DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE - OKTOBER-NOVEMBER-DECEMBER 2007 NAVB. Bundel Nr 116. De kleedkamers, refters, wasplaatsen, toiletten. op de bouwplaatsen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE - OKTOBER-NOVEMBER-DECEMBER 2007 NAVB. Bundel Nr 116. De kleedkamers, refters, wasplaatsen, toiletten. op de bouwplaatsen"

Transcriptie

1 DRIEMAANDELIJKSE UITGAVE - OKTOBER-NOVEMBER-DECEMBER 2007 NAVB Bundel Nr 116 De kleedkamers, refters, wasplaatsen, toiletten op de bouwplaatsen

2 Inhoud Inleiding... 3 Vierde trimester 2007 Bundel Nr 116 De kleedkamers, refters, wasplaatsen, toiletten op de bouwplaatsen Overname toegestaan mits toelating van het NAVB. Deze bundels worden in het Frans gepubliceerd onder de titel CNAC dossier. De raadgevingen gepubliceerd door het NAVB binden enkel het Actiecomité, rekening houdend met de huidige stand van de wetgeving en de techniek, en onttrekken de lezer niet aan de verplichting om informatie in te winnen en de geldende wetgeving na te leven. De collectieve arbeidsovereenkomst van inzake de humanisering van de arbeid... 3 Gemeenschappelijke bepalingen... 3 Kleedkamers... 3 Refters... 4 Wasplaatsen... 4 Toiletten... 4 Specifieke bouwplaatssituaties... 4 Dranken... 5 Overleg met het Comité voor Preventie en Bescherming op het werk... 6 Vragen en antwoorden... 6 Over welke mogelijkheden beschikt de hoofdaannemer om in te grijpen t.a.v. onderaannemers die de collectieve arbeidsovereenkomst in verband met de sociale voorzieningen niet respecteren?... 6 Bestaat er een rookverbod?... 7 In welke gevallen wordt het advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer gevraagd?... 7 Welke brandbeveiliging moet er aangebracht worden in de sociale voorzieningen?... 7 Is het toegelaten alcoholische dranken te gebruiken op de bouwplaats?... 8 Wanneer kan er afgeweken worden van de standaard sociale voorzieningen?... 9 Wanneer kan er geopteerd worden voor chemische toiletten? Wat zijn R- en S-zinnen? Kan het NAVB een bepaald merk van sociale voorzieningen goedkeuren? Bijlagen Bijlage 1. ARAB-artikels Bijlage 2. KB Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen van Bijlage III A 14/ Bijlage 3. Collectieve arbeidsovereenkomst Verschijnt 4 maal per jaar. Bestellingen en tarieven: zie of achteraan in NAVB info. Gratis downloadbaar op In dezelfde reeks zijn nog andere dossiers beschikbaar (vroeger Veiligheidsnota s ). NAVB Colofon NAVB dossier is een driemaandelijks informatieblad van het Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf (ook beschikbaar in het Frans onder de titel CNAC dossier ). Redactie: Raymond Brems, Christian Depue, Carl Heyrman, Véronique le Paige, Arlette Moonens, Christelle Schmitz, Emmy Streuve, Isabelle Urbain, Nicolaas Van Leeuwen Verantwoordelijke uitgever : Carl Heyrman - Sint-Jansstraat Brussel Inschrijvingsnummer bij de Koninklijke Bibliotheek (wettelijk depot) Het redactiecomité van NAVB dossier streeft steeds naar betrouwbaarheid van de gepubliceerde informatie. Het kan er echter niet aansprakelijk voor worden gesteld. De reproductie van teksten en illustraties is toegestaan mits de uitdrukkelijke toestemming van de uitgever en duidelijke bronvermelding. Informatie en abonnement : NAVB Sint-Jansstraat Brussel Tel.: 02/ Fax: 02/ Website: Opmaak en drukwerk : 2

3 Inleiding Op de bouwplaatsen moeten sociale voorzieningen aanwezig zijn om de arbeid(st)ers de gelegenheid te geven hun kleding op te bergen, zich om te kleden, zich te wassen, hun toilet te maken, eventueel te douchen, de maaltijden te gebruiken, te drinken, te schuilen in geval van werken in open lucht, uit te rusten bij erg belastende arbeidsomstandigheden en naar het toilet te gaan. Onverminderd de bepalingen van de ARAB-artikels 73 tot 103 (zie bijlage 1) en bijlage III.A.14 van het KB van betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen (zie bijlage 2), hebben de sociale partners in de bouw steeds geopteerd en blijven ze opteren voor een sectorale aanpak. Zo werd de collectieve arbeidsovereenkomst van inzake de humanisering van de arbeid (KB BS en ), aangepast en vervolledigd door de CAO van (KB BS ), en nadien vervangen en gemoderniseerd door de CAO van (KB BS ). (Zie bijlage 3.) De datum van inwerkingtreding van de overeenkomst werd vastgesteld op De collectieve arbeidsovereenkomst van inzake de humanisering van de arbeid Gemeenschappelijke bepalingen De collectieve arbeidsovereenkomst is van toepassing op de werkgevers en de arbeid(st)ers van de ondernemingen die ressorteren onder het Paritair Comité voor het Bouwbedrijf. De tekst van de CAO moet uitgehangen worden op een voor de arbeid(st)ers zichtbare en toegankelijke plaats. De sociale voorzieningen (kleedkamers, refters, wasplaatsen, toiletten, verzorgingslokalen) worden ondergebracht in één of meer lokalen die volledig gescheiden zijn van de werkpost. Het aantal sociale voorzieningen staat in verhouding tot het aantal gelijktijdig tewerkgestelde arbeid(st)ers. Indien een beroep gedaan wordt op onderaannemers, maakt de hoofdaannemer schriftelijke afspraken over de installatie, het gebruik en het onderhoud van de sociale voorzieningen. De sociale voorzieningen moeten bestand zijn tegen klimatologische invloeden zoals wind, regen, sneeuw, warmte, koude De lokalen moeten op slot kunnen en de deur moet naar buiten opengaan. De werkgever duidt één of meerdere personen aan voor het onderhoud van de sociale voorzieningen. De plaatskeuze en de toegangsmogelijkheden van de sociale voorzieningen worden bepaald na advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. Indien het een tijdelijke of mobiele bouwplaats betreft, dienen de inplanting en de toegangsmogelijkheden van de sociale voorzieningen door de veiligheidscoördinator te worden opgenomen in het veiligheids- en gezondheidsplan. De sociale voorzieningen moeten voorzien worden vanaf de aanvang van de bouwwerken. Indien er onvoldoende natuurlijk licht is, moeten de sociale voorzieningen uitgerust worden met een gepaste kunstmatige verlichting. In de sociale voorzieningen moet een voldoende en aangepaste uitrusting voor de brandbestrijding worden aangebracht. De arbeid(st)ers zijn verplicht de voorzieningen die hen ter beschikking worden gesteld, te gebruiken en de richtlijnen na te leven die hen verstrekt worden door de bevoegde verantwoordelijke(n). Kleedkamers Het is verboden de kleedkamers te gebruiken als refters of de arbeid(st)ers toe te laten er maaltijden te nemen. 3

4 De kleedkamers moeten voorzien zijn van gepast materiaal voor het drogen, ophangen en opbergen van kledingstukken, met de mogelijkheid de persoonlijke en werkkleding afzonderlijk op te bergen. De kasten moeten individueel zijn, vervaardigd uit hard en afwasbaar materiaal en gescheiden door volle tussenschotten. De luchtverversing moet doeltreffend zijn. Refters De oppervlakte van de refter moet minimum 1,50 m² per persoon bedragen. De hoogte mag niet minder dan 2 m bedragen. De refters moeten voorzien zijn van een voldoende aantal tafels en stoelen of banken met rugleuning, een drinkwatervoorziening, geschikte voorzieningen om voedingswaren op te bergen en koel te houden en om de vaat te doen, een opwarmtoestel voor eten en drinken, hygiënische voorzieningen voor vuilnis en afval. In bepaalde gevallen (hevige warmte of koude, werkzaamheden die veel energieverbruik vereisen, hevige psychische stress ), wordt na voorafgaand advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer een afgescheiden verzorgingslokaal voorzien, hetzij in de refter, hetzij op een andere plaats. Wasplaatsen De vloer moet van die aard zijn dat hij gereinigd en ontsmet kan worden en uitglijden en vallen voorkomt. De muren en scheidingswanden zijn waterbestendig en glad. De wasplaatsen en douchecabines voor mannen en vrouwen zijn ondergebracht in afzonderlijke lokalen. De wasplaatsen moeten het volgende bevatten: een toevoer van water, een lozingsysteem voor het gebruikte water, een voldoende voorraad zeep, een voldoende hoeveelheid gepaste middelen om zich af te drogen. De wastafels kunnen individueel of collectief zijn en er moet watertoevoer zijn. In bepaalde bijzondere gevallen (behandeling van prikkelende, besmette, vette stoffen ) en op advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer moeten de wastafels voorzien zijn van kranen met warm en koud water en moeten er aangepaste reinigingsmiddelen voorhanden zijn. Indien een sociale voorziening met stromend water onmogelijk is, moet een watervoorraadbak aan de wastafels gekoppeld worden om de toevoer van water mogelijk te maken. Indien er gevaar bestaat voor aantasting van de huid door giftige, besmettende of bijzonder bevuilende stoffen, moeten op advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer voldoende stortbaden met warm en koud water voorzien worden. De werkgever moet in de wasplaatsen of stortbaden zeep ter beschikking stellen en eventueel aangepaste reinigingsmiddelen voor de handen, op advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. De werkgever levert de handdoeken kosteloos en in voldoende hoeveelheid, laat deze regelmatig wassen en vervangen en verbiedt de arbeid(st)ers ze uit de wasplaatsen weg te nemen. Aan de wastafels mogen de handdoeken vervangen worden door andere systemen om de handen te drogen. Toiletten Er moeten toiletten voorzien zijn voor de arbeid(st)ers op de bouwplaats, zo dicht mogelijk bij de arbeidspost, ongeacht de aard van het werk of het aantal tewerkgestelde arbeid(st)ers. De toiletten zijn volledig van elkaar gescheiden en herkenbaar door een pictogram. De arbeid(st)ers moeten zich vrij naar de toiletten kunnen begeven. De vloer en de scheidingsmuren van de toiletten moeten bedekt zijn met duurzame en waterdichte materialen. Er moet ten minste 1 toilet per 15 arbeid(st)ers zijn en 1 urinoir per 10 arbeid(st)ers. Elk toilet moet voorzien zijn van een waterspoelingsysteem, een afsluitbare deur en een efficiënte ventilatie. Specifieke bouwplaatssituaties Sociale voorzieningen op kleine bouwplaatsen Er werd een hoofdstuk ingelast over specifieke bouwplaatssituaties. De tekst voorziet dat zeer uitzonderlijk, gezien de kortstondigheid van de activiteiten en de materiële onmogelijkheid om 4

