INHOLLAND Schrijfwijzer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "INHOLLAND Schrijfwijzer"

Transcriptie

1 INHOLLAND Schrijfwijzer Een hulpmiddel voor iedereen die teksten maakt voor in- of externe doelgroepen van Hogeschool INHOLLAND Datum 8 september 2006 Auteurs _ N. Pols, K. v. Dalsem e.a Versie 1.2 Status definitief INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 1

2 INHOUD 1 Inleiding Inleidend De wet Imago Doelgroepen Spellingsaanpassingen INHOLLAND Woordenlijst Hogeschool INHOLLAND Niet & Wel Opleidingsnamen Titulatuur en graden Algemene grammaticarichtlijnen D of T Hun of hen Wat of dat Los of aan elkaar? Mannelijk of vrouwelijk Leestekens Taalgebruik bij Hogeschool INHOLLAND Toonzetting Aanspreekvorm Vormgebruik Algemeen Lettertype Kleurgebruik Bladspiegel Opsommingen Voetnoten & bronvermelding Citaten Sjablonen Huisstijl handboek Neem bij vragen en opmerkingen contact op met: Karen van Dalsem tel: INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 2

3 1 Inleiding 1.1 Inleidend De INHOLLAND schrijfwijzer is een hulpmiddel voor iedereen die teksten schrijft of redigeert ten behoeve van de bedrijfsvoering van Hogeschool INHOLLAND, ongeacht of deze teksten bestemd zijn voor interne of voor externe doelgroepen. Ook geeft de INHOLLAND Schrijfwijzer inzicht in de vorm waarin Hogeschool INHOLLAND communiceert. Er zijn bijvoorbeeld huisstijlrichtlijnen in opgenomen en aanwijzingen voor de toonzetting van teksten. De INHOLLAND Schrijfwijzer is ontwikkeld door een projectgroep samengesteld uit vertegenwoordigers van de diensten OKR, Bestuurszaken en Marketing & Communicatie. 1.2 De wet Als Nederlandse onderwijsinstelling moet Hogeschool INHOLLAND zich houden aan de wettelijk vastgestelde eisen met betrekking tot de Nederlandse taal. Dat betekent een correct gebruik van de Nederlandse grammatica - vastgelegd in de ANS (Algemene Nederlandse Spraakkunst) en een correcte spelling van woorden zoals die is vastgelegd in de Woordenlijst Nederlandse Taal. De nieuwe spelling is per 1 oktober 2005 geïntroduceerd en vanaf 1 augustus 2006 verplicht voor overheids- en onderwijsinstellingen. Om niet in conflict te komen met die beide grondslagen van de Nederlandse taal is de specifieke INHOLLAND gerelateerde terminologie zoals die in de INHOLLAND schrijfwijzer naar voren komt ondergeschikt aan deze regels. In de hoofdstukken Spelling en Grammatica en taalgebruik wordt hier verder op ingegaan. 1.3 Imago Het spreekt vanzelf dat correct taalgebruik en een juiste spelling en schrijfwijze van woorden bijdraagt aan het positieve imago van een onderwijsinstelling. Men verwacht niet anders. Correct taalgebruik en juiste spelling zullen dan ook moeten worden nagestreefd in alle uitingen van de Hogeschool zowel de intern als de extern gerichte geschreven teksten. Ook dient het taalgebruik van de Hogeschool consequent te zijn. Daarnaast zijn er echter nog andere aspecten van een tekst die aandacht verdienen. Zo worden de stijl en de toonzetting voor een deel bepaald door de mate waarin een tekst een formeel of een informeel karakter heeft, en door de doelgroep voor wie de tekst bestemd is. Het mag duidelijk zijn dat stijl en toonzetting van een jaarverslag sterk verschillen van die van een wervingsbrochure. Bovendien kunnen de kernwaarden van een organisatie hun invloed hebben op een, eventueel als onderdeel van de huisstijl geformuleerde, schrijfstijl. 1.4 Doelgroepen In ieder geval verdient het de aanbeveling teksten die hetzelfde doel nastreven en bestemd zijn voor een dezelfde doelgroep ook een zelfde stijl mee te geven. Dit zou het uitgangspunt moeten zijn bij bijvoorbeeld het schrijven van teksten voor opleidingsfolders. Omwille van de overzichtelijkheid en INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 3

4 herkenbaarheid van de inhoud van de folders bij de doelgroep is het meer dan zinvol te streven naar een uniforme indeling van de tekst. Zulke afspraken moeten eveneens worden gemaakt met betrekking tot de keuze van het lettertype en de grootte daarvan, het wel of niet uitlijnen van teksten, het gebruik van opsommingtekens en verder ten aanzien van alles wat ligt op het vlak van vormgeving. Met name het hoofdstuk Vormgebruik gaat hier nader op in. De samenstellers bevelen het gebruik van de INHOLLAND Schrijfwijzer van harte aan. Zij wijzen er op dat het hier niet gaat om vrijblijvende adviezen maar dat het op basis van de INHOLLAND Schrijfwijzer nastreven van eenheid in de uitingen van Hogeschool INHOLLAND de warme instemming heeft van het College van Bestuur. De INHOLLAND woordenlijst is op 16 augustus 2006 goedgekeurd door het College van Bestuur. 1.5 Spellingsaanpassingen 2005 In 1995 kwamen er nieuwe regels voor woorden die op verschillende manieren geschreven werden. Ook kwam er een nieuwe tussen-n-regel. Ook over het gebruik van accenttekens, Engelse werkwoorden en streepjes werden heldere regels ingevoerd. Tevens kwam er een voorkeursspelling voor woorden die je met een k of c schreef. In oktober 2005 is een aantal van deze regels bijgesteld. De spellingsaanpassingen zijn vereenvoudigingen en verbeteringen van de regels uit Vooral de spellingsregels die in de praktijk vaak tot problemen leidden, zijn onder handen genomen. Ook zijn er enkele nieuwe regels aangemaakt voor kwesties die tot dusverre niet behandeld werden in het Groene Boekje, zoals de schrijfwijze van Engelse woorden en werkwoorden. Per 1 augustus 2006 zijn overheidsinstellingen en het onderwijs verplicht deze nieuwe spelling 2005 te hanteren. Alle wijzigingen sinds 1995 op een rij: a De tussenklanken - De tussen-n-regel - De tussen-s b c d Hoofdletters en kleine letters - Hoofdletters en kleine letters - Hoofdletters en punten in afkortingen Streepjes en dergelijke - Regels voor botsende klinkers - Lastige woordcombinaties Engelse en andere uitheemse woorden - gefaxd of gefaxt? online of on-line? - fabrikaat of fabricaat? procédé of procede? Links INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 4

