Montessorischool Steigereiland:

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Montessorischool Steigereiland:"

Transcriptie

1 Montessorischool Steigereiland: Leerlijn Wetenschap en Techniek Middenbouw in drie jaar cyclus per Doel techniek in de middenbouw Montessorischool Steigereiland biedt de kerndoelen techniek in een driejaren cyclus aan om zodoende te waarborgen dat alle doelen op hoogwaardige wijze aan bod komen in een context die past bij de school. De zelfstandige werkhouding van kinderen en de samenwerking moeten hierbij gestimuleerd worden. Opzet De driejaar cyclus biedt de ruimte om de onderwerpen voor een wat langere duur aan te bieden. Per 2 weken wordt het onderwerp verder uitgewerkt. Het onderwerp wordt in de vorm van een algemene les aangeboden, al of niet powerpoint en ondersteunend beeldmateriaal. Daarna worden de aan het werk gezet. Het schooljaar verdelen we in 5 blokken van ongeveer 6 weken rekening houdend met de vakantie en belangrijke feest s. In elk blok staat een onderwerp centraal, waarbij we een aanbod doen dat gedifferentieerd is op het niveau van de verschillende groepen. Inhoud Techniek wordt in de middenbouw aangeboden als een kennismaking met het vak en om ervaringen op te doen met de onderwerpen zoals de kerndoelen die omschrijven. Het accent ligt op leren hoe het werkt en zien van samenhangen (inzicht). Afhankelijk van het onderwerp onderzoeken kinderen in groep of op individueel niveau een gegeven en afhankelijk van het onderwerp maken zij een product of verwerking. De kerndoelen voor techniek in het basisonderwijs zijn: 42 De leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige verschijnselen, zoals licht, geluid, elektriciteit, kracht, magnetisme en temperatuur. 43 De leren hoe je weer en klimaat kunt beschrijven met behulp van temperatuur, neerslag en wind. 44 De leren bij producten uit hun eigen omgeving relaties te leggen tussen de werking, de vorm en het materiaalgebruik. 45 De leren oplossingen voor technische problemen te ontwerpen, deze uit te voeren en te evalueren. 46 De leren dat de positie van de aarde ten opzichte van de zon, seizoenen en dag en nacht veroorzaakt De volgende kerndoelen van techniek in het basisonderwijs komen aan de orde in het kosmische onderwijs van Montessori Steigereiland:

2 40 De leren in de eigen omgeving veel voorkomende planten en dieren onderscheiden en benoemen en leren hoe ze functioneren in hun leefomgeving. 41 De leren over de bouw van planten, dieren en mensen en over de vorm en functie van hun onderdelen. De voorbereide omgeving De lessen kunnen in het techniek lokaal gevolgd worden of in de klas. De leerkracht zorgt voor extra aandacht voor de onderwerpen in de vorm van boeken en plaatmateriaal door de weken heen. Start De techniek lessen zijn gestart na de kerstvakantie van schooljaar en we zitten in de tweede van leerjaar 1 van de cyclus. Met betrekking tot algemene vaardigheden die aan de orde komen bij techniek: Groep 3 Groep 4 Groep 5 Waarnemingen doen. Meten. Leren ontwerpen. Technische vaardigheden zoals vouwen leren. Veranderingen waarnemen en onderzoeken Nagaan hoe dingen werken. Begrijpend lezen Technische vaardigheden leren. Materialen herkennen aan hun eigenschappen. Algemeen: een stevige constructie maken Waarnemen en meten. Onderzoeken. Experimenteren. Verbanden/overeenkomsten kunnen ontdekken en aangeven. Algemeen: Een stevige constructie maken. Start met Leren onderzoeken en ontwerpend leren (LOOL) We zetten de techniektorens in waar mogelijk. De domeinen van de techniektorens liggen op vier gebieden, namelijk constructie, transport, productie en. Voor het overige maken we gebruik van talloze bronnen, met name via internet (www.encyclopedoe.nl, VTB projectmateriaal, het Vooruitwerklab en domeinbeschrijvingen van de Cito groep. N.B. Een aantal onderwerpen zijn in het onderstaand 3 jaren schema nog niet nader uitgewerkt, omdat wij gebruik willen maken van ons voortschrijdend inzicht met betrekking tot het vak techniek! Inhoud techniektorens

3 Groep 3 Lesnr. Naam Thema Domein Aantal 3.1 Spannend stapelen! Constr. B Een huisje metselen Constr. A Tandwielen in de keukenla? Transp. A/B (MT) Allerlei batterijen Comm. B (EN) Een wiebelend bootje Constr. Transp A/B Touw sterker maken Constr. A Een zwaaikaart! Constr. Transp A Klik, schuif en draai Constr. Transp. A 4 Groep 4 Lesnr. Naam Thema Domein Aantal 4.3 Grijp-graag Constr. Transp. A Hoe snel is een machine? Transp. Comm. B (EN) Vlotten race! Constr. Transp A Mep je naam Comm. Prod. A (MT) Een spannend hoorspel Comm. Prod A/B (EN) Maak een eigen flipperkast! Constr. Transp Comm. Prod. A (MT) Vliegen en zweven Constr Transp A/B Een gevlochten en stevig hutje Constr A 2 Groep 5 Lesnr. Naam Thema Domein Aantal 5.1 Stevige vormen Constr. A Hoe sterk is een krant? Constr. A Een Hapapparaat Constr. Transp A Een geheime brief Comm. Prod. A (CH) Maak een stroomkring Comm. Prod. A/B (EN) Zuiver water Prod. B (EN,CH) Spring in t veld Constr. Transp. Prod. A (MT) Figuurzagen Constr. Transp A Maak je eigen kompas Constr Transp A Lucht en water Transp B Op rolletjes Constr. Transp Prod. A/B Zeepjes maken Prod. A (CH) De koorddanser Constr. Transp A/B Waar komt de wind vandaan? Constr. A/B (EN) 4 Periode 1 ste leerjaar 2 e leerjaar 3 e leerjaar 1 e Adhv werking en materiaal gebruik 3.4 Allerlei constructie Adv werking/vorm/materiaalgebruik Ontdekdoos: Spelen met chemie 3.8 Zeepjes maken 5.6 Zuiver water