5 de concrete toepassingsmodaliteiten van de CAO Sociale Voorzieningen na te leven, deze toepassingsmodaliteiten aangepast kunnen worden bij bouwwerken van zeer korte duur, bij kleine bouwplaatsen (5 arbeiders) en bij wegenwerken. Dat belet echter niet dat er steeds voorzieningen moeten zijn voor de arbeid(st)ers (bijvoorbeeld een compacte werfkeet) om hen de gelegenheid te geven hun kleding op te bergen, zich te wassen, de maaltijden te gebruiken, naar het toilet te gaan Deze (uitzonderings)modaliteiten moeten echter vooraf ter advies voorgelegd worden aan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. Chemische toiletten WC-cabines Indien het onmogelijk is standaardtoiletten te installeren, kan geopteerd worden voor chemische toiletten en WC-cabines die voldoen aan de volgende vereisten: een solide constructie; een lichtdoorlatend dak en/of kunstverlichting; een tochtvrije ventilatie; een slipvrije bodem; een toiletbak met waterspoeling; een afscheiding tussen toiletbak en opvangreservoir, voorzien van een klep met pedaalbediening; een urinoir met stromend water; een toiletpapierhouder; een klerenhaak; een afvalbakje; een deurvergrendeling. Er moet minstens 1 cabine zijn per 10 arbeid(st)ers. De cabines moeten dagelijks gereinigd worden, rekening houdend met de schoonmaakvoorschriften van de leverancier. Bij de chemische producten worden duidelijk opgestelde veiligheidsinformatiebladen geleverd met vermelding van de samenstellende producten en R- en S-zinnen. Dranken De werkgever of zijn aangestelde moet drinkbaar water en aangepaste koele dranken ter beschikking stellen van de arbeid(st)ers, rekening houdend met de werk- en weersomstandigheden en het advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. Wanneer de buitentemperatuur minder dan 5 C bedraagt, worden onder de arbeid(st)ers kosteloos warme dranken verdeeld. Op advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer en in elk geval wanneer de buitentemperatuur het vereist, worden onder de arbeid(st)ers kosteloos frisdranken verdeeld. Individuele drinkbekertjes, eventueel wegwerpbekertjes, moeten ter beschikking worden gesteld. De distributiepunten moeten gemakkelijk bereikbaar zijn. Is er een drinkwatervoorziening of kan er aangesloten worden bij een drinkwaterlevering en indien het werk grote vergiftigings- of besmettingsrisico s inhoudt of bijzonder bevuilend is, kan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer het aanbrengen van drinkfonteintjes of distributiepunten met wegwerpbekers voor de arbeid(st)ers voorschrijven. Het is verboden alcoholische dranken ter beschikking te stellen. 5

6 Overleg met het Comité voor Preventie en Bescherming op het werk Iedere werkgever moet voor de toepassing van deze collectieve arbeidsovereenkomst voorafgaandelijk het advies vragen aan het Comité voor Preventie en Bescherming op het werk, of bij ontstentenis aan de vakbondsafvaardiging. Bij ontstentenis van een vakbondsafvaardiging raadpleegt de werkgever zelf zijn arbeid(st)ers over de toepassing van de bepalingen van deze overeenkomst. Dit geldt inzonderheid voor al de bepalingen waar het advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer gevraagd wordt. Vragen en antwoorden Over welke mogelijkheden beschikt de hoofdaannemer om in te grijpen t.a.v. onderaannemers die de collectieve arbeidsovereenkomst in verband met de sociale voorzieningen niet respecteren? Privé-opdrachten Indien de hoofdaannemer een beroep doet op onderaannemers, moeten er schriftelijke afspraken gemaakt worden over de installatie, het gebruik en het onderhoud van de sociale voorzieningen. De hoofdaannemer brengt de onderaannemer op de hoogte als hij zich niet houdt aan de afspraken. Indien nodig zal de hoofdaannemer, op kosten van de onderaannemer, zelf instaan voor de uitvoering van deze afspraken. (Art. 3.) Volgens de Welzijnswet (art. 29) betekent dit dat de hoofdaannemer met de onderaannemer een overeenkomst afsluit waarin o.a. de volgende bedingen worden opgenomen: (a) De onderaannemer verbindt zich ertoe de afspraken over de installatie, het gebruik en het onderhoud van de sociale voorzieningen na te leven. (b) Indien de onderaannemer de afspraken niet of gebrekkig naleeft, kan de hoofdaannemer zelf de nodige maatregelen treffen op kosten van de persoon die in gebreke is gebleven. Verder voorziet de Welzijnswet het volgende: De onderaannemer kan door de hoofdaannemer in gebreke gesteld worden indien hij de afspraken niet of gebrekkig naleeft. Vervolgens moet de hoofdaannemer zelf de nodige maatregelen nemen. De onderaannemer van wie men kan weten dat hij de afspraken niet zal naleven, moet geweerd worden door de hoofdaannemer. Dat kan gebeuren door de onderaannemers vragen te stellen, door vast te stellen dat ze niet beantwoorden aan bepaalde eisen van het bestek of dat ze niet over een veiligheidszorgsysteem beschikken (VCA, BeSaCC, OHSAS ). Het kan evenzeer op basis van vaststellingen die gebeurden tijdens een vorige aanwezigheid op een andere werf. Voor gevallen van medeaanneming (meerdere bouwdirecties uitvoering) verwijzen wij naar het KB van betreffende de tijdelijke of mobiele bouwplaatsen. Overheidsopdrachten In de openbare sector blijft de wet op de overheidsopdrachten van kracht. Nochtans zal bij de toepassing van deze wet rekening gehouden moeten worden met de principes uit de Welzijnswet. De wet betreffende de overheidsopdrachten (art. 12) legt aan de aannemer van een overheidsopdracht verschillende verplichtingen op met betrekking tot het op de werf tewerkgestelde personeel. Zo voorziet deze wet bepalingen over de naleving van de verplichtingen veiligheid en hygiëne en van de algemene arbeidsvoorwaarden op de werf. Niet alleen is de aannemer van een overheidsopdracht ertoe gehouden persoonlijk de reglementeringen inzake veiligheid en hygiëne en de arbeidsvoorwaarden na te leven, maar hij moet ze ook doen naleven door allen die personeel ter beschikking stellen op de werf of die tussenkomen in de hoedanigheid van onderaannemer, in welk stadium ook. De hoofdaannemer kan dus door een openbare opdrachtgever in gebreke gesteld worden voor 6