5 2 INHOLLAND Woordenlijst Onderstaande woordenlijst en aanwijzingen voor het gebruik van termen en schrijfwijze van opleidingsnamen, bedragen en data, is goedgekeurd door het College van Bestuur op 16 augustus Hogeschool INHOLLAND Aanspreekvorm Academie Instituut Cluster Domein Kenniscentrum Unit Bachelor-master Bachelortitel Bama Bedragen Zowel bij voltijd/duaal als bij deeltijd wordt de aankomende student aangesproken met je. (bachelor)opleiding / bachelor / master of major-minor De eerste keer bij het noemen van de opleiding de term bacheloropleiding gebruiken, daarna gewoon opleiding. In enkelvoud, zonder hoofdletters, met een liggend streepje. Geen tussen-s, geen hoofdletter, geen verbindingsstreepje. Bij samenstellingen met alleen de term bachelor komt het tweede deel van de samenstelling er zonder spatie aan vast. Bijvoorbeeld: bacheloropleiding. De afkorting nooit gebruiken in officiële stukken. In samenstellingen moet het tweede deel er direct aan vast komen zonder spatie of streepje (bamawebsite). Spatie na euroteken. Duizendtallen: punt als scheidingsteken. Afgeronde bedragen (zonder centen) geen komma achter laatste cijfer. Voorbeelden ,21 14 (geen 14,00 of 14,-) Competentiegericht onderwijs Data en jaartallen ECTS (European Credit Transfer System) Getallen en rangtelwoorden Hbo HBO-raad In lopende teksten mag 250 euro geschreven worden. We gebruiken alleen de term competentiegericht onderwijs; de afkorting voor deze term is cgo. Datum en jaartal voluit. Voorbeeld 15 mei 2003 Het Europees systeem voor de overdracht en de accumulatie van studiebelastingpunten is een systeem dat de student centraal stelt en dat gebaseerd is op de werkbelasting voor de student om de doelstellingen van een bepaald programma te halen. Alles onder de twintig en tientallen (twintig, dertig, veertig) in letters. Maar als in één alinea verschillende getallen genoemd worden, is eenheid van stijl belangrijker. Rangtelwoorden altijd voluit: eerste, tweede, derde. De afkorting hbo (hoger beroepsonderwijs) schrijven we met kleine letters. Maar eigennamen worden met een hoofdletter geschreven, dus HBO-raad, HBOarbitrageraad. INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 5

6 INHOLLAND INHOLLAND altijd geheel in kapitalen. Ook: en Hogeschool INHOLLAND, niet de Hogeschool INHOLLAND. Kleine letter hogeschool als het om een willekeurige school gaat. Zo veel mogelijk: Hogeschool INHOLLAND, niet bijvoorbeeld bij INHOLLAND. Tussen Hogeschool en INHOLLAND mag worden afgebroken, INHOLLAND wordt nooit afgebroken. Communicatiemiddelen als INsite, IN1 en INdruk met een dubbele beginkapitaal. Locaties Bij de verschillende locaties van Hogeschool INHOLLAND benoemen we altijd de locatienaam achter Hogeschool INHOLLAND. De volgorde voor het noemen van de locaties is alfabetisch: Hogeschool INHOLLAND kent verschillende hoofdvestigingen, te weten: Alkmaar, Amsterdam/Diemen, Delft, Den Haag, Haarlem en Rotterdam. Daarnaast wordt er onderwijs verzorgd op onderwijslocaties in Dordrecht, Hoofddorp, Utrecht en Zaanstad. Open Dagen Altijd met beginkapitalen. Open Avond Opleidingen De afzonderlijke woorden hebben beginkapitalen. Het woordje en wordt altijd geschreven als &, ook in de Engelstalige opleidingsnamen. Profielen Schools Voorbeelden Civiele Techniek Management, Economie & Recht International Business & Languages De afzonderlijke woorden hebben beginkapitalen en worden gescheiden door middel van & : Cultuur & Maatschappij Economie & Maatschappij Natuur & Gezondheid Natuur & Techniek De Schools zijn in eerste instantie een interne organisatievorm. Daarom wordt niet prominent gecommuniceerd over de Schools in informatiemiddelen voor aankomend studenten (potentials). De Schools kunnnen hierin wel genoemd worden als paraplu voor opleidingen van eenzelfde richting, maar er moet geen sprake zijn van een uitgebreide uitleg. Schools wordt niet cursief geschreven om aan te geven dat het een leenwoord is. De hoofdletter en spelling zeggen hierover voldoende. Studiejaar In teksten: (klein streepje, geen spaties) Telefoonnummers Tussen kengetal en abonneenummer komt een klein (!) streepje, met een spatie ervoor en erachter. Vakken Voorbeelden INHOLLAND / +31 (0) / +31 (0) In teksten en schema s kleine letters. Voorbeeld wiskunde B, natuurkunde Vooropleidingen In schema s: HAVO, VWO en MBO (hoofdletters) In teksten: havo, vwo en mbo (kleine letters) Controleer altijd of de adressen, adressen en de telefoonnummers in de tekst correct zijn door het nummer te bellen en een te sturen! INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 6

7 2.2 Niet & Wel Niet aanmeldformulier avondstudie bachelor-diploma bachelor-fase bachelormasterstelsel bachelor-opleiding beroepsspecifieke minor bindend negatief advies coach mentor tutor college van bestuur collegejaar competentiegerichtonderwijs decaan decanaat deeltijd Hbo-opleiding Directie extra-neus fases feed back FTE geleverde studieresultaten Hbo/HBO Hbo er HBO-instelling Hbo-niveau HBO-opleiding HBO-student IBG / ib-groep ict infodagen it kantine klas klaslokaal leraar lesgeld lesmateriaal levenlang leren lokatie lumpsum-bekostiging Major Master master-diploma master-fase master-opleiding Masterprogramma mastersopleiding masterstitel Mbo/MBO Minor numerus clausus OC en W on-line Wel aanmeldingsformulier deeltijdstudie bachelordiploma bachelorfase bachelor-masterstelsel bacheloropleiding specialisatieminor bindend studieadvies (bsa) Alleen gebruiken als het een wezenlijk andere rol betreft dan die van studieloopbaanbegeleider. College van Bestuur studiejaar competentiegericht onderwijs (cgo) studentendecaan studentendecanaat hbo-deeltijdopleiding College van Bestuur extraneus fasen mag allebei, fasen heeft de voorkeur feedback fte behaalde studieresultaten hbo hbo er hbo-instelling hbo-niveau hbo-opleiding hbo-student voorkeur: IB-Groep ICT Open Dagen IT restaurant groep onderwijsruimte of collegezaal docent collegegeld studiemateriaal levenslang leren of een leven lang leren locatie lumpsumbekostiging major master masterdiploma masterfase masteropleiding masterprogramma masteropleiding mastertitel mbo minor numerus fixus OCW online INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 7

8 Niet Wel primair onderwijs basisonderwijs projectgestuurd onderwijs projectonderwijs raad van toezicht Raad van Toezicht reflektie reflectie scholieren, leerlingen studenten schooljaar 2005/2006 of 2005 / 2006 studiejaar specialisatie-minor Differentiatie Minor specialisatieminor differentiatieminor stageloper / meeloper stagiair Studentzaken / Studentenzaken Studentenadministratie studiebegeleider studieloopbaanbegeleider studieloopbaancoach studie-adviseur StudieInformatiePunt / Studie-Informatiepunt Studie-informatiepunt (niet: STIP) studiepunten / credits Ect s European Creditpoint System European Credits EC s European Credit Transfer System (ECTS) Telepabo Digipabo toelatingsexamen toelatingsonderzoek vakken onderwijseenheden visitatie commissies visitatiecommissies voltijd onderwijs voltijdonderwijs voltijdslesgeld voltijdcollegegeld zij instroom zijinstroom 2.3 Opleidingsnamen Raadpleeg voor de juiste naam van een opleiding altijd het INHOLLAND Opleidingen overzicht. Het is te vinden op INsite>ONsite>Vastgestelde documenten>cvb>opleidingen INHOLLAND. (of klik hier) Dat overzicht bevat de officiële naam van een opleiding zoals vastgelegd in het Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs. Deze namen gelden wettelijk voor alle hogescholen in Nederland. Verder bevat het INHOLLAND Opleidingen overzicht de door het College van Bestuur goedgekeurde Engelstalige benaming en tal van andere opleidingsgegevens zoals locatie, graad en accreditatiedata. Raadpleeg altijd het INHOLLAND Opleidingen overzicht op Insite om te voorkomen dat: - bij de werving andere opleidingsnamen gebruikt worden dan de CROHO-namen; - opleidingen worden aangeboden in andere dan de geautoriseerde vormen (vt, dt, du); - afstudeerrichtingen of minors gepresenteerd worden als opleidingen; - opleidingen of -varianten worden aangeboden op vestigingsplaatsen waarvoor geen CROHOinschrijving bestaat; - er andere Engelstalige opleidingsnamen gebruikt worden dan de door het CvB vastgestelde. INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 8