4 batterijen 4.6 Mep je naam 5.4 Een geheime brief 5.5 Maak een stroomkring 6.6 Telefoneren (8.7 morsen en seinen) Dit onderwerp is gekoppeld aan een taalthema Spatels 3.1 Spannend stapelen 3.2 Een huisje metselen 3.6 Touw sterker maken 4.10 Een gevlochten en stevig hutje 5.1 Stevige vormen 5.2 Hoe sterk is een krant? Idee: hoestdrank maken 2 e weer en klimaat (europees lente project GreenWave) 3.10 Waar komt de wind vandaan? Windmeter maken en metingen doorgeven Bollen vogeltrek Dit onderwerp is gekoppeld aan een taalthema magnetisme 5.9 Maak je eigen kompas Constr Transp A 2 Les 1 Powerpoint uitleg magnetisme plus filmpje van schooltv beeldbank Carrousel van magneten en metalen; kennismaking met magnetisme; welke metalen hebben een magnetische werking welke niet (platina/zilver/goud/blik/koper etc); magneten in water en opvissen van metalen voorwerpen ; spijkers magnetisch maken; ijzervijlsel en magneten les 2 noord en zuidpool ; zelf kompas maken les 2 electromagnetisme 3 e elektriciteit transport Adv werking/vorm/materiaalgebruik 3.3 Tandwielen in de keukenla? 3.5 Een wiebelend bootje 3.7 Op rolletjes 3.9 De koorddanser 4.1 Een zwaaikaart! 4.2 Klik, schuif en draai 4.3 Grijp-graag 4.4 Hoe snel is een machine? 4.5 Vlotten race! 4.8 Maak een eigen flipperkast! 4.9 Vliegen en zweven 5.3 Een Hapapparaat 5.7 Spring in t veld 5.8 Figuurzagen 5.9 Maak je eigen kompas 5.10 Lucht en water

5 drijven/zinken Lessenserie Drijven en Zinken Lescyclus cito werkgroep 4 e gereedschap 5.8 Figuurzagen Constr. Transp A 2 water Weet de samenhang tussen water en levensvormen Weet waarom schoon water nodig is en kan op hoofdlijnen aangeven wat de gevolgen zijn van vervuiling. Weet de functie van waterlopen en beschermingsmaatregelen (SLO-onderzoekend en ontwerpend leren bij natuur en techniek?) Waar zit water in? Vormen van water? Oppervlaktewater Zout en zoet Eigenschappen van water Waterkringloop Waarom is schoon water nodig Drinkwater Zwemwater Wat gebruik ik zelf Wat gebruiken we thuis O.a leskisten NME 5 e menselijke lichaam/hersenen/dna

Coördinator Wetenschap en Techniek en Excellentieprogramma: Mans van der Heide

Coördinator Wetenschap en Techniek en Excellentieprogramma: Mans van der Heide Montessorischool Steigereiland OBS Steigereiland John Hadleystraat 4 1086 WB Amsterdam http://www.obssteigereiland.nl Coördinator Wetenschap en Techniek en Excellentieprogramma: Mans van der Heide De School

Nadere informatie

Techniek Burg. Verschoorschool 2012

Techniek Burg. Verschoorschool 2012 Techniek Burg. Verschoorschool 2012 Inhoudsopgave 1. Visie op techniek 3 2. Doelstellingen 3 3. Coördinatie en communicatie 4 4. Techniek op de Burg. Verschoorschool 5 - huidige situatie - gewenste situatie

Nadere informatie

Wetenschap en techniekonderwijs op

Wetenschap en techniekonderwijs op Inleiding verzorgt ervarings- en ontwikkelingsgericht onderwijs. Wij bieden de kinderen basisvaardigheden waarmee ze de wereld om hen heen leren kennen. Wetenschap en techniek (W&T) worden steeds belangrijker

Nadere informatie

Waar halen ze de ENERGIE. vandaan? Leerlijn

Waar halen ze de ENERGIE. vandaan? Leerlijn Leerlijn Waar halen ze de ENERGIE vandaan? Inleiding De lesmethode van Solarkids heeft een doorgaande leerlijn voor het basisonderwijs. De leerlijn is gebaseerd op de kerndoelen die zijn opgelegd door

Nadere informatie

Techniekplan SAM. Bestuursbureau

Techniekplan SAM. Bestuursbureau Bestuursbureau I Boddens Hosangstraat 98 7002 JA Doetinchem T (0314) 36 48 05 F (0314) 36 63 69 E loc.boddenshosang@sbosam.nl www.sbosam.nl Techniekplan SAM I Boddens Hosangstraat 98 7002 JA Doetinchem

Nadere informatie

Leerdoelen en kerndoelen

Leerdoelen en kerndoelen Leerdoelen en kerndoelen De leerdoelen in de leerlijn vallen in het leerdomein Oriëntatie op jezelf en de wereld. Naast de gebruikelijke natuur en milieukerndoelen (kerndoelen 39, 40 en 41) zijn ook de

Nadere informatie

Stadswerken. Kerndoelen. Programma NMC. Groep 1 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc

Stadswerken. Kerndoelen. Programma NMC. Groep 1 t/m 8. www.utrecht.nl/nmc Stadswerken Kerndoelen www.utrecht.nl/nmc Programma NMC Groep 1 t/m 8 Kerndoelen nader toegelicht De NMC-programma s geven met kerndoelen over Mens en Samenleving, Natuur en Techniek en Ruimte vooral invulling

Nadere informatie

Toelichting bij. De Techniek Torens. De kerndoelendekkende lesmethode voor techniek in het basisonderwijs

Toelichting bij. De Techniek Torens. De kerndoelendekkende lesmethode voor techniek in het basisonderwijs Toelichting bij De Techniek Torens De kerndoelendekkende lesmethode voor techniek in het basisonderwijs Inhoud van de toelichting van De Techniek Torens: 1. Introductie van De Techniek Torens: 1.1 Kerndoelendekkend

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 5. Doorgaande lijn en de relatie met de kerndoelen.