7 inbreuken gepleegd door een onderaannemer op de werf die bijvoorbeeld zijn personeel laat werken in omstandigheden die in strijd zijn met de Welzijnswet, het ARAB, de Codex, het AREI, de CAO Sociale Voorzieningen Bestaat er een rookverbod? In artikel 8 van de CAO staat dat je moet teruggrijpen naar de wettelijke bepalingen 1 en dat de nodige afspraken gemaakt moeten worden tussen rokers en niet-rokers. Ondertussen werd de wetgeving evenwel gewijzigd. Sinds 1 januari 2006 is het immers zo dat elke werknemer het recht heeft te beschikken over rookvrije werkruimten en sociale voorzieningen. Het is aan de werkgever om een rookverbod op te leggen in de werkruimten en dit verbod te doen naleven. Niettemin is het toegestaan te roken op de volgende plaatsen: Ruimten in open lucht (deze worden niet beschouwd als werkruimten volgens de definitie uit het KB van 19/01/2005). In de rookkamer: een afwijking op het verbod geeft de werkgever de mogelijkheid om een rookkamer te voorzien in de onderneming na voorafgaandelijk advies van het Comité PBW (de vakbondsafvaardiging). Deze rookkamer moet een lokaal zijn waar gerookt mag worden en dat uitsluitend daartoe bestemd is. In welke gevallen wordt het advies van de preventieadviseurarbeidsgeneesheer gevraagd? Bij de keuze van de plaats van de sociale voorzieningen en van de toegangsmogelijkheden tot deze voorzieningen. (Art.9.) Indien er gevaar bestaat voor aantasting van de huid door giftige, besmettende of bijzonder bevuilende stoffen, geeft de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer een advies over de volgende zaken: - De gepaste hygiënemaatregelen die de arbeid(st)ers moeten nemen. (Art.12.) - De wastafels: warm en koud water, aangepaste reinigingsmiddelen. (Art.23.) - De stortbaden: voldoende stortbaden, met warm en koud water. (Art.24.) - Toiletgerief. (Art.25.) In bepaalde bijzondere, voorafgaandelijk bepaalde gevallen (hevige warmte of koude, werkzaamheden die véél energieverbruik vereisen, hevige psychische stress ), wordt een afgescheiden verzorgingslokaal voorzien, hetzij in de refter, hetzij op een andere plaats. (Art.19.) Modaliteiten bij kleine bouwplaatsen: zéér uitzonderlijk kunnen, door de kortstondigheid van de activiteiten en de materiële onmogelijkheid, de concrete toepassingsmodaliteiten van deze collectieve arbeidsovereenkomst aangepast worden bij bouwwerken van zeer korte duur, kleine bouwplaatsen (5 arbeiders) en bij wegenwerken. (Art.30.) In verband met dranken: - De werkgever of zijn aangestelde moet drinkbaar water en aangepaste koele of warme dranken ter beschikking stellen van de arbeid(st)ers, rekening houdend met de werk- en weersomstandigheden. (Art.32.) - Wanneer de buitentemperatuur minder dan 5 C bedraagt, worden onder de arbeid(st)ers kosteloos warme dranken verdeeld. Op advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer en in elk geval wanneer de buitentemperatuur het vereist, worden onder de arbeid(st)ers kosteloos frisdranken verdeeld. (Art.33.) - Is er een drinkwatervoorziening of kan er aangesloten worden bij een drinkwaterlevering en indien het werk grote vergiftigings- of besmettingsrisico's inhoudt of bijzonder bevuilend is, kan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer het aanbrengen van drinkfonteintjes of distributiepunten met wegwerpbekers voor de arbeid(st)ers voorschrijven. (Art.35.) De werkgevers moeten voor de toepassing van deze CAO ook voorafgaandelijk het advies vragen van het comité PBW (de vakbondsafvaardiging), inzonderheid voor alle bepalingen waar het advies van de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer gevraagd wordt. (Art.37.) Welke brandbeveiliging moet er aangebracht worden in de sociale voorzieningen? Op de werf moeten brandblusapparaten geplaatst worden in de onmiddellijke omgeving van lokalen of zones waar er brandgevaar is of waar brandbare producten aanwezig zijn; de werfkeet is daar één van. De werfkeet moet uitgerust zijn met een blusapparaat dat toelaat op doeltreffende wijze een begin van brand te bestrijden. Brandblusapparaten moeten jaarlijks nagezien worden, teneinde zich ervan te vergewissen dat ze in goede staat verkeren. De keuze van het product moet 1 KB van 19/01/2005 betreffende de bescherming van de werknemers tegen tabaksrook (BS van 02/03/2005) 7

8 aangepast zijn aan de brandklasse en aan de lokalen waar het blusapparaat gebruikt mag worden (met of zonder elektrisch risico). KLASSE ICOON Van toepassing voor Voorbeeld Benodigd blusmiddel per brandklasse Klasse A brand van vaste materialen hout, papier, karton, textiel water (met of zonder additief) water met schuimmiddel (met of zonder additief) ABC-bluspoeder Klasse B brand van vloeistoffen bitumen, teer, olie, oplosmiddelen, benzine, alcohol, vetten... BC- of ABC-bluspoeder CO 2 blusgassen Klasse C brand van gassen aardgas, butaan, propaan, methaan... BC- of ABC-bluspoeder CO 2 blusgassen Klasse D brand van metalen magnesium, aluminium, natrium, titanium poederblusser specifiek voor metalen Klasse E brand ontstaan door elektriciteit elektriciteitskasten BC- of ABC-bluspoeder CO 2 blusgassen Klasse F brand ten gevolge van keukenoliën en vetten bakboter, frietvet natte chemicaliën blusdeken voor huiselijk gebruik Er wordt aangeraden een ABC-brandblusapparaat te voorzien (poederblusser) omwille van de doeltreffendheid bij branden die kunnen ontstaan in een werfkeet en de isolatie ten overstaan van elektrische stroom. Er wordt een brandblusapparaat van 6 kg aangeraden omwille van de gemakkelijke hanteerbaarheid. Dat moet worden geplaatst op een plek die altijd bereikbaar is. Is het toegelaten alcoholische dranken te gebruiken op de bouwplaats? Volgens artikel 99 van het ARAB is het verboden om gedistilleerde alcoholische dranken en gegiste dranken met een gehalte van meer dan 6 % volume alcohol binnen te brengen op de werkplek. In artikel 36 van de CAO gaat men verder en wordt gesteld dat het verboden is om alcoholische dranken ter beschikking te stellen van de arbeid(st)ers. Het is ook mogelijk om een alcoholbeleid op te nemen in het arbeidsreglement en daarin te verbieden om alcohol op de werkplek bij te hebben en te gebruiken. De werkgever heeft de plicht om een werknemer die onder invloed is van alcohol te verbieden te werken als hij zijn eigen veiligheid of die van anderen in gevaar brengt. Surf voor meer informatie over dit onderwerp naar onze website > Advies > Regelgeving in de praktijk > Algemene toelichtingen > Alcohol op het werk. 8

9 Wanneer kan er afgeweken worden van de standaard sociale voorzieningen? De CAO voorziet dat zeer uitzonderlijk, door de kortstondigheid van de activiteiten en de materiële onmogelijkheid, de concrete toepassingsmodaliteiten van deze collectieve arbeidsovereenkomst aangepast kunnen worden bij bouwwerken van zeer korte duur, bij kleine bouwplaatsen (5 arbeiders) en bij wegenwerken. Deze modaliteiten moeten echter voorafgaandelijk ter advies voorgelegd worden aan de preventieadviseur-arbeidsgeneesheer. (Art. 30.) Vooraleer afgeweken kan worden van de standaard sociale voorzieningen, dient eveneens het advies te worden gevraagd van het Comité voor Preventie en Bescherming op het werk, de syndicale delegatie en/of de arbeid(st)ers zelf. (Art. 37.) Enkele praktische voorbeelden en aanbevelingen Er moeten renovatiewerken worden uitgevoerd in een gebouw dat zich bevindt in een straat waar het door plaatsgebrek niet mogelijk is om standaard sociale voorzieningen te plaatsen. Indien de arbeid(st)ers geen gebruik kunnen maken van de sociale voorzieningen van de opdrachtgever, kan men ofwel opteren voor een compacte werfkeet 2 waarin de arbeid(st)ers zich kunnen omkleden, maaltijden gebruiken, naar het toilet gaan ofwel een regeling treffen met de buren. Compacte werfkeet Deur 2 Venster 3 Verwarming 4 Tafel 5 Stoelen 6 Kasten 7 WC 8 Wastafel 9 Keukentje Het dak van een rijwoning dient te worden vernieuwd. De duurtijd van de werkzaamheden bedraagt drie dagen en de werken worden uitgevoerd door vier arbeid(st)ers. Hier kan er ofwel voor geopteerd worden om een regeling te treffen met de opdrachtgever, ofwel om een compacte werfkeet te plaatsen. De gevel van een bestaande woning dient gevoegd te worden. De duurtijd van de werkzaamheden bedraagt een week en de werken worden uitgevoerd door twee arbeid(st)ers. Ook hier kan er ofwel voor geopteerd worden om een regeling te treffen met de opdrachtgever, ofwel om een compacte werfkeet te plaatsen. Drie arbeid(st)ers dienen 10 pylonen te schilderen die op 300 m van elkaar staan. De duurtijd van de werkzaamheden bedraagt 20 dagen. Er kan geopteerd worden voor een apart voertuig 3 waarin de arbeid(st)ers zich kunnen omkleden, maaltijden gebruiken, naar het toilet (type camping) gaan Vier arbeid(st)ers moeten wegmarkeringen aanbrengen. De duurtijd van de werkzaamheden bedraagt 5 dagen. Er kan ofwel geopteerd worden voor een compacte werfkeet, ofwel voor een apart voertuig. Wanneer kan er geopteerd worden voor chemische toiletten? De CAO voorziet dat er kan geopteerd worden voor chemische toiletten en WC-cabines indien het onmogelijk is standaardtoiletten te installeren. Het NAVB stelt vast dat: op kleine en grote werven (één toilet per verdieping, dicht bij de arbeidspost) meer en meer WC-cabines en chemische toiletten geplaatst worden; 2 De compacte werfkeet bevat ten minste een kleedkamer, een refter, een keukentje met spoelbak, een toilet met wastafel 3 Het aparte voertuig bevat ten minste een kleedkamer, een refter, een keukentje met een spoelbak, een toilet met wastafel 9