9 3 Titulatuur en graden Bachelor of is een graad of een diploma, B is de bijbehorende titel. Zie onderstaande tekst, waarin de diverse termen in de juiste context gebruikt worden (Bron: Maarten Knoester, directeur Bestuurszaken): Als je de opleiding Management, Economie & Recht met goed gevolg hebt afgerond, ontvang je de graad van Bachelor of Economics. Je mag dan de titel B Ec (achter je naam) of de oude titel bc (voor de naam geplaatst) voeren. Na de opleiding Personeel & Arbeid krijg je het diploma Bachelor of Human Resources Management (titel B HRM). Het succesvol afronden van de opleiding Bedrijfskundige Informatica tenslotte, levert de graad op van Bachelor of Information and Communication Technology (B ICT). Deze graad geeft zowel nationaal als internationaal aan op welk niveau je gestudeerd hebt. Het diploma geeft je toegang tot een breed aanbod aan (master)opleidingen in binnen- en buitenland. Op grond van het diploma kunnen vrijstellingen worden verleend, zodat je een eventuele vervolgopleiding sneller kunt afronden. Ook na je studie heb je een voordeel. Omdat bachelordiploma s internationaal beter vergelijkbaar zijn, kun je met je Nederlandse diploma makkelijker aan het werk in het buitenland. INHOLLAND Schrijfwijzer 1.0 9

10 4 Algemene grammaticarichtlijnen 4.1 D of T De d/t-kwestie. De derde persoon enkelvoud krijgt een t: hij bakt, hij roept. Wil je weten of het voltooid deelwoord een -t of een -d krijgt, dan is het meestal voldoende te controleren of de verleden tijd van het werkwoord met een -t of -d wordt vervoegd: beloofde, viste, hoorde, vervoegde. Een bruikbaar ezelsbruggetje is om het werkwoord lopen op de plaats van het werkwoord in te vullen. Het ezelsbruggetje t ex-kofschip (of ex-fokschaap) biedt uitkomst bij de vervoeging van zwakke werkwoorden. Het ezelsbruggetje steunt op de eigenschap dat alle medeklinkers in de woordcombinatie 't kofschip stemloos zijn. 4.2 Hun of hen Hun wordt vaak gebruikt als meewerkend voorwerp, bijvoorbeeld: Het wordt hun belet om naar huis te gaan. Maar ook wel als bezittelijk voornaamwoord: Het zijn hun taken. Hun is zeker geen derde persoon meervoud als in Hun zijn te laat.. Dit moet zijn: Zij/ze zijn te laat. Hen wordt gebruikt als lijdend voorwerp of na een voorzetsel. Ik geef de sleutels aan hen. 4.3 Wat of dat Wat en dat worden vaak door elkaar gebruikt. Wat verwijst naar een zin of iets onbepaalds. Dat verwijst naar een zaak of begrip. Goed is: Hij liet de hond vallen, wat niet zo leuk was. en ook: Hij gaf me alles wat ik wilde.. In de eerste zin slaat wat terug op een hele zin (Hij liet de hond vallen) en in de tweede zin slaat wat terug op een onbepaald woord (alles). 4.4 Los of aan elkaar? Bijna alles schrijven we in het Nederlands aan elkaar: studiefinancieringsregeling, representativiteitsverklaring, etc. Schrijf dus ook niet: advertentie ruimte en jeugd tijdschriften. Het koppelteken gebruiken we alleen om een leesfout te voorkomen. Volgens de nieuwe spelling schrijven we driedelige samenstellingen (woorden die uit drie kleinere woorden bestaan) aaneen. Het streepje wordt ook gebruikt om woorden met eenzelfde uitgang of met eenzelfde voorzetsel te koppelen. 4.5 Mannelijk of vrouwelijk Wanneer je verwijst naar een woord dat eerder in en zin genoemd is, dan is het van belang het geslacht van het woord te weten. Vaak zijn de tastbare dingen mannelijk (computer) en de niettastbare dingen vrouwelijk (liefde). Helaas zijn er genoeg uitzonderingen om niet elke geslacht van elk woord te kunnen onthouden, maar alle woorden staan in de Woordenlijst van de Nederlandse taal. Hogeschool is bijvoorbeeld vrouwelijk. INHOLLAND Schrijfwijzer

11 4.6 Leestekens Haken Haken zijn rond, nooit vierkant (teksthaken). Een punt komt altijd buiten de haakjes, tenzij de hele zin tussen haakjes staat. Haakjes binnen haakjes zijn bij Hogeschool INHOLLAND ook rond, maar gebruik liever gedachtestreepjes. Aanhalingstekens Gebruik overal enkele aanhalingstekens, behalve bij zuivere quotes (citaat van een persoon), daar gebruik je dubbele aanhalingstekens. Gedachtestreepje Overal een kort streepje: koppelteken ( - ), gebruik niet het langere autocorrectiestreepje ( ). Een gedachtestreepje wordt omgeven door spaties en staat dus niet vast aan de tussenzin. Dubbele punt De dubbele punt is een aankondiging van een voorbeeld, een citaat of een opsomming. Puntkomma De puntkomma scheidt zinsdelen die inhoudelijk gelijk zijn. Dit tref je eigenlijk maar zelden aan. Ook wordt de puntkomma gebruikt in rijtjes en opsommingen. Komma Wanneer de lezer moet stoppen of in moet houden om de zin goed uit te spreken, kan een komma worden geplaatst. Ook moet een bijzin, die dient om extra informatie te geven, door komma s omgeven worden. Twee werkwoorden die na elkaar komen, kunnen door een komma gescheiden worden als ze bij verschillende (bij)zinnen horen. Opsommingen - Als de delen van de opsomming volledige zinnen vormen: hoofdletter en punt. - Als de delen van de opsomming geen volledige zinnen vormen of de zin loopt door, dan kleine letter en puntkomma. - Bij een losse opsomming (hoofdletters alleen indien relevant), zonder afsluitende punt. Afkortingen De eerste keer dat een afkorting wordt genoemd dien je de volledige term gebruiken, met de afkorting er achter tussen haakjes. Daarna kan de afkorting gebruikt worden. Als je de term zelf met (begin)kapitalen schrijft, dan mag de afkorting ook met hoofdletters geschreven worden (richtijn). INHOLLAND Schrijfwijzer

