkassen en in gedroogde babyvoeding: meer gebruikt als indicatororganisme, coagulase-positieve Staphylococcen in bepaalde melkproducten. Deze criteria zijn bindend voor iedere lidstaat van de EG. Indien er geen criteria voorhanden zijn, moet de lidstaat zelf actie ondernemen om de veiligheid van het product te kunnen garanderen. In dat kader werden op advies van het wetenschappelijk comité actielimieten opgesteld door het FAVV. Het is aan de operator om aan de hand van deze criteria aan te tonen dat hij een veilig product op de markt brengt en dat eraan voldaan wordt gedurende de hele houdbaarheid. Ook moet hij bewijzen dat hij zijn productieproces volledig onder controle heeft via een HACCP-systeem, dat gevalideerd en geverifieerd wordt aan de hand van deze criteria. Daarnaast is het de verantwoordelijkheid van de bevoegde autoriteit om aan de hand van officiële controles na te gaan of deze criteria gerespecteerd worden door de operatoren. Deze criteria zijn niet absoluut en zijn steeds onderhevig aan veranderingen tengevolge van de vooruitgang in de wetenschap, technologie en methodiek, nieuw opduikende pathogenen en nieuwe bevindingen in risicobeoordelingen. Zij worden voortdurend geëvalueerd en herbekeken om de veiligheid van ons voedsel te kunnen garanderen. Orye Kristien (FLVVM, Melle) 9

10 Toepassing van PCR technieken in het microbiologisch voedingsmiddelen-laboratorium De verschillende stappen om tot de isolatie en identificatie van de kiem te komen in levensmiddelen is gebaseerd op biochemische kenmerken. Bij de isolatie van pathogene bacteriën zijn algemeen volgende stappen te onderscheiden: homogenisatie van de voeding, vooraanrijking, selectieve aanrijking, uitplating op een selectieve bodem en tenslotte uitzuivering en bevestiging van de kiem. Deze klassieke methoden zijn vaak arbeidsintensief, langdurig (5-14 dagen) en hebben als nadeel dat soms atypische kiemen over het hoofd worden gezien. Hoewel deze klassieke technieken onmisbaar zijn in het microbiologisch voedingsmiddelen-laboratorium, zal het gebruik van moleculaire technieken zoals de Polymerase Chain Reaction (PCR) deze tekortkomingen kunnen tegemoet komen. 1) PCR PCR voor de identificatie van kiemen is gebaseerd op amplificatie van specifieke regio s binnen het genoom van micro-organismen. De componenten die nodig zijn voor het uitvoeren van een PCR zijn: 1. primers (een forward en reversed, 20bp oligonucleotiden) die complementair zijn aan een bepaald fragment van het DNA van het micro-organisme en resulteren in de amplificatie van het ingesloten DNA-fragment; 2. doelwit DNA (genomisch DNA van de kiem); 3. dntps (datp, dttp, dctp en dgtp) de bouwstenen voor DNA; 4. Taq DNA polymerase (enzyme) ; 5. MgCl2 voor de werking en specificiteit van het enzyme en 6. buffer voor het bekomen van de ideale zoutconcentratie en ph tijdens de reactie. Een PCR is een cyclische reactie waarbij na denaturatie van het DNA bij 95 C in een eerste stap, de primers kunnen binden (T ~ C) tijdens de annealingstap. Vervolgens zal een verlenging van de primers plaatsvinden in een laatste elongatiestap bij 72 C. Door het cyclisch herhalen (25-35 cycli) van deze 3 stappen is er een exponentiële toename van het gewenste DNA-fragment. 10

11 Visualisatie van de gevormde PCR-producten gebeurt op agarose-gels, waarbij DNA zichtbaar wordt in UV na incubatie van de gels in een buffer met etidiumbromide. In dit geval is alleen de fragmentlengte van een PCRproduct een discriminerende factor. 2) Real-time PCR (RT-PCR/qPCR) Een variatie op deze basis PCR-methode is de Real-time PCR, waarbij de exponentiële toename van een fragment in functie van het aantal doorlopen cycli kan gevolgd worden. Rn = gemeten reporter signaal Basislijn = controlestaal zonder DNA Ct = cyclus waarbij staal de basislijn kruist # cycli Dit is mogelijk door de aanwezigheid van een fluorescent gelabelde probe in het PCR-mengsel. Deze probes binden op een specifieke sekwentie van het doelwit-dna, gelegen tussen de forward en reverse primer. Er bestaan verscheidene types van probes maar de meeste gebruikte zijn de TaqMan probe (Applied Biosystems) en de Molecular beacon (BioRad). Het principe van de TaqMan probe en Molecular beacon zijn gebaseerd op de aanwezigheid van een zogenaamde reporter en zijn quencher aan beide uiteinden van de probe. Wanneer beide componenten in elkaars nabijheid zijn, dus bij een intacte probe, zal bij bestraling met een lichtbron de energie van de reporter doorgegeven worden aan de quencher zodat er geen fluorescentie wordt waargenomen. In het geval van de TaqMan probe wordt de probe tijdens de elongatiestap van de PCR verknipt door de 5 nuclease activiteit van het Taq polymerase waardoor de afstand tussen de reporter en de quencher vergroot. Bestraling van de reporter zal in dit geval wel tot fluorescentie leiden met detectie van een signaal als gevolg. Hetzelfde geldt voor de Molecular Beacon waar bij binding op doelwit DNA fluorescentie wordt waargenomen. 11

12 3) Toepassingen De PCR techniek (PCR en RT-PCR) kan op verschillende niveaus in de detectie van pathogene kiemen worden ingezet. Een eerste niveau is direct in het voedingsmiddel. Belangrijk is hierbij dat de kiem in voldoende hoge aantallen aanwezig is en dat er een efficiënt extractieprotocol voorhanden is. Het voordeel kan zijn dat we een snel antwoord hebben of de pathogeen aanwezig is en er kan ook een semi-kwantitatief resultaat bekomen worden. Anderzijds heeft deze techniek op dit niveau ook een aantal nadelen, waaronder de amplificatie van dode cellen die aanwezig zijn in de voedingsmatrix. Men dient er ook rekening mee te houden dat de matrix ook componenten kan bevatten die de PCR reactie kunnen inhiberen. Een tweede niveau waar de PCR techniek kan gebruikt worden is na de eerste niet-selectieve aanrijking. Belangrijk is hierbij de sensitiviteit van de PCR reactie voor de te detecteren pathogeen maar ook de specificiteit. De meeste commerciële kits op de markt vinden hun toepassing op dit niveau. Naast de detectie van een specifieke pathogeen maken deze kits gebruik van een interne controle, dewelke het amplificatie proces volgt en zo aantoont of er geen inhibitie in de stalen optreedt door de matrix of door de nevenflora die aanwezig is. Om deze kits routinematig in het labo te gaan gebruiken is een uitgebreide validatie nodig in verschillende voedingsmatrices. Een derde niveau waar de PCR techniek kan toegepast worden is bij de identificatie en bevestiging van de geïsoleerde bacterie. De PCR gaat een gen detecteren dat een specifiek kenmerk is van de bacterie. Door hier gebruik te maken van PCR kan een volledige set aan biochemische bevestigingen vermeden worden en kunnen ook atypische stammen gemakkelijk worden geïdentificeerd. Nadine Botteldoorn en Sarah Denayer (WIV, Brussel) 12

