Alumnivereniging VVA Larenstein. december 2009 / nr 6 Basiskennis erodeert Groene gezonde steden. VVA-ers terug naar de praktijk

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alumnivereniging VVA Larenstein. december 2009 / nr 6 Basiskennis erodeert Groene gezonde steden. VVA-ers terug naar de praktijk"

Transcriptie

1 Alumnivereniging VVA Larenstein december 2009 / nr 6 Basiskennis erodeert Groene gezonde steden VVA-ers terug naar de praktijk

2 Contact 3 Cursusaanbod Training & Consultancy 2009/2010 Agribusiness Ondernemerschap Associate Degree, deeltijd 2 jaar, start februari, locatie Leeuwarden Architectuur van de buitenruimte Aanleg en beheer van sportvelden 4 dagen, locatie Velp Adviseur Openbaar Groen 2010 (voorheen Beheer Openbaar Groen) 16 maanden, locatie Velp Groen voor Grijze ambtenaren 5 dagen, locatie Velp Groene daken / gevelbegroening 2 dagen, locatie Velp Landmeten voor groenbureaus / tuinarchitecten 3 dagen, locatie Velp Ontwerpen voor de beheerder 5 dagen, locatie Velp Stadsbomen: visie, beleid en beheer 5 dagen, locatie Velp Bodembeheer Bodemspecialist 16 dagen, locatie Utrecht Introductiecursus webbased Sanscrit 1 dag, locatie Utrecht Masterclass webbased Sanscrit 1 middag, locatie Zwolle of Utrecht Workshop Risc Human 1 dag, locatie Utrecht Het Besluit bodemkwaliteit, op de bodem sta je niet alleen 2 dagen, locatie Utrecht Combicursus ARW, RAW-bestek en UAV (-gc) 3 dagen, locatie Velp Duurzame Energie Studiedag 1 middag: locatie Leeuwarden Geo-informatica Geo-informatica 2010/ maanden, locatie Velp Landelijk gebied en vastgoed Opleiding Landelijk Vastgoed (voorheen Vastgoed & Grondverkeer) 9 maanden, locatie Velp Taxatie landelijk vastgoed 10 dagen, locatie Velp Module I: Onteigening - 3 dagen, locatie Velp Module II: Fiscaliteiten - 1 dag, locatie Velp Module III: Praktijkdagen - 6 dagen, locatie Velp Landelijk gebied in beweging 6 maanden, locatie Velp Projectorganisatie en directievoering 4 dagen, locatie Velp Milieumanagement Bezinkbassins in de bollensector Aanleg, beheer en monitoring, 2 dagen, locatie volgt Duurzaam in de Praktijk Implementatie milieubeleid in uw organisatie, bedrijfstraining op maat Milieumanagement HBO deeltijd, werken en leren, 4 jaar, 1 keer per 2 weken, locatie Leeuwarden Milieukunde HBO deeltijd, werken en leren, 4 jaar, 1 keer per 2 weken, locatie Leeuwarden Mens en ruimte HBO deeltijd, werken en leren, 4 jaar, 1 keer per 2 weken, locatie Leeuwarden Integrale handhaving omgevingsrecht Associate Degree deeltijd, 2 jaar, locatie Leeuwarden Voeding en kwaliteit Handen aan de knoppen gebruik van bioreactoren voor (an)aërobe (fermentatie) processen, 5 dagen, maandag t/m vrijdag op aanvraag, locatie Leeuwarden HACCP opzetten in uw bedrijf Als bedrijfstraining op aanvraag HACCP Follow Up Als bedrijfstraining op aanvraag Microbiologie voor beginners 4 dagen, locatie Wageningen Microbiologie voor gevorderden 3 dagen, locatie Wageningen Chemische voedselveiligheid, Toxicologie en risicoanalyse 1 dag, locatie Wageningen Watermanagement Grondwaterhydrologie en bronbemaling 3 dagen, locatie Velp Integraal Waterbeheer 7 dagen, locatie Velp Ontwerpen met water 4 middagen, locatie Velp Oriëntatiecursus Hydrologie 6 dagen, locatie Velp Project- en procesmanagement in land en water (MPPM), Master in deeltijd (gemiddeld 3 jaar) Professioneel Project- en Procesmanagement (PPP) 7 maanden, locatie Velp Strategie en Visie (S&V) 7 maanden, locatie Velp Onderzoek en thesis ongeveer 1 jaar, individueel traject, locatie Velp Meer informatie over prijzen, data en aanmelden? Kijk voor de meest actuele gegevens op Mail naar of bel (locatie Velp) of (overige locaties) Colofon Het VVA-magazine is het verenigingsblad van Alumnivereniging VVA Larenstein Oplage: 3500 Opdrachtgever: VVA-Larenstein Uitgever: Agrio Uitgeverij Druk: Senefelder Misset Vormgeving: Agrio Design Redactie: Albert Bos, Reinout Burgers, Stijn van Gils, Ingeborg Schuitemaker, Mark Nijmeijer. Klaas Terwisscha Redactie-adres: VVA-Larenstein, Albert Bos, postbus 350, 6880AJ, Velp tel fax , vva-larenstein.nl Ledenadministratie/advertentieverkoop: VVA-Larenstein, postbus 350, 6880AJ, Velp tel fax , Opzeggen: Opzeggen van het lidmaatschap moet schriftelijk voor 1 december 2009 VVA-MBCS: Voorzitter Ruben de Haan tel Voor vragen mail naar Copyrights: Het auteursrecht op dit blad en op de daarin verschenen artikelen wordt door de uitgever voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, vermenigvuldigd, gekopieerd of worden opgeslagen in een databank zonder uitdrukkelijke toestemming van de uitgever. Aansprakelijkheid: VVA-magazine wordt met grote zorgvuldigheid en naar beste weten samengesteld. Uitgever en auteurs streven naar juistheid en volledigheid van informatie. Nochtans zijn fouten mogelijk. Uitgever en auteurs aanvaarden geen aansprakelijkheid voor schade die het gevolg is van handelingen gebaseerd op onze informatie. VVA-bestuur Voorzitter: Yuri Wolf Vicevoorzitter: vakant Penningmeester: Gijs Eikelenboom Secretaris: Pieter Rijzebol Regiocoördinatoren: Noord Hans de Boer Oost vakant Zuid Wilco van Hout Stijn van Gils Arjan Bossers West René Timmer ISSN: x 08 Elgard van Leeuwen: Larenstein Nyenrode van wateronderwijs 18 Gorsselse Heide: Dit is ons gebied 05 column Yuri Wolf 06 vva-nieuws 08 interview Elgard van Leeuwen 11 mijn bedrijf 12 actueel nieuws 14 groene stad inhoud 16 mening van leden 17 landgoed blog 18 gorsselse Heide 21 column Mirte Schot 22 agenda 23 excursie 17 Landgoed Larenstein Studentenblog

3 VVA Larenstein is op zoek naar jou column 5 GEZOCHT Alumnivereniging VVA Larenstein Vicevoorzitter en regio-bestuursleden VVA Larenstein is dé alumnivereniging van de hogeschool Van Hall-Larenstein en van Helicon MBO Velp. Met circa leden is de VVA een echte netwerkorganisatie en bekend in het werkveld. Leden hebben een uniek netwerk in de vakgebieden tuin- en landschap, land- en watermanagement en bos- en natuurbeheer. Al in de beginjaren van de opleiding is de vereniging opgericht om de band tussen afgestudeerden te versterken. Ook vormt de Vereniging een brug tussen opleiding en werkveld. De VVA is een dynamische alumniverenging en organiseert veel activiteiten. Vacature: Vicevoorzitter Wegens het beëindigen en veranderen van functies binnen het VVA-bestuur, de vicevoorzitter werd tot voorzitter benoemd, zoekt de VVA een enthousiaste vrijwilliger, die de komende vier jaar als vicevoorzitter in het bestuur zou willen plaatsnemen. Graag willen wij in contact komen met een betrokken VVA-lid. Hij of zij moet rekenen op een beschikbaarheid van ongeveer één dag of meer per maand. Natuurlijk ontmoeten wij graag een aspirant-bestuurslid met affiniteit voor de opleiding, afgestudeerden en het werkveld. Kennis en ervaring op het gebied van arbeidsmarkt en een breed netwerk is een pre, maar belangrijker zijn motivatie en leiderschapstalenten. Het VVA-bestuur biedt je de mogelijkheid om je talenten te gebruiken in een dynamische omgeving, waarbij een sterk samenhorigheidsgevoel de toon bepaalt. Natuurlijk is het voor jou een perfecte gelegenheid om kennis en ervaring op te doen op bestuursniveau en je netwerk uit te breiden. Vacature: Regio-bestuurslid Ook is de VVA op zoek naar nieuwe regio-bestuursleden voor Noord, West en Oost. Het aantal bestuursleden voor de komende tijd is namelijk niet meer herkiesbaar. De VVA heeft dynamische mensen met passie en creativiteit nodig om de toekomst met veel energie tegemoet te treden. Heb je interesse om actief binnen onze dynamische alumnivereniging te worden, neem dan vrijblijvend contact met ons. De VVA heeft je nodig. Door bestuurlijk actief te worden, kom je in contact met zeer veel mensen in het werkveld en vergroot jij je netwerk. Voor informatie en inlichtingen contact opnemen met VVA Larenstein bureau of via Onrust Het is inmiddels weer een aantal weken geleden dat ik het dreigende nieuws hoorde. De crisis, die als de Mexicaanse griep door Nederland waart, heeft ook het bedrijf waar ik werk vastgepakt. Je weet dat het rondwaart, maar je hoopt dat je ervan wordt gevrijwaard. Ik ben inmiddels door de crisis besmet. Naar aanleiding van presentaties door bestuurders is er namelijk onrust op mijn werkplek ontstaan. Bestuurders, die normaliter niet direct gezien worden, wekken nu een afkeer op dat een dreigende onzekerheid altijd veroorzaakt. Er is grote onrust bij collega s en mijzelf. Beroering veroorzaakt door uitleg van een onduidelijk plan. Een plan dat zonder emotie is verkondigd. Dat zakelijke plan behelst een ingrijpende reorganisatie. Een reorganisatie om geld. Bezuinigen en kostenreductie zijn de kille sleutelwoorden. Dat er wat moet gebeuren, staat als een paal boven water. Maar er is onzekerheid hoe het wordt uitgevoerd. Bovendien was dit plan tot de presentatie alleen in naam bekend en niet op inhoud. De inhoud liegt er niet om: een kwart van personeelsbestand zal moeten verdwijnen. De hoeveelheid is dus bekend, maar hoe dat bereikt gaat worden niet. Veronderstellingen zijn er in overvloede: een ouderenregeling, contracten met bepaalde tijd niet verlengen en uitzendbanen opheffen. Duidelijkheid is er niet. Onrust is slecht voor je gemoed- en nachtrust. Ook bij mensen met een beperking tot de reguliere arbeidsmarkt heeft de onrust toegeslagen. De onrust wordt verder versterkt door het onderling contact tussen collega s. Verhalen in de zogenaamde wandelgangen gaan veelvuldig rond. Roddel en achterklap zijn het gevolg. Niet goed voor het vertrouwen en stabiliteit van onze organisatie. Rouwadvertenties zijn voor zover ik weet nog niet geplaatst, maar die mogelijkheid zit er reëel in. Het plan biedt baangaranties aan mensen met een beperking. Fantastisch! Of je dezelfde baan houdt, is maar de vraag. Wanneer je nu een groenmedewerker bent en je momenteel met een motorzaag kleine bomen mag omleggen, dan kan je straks in een hal langs een transportband komen te werken. Daar word je als jonge dertigplus collega met een mentale beperking niet vrolijk van. Hierbij is het tevens mogelijk dat deze hal eigendom is van een bedrijf in de buurt. Gedetacheerd is het woord dat hierbij hoort. Althans dat is een van de belangrijke doelen van het plan. Detacheren kan goed gaan, maar voorbeelden dat het fout gaat, zijn daarentegen in overvloed. Momenteel ben ik verantwoordelijk voor mens- en arbeidsontwikkeling voor de vier organisatorische eenheden van het groenbedrijf, maar dat zal straks het bedrijf waar mijn collega s met een beperking komen te werken, moeten overnemen. Een goedkope kracht die wel begeleid moet worden. Begeleiding die ook wettelijk is bepaald. Hoe de bestuurders dat zien, weten ze niet. Dat zal nader moeten worden uitgewerkt, is het antwoord. In het kleine halfjaar dat ik nu werkzaam als een sociale aannemer ben, gaan je collega s je aan het hart. Jullie begrijpen dat onrust niet goed is, niet in je werk en daarom heen. Het werkt door in je botten. Ook bij mij. Je houd je groot, ook naar je collega s, zeker naar je directe collega s en medewerkers toe. Die onzekerheid heeft mij echter ook besmet. Ook ik ben ineens het kind van de crisis geworden. Yuri Wolf voorzitterw