12 5 Taalgebruik bij Hogeschool INHOLLAND Nederlandse teksten van Hogeschool INHOLLAND, moeten van overheidswege beantwoorden aan de regels van de grammatica voor de Nederlandse taal. Een standaardwerk op dat gebied is de ANS (Algemene Nederlandse Spraakkunst)* 1. Een nuttig hulpmiddel is de Schrijfwijzer 2, ook voor spellingkwesties. 5.1 Toonzetting De toonzetting (Anglofielen spreken van tone of voice) van teksten voor een deel bepaald wordt door de mate waarin een tekst een formeel of een informeel karakter heeft, en door de doelgroep waarvoor de tekst bestemd is. Formele teksten zijn onder meer te vinden in het jaarverslag en in rapportages zoals de zelfevaluatie in het kader van accreditatieprocessen. De gidsen en brochures die Hogeschool INHOLLAND uitgeeft met het doel potentiële studenten (en hun ouders) te interesseren voor een opleiding bij INHOLLAND bevatten in het algemeen informele teksten. 5.2 Aanspreekvorm [U je / jij wij / 3 e persoon. Welke gevallen onderscheiden we en waar gebruiken we wat? Maak een duidelijke keuze en pas die consequent toe. Studenten spreken we altijd aan met jij, externe relaties mogen met u aangesproken worden. Gebruik nooit U met een kapitaal, dit werd vroeger gebruikt en past niet bij een moderne hogeschool als de onze. Alleen leden van het Koninklijk huis worden op deze wijze aangeschreven. 1 Algemene Nederlandse Spraakkunst, onder redactie van W. Haeseryn, K. Romijn, G. Geerts, J. de Rooij en M.C. van den Toorn, Tweede geheel herziene editie, Er bestaat ook een elektronische versie van ANS: E- ANS). 2 Schrijfwijzer vierde aangepaste editie oktober 2005, auteur: Jan Renkema, SDU Uitgevers. INHOLLAND Schrijfwijzer

13 6 Vormgebruik 6.1 Algemeen De wijze waarop een tekst wordt gepresenteerd kan helpen bij het overbrengen van de boodschap bij de doelgroep. Een rustige, eenvoudige opmaak maakt tekst toegankelijk. Door middel van visuele accenten kun je de lezer helpen in de structuur van je verhaal. Hieronder volgen enkele richtlijnen en tips die je hierbij kunnen helpen. 6.2 Lettertype De leesbaarheid van een tekst hangt voor een groot deel af van het gebruikte lettertype. De huisstijl van INHOLLAND schrijft het gebruik van Arial voor. Dit is een gemakkelijk te lezen lettertype en vrijwel iedere computer beschikt hierover. Door een kopje of een citaat vetgedrukt of schuin te zetten kun je accenten in je tekst aanbrengen. Ook kun je variëren met de lettergrootte. Een gouden regel bij het gebruiken van de variaties van een lettertype, is hoe minder variaties hoe beter. Door een grote letter diversiteit krijgen teksten al gauw een rommelige uitstraling. 6.3 Kleurgebruik Het gebruiken van een extra kleur kan goed werken om bijvoorbeeld titels te benadrukken. Meerdere kleuren tegelijkertijd doet dit effect echter weer teniet. De richtlijn is dan ook dat teksten zwart zijn, met ten hoogste één steunkleur voor extra accentuering, bijvoorbeeld bij kopjes van paragrafen. 6.4 Bladspiegel We lezen van links naar rechts, daarom is het gebruikelijk om teksten links te laten uitlijnen. Door tekstregels uit te vullen, ziet de bladspiegel er rustiger uit. Tegelijkertijd ervaart men uitgevulde teksten als minder gemakkelijk te lezen. Daarom kiest Hogeschool INHOLLAND voor links uitgelijnde, niet uitgevulde teksten. Voor middelen met korte teksten zoals posters en uitnodigingen kan soms voor een andere uitlijning worden gekozen. Deze dient dan binnen het gehele vlak te worden doorgevoerd. Om de leesbaarheid van teksten verder te vergroten kan gebruik worden gemaakt van een goede alineaverdeling en witregels. Deze zorgen namelijk voor rustpunten in lange teksten. 6.5 Opsommingen Hoewel je allerlei icoontjes en zelfs plaatjes kunt gebruiken als opsommingsteken, geldt hierbij ook de regel hoe minder, hoe beter. Juist rustige en ingetogen tekens als een bolletje of een streepje, geven een opsomming overtuigingskracht. Te nadrukkelijke tekens leiden enkel van de tekst af. Binnen INHOLLAND maken we daarom alleen gebruik van koppeltekens en ronde zwarte bullets als opsomtekens. Daarnaast kan het alfabet of nummering gebuikt worden: INHOLLAND Schrijfwijzer

14 - School of Education - School of Social Work - School of Economics School of Law School of Health School of Communication, Media & Music 1. School of Communication & Media 2. School of Technology & Agriculture 3. School of Technology a) Hogeschool INHOLLAND Alkmaar b) Hogeschool INHOLLAND Utrecht c) Hogeschool INHOLLAND Amsterdam/Diemen 6.6 Voetnoten & bronvermelding Voetnoten en bronvermelding staan vaak op de betreffende pagina. Dit zorgt er voor dat een lezer niet heen en weer hoeft te bladeren. Om deze van de oorspronkelijke tekst te onderscheiden, kun je ze in kleiner lettertype zetten of cursief. 6.7 Citaten Citaten zijn meestal bedoeld om een tekst te illustreren of om een argument te staven. Om het onderscheid tussen gewone tekst en een citaat te maken, kun je gebruik maken van dubbele aanhalingstekens of, vooral bij langere citaten, door het cursief te zetten. Aanhalingstekens die gebruikt worden om een woord of tekst extra te accentueren worden enkel gebruikt. Bijvoorbeeld: Backbone II is het nieuwe boek over Backbone. 6.8 Sjablonen In word zijn verschillende sjablonen onder de INHOLLAND-button beschikbaar. Zo vind je hier basisopzetten voor memo s, brieven, projectplannen en dergelijke. Wanneer je gebruik maakt van deze sjablonen staat je schrijven automatisch in de juiste opmaak. Bovendien geeft het gebruik van een logo en de volledige adresgegevens een professionele uitstraling. Wanneer iedereen van deze sjablonen gebruik maakt zal herkenning optreden en zullen documenten gemakkelijker leesbaar zijn. 6.9 Huisstijl handboek De huisstijl van INHOLLAND is vastgelegd in het merkhandboek. Als je meer wilt weten over het gebruik van logo s, kleuren en fotografie, kijk dan eens op INHOLLAND Schrijfwijzer

Schrijfwijzer Avans Hogeschool

Schrijfwijzer Avans Hogeschool pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Tone of voice 3 2 Benamingen 3 3 Afspraken 5 4 Do s en don ts 8 5 Voorbeelden 9 6 Taaladvies 10 pagina 3 van 10 1 Tone of voice De taal van Avans is stellig en zelfverzekerd.