10 niettegenstaande de voordelen van de WC-cabines en chemische toiletten (snelle levering, aanvankelijk proper, gemakkelijk verplaatsbaar, wekelijks leeggemaakt ) bij het plaatsen van de cabines op heel wat werven te weinig rekening gehouden wordt met de degelijkheid van deze voorzieningen en met het aantal arbeid(st)ers. De gevolgen kunnen dan ook nefast zijn (toiletten die overlopen, onvoldoende hygiëne, contact met uitwerpselen en/of chemische producten ). Onder meer daarom voorziet de CAO dat de chemische toiletten en WC-cabines aan de volgende vereisten moeten voldoen: een solide constructie een lichtdoorlatend dak en/of kunstverlichting een tochtvrije ventilatie een slipvrije bodem een toiletbak met waterspoeling een afscheiding tussen de toiletbak en het opvangreservoir, voorzien van een klep met pedaalbediening een urinoir met stromend water een toiletpapierhouder een klerenhaak een afvalbakje een deurvergrendeling Verder voorziet de CAO dat er minstens 1 cabine per 10 arbeid(st)ers moet zijn. Het opvangreservoir moet volgens de behoeften en ten minste eenmaal per week door een gespecialiseerde onderneming leeggemaakt worden. De cabines moeten dagelijks gereinigd worden, rekening houdend met de schoonmaakvoorschriften van de leverancier. (Art. 31.) Het gebruik van menswaardige chemische toiletten moet ook op grote werven kunnen (bv. per verdieping), in combinatie met standaardtoiletten, en op voorwaarde dat de preventieadviseurarbeidsgeneesheer en de Comitéleden (de syndicale delegatie) of de arbeid(st)ers zelf hun goedkeuring hebben gegeven. Op sommige bouwplaatsen worden, voornamelijk op vraag van bepaalde buitenlandse arbeidskrachten, hurkclosets met voetsteunen en afvoeropening geïnstalleerd. Wat zijn R- en S-zinnen? In artikel 31 van de CAO staat dat bij de chemische producten duidelijk opgestelde veiligheidsinformatiebladen worden geleverd met vermelding van de samenstellende producten en de R- en S-zinnen. De R-zinnen (R van risk, risico) en de S-zinnen (S van safety, veiligheid) staan op etiketten op verpakkingen van gevaarlijke producten. R-zinnen zijn genummerde standaardzinnen die de risico s aangeven die verbonden zijn aan de stof of het preparaat, bijvoorbeeld R22 Schadelijk bij opname door de mond ; R35 Veroorzaakt ernstige brandwonden. S-zinnen zijn eveneens genummerde standaardzinnen die de veiligheidsmaatregelen aangeven die je moet nemen bij het gebruik van de stof of het preparaat, bijvoorbeeld S37 Draag geschikte handschoenen ; S1 Achter slot bewaren. Op het etiket kunnen meerdere R- en S-zinnen staan. De volledige lijst met R- en S-zinnen staat op onze website > Advies > Regelgeving > Koninklijke besluiten, bij de titel Andere KB s. Kan het NAVB een bepaald merk van sociale voorzieningen goedkeuren? Het fonds voor veiligheid, hygiëne en verfraaiing van de werkplaatsen in het bouwbedrijf, beter gekend als het NAVB, het Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf, is statutair niet bevoegd om installaties, voorzieningen goed te keuren. Als preventie-instituut van de bouw respecteren wij de conventionele afspraken tussen de sociale partners en geven iedereen die vragen stelt over de sociale voorzieningen de raad om de CAO na te leven. In geval van meningsverschillen of problemen kan er steeds een beroep gedaan worden op de Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg ( De Algemene Directie Toezicht op het Welzijn op het Werk heeft, afhankelijk van de situatie, een raadgevende, preventieve of repressieve rol te vervullen. 10

11 Bijlagen Bijlage 1. ARAB-artikels Artikel 73. De werkgevers stellen ter beschikking van hun werknemers: a) een kleedkamer en een wasplaats; b) een refter en een verpozingslokaal; c) toiletten. Zij moeten hen eveneens drinkwater of een aangepaste drank verstrekken. De ligging, de toegangsmodaliteiten en de toegangsuren van de inrichtingen vermeld in het eerste lid, a) en b), worden vastgesteld door de werkgever, in akkoord met het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk of, bij ontstentenis ervan, met de syndicale afvaardiging. De werknemers moeten zich vrij naar de toiletten kunnen begeven. Indien de werknemers tijdens het werk hun handen moeten wassen, worden wastafels in de nabijheid van de arbeidsposten geïnstalleerd. De in het eerste lid voorziene sanitaire installaties worden, in voorkomend geval, zodanig ingericht dat rekening is gehouden met de tewerkgestelde mindervalide werknemers. A. Kleedkamers en wasplaatsen 1. Algemene bepalingen Artikel 74. De kleedkamers en de wasplaatsen bevinden zich in één of verschillende lokalen die volledig gescheiden zijn van de werkplaatsen en bureaus. Ze mogen in één enkel lokaal worden ingericht of in belendende lokalen die met elkaar in verbinding staan. In afwijking van het bepaalde in het eerste lid mogen in de bureaus, waarin niet meer dan drie bedienden werkzaam zijn, de voor hen benodigde kleed- en wasgelegenheden worden ingericht. Artikel 75. De lokalen waarin de kleedkamers en de wasplaatsen zijn ondergebracht zijn in duurzame materialen gebouwd. Evenwel mogen op tijdelijke werven alsmede op de afgelegen werven in de openluchtgroeven, de kleedkamers en de wasplaatsen in uitneembare of verplaatsbare constructies, bestand tegen uitwendige en atmosferische agentia, ondergebracht zijn. De wanden van deze constructies zijn vervaardigd uit harde en isolerende materialen en worden derwijze in elkaar gezet dat tocht en schadelijke infiltraties vermeden worden. De grond en de muren van de kleedkamers en de wasplaatsen worden tot op een hoogte van twee meter van een effen en waterdichte bekleding voorzien, zodat ze tegen een dagelijkse schoonmaak bestand zijn. Artikel 76. De lokalen voor de kleedkamers en de wasplaatsen moeten alle waarborgen inzake veiligheid en salubriteit bieden. Zij worden goed verlucht en verlicht en de temperatuur moet er, gemeten met een kamerthermometer, 20 C bedragen. In de lokalen van de stortbaden moet de temperatuur, gemeten met een kamerthermometer, 22 C bedragen. De lokalen voor de kleedkamers en de wasplaatsen worden ten minste eens per dag schoongemaakt. Bij ploegenarbeid worden de lokalen vóór iedere ploegwisseling schoongemaakt. Zij moeten met een sleutel kunnen worden gesloten. Alleen de meubelen die aan de bestemming beantwoorden mogen er zich bevinden. Het is verboden er refters in te richten of het personeel toe te laten er maaltijd te houden. Artikel 77. De kleedkamers en wasplaatsen zijn voor beiderlei kunne in afzonderlijke lokalen ondergebracht. In de ondernemingen bedoeld in artikel 82 beschikken de werknemers die een stortbad moeten kunnen nemen over kleedkamers en wasplaatsen ondergebracht in lokalen die uitsluitend voor deze werknemers zijn bestemd. 2. Kleedkamers Artikel 78. De kleedkamers zijn uitgerust met hetzij kleerhangers bevestigd aan een horizontale staaf, hetzij gewone kapstokken met kleerhaken, hetzij individuele kleerkasten, die roestvrij en gemakkelijk schoon te maken zijn. De keuze ervan wordt voor advies aan het Comité voor Preventie en Bescherming op het Werk of, bij ontstentenis ervan, aan de syndicale afvaardiging voorgelegd. Deze kleedkamers zijn gemakkelijk toegankelijk; de afstand tussen twee rijen kleerhangers, kapstokken of individuele kleerkasten bedraagt ten minste 1,20 m. 11

CAO humanisering bouw 1/8 Sociale voorziening op de bouwplaats

CAO humanisering bouw 1/8 Sociale voorziening op de bouwplaats V o o raf CAO humanisering bouw 1/8 CAO humanisering bouw Sociale voorziening op de bouwplaats De CAO van 10 februari 2005 is van toepassing op de bedrijven aangesloten bij het Paritair Comité voor het

Nadere informatie

CAO Humanisering van de arbeid

CAO Humanisering van de arbeid 24 SEPTEMBER 2006. - Koninklijk besluit waarbij algemeen verbindend wordt verklaard de collectieve arbeidsovereenkomst van 10 februari 2005, gesloten in het Paritair Comité voor het bouwbedrijf, betreffende

Nadere informatie

ARBEIDSPLAATSEN : SOCIALE VOORZIENINGEN

ARBEIDSPLAATSEN : SOCIALE VOORZIENINGEN ARBEIDSPLAATSEN SOCIALE VOORZIENINGEN 1/3 ARBEIDSPLAATSEN : SOCIALE VOORZIENINGEN Het Koninklijk besluit (KB) van 10.10.2012 tot vaststelling van de algemene basiseisen waaraan arbeidsplaatsen moeten beantwoorden,

Nadere informatie

Algemene hygiëne in de refter

Algemene hygiëne in de refter Algemene hygiëne in de refter hygiëne in de refters..docx: Versie: 01/09/2011 Pagina 1 van 6 REFTER: ALGEMENE MAATREGELEN Inleiding : De algemene regelgeving betreffende de hygiëne in een refter kan teruggevonden

Nadere informatie

Afdeling I. Toepassingsgebied, definities en algemene beginselen

Afdeling I. Toepassingsgebied, definities en algemene beginselen Koninklijk besluit van 10 oktober 2012 tot vaststelling van de algemene basiseisen waaraan arbeidsplaatsen moeten beantwoorden (B.S. 5.11.2012; editie 2) Gedeeltelijke omzetting in Belgisch recht van de

Nadere informatie

Gewijzigd bij: (1) koninklijk besluit van 25 maart 2016 tot wijziging van het koninklijk besluit van 10 oktober 2012 (B.S. 14.4.

Gewijzigd bij: (1) koninklijk besluit van 25 maart 2016 tot wijziging van het koninklijk besluit van 10 oktober 2012 (B.S. 14.4. Koninklijk besluit van 10 oktober 2012 tot vaststelling van de algemene basiseisen waaraan arbeidsplaatsen moeten beantwoorden (B.S. 5.11.2012, ed. 2; erratum: B.S. 20.3.2013, ed. 2) Gewijzigd bij: (1)

Nadere informatie

Gewijzigd bij: (1) wet van 22 december 2009 (B.S. 29.12.2009) (2) wet van 28 april 2010 houdende diverse bepalingen (B.S. 10.5.