4 vva-nieuws Arbeidsmarktoriëntatie belangrijkste pijler VVA VVA-leden hebben afgelopen maand op de Heidag de kracht van de vereniging weer onderstreept en de richting bepaald waar de VVA naar toe zal bewegen. Uit de Heidagsessie bleek dat de arbeidsmarktoriëntatie een van de speerpunten moet zijn van de VVA met als belangrijkste activiteiten de Carrièredag en het lopende arbeidsmarktonderzoek. Hoewel de Heidag voor de VVA een belangrijke bijeenkomst is, bleek de opkomst van VVAleden enigszins teleurstellend. Bijna vijftien leden waren aanwezig. Een aantal moest wegens ziekte, vermoedelijk het beruchte griepvirus, afzeggen. Desalniettemin was er een gemêleerd gezelschap van VVA-ers. Van oudgediende tot de jongere generatie. Op basis daarvan kon toch een evenwichtige bijeenkomst gehouden worden waar alle VVA-generaties aanwezig waren. De VVA kampt net als vele andere alumniverenigingen met een teruglopend ledenaantal. De Heidag was dan ook bedoeld om de positie en richting van de vereniging te evalueren en nieuwe ideeën en aanpak te formuleren met als uitgangspunt: het VVA: wisseling van bestuursleden Yuri bedankt Van Boekel en Klaas belang van de leden en afgestudeerden als potentieel lid. Wat is dat belang en komt dat voldoende tot uiting of zijn er drastische wijzigingen nodig? Vanuit de geschiedenis is dat belang altijd duidelijk geweest: arbeidsbemiddeling. Maar door het afstoten van die arbeidsbemiddeling naar Agrojobs verloor de VVA een belangrijk bestaansrecht dat nooit geheel door de vereniging is ingevuld. Agrojobs heeft van die arbeidsbemiddeling een succes weten te maken. Toch bleek tijdens de sessie dat de VVA zich weer meer moet richten op de arbeidsmarkt. Niet door bemiddeling, maar door ondersteunende activiteiten. De Carrièredag gaat verder benadrukt worden en ook zal het arbeidsmarktonderzoek de VVA een behoorlijke duw in de goede richting geven, zo geloofden de aanwezige VVA-leden. Maar er kunnen nog meer activiteiten ontplooid worden. Studenten kunnen naast oriëntatie op de bedrijven door de Carrièredag ook met excursies in aanraking komen met toekomstige werkgevers. Verder kan de VVA professionele sollicitatiecursussen voor jonge student VVA-leden aanbieden. Dat blijkt een broodnodige aanvulling te zijn, gezien het sollicitatieniveau van een groot aantal studenten. Ook kan de VVA carrièrecoaches aanstellen voor studenten, pasafgestudeerden en natuurlijk de VVA-leden zelf. En omdat de VVA dicht bij de opleiding, carrière en het werkveld staat, kan ze ook personeelsadvies aan bedrijven geven. Als laatste blijkt het terrein van ondernemerschap een onontgonnen stuk grond te zijn dat braak ligt, maar waarin de VVA een belangrijke rol zou kunnen spelen als adviesbureau. Uit de heidagsessie werd duidelijk dat afgestudeerden niet alleen lid van de VVA worden vanwege de Klaas Terwisscha en Willem van Boekel hebben hun functie als regio-coördinatoren neergelegd. Op de algemene ledenvergadering (ALV) van 13 november in Schaarbergen werden zij officieel van hun functie ontheven. Willem van Boekel en Klaas Terwisscha werden door het VVA-bestuur en de ALV hartelijk bedankt voor hun inzet. Voor de regio Zuid hebben zich drie kandidaten beschikbaar gesteld om de functie gezamenlijk uit te arbeidsmarktverbinding, maar ook vanwege het grote netwerk van deskundige VVA-leden, de binding met de opleidingen en oud-studenten. Het óns gevoel of zielsverwantschap ziet diep. Activiteiten als excursies, de website en het vernieuwde VVAmagazine zijn belangrijke pijlers om de band tussen leden onderling, met de school en de vereniging levendig te houden. De activiteiten moeten ook leiden tot vakkennisvergroting, want ook hier hebben leden behoefte aan. Hier zal de komende tijd meer aandacht en nadruk op gelegd worden. VVA-leden zouden bijvoorbeeld de website, database van leden en het VVA-magazine nog beter kunnen gebruiken. Vooral de website en het magazine kunnen een echt podium voor de leden zijn. Dat moet meer gestimuleerd worden. De aanwezige leden waren onder meer voorstander om activiteiten meer over de verschillende bloedgroepen te verspreiden en vooral reünies niet alleen in Velp, maar ook in Boskoop, Wageningen en Deventer te organiseren. Hoewel het VVA-bestuur probeert juist de bloedgroep evenredig te vertegenwoordigen, blijkt dat veel leden en afgestudeerden vinden dat de VVA vooral op Velp is georiënteerd. Er zijn ook zaken waarin de VVA op dit moment niet precies inzicht heeft. Dat geldt voor de jonge groep studenten en vooral jonge afgestudeerden: hoe zijn deze te bereiken, welk bijdrage of toegevoegde waarde kan de VVA voor hen leveren en welk belang kan de vereniging voor hen behartigen? De Heidagsessie was te kort om op alle problemen en uitdagingen een passend antwoord of oplossing te bieden. Deze bijeenkomst zal daarom volgend jaar weer worden voortgezet. Uiteraard is elk VVAlid welkom om de bijeenkomst bij te wonen en zijn of haar mening te geven. oefenen: Wilco van Hout, Arjan Bossers en Stijn van Gils. Er werd door de ALV unaniem voor hun kandidatuur gestemd. Tijdens ALV werd ook Betty Lucas als eventuele nieuwe penningmeester voorgesteld. Zij is in 1982 afgestudeerd aan de VHL-Wageningen. Zij heeft een afgeronde boekhoudopleiding en wil via de VVA ervaring op doen. Betty was tijdens de ALV aanwezig om de sfeer te proeven en kennis te maken. Wellicht dat zij zich volgend jaar april kandidaat stelt voor de functie van penningmeester. De vacature van regio-coördinatoren West en Oost zijn nog niet ingevuld, evenals de functie van vicevoorzitter. Er hebben zich inmiddels wel een aantal geïnteresseerden gemeld. Leonie Heutinck ontvangt de dinerbon van Koert Albert Leonie Heutinck uit Arnhem heeft de dinerbon van 100 euro gewonnen voor haar deelname aan het VVA-arbeidsmarktonderzoek. Zij kreeg de prijs uit handen van Koert Alberts, die het marktonderzoek samen met Freddy van Dijken leidt. Vijf andere deelnemers kregen ook een prijs: een boekenbon van 20 euro. Het eerste traject van het arbeidsmarktonderzoek is inmiddels afgerond. De vragenlijsten zijn ingevuld en telefoongesprekken afgerond. In totaal heeft 32 procent van de voorgeselecteerde groep meegewerkt aan het arbeidsmarktonderzoek. Voor betrouwbare resultaten was een percentage van minimaal 20 procent nodig. Het VVA-bestuur is dan VVA zoekt adressen afgestudeerden Eerste fase arbeidsmarktonderzoek afgerond Het VVA-bureau is op zoek naar de nieuwe adressen van een aantal afgestudeerden. Wellicht lees je je naam hieronder of weet je het adres van die persoon. Neem dan contact op met het bureau, zodat het de administratie van afgestudeerden kan actualiseren. Roeland Albers Man Internationale Agrarische Hand 1994 Carla Beijer Vrouw Tuin- en Landschapsinrichting 1994 Marjo Buitelaar Vrouw Laboratoriumtechniek 1994 Leon Camps Man Internationale Agrarische Hand 1994 Marjet Elemans Vrouw Tuin- en Landschapsinrichting 1994 Gerard Geerds Man Land en Watermanagement 1994 Rene Groot Koerkamp Man Dier- en veehouderij 1994 Frederieke Grube Vrouw Bos en Natuurbeheer 1994 Berlinda Heilersig Vrouw Laboratoriumtechniek 1994 Niels (J.N.C.) Janse Man Bos en Natuurbeheer 1994 Juanita de Jonge Vrouw Bos en Natuurbeheer 1994 Janneke Karsemeijer Vrouw Tuin- en Landschapsinrichting 1994 Arjan Koppelaar Man Laboratoriumtechniek 1994 Han Lammers Man Internationale Agrarische Hand 1994 Joost van Leeuwen Man MBCS Cultuur Techniek 1994 Paul Nieuwenhuis Man Dier- en veehouderij 1994 Bart Overtoom Man Internationale Agrarische Hand 1994 Kriesh Ramnath Man Tropische landbouw 1994 Yke Rippen Man Bos en Natuurbeheer 1994 Monique Vrielink Vrouw Dier- en veehouderij 1994 Hannie Vugts-Roozen Vrouw Tuin- en Landschapsinrichting 1994 Carl van de Wiel Man Internationale Agrarische Hand 1994 Geert (G.A.) te Winkel Man Dier- en veehouderij 1994 Mark van der Woude Man Tropische landbouw 1994 Jeroen Bakker Man Land en Watermanagement 1999 Nicole Boeijink Vrouw Bos en Natuurbeheer 1999 Monique van `t Erve Vrouw Bos en Natuurbeheer 1999 Esther Jacobs Vrouw Voedingsmiddelentechnologie 1999 Edmond Muller Man Bos en Natuurbeheer 1999 Koen Pluis Man Bos en Natuurbeheer 1999 Arjen Poelmans Man Tuin- en Landschapsinrichting 1999 Sander Smits Man Tuin- en Landschapsinrichting 1999 Gerlinde Vink Vrouw Laboratoriumtechniek 1999 Susanna Volkers Vrouw Internationale Agrarische Hand 1999 Esmeralda Wagenaar Vrouw Tuin- en Landschapsinrichting 1999 ook zeer tevreden met het aantal respondenten. 32 procent was van VHL Velp, 22 procent van VHL Wageningen en 37 procent van Helicon. De informatie zal de komende tijd door het bureau Aquetor uitgewerkt worden. De resultaten en uitkomst worden pas begin 2010 verwacht. Dan zal een uitgebreide rapportage gepubliceerd worden. De conclusies van het onderzoek gaat de VVA onder meer gebruiken om opleiding, VVA-leden en Agrojobs te ondersteunen voor een effectief alumnibeleid en gedegen arbeidsmarktoriëntatie. Carrièredag in Benin Er wordt een carrièredag in Cotonou, de hoofdstad van Benin gehouden. Dit naar aanleiding van de VVA- Carrièredag. De heer Toukourou Chakirou Akanho van de Université d Abomey-Calavi, Centre de promotion et de partenariat avec les entreprises bracht afgelopen jaar een bezoek aan hogeschool Van Hall Larenstein (VHL) en het bureau van VVA Larenstein in het kader van internationale samenwerking. Harrie van Rosmalen (stagecoördinator VHL) vertelde dat het voorbeeld in Benin gevolgd wordt om de relatie tussen Universiteit en bedrijfsleven te versterken. Barkrukken voor Quercus Studentenvereniging Quercus heeft haar barkrukken van de VVA ontvangen. De komende feesten in de sociëteit zullen dus altijd door VVA ondersteund worden. Quercus is blij met de nieuwe barkrukken die van echte houtblokken en staal zijn gemaakt. Stevig, robuust en bestand tegen jarenlang zitwerk door Quercusleden. 7

5 interview Lector Elgard van Leeuwen: Larenstein als Nyenrode van het wateronderwijs Durf diepgaand onderwijs te bieden. Dat is de boodschap die Elgard van Leeuwen, lector Land en Watermanagement, voor de opleiding Land- en Watermanagement (LWM) van VHL heeft. Daarmee doelt hij op de noodzakelijke kennisverdieping bij LMW. Het gaat er om dat mensen in hun vak serieus worden genomen, dat bereik je niet met snuffelkennis. 9 Tekst en foto: Reinout Burgers Elgard van Leeuwen beseft dat hij dit onderwerp scherp moet oppakken om te zorgen dat Larenstein de vakmensen aflevert waar het werkveld om zit te springen. En juist het verbeteren van de relatie tussen opleiding en werkveld is één van de taken waarvoor Van Leeuwen als lector is aangesteld Sinds 2001 kennen de HBO instellingen in Nederland de nieuwe functie van lector. Lectoren in het hoger beroepsonderwijs zijn aangesteld om het onderwijs en het bedrijfsleven beter op elkaar te laten aansluiten, zodat studenten die kennis meekrijgen waar in het bedrijfsleven behoefte aan is. En aan deze afstemming ontbreekt het op dit moment op bij LWM. De kennisbasis van Larenstein is geërodeerd, vertelt Elgard van Leeuwen. Hij is sinds 1 maart 2009 lector Integraal Waterbeheer en Klimaatbestendige gebiedsontwikkeling bij de opleiding Land en Watermanagement. De opleiding hoeft niet primair kennis te ontwikkelen, maar moet state of the art kennis overdragen. Niet meegaan met hypes, maar een solide kennisbasis bieden voor studenten zoals dat vroeger gebeurde. We moeten echter ook niet terug naar vroeger, maar er is iets weggevallen. Dit was het eerste dat hij ook van docenten hoorde toen hij maart 2009 zijn taak oppakte. Het probleem wordt alom gesignaleerd en de ombuiging naar meer diepgang was al in gang gezet. Van Leeuwen ziet het als zijn taak de transitie verder te sturen en de kwaliteit ervan te borgen. Theorie en praktijk Van Leeuwen is van mening dat Larenstein zich te veel richt op het formuleren van nieuwe ideeën en concepten, terwijl juist het toetsen van die vernieuwingen en innovaties op praktische haalbaarheid het domein van de HBO er is. De schakel tussen theorie en praktijk. Daar liggen veel uitdagende banen voor HBO ers. Larenstein moet dus, volgens Van Leeuwen, studenten afleveren met praktijkgerichte kennis. Het bedrijfsleven zit te springen om mensen die praktisch naar ideeën en nieuwe projecten kijken. Wat lossen we op; wat kost het; wie betaalt het; kan het en hoe doen we het? Ze willen mensen met goede vakkennis. Het vreemde is dat juist het haalbaarheidsstuk het meest te lijden heeft gehad van de kenniserosie. Onze studenten moeten, beter dan nu, in staat zijn een probleem op te knippen in subproblemen. Er wordt in het waterbeheer veel gepraat en gebrainstormd, het gevaar is daarom dat we de praathydroloog als beroepsprofiel gaan beschouwen. We hebben historisch gezien een naam hoog te houden op het gebied van watersysteemanalyse. Er is dus werk aan de winkel. Sexy De Larensteinse lector ziet dat tegenwoordig iedereen wil praten over de grote lijn maar de praktijk leert dat je pas mag meepraten over het geheel, wanneer je zelf specialistische kennis meebrengt. Die kennis kan je als opleiding bieden als je kritisch naar de trends kijkt. Waar doe je aan mee, wat laat je lopen? De opleidingen streven allemaal naar meer studenten, want meer studenten betekent ook meer geld. In dat proces is marketing een belangrijk aspect. Een opleiding moet sexy en trendy zijn om studenten aan te trekken. Aansluiten bij de directe beleving is dan het devies, maar het gevaar is dat zeer aantrekkelijk werk op het gebied van probleemanalyse dan buiten beeld blijft. Terwijl analyse, modellering en het presenteren van resultaten ook sexy zijn, Ik noem maar de geavanceerde 3D technieken om overstromingsberekeningen te presenteren. Watersysteemanalyse komt neer op het verkennen van een virtuele wereld waarin maatregelen kunnen worden uitgeprobeerd. Wanneer we in staat zijn deze vaardigheden te combineren met de Larensteinse kwaliteiten op het gebied van landschap, inrichting De kennisbasis van Larenstein is geërodeerd en bouw vullen we een gat in de markt. Op Larenstein zijn er naar de mening van de lector voldoende docenten met kwaliteiten om de kennisverdieping in te vullen. De vraag blijft natuurlijk: hoe verkoop je de opleiding als je strenger selecteert? De HBO-scholen kijken naar elkaar. Volstaan we met een nieuw verfje? Wie is de eerste die diepgaand en modern wateronderwijs gaat geven? Wie heeft het lef om de eerste top HBO op het gebied van inrichting en water te realiseren waar iedereen trots op is. Larenstein moet de beste waterschool van Nederland worden: het Nyenrode van het wateronderwijs met een combinatie van natuur-, landschap- en hightech waterkennis. Basiskennis Dat betekent dat eigenlijk het lesprogramma van LWM op de schop moet. Een proces waarmee Van Leeuwen al volop bezig is. De gedachte dat je kennis wel kunt opzoeken heeft afgedaan. Natuurlijk kun je veel opzoeken in boeken en op internet, maar ik denk dat we in het wegstrepen van de kennisbasis zijn doorgeschoten. Vloeistof- en grondmechanica, Engels en Nederlands zoek je niet op dat moet onderwezen worden. Studenten moeten weten hoe ze kunnen analyseren en een helder rapport schrijven. Het bedrijfsleven zoekt inrichters, modelleurs, technici en Hydro-informatici met praktische kennis. Waterbeheer bestaat tegenwoordig voor tachtig procent uit gegevensbeheer, of het nu gaat om het beheer en valideren van meetgegevens of het werken met GIS en modellen ten behoeve van gebiedsontwikkeling en watersysteem analyse. Er is natuurlijk maar een beperkte tijd beschikbaar. Dat betekent kiezen. Ik zeg dan: minder snuffelkennis meer diepgang, geen master- maar een top bacheloropleiding en praktijkgericht onderzoek in plaats van wetenschap. Elgard van Leeuwen zoekt contacten met de sector om het lesprogramma van Larenstein vast te stellen. Er is een duidelijke noodzaak om de sector bij Larenstein te betrekken. De school moet de sector binnenhalen voor het toevoegen van waarde onder de regie van de school zelf. Via gastcolleges kunnen docenten en studenten hun praktische kennis vergroten en hun netwerk uitbreiden.