Inhoudsopgave. 5. Doorgaande lijn en de relatie met de kerndoelen. Inhoudsopgave. 1. Visie ten aanzien van techniek. 2. Definitie van techniek. 3. Kerndoelen. 4. Coördinatie. 5. Doorgaande lijn en de relatie met de kerndoelen. 6. Samenwerking met andere instanties. 7.

Nadere informatie

Bijeenkomst Techniek PPOZO

Bijeenkomst Techniek PPOZO Bijeenkomst Techniek PPOZO 25-11-2015 Terugkom bijeenkomst Opzet middag Intro: een paar voorbeelden Inventarisatie: waar denk je aan bij techniek in de klas? Hoe ging het tot nu toe? Wat heb je gedaan

Nadere informatie

-Feest ½: De boot van Sinterklaas -Water ¾: De botenrace 3 Voorspelt en onderzoekt of voorwerpen blijven -Water ¾: De botenrace

-Feest ½: De boot van Sinterklaas -Water ¾: De botenrace 3 Voorspelt en onderzoekt of voorwerpen blijven -Water ¾: De botenrace In onderstaand schema staat met welke Tica-lessen u aan een doel uit de basisleerlijn Natuur en Techniek voor het SO u kunt werken. De Tica-lessen bevatten ook doelen op het gebied van taal (mondeling

Nadere informatie

Het integreren van de Techniek Torens binnen de methodes Natuur en Handvaardigheid

Het integreren van de Techniek Torens binnen de methodes Natuur en Handvaardigheid Het integreren van de Techniek Torens binnen de methodes Natuur en Handvaardigheid Voor de groepen 3 t/m 5 Opdrachtgever Ton van Malsen, Directeur Theresiaschool Auteur: Tommy van Esch, LIO-stagiair Mei

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln. Helma Goudsmits a 32

Mentor Datum Groep Aantal lln. Helma Goudsmits a 32 Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Dilia Couwenberg P14EhvADT t Startblok Eindhoven Vak-

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek. Kerndoel 42. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek. Kerndoel 42. Toelichting en verantwoording TULE - ORIËNTATIE OP JEZELF EN DE WERELD KERNDOEL 42 116 TULE inhouden & activiteiten Oriëntatie op jezelf en de wereld - natuur en techniek Kerndoel 42 De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen

Nadere informatie

Mentor Datum Groep Aantal lln. Helma Goudsmits a 32

Mentor Datum Groep Aantal lln. Helma Goudsmits a 32 Lesvoorbereidingsformulier Fontys Hogeschool Kind en Educatie, Pabo Eindhoven Bron: Didactisch model van Gelder Student(e) Klas Stageschool Plaats Dilia Couwenberg P14EhvADT t Startblok Eindhoven Vak-

Nadere informatie

Schuilt er een onderzoeker in jou?

Schuilt er een onderzoeker in jou? Schuilt er een onderzoeker in jou? Bijlage: Lesdoelen en leerplandoelen INHOUD 1 Eerste kennismaking met Inagro en zijn activiteiten... 3 1.1 Lesdoelen... 3 1.2 Leerplandoelen... 3 1.2.1 Leerplan wereldoriëntatie

Nadere informatie

Leerlijnen voor ontwerpend leren / leren ontwerpen (ontwerp- en maakvaardigheden)

Leerlijnen voor ontwerpend leren / leren ontwerpen (ontwerp- en maakvaardigheden) Leerlijnen voor ontwerpend leren / leren ontwerpen (ontwerp- en maakvaardigheden) Op deze pagina vind je de leerlijn voor ontwerpend leren van het LOOL-project, op de drie volgende pagina s de leerlijn

Nadere informatie

Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring:

Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring: Docentenvragenlijst op het gebied van ict-gebruik en natuur- en techniekonderwijs, voormeting Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring: Ik ben een:

Nadere informatie

Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk

Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk Inhoud 4 e druk Natuuronderwijs inzichtelijk Inleiding 1 PLANTEN 1.1 Indeling van het plantenrijk 1.1.1 De groene wereld van de planten 1.1.2 Wieren (algen) 1.1.3 Mossen 1.1.4 Paardenstaarten 1.1.5 Varens

Nadere informatie

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM

Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Toets Wetenschap en Techniek groep 8 SAM Magnetisme 1. magneten trekken de volgende stoffen aan (zet een cirkel om de goede antwoorden): A. hout B. ijzer C. plastic D.kurk E.staal F. koper G. porselein

Nadere informatie

Onderzoekend en ontwerpend leren met zaakvakken. Heleen van Ravenswaaij MSc, Dr. Tim van Wessel

Onderzoekend en ontwerpend leren met zaakvakken. Heleen van Ravenswaaij MSc, Dr. Tim van Wessel Onderzoekend en ontwerpend leren met zaakvakken Heleen van Ravenswaaij MSc, Dr. Tim van Wessel Programma Terugblik rekenles Introductie zaakvakken en OOL zand en water oefenen onderzoeksvragen formuleren

Nadere informatie

Visie wereldoriëntatie Als Freinetschool willen wij binnen ons wo onderwijs werken met onderwerpen vanuit een betekenisvolle context, binnen een

Visie wereldoriëntatie Als Freinetschool willen wij binnen ons wo onderwijs werken met onderwerpen vanuit een betekenisvolle context, binnen een Visie wereldoriëntatie Als Freinetschool willen wij binnen ons wo onderwijs werken met onderwerpen vanuit een betekenisvolle context, binnen een interactieve schoolomgeving. Het verbinden van de zaakvakken

Nadere informatie

Schooljaar 2015-2016

Schooljaar 2015-2016 Schooljaar 2015-2016 NME aanbod Regio Les Met de GPS het bos in van basisschool het Kompas De Groene Belevenis Hamersveldseweg 105-107 3833 GM Leusden 033-3034940 info@degroenebelevenis.nl www.degroenebelevenis.nl

Nadere informatie

Hoe werken wij aan Techniek? Onze kijk op techniekonderwijs.