Nadere informatie

Schrijfwijzer Avans Hogeschool

Schrijfwijzer Avans Hogeschool pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 Gebruik van deze Schrijfwijzer 3 2 Tone of voice 3 3 Benamingen 3 4 Afspraken 5 5 Do s en don ts 9 6 Voorbeelden 10 7 Taaladvies 11 pagina 3 van 11 1 Gebruik van deze Schrijfwijzer

Nadere informatie

Inhoud. 1 Spelling 5. Noordhoff Uitgevers bv

Inhoud. 1 Spelling 5. Noordhoff Uitgevers bv Inhoud 1 Spelling 5 1 geschiedenis van de nederlandse spelling in vogelvlucht 11 2 spellingregels 13 Klinkers en medeklinkers 13 Spelling van werkwoorden 14 D De stam van een werkwoord 14 D Tegenwoordige

Nadere informatie

De onderwijs- en examenregeling

De onderwijs- en examenregeling De onderwijs- en examenregeling Algemeen In de onderwijs- en examenregeling (OER) wordt informatie gegeven over het onderwijs van een opleiding of een groep van opleidingen. Heeft de OER betrekking op

Nadere informatie

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM) - Accountancy - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Human Resource Management WELKOM BIJ AAFM Even voorstellen:

Nadere informatie

Kernwoord Uitleg Voorbeeld

Kernwoord Uitleg Voorbeeld Aanhalingstekens Accenttekens Achtervoegsel Afbreekteken Gebruik je voor een citaat of als iets niet letterlijk is bedoeld. Gebruik je om iets nadruk te geven of om dubbelzinnigheid te voorkomen. Een nietzelfstandig

Nadere informatie

Auteursinstructies Mens en Maatschappij

Auteursinstructies Mens en Maatschappij Aanlevering Manuscripten digitaal opsturen naar het redactiesecretariaat van Mens en Maatschappij, bereikbaar via menm@aup.nl. Enkel complete en definitieve artikelen worden geaccepteerd. Een volledig

Nadere informatie

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Haarlem

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Haarlem Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Haarlem De opleiding Media & Entertainment Management is een opleiding met een numerus fixus. Dit betekent dat er een maximum

Nadere informatie

Schrijfwijzer. Wij schrijven...

Schrijfwijzer. Wij schrijven... Schrijfwijzer Wij schrijven...... persoonlijk en servicegericht... in een heldere en eigentijdse stijl... overzichtelijk en gestructureerd... perfect tot in de details Wij schrijven persoonlijk en servicegericht

Nadere informatie

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008 Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008 De opleiding Media & Entertainment Management is een opleiding met een numerus fixus. Dit betekent dat er

Nadere informatie

1 WOORDSOORTEN 3 2 ZINSDELEN 8

1 WOORDSOORTEN 3 2 ZINSDELEN 8 Deel 1 Grammatica 1 1 WOORDSOORTEN 3 1.1 Tot welke woordsoort behoren de onderstreepte woorden in de volgende zinnen? 3 1.2 Multiple choice. Benoem de onderstreepte woorden 4 1.3 Benoem de onderstreepte

Nadere informatie

Schrijf- en stijlwijzer 2013

Schrijf- en stijlwijzer 2013 Schrijf- en stijlwijzer 2013 dd. 5 juli 2013 Introductie Deze schrijfwijzer geeft regels voor specifieke spellingkwesties, zoals de namen van opleidingen en interessegebieden (domeinen). Daarnaast bevat

Nadere informatie

Spelling. 1. Werkwoorden

Spelling. 1. Werkwoorden Stijl en spelling Hieronder volgt een overzicht van de belangrijkste stijl- en spellingregels die in de onderbouw bij Nederlands zijn behandeld. Bij schrijfopdrachten en bij het examen wordt in de bovenbouw

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 1 Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 Ten opzichte van 2009 is de instroom stabiel: -0,3 procent

Nadere informatie

SKO. Cursus Nederlandse Bedrijfscorrespondentie. Opleiding Schriftelijke Communicatie Nederlands

SKO. Cursus Nederlandse Bedrijfscorrespondentie. Opleiding Schriftelijke Communicatie Nederlands Avondopleidingen SKO Opleidingen Opleidingen Ondernemer Correspondentie Cursus Zakelijk Nederlands Cursus Nederlandse Bedrijfscorrespondentie Opleiding Schriftelijke Communicatie Nederlands Opleidingen

Nadere informatie

Volg de Master Leren en Innoveren

Volg de Master Leren en Innoveren Starten met onderwijsvernieuwing? Volg de Master Leren en Innoveren Utrecht 2011-2012, 3e leergang Vind jij nieuwe ontwikkelingen en veranderingen in het onderwijs belangrijk en wil jij daarin een voortrekkersrol

Nadere informatie

Huisstijlhandboek OPAC

Huisstijlhandboek OPAC 1 Huisstijlhandboek OPAC 1. CURSUSSEN IN WORD: Voorblad: Naam cursus (Cambria 40, blauw) Naam vakgroep (Verdana 10, zwart) Docentengegevens (Verdana 10, zwart) Gegevens OPAC (Verdana 8, zwart) logo (2,11

Nadere informatie

Lezen. Doelgroep Lezen. Omschrijving Lezen

Lezen. Doelgroep Lezen. Omschrijving Lezen Lezen Het programma is met name geschikt voor groepen waarin grote niveauverschillen bestaan en voor leerlingen die het gewone oefenen met teksten niet interessant meer vinden. Doelgroep Lezen Muiswerk

Nadere informatie

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands

Verslaglegging. P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Verslaglegging P. Broekhuizen F. Sijsling G. Zandvliet Docenten Nederlands Leeuwarden, 13 september 2011 Verslaglegging Door : P. Broekhuizen, F. Sijsling en G. Zandvliet Docenten Nederlands Klas : LBLV.2

Nadere informatie

DE TECHNISCHE VERZORGING VAN WERKSTUKKEN

DE TECHNISCHE VERZORGING VAN WERKSTUKKEN DE TECHNISCHE VERZORGING VAN WERKSTUKKEN De huidige tekstverwerkingsprogramma s maken het mogelijk teksten op een professionele manier op te maken. De vele mogelijkheden brengen echter ook het risico met

Nadere informatie

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA)

HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Bachelor of Business Administration (BBA) HBO Bedrijfskunde Academie Mercuur en AdviCo verzorgen in samenwerking met Hogeschool SDO de opleiding HBO Bachelor Bedrijfskunde. Het programma

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 15. Deel 1 Spelling 18

Inhoud. Inleiding 15. Deel 1 Spelling 18 Inhoud Deel 1 Spelling 18 Inleiding 15 1 Grondbeginselen van de Nederlandse spelling 21 1.1 Verschil tussen klank en letter 22 1.2 Hoofdregels 22 1.3 Interactie tussen de regels 24 1.4 Belang van de regel

Nadere informatie

BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR

BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR Nummer : 684 Paraaf: Onderwerp : Reglement Studiekeuzecheck Windesheim (Aanmelding, studiekeuzeactiviteiten en studiekeuzeadvies voor het studiejaar 2014-2015) Besluit : Het

Nadere informatie

Grammaticaboekje NL. Om een beeld te krijgen van de inhoud: De inhoudsopgave, een paar onderwerpen en de eerste bladzijde van de trefwoorden.