6 mijn bedrijf 11 Duurzaam4life: Duurzaamheid moet rendabel zijn Groepsactiviteiten Terreininrichting Bestrating en Riolering Binnenbeplanting Boomverzorging Daktuinen en Vegetatiedaken Onderhoud en Beheer Groen op hoog niveau Vestigingen in de regio's Noord-Holland, Zuid-Holland en Utrecht T (020) E Design & Construct VVA Larenstein in het kort: Netwerk van 3500 leden Leden ontvangen zes keer per jaar het VVA-magazine Klasgenoten en bekenden zoeken op Carrièredagen voor studenten en bedrijven Kennis uitwisselen bij lezingen, excursies en workshops Brug tussen werkveld en opleiding Ondernemingstrainingen en -bijeenkomsten Loopbaantrainingen Gratis Carrière+ voor alle leden Korting op vakbladen Korting op cursussen Reünies Samenwerking met VVA-MBCS Arbeidsbemiddeling door Agrojobs Veel van het werk vindt plaats dankzij de duurzame steun van leden, sponsors en vrijwilligers. Ook lid worden of de VVA-Larenstein sponsoren? Vul de bon in, meld je aan via de website of stuur een aan Als lid kan je voor 36 euro deelnemen aan al onze activiteiten. Studenten, 65-plussers en partnerleden krijgen een fikse korting, die kan oplopen tot 50 procent. Waar woon je nu? Waar is mijn studiegenoot? VVA-Larenstein houdt de adressen bij van alle afgestudeerden voor hogeschool Van Hall Larenstein. Afgestudeerden kunnen zelf via de website hun adresgegevens onderhouden. Daarvoor is een inlogcode nodig. Vraag deze aan bij Hij mag zich Klimaatkanjer van Gelderland noemen en met zijn klimaatproject is hij genomineerd voor de Gelderse Klimaatparelprijs. VVA-lid Otto Willemsen uit Varsseveld heeft een passie voor duurzaamheid en met zijn bedrijf wil hij de schakel zijn tussen maatschappij, overheid en de technische ontwikkelingen. Duurzaamheid en praktijk brengt hij samen. Tekst: Reinout Burgers Foto: Reinout Burgers/Duurzaam4life Duurzaam4Life adviseert bedrijven, overheden en woningbouwcoöperaties op gebied van duurzaamheid. Hierbij wordt geput uit brede commercieel/technische ervaring op gebied van energie, klimaat en duurzaamheid, vanuit een bedrijfskundige en projectmanagement aanpak, gecombineerd met een agrarische Land, Water en Milieubeheer achtergrond. Zo presenteert Otto Willemsen zijn bedrijf. Ik heb echt een passie voor duurzaamheid, glimlacht Otto Willemsen. Niet vanuit een geitenwollensokken filosofie, want je moet wel rendement uit duurzaamheid halen. Zijn duurzaamheidfilosofie baseert hij op vier pijlers of zoals hij verbeeldt met het klimaatwiel. Besparen; genereren; Bewustwording, gedrag en motivatie; en een duurzame leefomgeving met biodiversiteit Het bedrijf van Otto Willemsen is inmiddels operationeel, na een start in deeltijd. Om zijn bekwaamheid te tonen en ervaring op te bouwen, heeft hij namelijk tal van duurzaamheidprojecten in zijn eigen straat de Houtdreef in Varsseveld opgezet. Met het project KliMaatregelen won hij de titel Klimaatkanjer van de Gelderse Milieufederatie. Volgens de federatie heeft Otto ervoor gezorgd dat in zijn straat veel energie besparende maatregelen worden genomen om de klimaatverandering een halt toe te roepen. Willemsen en zijn buurman André Kaminski speelden eerder dit jaar een voortrekkersrol bij het Nationale Klimaatstraatfeest. Samen met zijn buren bereikten zij de tweede plaats in deze landelijke energiebesparings wedstrijd met 3500 straten. Bewoners van de Houtdreef hebben 50 zonnepanelen op hun woningen en 2 zonneboilers geplaatst om in hun eigen, duurzame energie te voorzien. Verder neemt de buurt maatregelen om meer groen in de wijk aan te leggen. De gemeente Oude IJsselstreek omarmde het klimaatidee en leverde hen als een van de eerste plekken in Nederland ultrazuinige LED-straatverlichting. Maar dat is niet het enige. Otto doet ook mee aan de Gelderland Klimaatparelwedstrijd De nieuwbouwwijk uit 2005 waar Otto woont, blokkeert de ecologische structuur. Het klimaatparelplan moet de wijk tot groen knooppunt maken door vergroting van de biodiversiteit. De flora en fauna stimuleren ze door een pakket van maatregelen voor verbindingstructuur, voor de wijk zelf en voor de bewoners op tuinniveau. De aanpassingen houden in: de natuur kleurt de grijs-rode nieuwbouwwijk groen blauw. Meer variatie, biodiversiteit en uitbreiding van de leefgebieden voor flora en fauna dat tevens een educatie functie voor de kinderen in de omgeving heeft. De projecten waar hij zijn expertise pro deo aanbiedt, geven hem eigenlijk veel publiciteit. Hij heeft goede contacten met de Gelderse Milieufederatie, de gemeente Oude IJsselstreek en provincie Gelderland opgebouwd. Binnenkort praat hij als Klimaatkanjer met VROM-minister Cramer. Voor een startend bedrijf is dit een prachtig begin en de ervaring die hij op doet, kan hij uistekend gebruiken voor de toekomstige opdrachten. Otto Willemsen: Het geeft richting aan mijn nieuwe bedrijf. Ik heb inmiddels contact met Stichting Staring Advies om projecten te initiëren waar duurzaamheid aan Flora- en Fauna wordt gekoppeld en ik doe wat werkzaamheden voor Kiesgroenlicht om particulieren te helpen op gebied van energie besparing in de eigenwoning Otto besloot vorig jaar dat hij zelfstandig adviseur in duurzaamheid wilde worden. Hij werkte als Internationaal Productmanager en Exportmanager voor Nefit, de fabriek die eerste HR-verwarmingsketel op de markt bracht. Maar hij is boerenzoon, volgde de Land Water en Milieubeheer op Larenstein en studeerde later bedrijfskunde aan de universiteit van Nijmegen. Met de stap die hij nu maakt, komt voor hem alle passie, ervaring en opleiding bij elkaar. Larenstein is een brede opleiding. Een technisch- en praktisch gerichte opleiding met een projectmatige benadering. Dat komt mij nu van pas, zeker in combinatie met bedrijfskunde aan de KUN. Daarnaast heb ik veel boeken gelezen over duurzaamheid, maar ook het inzicht in bedrijfsprocessen en kennis van techniek wat ik bij Nefit heb geleerd is waardevol. Er gebeurt van alles. Er zijn superzuinig HR-ketels, warmtepompen, zonneboilers, hout gestookte ketels, isolatietechnieken voor woningen, verlichting, energie besparing en opwekking in bedrijfsprocessen en de ontwikkelingen rond cradle to cradle. Otto denkt dat hij de persoon is met een goed overzicht die met enthousiasme, gedrevenheid en passie, duurzaamheidsprojecten effectief om kan zetten rendement voor opdrachtgevers. Dat heeft hij met zijn straatprojecten al laten zien. Eigenlijk wil hij als een soort schakel optreden tussen opdrachtgever, maatschappij en techniek.

7 actueel Larenstein onderdeel van Jos Wintermans, directeur opleiding Land- en watermanagement aan Hogeschool Van Hall Larenstein is samen met Peter van Tilburg (HZ) en Bert Hooijer (HR) de trekker van dit initiatief. Bij het verbeteren van het onderwijs wordt intensief samengewerkt met het werkveld, legt Wintermans uit. De meeste grote adviesbureaus doen mee. Groei zit er qua aantallen in de samenwerking met aannemerij- en bouwbedrijven in de waterbouw. Verder werken we samen met organisaties als de Unie van Waterschappen. Ook steeds meer waterschappen doen mee en de Vereniging van Waterbouwers (de voormalige VBKO). Instellingen als Deltares en Alterra en Rijkswaterstaat spelen ook nadrukkelijk een rol. Gastdocent De werkgevers gaan steeds meer meedenken, adviseren en participeren in het onderwijs. De bedrijven leveren de nieuwe gastdocent. Wintermans: Zij geven niet alleen gastcolleges, maar zijn ook opdrachtgevers van onderzoeksopdrachten, coa- Minder bodemdaling door nieuw waterbeheer Een nieuw peilbeheer kan bodemdaling in veenweidegebieden drastisch verminderen. Door peilvakken samen te voegen en op sommige plaatsen te draineren of juist slootwater te infiltreren treedt tot vijftig procent minder bodemdaling op. Dat zeggen onderzoekers van Alterra uit het onderzoeksprogramma Waarheen met het veen?. De oplossing ligt volgens Cees Kwakernaak, van onderzoeksinstituut Alterra, bij een ander waterbeheer. Veen oxideert door ontwatering, waardoor de bodem daalt. Gebieden met een verschillend waterpeilbeheer kunnen volgens hem worden samengevoegd. Hierdoor worden de diepst ontwaterde Dutch Delta Academy Hogeschool Van Hall Larenstein, Hogeschool Zeeland (HZ) en Hogeschool Rotterdam (HR) werken samen in de Dutch Delta Academy (DDA). Het doel daarbij is het verbeteren van het Hoger onderwijs in deltatechnologie: het inrichten en beheer van het gehele water systeem in de Nederlandse Delta. ches en beoordelaars. De relaties tussen opleiding en werkveld zullen steeds meer en langdurig zijn. Zeker op het gebied van samenwerken aan onderzoek te doen en van elkaar te leren. Op het terrein van klimaatsbestendige gebiedsontwikkeling en duurzaam waterbouwen, zoals ecologisch verantwoord baggeren. Belangrijke ambitie is om bestaand onderwijs te verbeteren en verdiepen; juist door meer verwevenheid met de werkgevers. Hoofdprogramma Uit de samenwerking met het werkveld zullen volgens Wintermans nieuwe of vernieuwde majors en minors ontstaan. De student volgt een hoofdprogramma (de major) en vult dat aan met een kleiner zelf gekozen keuze-programmaonderdeel (de minor). De minor wordt gekozen om te verbreden of juist te verdiepen en specialiseren. De Land en Watermanagement opleiding begint samen met de partijen uit de Dutch Delta Academy met duaal onderwijs, vertelt directeur opleiding Land- en watermanagement. Dat gebeurt met ingang van het plekken en precies daar is de bodemdaling het sterkste wat natter. Dat samenvoegen worden gecombineerd met een nieuw drainagebeheer. De drainagebuizen kunnen onder het slootpeil worden geplaatst. In een vochtig voorjaar kan zo extra ontwaterd worden, zodat machines toch het land op kunnen. Terwijl op dezelfde wijze in droge perioden slootwater naar de bodem wordt geloodst. Volgens metingen levert de methode tot vijftig procent minder bodemdaling op. Dat zou de afname van veengebieden flink kunnen remmen. Rondom het begin van de jaartelling bestond bijna de helft van Nederland uit veen, nu is dat nog zo n studiejaar voor het derde en vierde studiejaar. Leren en werken worden sterker met elkaar vervlochten. Een duale student is zoveel mogelijk een normale medewerker met taken aangepast aan het opleidingsniveau. Human Capital Water Het Human Capital Water is onderdeel van Netherlands Water Partnership, de publiek- private samenwerking in de watersector. Voor de Nederlandse watersector ligt er volop groei in het verschiet. De sector is misschien zo vanzelfsprekend dat deze niet meer zo opvalt. Toch is er in de toekomst voldoende goed geschoold personeel nodig. De watersector slaat momenteel de handen in elkaar om te werken aan bekendheid en imago. Met name om jonge mensen in het voortgezet onderwijs te interesseren voor de watersector. Samengewerkt zal worden om water een meer prominente plek in het lesprogramma te geven. / RB acht procent. Het areaal veenbodems neemt momenteel met hectare per jaar af. In veengebieden die voor zestig centimeter worden drooggelegd bedraagt de bodemdaling nu ruim een meter per eeuw. Door klimaatverandering zou de daling kunnen oplopen tot bijna twee meter. Met de methode nieuwe methode kan die reductie dus een kleine halt worden toegeroepen. Toch ziet Kwakernaak ook bezwaren. Zo is het niet precies duidelijk waar de gebieden met de sterkste bodemdaling liggen. Daarnaast blijft er altijd een spanningsveld tussen vernatten en economisch rendabele landbouw. Die nattere gebieden zijn hoe dan ook minder rendabel. De komende jaren is een half miljard euro beschikbaar voor dergelijke effectieve maatregelen en projecten. / SvG Nico de Haan: Ondernemen in natuurbeleving Nico de haan, oud MBCS er en bekende tv en radio persoonlijkheid, heeft op woensdag 11 november een lezing gegeven bij Helicon in Velp. Deze avond stond in het teken van het ondernemen in natuurbeleving. De avond begon met het levensverhaal van Nico de Haan, en hoe hij met vele omzwervingen bij vogelbescherming Nederland terecht kwam. Dit was het begin van zijn succes. Door verschillende innovatieve ideeën is vogelbescherming Nederland van een klein initiatief uitgegroeid tot een stichting met ongeveer honderdduizend leden. Dit ging met vallen en opstaan, zo werden er soms zulke mooie publicaties gemaakt dat niemand de kleine ledenwerf advertentie op de laatste pagina meer zag. Maar ook met andere campagnes die wel erg veel succes hadden en vele leden opleverden. Door zijn reputatie als vogelkenner werd Nico gevraagd om op de radio elke week een vogelquiz te presenteren. Tegenwoordig is Nico zelfstandig ondernemer met twee websites waarop hij cursussen en gratis natuurtelevisie aanbiedt. Het tweede deel van de avond stond in het teken van wijze lessen uit de vogelwereld die van toepassing zijn op het bedrijfsleven. één van de gevleugelde uitspraken: internetters zijn als vogels in de winter, je moet ze blijven voeren anders gaan ze weg. / RK en TvL Survicon: Bushcraft voor iedereen Vuur maken, schuilhutten bouwen, spoorzoeken, eetbare planten zoeken en boogschieten kunnen ook goedkoop. Wie dit soort activiteiten graag wil doen, zit vaak aan lange, dure programma s vast. Survicon biedt dit nu in dagdeelprogramma s aan Arbori ruimt uit Anderhalf jaar zoeken, en nog steeds geen nieuw verenigingsgebouw. Arbori heeft tot op heden nog geen vervangende locatie gevonden voor een nieuw onderkomen. Terwijl de deadline van 1 januari 2010 toch wel erg dichtbij komt. Het is nu tijd om alle noodopties in te gaan zetten, zegt Bart Brouwers voorzitter van Arboricultura. Want een studentenvereniging zonder gebouw is natuurlijk niks. Naast het verder zoeken naar een pand zijn we al hard die men zelf kan samenstellen voor een normale prijs. Survicon is opgezet door de vierdejaars studenten van de opleiding Outdoor &Adventure op het Helicon Velp. Thomas Vedder, Mark de Vries, Kim Gerrist, Sander Filippini en Jan-Pieter Westendorp hebben een jaarproject waarbij ze een eigen bedrijf aan het opzetten zijn. Daar zijn ze nu al twee maanden mee bezig en zijn bijna toe aan de uitvoeringsfase. Het uitvoeren kan natuurlijk niet zonder klanten en die krijgen ze door marketing. De activiteiten van Survicon worden voor een brede doelgroep aangeboden van jong tot oud. Ook biedt Survicon programma s aan die speciaal voor ouders met kinderen aangepast zijn. Men wordt begeleid door vijf enthousiastelingen die allemaal een opleiding in de natuur en buitensport hebben afgerond. Ze weten allemaal hoe een groep op de beste manier begeleid kan worden en zorgen ook dat de deelnemers een onvergetelijke middag beleven. Gelokaliseerd op het wonderschone landgoed van Middachten gaat het bedrijf het avontuur met de deelnemers tegemoet. bezig met de huidige soos leeg te ruimen. Alles wordt op dit moment ingepakt en versleept om het tijdelijk ergens op te bergen. Arboricultura kreeg hierbij hulp vanuit alle leden in de klusweekenden die zijn gepland. We gaan 18 december met alle leden, lvl ers, omwonenden en alle andere mensen die zich geroepen voelen om te helpen, onze spullen verhuizen richting landgoed Larenstein. Hier mogen wij onze spullen tijdelijk opslaan tot we een geschikte locatie hebben gevonden, aldus Bart Brouwers. Martin Jansen verlaat Larenstein Bosbouw maakt weer verlies 13 Na een periode van bijna vijf jaar bij Van Hall Larenstein heeft directeur bedrijfsvoering Martin Jansen besloten om per 1 december de hogeschool te verlaten. Martin is bij Wageningen UR gestart als business unit manager Bomen en Bollen bij het praktijkonderzoek Plant en Omgeving (PPO). Sinds 2004 is hij directeur bedrijfsvoering bij hogeschool Van Hall Larenstein. Hij heeft de hogeschool samen met de algemeen directeur door een moeilijke periode geloodst. Jansen heeft met succes de overgang geleid van de locatie Deventer naar Wageningen en hij heeft bijgedragen aan de eerste stappen van het proces om te komen tot een sterk VHL. Het bedrijfsresultaat van de Nederlandse particuliere bosbouw is weer negatief. Boseigenaren verloren in 2008 gemiddeld veertig euro per hectare, blijkt uit een voorlopige studie van het LEI (Landbouw Economisch Instituut). De onderzoeksinstelling wijdt het slechte resultaat aan dalende houtprijzen en gestegen beheerkosten. Het is niet de eerste keer dat de bosbouw verlies maakt. Tussen 2001 en 2005 moesten bosbouwers jaarlijks gemiddeld zestig euro per hectare toeleggen. Toen deden vooral de kleinere bedrijven het slecht. Details over het onderzoek van dit zijn nog niet bekend gemaakt / SvG Natura 2000 kost 2 miljard Het beheer en herstel van Nederlandse Natura 2000 gebieden gaat tot 2020 ongeveer twee miljard euro kosten. Volgens berekeningen in opdracht van Vogelbescherming Nederland is dat bedrag nodig om Europees afgesproken natuurdoelen te behalen. Het grootste gedeelte van dat bedrag is nodig voor herstel, slechts 20 procent gaat naar het dagelijkse beheer. Uit een eerste inschatting blijkt dat er op dit moment slechts één miljard beschikbaar is. Het grootste gedeelte van dat geld wordt beheerd door de provincies. Het onderzoek is uitgevoerd door het LEI (Landbouw Economisch Instituut). / SvG