13 Vergelijkende studie van de bacteriologische kwaliteit en houdbaarheid van vacuümverpakt Argentijns en Belgisch Wit-Blauw rundvlees Er heerst ongerustheid bij de Belgische landbouwers over Argentijns rundvlees dat op de Belgische markt aangeboden wordt, omdat het Argentijnse rundvlees een veel lange houdbaarheid zou hebben dan het Belgische Wit-Blauw rundvlees. De NRL Levensmiddelenmicrobiologie werd gevraagd om de bacteriologische kwaliteit van beide vleessoorten te vergelijken. Daarnaast werd nagegaan of mogelijks de vooropgestelde lange houdbaarheid van het Argentijnse rundvlees werd bewerkstelligd door specifieke behandelingen van het vlees. Argentijns rundvlees wordt vacuümverpakt ingevoerd, versneden in grote deelstukken van 4 tot 5 kg. De houdbaarheid vermeld op de verpakking kan oplopen tot 6 maanden. Voor detailverkoop in België worden de grote stukken in porties versneden en opnieuw vacuümverpakt met een nieuwe houdbaarheidstermijn van 14 dagen. Ook Belgische Wit-Blauw rundvlees wordt na slachting en directe ontbening vacuümverpakt voor minstens 2 weken om zo de rijping te laten verlopen, en plaats te besparen in de koelruimtes. Drie verschillende soorten vleesstalen werden onderzocht, namelijk (i) vacuümverpakt (niet-versneden) Argentijns rugstuk met een houdbaarheid van 6 maanden, (ii) in België versneden en opnieuw vacuümverpakt Argentijns rundvlees met nieuwe houdbaarheid van 2 weken, en (iii) Belgische Wit-Blauw vacuüm verpakte biefstukken met houdbaarheid van 2 weken. Algemene bacteriologische kwaliteit werd nagegaan door kwantitatieve bepaling van totaal aëroob kiemgetal bij 30 C, E. coli, Enterobacteriaceae, melkzuurbacteriën en Brochotrix thermosphacta. De stalen werden geanalyseerd bij ontvangst en op einde van de houdbaarheid vermeld op de verpakking. Gedurende de houdbaarheid van het Belgische rundvlees onder vacuüm wordt een toename van de totale microbiële flora waargenomen, met vooral een duidelijke stijging van de melkzuurbacteriën (zie Tabel 1). Bij de eerste analyse van beide types Argentijns rundvlees, toen al twee maanden geslacht, waren alle onderzochte bacteriologische parameters al in dezelfde grootteorden als voor het Belgische rundvlees op einde houdbaarheid (zie Tabel 1). Met andere woorden, het Argentijnse rundvlees had bij de eerste analyse de bacteriologische kwaliteit van het Belgische vlees op einde houdbaarheid. Bij einde houdbaarheid heeft het Argentijnse vlees gemiddeld een slechtere bacteriologische kwaliteit dan het Belgische vlees. Er is eveneens een duidelijk verschil tussen enerzijds niet-versneden en anderzijds in België versneden en opnieuw verpakt Argentijns rundvlees met een nieuwe houdbaarheid van 14 dagen. Op einde houdbaarheid bevat eerstgenoemde beduidend hogere aantallen Enterobacteriaceae en vertoont eveneens duidelijke organoleptische afwijkingen (duidelijke rottingsgeur) en verschillen in textuur. Tabel 1. Gemiddelde waarden voor onderzochte bacteriologische parameters uitgedrukt in KVE/g. De resultaten voor de kwantitatieve bepaling voor Brochotrix thermosphacta waren steeds onder de detectielimiet (< 100 KVE/g) en werden niet vermeld. Staal Analyse Totaal aëroob kiemgetal E. coli Enterobacteriaceae Melkzuurbacteriën Belgisch vlees (versneden) Argentijns vlees (versneden) Argentijns vlees (niet versneden) eerste analyse einde houdbaarheid eerste analyse einde houdbaarheid eerste analyse einde houdbaarheid 1,31E+04 1,45E+07 1,10E+07 9,55E+07 4,51E+07 1,62E+08 <10 <10 <10 <10 6,50E+01 <10 5,00E+01 3,71E+03 9,77E+02 8,00E+03 2,73E+03 5,35E+05 2,38E+03 1,10E+07 1,06E+07 7,80E+07 5,27E+07 1,24E+08 13

14 Naast de bacteriologische kwaliteit van beide rundvleessoorten werd eveneens nagegaan of irradiatie verantwoordelijk kon zijn voor de veronderstelde lange houdbaarheid van Argentijns rundvlees door het verlagen van de bacteriële contaminatie. Hiervoor werd een alkylcyclobutanone bepaling uitgevoerd door de firma Eurofins (Duitsland) op een monster uit elk geanalyseerd lot. Irradiatie kon echter worden uitgesloten, omdat de karakteristieke merker 2-dDCB (Milesi et al., 2008) niet werd teruggevonden. Dit werd eveneens bevestigd door de aantallen van en de variatie aan microbiële flora teruggevonden op het Argentijnse rundvlees (zie Tabel 1). Een andere mogelijkheid om bewaartijd van vlees te verlenging is de additie van bioprotectieve melkzuurbacteriën, meer bepaald door hun productie van antimicrobiële metabolieten zoals organische zuren of bacteriocines (d.i. kleine antimicrobiële peptiden) (Castellano et al., 2008). Na de negatieve resultaten voor irradiatie werden volgende indicatieve waarnemingen voor de toevoeging van bioprotectieve culturen (Milesi et al., 2008) nagegaan. (i) Aanwezigheid van hoge aantallen melkzuurbacteriën (>10 5 KVE/g) en hoge aantallen Enterobacteriaceae (>10 5 KVE/g) in vergelijking met Europees vlees. Het Argentijnse rundvlees bevatte inderdaad meer melkzuurbacteriën en Enterobacteriaceae dan Belgisch rundvlees, zowel bij de eerste analyse als op einde houdbaarheid (zie Tabel 1), maar was dan ook al veel langer geslacht. (ii) De detectie en identificatie van specifieke soorten melkzuurbacteriën gekend voor hun gebruik als bioprotectans in voeding, meer specifiek vlees. Hiertoe werden ad random melkzuurbacteriën geïsoleerd en geïdentificeerd uit zoals Argentijns als Belgisch rundvlees; laatstgenoemde werd ingesloten ter vergelijking. In totaal werden 50 isolaten uit Argentijns vlees en 44 isolaten uit Belgisch vlees bevestigd als melkzuurbacteriën via Gramkleuring en catalasetest - melkzuurbacteriën zijn Gram-positief en catalase-negatief - en biochemisch geïdentificeerd met API 50 CHL (incubatie 48h T = 30 C). Beide soorten rundvlees vertoonden een duidelijke dominantie van één soort melkzuurbacteriën, met daarnaast een ongeveer gelijkmatige spreiding van de isolaten over de andere aanwezige soorten (zie Figuur 1). De predominante soorten zijn wel verschillend, namelijk Lactobacillus curvatus in Argentijns rundvlees en Leuconostoc mesenteroides in Belgisch rundvlees, maar zijn allebei, zoals vele andere melkzuurbacteriën, gekende producenten van bacteriocines. Het beperkte, en gezien de proefopzet (nl. de leeftijd van de verschillende soorten vlees) normaal geachte, verschil in diversiteit aan melkzuurbacteriën en Enterobacteriaceae, en het voorkomen en de dominantie van gekende bioprotectieve species op beide vleessoorten maakt het onmogelijk om vast te stellen of een doelbewuste additie van een bioprotectieve melkzuurbacterie aan het Argentijnse rundvlees heeft plaatsgevonden. Figuur 1. Overzicht van de diversiteit van melkzuurbacteriën geïsoleerd uit A. Argentijns rundvlees, en B. Belgisch rundvlees. Identificatie gebaseerd op biochemische API 50CH testen. A. B. Lactobacillus spp. 10% Leuconostoc mesenteroides 8% Lactobacillus brevis 2% Lactobacillus curvatus 52% Lactococcus lactis lactis 9% Lactobacillus plantarum 2% Leuconostoc citreum 5% Carnobacterium divergens 5% Leuconostoc lactis lactis 9% Streptococcus thermophilus 2% Lactobacillus delbrucki delbrucki 5% Lactococcus lactis lactis 22% Lactobacillus acidophilus 2% Lactobacillus helveticus 4% Leuconostoc mesenteroides 63% 14

15 Een vergelijking van de bacteriologische kwaliteit van Argentijns en Belgisch rundvlees toont aan dat de veronderstelde verschillen in bewaartijd mogelijks minder groot zijn dan initieel verwacht. De maximaal mogelijke houdbaarheid van Belgisch vlees is niet gekend door de hoge turn-over in de winkels, maar een houdbaarheid van twee maanden is waarschijnlijk haalbaar. Daarnaast verantwoorden de resultaten van deze studie het in vraag stellen van de vooropgestelde bewaartijd (circa zes maanden) van het Argentijnse rundvlees, voornamelijk door de hoge Enterobacteriaceae aantallen, de duidelijk waargenomen organoleptische afwijkingen op het einde van de vooropgestelde bewaartijd en de afwezigheid van aanwijzingen van het gebruik van irradiatie of additie van bioprotectieve culturen. Mogelijks is de ongerustheid van de Belgische landbouwers eerder een probleem van perceptie, want het Argentijnse rundvlees bedraagt slechts 0.4% van het marktaandeel (cfr. gegevens Carrefour), is duurder dan Belgisch rundvlees (27 Euro/kg in vergelijking met 20 Euro/kg), en heeft en verschillende smaak en textuur. Referenties Castellano P, Belfiore C, Fadda S, Vignolo G (2008). A review of bacteriocinogenic lactic acid bacteria used as bioprotective cultures in fresh meat produced in Argentina. Meat Science, 79, Milesi S, Soncin S, Chiesa LM, Cantoni C (2008). A study on the shelf life of frozen vacuum packaged Argentine meat. Engineering 4 Food, nov 2008, Kim Heylen, Nadine Botteldoorn en Katelijne Dirick (WIV, Brussel) 15