Grammaticaboekje NL. Om een beeld te krijgen van de inhoud: De inhoudsopgave, een paar onderwerpen en de eerste bladzijde van de trefwoorden. 9 789082 208306 van Om een beeld te krijgen van de inhoud: De inhoudsopgave, een paar onderwerpen en de eerste bladzijde van de trefwoorden. Opzoekboekje voor leerlingen in klas 1 tot en met 3 in de onderbouw

Nadere informatie

Schrijfwijzer ROCvA ROCvF 2015

Schrijfwijzer ROCvA ROCvF 2015 Schrijfwijzer ROCvA ROCvF 2015 In deze Schrijfwijzer vind je de richtlijnen voor de spelling en schrijfstijl voor alle teksten die geschreven worden door medewerkers van het ROC van Amsterdam en het ROC

Nadere informatie

Basis Werkwoordspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basisspelling en Basisgrammatica.

Basis Werkwoordspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basisspelling en Basisgrammatica. Basis Werkwoordspelling Basis Werkwoordspelling is onderdeel van de Bundel Basisprogramma's. Deze bundel bevat ook Basisspelling en Basisgrammatica. Basis Werkwoordspelling is een programma voor het leren

Nadere informatie

De bovenkamer. Het gebruik van De bovenkamer bij Taal actief. Josée Coenen. een kleurrijke grammatica van het Nederlands

De bovenkamer. Het gebruik van De bovenkamer bij Taal actief. Josée Coenen. een kleurrijke grammatica van het Nederlands Josée Coenen De bovenkamer een kleurrijke grammatica van het Nederlands Het gebruik van De bovenkamer bij Taal actief Bij de verschillende onderdelen van Taal actief kunt u onderdelen uit De bovenkamer

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo, vmbo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 vmbo de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 vmbo de betekenis

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2013-2014 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2013 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Schrijven voor internet

Schrijven voor internet Schrijven voor internet Wat gaat er mis en hoe kan het beter? Amersfoort, 4 februari 2016 Wie is Xenia? Xenia Wassenbergh, geboren in Amsterdam. Is drs. Europese Studies (UvA). Schrijft sinds 1992 voor

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

OUDERAVOND 5 HAVO. 14 september 2015

OUDERAVOND 5 HAVO. 14 september 2015 DECANAAT OUDERAVOND 5 HAVO 14 september 2015 Even voorstellen. De decaan W. Bardoul Je studententijd = méér dan studeren alleen! Je feest met je jaarclubje, sport fanatiek in de avonduren, vult vakken

Nadere informatie

Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl

Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl Richtlijnen schrijven voor werkenbijmmc.nl Myxt Web Solutions Ron Schöningh Helftheuvelweg 11 511 AV s-hertogenbosch Tel. 073 850 51 85 mail: ron@myxt.nl Inhoudsopgave 1. Schrijven voor het web 3 1.1 Lezen

Nadere informatie

Pre-masterprogramma. Negen masterspecialisaties

Pre-masterprogramma. Negen masterspecialisaties Pre-masterprogramma Maakt u plannen voor een masteropleiding Psychologie? Heeft u een afgeronde vierjarige hbo-opleiding of een driejarige bachelor wo-opleiding? Dan kan, voor sommigen van u, het eenjarige

Nadere informatie

1 Omslag/voorblad/titelblad. 2 Titelblad

1 Omslag/voorblad/titelblad. 2 Titelblad Rapporteren Om informatie te rapporteren bestaan er normen of regels. Enkele voorbeelden van rapporten: een eindwerk, een geïntegreerde proef Een rapport kan uit negen onderdelen bestaan: 1 Omslag/voorblad/titelblad

Nadere informatie

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften

Werkstuk of verslag. de vormvoorschriften Werkstuk of verslag de vormvoorschriften begeleider: (naam van de docent) het vak waarvoor je het verslag maakt naam en klas van de leerling schooljaar en datum van inleveren 2 Samenvatting Elk onderzoeksverslag

Nadere informatie

(ZAKELIJKE) TAALVERZORGING 2 NEDERLANDS

(ZAKELIJKE) TAALVERZORGING 2 NEDERLANDS (ZAKELIJKE) TAALVERZORGING 2 NEDERLANDS 0 AAN HET EINDE VAN DEZE UITLEG: - Kun je op een juiste manier in meervoud schrijven. - Hoofdletters op een juiste manier gebruiken. - Onbepaalde hoofdtelwoorden

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Economie en Management A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven Artikel 32 Inschrijving voor cursussen. 3A

Nadere informatie

EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT

EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT Monitoraat op maat Academisch Nederlands 1 EEN E MAIL STUREN NAAR EEN DOCENT De communicatie tussen een student en een docent verloopt vaak per e mail. Een groot voordeel van het medium is namelijk de

Nadere informatie

In duidelijk Nederlands

In duidelijk Nederlands In duidelijk Nederlands 19 vragen en 119 tips De gids In duidelijk Nederlands bevat een overzicht van adviezen voor helder en correct taalgebruik en efficiënte communicatie in het publieke domein. Voor

Nadere informatie

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo

CONCEPT. Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten. Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Tussendoelen Nederlands onderbouw vo havo/vwo Domein A 1: Lezen van zakelijke teksten Subdomein A 1.1: Woordenschat 1.1 h/v de betekenis van onbekende woorden afleiden uit de context; 1.2 h/v de betekenis

Nadere informatie

Zorg & Welzijn Opleiding MBO Verpleegkundige Leerjaar 4 periode 13

Zorg & Welzijn Opleiding MBO Verpleegkundige Leerjaar 4 periode 13 Zorg & Welzijn Opleiding MBO Verpleegkundige Leerjaar 4 periode 13 Titel integrale opdracht:?? Uitstroombranche: VVT Werkprocessen: invullen branchespecifieke en brancheoverstijgende werkprocessen (zie

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Schooljaar 2015 2016 Nederlands havo vwo 1 Lesperiode: 1 week 36 t/m week 38 Hoofdstuk: Spelling H 2 t/m 6 De stam van het werkwoord Splitsbare werkwoorden Persoonsvorm tegenwoordige tijd en de bijbehorende

Nadere informatie

BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR

BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR BESLUIT COLLEGE VAN BESTUUR Nummer : 763 Paraaf: Onderwerp : Reglement Studiekeuzecheck Windesheim (van toepassing voor de inschrijving voor het studiejaar 2016-2017) Besluit : Het College van Bestuur

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2014-2015. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2014-2015 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

1. Inleiding... 2. 1.1 Doel van dit document... 2 1.2 Nieuwe en gewijzigde velden... 2

1. Inleiding... 2. 1.1 Doel van dit document... 2 1.2 Nieuwe en gewijzigde velden... 2 Handleiding wijzigingen Studiekeuze Webformulier Naar aanleiding van Wet Kwaliteit in Verscheidenheid Inhoud 1. Inleiding... 2 1.1 Doel van dit document... 2 1.2 Nieuwe en gewijzigde velden... 2 2. De

Nadere informatie

DOORSTUDEREN NA HET HBO

DOORSTUDEREN NA HET HBO DOORSTUDEREN NA HET HBO Met welke financiële gevolgen moet je rekening houden? Informatie van het Avans Studentendecanaat Stand van zaken 2015-2016 Kenmerk: 14 september 2015 Studeren na het HBO: onderwerpen

Nadere informatie

Paramaribo, 30 juni 2012

Paramaribo, 30 juni 2012 Paramaribo, 30 juni 2012 1 Visie en missie FHR The vision of FHR (2000) is to be a center of excellence in post graduate education to midterm professionals in management, governance and legal practice