Hoe werken wij aan Techniek? Onze kijk op techniekonderwijs. Hoe werken wij aan Techniek? Onze kijk op techniekonderwijs. Basisschool De Driesprong Wolfsdonk 6 4861 BB Chaam Parel VTB Tranche 5 Onze kijk op techniekonderwijs BS De Driesprong, Chaam Pagina 1 Voorwoord:

Nadere informatie

Studiewijzer Natuur en techniek OA2 P

Studiewijzer Natuur en techniek OA2 P Studiewijzer Natuur en techniek OA2 P3 2014-2015 Inleiding en verantwoording In de lessen Natuur en techniek leer je tot conclusie te komen door onderzoek en experimenteren. Dit veronderstelt een nieuwsgierige

Nadere informatie

Mens en Natuur, Natuurkunde. VO onderbouw (havo/vwo) 2-3 lesuren

Mens en Natuur, Natuurkunde. VO onderbouw (havo/vwo) 2-3 lesuren De sneeuwpop Voor de docent Vak(gebied) Schooltype / afdeling Mens en Natuur, Natuurkunde VO onderbouw (havo/vwo) Leerjaar 1 Tijdsinvestering Vakinhoud 2-3 lesuren Warmtegeleiding en -isolatie in dagelijkse

Nadere informatie

Leskist THEMA-handleiding De energieke club Groep 5 en 6

Leskist THEMA-handleiding De energieke club Groep 5 en 6 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMA-handleiding De energieke club Groep 5 en 6 Dit

Nadere informatie

Expeditie T Bouwfestijn, Techniekspelen en vernieuwd Waterspektakel. Educatief Uitdagend Avontuurlijk

Expeditie T Bouwfestijn, Techniekspelen en vernieuwd Waterspektakel. Educatief Uitdagend Avontuurlijk Expeditie T 2013 Bouwfestijn, Techniekspelen en vernieuwd Waterspektakel Educatief Uitdagend Avontuurlijk Technische expeditie Met de hele klas op technische expeditie? Aan de slag als een echte bouwvakker?

Nadere informatie

STEM-onderwijs in De Veerboot :

STEM-onderwijs in De Veerboot : STEM-onderwijs in De Veerboot : Een getuigenis uit het Buitengewoon basisonderwijs Patrick Vanluchene (BLIO) STEM leerkracht De Veerboot : Wie zijn wij? De Veerboot : Wat doen wij? Onderwijs voor kinderen

Nadere informatie

Portfolio Natuurtalenten

Portfolio Natuurtalenten Portfolio Natuurtalenten Naschoolse Activiteiten van Natuur en Milieu Educatie Het NME heeft een breed aanbod van naschoolse cursussen waarbij Natuur en Milieu centraal staan, maar de werkvormen zeer divers

Nadere informatie

INLEIDING. Alles loopt op wieltjes. Inleiding. Opdracht. Beoordeling. Kennis en vaardigheden. Bronnen. Leerkrachten. Emmy Van D huynslager

INLEIDING. Alles loopt op wieltjes. Inleiding. Opdracht. Beoordeling. Kennis en vaardigheden. Bronnen. Leerkrachten. Emmy Van D huynslager INLEIDING Je staat er misschien niet bij stil, maar als je fietst, maak je gebruik van verschillende mechanismen. Je brengt de ronddraaiende beweging van je pedalen over op het achterwiel. De overbrenging

Nadere informatie

Ontdekdoos Magneten. voor groep 1 en 2. docentenhandleiding

Ontdekdoos Magneten. voor groep 1 en 2. docentenhandleiding Ontdekdoos Magneten voor groep 1 en 2 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Magneten Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is

Nadere informatie

Basisarrangement. Groep: AGL Fase 1, leerjaar 1 en 2 Vak: Mens, Natuur & Techniek

Basisarrangement. Groep: AGL Fase 1, leerjaar 1 en 2 Vak: Mens, Natuur & Techniek Basis Groep: AGL Fase 1, leerjaar 1 en 2 Vak: Mens, Natuur & Techniek Leertijd; werkboek : 2 keer per week 45 minuten voor de leerstofdoelen. 8 uur praktijkles volgens het lesrooster hoe zie ik er uit,

Nadere informatie

De Techniek Torens. Toelichting bij. "We kunnen een mens niets leren, maar we kunnen hem wel helpen om zelf iets te ontdekken." -Galileo Galilei-

De Techniek Torens. Toelichting bij. We kunnen een mens niets leren, maar we kunnen hem wel helpen om zelf iets te ontdekken. -Galileo Galilei- Toelichting bij De Techniek Torens De kerndoelendekkende lesmethode voor wetenschap en techniek in het basisonderwijs "We kunnen een mens niets leren, maar we kunnen hem wel helpen om zelf iets te ontdekken."

Nadere informatie

Auditief geheugen Begrippen Cijfers Dans en beweging

Auditief geheugen Begrippen Cijfers Dans en beweging Auditief geheugen Lessen met als doel het oefenen van het auditief geheugen zijn bedoeld om leerlingen te helpen, informatie die ze horen goed op te slaan. Het geven van enkelvoudige (pak de bal) en meervoudige

Nadere informatie

Bruggen. elsmarlon smithuis. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/60956

Bruggen. elsmarlon smithuis. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/60956 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres elsmarlon smithuis 30 april 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/60956 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Ontdekdoos Magneten. voor groep 3 en 4. docentenhandleiding

Ontdekdoos Magneten. voor groep 3 en 4. docentenhandleiding Ontdekdoos Magneten voor groep 3 en 4 docentenhandleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Magneten Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school en is

Nadere informatie

Concept Cartoons. Ed van den Berg, Kenniscentrum Hogeschool van Amsterdam en VU EWT Noord-Holland en Flevoland