Gewijzigd bij: (1) wet van 22 december 2009 (B.S. 29.12.2009) (2) wet van 28 april 2010 houdende diverse bepalingen (B.S. 10.5. Wet van 22 december 2009 betreffende een algemene regeling voor rookvrije gesloten plaatsen toegankelijk voor het publiek en ter bescherming van werknemers tegen tabaksrook (B.S. 29/12/2009) Gewijzigd

Nadere informatie

NIVEAU 3: ANALYSE. De mensen uit het bedrijf bijgestaan door de preventieadviseur die beschikt over: de vereiste vakkennis de nodige documentatie

NIVEAU 3: ANALYSE. De mensen uit het bedrijf bijgestaan door de preventieadviseur die beschikt over: de vereiste vakkennis de nodige documentatie SOBANE methoden: Personeelsvoorzieningen NIVEAU 3: ANALYSE INLEIDING Doelstellingen Evalueer de toestand van de personeelsvoorzieningen, de uitrustingen en de EHBO middelen op een meer uitgebreide manier

Nadere informatie

1 Beschrijving. 2 Risico s. 3 Regelgeving

1 Beschrijving. 2 Risico s. 3 Regelgeving 1 Beschrijving In deze fiche komt de beschermings- en signalisatiekledij op bouwwerven aan bod. De fiche geeft een overzicht van de risico s, de regelgeving die van kracht is in België en de preventiemaatregelen.

Nadere informatie

Hoofdstuk I. - Bepalingen betreffende de collectieve beschermingsmiddelen. Afdeling 1. - Toepassingsgebied en definities

Hoofdstuk I. - Bepalingen betreffende de collectieve beschermingsmiddelen. Afdeling 1. - Toepassingsgebied en definities Koninklijk besluit van 30 augustus 2013 tot vaststelling van algemene bepalingen betreffende de keuze, de aankoop en het gebruik van collectieve beschermingsmiddelen (B.S. 7.10.2013) Hoofdstuk I. - Bepalingen

Nadere informatie

Koninklijk besluit van 4 juni 2012 thermische omgevingsfactoren Koninklijk besluit van 14 oktober 2012 arbeidsplaatsen

Koninklijk besluit van 4 juni 2012 thermische omgevingsfactoren Koninklijk besluit van 14 oktober 2012 arbeidsplaatsen Koninklijk besluit van 4 juni 2012 thermische omgevingsfactoren Koninklijk besluit van 14 oktober 2012 arbeidsplaatsen Maurits De Ridder Algemene directie Humanisering van de arbeid Afdeling van de normen

Nadere informatie

1 COÖRDINATIE-INSTRUMENTEN

1 COÖRDINATIE-INSTRUMENTEN 1 COÖRDINATIE-INSTRUMENTEN 1.1 Algemeen veiligheids- en gezondheidsplan Het algemeen veiligheids- en gezondheidsplan wordt opgesteld door de veiligheidscoördinator ontwerp en wordt, voor de aanvang van

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Algemene bepaling. Artikel 1.- Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet. Hoofdstuk 2.

Hoofdstuk 1. Algemene bepaling. Artikel 1.- Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet. Hoofdstuk 2. Wet van 22 december 2009 betreffende een algemene regeling voor rookvrije gesloten plaatsen toegankelijk voor het publiek en ter bescherming van werknemers tegen tabaksrook (B.S. 29/12/2009) Gewijzigd

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST Nr. 80 VAN 27 NOVEMBER 2001 TOT INVOERING VAN EEN RECHT OP BORSTVOEDINGSPAUZES, GEWIJZIGD

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST Nr. 80 VAN 27 NOVEMBER 2001 TOT INVOERING VAN EEN RECHT OP BORSTVOEDINGSPAUZES, GEWIJZIGD COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST Nr. 80 VAN 27 NOVEMBER 2001 TOT INVOERING VAN EEN RECHT OP BORSTVOEDINGSPAUZES, GEWIJZIGD DOOR DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST Nr. 80 BIS VAN 13 OKTOBER 2010 ------------------

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk.

FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk. FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk. ------ Advies nr. 74 van 27 februari 2004 over een ontwerp van koninklijk

Nadere informatie

Koninklijk besluit tot vaststelling van de algemene basiseisen waaraan arbeidsplaatsen moeten beantwoorden 10 OKTOBER 2012.

Koninklijk besluit tot vaststelling van de algemene basiseisen waaraan arbeidsplaatsen moeten beantwoorden 10 OKTOBER 2012. Koninklijk besluit tot vaststelling van de algemene basiseisen waaraan arbeidsplaatsen moeten beantwoorden 10 OKTOBER 2012. Gewijzigd door KB van 25 maart 2016 BS van 14 april 2016 Contents Koninklijk

Nadere informatie

Conceptontwikkeling Workshop 9: dienstruimten. ocmw Meulebeke 10 januari 2013

Conceptontwikkeling Workshop 9: dienstruimten. ocmw Meulebeke 10 januari 2013 Conceptontwikkeling Workshop 9: dienstruimten ocmw Meulebeke 10 januari 2013 Soorten Functies Wetgeving Tendensen Virtuele bezoeken Beslissingen Inhoud Bureaus Vergaderlokalen Verpleegpost Personeelsruimten

Nadere informatie

Inhoudsopgave TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN TITEL II: ORGANISATORISCHE STRUCTUREN. HOOFDSTUK IV: Maatregelen in verband met ernstige arbeidsongevallen

Inhoudsopgave TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN TITEL II: ORGANISATORISCHE STRUCTUREN. HOOFDSTUK IV: Maatregelen in verband met ernstige arbeidsongevallen Inhoudsopgave TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN HOOFDSTUK I: Welzijnswet werknemers Wet 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk (B.S., 18 september 1996)...................................

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 42 VAN 2 JUNI 1987 BETREF- FENDE DE INVOERING VAN NIEUWE ARBEIDSREGELINGEN IN DE

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 42 VAN 2 JUNI 1987 BETREF- FENDE DE INVOERING VAN NIEUWE ARBEIDSREGELINGEN IN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 42 VAN 2 JUNI 1987 BETREF- FENDE DE INVOERING VAN NIEUWE ARBEIDSREGELINGEN IN DE ONDERNEMINGEN, GEWIJZIGD DOOR DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 42 BIS VAN 10 NOVEMBER

Nadere informatie

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten (R-zinnen)

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten (R-zinnen) Document Milieu-, Natuur- en Energiebeleid Koning Albert II-laan 20 bus 8 1000 Brussel Tel 02 553 03 55 - Fax 02 553 80 06 beleid@lne.vlaanderen.be Onderwerp Status versie datum auteur R-zinnen en S-zinnen

Nadere informatie

1. RISK & SAFETY ZINNEN

1. RISK & SAFETY ZINNEN 1. RISK & SAFETY ZINNEN Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen R-zinnen geven bijzondere gevaren (Risks) aan. S-zinnen geven veiligheidsaanbevelingen (Safety) aan. De zinnen zijn

Nadere informatie

1 Beschrijving. 3 Regelgeving

1 Beschrijving. 3 Regelgeving Preventiefiche PBM005 12/2015 Beschermings- en signalisatiekledij 1 Beschrijving In deze fiche komt de beschermings- en signalisatiekledij op bouwwerven aan bod. De fiche geeft een overzicht van de risico

Nadere informatie

REINIGEN EN ONDERHOUD VAN WERKKLEDIJ DOOR ARBEIDERS IN DE BOUW: STANDPUNT PROVIKMO

REINIGEN EN ONDERHOUD VAN WERKKLEDIJ DOOR ARBEIDERS IN DE BOUW: STANDPUNT PROVIKMO 16-02-2009 E-info REINIGEN EN ONDERHOUD VAN WERKKLEDIJ DOOR ARBEIDERS IN DE BOUW: STANDPUNT PROVIKMO WETGEVING EN REGLEMENTERING Ter uitvoering van het sectoraal akkoord 2007-2008 in de bouwsector werd

Nadere informatie

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: R-zinnen

Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: R-zinnen 1 van 8 Rzinnen & S zinnen Datum: 18032013 Aard der bijzondere gevaren toegeschreven aan gevaarlijke stoffen en preparaten: Rzinnen R 1 R 2 R 3 R 4 R 5 R 6 R 7 R 8 R 9 R 10 R 11 R 12 R 14 R 15 R 16 R 17

Nadere informatie

De artikels 29 en 30 van het KB Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen zijn gewijzigd

De artikels 29 en 30 van het KB Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen zijn gewijzigd De artikels 29 en 30 van het KB Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen zijn gewijzigd Wijziging van het koninklijk besluit Tijdelijke of mobiele bouwplaatsen In dit koninklijk besluit (25.01.2001) zijn twee

Nadere informatie

Afdeling 1. Definities. Artikel 1.- Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder :

Afdeling 1. Definities. Artikel 1.- Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder : Koninklijk besluit van 27 oktober 2009 betreffende de oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk (B.S. 16.11.2009) Afdeling 1. Definities Artikel 1.-

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST Nr Zitting van dinsdag 27 november 2001

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST Nr Zitting van dinsdag 27 november 2001 COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST Nr. 80 ------------------------------------------------------------------- Zitting van dinsdag 27 november 2001 COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST TOT INVOERING VAN EEN RECHT

Nadere informatie

Inhoudsopgave TITEL II: ORGANISATORISCHE STRUCTUREN TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN. HOOFDSTUK I: Welzijnswet werknemers

Inhoudsopgave TITEL II: ORGANISATORISCHE STRUCTUREN TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN. HOOFDSTUK I: Welzijnswet werknemers WelzijnWerk.book Page i Tuesday, August 12, 2008 4:36 PM TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN HOOFDSTUK I: Welzijnswet werknemers Wet 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering

Nadere informatie

HOOFDSTUK I.- Definities. Artikel 1.- Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder:

HOOFDSTUK I.- Definities. Artikel 1.- Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan onder: Koninklijk besluit van 30 januari 2003 tot vaststelling van de criteria, de voorwaarden en de nadere regels voor de toekenning van de toelage tot ondersteuning van acties die betrekking hebben op de bevordering

Nadere informatie

IPV - Opleidingsadviseur van de voedingssector

IPV - Opleidingsadviseur van de voedingssector Wettelijke verplichtingen inzake het onthaal van uitzendkrachten De organisatie van het onthaal van uitzendkrachten wordt wettelijk geregeld door de CAO nr. 22 betreffende het onthaal en de aanpassing

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 39 VAN 13 DECEMBER 1983 BETREFFENDE DE VOORLICHTING EN HET OVERLEG INZAKE DE

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 39 VAN 13 DECEMBER 1983 BETREFFENDE DE VOORLICHTING EN HET OVERLEG INZAKE DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 39 VAN 13 DECEMBER 1983 BETREFFENDE DE VOORLICHTING EN HET OVERLEG INZAKE DE SOCIALE GEVOLGEN VAN DE INVOERING VAN NIEUWE TECHNOLOGIEEN ------------------ Gelet op de

Nadere informatie

Koninklijk besluit van 4 juni 2012 thermische omgevingsfactoren (Belgisch Staatsblad van 21 juni 2012)

Koninklijk besluit van 4 juni 2012 thermische omgevingsfactoren (Belgisch Staatsblad van 21 juni 2012) Koninklijk besluit van 4 juni 2012 thermische omgevingsfactoren (Belgisch Staatsblad van 21 juni 2012) Lieve Ponnet Adviseur-generaal Algemene directie humanisering van de arbeid Afdeling normen welzijn

Nadere informatie

Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken.

Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. Enkelvoudige R-zinnen 1 In droge toestand ontplofbaar 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. 3 Ernstig ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken.

Nadere informatie

Welzijn van uitzendkrachten: nieuwe bepalingen

Welzijn van uitzendkrachten: nieuwe bepalingen Welzijn van uitzendkrachten: nieuwe bepalingen In het Belgisch Staatsblad van 28 december 2010 verscheen het nieuw koninklijk besluit (KB) van 15 december 2010 tot vaststelling van maatregelen betreffende

Nadere informatie

R-zinnen en S-zinnen. R-zinnen... 2 Gecombineerde R-zinnen... 4 S-zinnen... 7 Gecombineerde S-zinnen... 9

R-zinnen en S-zinnen. R-zinnen... 2 Gecombineerde R-zinnen... 4 S-zinnen... 7 Gecombineerde S-zinnen... 9 -zinnen en S-zinnen Inhoud Pag. -zinnen... 2 Gecombineerde -zinnen... 4 S-zinnen... 7 Gecombineerde S-zinnen... 9 -zinnen (aanduiding bijzondere gevaren, isk-zinnen) -nummer Gevarenaanduiding 1 2 3 4 5

Nadere informatie

Informatiefiche. Verantwoordelijkheid van de werkgever als gebruiker van een steiger

Informatiefiche. Verantwoordelijkheid van de werkgever als gebruiker van een steiger Informatiefiche Verantwoordelijkheid van de werkgever als gebruiker van een steiger Deze fiche geeft een overzicht van de taken die voortvloeien uit de welzijnsreglementering en de wettelijke contractvormen

Nadere informatie

Hierna volgt een beknopt overzicht van de nieuwe regelgeving.

Hierna volgt een beknopt overzicht van de nieuwe regelgeving. Eerste hulp Met de publicatie van het KB van 15.12.10 betreffende de eerste hulp die verstrekt wordt aan de werknemers die slachtoffer worden van een ongeval of die onwel worden, in het BS van 28.12.10,

Nadere informatie

Inhoudsopgave TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN TITEL II: ORGANISATORISCHE STRUCTUREN

Inhoudsopgave TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN TITEL II: ORGANISATORISCHE STRUCTUREN Inhoudsopgave TITEL I: ALGEMENE BEGINSELEN HOOFDSTUK I: Welzijnswet werknemers Wet 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk (B.S., 18 september 1996)...................................

Nadere informatie

KB van 28 maart 2014 Brandpreventie op de arbeidsplaatsen

KB van 28 maart 2014 Brandpreventie op de arbeidsplaatsen KB van 28 maart 2014 Brandpreventie op de arbeidsplaatsen Situering Het koninklijk besluit (KB) van 28 maart 2014 betreffende de brandpreventie op de arbeidsplaatsen vervangt en verruimt artikel 52 van

Nadere informatie

Koninklijk besluit van 4 juni 2012 betreffende de thermische omgevingsfactoren (B.S. 21.6.2012)

Koninklijk besluit van 4 juni 2012 betreffende de thermische omgevingsfactoren (B.S. 21.6.2012) Koninklijk besluit van 4 juni 2012 betreffende de thermische omgevingsfactoren (B.S. 21.6.2012) Afdeling I.- Toepassingsgebied en definities Artikel 1.- Dit besluit is van toepassing op de werkgevers en

Nadere informatie

Welzijn en opleidingen

Welzijn en opleidingen Welzijn en opleidingen De wetgeving over het welzijn op het werk verplicht werkgevers de nodige maatregelen te nemen om het welzijn van de werknemers te bevorderen tijdens de uitvoering van hun werk. Een

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZG16/187 BERAADSLAGING NR. 14/031 VAN 6 MEI 2014, GEWIJZIGD OP 6 SEPTEMBER 2016, INZAKE DE TOEGANG TOT DE

Nadere informatie

Bijlage IX AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN :

Bijlage IX AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN : Bijlage IX R 1 : In droge toestand ontplofbaar AARD DER BIJZONDERE GEVAREN TOEGESCHREVEN AAN GEVAARLIJKE STOFFEN EN PREPARATEN : R 2 : Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken

Nadere informatie

Afdeling 1. Toepassingsgebied en definities

Afdeling 1. Toepassingsgebied en definities Koninklijk besluit van 15 december 2010 betreffende de eerste hulp die verstrekt wordt aan werknemers die slachtoffer worden van een ongeval of die onwel worden (B.S. 28.12.2010; erratum: B.S. 8.2.2011)

Nadere informatie

Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen

Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen RISK & SAFETY ZINNEN Risico en Veiligheidszinnen op etiketten en veiligheidsbladen Laatste update: 11 maart 2003 Volgens het 'Besluit verpakking en aanduiding milieugevaarlijke stoffen', behorende bij

Nadere informatie

HUISHOUDELIJK REGLEMENT

HUISHOUDELIJK REGLEMENT OCMW Beersel Raad voor Maatschappelijk Welzijn 09.01.2014 Doel HUISHOUDELIJK REGLEMENT NOODOPVANGVOORZIENINGEN OCMW BEERSEL 1. De noodopvang wil een onmiddellijk onderkomen bieden aan Beerselaars die plotseling

Nadere informatie

RISICOZINNEN (R-ZINNEN)

RISICOZINNEN (R-ZINNEN) RISICOZINNEN (R-ZINNEN) R-code R-zin 1 In droge toestand ontplofbaar. 2 Ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur of andere ontstekingsoorzaken. 3 Ernstig ontploffingsgevaar door schok, wrijving, vuur

Nadere informatie

Bouwplaatsreglement. Definities:

Bouwplaatsreglement. Definities: Bouwplaatsreglement Definities: - Dossier veiligheid en De synthese van alle documenten in verband met veiligheid en gezondheid: gezondheid, door alle tussenkomende partijen samengebracht: opdrachtgever,

Nadere informatie

Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk

Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk Oprichting van een gemeenschappelijke interne dienst voor preventie en bescherming op het werk Inleiding Krachtens de welzijnswet dient elke werkgever een interne dienst voor preventie en bescherming op

Nadere informatie

Programmawet van 22.12.89 en uitvoeringsbesluit van 8 maart 1990

Programmawet van 22.12.89 en uitvoeringsbesluit van 8 maart 1990 Programmawet van 22.12.89 en uitvoeringsbesluit van 8 maart 1990 rechtsbron bron/reg.nr. rechtsbrondatum publicatiedatum pagina Wet - 22.12.1989 K.B. - B.S. - 30.12.1989 21382 Wet - 29.03.2012 B.S. - 06.04.2012

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/14/070 BERAADSLAGING NR. 14/031 VAN 6 MEI 2014 INZAKE DE TOEGANG TOT DE GEGEVENSBANK AANWEZIGHEIDSREGISTRATIE

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 104 VAN 27 JUNI 2012 OVER DE UITVOERING VAN EEN WERKGELEGENHEIDSPLAN OUDERE WERKNEMERS IN DE ONDERNEMING

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 104 VAN 27 JUNI 2012 OVER DE UITVOERING VAN EEN WERKGELEGENHEIDSPLAN OUDERE WERKNEMERS IN DE ONDERNEMING COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 104 VAN 27 JUNI 2012 OVER DE UITVOERING VAN EEN WERKGELEGENHEIDSPLAN OUDERE WERKNEMERS IN DE ONDERNEMING ----------------- Gelet op de wet van 5 december 1968 betreffende

Nadere informatie

TRA 3205 Groothandel levensmiddelen - INFRASTRUCTUUR, INRICHTING EN HYGIENE [3205] v1

TRA 3205 Groothandel levensmiddelen - INFRASTRUCTUUR, INRICHTING EN HYGIENE [3205] v1 Provinciale dienst van : Datum : Veranwoordelijke controleur : Nr : Operator : N uniek : Adres : TRA 205 Groothandel levensmiddelen - INFRASTRUCTUUR, INRICHTING EN HYGIENE [205] v C: conform NC: Niet-conform

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 58 VAN 7 JULI 1994 TOT VERVANGING VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 47 VAN 18 DECEMBER

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 58 VAN 7 JULI 1994 TOT VERVANGING VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 47 VAN 18 DECEMBER COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 58 VAN 7 JULI 1994 TOT VERVANGING VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 47 VAN 18 DECEMBER 1990 BETREFFENDE DE NA TE LEVEN PROCEDURE EN DE DUUR VAN DE TIJDELIJKE

Nadere informatie

FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk.

FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk. FEDERALE OVERHEIDSDIENST WERKGELEGENHEID, ARBEID EN SOCIAAL OVERLEG ------ Hoge Raad voor Preventie en Bescherming op het werk. ------ Advies nr. 118 van 13 maart 2007 over het ontwerp van koninklijk besluit

Nadere informatie

Koninklijk besluit van 27 augustus 1993 betreffende het werken met beeldschermapparatuur (B.S. 7.9.1993)

Koninklijk besluit van 27 augustus 1993 betreffende het werken met beeldschermapparatuur (B.S. 7.9.1993) Koninklijk besluit van 27 augustus 1993 betreffende het werken met beeldschermapparatuur (B.S. 7.9.1993) Gewijzigd bij: (1) koninklijk besluit van 20 februari 2002 tot wijziging van het koninklijk besluit

Nadere informatie

Overzicht I. KADER II. NORMEN III. VOORBEELD

Overzicht I. KADER II. NORMEN III. VOORBEELD Overzicht I. KADER II. NORMEN III. VOORBEELD I. Kader: aandacht voor woonkwaliteit Sinds 1998 moeten alle woningen en kamers (ook voor seizoenarbeiders) in Vlaanderen voldoen aan minimale normen Woningen:

Nadere informatie

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996

Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Het kader van het Welzijn op het Werk Toelichting bij de wet van 4 augustus 1996 Welzijnsdag 12 november 2012 1 Inhoudsopgave Korte schets wetgeving De risicoanalyse Preventiemaatregelen Rolverdeling in

Nadere informatie

Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen

Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen Toolbox-meeting Gevaarlijke stoffen Unica installatietechniek B.V. Schrevenweg 2 8024 HA Zwolle Tel. 038 4560456 Fax 038 4560404 Inleiding In het dagelijks leven kunnen we niet meer zonder chemische stoffen.

Nadere informatie

II. 12 BVCHECK MC Checklist voor de preventie van brand in de mini-crèches

II. 12 BVCHECK MC Checklist voor de preventie van brand in de mini-crèches II. 12 BVCHECK MC Checklist voor de preventie van brand in de mini-crèches Deze checklist helpt bepalen aan welke vereisten de mini-crèche op het vlak van brandveiligheid aan het besluit van de Vlaamse

Nadere informatie

Daarnaast zijn er ook S-zinnen; deze geven aanbevelingen voor het veilig werken met bepaalde stoffen. S staat hier voor Safety.

Daarnaast zijn er ook S-zinnen; deze geven aanbevelingen voor het veilig werken met bepaalde stoffen. S staat hier voor Safety. - en S-zinnen -zinnen zijn internationaal gestandaardiseerde risicobeschrijvingen die (indien van toepassing) dienen te worden aangebracht op verpakkingen van stoffen die bepaalde risico s met zich meebrengen.

Nadere informatie

Koninklijk Besluit van 2 augustus 1977 betreffende de veiligheidsinrichtingen en de signalisatie van overwegen.

Koninklijk Besluit van 2 augustus 1977 betreffende de veiligheidsinrichtingen en de signalisatie van overwegen. Koninklijk Besluit van 2 augustus 1977 betreffende de veiligheidsinrichtingen en de signalisatie van overwegen. Van commentaar voorzien door Caelen Erik Laatste wijziging: KB 20 december 2007, BS 15 juli

Nadere informatie

Informatiefiche. Verantwoordelijkheid van de bevoegde persoon

Informatiefiche. Verantwoordelijkheid van de bevoegde persoon Informatiefiche Verantwoordelijkheid van de bevoegde persoon VERANTWOORDELIJKHEID Een (ernstig) arbeidsongeval leidt zowel tot strafrechtelijke verantwoordelijkheid als burgerlijke aansprakelijkheid Strafrechtelijke

Nadere informatie

ARAD 06. Bepalingen inzake gemeenschappelijke industriële risico's. Voorkomen van de risico's met wegvoertuigen 1. ALGEMEEN

ARAD 06. Bepalingen inzake gemeenschappelijke industriële risico's. Voorkomen van de risico's met wegvoertuigen 1. ALGEMEEN ARAD 06 Deel V Titel II Bepalingen inzake gemeenschappelijke industriële risico's Voorkomen van de risico's met wegvoertuigen Hoofdstuk II Wegvoertuigen in beweging 1. ALGEMEEN 935 1) De bestuurders moeten

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 1. Roken in de onderneming

Inhoud. Inleiding 1. Roken in de onderneming Inhoud Inleiding 1 Hoofdstuk I. Antitabaksbeleid als topprioriteit 3 I. Gezondheidsrisico 3 A. Kerncijfers 3 B. Discussies vermijden op bedrijfsniveau 3 II. Antitabaksbeleid als topprioriteit 3 Hoofdstuk

Nadere informatie

BRAND. Algemene informatie over brand

BRAND. Algemene informatie over brand Preventie en Interim Algemene informatie over brand Opdat er brand zou ontstaan zijn 3 elementen nodig: Brandbare stof: vaste stof, vloeistof, gas Ontstekingsbron (vonken, vlam) veroorzaakt door bvb. kortsluiting,

Nadere informatie

BEDRIJFSHYGIENISCHE VOORZIENINGEN IN HET BOUWBEDRIJF Bladwijzer niet gedefinieerd Blz. 1

BEDRIJFSHYGIENISCHE VOORZIENINGEN IN HET BOUWBEDRIJF Bladwijzer niet gedefinieerd Blz. 1 Bladwijzer niet gedefinieerd. Blz. 1 Fout! 1. INLEIDING Het bouwbedrijf stelt door zijn bijzondere aard andere eisen aan de bedrijfshygiënische voorzieningen dan een fabriek of werkplaats. In verband hiermede

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 104 VAN 27 JUNI 2012 OVER DE UITVOERING VAN EEN WERKGELEGENHEIDSPLAN OUDERE WERKNEMERS IN DE ONDERNEMING

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 104 VAN 27 JUNI 2012 OVER DE UITVOERING VAN EEN WERKGELEGENHEIDSPLAN OUDERE WERKNEMERS IN DE ONDERNEMING Bijlage 2: Cao 104 1 COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 104 VAN 27 JUNI 2012 OVER DE UITVOERING VAN EEN WERKGELEGENHEIDSPLAN OUDERE WERKNEMERS IN DE ONDERNEMING ----------------- Gelet op de wet van 5

Nadere informatie

Brandpreventie in de praktijk

Brandpreventie in de praktijk Brandpreventie in de praktijk WAT TE DOEN BIJ BRAND? 2 Hoe ontstaat brand? Om een vuurtje te krijgen heb je drie zaken nodig: Zuurstof, brandstof en temperatuur Als je een van die drie zijden wegneemt,

Nadere informatie

Werk- of beschermkledij? Definities

Werk- of beschermkledij? Definities Definities Werkkledij : hetzij een overall, hetzij een pak bestaand uit een broek en een jas of windpak, hetzij een kiel of stofjas, bestemd om te vermijden dat de werknemer zich vuil maakt door de aard

Nadere informatie

Afdeling I. - Toepassingsgebied en definities

Afdeling I. - Toepassingsgebied en definities Koninklijk besluit van 4 december 2012 betreffende de minimale voorschriften inzake veiligheid van elektrische installaties op arbeidsplaatsen (B.S. 21.12.2012) Afdeling I. - Toepassingsgebied en definities

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 58 VAN 7 JULI 1994 TOT VERVANGING VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 47 VAN 18 DECEMBER

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 58 VAN 7 JULI 1994 TOT VERVANGING VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 47 VAN 18 DECEMBER COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 58 VAN 7 JULI 1994 TOT VERVANGING VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 47 VAN 18 DECEMBER 1990 BETREFFENDE DE NA TE LEVEN PROCEDURE EN DE DUUR VAN DE TIJDELIJKE

Nadere informatie

Ilonka Sommen Groep IDEWE

Ilonka Sommen Groep IDEWE Het KB COLLECTIEVE BESCHERMINGSMIDDELEN Ilonka Sommen Groep IDEWE Informatie? Mevr. Sommen Ilonka Disciplineverantwoordelijke Arbeidsveiligheid www.idewe.be Tel: +32 (0)14 400 220 Ilonka.sommen@idewe.be

Nadere informatie

Arbeidsplaatsen Elektrische installaties Minimale voorschriften voor de oude installaties. Infodocument

Arbeidsplaatsen Elektrische installaties Minimale voorschriften voor de oude installaties. Infodocument Arbeidsplaatsen Elektrische installaties Minimale voorschriften voor de oude installaties Infodocument Arbeidsplaatsen - Elektrische installaties - Minimale voorschriften voor de oude installaties Sinds

Nadere informatie

Circulaire 2015 02 BRANDPREVENTIE

Circulaire 2015 02 BRANDPREVENTIE Brandpreventie op de arbeidsplaatsen PRINCIPE De nieuwe wetgeving betreffende de brandpreventie op de arbeidsplaatsen (KB van 28 maart 2014) legt duidelijk uit welke maatregelen de werkgevers moeten nemen

Nadere informatie

Intern transport. Ignaas Crombez Malle 31 maart 2015

Intern transport. Ignaas Crombez Malle 31 maart 2015 Intern transport Ignaas Crombez Malle 31 maart 2015 MiVeDi bvba Ignaas Crombez Preventiedeskundige - milieucoördinator Tel 32-50-816244 - Fax 32-50-816312 Email ignaas.crombez@mivedi.be inhoud Intern verkeer

Nadere informatie

TECHNISCH BUREAU VERBRUGGHEN VADEMECUM ELEKTRICITEIT RUIMTEN VAN ELEKTRISCHE INSTALLATIES Artikel A.R.E.I

TECHNISCH BUREAU VERBRUGGHEN VADEMECUM ELEKTRICITEIT RUIMTEN VAN ELEKTRISCHE INSTALLATIES Artikel A.R.E.I 47.01 Codificatie 47.01.a Bekwaamheid van personen: Om de bekwaamheid van personen te bepalen wordt een code gebruikt die samengesteld is uit de letters BA gevolgd door een cijfer van 1 tot 5, zoals in