Nadere informatie

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat

Studeren na het HBO. stand van zaken 2013-2014. Informatie van het Avans Studentendecanaat Studeren na het HBO stand van zaken 2013-2014 Informatie van het Avans Studentendecanaat 1 Studeren na het HBO: onderwerpen 1. Wat moet je weten over het collegegeld als je kiest voor een nieuwe bachelor

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Goed geschreven. Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep. Verwijsmodel. Wilma van der Westen. Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009

Goed geschreven. Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep. Verwijsmodel. Wilma van der Westen. Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009 Goed geschreven Zakelijk schrijven binnen opleiding en beroep Verwijsmodel Herziene en uitgebreide versie, oktober 2009 Wilma van der Westen bussum 2009 Naslagwerken en verwijsmodel Wanneer je aan je eigen

Nadere informatie

Inhoud. 1 Spelling 10

Inhoud. 1 Spelling 10 Inhoud 1 Spelling 10 1 geschiedenis van de friese spelling (stavering) in het kort 10 2 spellingregels 12 Hulpmiddelen 12 Klinkers en medeklinkers 12 Lettergrepen 13 Stemhebbend en stemloos 13 Basisregels

Nadere informatie

Huisstijl Koning Willem 1 College Hieronder staan een aantal richtlijnen geformuleerd in het huisstijlhandboek van KW1C.

Huisstijl Koning Willem 1 College Hieronder staan een aantal richtlijnen geformuleerd in het huisstijlhandboek van KW1C. VOORLICHTINGSFOLDER, tweedelig Opdracht: Maak een Voorlichtingsfolder voor de opleiding Marketingmedewerker / Creatieve Marketing en Communicatie MHBO. Verwerk in de folder de huisstijl van het Koning

Nadere informatie

Erasmus Universiteit Rotterdam, Van scholier naar student BIJLAGE 1 VRAGENLIJST STUDIEKEUZEGESPREKKEN

Erasmus Universiteit Rotterdam, Van scholier naar student BIJLAGE 1 VRAGENLIJST STUDIEKEUZEGESPREKKEN Erasmus Universiteit Rotterdam, Van scholier naar student BIJLAGE 1 VRAGENLIJST STUDIEKEUZEGESPREKKEN VRAGENLIJST STUDIEKEUZEGESPREKKEN ERASMUS UNIVERSITEIT ROTTERDAM VWO-6 Over de vragenlijst Deze vragenlijst

Nadere informatie

Eisen Nederlands, vormgeving, APA. Pagina 1 van 10. Eisen Nederlands, vormgeving en bronvermelding AMA

Eisen Nederlands, vormgeving, APA. Pagina 1 van 10. Eisen Nederlands, vormgeving en bronvermelding AMA Pagina 1 van 10 Eisen Nederlands, vormgeving en bronvermelding AMA Versie: 8 juni 2015 Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Eisen Nederlands 3 Eisen vormgeving 4 Eisen bronvermelding 5 Procedure

Nadere informatie

Protocol PDG en educatieve minor

Protocol PDG en educatieve minor Protocol PDG en educatieve minor 28 april 2014 Inhoud Protocol voor beoordelingen door de NVAO van de kwaliteit van de afstudeerrichtingen algemeen vormend onderwijs en beroepsgericht onderwijs, het traject

Nadere informatie

Taalrichtlijnen voor auteurs

Taalrichtlijnen voor auteurs Taalrichtlijnen voor auteurs Spellingskwesties Om de redactie- en correctiefase niet nodeloos lang te laten duren, verdient het aanbeveling om u aan de voorkeursspelling te houden. U kunt daarvoor het

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

1 Spelling en uitspraak

1 Spelling en uitspraak Inhoud 1 Spelling en uitspraak 1 de spellingregels 11 Klinkers en medeklinkers 12 Accenttekens 11 Apostrof ( ) en koppelteken (-) 12 Hoofdletters 13 Los of aan elkaar? 13 Afbreken 14 2 uitspraak 14 Medeklinkers

Nadere informatie

Daarnaast gebruiken we geen 'we' of 'onze'. Een bezoeker zit al op de site van de Gemeente Tilburg. Schrijf dus alleen 'de gemeente'.

Daarnaast gebruiken we geen 'we' of 'onze'. Een bezoeker zit al op de site van de Gemeente Tilburg. Schrijf dus alleen 'de gemeente'. Stijlgids tilburg.nl Tilburg.nl is voor iedereen die geïnteresseerd is in de gemeente Tilburg. In deze stijlgids zetten we de afspraken over hoe we omgaan met taal op een rij. 1 Tone of voice 1.1 Actieve

Nadere informatie

Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014

Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014 Veel gestelde vragen lijst Deeltijd Human Resource Management 2013-2014 1. Op welke dag wordt lesgegeven? Er is één vaste lesdag per week. Tijdens het cursusjaar 2013-2014 zijn de lessen als volgt: De

Nadere informatie

TULE inhouden & activiteiten Nederlands. Kerndoel 8. Toelichting en verantwoording

TULE inhouden & activiteiten Nederlands. Kerndoel 8. Toelichting en verantwoording TULE - NEDERLANDS KERNDOEL 8 130 TULE inhouden & activiteiten Nederlands Kerndoel 8 De leerlingen leren informatie en meningen te ordenen bij het schrijven van een brief, een verslag, een formulier of

Nadere informatie

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag 3 Onze studenten 3.1 Oriëntatie op vervolgonderwijs 3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag Bezoekersaantallen per vestiging nov 06 2007 2008 2009 2010 De Haagse Hogeschool 2832 14926 15575 19529 17405 De Haagse

Nadere informatie

REGLEMENT STUDIEKEUZECHECK WINDESHEIM

REGLEMENT STUDIEKEUZECHECK WINDESHEIM REGLEMENT STUDIEKEUZECHECK WINDESHEIM Inhoud Preambule... 3 Hoofdstuk 1 Algemene bepalingen... 4 Hoofdstuk 2 Doelgroep... 5 Hoofdstuk 3 Rechten en plichten bij aanmelding... 5 Hoofdstuk 4 Studiekeuzecheck...

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit Educatie A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student is

Nadere informatie

Werkwoorden. Hebben en zijn. De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets.

Werkwoorden. Hebben en zijn. De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets. Werkwoorden Hebben en zijn De twee belangrijkste werkwoorden in het Nederlands zijn hebben en zijn. Ik ben Thomas. Ik heb een fiets. persoon onderwerp hebben zijn 1 enk. ik heb ben 2 enk. jij/u hebt bent

Nadere informatie

Onderwijs- en Examenregeling LS&T/SMS&TI (Bacheloropleiding) 2004-2005

Onderwijs- en Examenregeling LS&T/SMS&TI (Bacheloropleiding) 2004-2005 Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft 1 van de Bacheloropleidingen Life Science & Technology

Nadere informatie

Voorwoord. Nienke Meijer College van Bestuur Fontys Hogescholen

Voorwoord. Nienke Meijer College van Bestuur Fontys Hogescholen 3 Voorwoord Goed onderwijs is een belangrijke voorwaarde voor jonge mensen om uiteindelijk een betekenisvolle en passende plek in de maatschappij te krijgen. Voor studenten met een autismespectrumstoornis

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

Studiekosten en studievoorschot (leenstelsel)

Studiekosten en studievoorschot (leenstelsel) Studiekosten en studievoorschot (leenstelsel) Dit boekje bevat informatie van de kosten voor studiejaar 2016-2017. Je vindt ook informatie over de financiering van je studie d.m.v. het leenstelsel. 201603