16 Zware metalen Methylkwik Kwik is een wijd verspreid en persistent element in het milieu. Het is van nature aanwezig in de vorm mercurisulfide (HgS) of rode cinnaber. Daarnaast zijn menselijke activiteiten verantwoordelijk voor vrijstelling van kwik in de atmosfeer, de bodem en het water. Eens vrijgesteld in de omgeving ondergaat kwik een serie van complexe chemische en fysische transformaties (Figuur 1). Figuur 1. De natuurlijke bio-geo-chemische cyclus van kwik: ontgassing van bodem en oppervlaktewater; transport in de atmosfeer; afzetting van kwik op land en in oppervlaktewater; opname van het kwik door bodempartikels Kwik komt voor als elementair kwik en in diverse anorganische en organische verbindingen en complexen. De anorganische vormen van kwik zijn minder toxisch dan de organische, maar de anorganische vormen kunnen in water worden omgezet naar organische vormen door bacteriën. Van de organische vormen is methylkwik de meest giftige. Een waaier aan toxische effecten is gelinkt aan blootstelling aan methylkwik. Het belangrijkste effect van langdurige blootstelling aan hoge concentratie methylkwik is neurotoxiciteit. Andere effecten zijn psychologische problemen, verminderd gehoor, gezichtsverlies, ataxie, problemen met motoriek. Consumptie van zeedieren blijkt voor mensen de belangrijkste blootstellingwijze aan methylkwik. Kwik accumuleert in de voedselketen waardoor de hoogste concentraties aan kwik worden gevonden in dieren hogerop de voedselketen en in oudere dieren (Figuur 2). De gemiddelde concentratie aan kwik in vis in Europa wordt geschat op 62 tot 97 μg/kg. Afhankelijk van de soort is het aandeel methylkwik 70 tot 100 % van het totaal kwikgehalte in vis. 16

17 Figuur 2. Bioaccumulatie voor kwik Water 0, ppm Fytoplankton 0,0025 ppm Zilvermeeuw 124 ppm Zilvermeeuw ei 124 ppm Zoöplankton 0,123 ppm Forel 4,83 ppm Regenboogvis 1,04 ppm Gezien de toxiciteit van kwik, zijn door internationale organisaties normen vastgesteld voor kwik in vis en aquacultuurproducten. De normen gelden voor totaal kwik en zijn vastgesteld op 0,5 en 1 mg/kg. Voor methylkwik zijn er nog geen normen vastgelegd in levensmiddelen. Het aantal laboratoria met ervaring met de bepaling van methylkwik is beperkt. Toch is er al vele jaren onderzoek gedaan naar de bepaling van methylkwik. De oudste methoden zijn gebaseerd op Gas Chromatografie (GC) analyse van methylkwikchloride (CH3HgCl). Nieuwere methoden met Inductively Coupled Plasma Mass Spectrometry (ICP-MS) maar ook modernere GC methoden hebben de analyse van methylkwik aanzienlijk verbeterd. De laatste jaren worden CRM geproduceerd met gewaarborgde gehalten aan methylkwik en er kan worden deelgenomen aan ringtesten voor methylkwik in vis. De speciatiemethoden voor bepaling van methylkwik zijn opgebouwd uit 5 typische stappen: 1. Chemische digestie van de matrix en extractie van methylkwik in zijn originele vorm. 2. Omzetting van methylkwik via een derivatisatie. 3. Extractie van het analyt in een vloeibare fase, via cryogeen vangen of met Solid Phase Micro Extraction (SPME). 4. Scheiding van methylkwik van de matrix en van de andere kwikvormen. 5. Detectie en bepaling van de concentratie aan methylkwik. 17

18 Voor de digestie van kwikspecies zijn de meest voorkomende procedures de zure digestie, de alkalische digestie, de waterige destillatie, superkritische vloeistofextractie en extractie met microgolfbestraling. Grignard reagentia, natriumtetra-ethylboraat, natriumtetra-fenylboraat en natriumtetra-propylboraat zijn efficiënte derivatisatie reagentia. Qua scheidingstechnieken zijn GC en LC veel gebruikt, daarnaast is capillaire electroforese ook een mogelijke techniek. Snellere methoden gebruiken SPME voor een HPLC-scheiding of combineren de digestie en derivatisatie in een microgolfmethode. Een waaier aan detectietechnieken zijn geschikt voor methylkwikdetectie na een chromatografische scheiding: AFS, AAS, ICP-MS, ICP-OES, MIP-AES, FAPES. De koppeling van GC met ICP-MS is de meest populaire combinatie voor kwikspeciatie door de hoge resolutie van GC en de hoge gevoeligheid, groot dynamisch bereik en multi-element capaciteit van ICP-MS. Bovendien kan met ICP-MS de meest accuraten en precieze kalibratietechniek worden toegepast: de isotoopverdunningmassaspectrometrie. Deze techniek is gevoeliger dan externe kalibratie en zelfs standaardadditie, omdat er gerekend wordt met verhoudingen en niet met absolute intensiteiten. Species-specifieke isotoopverdunning massa spectrometrie (Species Specific Isotope Dilution Mass Spectrometry, SS-IDMS of kortweg IDMS) is een recente ontwikkeling die gebaseerd is op het vergelijken van de isotoop verhoudingen. Het principe van de techniek is dat aan het staal een standaardmateriaal wordt toegevoegd met gekende en stabiele isotoopverhoudingen van het gezochte element (Figuur 3). Figuur 3. Isotoop verdunning van kwik met een isotoop verrijkt aan 201Hg Natuurlijke abundantie van Hg Abundantie Isotopisch kwikmengsel Atoommassa Isotopische spike van 201 Hg Abundantie Abundantie Atoommassa Atoommassa 18

19 Transformatie van species kunnen gedetecteerd worden door vergelijken van de gemeten isotoopverhoudingen met de natuurlijke isotoopverhoudingen. De techniek is dan ook enkel toepasbaar voor bepaling van elementen die meer dan één isotoop hebben. Kwik heeft meerdere isotopen, nl. 196Hg, 198Hg, 199Hg, 200Hg, 201Hg, 202Hg en 204Hg. SS-IDMS kan ook simultaan op verschillende elementen worden toegepast, zo bvb. kunnen tin-, kwik- en loodspecies samen bepaald worden. Deze kalibratietechniek is veel preciezer en accurater dan externe kalibratie en zelfs standaardadditie, net doordat er gerekend wordt met verhoudingen i.p.v. met absolute intensiteiten voor de bepaling van de concentratie. Een voordeel van deze aanpak is dat verlies van methylkwik gedurende de verschillende stappen van de bepalingsmethode het eindresultaat niet beïnvloedt, m.a.w. met deze techniek kan gecorrigeerd worden voor de ongewenste omzettingen (methylatie en demethylatie) van kwikspecies en zelfs voor drift van de meetapparatuur. IDMS is een krachtige techniek om met een kleine gecombineerde meetonzekerheid resultaten te bekomen die SI traceerbaar zijn. Het Comité Consultatif pour la Quantité de Matière (CCQM) erkent IDMS zelfs als een potentieel primaire methode voor bepaling van methylkwik, wat betekent dat de methode over de hoogste metrologische kwaliteiten beschikt, dat de uitvoering ervan volledig beschreven en begrepen is en waarvoor de meetonzekerheid in SI eenheden kan uitgedrukt worden. Besluit: Speciatiemethoden zijn complexe methoden. Dankzij IDMS is het momenteel mogelijk om methylkwik juist en vrij precies te kwantificeren en dit tot op een niveau van enkele ppb s. Inge Van Hauteghem (FLVVG, Gentbrugge) 19