Nadere informatie

Externe diensten voor bescherming en preventie op het werk. Voordelen in natura... 2

Externe diensten voor bescherming en preventie op het werk. Voordelen in natura... 2 Paritair Comité voor de gezondheidsinrichtingen en -diensten 3300008 Externe diensten voor bescherming en preventie op het werk Voordelen in natura... 2 Collectieve arbeidsovereenkomst van 26 januari 2009

Nadere informatie

Het veiligheidsplan: Onderaanneming Betontrappen Geerts bvba

Het veiligheidsplan: Onderaanneming Betontrappen Geerts bvba Het veiligheidsplan: Onderaanneming Betontrappen Geerts bvba Het veiligheids- en gezondheidsplan heeft betrekking op de werken in opdracht van Bolcmans nv Het veiligheids- en gezondheidsplan bevat: - Projectgebonden

Nadere informatie

Wettelijk verplichte gevaarsetikettering

Wettelijk verplichte gevaarsetikettering DATUM: 20.03.2009 Wettelijk verplichte gevaarsetikettering In bepaalde gevallen verplicht de wet fabrikanten om gevaarsinformatie te verstrekken (gevaarssymbolen en de bijbehorende risico- en veiligheidszinnen)

Nadere informatie

VOORAL DE ALINEA S IN HET ROOD ZIJN ZEER BELANGRIJK VOOR HET JAARMARKTGEBEUREN

VOORAL DE ALINEA S IN HET ROOD ZIJN ZEER BELANGRIJK VOOR HET JAARMARKTGEBEUREN DIT BRANDWEERREGLEMENT IS ZEER BELANGRIJK ONDERMEER VOOR DE UITBATERS VAN KRAMEN WAAR VERWARMINGSTOESTELLEN WORDEN GEBRUIKT. GELIEVE HIERMEE REKENING TE HOUDEN EN NA TE LEVEN VOORAL DE ALINEA S IN HET

Nadere informatie

UITWERKING webcase veilig schoonmaken

UITWERKING webcase veilig schoonmaken UITWERKING webcase veilig schoonmaken opdracht 1 = Reinigen stof en losliggend vuil op harde magazijnvloeren. Vegen, stofwissen (eventueel met een microvezeldoekje) of stofzuigen Vier reinigingsmiddelen:

Nadere informatie

Arbeidsplaatsen Elektrische installaties - Algemeen. Infodocument

Arbeidsplaatsen Elektrische installaties - Algemeen. Infodocument Arbeidsplaatsen Elektrische installaties - Algemeen Infodocument Arbeidsplaatsen - Elektrische installaties - Algemeen Voor bepaalde oude elektrische installaties op de arbeidsplaatsen werden in 2008 minimum

Nadere informatie

REGLEMENT VERHUUR TITEL I : ALGEMEENHEDEN

REGLEMENT VERHUUR TITEL I : ALGEMEENHEDEN REGLEMENT VERHUUR TITEL I : ALGEMEENHEDEN Art. 1. - Dit reglement regelt de verhuur van de volgende lokalen van Theater Krakeel Toneelzaal Teaterstraat 33, 9050 Gentbrugge Foyer Teaterstraat 33, 9050 Gentbrugge

Nadere informatie

RISICOFACTOREN WERKPOSTFICH

RISICOFACTOREN WERKPOSTFICH RISICOFACTOREN WERKPOSTFICHE Verpleegkundige In uitvoering van het KB van 03.05.1999 betreffende de van de jongeren op het werk en de omzendbrief van 12.01.2004 betreffende het gezondheidstoezicht va stagairs

Nadere informatie

INFORMATIE. Ter attentie van de (toekomstige) uitbaters van waterpijpbars. Ela Shusterman - 123rf.com

INFORMATIE. Ter attentie van de (toekomstige) uitbaters van waterpijpbars. Ela Shusterman - 123rf.com INFORMATIE Ter attentie van de (toekomstige) uitbaters van waterpijpbars Ela Shusterman - 123rf.com Inhoudstafel s I. INFORMATIE...3 II. III. IV. ROOKVERBOD...4 TABAKSPRODUCTEN...6 ALCOHOL...7 V. CONTACTGEGEVENS

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK -------------------

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK ------------------- COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 72 VAN 30 MAART 1999 BETREFFENDE HET BELEID TER VOORKOMING VAN STRESS DOOR HET WERK ------------------- Gelet op de wet van 5 december 1968 betreffende de collectieve

Nadere informatie

1. ORGANISATIE VAN DE PREVENTIE EN BESCHERMING

1. ORGANISATIE VAN DE PREVENTIE EN BESCHERMING Bijlage IV : Bouwplaatsreglement 1. ORGANISATIE VAN DE PREVENTIE EN BESCHERMING 1.1. De veiligheidscoördinator (VC) heeft de leiding over de coördinatie van de veiligheid en gezondheid voor het geheel

Nadere informatie

Koninklijk besluit van 17 oktober 2005 tot vaststelling van de minimumnormen voor de bescherming van legkippen. HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen.

Koninklijk besluit van 17 oktober 2005 tot vaststelling van de minimumnormen voor de bescherming van legkippen. HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen. Koninklijk besluit van 17 oktober 2005 tot vaststelling van de minimumnormen voor de bescherming van legkippen HOOFDSTUK I. - Algemene bepalingen. Artikel 1. Voor de toepassing van dit besluit wordt verstaan

Nadere informatie

A D V I E S Nr Zitting van dinsdag 26 mei

A D V I E S Nr Zitting van dinsdag 26 mei A D V I E S Nr. 1.939 ------------------------------- Zitting van dinsdag 26 mei 2015 ---------------------------------------------- Aanpassing van de wet van 12 april 1965 betreffende de bescherming van

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 36 DECIES VAN 4 MAART 1986 BETREFFENDE DE EINDEJAARSPREMIE VAN DE UITZENDKRACHTEN

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 36 DECIES VAN 4 MAART 1986 BETREFFENDE DE EINDEJAARSPREMIE VAN DE UITZENDKRACHTEN COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 36 DECIES VAN 4 MAART 1986 BETREFFENDE DE EINDEJAARSPREMIE VAN DE UITZENDKRACHTEN GEWIJZIGD BIJ COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 47 SEXIES VAN 18 DECEMBER 1990 ---------------------------------

Nadere informatie

Eerste hulp op het werk

Eerste hulp op het werk Eerste hulp op het werk De regelgeving in de praktijk IDEWE 1 Vragen: Is/wordt de eerste hulp in uw (aangesloten) onderneming goed geregeld/uitgevoerd/opgevolgd? IDEWE 2 Vragen: Is/wordt de eerste hulp

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 22 VAN 26 JUNI ------------------------------

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 22 VAN 26 JUNI ------------------------------ COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST NR. 22 VAN 26 JUNI 1975 BETREFFENDE HET ONTHAAL EN DE AANPASSING VAN DE WERKNEMERS IN DE ONDERNEMING ------------------------------ Gelet op de wet van 20 juli 1961 ter

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN DECREET. van de heer Kris Van Dijck

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN DECREET. van de heer Kris Van Dijck Stuk 750 (1996-1997) - Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 1996-1997 2 september 1997 VOORSTEL VAN DECREET van de heer Kris Van Dijck houdende regelgeving omtrent openbare toiletten en toiletten toegankelijk

Nadere informatie

7.2 Brand voorkomen en bestrijden

7.2 Brand voorkomen en bestrijden 7.2 Brand voorkomen en bestrijden Oriëntatie Hopelijk krijg je nooit te maken met brand op je bedrijf. Toch moet je weten hoe je bij brand moet handelen. Immers, een brand kondigt zich nooit van te voren

Nadere informatie

Bijlage 4: risico-inventarisatie zware metalen

Bijlage 4: risico-inventarisatie zware metalen Bijlage 4: risico-inventarisatie zware metalen Met deze checklist heeft de preventieadviseur, gezondheidscoördinator, milieucoördinator, directie of leerkracht een handig instrument om het beleid of de

Nadere informatie

PARITAIR COMITE VOOR DE OPVOEDINGS- EN HUISVESTINGSINRICHTINGEN EN DIENSTEN VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP (PC )

PARITAIR COMITE VOOR DE OPVOEDINGS- EN HUISVESTINGSINRICHTINGEN EN DIENSTEN VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP (PC ) Informatief 2009/078 - bijlage 2 PARITAIR COMITE VOOR DE OPVOEDINGS- EN HUISVESTINGSINRICHTINGEN EN DIENSTEN VAN DE VLAAMSE GEMEENSCHAP (PC 319.01) Collectieve arbeidsovereenkomst van 29 mei 2009 inzake

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt.

Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Gevaarlijke stoffen Gevaarlijke stoffen zijn stoffen die gevaarlijk zijn voor je gezondheid. Op je werk, maar ook thuis zijn veel meer gevaarlijke stoffen dan je denkt. Giftig Een stof is giftig als deze

Nadere informatie

VAS, afdeling Antwerpen 1

VAS, afdeling Antwerpen 1 VAS, afdeling Antwerpen 1 BS 09/08/2004 in voege 19/08/2004 16 JULI 2004. - Koninklijk besluit betreffende bepaalde aspecten van nacht- en ploegenarbeid die verband houden met het welzijn van de werknemers

Nadere informatie

ALGEMEEN REGLEMENT VOOR DE ARBEIDSBESCHERMING (ARAB)

ALGEMEEN REGLEMENT VOOR DE ARBEIDSBESCHERMING (ARAB) ALGEMEEN REGLEMENT VOOR DE ARBEIDSBESCHERMING (ARAB) Het ARAB wordt op termijn vervangen door de codex over het welzijn op het werk. Het ARAB wordt langzaam maar zeker uitgehold, zodat uiteindelijk enkel

Nadere informatie