8 achtergrond De Groene Stad: 15 Stedelijk groen is levens behoefte Nederland, Duitsland, Frankrijk, Italië en Engeland hebben eind oktober de overeenkomst de Groene Stad ondertekend. Met deze overeenkomst verplichten ze zich tot het ontwikkelen van activiteiten die het groen in de stad bevorderen. Groen kan helpen bij het oplossen van de problemen die ontstaan bij klimaatverandering, zegt Jaap Spros, voorzitter van Plant Publicity Holland (PPH). Tekst: Ingeborg Schuitemaker Bomen in de stad hebben veel voordelen, waaronder gezondheid Parijs heeft veel kleine parken als rusthaven voor mensen Vondelpark is zoals Central Park in New York: de groene long van de stad De ondertekening vond plaats op een conferentie in Straatsburg, waarbij de vier landen spraken over het belang van groen voor een duurzame en leefbare stad. Een van de deelnemers aan het forum was Jaap Spros, voorzitter van Plant Publicity Holland (PPH) en Entente Florale, de organisatie die elk jaar de verkiezing van groenste stad en groenste dorp organiseert. Wat beweegt Jaap Spros om zich in te zetten voor de Groene Stad en wat het belang ervan is. Hij begint enthousiast te vertellen. We zijn met het Groene Stad principe begonnen op de Floriade 2002 en hebben het in de loop der jaren verder ontwikkeld. Het gaat bij de Groene Stad niet alleen om een visie op het groen en de vele functies die het groen in de stad heeft maar ook op het daadwerkelijk aanleggen van meer groen in het stedelijk gebied. Groen in de stad heeft een gunstig gezondheideffect Er zijn naast PPH een aantal organisaties betrokken bij de Groene Stad: Groenforum Holland, Vereniging van Hoveniers en Groenvoorzieningen, Stichting Entente Floriade Nederland en Vereniging Stadswerk Nederland. Natuurlijk heeft Spros als voorzitter van Plant Publicity Holland ook een commercieel belang bij het groen in de stad. Dat ontkent hij ook niet Want hoe meer groen in de stad hoe meer bomen en planten er nodig zijn en dat is economische gezien goed voor zijn leden. Maar uit alles blijkt dat dat niet zijn belangrijkste drijfveer is. Het verbeteren van het leefklimaat in de stad hem echt aan het hart gaat. Gezondheid Zo wijst hij logischerwijs op de vele voordelen van groen in de stad. Allereerst het gezondheidsaspect. Wetenschappelijk is aangetoond dat groen in de stad een gunstig effect heeft op de gezondheid. Sociologe Geiten grazen Googlekantoor Google heeft haar maaimachines vervangen. Sinds kort worden de terreinen rondom het hoofdkantoor in het Californische Mountain View door geiten begraasd. De geiten zijn ingezet om uitlaatgassen uit te sparen, schrijft de computernieuwssite ZDNet.nl. Wat de effecten op de vegetatie zijn blijft echter onbekend. De Google persdienst is per mail en telefoon onbereikbaar. Larenstein afgestudeerde Hester Colijn, herder bij De Voskop, kan gelukkig wel wat meer vertellen over het effect. Dit is helemaal afhankelijk van het terrein en wat je wilt bereiken, maar begrazing zorgt sowieso voor meer microklimaatjes, zegt ze. Samen met haar vriend en een medewerker beheert Hester een schaapskudde van 750 ooien en 850 lammeren. Dat Google voor geiten heeft gekozen verrast haar. Geiten hebben houtige gewassen nodig, in eentonig grasland komen ze gewoon wat te kort. Schapen hebben trouwens ook liever wat kruiden, als wij onze schapen in een waterig eiwitrijk grasland laten lopen, raken ze zo aan de diarree. De keuze voor grazers in een stedelijke omgeving vindt ze veel minder bijzonder. Dat gebeurt wel vaker, in Venlo bijvoorbeeld, daar lopen de schapen dwars door de stad. Zelf heb ik schapen aan de oever van een waterloop, vlakbij een woonwijk. Geen probleem, ik heb alleen wel eens gehad dat iemand mijn stroomkisten van het schrikdraad had weggehaald. Het zeer onwaarschijnlijk dat Google haar begrazingsexperiment ook in Nederland gaat toepassen. Google Nederland huist in een Amsterdams pand op de 15e etage. Jolanda Maas heeft in haar promotie-onderzoek aangetoond dat hoe meer natuur er is in de woonomgeving hoe gezonder de mensen zich voelen. Maar groen heeft volgens Jaap Spros nog meer voordelen. Denk alleen maar aan de economische waarde. In woonwijken met veel groen is de huizenprijs over het algemeen hoger en mensen wonen er met heel veel plezier. Daarbij kan groen helpen bij het oplossen van de problemen die ontstaan bij klimaatverandering. Parken, maar ook groene daken kunnen water vasthouden, waardoor er een buffering ontstaat en het regenwater niet meteen wegloopt. Bomen kunnen het fijnstof afvangen. Daarbij blijken steden door al het steen steeds warmer te worden. Er ontstaan zogenoemde hitte eilanden. Veel groen in de stad zorgt voor een hittereductie. Meer aandacht Toch blijk nog steeds dat in veel gemeenten groen een sluitpost op de begroting is. En ook architecten, stedenbouwkundigen en planologen weten niet altijd wat ze met groen aanmoeten. Spros: Ik heb onlangs een lezing gehouden voor deze groep en hen er op gewezen hoe ze groen al op de tekentafel kunnen toepassen. Bijvoorbeeld als je weet dat zieken zich beter voelen met groen om zich heen, kan je daar met het ontwerp van een ziekenhuis rekening mee houden of voor de hittereductie huizen ontwerpen met groene daken. Daarnaast hebben we met het oog op de gemeenteraadverkiezingen een aparte nieuwsbrief uitgegeven voor alle grote politieke partijen om hen te overtuigen van het belang van meer groen in de stad. Vaak bepalen de projectontwikkelaars wat er wordt gebouwd en die denken alleen in stenen, de gemeenteraad kan meer groen afdwingen. Stadsvernieuwing De Nederlandse steden hebben volgens hem vergeleken met andere grote steden weinig snippergroen. Als je door Parijs loopt zie je overal kleine parken waar je even kunt zitten. In Nederland ontbreken deze groene oases eigenlijk, terwijl ze echt voor een verhoging van het welzijn zorgen. Ook wordt er bijvoorbeeld bij stadsvernieuwing en in de pot voor de Krachtwijken van minister van der Laan voor Wonen, Werken en Integratie nog veel te weinig geld vrijgemaakt voor groen. En dat terwijl het groen, en of dat nu bomen zijn of een klein parkje of zelfs bloembakken, de wijk niet alleen opfleurt, maar ook een positief effect heeft op het welbevinden. Vooral in achterstandswijken is het groen zo belangrijk, omdat kinderen er nu nauwelijks buiten spelen. Dat kan wel in parkjes of op speelveldjes. Hij gaat nog even in op de groene opleidingen. Spros vindt dat de studenten die nu op Larenstein zitten best nog iets meer mogen leren over het stedelijk groen en niet alleen op die opleiding; ook architecten, bouwkundigen en planologen zouden groener moeten worden opgeleid. Daar heeft het hele stedelijk leefklimaat baat bij, aldus Spros. Grasdaken worden steeds vaker in steden gebruikt