20 Trichinen Feedback CRL Workshops -Symposia Verslag 4th Workshop of National Reference Laboratories for Parasites Deze vierde workshop werd georganiseerd door het Community Reference Laboratory (CRL) te Rome, en vond plaats op 28 en 29 mei Naast vertegenwoordigers van de verschillende National Reference Laboratories (NRL s) van de lidstaten, en ook van deze van buiten de EU (Kroatië, Noorwegen, Servië en Zwitserland), waren er ook uitgenodigde experten, een vertegenwoordiging van de Europese Commissie en het Agentschap voor de Europese Voedselveiligheid (EFSA) aanwezig. Mevr. B. Janackova (DG SANCO, EU) benadrukte dat een belangrijke doelstelling van deze jaarlijkse workshop het creëren van een efficiënt netwerk tussen de NRL s en het CRL is. De afgelopen pepsine-crisis, en de samenwerking tussen verschillende NRL s bij het terugvinden van onverwachtte parasieten in voedsel heeft aangetoond dat dit reeds het geval is. Zij rapporteerde ook over de Working Group on Trichinella-matters welke doorging op 21 april Sommige lidstaten testen niet volledig in overeenstemming met VO 2075/2005, maar doen hun best om zo goed mogelijk te voldoen; andere lidstaten doen aan risico-gebaseerde testing zonder een officiële goedkeuring van de andere lidstaten. Hierover bestaat nog veel discussie. Enkel Denemarken heeft het officiële Trichinella-verwaarloosbaar risico -statuut, geen enkele lidstaat heeft erkende Trichinella-vrije bedrijven. Derde landen moeten aan dezelfde eisen voldoen om in te voeren in de EU. Over de nakende verplichting om alle Trichinella- testen enkel uit te voeren in geaccrediteerde laboratoria werd gesteld dat de transitieperiode afloopt eind Er kan enkel gedebateerd worden over een eventuele verlening van deze transitieperiode voor een periode van 4 jaar, gezien accreditatie noodzakelijk werd geacht door alle lidstaten en dit zo door het Europese Parlement werd gestemd. Indien deze eventuele verlenging er zou komen, zou dit ook enkel kunnen voor déze laboratoria die reeds gestart zijn met de accreditatieprocedure. De Working Group on Trichinella-matters vergadert hierover in de nabije toekomst, en maakt, indien een akkoord hierover kan bereikt worden, een werkvoorstel voor het Europese Parlement. De publicatie van het officiële besluit door de Europese Commissie wordt verwacht eind De verschillende lidstaten stelden hun NRL zeer kort voor, en gaven ook meer informatie over de notificatie van bepaalde pathogenen in hun land. Deze presentaties kunnen integraal bekeken worden op de website van het CRLP: Enkel opmerkelijke zaken: de meeste lidstaten organiseren sinds kort ringtesten voor het terugvinden van Trichinella-larven, met wisselend resultaat. In Denemarken organiseert men 2 maal per jaar een opleiding welke 3 dagen in beslag neemt. Er was ook een geval van Trichinella pseudospiralis in een nerts. Zij testen nog steeds ongeveer 99% van alle geslachte varkens gezien hun belangrijke export naar derde landen. Letland rapporteerde reeds 5 humane Trichinella-besmettingen in Deze werden allemaal veroorzaakt door de consumptie van everzwijnenvlees. Voorheen waren er ook humane besmettingen veroorzaakt door varkensvlees. Lithouwen rapporteerde 41 humane Trichinella besmettingen in 2008, zij vonden ook 10 positieve varkens en 61 besmette everzwijnen. In Polen vond men in geïnfecteerde varkens, en 524 besmette everzwijnen. Zij rapporteerden ook 270 humane Trichinella- besmettingen in 2007 en 32 in Het aantal routinelaboratoria voor Trichinella-testen is daar gereduceerd van meer dan duizend naar een achthonderdtal en ringtesten worden georganiseerd. Om dit praktisch haalbaar te houden werd een speciale web-toepassing ontworpen zodat deelnemende laboratoria hun resultaten zelf kunnen ingeven. Vier medewerkers van het Poolse NRL zijn acht maanden lang fulltime bezig geweest met enkel het aanmaken van deze ringteststalen. In Roemenië vond men in geinfecteerde varkens, 27 everzwijnen en 22 beren, maar geen positieve paarden. Ook 268 humane besmettingen werden daar vastgesteld. 20

Vergelijkende bacteriologische studie van vacuüm verpakt Argentijns rundvlees en Belgisch wit blauw rundvlees

Vergelijkende bacteriologische studie van vacuüm verpakt Argentijns rundvlees en Belgisch wit blauw rundvlees Vergelijkende bacteriologische studie van vacuüm verpakt Argentijns rundvlees en Belgisch wit blauw rundvlees Studie uitgevoerd door het NRL Levensmiddelenmicrobiologie. Dr. Nadine Botteldoorn, Dr. Marie

Nadere informatie

Accreditatie van laboratoria in het kader van de autocontrole

Accreditatie van laboratoria in het kader van de autocontrole Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Accreditatie van laboratoria in het kader van de autocontrole Geert De Poorter, 25/09/2013 2 1. Inleiding 2. Erkenning 3. Accreditatie: waarom

Nadere informatie

EINDRAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR PT 1 2015 DETECTIE VAN PATHOGENE E. COLI IN MAART 2015 LEVENSMIDDELENMICROBIOLOGIE KIEMGROENTEN

EINDRAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR PT 1 2015 DETECTIE VAN PATHOGENE E. COLI IN MAART 2015 LEVENSMIDDELENMICROBIOLOGIE KIEMGROENTEN EINDRAPPORT PROFICIENCY TEST VOOR LEVENSMIDDELENMICROBIOLOGIE PT 1 2015 DETECTIE VAN PATHOGENE E. COLI IN KIEMGROENTEN MAART 2015 Afdeling: Voedselpathogenen Marie Polet Nadine Botteldoorn, Sarah Denayer

Nadere informatie

RIKILT Institute of Food Safety

RIKILT Institute of Food Safety RIKILT Institute of Food Safety In het kort Referentie instituut Metingen & Advies Onderzoek RIKILT Institute of Food Safety RIKILT Institute of Food Safety is onderdeel van de internationale kennisorganisatie

Nadere informatie

Normalisatie van methoden, wat gaat er nou echt veranderen de komende jaren

Normalisatie van methoden, wat gaat er nou echt veranderen de komende jaren Normalisatie van methoden, wat gaat er nou echt veranderen de komende jaren Paul in t Veld, Wetenschappelijk medewerker NVWA Laura Mout, Consultant NEN Inhoud Introductie normalisatie Veranderingen in

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8768 10 juni 2010 Regeling van de Minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit van 2 juni 2010, nr. 127994, houdende

Nadere informatie

Trichinen. inspectiemaatregelen: analyses. Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Trichinen. inspectiemaatregelen: analyses. Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Trichinen risico in de voedselketen: vlees inspectiemaatregelen: analyses nieuwe aanpak: regio verwaarloosbaar risico Trichinen: wat? Parasitaire

Nadere informatie

(Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN

(Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN 16.3.2012 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/1 II (Niet-wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN VERORDENING (EU) Nr. 225/2012 VAN DE COMMISSIE van 15 maart 2012 tot wijziging van bijlage II bij Verordening

Nadere informatie

Appel-peer konfijt met kaneel 1.5 kg

Appel-peer konfijt met kaneel 1.5 kg NV DIDDEN SA Gentsestwg 617-619 Chée de Gand Brussel 1080 Bruxelles Appel-peer konfijt met kaneel 1.5 kg (Art. nr 184101) Leverancier Didden nv Adres van leverancier : Genstesteenweg 617-619 1080 Brussel

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief met betrekking tot het ontsmetten van gereedschap in slachthuizen, uitsnijderijen en inrichtingen voor het vervaardigen van gehakt

Nadere informatie

Dit document is gebaseerd op het business plan van het Agentschap en de waarden opgenomen in de gidsen.