Concept Cartoons. Ed van den Berg, Kenniscentrum Hogeschool van Amsterdam en VU EWT Noord-Holland en Flevoland Concept Cartoons Ed van den Berg, Kenniscentrum Hogeschool van Amsterdam en VU EWT Noord-Holland en Flevoland Doelen wetenschap en techniekonderwijs Inhoud: Biologie, natuurkunde, scheikunde, techniek,

Nadere informatie

kerndoelendekkend techniek

kerndoelendekkend techniek kerndoelendekkend techniek Structureel in t basisonderwijs Doorlopende leerlijnen voor groep 1-8; Alle lesbrieven en -materialen in vrolijke, verrijdbare opbergkasten; Kinderen werken zelfstandig in groepjes;

Nadere informatie

OntdekZelf - magnetisme

OntdekZelf - magnetisme Werkwijze Alle OntdekZelf experimenten zijn bedoeld voor de leerling om zelf te ontdekken. Laat de leerling vanaf het begin werken met zijn materialen en ontdekken hoe hij tot een antwoord of een werkende

Nadere informatie

AANSLUITING CURRICULUMVOORSTEL WATEREDUCATIE GROEP 7-8

AANSLUITING CURRICULUMVOORSTEL WATEREDUCATIE GROEP 7-8 1 KLIKPLAAT WAT IS WATER Lesblad Wat is water Water, ijs en waterdamp Oplossen Sterk water Drijven en zinken Zoet en zout Overal is water INHOUD LESMODULE: [DOMEIN WATER EN LEVEN] Leerling geeft water

Nadere informatie

LET OP. Antwoorden hoofdstuk 7. Materialen en verschijnselen

LET OP. Antwoorden hoofdstuk 7. Materialen en verschijnselen LET OP Deze vragen zijn geen tentamenvragen. Elke pabo bepaalt zelf wat en hoe er getoetst wordt. Op basis daarvan maken zij hun eigen tentamenvragen. De antwoorden en toelichting op onderstaande vragen

Nadere informatie

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les.

Overzicht lessenserie Energietransitie. Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 1 Lessen Energietransitie - Thema s en onderwerpen per les. 2 Colofon Dit is een uitgave van Quintel Intelligence in samenwerking met GasTerra en Uitleg & Tekst Meer informatie Kijk voor meer informatie

Nadere informatie

Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid

Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid Leerlijn Biologie inhouden (PO-havo/vwo), Biologische eenheid Voor meer informatie zie: Kerndoelen onderbouw Vakportaal Mens & maatschappij Vakportaal Natuur & techniek kerndoelen primair onderwijs kerndoelen

Nadere informatie

612671 Speelkaarten.indd 1 12-06-2006 16:14:06

612671 Speelkaarten.indd 1 12-06-2006 16:14:06 NEDERLANDS > Mondeling taalonderwijs De leerlingen leren informatie te verwerven uit gesproken taal. Ze leren tevens die informatie, mondeling of schriftelijk, gestructureerd weer te geven. 1 612671 Speelkaarten.indd

Nadere informatie

Geschiedenis/erfgoed

Geschiedenis/erfgoed Geschiedenis/erfgoed Kerndoel: Oriëntatie op jezelf en de wereld Tijd Kerndoel 51 De leerlingen leren gebruik te maken van eenvoudige historische bronnen en ze leren aanduidingen van tijd en tijdsindeling

Nadere informatie

tussendoelen: Vertellen wat de verschillende dieren eten en drinken en waar ze wonen

tussendoelen: Vertellen wat de verschillende dieren eten en drinken en waar ze wonen Kerndoel: 1: De leerlingen leren dieren, bomen, planten en bloemen die in de eigen omgeving voorkomen herkennen en Specificaties: ermee omgaan. 1.1. ze leren dieren herkennen die voorkomen op school, thuis

Nadere informatie

Feest. Herfst. Thema onderw erp. op (datum)

Feest. Herfst. Thema onderw erp. op (datum) WO schema niveau 1 en 2 Stbk 2014-2015 Thema onderw erp Feest kerndoel 6.2.1 Vertelt waarom er prullenbakken in een park of op straat staan 19.1.1 Gebruikt de begrippeneergisteren, overmorgen, nu,straks

Nadere informatie

POWER LINE. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit. Een lespakket van Zoleerjemeer

POWER LINE. Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit. Een lespakket van Zoleerjemeer POWER LINE Lesmateriaal plus proeven over elektriciteit Een lespakket van Zoleerjemeer POWER LINE Colofon Zoleerjemeer Een uitgave van Zoleerjemeer www.zoleerjemeer.nl 2013 A. Elsinga, alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

LESSENCYCLUS REGENWATER OP HET SCHOOLPLEIN

LESSENCYCLUS REGENWATER OP HET SCHOOLPLEIN LESSENCYCLUS REGENWATER OP HET SCHOOLPLEIN Een lessencyclus die gericht is op het structureel integreren van regenwater in de basischool, zowel in de speel- als in de leertijd. Hierbij zijn techniek en

Nadere informatie

werkbrief contractwerk

werkbrief contractwerk werkbrief contractwerk opdracht mag moet samenwerken? 1. over mensen, dieren en planten 30' 1-2-3 2. windkracht ' 1-2-3 3. geluid ' 1-2-3 4. licht ' 1-2-3 5. bodem ' 1-2-3 biotoopstudie : bos contractwerk

Nadere informatie

Informatie. bij de methodes. Techniek en Techniek in beweging. Uitgeverij Teles 2000. Techniek 1

Informatie. bij de methodes. Techniek en Techniek in beweging. Uitgeverij Teles 2000. Techniek 1 Informatie bij de methodes Techniek en Techniek in beweging Techniek 1 Vakwerkplan 1.0 Uitgangspunten Uitgangspunten bij de Techniek lessen zijn de herziene kerndoelen van1998 en de daarna volgende herziening

Nadere informatie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Toepassen

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Toepassen Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Toepassen Natuur In de natuur zie je van alles vliegen: dieren maar ook mensen! Je bent zelf misschien ook wel eens in de lucht

Nadere informatie

Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno

Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno Inhoudsopgave Bladzijde Kerndoelen Mens en Natuur en Techno Venturie 1 Kerndoelen leerdomein Mens en Natuur 2 Techno Venturie 3 Website tevedocent.nl 4 Urenoverzicht Techno Venturie 7 Conclusie urenoverzicht

Nadere informatie

HANDLEIDING DOCENTEN. Welkom bij de Volvo Ocean Race, de grootste en spectaculairste zeilwedstrijd om de wereld.