9 16 17 mening van actueel Larensteiners gelukkig met crisis- en herstelwet Weblog over Landgoed Larenstein De Tweede Kamermeerderheid is voor de crisis- en herstelwet. Deze wet bevat tijdelijke en blijvende maatregelen en moet er onder andere voor zorgen dat bijvoorbeeld grote infrastructurele projecten sneller kunnen starten. Een zegen voor de economie, vinden de regeringspartijen. De Eerste Kamer wil echter eerst nog het één en ander onderzoeken. Maar wat doet de wet voor de natuur en groene werkgelegenheid? Drie oud-larensteiners vertellen hun verhaal. Tekst: Stijn van Gils Een viertal studenten Bos en natuurbeheer zijn een weblog gestart over Landgoed Larenstein in Velp. Doel van de blog is om het (openbaar toegankelijke) landgoed te promoten bij aankomende studenten. Tekst: Tim van Leeuwen / Robin Kraaij Joan Ligtenberg, commercieel directeur contracting Saneringen bij Arcadis, afgestudeerd in 1982 We verwachten een stukje extra omzet De wet heeft 58 gebieden geselecteerd voor thema s als opwekking duurzame energie, infrastructuur en kustverdediging. Dat zijn precies onze werkgebieden. Wij hopen en verwachten daarom een extra stukje omzet van de wet. Zo kunnen we projecten rondom duurzame energie uit de bodem gemakkelijker koppelen aan grondwatersaneringen, omdat de procedure wordt vereenvoudigd. Daarbij zijn een aantal regels dat niet bleken te werken blijvend geschrapt. Zo wordt vanaf nu de effecten van stikstof eenvoudiger berekend. Ook krijgen bezwaarmakers op afstand minder kans, terwijl de inspraak van direct omwonenden gewaarborgd blijft. Op het vlak van de milieueffectenrapportages (MER) wordt het misschien ietsje minder. Door de nieuwe wet vervalt de plicht om altijd de MER-commissie te laten adviseren, maar per saldo worden we er beter van. Ik denk niet dat de wet voor een uitgestelde dip zorgt. De wet helpt nu, terwijl bedrijven hun investeringen uitstellen. Zodra de economie weer is aangetrokken, gaan we door met de private markt. Jan Baan, directeur Brabants Landschap Stikstofdeposities onvoldoende gegarandeerd Ik begrijp goed dat de wet er is. De overheid heeft de afgelopen tijd grote investeringen gedaan. Nu moet de economie op eigen kracht verder. Deze wet is hard nodig, maar op punten verwachten we meer zorgvuldigheid. Na heel lang onderhandelen hebben we een akkoord over de ammoniakdepositie in De Peel. Die bevat de harde garantie dat de uitstoot van ammoniak in twintig jaar wordt gehalveerd. Deze afspraak is een compromis, Voor natuur is de uitstoot eigenlijk te hoog, maar op deze manier kunnen bedrijven ook verder. Via depositiebanken zouden bedrijven rechten kunnen kopen of verkopen. In de crisis- en herstelwet staat echter dat de oorspronkelijk gegunde uitstoot onaantastbaar wordt. Wel is nu geregeld dat de beheerplannen voor de Natura 2000-gebieden juridische werking hebben. Ik betwijfel echter of daarmee de vermindering van de stikstofdepositie voldoende gegarandeerd is. Dat betekent eindeloos procederen, dan ben je zo een paar jaar verder. Terwijl we net zo n goed akkoord hadden. Sijbrand Noome, Projectmanager daktuinen Van der Tol, afgestudeerd in 1996 Voor ons levert de wet niets extra s op Die wet zit vooral in de grote infrastructurele projecten. Wij draaien daar nauwelijks in mee. Als vijf procent van onze opdrachten iets met infrastructuur te maken heeft, dan is het veel. Zelf verwachten wij daarom niets van de wet. Het idee achter de wet zie ik wel zitten. Het is een goede manier om partijen draaiende te houden. Voor die bedrijven geeft dat toch een beetje extra houvast en werknemers staan misschien niet op straat. Natuurlijk zullen die versnelde projecten voor wat uitgestelde werkloosheid zorgen, maar niet in die mate dat het een groot probleem wordt. We zullen allemaal een stapje terug moeten. Deze wet kan de hobbel net wat minder steil maken. Sinds het begin van deze maand bestaat vhlnatuur.blogspot.com een weblog over Landgoed Larenstein in Velp. In de blog laten studenten Nico Schavemaker, Tim Endeveld, Tim van Leeuwen en Robin Kraaij zien wat er zich zoal afspeelt in de tuinen van het Landgoed. We zijn er mee begonnen om ons landgoed meer te promoten, vertelt Robin. Het landgoed is ons grootste visitekaartje en heeft een enorm educatieve waarde. We willen mensen meer laten zien van het landgoed, vooral ook de aankomende studenten. De initiatiefnemers hebben zich verzekerd van de medewerking van André Hertog, medewerker onderwijstuin en expert op het gebied van de Nederlandse Amfibieën op Landgoed Larenstein. Op landgoed Larenstein zijn honderden bruine kikkers te vinden, vooral in de zomer als de jonge kikkertjes net aan land komen springen ze overal voor je voeten weg. Het landgoed is met al zijn verschillende ecotopen en overgangen een ideaal gebied voor amfibieën. Zo komen er naast de bruine kikker ook de meerkikker, gewone pad en kleine watersalamander voor. Al deze dieren vinden in de vele wateren op het terrein een prachtige plek om zich voort te planten. Er worden dan ook ieder jaar duizenden eitjes gelegd, de flora. André kan wat dat betreft zijn hart ophalen bij VHL, want op het landgoed is ongeveer de helft van alle Nederlandse plantensoorten te vinden. Op de blog verschijnt zo n tweemaal per week nieuws uit de tuin. Het eerste nieuws staat er al op, aldus Robin. Ik heb een albino-kikker gevonden in het bos, die als een soort gele smartie tussen de blaadjes sprong. Gelukkig had Robin een camera bij zich en kon hij een foto van het beest maken. De kans dat hij nu nog leeft is namelijk klein, want met zo n kleur is de kikker een opvallend lekker hapje voor andere bewoners van het landgoed. Wie zelf nieuws heeft over het landgoed wordt van harte uitgenodigd om dit (het liefst met foto) te sturen naar paddensnoeren zijn soms zelfs om de kikkerdril heen gedraaid. Uit heel Velp komen de gewone padden en bruine kikkers om zich op landgoed Larenstein voort te planten. Soms komen omwonenden de padden zelfs naar het landgoed brengen. Bijvoorbeeld omdat de trekroute van de dieren dwars door hun keuken liep. Dit had als gevolg dat er een stoet padden door het huis kroop. Door de enorme hoeveelheid kikkertjes en padjes op het terrein, komen er ook af en toe afwijkingen voor. Deze kunnen variëren van albino kikkers tot exemplaren met slechts één oog.

10 reportage 19 Gorsselse Heide van woeste grond naar oefenterrein tot natuur gebied Het is nu weer een plek die bin ding geeft De Gorsselse heide is ons gebied, zegt Andrea van Schie, voorzitter Stichting Marke van Gorsselse Heide. Samen met Stichting IJssellandschap is de Marke genomineerd voor de Nationaal Groenfonds Natuurprijs Deze prijs wordt uitgereikt op de Kennisdag Samen voor Natuur Bij het ter perse gaan van het VVA Magazine waren de winnaars nog niet bekend. De Gorsselse Heide is zeer lang een militair oefenterrein geweest. De huzaren reden vanuit hun kazerne in Deventer naar de oude schietbult op de heide om schietoefeningen te houden. Op 26 augustus 1833 heeft koning Willem 1 op de Gorsselse Heide een grote wapenschouw gehouden. Maar het ministerie van defensie heeft een groot aantal voormalige militaire terreinen afgestoten. Eén daarvan is de Gorsselse heide. Verkoop wegens vrede. Ook particulieren konden voor het eerst meebieden. Verkoop bij openbare inschrijving van het voormalig militair oefen- en schietterrein de Gorsselse heide, gemeente Lochem. De Stichting Marke Gorsselse Heide is opgericht om dit gebied te verwerven, door en voor de lokale gemeenschap. Binding Het prachtige gebied is volgens Andrea van Schie, voorzitter Stichting Marke van Gorsselse Heide, zoveel meer dan allen natuur of landschap. Het is nu ook weer een plek die binding geeft. Samen de schouders er onder. De natuurwerkgroepen verjongen weer door het nieuwe enthousiasme dat de verwerving van de heide teweeg bracht. Sommige mensen leren elkaar via de Gorsselse hei Tekst: Albert bos Foto s: Andrea van Schie Symbolisch voor het gebied is het gentiaanblauwtje kennen! Ook diverse groepen raken betrokken: bijvoorbeeld de plaatselijke videogroep. Dankzij hen kunnen oudere inwoners van omliggende plaatsen beleven wat er in het gebied gebeurt. Dat levert natuurlijk weer mooie verhalen van vroeger op. Gentiaanblauwtje Symbolisch voor het gebied is het gentiaanblauwtje dat de klokjesgentiaan als waardplant heeft. Samen met de waardplant, de waardmieren en andere knoopmieren en de parasiterende sluipwesp, vormt het gentiaanblauwtje een hechte levensgemeenschap. Bovendien is de voornaamste habitat van het gentiaanblauwtje de natte heide met gewone dopheide. Dat de Gorsselse heide van oorsprong een vochtig gebied was, valt af te lezen uit de rabatten die als inrichtingsmodel aanwezig waren. De inrichting van het terrein als oefenterrein heeft de hydrologie beïnvloed. De oorspronkelijk natte heide verdroogde. Een van de natuurherstelmaatregelen is het weer op orde brengen van die vochtige terreinomstandigheden. IJssellandschap De Stichting Marke Gorsselse Heide kan niet alleen de ongeveer 100 hectare natuurgebied zelf beheren. Er is gezocht naar een professionele samenwerkingspartner. Daartoe is men in overleg geweest met meerdere organisaties. Van Schie: Die partner is uiteindelijk de Stichting IJssellandschap geworden, een particuliere beheerder van landgoederen en landerijen in de omgeving van Deventer. Er waren een aantal argumenten waarom we voor deze organisatie hebben gekozen. Ze had een regionaal karakter met korte lijnen. We zaten di- rect aan tafel met de directie. De stichting heeft bovendien ervaring met agrarisch natuurbeheer en samenwerking met lokale groepen. Bewoners actief Vrijwillig, maar niet vrijblijvend, zetten vrijwilligers zich al jaren in voor het tegengaan van de verbossing van de Gorsselse Heide en komen zij op voor de belangen van dit natuurgebied. Er is een grote groep burgers die de Gorssel Heide als 'hun gebied beschouwt, vertelt Van Schie. Door de lokale verankering van de Stichting Marke Gorsselse Heide kunnen gezamenlijke initiatieven snel omgezet worden in daden. In de doelstelling van de Stichting Marke Gorsselse Heide staat dat de Stichting de Gorsselse Heide niet als een natuurobject op zich beschouwt, maar beziet als een gebied in een bredere natuur- en cultuurhistorische, recreatieve en economische context. Zij wil een maximale impuls geven aan het natuurherstel door het belichten van de natuur- en cultuurhistorie van het totale markengebied vanuit een meer gebiedsgerichte ontwikkelingsvisie voor het totale markengebied van Gorssel. Het duurzaam herstel van de natuurwaarden van de Gorsselse Heide staat centraal. Het verwerven van de Gorsselse Heide biedt ook bijzondere kansen voor lokale plattelandsontwikkeling, die de betrokkenheid van bewoners en omwonenden alleen nog maar kan verhogen. Vanuit een integrale visie wil de Stichting dat het in eigendom hebben van de Gorssel Heide, een uitstraling heeft naar het hele markengebied. Daarbij denkt de stichting in het bijzonder aan de verbrede landbouw zoals agrarisch natuurbeheer, streekproducten, recreatie bij de boer, boerderijeducatie. De stichting wil ook de kennis van de natuur bij onze jonge inwoners bevorderen en doorgaande wegen en verbindingzones voor flora en fauna realiseren. De Gorsselse Heide ligt niet in de EHS of in een Nationaal Landschap. Van Schie: Het zou een witte vlek in natuurbeheer zijn. De burgerparticipatie die is ontstaan, is een kolfje naar de hand van minister Verburg van LNV. Zij is voorstander van groepen van burgers die zich om hun omgeving bekommeren, maar daar vooral ook wat aan doen. De kenmerken van de Marke zijn dan ook: Samenwerken, in gesprek met elkaar zijn, verbinden, zorgen voor draagvlak. Samen de schouders onder het Natuurherstelplan. Natuurprijs De Nationaal Groenfonds Natuurprijs staat voor originele, haalbare en doeltreffende ideeën om te komen tot meer of kwalitatief betere natuur in Nederland. De prijs wordt uitgereikt aan het beste praktische initiatief met voorbeeldfunctie, waarbij gedrevenheid, passie, doorzettingsvermogen en duurzaamheid centraal staan. Samenwerking speelt een belangrijke rol. Gemeenschapsgrond Van oorsprong had een marke als organisatie van bewoners het beheer over de gemeenschappelijke gronden. Dat was vroeger zo, maar dat blijkt ook nu weer van toepassing. De Marke Gorsselse Heide bestaat namelijk uit betrokken regionale organisaties; onder meer de agrarische natuurvereniging t Onderholt, Imkervereniging, IVN afdelingen Zutphen en Deventer, Natuurwerkgroep Gorssel, de Elf Marken. Al jaren zijn deze groepen actief betrokken bij de Gorsselse Heide, bij het onderhoud van het heidegebied, bij natuureducatie, vogeltellingen, monitoren etc. Het begrip Marke is niet vreemd in Gorssel: De Elf Marken heet de oudheidkundige vereniging van de plaatsen Almen, Eefde, Epse, Gorssel, Harfsen, Joppe en Kring van Dorth. Bij t Joppe staat nog een Markepaal. Binnenkort gaat de website in de lucht:

11 Het VVA-bestuur wenst al haar leden, Larenstein/Helicon studenten en docenten, afgestudeerde Larensteiners en haar relaties Starten in Geo fijne feestdagen en een buitengewoon groeizaam en natuurlijk 2010 toe. Opleiding afgerond? Goede start maken? Kies voor een praktijkgerichte opleiding Geo-informatie. En ga direct daarna aan de slag! Informatie bij: Serdar Bahadin Drie maal per jaar verzorgen wij een dagopleiding Geo-Informatie van 2 maanden. Meld je aan voor de volgende opleiding. - aanvang februari of mei GEO.NIEUWLAND.NL (vacatures/starters) In het afgelopen jaar zijn er velen geweest die de VVA-Larenstein hebben ondersteund en geholpen. De dank hiervoor is groot. Zonder de betrokkenheid van leden, opleiding, bedrijven en vele anderen kan de VVA geen vereniging zijn die een meerwaarde biedt voor alle alumni van Larenstein en Helicon. Ook het komende jaar hopen wij te mogen rekenen op jouw steun. Bijvoorbeeld om de band met VHLLarenstein te versterken. Het zou prachtig zijn als VVA-leden zich in 2010 willen inzetten voor studenten, want dat zullen dan de deskundige collega van morgen worden en morgen begint al in column 21 PINGO PAKT UIT my kingdom for a horse E r was eens een paard en dat wilde zo dolgraag ondernemer zijn. Hij wilde zijn eigen zadel kiezen, zelf bepalen wie er op hem zou rijden en zijn eigen hoeven verzorgen. Bovendien had hij er alles voor in huis; dikke manen, glanzende vacht, stevige hoeven en natuurlijk veel kennis en expertise. Als eerste ging hij op zoek naar een bedrijfslocatie. Daarbij liep hij tegen veel discriminatie en onbegrip op. De mooiste weitjes wilde men niet aan hem verhuren, omdat hij geen bankgarantie kon afgeven. Na enig zoeken vond hij dan toch een klein schuurtje waar hij kantoor ging houden. Het hooi ging er snel doorheen, maar de klanten kwamen niet. Hij besloot dat hij er weer op uit moest en begon klanten te zoeken. Het was niet gemakkelijk om mensen te vinden die hem vertrouwden. Daar heb je weer zo n gewoon paard dat denkt dat hij heel wat is, dacht men vaak. Steeds weer moest hij zich bewijzen en galoppeerde hij zijn beste rondjes. Hij bekwaamde zich op alle markten, van dressuur, horseball, springen tot western rijden, hij leerde het zichzelf aan. Langzamerhand kwamen de klanten en liep hij trotse rondjes rond zijn schuur. De mensen waren tevreden en stuurden ook hun vrienden om dit mooie, sterke paard te komen berijden. Al gauw kon het paard het niet meer alleen af. Maar andere paarden wilden niet voor hem komen werken, zo n rare baas hadden zij nog nooit gezien. Die andere paarden hadden ook niet de ambitie die hij zocht. Zij wilden gewoon elke dag hooi in de ruif en daar niet over nadenken. Zo ploeterde het paard verder en terwijl de mensen op zijn rug zaten, dacht hij aan de belastingen, de huur en de facturen die hij nog moest maken. Avond aan avond zat hij alleen in zijn schuurtje zelf zijn zadel en tuig te poetsen. Ondertussen had hij een mooie merrie gevonden en daarmee een lief veulentje gemaakt waar hij ook voor moest zorgen. Het viel hem allemaal niet mee. Zijn droom om zelf te bepalen welke paden hij af ging lopen, kwam maar niet dichterbij. In plaats daarvan moest hij de rondjes rijden die de mensen wilden en heel hard hinniken en stampen om zijn facturen betaald te krijgen. Daarbij kon hij ook niet zoveel hooi eten als hij wilde, want dan werd hij te dik om te galopperen! Terug naar een vaste baan ging ook niet meer, zo was hij gewend aan eigen baas zijn. Hij kreeg er grijze haren in zijn manen van en wist niet meer wat hij moest. Tot hij zich realiseerde dat hij voor een paard al heel ver was gekomen. Alle andere paarden kunnen dan tevreden zijn met rondlopen in dezelfde molen, hij deed het op zijn eigen manier! Trots stak hij zijn neus in de lucht en hinnikte voor iedereen die het horen wilde; ik ben een ondernemer! Mirte Schot 22 november 2009 Mirte Schot, MBCS-afgestudeerde Bos- en natuurbeheer, is zelfstandig ondernemer met haar bedrijf Pingo. In Pingo pakt uit schrijft ze op een verrassende wijze over haar vakgebied en hoe het is om als vrouw ondernemer te zijn.