Dit document is gebaseerd op het business plan van het Agentschap en de waarden opgenomen in de gidsen. TECHNISCHE SPECIFICATIE VOOR HET BEPALEN VAN HET AANTAL MANDAGEN EN VAN DE FREQUENTIE BIJ AUDITS IN HET KADER VAN DE VALIDATIES VAN AUTOCONTROLESYSTEMEN Versie 14-12-07 I. INLEIDING De bedoeling van dit

Nadere informatie

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van (datum), nr., Directie Wetgeving en Juridische Zaken;

Op de voordracht van de Staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van (datum), nr., Directie Wetgeving en Juridische Zaken; WIJ BEATRIX, BIJ DE GRATIE GODS, KONINGIN DER NEDERLANDEN, PRINSES VAN ORANJE- NASSAU, ENZ. ENZ. ENZ. Besluit van... houdende regels inzake diervoeders (Besluit diervoeders 2012) Besluit van Op de voordracht

Nadere informatie

AMERICAN VOORBEREIDEN SAUS (K) Art. Nr: 101501 / 101601

AMERICAN VOORBEREIDEN SAUS (K) Art. Nr: 101501 / 101601 NV DIDDEN SA Gentsestwg 617-619 Chée de Gand Brussel 1080 Bruxelles AMERICAN VOORBEREIDEN SAUS (K) Art. Nr: 101501 / 101601 Leverancier Didden nv Adres van leverancier : Genstesteenweg 617-619 1080 Brussel

Nadere informatie

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION Analysemethode Méthode d analyse Techniek Technique Matrix / matrixgroep Matrice / Groupe de matrices Datum laatste aanpassing / Date du dernière adaption MET-FLVVT-096

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen PB 07 FAQ (G-019) REV 3 2009-1/9 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen FAQ - Gids voor het ontwikkelen van autocontrolesystemen bij de productie van voedingsmiddelen in de sectoren:

Nadere informatie

Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma

Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Hoofdbestuur van de Laboratoria Instructie Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma Versie 05 Datum van

Nadere informatie

Tekst Inhoudstafel Begin

Tekst Inhoudstafel Begin 27 FEBRUARI 2003. - Koninklijk besluit tot vaststelling van de wijze van het nemen van monsters voor de officiële controle op de maximum-gehalten aan mycotoxines in bepaalde voedingsmiddelen. (NOTA : Raadpleging

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 19 november 2009 (23.11) (OR. fr) 16333/09 AGRILEG 220 DENLEG 120

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 19 november 2009 (23.11) (OR. fr) 16333/09 AGRILEG 220 DENLEG 120 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 november 2009 (23.11) (OR. fr) 16333/09 AGRILEG 220 DENLEG 120 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jens Nymand-CHRISTENSEN, directeur, namens de secretarisgeneraal van

Nadere informatie

Geschikt voor grote monsteraantallen

Geschikt voor grote monsteraantallen ELISA (mg eiwit/kg) immunologische test PCR Flowcytometrische methoden (niet het eiwit zelf maar het DNA wordt gedetecteerd, moleculairbiologische test), DNA kwantitatieve analytische methode Specifieke

Nadere informatie

General Food Law. T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU. d.d. 25 en 27 januari 2005. Anneke van de Kamp

General Food Law. T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU. d.d. 25 en 27 januari 2005. Anneke van de Kamp General Food Law T&T, meldplicht en aansprakelijkheid definitieve interpretatie EU d.d. 25 en 27 januari 2005 Anneke van de Kamp Afdelingshoofd Voedsel en Voeding Hoofdproductschap Akkerbouw Inhoud Wat

Nadere informatie

Omzendbrief betreffende de technische keuring van spuittoestellen

Omzendbrief betreffende de technische keuring van spuittoestellen Federaal agentschap voor de veiligheid van de voedselketen Omzendbrief betreffende de technische keuring van spuittoestellen Referentie PCCB/ S1/JFS/662485 Datum 05/03/2014 Huidige versie 1.3 Van toepassing

Nadere informatie

VALIDATIEPLAN PLAN DE VALIDATION

VALIDATIEPLAN PLAN DE VALIDATION VALIDATIEPLAN PLAN DE VALIDATION Analysemethode Méthode d analyse Techniek Technique Matrix / matrixgroep Matrice / Groupe de matrices Type validatie Type de validation Verantwoordelijke (Naam en functie)

Nadere informatie

2. FederaalLaboratoriumvoorde

2. FederaalLaboratoriumvoorde 2. FederaalLaboratoriumvoorde VoedselveiligheidGentbrugge (FLVVG) Mieke Van de Wiele Belgian Federal Agency for the Safety of the Food Chain 1 FAVV laboratoriumflvvg-mijlpalen 1875: oprichting Rijksontledingslaboratorium

Nadere informatie

Inhoudsopgave I. BASISREGELS. A. Substantiële regels

Inhoudsopgave I. BASISREGELS. A. Substantiële regels Inhoudsopgave I. BASISREGELS A. Substantiële regels Verord. (EG) nr. 178/2002 E.P. en de Raad 28 JANUARI 2002 tot vaststelling van de algemene beginselen en voorschriften van de levensmiddelenwetgeving,

Nadere informatie

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION

VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION LABO: FLVVM VALIDATIERAPPORT RAPPORT DE VALIDATION Analysemethode Méthode d analyse Techniek Technique Matrix / matrixgroep Matrice / Groupe de matrices Datum laatste aanpassing / Date du dernière adaption

Nadere informatie

Symposium Chemische Contaminanten Dioxines

Symposium Chemische Contaminanten Dioxines Eurofins Food Testing Netherlands Symposium Chemische Contaminanten Dioxines Bunnik, 15 september 2015 16/09/2015 www.eurofins.com 16/09/2015 Eurofins Food - Passie voor Kwaliteit 2 Agenda Dioxines achtergrond,

Nadere informatie

De accreditatie werd uitgereikt aan/ L'accréditation est délivrée à/ The accreditation is granted to/ Die akkreditierung wurde erteilt für:

De accreditatie werd uitgereikt aan/ L'accréditation est délivrée à/ The accreditation is granted to/ Die akkreditierung wurde erteilt für: Bijlage bij accreditatie-certificaat Annexe au certificat d'accréditation Annex to the accreditation certificate Beilage zur Akkreditatierungszertifikat 179-TEST NBN EN ISO/IEC 17025:2005 Versie/Version/Fassung

Nadere informatie

FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN

FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN 22 MAART 2013. - Ministerieel besluit betreffende de van de toepassingsmodaliteiten van de en de traceerbaarheid

Nadere informatie

SWEET MARTIQUE SAUS Art. Nr: 101531 (3l)/ 101551(5l)/ 101561 (10l)

SWEET MARTIQUE SAUS Art. Nr: 101531 (3l)/ 101551(5l)/ 101561 (10l) NV DIDDEN SA Gentsestwg 617-619 Chaussée de Gand Brussel 1080 Bruxelles SWEET MARTIQUE SAUS Art. Nr: 101531 (3l)/ 101551(5l)/ 101561 (10l) Leverancier Didden nv Adres van leverancier : Genstesteenweg 617-619

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief met betrekking tot erkenning-/registratievoorwaarden van opslagbedrijven van dierlijke bijproducten en afgeleide producten die niet

Nadere informatie

VERORDENINGEN. (Voor de EER relevante tekst)

VERORDENINGEN. (Voor de EER relevante tekst) L 125/10 VERORDENINGEN VERORDENING (EU) 2015/786 VAN DE COMMISSIE van 19 mei 2015 tot vaststelling van criteria voor de aanvaardbaarheid van zuiveringsprocedés die worden toegepast op producten die bedoeld

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen PB 07 FAQ (G-019) REV 2 2009-1/10 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen FAQ - Gids voor het ontwikkelen van autocontrolesystemen bij de productie van voedingsmiddelen in de sectoren:

Nadere informatie

Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma

Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Hoofdbestuur van de Laboratoria Instructie Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma Versie 03 Datum van

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 juni 2008 (13.06) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0110 (COD) 10637/08 ADD 2 AGRILEG 104 CODEC 769 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

FAQ. 2. Op wie heeft de Europese Verordening 183/2005 betrekking?