HANDLEIDING DOCENTEN. Welkom bij de Volvo Ocean Race, de grootste en spectaculairste zeilwedstrijd om de wereld. 1 HANDLEIDING DOCENTEN Welkom bij de Volvo Ocean Race, de grootste en spectaculairste zeilwedstrijd om de wereld. Voor u ligt de handleiding met daarin beschreven op welke wijze de lessen zijn ingericht

Nadere informatie

Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo)

Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo) Aardrijkskunde inhouden (PO-havo/vwo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden Kernen 1. Burgerschap 36: hoofdzak de Nederlandse

Nadere informatie

Toelichting bij De Techniek Torens De kerndoelendekkende lesmethode voor techniek in het basisonderwijs -Versie februari 2016-

Toelichting bij De Techniek Torens De kerndoelendekkende lesmethode voor techniek in het basisonderwijs -Versie februari 2016- -Versie februari 016- Je kan een mens niets leren; je kan hem alleen helpen het zelf te ontdekken in zichzelf -Galileo Galilei- 016 De Techniek Torens, Virginie Gmelich Meijling - van Dooren 016, in licentie

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds Gelet op artikel 7 van het Eindexamenbesluit v.w.o.- h.a.v.o.- m.a.v.o.- v.b.o. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 11101 6 juni 2012 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2012, nr. VO/389632, houdende

Nadere informatie

Schooloverstijgend TECHNOLOGIE-PROJECT. te land. te land. ter zee. en in de. lucht. lucht. lucht

Schooloverstijgend TECHNOLOGIE-PROJECT. te land. te land. ter zee. en in de. lucht. lucht. lucht te land te land ter zee ter ter zee zee te land en in de Opdracht 1 e leerjaar : Parachute bouwen. Probleemstelling : Een last (bijvoorbeeld een playmobiel-mannetje) moet veilig naar beneden kunnen zweven.

Nadere informatie

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek

kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en en ontwikkelingsdoelen techniek 1 kleuteronderwijs lager onderwijs secundair onderwijs 1 ste graad A- stroom en B-stroom eindtermen en ontwikkelingsdoelen techniek 2 Ontwikkelingsdoelen techniek Kleuteronderwijs De kleuters kunnen 2.1

Nadere informatie

Wijchense Molen. Lesbrief

Wijchense Molen. Lesbrief Wijchense Molen Lesbrief Lesbrief de Wijchense Molen Inleiding In het kader van het bezoek aan Wijchense Molen is deze lessenserie ontwikkeld. Tijdens het project maken de leerlingen kennis met de molen

Nadere informatie

kerndoelendekkend techniek

kerndoelendekkend techniek kerndoelendekkend techniek Structureel in t basisonderwijs 9 Doorlopende leerlijnen voor groep 1-8; 9 Alle lesbrieven en -materialen in vrolijke, verrijdbare opbergkasten; 9 Kinderen werken zelfstandig

Nadere informatie

Keurmerk: Duurzame school

Keurmerk: Duurzame school Keurmerk: Duurzame school Doorlopende leerlijn voor duurzame ontwikkeling van basisonderwijs (PO) t/m voortgezet onderwijs (VO) PO-1 Kennis en inzicht (weten) Vaardigheden (kunnen) Houding (willen) Begrippen

Nadere informatie

Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. stroomkring 1 stroomkring 2

Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. stroomkring 1 stroomkring 2 Lees eerst bij Uitleg leerlingen, proef 1 alles over de onderdelen van de elektrische kringloop. Bekijk de twee stroomkringen op de foto s hieronder. stroomkring 1 stroomkring 2 Noem voor beide stroomkringen

Nadere informatie

opdracht 1 opdracht 2 opdracht 3 opdracht 4 Beweging en voeding Leven en waarnemen Welke woorden horen bij elkaar?

opdracht 1 opdracht 2 opdracht 3 opdracht 4 Beweging en voeding Leven en waarnemen Welke woorden horen bij elkaar? opdracht 1 opdracht 2 Leven en waarnemen Welke woorden horen bij elkaar? Oor proeven Oog voelen Tong luchttrillingen Huid ruiken Neus lens Beweging en voeding Welk woord past bij de zin? Kies uit: vitamines

Nadere informatie

1. Start. Thema onderw erp. op (datum)

1. Start. Thema onderw erp. op (datum) WO schema niveau 1 en 2 Volg 2014-2015 Thema onderw erp 1. Start kerndoel 1.1.1 Vraagt uit zichzelf om een pleister of een andere medische handeling voor een medeleerling 1.1.2 Geeft bij ziekte aan waar

Nadere informatie

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering. De kinderen: - maken kennis met het thema. - kunnen hun kennis met elkaar delen.

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering. De kinderen: - maken kennis met het thema. - kunnen hun kennis met elkaar delen. Hier vind je een overzicht van de lesdoelen die worden aangeboden in dit project. Houd er rekening mee dat je tijdens de uitvoering van de lessen waarschijnlijk met méér doelen bezig zult zijn, voortkomend

Nadere informatie

Educatief pakket duurzame energie Didactische onderbouwing

Educatief pakket duurzame energie Didactische onderbouwing Educatief pakket duurzame energie Didactische onderbouwing Inhoud Welkom Doelen Profielschetsen Materialen Bijlagen Met het Solly Systeem worden kinderen al op jonge leeftijd geïntroduceerd in de wereld

Nadere informatie

Onderzoekend & Ontwerpend leren met De Techniek Torens!