12 agenda 22 excursie 23 Agendapunten Vrijdag 15 januari 2010 Nieuwjaarsborrel VVA Larenstein samen met Agrojobs In de geheel vernieuwde aula en mediatheek Van Hall Larenstein Velp. Zaterdag 30 Januari 2010 Open dag Helicon MBO Velp Vrijdag 15 januari 2010 Nieuwjaarsborrel Nieuwjaar is borreltijd. Even bijpraten met elkaar over wat 2010 zal brengen. Gezellig met een hapje en een drankje. Vrijdag 15 januari van tot uur ontmoeten wij je graag op Larenstein. De geheel vernieuwde mediatheek is dan ook geopend. Veel informatie is digitaal beschikbaar en zodanig ook beschikbaar voor afgestudeerden. In een korte presentatie geeft Marijke Mentink inzicht in de mogelijkheden. Laat even weten of je komt. Geef je op voor 4 januari door een mail te sturen: / / Groeten namens het team van VVA-Larenstein, Agrojobs Velp en Wageningen. Locatie: Hogeschool Van Hall-Larenstein, Larensteinselaan 26a, 6882 CT Velp IPC van praktijktrainingen naar praktijkadvies Zaterdag 13 maart 2010 Open dag Van Hall Larenstein Leeuwarden Van tot uur (voltijd- en deeltijdopleidingen) Zaterdag 20 maart 2010 Open Dag Van Hall Larenstein Velp Van tot uur (voltijd- en deeltijdopleidingen) Van tot uur (voltijd- en deeltijdopleidingen) Zaterdag 27 Maart 2010 Open dag Helicon MBO Velp Maandag 12 april 2010 Lustrumviering 75 jaar Nederlandse Bodemkundige Vereniging FORUM gebouw Wageningen. Zie: Zaterdag 24 april 2010 Open Dag Van Hall Larenstein Wageningen Van tot uur (voltijdopleidingen) Van tot uur (voltijdopleidingen) Zaterdag 2 oktober 2010 Jubileumfeest 100 jaar Koninklijke Nederlandse Bosbouw Vereniging, kasteel Doorwerth. Zie: Volgende magazine: Verschijnt: 12 februari 2010 Deadline: 29 januari 2010 Zie VVA-website Op vind je meer nieuws over de activiteiten van de VVA. Tips? Commentaar! Mail: VVA zoekt ideeën voor boeiende excursies VVA Larenstein stimuleert de samenwerking van afgestudeerden en de opleiding. Door excursies en andere activiteiten. Studenten en afgestudeerden kunnen van elkaar leren en elkaar inspireren. Goede ideeën voor toekomstige activiteiten zijn welkom. 15 januari borreltijd! Uitnodiging nieuwjaarsborrel Het nieuwe jaar gaan wij graag positief en sfeervol tegemoet. VVA-Larenstein en Agrojobs doen dat graag samen met jou. Daarom nodigen wij je van harte uit voor onze eerste gezamelijke Nieuwjaarsborrel. Je bent op vrijdag 15 januari welkom in de geheel vernieuwde aula van Hogeschool Van Hall-Larenstein in Velp. Laten we met elkaar proosten op een top 2010 met veel (net)werkplezier! Donderdag 4 maart 2010 Dag van de Bodem Aan de slag met Bewust Bodemgebruik. Het duurzaam gebruiken en bewust beheren van de bodem en de ondergrond is een maatschappelijk erkend streven. Het is nu tijd om elkaar te inspireren met aansprekende praktijkvoorbeelden van bewust bodemgebruik. Op welke wijze draagt u of uw organisatie bij aan de urgente maatschappelijke opgaven: klimaat & water, energie, gebruik van natuurlijke bronnen en de inrichting van stad en land? Op 4 maart staat de samenwerking tussen overheden, gebruikers en wetenschap centraal om duurzaam gebruik en bewust beheer van bodem en ondergrond vorm en inhoud te geven. Gezamenlijk laten we zien hoe de bodem kan bijdragen aan de maatschappelijke opgaven en hoe de bodemfuncties daarvoor duurzaam in stand kunnen worden gehouden. We hopen op nieuwe ontmoetingen en mogelijkheden en afspraken voor morgen. 4 Maart wordt een dag van Denken naar gezamenlijk Doen. Zet deze datum daarom alvast in uw agenda! De officiële uitnodiging met locatie en programma volgt in december. Lange tijd stond het IPC Groene Ruimte Schaarsbergen bekend als hèt praktijkopleidingscentrum voor bosbouwers, hoveniers, cultuurtechniekers en natuurbeheerders. Elke student en Larensteiner hebben prachtige herinneringen aan de praktijkperiode. De tijd dat de schoolbanken werden verruild voor motorzagen, shovels, trekkers en kranen. Maar sinds eind jaren negentig is er in Schaarsbergen veel veranderd. Het IPC Groene Ruimte is zijn jas van louter praktijkopleiding ontgroeid en speelt nu een aanzienlijk rol in het verlenen van advies voor de voorbereiding en uitvoering van groenprojecten en gebiedsontwikkeling. Zo vertelde Mark Drent van het IPC Groene Ruimte tijdens de excursie aan de VVA-leden. De excursie was de laatste excursie die door regiocoördinator Wim van Boekel werd georganiseerd, want vanaf november heeft hij zijn functie als regiocoördinator neergelegd. De VVA-ers hadden in ieder geval het gevoel terug in de schoolbanken te zijn. De gebouwen van het IPC Groene Ruimte zijn niet zoveel veranderd, maar wat het centrum doet wel. We hebben de afgelopen tien jaar een turbulente tijd gehad, vertelt Mark Drent. In 2007 zijn geprivatiseerd en staan niet meer onder de verantwoordelijkheid van de overheid, maar we zijn een honderd procent dochter van het Welland College. De meesten kennen deze opleiding van trainingen en cursussen. Tegenwoordig adviseren wij ook onder meer de gemeente Amsterdam waar we verschillende plannen voor hebben gemaakt. Eigenlijk alles wat met het buitengebied te maken heeft, is nu ons werkterrein. Van bos tot landerijen, parken en speelvelden. We geven advies, trainingen, cursussen en praktijklessen. Tien jaar gelden was negentig procent van onze cursisten afkomstig van MBO, HBO en de Wageningen Universiteit. Nu is dat dertig procent en de rest van het aantal mensen komen via de markt bij ons. Het IPC Groene Ruimte is één van de drie overgebleven praktijkcentra in Nederland. Door dicht bij de dagelijkse praktijk te staan, ziet het zichzelf als de schakel tussen overheid, bedrijfsleven en onderwijs. Het kent de wetgeving en kan de theorie in de praktijk op mensen en organisaties overbrengen. Er is een nauwe samenwerking met de AOC-opleidingen en goede banden met het bedrijfsleven, waardoor het gemakkelijke vele stages kan regelen. Voor de advisering van bedrijven en overheden heeft het IPC Groene Ruimte een aantal deskundigen in dienst genomen, die met praktijkgerichte en innovatieve oplossingen komen. Zo hebben ze voor het stationsplein in Apeldoorn een speciale watervoorziening voor een aantal grove dennen ontworpen. In het archi- Menig Larensteiner heeft zijn eerste boom onder leiding van het IPC in Schaarsbergen geveld. De praktijkschool is echter allang niet meer de school van vroeger. Het is veel meer dan dat, zo ondervonden de verraste VVA-leden op de excursie naar Schaarsbergen. Tegenwoordig is IPC+ namelijk een geprivatiseerd instituut waar naast trainingen en opleidingen ook deskundig advies aan bedrijven en overheden wordt gegeven. tectenontwerp konden de dennen niet overleven, maar door de voorziening wel. De ervaring voor dit soort advies haalt het IPC Groene Ruimte uit de jarenlange ervaring met grond- en natuurwerkzaamheden. Maar het adviseert ook voor recreatieontwikkelingen als golfbanen of voor groenontwikkeling en beheer. Het is altijd praktisch advies en het maken van bestekken valt buiten het werkveld van het IPC Groene Ruimte. Het IPC Groene Ruimte heeft in de laatste jaren een ware niche voor zichzelf gevonden: professionalisering in de praktijk in de nieuwe trend van gebiedsontwikkeling. Vroeger werd er voor overheidsplannen een ontwerp en bestek gemaakt, legt IPC Groene Ruimte adviseur Jos Kroets aan de VVA-leden uit. Hij ziet dat de overheden steeds meer behoefte krijgen aan eigen kennis en dat de verantwoordelijk meer naar de opdrachtnemer verschuift, terwijl de opdrachtgever de regisseur wordt. De voorbereidende werkzaamheden werden voorheen door de aannemer uitgevoerd en de overheid besteedde veel geld uit aan adviesbureaus. Ze werd beperkt in haar kennisontwikkeling en de overheid staat nu steeds meer aan de zijlijn. Hoe ontwikkelt de overheid die kennis in de praktijk weer zelf. Kroets: Het waterschap Rijn & IJssel had voor hun deskundigen ondersteuning nodig. Die praktische ondersteuning en kennis verlenen wij nu. Samen met het waterschap hebben we een plan voor de Berkel gemaakt met een programma van eisen. We hebben het waterschap begeleidt in de regie van de voorbereiding en uitvoering. De afspraken staan in een geïntegreerd contract. Voor het IPC Groene Ruimte is de samenwerking met het waterschap een soort pilotproject. Het adviseert niet alleen praktische zaken, maar ook hoe men met opdrachtgevers en belanghebbenden moet omgaan om draagvlak te creëren. Voor de VVA-leden was deze nieuwe rol van het IPC Groene Ruimte een verrassing, maar men had bewondering voor de verandering die het IPC Groene Ruimte heeft ondergaan. Om te laten zien dat het IPC Groene Ruimte zijn wortels niet heeft verloren, mochten de VVA-leden nog één keer op praktijkles. Buiten op het grote en zandige oefenterrein kregen ze onderricht in de nieuwste techniek voor machines. GPS gestuurde trekkers en kranen. Menig VVA-er bleek de oude lessen nog niet verleerd te zijn en sprong behendig op de trekker of speelde met de kraan in de IPC Groene Ruimte zandbak, maar wel met de ondersteuning van de GPScomputersystemen en het nauwlettend oog van de instructeurs.

13 Wij maken werk van raakvlakken. Wij maken werk van raakvlakken. Wij maken werk van raakvlakken. ACTUELE VACATURES ACTUELE VACATURES ACTUELE VACATURES Professional zoekt professional. Professional zoekt In food- Professional professional. agribusiness, zoekt In food- milieu Adviseur Ecologie Groen professional. groene ruimte. Zuid - Holland agribusiness, In food- milieu Talent of agribusiness, groene gevraagd, ruimte. milieu talent Calculator / Werkvoorbereider Groen Zuid Holland, Noord Holland, Flevoland of geboden. Talent groene gevraagd, Dat ruimte. is het talent spel. Talent De geboden. dynamiek gevraagd, Dat van is het talent elke spel. dag. Geohydroloog Landelijk geboden. Agrojobs De dynamiek brengt Dat van is het partijen elke spel. dag. De in beweging. dynamiek van vooral: elke dag. Toezichthouder Cultuurtechniek Agrojobs brengt partijen Landelijk Agrojobs bij in beweging. elkaar. brengt We zijn vooral: partijen een Landschapsarchitect / - ontwerper in bron bij beweging. elkaar. van hoger We en zijn opgeleid vooral: een Limburg bij personeel. bron elkaar. van hoger We Synoniem zijn opgeleid een (junior) Projectleider Openbare Ruimte bron voor personeel. professionals van hoger Synoniem opgeleid in Noord - Holland personeel. de voor groen professionals sector. Synoniem in Junior Planrealisatie Groen voor Veelbelovende groen professionals sector. carrièremakers Veelbelovende groen gaan sector. de carrière- uitdaging in Noord Brabant Junior Planrealisatie Groen Veelbelovende aan. makers professional gaan de carrièremakers professional. aan. professional gaan de uitdaging vindt Werkvoorbereider uitdaging vindt Limburg aan. professional. vindt Utrecht professional. Projectleider Groen, Sport en Recreatie Utrecht Kijk ook op Kijk ook op Projectleider Agrojobs Velp (026) Utrecht Kijk ook op Agrojobs Velp (026) Agrojobs Velp (026) Dronten Leeuwarden Den Bosch Delft Velp Wageningen Dronten Leeuwarden Den Bosch Delft Velp Wageningen Dronten Leeuwarden Den Bosch Delft Velp Wageningen

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor

Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor Jan des Bouvrie Academie, interior design & styling - hbo bachelor De opleiding interior design & Styling - hbo bachelor Mensen zien hun omgeving steeds meer als een verlengstuk van hun persoonlijkheid.

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

LEERGANG GEBIEDSGERICHT WERKEN VOOR YOUNG PROFESSIONALS START OP 22 SEPTEMBER 2008 OPEN INSCHRIJVING

LEERGANG GEBIEDSGERICHT WERKEN VOOR YOUNG PROFESSIONALS START OP 22 SEPTEMBER 2008 OPEN INSCHRIJVING LEERGANG GEBIEDSGERICHT WERKEN VOOR YOUNG PROFESSIONALS START OP 22 SEPTEMBER 2008 OPEN INSCHRIJVING GEBIEDSGERICHT WERKEN Op bijna geen enkel werkterrein gebeurt zoveel als in het gebiedsgericht werken.