FAQ. 2. Op wie heeft de Europese Verordening 183/2005 betrekking? FAQ 1. Waaruit bestaat de Europese Verordening 183/2005? Deze nieuwe Verordening bepaalt de voorschriften voor diervoederhygiëne. Alle verschillende activiteiten in de diervoederketen worden onderverdeeld

Nadere informatie

Gerichte controle : Gebruik van sulfiet in filet américain

Gerichte controle : Gebruik van sulfiet in filet américain Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Gerichte controle : Gebruik van sulfiet in filet américain DG Controle Sector DIS 15/03/2014 I. Inleiding Toevoegen van sulfiet in filet américain

Nadere informatie

Vijgen en dadels delicatessen Art. n 133006

Vijgen en dadels delicatessen Art. n 133006 NV DIDDEN SA Gentsestwg 617-619 Chée de Gand Brussel 1080 Bruxelles Vijgen en dadels delicatessen Art. n 133006 Leverancier Didden nv Adres van leverancier : Genstesteenweg 617-619 1080 Brussel E-mail

Nadere informatie

Opkomende problematiek: nieuwe GGO en UGM

Opkomende problematiek: nieuwe GGO en UGM Opkomende problematiek: nieuwe GGO en UGM S. Broeders, S. De Keersmaecker, N. Roosens WIV-ISP, Dienst Platform Biotechnologie en Moleculaire Biologie (PBB) Een genetisch gemodificeerd organisme (GGO) is

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID

FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID FEDERALE OVERHEIDSDIENST SOCIALE ZEKERHEID 26 JANUARI 2009. - Koninklijk besluit tot wijziging van het artikel 24, 1, van de bijlage bij het koninklijk besluit van 14 september 1984 tot vaststelling van

Nadere informatie

Versie 03 Datum van toepassing 2014-04-28

Versie 03 Datum van toepassing 2014-04-28 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria I-MET-FLVVT-055 I-MET-FLVVT-055 BEPALING VAN RUW VET IN DIERENVOEDERS Versie 03 Datum van toepassing 2014-04-28 Opgesteld

Nadere informatie

BEPALING VAN DE MEETONZEKERHEID VOOR KWANTITATIEVE CHEMISCHE ANALYSES

BEPALING VAN DE MEETONZEKERHEID VOOR KWANTITATIEVE CHEMISCHE ANALYSES Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria Procedure BEPALING VAN DE MEETONZEKERHEID VOOR KWANTITATIEVE CHEMISCHE ANALYSES Datum van toepassing : zie datum goedkeuring

Nadere informatie

Labanalyse in de voedingsmiddelenindustrie, ook een kwestie van chemie. Ron Davidse Cargill B.V. Rotterdam, 31 maart 2011 www.cargill.

Labanalyse in de voedingsmiddelenindustrie, ook een kwestie van chemie. Ron Davidse Cargill B.V. Rotterdam, 31 maart 2011 www.cargill. Labanalyse in de voedingsmiddelenindustrie, ook een kwestie van chemie. Ron Davidse Cargill B.V. Rotterdam, 31 maart 2011 www.cargill.com Waarom analyseren we voedingsmiddelen? Eisen van overheidswege

Nadere informatie

Geharmoniseerde benaderingen voor validatie van methoden voor GGO detectie in het NRL volgens de nieuwste EU aanbevelingen

Geharmoniseerde benaderingen voor validatie van methoden voor GGO detectie in het NRL volgens de nieuwste EU aanbevelingen Geharmoniseerde benaderingen voor validatie van methoden voor GGO detectie in het NRL volgens de nieuwste EU aanbevelingen N. Papazova, N. Roosens Platform Biotechnologie en Moleculaire Biologie, Wetenschappelijk

Nadere informatie

SECTIE : Anorganische chemie VALIDATIERAPPORT. microgolfontsluiting (FLVVG-I-MET-190)

SECTIE : Anorganische chemie VALIDATIERAPPORT. microgolfontsluiting (FLVVG-I-MET-190) VALIDATIERAPPORT Analysemethode Voeding - Kwantitatieve bepaling van aluminium met ICP-OES na microgolfontsluiting (FLVVG-I-MET-190) Techniek Microgolfontsluiting - ICP-OES Matrix / matrixgroep Levensmiddelen:

Nadere informatie

Het gebruik van gemodificeerde atmosfeer voor vers vlees

Het gebruik van gemodificeerde atmosfeer voor vers vlees Prof.dr.ir. Frank Devlieghere Het gebruik van gemodificeerde atmosfeer voor vers vlees Vakgroep Voedselveiligheid en Voedselkwaliteit Laboratorium voor Levensmiddelenmicrobiologie en - conservering Food2Know-Interfacultair

Nadere informatie

Omzendbrief met betrekking tot de traceerbaarheid bij het verzenden van levensmiddelen van dierlijke oorsprong.

Omzendbrief met betrekking tot de traceerbaarheid bij het verzenden van levensmiddelen van dierlijke oorsprong. Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief met betrekking tot de traceerbaarheid bij het verzenden van levensmiddelen van dierlijke oorsprong. Referentie PCCB/S2/GDS/891700

Nadere informatie

Overzicht regelgeving ter voorlegging aan het Raadgevend Comité in 2013

Overzicht regelgeving ter voorlegging aan het Raadgevend Comité in 2013 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Overzicht regelgeving ter voorlegging aan het Raadgevend Comité in 2013 KB tot wijziging van het KB van 13 maart 2011 houdende de verplichte keuring

Nadere informatie

Vitaminen. Definitie. Classificatie en functie

Vitaminen. Definitie. Classificatie en functie Vitaminen Definitie Vitaminen zijn essentiële organische voedingsstoffen, die in tegenstelling tot andere voedingsstoffen (koolhydraten, vetten, eiwitten) geen energie of bouwstoffen leveren, maar die

Nadere informatie

Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma

Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Hoofdbestuur van de Laboratoria Instructie Toewijzing analyses aan derde laboratoria in het kader van het Controleprogramma Versie 04 Datum van

Nadere informatie

Omzendbrief met betrekking tot de toelating en erkenning voor hoevezuivelproducenten en het gebruik van de autocontrolegidsen

Omzendbrief met betrekking tot de toelating en erkenning voor hoevezuivelproducenten en het gebruik van de autocontrolegidsen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief met betrekking tot de toelating en erkenning voor hoevezuivelproducenten en het gebruik van de autocontrolegidsen Referentie PCCB/S3/EME/1136184

Nadere informatie

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1.

Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse. Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010. Januari 2010 Versie 1. Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht uit te voeren organoleptische bepalingen 2010 Januari 2010 Versie 1.4 Laboratoria voor Materialenonderzoek en Chemische analyse Overzicht

Nadere informatie

Meten en Monitoren. Weet wat je meet. Startsymposium Expertisecentrum PFOS. Virtualisatie project Omegam Eline Klooster.

Meten en Monitoren. Weet wat je meet. Startsymposium Expertisecentrum PFOS. Virtualisatie project Omegam Eline Klooster. Meten en Monitoren Weet wat je meet Inhoud presentatie Omegam Laboratoria Proces ontwikkelen analyse methoden De analyse /PFOA Prestatiekenmerken /PFOA bij Omegam De praktijk : Weet wat je meet Omegam

Nadere informatie

De nieuwe Europese hygiënerichtlijn en microbiologische criteria

De nieuwe Europese hygiënerichtlijn en microbiologische criteria Inleiding De nieuwe Europese hygiënerichtlijn en microbiologische criteria Op 1 januari 2006 treedt de nieuwe EU hygiënerichtlijn - de zogenaamde General Food Law - in werking. In samenhang hiermee ontwikkelde

Nadere informatie

Analyse & Support. Centraal Laboratorium. Bayer Antwerpen Comm.V

Analyse & Support. Centraal Laboratorium. Bayer Antwerpen Comm.V Analyse & Support Centraal Laboratorium Bayer Antwerpen Comm.V Centraal Laboratorium Bayer Antwerpen Comm.V Het Centraal Laboratorium omvat een volledig uitgerust analytisch labo en een labo voor productie-

Nadere informatie

FAQ - Gids voor de invoering van een autocontrolesysteem voor de brood- en banketbakkerij in de sector transformatie

FAQ - Gids voor de invoering van een autocontrolesysteem voor de brood- en banketbakkerij in de sector transformatie PB 07 FAQ (G-026 B2B) REV0 2014-1/7 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen FAQ - Gids voor de invoering van een autocontrolesysteem voor de brood- en banketbakkerij in de sector transformatie

Nadere informatie

UNIZO UCM FEDIS FWA BOERENBOND ABS. Wateronderzoek bij bedrijven in de voedingssector

UNIZO UCM FEDIS FWA BOERENBOND ABS. Wateronderzoek bij bedrijven in de voedingssector Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Controlebeleid Directie Transformatie en Distributie van Voedingsmiddelen WTC III Simon Bolivarlaan, 30 B-1000 Brussel Tel. 02 208 34 11 Fax 02