Onderzoekend & Ontwerpend leren met De Techniek Torens! Onderzoekend & Ontwerpend leren met De Techniek Torens! 99 Structureel en kerndoelendekkend 99 Doorlopende leerlijnen voor groep 1-8 99 Alle lesbrieven en materialen in vrolijke, verrijdbare opbergkasten

Nadere informatie

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering

Activiteit Doel Beschrijving doel Planning Uitvoering Hier vind je een overzicht van de lesdoelen die worden aangeboden in dit project. Houd er rekening mee dat je tijdens de uitvoering van de lessen waarschijnlijk met méér doelen bezig zult zijn, voortkomend

Nadere informatie

Bovenbouw. groep 5 t/m 8. uitvoering door leerkracht. uitleentermijn 3 weken. periode voorjaar, zomer kosten Vanwege een gemeentelijke bijdrage lenen

Bovenbouw. groep 5 t/m 8. uitvoering door leerkracht. uitleentermijn 3 weken. periode voorjaar, zomer kosten Vanwege een gemeentelijke bijdrage lenen Bovenbouw De natuur beleven doe je buiten, maar onderzoeken kun je ook binnen! Met dit veldwerkmateriaal kunnen de leerlingen zowel buiten als binnen aan de slag rond Deze leskist is een echte bijenkast.

Nadere informatie

Ontdekdoos Drijven en zinken

Ontdekdoos Drijven en zinken Ontdekdoos Drijven en zinken groep 6 en 7 handleiding Uitgave: Amsterdams NME Centrum Ontdekdoos Drijven en zinken Docentenhandleiding Het lesmateriaal mag vrij gekopieerd worden voor gebruik op school

Nadere informatie

Leerlijnen TULE SLO. Jory Tolkamp

Leerlijnen TULE SLO. Jory Tolkamp Leerlijnen TULE SLO Jory Tolkamp Om de doelen van mijn les te bepalen ging ik uit van de leerlijnen. Wat past bij de leerlingen qua stof van een ontwikkelingsgebied, waar zit het niveau? Maar een duidelijke

Nadere informatie

Technoplanet. Programma 2012-2013

Technoplanet. Programma 2012-2013 Technoplanet laat jongeren kennismaken met de wereld van Techniek en Wetenschap! Niet door erover te lezen maar juist door er zelf mee aan de slag te gaan! Dit kan bij Technoplanet 5 dagen in de week in

Nadere informatie

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A

Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Leerjaar 3: Lesopbouw en suggesties (incl. bewijzenblad) voor leerroute A Thema 7: : Thema 7 1 Introductieles De leerling kan vertellen welke apparaten/ in huis op elektriciteit werken en kd.7 wat de relatie

Nadere informatie

Toelichting bij De Techniek Torens De kerndoelendekkende lesmethode voor techniek in het basisonderwijs -Versie Januari 2017-

Toelichting bij De Techniek Torens De kerndoelendekkende lesmethode voor techniek in het basisonderwijs -Versie Januari 2017- Toelichting bij De Techniek Torens -Versie Januari 2017- Je kan een mens niets leren; je kan hem alleen helpen het zelf te ontdekken in zichzelf -Galileo Galilei- Inhoudsopgave 1. Introductie tot de techniek

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inhoud van de leskist

Inhoudsopgave. Inhoud van de leskist Inhoudsopgave Inhoud van de leskist... Inleiding... Leerdoelen... Opbouw van de les 1. Voorbereiding voor de leerkracht... 2. Introductie Brief van de jutter... 3. Veldwerk in de schoolomgeving Afval jutten...

Nadere informatie

DOCENTENHANDLEIDING GROEP 3-4

DOCENTENHANDLEIDING GROEP 3-4 1 INLEIdING Droppiewater.nl is al jaren dé kinderwebsite van de Nederlandse waterschappen. Het bekende stripfiguurtje Droppie Water nodigt de kinderen uit om kennis te maken met alles wat speelt rondom

Nadere informatie

Natraject Toelichting voor de leerkracht Een Talentkrachtige les

Natraject Toelichting voor de leerkracht Een Talentkrachtige les Natraject Toelichting voor de leerkracht Ter afsluiting van het bezoek aan de Magneet zijn er twee lessen waaruit gekozen kan worden: Een korte les van 1 uur of een lesmiddag van 2 uur. Een Talentkrachtige

Nadere informatie

Waar kinderen een betere toekomst leren ontwerpen met nieuwe technologiën

Waar kinderen een betere toekomst leren ontwerpen met nieuwe technologiën Waar kinderen een betere toekomst leren ontwerpen met nieuwe technologiën WAAR LEERLINGEN LEREN ONTWERPEN EN MAKEN, MET NIEUWE TECHNOLOGIEËN, RONDOM EEN MAATSCHAPPELIJKE THEMA WELKE ÉÉN DING ZOU JIJ WILLEN

Nadere informatie

Regen en het weer voorspellen

Regen en het weer voorspellen Uitdager van de maand Regen en het weer voorspellen Natuur en Techniek, Groep 7/8 Algemeen Titel Regen en het weer voorspellen Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Het maken van

Nadere informatie

Draaiboek. Bijeenkomst Denksleutels. Leer mij het zelf te doen! Bedoeld voor Montessorischool Elzeneind. Ontworpen door: Puck Bardoel & Ellen Kaaijk

Draaiboek. Bijeenkomst Denksleutels. Leer mij het zelf te doen! Bedoeld voor Montessorischool Elzeneind. Ontworpen door: Puck Bardoel & Ellen Kaaijk Draaiboek Bijeenkomst Denksleutels Leer mij het zelf te doen! Bedoeld voor Montessorischool Elzeneind Ontworpen door: Puck Bardoel & Ellen Kaaijk In het kader van het afstudeeronderzoek: Onderwijzen op

Nadere informatie

Wijzer naar de toekomst Nieuwe kansen voor talentvol en toekomstgericht Onderwijs op De Wegwijzer!