Nadere informatie

Activiteiten Netwerk

Activiteiten Netwerk ALV 2015 Programma Opening door de voorzitter Verslagen en werkplannen Financieel verslag en begroting Decharge Bestuur Verkiezing van het nieuwe bestuur Verkiezing van de ledenraad Pauze Dienstverlening

Nadere informatie

Nieuwsbrief September 2014

Nieuwsbrief September 2014 Nieuwsbrief September 2014 Netwerkgroep45plus: ontstaan en doel De Netwerkgroep45plus Nijmegen is een zelfregiegroep van gemotiveerde 45-plussers, met zeer ruime en uiteenlopende werkervaringen. Naast

Nadere informatie

Bezoekers Open Dagen maart

Bezoekers Open Dagen maart Resultaten open dagen maart 2014 Hieronder volgt een analyse van de open dagen van 8 maart in Leeuwarden en 22 maart in en in Wageningen. Aantal van bezoekers: In totaal hebben 2.685 bezoekers (waarvan

Nadere informatie

Alumnitijden. 5 Juni 2013. Tijd voor een nieuwe koers PARSTEMPUS.NL. Bezoek voor actuele informatie onze website www. parstempus.nl.

Alumnitijden. 5 Juni 2013. Tijd voor een nieuwe koers PARSTEMPUS.NL. Bezoek voor actuele informatie onze website www. parstempus.nl. Nummer 5 Juni 2013 Alumnitijden Tijd voor een nieuwe koers Na een vliegende start van de vereniging met al snel veel leden, website, nieuwsbrief, goed bezochte alumnidag en workshops, zijn de activiteiten

Nadere informatie

Ben jij een ondernemende samenwerker?

Ben jij een ondernemende samenwerker? Ben jij een ondernemende samenwerker? P1 Ben jij een ondernemende samenwerker? En zoek je het goede gezelschap van een groeiende formule? Jij wilt je eigen onderneming starten. Het liefst in een formule

Nadere informatie

JONGERENCAMPAGNE VOOR DE WATERSECTOR

JONGERENCAMPAGNE VOOR DE WATERSECTOR JONGERENCAMPAGNE VOOR DE WATERSECTOR ACHTERGROND De instroom in de watersector moet worden vergroot. Maar jongeren denken niet snel aan een carrière in deze sector. Daarom is het nodig om jongeren op een

Nadere informatie

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten

Van de redactie. Namens de redactie Jacqueline van der Maten Van de redactie Wat wonen we toch in een prachtige wijk! Ja, zult u zeggen, dat weten we wel. Maar je kijkt toch anders naar je wijk wanneer een buitenstaander, die hier nooit eerder geweest is, dat zegt.

Nadere informatie

Alumnionderzoek VVA Aequor Services BV, Ede 14-12-2009

Alumnionderzoek VVA Aequor Services BV, Ede 14-12-2009 Alumnionderzoek VVA Aequor Services BV, Ede 14-12-2009 Inhoud Inleiding... 3 Leeswijzer... 3 Vragenlijst... 4 Van Hall Larenstein Velp... 6 Respons... 6 Respondenten... 6 Huidige situatie... 7 Aansluiting

Nadere informatie

Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013

Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013 Nieuwjaarstoespraak Deventer 2013 Dames en heren, Een fantastisch 2013 gewenst! Fijn dat u allemaal gekomen bent, hier in Schouwburg, voor de Deventer nieuwjaarsreceptie. De receptie is een gezamenlijk

Nadere informatie

Groener bouwen. groener leven

Groener bouwen. groener leven Groener bouwen groener leven ontspannen in een gezonde buitenruimte daktuinen en gevelbegroening waterbuffering onderscheidend vermogen waarde toevoegen Groener bouwen betekent het inrichten van de buitenruimte

Nadere informatie

StudentenBureau Stagemonitor

StudentenBureau Stagemonitor StudentenBureau Stagemonitor Rapportage Mei 2011 1 SAMENVATTING... 3 ERVARINGEN... 3 INLEIDING... 4 ONDERZOEKSMETHODE... 5 RESPONDENTEN... 5 PROCEDURE... 5 METING... 5 DEEL I ANALYSE... 6 1. STAGE EN ZOEKGEDRAG...

Nadere informatie

Een eigen bedrijf is leuk!

Een eigen bedrijf is leuk! M200815 Een eigen bedrijf is leuk! Ervaringen van starters uit de jaren 1998-2000 drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, december 2008 2 Een eigen bedrijf is leuk! Een eigen bedrijf geeft ondernemers

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven

Nieuwsbrief. Deltaplan voor het Landschap, Moerenburg-Heukelom-Koningshoeven Moerenburg- Inhoud: Zichtbare resultaten Kavelruil Heukelom 6 Kavelruil belangrijk voor realisatie doelstellingen Toekomstige plannen Deelname aan de Nationale Natuurwerkdag Procesmanager Nellie Raedts

Nadere informatie

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam

Kies Kleur in Groen. Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam Kies Kleur in Groen Bijeenkomst Onderwijs en carrièrekansen in de groene sector 2 juli 2013, Rotterdam 1 Als onderdeel van het project Kies Kleur in Groen organiseerde FORUM in samenwerking met PBR en

Nadere informatie

CarrièreBoost. Jezelf succesvol presenteren op de arbeidsmarkt anno nu

CarrièreBoost. Jezelf succesvol presenteren op de arbeidsmarkt anno nu CarrièreBoost Jezelf succesvol presenteren op de arbeidsmarkt anno nu Op zoek naar een nieuwe baan waar begin ik?! Reorganisatie, inkrimping, u bent ontslagen! Veranderingen, verschuivingen u wordt herplaatst!

Nadere informatie

Word jij Bakker Bart?

Word jij Bakker Bart? Word jij Bakker Bart? Welkom bij Bakker Bart Je kent Bakker Bart. Net als tienduizenden andere mensen, die dagelijks bij één van de Bakker Bartwinkels komen voor heerlijk vers brood, zo n beroemde supersaucijs

Nadere informatie

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015

Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Ontbijtbijeenkomst GRIC Gilze en Rijen 16 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in Gilze en Rijen? ons

Nadere informatie

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole

De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole De ambtenaar als ambassadeur aan de slag met social business Door: Jochem Koole Sociale media hebben individuen meer macht gegeven. De wereldwijde beschikbaarheid van gratis online netwerken, zoals Facebook,

Nadere informatie

Oprichtingsplan 2010/2011

Oprichtingsplan 2010/2011 Oprichtingsplan 2010/2011 Saxion Hogeschool Enschede, Juni 2010 Pag. 1 Inleiding Voor u ligt het oprichtingsplan voor studievereniging Construct, die de studies Bouwkunde en Civiele Techniek van de Saxion

Nadere informatie

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen

Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Gemeente Den Haag Een goede loodgieter, daar zit iedereen om te springen Den Haag werkt aan betere aansluiting onderwijs op arbeidsmarkt Bedrijfsleven, onderwijs en bestuurders in de regio Den Haag slaan

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juli 2011 2 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo Afgestudeerden

Nadere informatie

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015

Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 Evaluatierapport Nationale Opleiding MediaCoach 2015 www.nomc.nl De Nationale Opleiding MediaCoach wordt uitstekend en goed beoordeeld, door enthousiaste en kundige docenten, de link met de praktijk, prettig

Nadere informatie

...en word partner van SPORTNEXT!

...en word partner van SPORTNEXT! Maak deel uit van de innovatieve en betrokken sportmarketingcommunity... 1...en word partner van SPORTNEXT! SPORTNEXT is een initiatief van: SPORTNEXT De sportmarketing community 2 Lange tijd moesten de

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen EGH/ZHL november 2013 Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich

Nadere informatie

Interview stagiaires van Bijsterveldt en Daamen B.V., april 2013

Interview stagiaires van Bijsterveldt en Daamen B.V., april 2013 In de periode januari 2013 tot en met april 2013 zijn er 5 stagiaires bij vanbijsterveldt&daamen geweest. Zij hebben hierover interviews afgenomen bij elkaar. Vlnr: Tjeerd Donker, Harm Aaldering, Roy Meister,

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR OKTOBER 2015 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 3 ONDERNEMERS, LAAT ZIEN DAT FLEXWERKERS WAARDEVOL ZIJN 4 OMZET FREELANCERS EN FLEXWERKERS DAALT DOOR TOENEMENDE

Nadere informatie

PORTFOLIOPLAN 1/5. Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444. Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven

PORTFOLIOPLAN 1/5. Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444. Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven 1/5 Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444 Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven Dit portfolioplan is gemaakt in het kader van het vak 7PF03 (Masterportfolio) aan de Technische Universiteit Eindhoven.

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juni 2014 Honderden Feiten en cijfers 2 Inleiding In deze factsheet staan de arbeidsmarktresultaten van hbo-afgestudeerden

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE

LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP. BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE LEADERSHIP, ENTREPRENEURSHIP, STEWARDSHIP BROCHURE VOOR WERKGEVERS, RECRUITERS EN HR afdeling NYENRODE. A REWARD FOR LIFE waarom een schakeltrajecter? Iemand met een niet-financiële vooropleiding heeft

Nadere informatie

Irma Steenbeek VERSTAG

Irma Steenbeek VERSTAG Irma Steenbeek VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van

Nadere informatie

Beleidsadviseur Sociaal Domein

Beleidsadviseur Sociaal Domein Kennis van de Overheid Beleidsadviseur Sociaal Domein Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

Integraal, sectoraal of per programma

Integraal, sectoraal of per programma Verslag VNG-bijeenkomst over effectieve overeenkomsten met werkgevers Zoetermeer, 19 december 2012 Bijeenkomst effectieve overeenkomsten met werkgevers Vanwege de energie die in bijeenkomsten van het bestuurlijk

Nadere informatie

Jonge ambtenaar van het jaar

Jonge ambtenaar van het jaar Verkiezing opent vele deuren voor Katherine Diaz Winnares Katherine Diaz vertelt over haar motiva Winnares Katherine Diaz vertelt over haar motivatie voor het werk, bewustwording tijdens en kansen na het

Nadere informatie

PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen!

PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen! PKV NIEUWSBRIEF september 2015 Samen bereiken we meer door onze kennis en ervaring te delen! Meld u nu aan voor de Regiotour 2015: Versterk elkaar! In het najaar 2015 trekt het bestuur weer het land in

Nadere informatie

Functioneel beheer in Nederland

Functioneel beheer in Nederland Functioneel beheer in Nederland Achtergrond Op initiatief van Marjet Smits (ad Matres), Martijn Buurman (Functioneel-beheerder.com) en Günther Nijmeijer (inmezzo) is eind 2012 de eerste verkiezing voor

Nadere informatie

Van financieel talent naar Public Business Controller

Van financieel talent naar Public Business Controller Kennis van de Overheid Van financieel talent naar Public Business Controller Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw financiële afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere

Nadere informatie

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving

IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving IenM begroting 2015: inzetten op betere verbindingen in een schonere leefomgeving 16 september 2014-15:25 Het ministerie van Infrastructuur en Milieu besteedt in 2015 9,2 miljard euro aan een gezond, duurzaam

Nadere informatie

Juist Klimaatverandering en kustlandschappen

Juist Klimaatverandering en kustlandschappen Juist Klimaatverandering en kustlandschappen ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR SEPTEMBER 2014 klimaatverandering en kustlandschappen De aardkundige geschiedenis leert dat klimaat verandering altijd gepaard gaat

Nadere informatie

DE KNOPPEN GAAN OPEN!

DE KNOPPEN GAAN OPEN! DE KNOPPEN GAAN OPEN! Jaarplan 2016 Stichting Belmonte Arboretum Inleiding 2016 wordt een jaar van overgang, van een tuin zonder veel mogelijkheden naar een tuin met een verbouwd Koetshuis, een tuin waar

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. Project Pak je Kans... 5 2.1 Doelgroep... 5 2.2 Doel... 5 2.3 Inhoud project... 5 2.4 Planning van het project Pak je

Nadere informatie

Mijn naam is Zoë de Gruijter en sinds februari 2012 jeugdbestuurder van Waterschap Rivierenland in het Nationaal Jeugdwaterschap.

Mijn naam is Zoë de Gruijter en sinds februari 2012 jeugdbestuurder van Waterschap Rivierenland in het Nationaal Jeugdwaterschap. Mijn naam is Zoë de Gruijter en sinds februari 2012 jeugdbestuurder van Waterschap Rivierenland in het Nationaal Jeugdwaterschap. 1 Het nationale jeugdwaterschap is een groep jongeren tussen de 14 en 17

Nadere informatie

PERSONEEL ARCHITECTUUR & BOUW = VASTGOED BEL VOOR INFO: 020 65 88 888 WWW.LAROTONDA.COM

PERSONEEL ARCHITECTUUR & BOUW = VASTGOED BEL VOOR INFO: 020 65 88 888 WWW.LAROTONDA.COM PERSONEEL Interim Team Mascotte Excursies Bedrijsuitjes Arbeidsvoorwaarden Opleidingen Erkend leerbedrijf Stageplaatsen Vacatures Solliciteer Contact INTERIM PERSONEEL La Rotonda Projectondersteuning biedt

Nadere informatie

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Van de deelnemers aan het onderzoek heeft 80% ( 121 studenten) de voltijd gedaan en 20% (30 studenten) de deeltijdopleiding.

Nadere informatie

De toekomst van consultancy

De toekomst van consultancy De toekomst van consultancy Course Assignment Management Consulting 5 oktober 2013 Teska Koch 2518936 Teska.koch@hotmail.com Word count: 1.510 Een kijkje in de glazen bol: Wat is de toekomst van consultancy?

Nadere informatie

Vertrouwen in de toekomst

Vertrouwen in de toekomst Vertrouwen in de toekomst Geachte leden van de Raad van Toezicht, beste collega s, Een paar dagen geleden had ik een eerste pizzasessie, een ontmoeting met een klein gezelschap betrokken studenten op de

Nadere informatie

Passie voor mensen Ruimte voor groei

Passie voor mensen Ruimte voor groei Passie voor mensen Ruimte voor groei Hermia Brummelkamp, projectleider wijkontwikkeling: Mensen die ons nodig hebben, kunnen rekenen op persoonlijke aandacht. De rayonopzichter die bij mensen thuiskomt,

Nadere informatie

Jonge startende ondernemer. en wat nu?

Jonge startende ondernemer. en wat nu? Jonge startende ondernemer en wat nu? Inleiding We zijn op onderzoek uitgegaan op zoek naar jonge startende ondernemers dit hebben we op verschillende manieren gedaan: - we zijn bij bedrijven langs geweest

Nadere informatie

Geachte lezer, Veel plezier bij het lezen van het rapport! Hartelijke groet, VictorMundi.com Jeroen Sakkers

Geachte lezer, Veel plezier bij het lezen van het rapport! Hartelijke groet, VictorMundi.com Jeroen Sakkers Geachte lezer, Met gepaste trots presenteren wij u hierbij het eerste ZZP Barometer-rapport van 2011. De ZZP Barometer is de structurele en onafhankelijke onderzoeksmonitor voor en over zzp'ers, freelancers

Nadere informatie

Architect nieuw te bouwen MFC Klarendal bekend!