Nadere informatie

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK s) in tatoeagekleurstoffen. Februari 2015

Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK s) in tatoeagekleurstoffen. Februari 2015 Polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK s) in tatoeagekleurstoffen Februari 2015 Colofon Projectnaam Tatoeëerders en Piercers Onderzoek PAK s in tatoeagekleurstoffen Divisie Consument & Veiligheid

Nadere informatie

Provinciale dienst van:... Datum:... Verantwoordelijke Controleur:... Nr:... Operator :... N uniek... Adres :... C NC Punten NA

Provinciale dienst van:... Datum:... Verantwoordelijke Controleur:... Nr:... Operator :... N uniek... Adres :... C NC Punten NA Provinciale dienst van:... Datum:... Verantwoordelijke Controleur:... Nr:... Operator :... N uniek... Adres :...... 209: Groothandel van materialen bestemd om direct met levensmiddelen in aanraking te

Nadere informatie

Microbiologisch onderzoek in levensmiddelen 2005

Microbiologisch onderzoek in levensmiddelen 2005 Microbiologisch onderzoek in levensmiddelen 2005 Voedsel en Waren Autoriteit Signalering & Ontwikkeling Samengestelde Producten Postbus 2168, 5600 CD Eindhoven Samenvatting Deze rapportage geeft de resultaten

Nadere informatie

(Voor de EER relevante tekst)

(Voor de EER relevante tekst) L 144/27 VERORDENING (EU) 2016/863 VAN DE COMMISSIE van 31 mei 2016 tot wijziging van de bijlagen VII en VIII bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. ESBL s. (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. ESBL s. (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen ESBL s (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013 Aanleiding Resultaten NL studie ESBL producerende E. Coli in rundvlees/kalfsvlees

Nadere informatie

Europese Unie, 2010 Overneming met bronvermelding toegestaan

Europese Unie, 2010 Overneming met bronvermelding toegestaan Europese Commissie WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE inzake de uitleg van een aantal bepalingen over flexibiliteit in het hygiënepakket Veelgestelde vragen Richtsnoeren voor exploitanten van

Nadere informatie

De ontdekking van organismen in extreme milieus op Aarde heeft onze kijk op het leven

De ontdekking van organismen in extreme milieus op Aarde heeft onze kijk op het leven Samenvatting Op weg naar de moleculaire detectie van leven op Mars De ontdekking van organismen in extreme milieus op Aarde heeft onze kijk op het leven drastisch veranderd en de verwachtingen voor het

Nadere informatie

Development of simplified molecular tools for the diagnosis of kinetoplast diseases

Development of simplified molecular tools for the diagnosis of kinetoplast diseases Development of simplified molecular tools for the diagnosis of kinetoplast diseases Thesis by: Claire M. Mugasa Promotores: Prof. Dr. P.A. Kager & Prof. Dr. George W. Lubega Copromotor: Dr. Henk D.F.H.

Nadere informatie

GMP+ Feed Safety Assurance scheme. Dioxine-monitoring in leghennen(opfok)voeders

GMP+ Feed Safety Assurance scheme. Dioxine-monitoring in leghennen(opfok)voeders GMP+ Feed Safety Assurance scheme Dioxine-monitoring in leghennen(opfok)voeders GMP+ BCN-NL2 BCN NL2 NL B.V. Alle rechten voorbehouden. De informatie uit deze publicatie mag worden geraadpleegd op het

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal gentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief betreffende de dioxinemonitoring van voor de diervoeding bestemde risicovolle producten Kenmerk PCCB/S1/JPM/912984 Datum 18/02/2014

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: 12-12-2012 tot 01-01-2016 Vervangt bijlage d.d.: 12-11-2012

Deze bijlage is geldig van: 12-12-2012 tot 01-01-2016 Vervangt bijlage d.d.: 12-11-2012 Deze bijlage is geldig : 12-12-2012 tot 01-01-2016 Vergt bijlage d.d.: 12-11-2012 Met vestigingen te: Monstername a Water Monstername ten behoeve Legionella onderzoek conform NEN 6265 b Monstername ten

Nadere informatie

Infoblad dierlijke bijproducten in de eiersector

Infoblad dierlijke bijproducten in de eiersector Infoblad dierlijke bijproducten in de eiersector Wettelijk kader Verordening (EG) nr. 1069/2009, tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke

Nadere informatie

WETENSCHAPPELIJK COMITE VAN HET FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN ADVIES 52-2006

WETENSCHAPPELIJK COMITE VAN HET FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN ADVIES 52-2006 WETENSCHAPPELIJK COMITE VAN HET FEDERAAL AGENTSCHAP VOOR DE VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN ADVIES 52-2006 Betreft : Procedure voor de analyse van een klein aantal monsters (dossier Sci Com 2006/33). Het

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid. van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid. van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Lieve Busschots Directeur Communicatie FAVV 23/11/2013 1 VEILIG VOEDSEL UW ZORG ONZE

Nadere informatie

November 2013. Infoblad dierlijke bijproducten in de zuivelsector. Wettelijk kader

November 2013. Infoblad dierlijke bijproducten in de zuivelsector. Wettelijk kader Infoblad dierlijke bijproducten in de zuivelsector Wettelijk kader Verordening (EG) nr. 1069/2009, tot vaststelling van gezondheidsvoorschriften inzake niet voor menselijke consumptie bestemde dierlijke

Nadere informatie

Olijven konings knoflook op olie (G) (Oliva) Auteur informatie. Telefoon 048 143 26 79 Versie 08-07-2014, 14:10:30

Olijven konings knoflook op olie (G) (Oliva) Auteur informatie. Telefoon 048 143 26 79 Versie 08-07-2014, 14:10:30 Olijven konings knoflook op olie (G) (Oliva) Auteur informatie Auteur han1 Email info@oliva.nl Telefoon 048 143 26 79 Versie 08072014, 14:10:30 Specificatie Algemeen Productnaam Artikelnummer Doelgroep

Nadere informatie

Borging van voedselveiligheid in de levensmiddelenketen met betrekking tot de gevaren verbonden aan grondstoffen

Borging van voedselveiligheid in de levensmiddelenketen met betrekking tot de gevaren verbonden aan grondstoffen Contact info@vwa.nl 64 Titel Borging van voedselveiligheid in de levensmiddelenketen met betrekking tot de gevaren verbonden aan grondstoffen Inleiding Volgens Verordening (EG) 852/2004 zijn levensmiddelenbedrijven

Nadere informatie

Deze drie stappen vormen een cyclus die 25-40 keer herhaald wordt (Fig. 7.1.).

Deze drie stappen vormen een cyclus die 25-40 keer herhaald wordt (Fig. 7.1.). Hoofdstuk 7 Polymerase ketting reactie De polymerase ketting reactie (PCR) is een snelle in vitro methode voor de selectieve amplificatie van een specifiek geselecteerd deel van een DNA-sequentie. Dit

Nadere informatie

Biologie in het lab van de toekomst

Biologie in het lab van de toekomst Biologie in het lab van de toekomst Frank Schuren TNO Microbiologie Conventionele microbiologie met state of the art genomics technologie en viability assays Conventional Microbiology Genomics technologies

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Omzendbrief betreffende de dioxinemonitoring van voor de diervoeding bestemde risicovolle producten Kenmerk PCCB/S1/DVO/912984 Datum 16/12/2015

Nadere informatie

FAQ - Gids Autocontrole: aardappelen, groenten, fruit verwerkende industrie en handel

FAQ - Gids Autocontrole: aardappelen, groenten, fruit verwerkende industrie en handel PB 07 FAQ (G-014) REV 2 2009-1/11 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen FAQ - Gids Autocontrole: aardappelen, groenten, fruit verwerkende industrie en handel Van toepassing vanaf:

Nadere informatie

enzymatisch reinigen detecteren en verwijderen van biofilms

enzymatisch reinigen detecteren en verwijderen van biofilms enzymatisch reinigen detecteren en verwijderen van biofilms Voedselveiligheid uw hygiënenormen naar een nog hoger plan Het waarborgen van de kwaliteit van uw eindproduct en de voedselveiligheid; u bent

Nadere informatie

PROCEDURE EQUIVALENTIE VAN BEPAALDE AUDITREFERENTIELEN MET DE AUTOCONTROLEGIDSEN

PROCEDURE EQUIVALENTIE VAN BEPAALDE AUDITREFERENTIELEN MET DE AUTOCONTROLEGIDSEN Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen 2014/767/PCCB PROCEDURE EQUIVALENTIE VAN BEPAALDE AUDITREFERENTIELEN MET DE AUTOCONTROLEGIDSEN Versie 1 dd 8-07-14 In toepassing vanaf 28-07-14