Wijzer naar de toekomst Nieuwe kansen voor talentvol en toekomstgericht Onderwijs op De Wegwijzer! Wijzer naar de toekomst Nieuwe kansen voor talentvol en toekomstgericht Onderwijs op De Wegwijzer! Stand van zaken We willen u via deze zevende Wijzer naar de toekomst weer op de hoogte brengen van de

Nadere informatie

Informatie. vakgebieden. Groep 6

Informatie. vakgebieden. Groep 6 Informatie vakgebieden Groep 6 Taal Gehanteerde methode: Taal in beeld - Spelling in beeld Uitgever: Zwijsen Taal in beeld is een taalmethode voor groep 4 tot en met 8 van het basisonderwijs. De methode

Nadere informatie

Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k

Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k Bee l d e n d e v o r m i n g, n a t u u r, t e c h n i e k Thema / onderwerp Als verwerkingsactiviteit gaan de kinderen een eigen (kinder)boerderij maken, inclusief huisvesting (stallen, hokken, schuilplaatsen

Nadere informatie

Nask2 inhouden (PO-vmbo)

Nask2 inhouden (PO-vmbo) Nask2 inhouden (PO-vmbo) Sectoren kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw vmbo bovenbouw gl/tl exameneenheden Vakkernen 1. Materie 42: De leerlingen leren onderzoek doen aan materialen en natuurkundige

Nadere informatie

Schooljaar 2016-2017

Schooljaar 2016-2017 Schooljaar 2016-2017 NME aanbod Regio Basisschool: Inlogcode: Wachtwoord: Hamersveldseweg 105-107 3833 GM Leusden 033-3034940 info@degroenebelevenis.nl www.degroenebelevenis.nl Overzicht lessen en lesmaterialen

Nadere informatie

Zelf aan de slag. Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs

Zelf aan de slag. Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs Zelf aan de slag Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs kennismaking met Wetenschap & Techniek. Inleiding In deze lesbrief staan suggesties voor een

Nadere informatie

Informatie. vakgebieden. Groep 5

Informatie. vakgebieden. Groep 5 Informatie vakgebieden Groep 5 Taal Gehanteerde methode: Taal in beeld - Spelling in beeld Uitgever: Zwijsen Taal in beeld is een taalmethode voor groep 4 tot en met 8 van het basisonderwijs. De methode

Nadere informatie

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding

Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding Biologie inhouden (PO-havo/vwo): Instandhouding kerndoelen primair onderwijs kerndoelen onderbouw havo bovenbouw exameneenheden vwo bovenbouw exameneenheden 34: De leerlingen leren zorg te dragen voor

Nadere informatie

Informatie. vakgebieden. Groep 4

Informatie. vakgebieden. Groep 4 Informatie vakgebieden Groep 4 Taal Gehanteerde methode: Taal in beeld - Spelling in beeld Uitgever: Zwijsen Taal in beeld is een taalmethode voor groep 4 tot en met 8 van het basisonderwijs. De methode

Nadere informatie

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING 2014-2015. schoolexamen: VMBO vak: Nederlands

PROGRAMMA VAN TOETSING EN AFSLUITING 2014-2015. schoolexamen: VMBO vak: Nederlands PROGRAMMA VAN TOTSING N AFSLUITING 2014-2015 schoolexamen: VMBO vak: Nederlands leerjaar: 4 leerweg: theoretisch periode stofaanduiding code xamenheid toetsvorm herkansbaar weging / opmerkingen (kerndoel)

Nadere informatie

vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken

vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken vaardigheden [ TO ] gereedschappen oefeningen 1 2 3 klas 1 graa 3 werkstukken Voordat je zelf gaat ontwerpen, leer je eerst hoe je van een tekening een werkstuk maakt. In het werkboek leer je wat een stroomkring

Nadere informatie

EEN PAPIEREN VLIEGTUIG

EEN PAPIEREN VLIEGTUIG TOBO ACCENT 2004-05 WEST-VLAANDEREN JONGSTE KLEUTERS OUDERE KLEUTERS EERSTE GRAAD TWEEDE GRAAD DERDE GRAAD EERSTE GRAAD So EEN PAPIEREN VLIEGTUIG CONTEXTGEBIED INTEGRATIEMOGELIJKHEDEN Transport Energie

Nadere informatie

Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO.

Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO. VO-PO samenwerking Kandinsky - Talent Wetenschap en Technologie, Science, óók voor hoogbegaafde leerlingen op PO en onderbouw VO. VO-PO samenwerking Kandinsky - Talent Wetenschap en Technologie, Science,

Nadere informatie

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010

EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum. A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 EINDTERMEN en ONTWIKKELINGSDOELEN Zoektocht in het Maascentrum Derde graad LO A. Eindtermen voor het basisonderwijs vanaf 01/09/2010 Lichamelijke opvoeding Motorische competenties 1.1 De motorische basisbewegingen

Nadere informatie

Magneten en zo. 1 Heb je al een idee waardoor een kompas altijd naar het noorden wijst? ...

Magneten en zo. 1 Heb je al een idee waardoor een kompas altijd naar het noorden wijst? ... Hiernaast is een groot stuk magnetisch gesteente te zien. Dit gesteente heet magnetiet, het is een soort ijzerets. Omstreeks 400 v. Chr. was dit al in Griekenland bekend. De eerste kompassen weren hiervan

Nadere informatie

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen.

Hieronder volgt een beknopte uitleg van de begrippen die u in het rapport zult tegenkomen. Onderbouwrapport In het onderbouwrapport waarderen wij alle genoemde aspecten ten opzichte van de leeftijd. Een waardering wordt uitgedrukt in een cijfer. U kunt via de beknopte omschrijvingen in het rapport

Nadere informatie

2 de, 3 de graad. 3 de graad

2 de, 3 de graad. 3 de graad Aan klassen van het basisonderwijs bieden wij een ruim aanbod aan natuureducatieve activiteiten. Alle zijn erop gericht de leerlingen op een speelse wijze actief en onderzoekend aan het werk te zetten.

Nadere informatie