Architect nieuw te bouwen MFC Klarendal bekend! Architect nieuw te bouwen MFC Klarendal bekend! Architectenbureau De Zwarte Hond gaat MFC Klarendal ontwerpen. Wat er aan vooraf ging Zoals al in een vorige wijkkrant heeft gestaan wordt het MFC Klarendal

Nadere informatie

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks

Jeroen Bessems Rubriks. Jeroen Bessems. Rubriks Jeroen Bessems INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave Samenwerken Specialist Ondernemend Generalist Methodisch & gestructureerd Originaliteit & creativiteit Informatievaardig Onderbouwing & verantwoording Kritische

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Beleving Theaterfestival Boulevard 2012 Onderzoeksrapportage. Life is Wonderful

Beleving Theaterfestival Boulevard 2012 Onderzoeksrapportage. Life is Wonderful Postbus 450 5600 AL Eindhoven +31 (0)40-84 89 280 www.dynamic-concepts.nl info@dynamic-concepts.nl Beleving Theaterfestival Boulevard Life is Wonderful Dynamic Concepts consultancy Eindhoven Copyright

Nadere informatie

Case Development Centre

Case Development Centre Case Development Centre Toepassing van cases in het onderwijs Kenniscentrum Innovatief Ondernemerschap Hoe kan Rotterdam bestaande kennis op nieuwe wijze inzetten om de innovatiegraad van de industrie

Nadere informatie

Projectplan Pak je Kans Flevoland

Projectplan Pak je Kans Flevoland Projectplan Pak je Kans Flevoland Inhoudsopgave 1. Inleiding en achtergrond... 4 2. ProjectPak je Kans... 6 2.1 Doelgroep... 6 2.2 Doel... 6 2.3 Inhoud project... 6 Projectplan Pak je Kans 2014-2015 2

Nadere informatie

GROEN GROENER GROENST

GROEN GROENER GROENST GROEN GROENER GROENST DE BETEKENIS VAN GROEN VOOR ONZE LEEFOMGEVING 10 november 2011 Arda van Helsdingen Copijn Tuin- en Landschapsarchitecten DE BETEKENIS VAN GROEN VOOR ONZE LEEFOMGEVING Wat is groen?

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

In dit nummer: Op zoek naar een baan? Persoonlijk. Maak een plan van aanpak! Wie is Tessel en wat zoekt zij?

In dit nummer: Op zoek naar een baan? Persoonlijk. Maak een plan van aanpak! Wie is Tessel en wat zoekt zij? TESSEL. In dit nummer: Op zoek naar een baan? Maak een plan van aanpak! Persoonlijk Wie is Tessel en wat zoekt zij? INHOUD. 3. Voorwoord. Niet nog zo n egotrippertijdschrift! 4. Over Tessel. Van theoloog

Nadere informatie

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen

Wij willen graag onze eigen beslissingen nemen Jack van Eekelen Noordhoek, 40 melkkoeien en 40 ha akkerbouw Drie jonge mannen werken in VOF-verband op het bedrijf van hun ouders. Hun doel is bedrijfsovername. De een is wat verder dan de ander, maar

Nadere informatie

ONZE INSPIRATIESESSIES EN WORKSHOPS

ONZE INSPIRATIESESSIES EN WORKSHOPS JONGEREN BEGRIJPEN, MOTIVEREN & UITDAGEN ONZE INSPIRATIESESSIES EN WORKSHOPS Hoe denken jongeren? Hoe kun je ze motiveren? Hoe help je ze hun talenten te ontdekken? Met onze inspiratiesessies en workshops

Nadere informatie

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015.

Dames en heren, 1 DVHN, 9 september 2015. Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, opening bijeenkomst Klantengroep Samenwerking Noord (Holland Web Week), Groningen, 16 september 2015 Dames en heren, Goed nieuws is geen nieuws, zeggen

Nadere informatie

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO

Scholingsaanbod najaar 2013. voor actieve vrijwilligers van ANBO Scholingsaanbod najaar 2013 voor actieve vrijwilligers van ANBO Inhoudsopgave 1. Voorwoord... 3 2.... 4 3. Aanbod... 5 3.1 Workshop Webmaster... 5 3.2 Workshop Beleidsbeïnvloeding Wmo... 6 3.3 Workshop

Nadere informatie

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking

Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Begeleiding, wonen en dagbesteding voor mensen met een verstandelijke beperking Wij zíjn er voor jou Prezzent ondersteunt je om zo zelfstandig mogelijk te wonen, op onze woonlocaties of met ambulante begeleiding.

Nadere informatie

Geregeld. Instituut Theo Thijssen. Juni 2015, jaargang 5, nr. 5

Geregeld. Instituut Theo Thijssen. Juni 2015, jaargang 5, nr. 5 Geregeld Instituut Theo Thijssen Juni 2015, jaargang 5, nr. 5 Website voor de schoolopleiders: www.werkvelditt.hu.nl Agenda: 7 oktober: Opleidingsraad 15 september: BOIS overleg Redactie Geregeld: Henk

Nadere informatie

Beeldspraak. NIEUW BESTUUR voor de AVN. Tijdens de Algemene Ledenvergadering op 26 april werden vijf nieuwe bestuursleden benoemd.

Beeldspraak. NIEUW BESTUUR voor de AVN. Tijdens de Algemene Ledenvergadering op 26 april werden vijf nieuwe bestuursleden benoemd. NIEUW BESTUUR voor de AVN Tijdens de Algemene Ledenvergadering op 26 april werden vijf nieuwe bestuursleden benoemd. Sinds 1999 heeft Ellens moeder afasie. Daardoor kan zij niet meer praten en schrijven.

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg

project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg project: Trends en actualiteit in de Jeugdzorg Colofon Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Postbus 1056 7940 KB Meppel Tel.: 0522-235235 Fax: 0522-235222 E-mail: info@edu-actief.nl Internet: www.edu-actief.nl

Nadere informatie

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen

Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Reflectie op 2014 uitdagingen Netwerk Jong Leefomgeving Jaarplan 2015 Het jaarplan is opgebouwd aan de hand van een aantal onderdelen: Een reflectie op de activiteiten in 2014; De visie en doelstellingen binnen het jaarplan voor 2015;

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

Binden, bewaren, bezielen en betalen

Binden, bewaren, bezielen en betalen Binden, bewaren, bezielen en betalen voor landschap en erfgoed in Zuid-Holland Zuid-Holland heeft veel te bieden qua natuur, landschap en erfgoed. Er zijn talrijke partijen die zich daar voor inzetten:

Nadere informatie

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière

Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière Personal branding op de arbeidsmarkt: vermarkt je carrière TRAININGSPROGRAMMA VIER WORKSHOPS De wereld verandert snel en dat is van invloed op ieders plaats en functioneren op de arbeidsmarkt. We maken

Nadere informatie

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011

Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand op peil in vierde kwartaal 2011 Manpower Arbeidsmarktbarometer Q4 2011 PERSBERICHT EMBARGO TOT DINSDAG, 13 SEPTEMBER 2011, 00.01 UUR Contact: Irene Bieszke ManpowerGroup Nederland +31 (0) 6 41 05 96 62 irene.bieszke@manpower.nl Meeste Nederlandse werkgevers houden personeelsbestand

Nadere informatie

Introductiedagen Velp 2015

Introductiedagen Velp 2015 Introductiedagen Velp 2015 Een leuk begin van je studiejaar! Voorwoord Beste aankomende student, Leuk dat je bij ons komt studeren. Om je studiejaar goed te beginnen nodigen we je uit voor onze introductieweek

Nadere informatie

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK

forum beroepsonderwijs. DEC 6 dilemma s pittige discussies constructieve uitkomsten én hilarische momenten 1 oktober 2015 @THNK forum beroepsonderwijs 1 oktober 2015 @THNK Vindt u ook wat van het beroepsonderwijs? Praat mee! De volgende bijeenkomst vindt plaats op: n e x t DEC 3 Terugblik op het eerste Forum op 1 oktober met als

Nadere informatie

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015

Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Masterclass Provincie Zuid-Holland Gouda 17 september 2015 Krijn Ratsma (architect en voorzitter Stichting Energieke Regio) inhoud: ontstaan Energieke Regio opzet van het project ook in uw regio? bedrijvencoöperatie?

Nadere informatie

Nieuwsbrief december 2007

Nieuwsbrief december 2007 Vereniging voor verbrede landbouw De Frisse Wind Secretariaat: Westfriesedijk 164, 1767 CV Kolhorn Telefoon: 0224-531304 Email: info@defrissewind.nl Website: www.defrissewind.nl Nieuwsbrief december 2007

Nadere informatie

BOUWLOKAAL ONDERNEMEN VOOR RUIMTELIJK ONTWERPERS

BOUWLOKAAL ONDERNEMEN VOOR RUIMTELIJK ONTWERPERS BOUWLOKAAL ONDERNEMEN VOOR RUIMTELIJK ONTWERPERS BOUWLOKAAL ondernemen voor ruimtelijk ontwerpers Ben je architect, landschapsarchitect, interieurarchitect, stedenbouwkundige of bouwkundige? Ben je er

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Junior Wmo-professionals met open blik

Junior Wmo-professionals met open blik Kennis van de Overheid Junior Wmo-professionals met open blik Talentprogramma voor jonge professionals Investeer in de toekomst van uw afdeling Junior talenten kunnen een bijzondere rol spelen bij de transformatie

Nadere informatie

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening

Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie Finance Tijdbom onder arbeidsmarkt financiële dienstverlening Marktvisie > Finance 3 Inleiding In de financiële dienstverlening zullen de komende jaren mede onder invloed van de digitalisering

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KEUZE VAN LEERLINGEN! VMBO-BASIS/KADER VOOR DE RICHTING BWI/BOUW!

ONDERZOEK NAAR KEUZE VAN LEERLINGEN! VMBO-BASIS/KADER VOOR DE RICHTING BWI/BOUW! ONDERZOEK NAAR KEUZE VAN LEERLINGEN VMBO-BASIS/KADER VOOR DE RICHTING BWI/BOUW 2 november 2015 Inleiding De instroom in de bouwopleidingen is de afgelopen jaren sterk afgenomen. De moeilijke tijden waarmee

Nadere informatie

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012

Eindrapportage. Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 Vereniging voor verbrede landbouw De Frisse Wind Eindrapportage Project Verbreding augustus 2008 juli 2012 POP/ILG projectnummer: 2008-41517-32609 Contact: Westfriesedijk 164 1767 CV Kolhorn info@defrissewind.nl

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken

BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken www.segment.nl BABZ-opleiding Basisjaar en Specialisatie Burgerzaken Investeren in uw persoonlijk vakmanschap 3 Samen studeren in een vaste groep 3 Persoonlijke benadering 3 Gemotiveerde studenten 3 Enthousiaste

Nadere informatie

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies IPS EXCELLENTIE STUDIEJAAR 2014-2015 Domein Health Instituut Paramedische Studies 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Excellentieprogramma s Paramedische Studies Uitdagende talentprogramma s

Nadere informatie

Programma. Doelen Masterclass

Programma. Doelen Masterclass Programma 14.00-14.10 uur Welkom en voorstellen 14.10-15.00 uur Presentatie door Hans de Leeuw MEC Nijmegen 15.00-15.40 uur In tweetallen inventarisatie kansen 15.40-16.00 uur Pauze 16.00-16.45 uur Uitwisseling

Nadere informatie

Baas in eigen loopbaan Training

Baas in eigen loopbaan Training Vergroot loopbaanzelfregie bij medewerkers Baas in eigen loopbaan Training INFORMATIE VOOR HR EN LEIDINGGEVENDEN Inleiding Is loopbaanontwikkeling en arbeidsmobiliteit een belangrijk thema in uw organisatie

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM) - Accountancy - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Human Resource Management WELKOM BIJ AAFM Even voorstellen:

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Profiel. Hoofd (financieel) Beleid & Advies. 22 december 2015. Opdrachtgever Gemeente Capelle aan den IJssel

Profiel. Hoofd (financieel) Beleid & Advies. 22 december 2015. Opdrachtgever Gemeente Capelle aan den IJssel Profiel Hoofd (financieel) Beleid & Advies 22 december 2015 Opdrachtgever Gemeente Capelle aan den IJssel Voor meer informatie over de functie Piet Roodenburg, adviseur Leeuwendaal (tot 8 januari) Marcel

Nadere informatie

Een kijkje achter de schermen bij Mercedes-Benz dealer ROGAM Onze mensen maken het verschil

Een kijkje achter de schermen bij Mercedes-Benz dealer ROGAM Onze mensen maken het verschil RIJNMOND REGIONAAL ZAKENMAGAZINE JAARGANG 31 NUMMER 2 MAART/APRIL 2014 Een kijkje achter de schermen bij Mercedes-Benz dealer ROGAM Onze mensen maken het verschil Het is de attitude die beter bij Rotterdamse

Nadere informatie

Impressieverslag Summercourse Talentpool@Work

Impressieverslag Summercourse Talentpool@Work Impressieverslag Summercourse Talentpool@Work In opdracht van de Samenwerkende A&O fondsen voor Gemeenten, Provincies en Waterschappen Uitgevoerd door Mexit, Adviseurs voor Intercultureel Management Auteur:

Nadere informatie

Spreek tot de verbeelding

Spreek tot de verbeelding De beste training; spreken met PowerPoints Wegens succes!! Extra training op 20 september 2013 Unieke training pakt alle aspecten voor inspirerende presentaties Voor wie - Directeuren - Managers - Adviseurs

Nadere informatie

Hoveniers/groenvoorziening

Hoveniers/groenvoorziening Hoveniers/groenvoorziening Brancheontwikkelingen 2013 Deze factsheet bevat arbeidsmarktinformatie over de hoveniers/groenvoorziening. Onderwerpen die aan bod komen zijn: werkgelegenheid, trends en ontwikkelingen,

Nadere informatie

S.V. Eudaimon Eudaimaon@live.nl www.eudaimon.nl. Verenigingsgids

S.V. Eudaimon Eudaimaon@live.nl www.eudaimon.nl. Verenigingsgids S.V. Eudaimon Eudaimaon@live.nl www.eudaimon.nl Verenigingsgids Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Voorwoord... 3 Visie... 5 Activiteiten... 7 Algemene Ledenvergadering... 8 Kamer van Koophandel... 8 Financiën...

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Stuurgroep Jong

Nieuwsbrief. Stuurgroep Jong Nieuwsbrief Stuurgroep Jong IN DIT NUMMER Even voorstellen: Stuurgroep Jong Wat doet CNV onderwijs voor Jou? Op reis met Edukans Invallen Even wat anders! Nieuws: - Event 2014 - Netwerkbijeenkomsten Vacature

Nadere informatie