Nadere informatie

FACTURATIE VAN ANALYSES UITGEVOERD VOOR HET FAVV VIA LABNET

FACTURATIE VAN ANALYSES UITGEVOERD VOOR HET FAVV VIA LABNET Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria Procedure FACTURATIE VAN ANALYSES UITGEVOERD VOOR HET FAVV VIA LABNET Versie 01 Van toepassing vanaf 2009-11-15 Verantwoordelijke

Nadere informatie

Europa 14 juni 1993: hygiënerichtlijn 93/94/EEG. België 7 februari 1997: KB inzake de algemene voedingsmiddelenhygiëne

Europa 14 juni 1993: hygiënerichtlijn 93/94/EEG. België 7 februari 1997: KB inzake de algemene voedingsmiddelenhygiëne WAAROM? Voor VEILIGHEID van de consument Jaarlijks 1.5 miljoen vergiftigingen in Nederland 1993 Duitsland: > 1000 mensen ziek na eten van chips (salmonella) 1996 15- jarige jongen sterft door botulisme

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: 08-05-2012 tot 01-01-2016 Vervangt bijlage d.d.: 21-12-2011

Deze bijlage is geldig van: 08-05-2012 tot 01-01-2016 Vervangt bijlage d.d.: 21-12-2011 Met vestigingen te: Monstername a Water Monstername ten behoeve Legionella onderzoek LOGI003W conform NEN 6265 b Water Monstername ten behoeve microbiologische analyses LOGI003W conform ISO 19458 c Zwembadwater

Nadere informatie

2015-08-31 2019-06-14

2015-08-31 2019-06-14 Bijlage bij accreditatie-certificaat Annexe au certificat d'accréditation Annex to the accreditation certificate Beilage zur Akkreditatierungszertifikat 080-TEST NBN EN ISO/IEC 17025:2005 Versie/Version/Fassung

Nadere informatie

VALIDATIEPLAN PLAN DE VALIDATION

VALIDATIEPLAN PLAN DE VALIDATION VALIDATIEPLAN PLAN DE VALIDATION Analysemethode Méthode d analyse Techniek Technique Matrix / matrixgroep Matrice / Groupe de matrices Type validatie Type de validation Verantwoordelijke (Naam en functie)

Nadere informatie

De noodzaak van het statuut van bijproducten voor de voedingsindustrie

De noodzaak van het statuut van bijproducten voor de voedingsindustrie De noodzaak van het statuut van bijproducten voor de voedingsindustrie 4 de Vlaamse afval- en materialencongres 06.04.11 Inhoud Voorstelling FEVIA / voedingsindustrie Voedingscyclus Huidige situatie Art

Nadere informatie

BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC)

BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC) Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Bestuur Laboratoria I-MET-FLVVT-005 I-MET-FLVVT-005 BEPALING VAN LASALOCID-NATRIUM IN DIERENVOEDERS (HPLC) Versie 04 Datum van toepassing 2014-01-27

Nadere informatie

NRL-GMO GMODetec researchproject (2007-2010)

NRL-GMO GMODetec researchproject (2007-2010) NRL-GMO GMODetec researchproject (2007-2010) Auteurs: WIV: Barbau-Piednoir, E., Lievens, A., Leunda Casi, A., Roosens, N., Van den Bulcke, M., Sneyers, M. CRA-W: Debode, F., Jansens, E., Berben, G. ILVO:

Nadere informatie

LIMS, een brug tussen het labo en zijn business partners

LIMS, een brug tussen het labo en zijn business partners Federaal Agentschap voor de veiligheid van de Voedselketen LIMS, een brug tussen het labo en zijn business partners Diaine Sacha Oorsprong van het FAVV «Dioxinecrisis» Kritiek op de overheden Wantrouwen

Nadere informatie

(Slechts de teksten in de Nederlandse en de Franse taal zijn authentiek) (Voor de EER relevante tekst)

(Slechts de teksten in de Nederlandse en de Franse taal zijn authentiek) (Voor de EER relevante tekst) L 112/60 30.4.2015 UITVOERINGSBESLUIT (EU) 2015/696 VAN DE COMMISSIE van 24 april 2015 tot verlening van een vergunning voor het in de handel brengen van producten die geheel of gedeeltelijk bestaan uit

Nadere informatie

Technische specificatie 2013/643/PCCB. Non-conformiteiten tijdens audits

Technische specificatie 2013/643/PCCB. Non-conformiteiten tijdens audits Technische specificatie 2013/643/PCCB Non-conformiteiten tijdens s versie versie 1 dd 22-04-13 In toepassing vanaf : 15-05-13 Verantwoordelijke administratie : Verantwoordelijke dienst : secretariaat :

Nadere informatie

van de voedselketen 22-01-2010

van de voedselketen 22-01-2010 Indicatoren ter ontwikkeling van een barometer voor de veiligheid van de voedselketen 22-01-2010 Prof. dr. ir. Mieke Uyttendaele (SciCom) Labo levensmiddelenmicrobiologie en -conservering Faculteit Bio-ingenieurswetenschappen

Nadere informatie

TITEL: PRODUCTSPECIFICATIE. Ondertitel: Cocovite scharreleigeel met lange houdbaarheid 1kg

TITEL: PRODUCTSPECIFICATIE. Ondertitel: Cocovite scharreleigeel met lange houdbaarheid 1kg Blz.: 1/5 1. ALGEMENE GEGEVENS Productbeschrijving Producent EG erkenningsnummer Gebruikte grondstof Land van oorsprong Gehanteerd kaliber Beschikbaarheid Vloeibaar eigeel afkomstig van scharreleieren,

Nadere informatie

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis

Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis Duurzame overheidsopdracht-fiche: basis 1) Onderwerp 1) Voedsel en dranken uit de organische voedingsproducten en geproduceerd op een milieuvriendelijke wijze EN / OF 2) Voedsel en dranken die een eerlijke

Nadere informatie

22.12.2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 338/83

22.12.2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 338/83 22.12.2005 NL Publicatieblad van de Europese Unie L 338/83 VERORDENING (EG) Nr. 2076/2005 VAN DE COMMISSIE van 5 december 2005 tot vaststelling van overgangsregelingen voor de uitvoering van de Verordeningen

Nadere informatie

Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn.

Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn. Factsheet sulfiet, sorbinezuur en histamine in wijn. Voedsel en Waren Autoriteit Oktober 2008 1 1. Inleiding Wijn is in Nederland een product dat door veel mensen wordt genuttigd. Volgens verordening 1493/1999

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: 22-10-2015 tot 01-09-2016 Vervangt bijlage d.d.: 12-08-2015

Deze bijlage is geldig van: 22-10-2015 tot 01-09-2016 Vervangt bijlage d.d.: 12-08-2015 van NofaLab B.V. Locaties waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Locatie Afkorting Jan van Galenstraat 51 3115 JG Schiedam Nederland Jan van Galenstraat 41 3115 JG Schiedam Nederland Monsterneming

Nadere informatie

Moleculaire analyses in voedingsmiddelen (DNA,RNA en Peptide) 1 oktober 2013

Moleculaire analyses in voedingsmiddelen (DNA,RNA en Peptide) 1 oktober 2013 Harm Janssens Moleculaire analyses in voedingsmiddelen (DNA,RNA en Peptide) 1 oktober 2013 Moleculaire analyses 2 Moleculaire analyses 3 Voeding en diervoeding Onderzoeksterrein Nutriënten; Mineralen;

Nadere informatie

Informatieblad Transport van levensmiddelen, diervoeders en dierlijke bijproducten.

Informatieblad Transport van levensmiddelen, diervoeders en dierlijke bijproducten. Informatieblad Transport van levensmiddelen, diervoeders en dierlijke bijproducten. Nadere uitwerking van de Hygiënecode Transport Opslag en Distributie en de Hygiënecode Diervoedersector Wegtransport

Nadere informatie

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector

Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Studie over uitvoerpotentieel agrovoedingssector Brussel, 20 januari 2016 Uit een studie van de FOD Economie over de Belgische agrovoedingsindustrie blijkt dat de handel tussen 2000 en 2014 binnen de Europese

Nadere informatie