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2014-2015 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) TECHNISCHE

Nadere informatie

2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12

2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12 Inhoudsopgave 1 Русский алфавит Het Russische alfabet 10 2 Правописание Spelling 11 Hoofdletters en kleine letters 11 Klinkers na de sisklanken ж, ч, ш, щ / г, к, х / ц 12 Interpunctie 12 3 Фонетика Fonetiek

Nadere informatie

De Schrijfregels. Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan Talencluster

De Schrijfregels. Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan Talencluster De Schrijfregels Christiaan Huygens College Rachmaninowlaan Talencluster 1 Inleiding In dit boekje De Schrijfregels worden regels gegeven voor de inhoudelijke indeling en de uiterlijke presentatie van

Nadere informatie

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen

Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen Taaljournaal Leerlijnenoverzicht - Lezen 1.1 Eigen kennis 1.1.1 Kinderen kunnen hun eigen kennis activeren, m.a.w. ze kunnen aangeven wat ze over een bepaald onderwerp al weten en welke ervaringen ze er

Nadere informatie

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool

Sectorwerkstuk. Kandinsky College. locatie Sint Jorisschool Sectorwerkstuk Kandinsky College locatie Sint Jorisschool schooljaar 2015-2016 1 Wat is het sectorwerkstuk? Het sectorwerkstuk is een werkstuk dat je maakt in klas vier over de door jou gekozen sector.

Nadere informatie

Erasmus MC. Bindend Studieadvies. Geneeskunde

Erasmus MC. Bindend Studieadvies. Geneeskunde Erasmus MC Bindend Studieadvies Geneeskunde Bindend Studieadvies Geneeskunde De studie Geneeskunde aan het Erasmus MC kent een bindend studieadvies (BSa) voor studenten die studeren in Bachelorjaar-1.

Nadere informatie

Voorlichtingsavond! 5 HAVO.! Vriendelijk verzoek: graag alle beschikbare stoelen gebruiken

Voorlichtingsavond! 5 HAVO.! Vriendelijk verzoek: graag alle beschikbare stoelen gebruiken Voorlichtingsavond 5 HAVO Vriendelijk verzoek: graag alle beschikbare stoelen gebruiken Programma - Even voorstellen - Algemeen havo 5 - loopbaanoriëntatie Algemeen - Schoolexamens - Programma van toetsing

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

Studiekosten en studievoorschot (leenstelsel)

Studiekosten en studievoorschot (leenstelsel) Studiekosten en studievoorschot (leenstelsel) Dit boekje bevat indicatieve informatie van de kosten voor studiejaar 2016-2017. Hierin tref je ook informatie aan over de financiering van je studie d.m.v.

Nadere informatie

Nederlands Film Festival. Huisstijlhandboek

Nederlands Film Festival. Huisstijlhandboek Nederlands Film Festival Huisstijlhandboek Inhoud 3 Inleiding 4 Logo 5 Kleur 6 Typografie 7 Toepassing 2 NFF Huisstijlhandboek Inleiding Deze handleiding is speciaal geschreven om u mee te nemen in de

Nadere informatie

71 S. instapkaarten taal verkennen 5KM. MALtABERG. QVRre. v;rw>r t. -t.

71 S. instapkaarten taal verkennen 5KM. MALtABERG. QVRre. v;rw>r t. -t. v;rw>r t 7 S SS QVRre F9 - -t. t- L 5KM i r MALtABERG instapkaarten taal verkennen S -4 taal verkennen komt er vaak een -e achter. Taa actief. instapkaarten taal verkennen. groep 8 Maimberg s-hertogenbosch

Nadere informatie

Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen

Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen 19 JUNI 2014 Flexibilisering van het onderwijs aan volwassenen kan alleen door het systeem volledig anders te gaan opzetten en is niet gebaat bij het veranderen van de bestaande situatie Flexibilisering

Nadere informatie

Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase

Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase Informatie over de Specialisatiefase / Masterfase Faculteit biologie, maart 2004 Inleiding Deze onderwijsnieuwsbrief is een update en uitbreiding van de onderwijsnieuwsbrief nr. 1. Er wordt een overzicht

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016

Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Het eindwerkstuk GGCA Schooljaar 2015-2016 Lucas Sint, Luc van Roemburg en Monique de Hoop September 2015 Inhoudsopgave Inleiding: Wat is het eindwerkstuk?...3 Jaarplanning.4 De beoordeling van het eindwerkstuk.6

Nadere informatie

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Economie en Bedrijfseconomie. Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Economie en Bedrijfseconomie Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde ( FEWEB) Opbouw van studie door prof. dr. Henri de Groot (programmadirecteur)

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie. Paragraaf 1 Algemene bepalingen. art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie. Paragraaf 1 Algemene bepalingen. art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling [60717] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs en

Nadere informatie

OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN

OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN OPDRACHT PERSBERICHT SCHRIJVEN Persbericht Een persbericht is een prachtige vorm van free publicity. Het gericht sturen van persberichten kan een flinke publicitaire waarde hebben. Daarbij kan dit soort

Nadere informatie

Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER)

Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Uitleg over de OER Alles wat iedere student moet weten over zijn of haar Onderwijs- en Examenregeling (OER) Fractie VUUR, Universiteitsraad www.verenigingvuur.nl info@verenigingvuur.nl - 2 - Voorwoord

Nadere informatie

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk

Naar transparanter hoger onderwijs. Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Naar transparanter hoger onderwijs Het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk Samenvatting van het Nederlandse Nationale Kwalificatieraamwerk hoger onderwijs Toegang vanuit [1] Eerste cyclus Tweede

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

Workshop BLIKSEM - Leesbegrippen in de BLIKSEM Oefenteksten en Toetsen

Workshop BLIKSEM - Leesbegrippen in de BLIKSEM Oefenteksten en Toetsen Leesbegrippen Groep 5 1. alinea (7)* 2. anekdote (2) 3. bedoeling van de schrijver (3) 4. boodschap overbrengen (1) 5. bronvermelding (2) 6. conclusie (1) 7. de bedoeling van de schrijver (2) 8. de clou

Nadere informatie

Stappenplan Hoe schrijf ik me in voor een opleiding aan de HAN?

Stappenplan Hoe schrijf ik me in voor een opleiding aan de HAN? Stappenplan Hoe schrijf ik me in voor een opleiding aan de HAN? Wil je je aanmelden voor een opleiding bij de HAN? Meld je dan aan via Studielink. Studielink is de online inschrijfapplicatie voor het Nederlandse

Nadere informatie

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw.

Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Grammatica op maat Het Muiswerkprogramma Grammatica op maat bestrijkt de grammatica die nodig is voor het leren van de Nederlandse spelling en zinsbouw. Doelgroepen Grammatica op maat Dit programma is

Nadere informatie

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46

π (spreek uit uiltje ): hulpwerkwoorden of modale hulpwerkwoorden 46 Inhoud Inleiding 6 1 Wie? (mensen) Wat? (dieren en dingen) 10 π Het zelfstandig naamwoord (man, vrouw, Jan) 12 π Het zelfstandig naamwoord, meervoud (lepels, bloemen) 13 π Het zelfstandig naamwoord, verkleinwoord

Nadere informatie

Regels en richtlijnen voor de visuele identiteit >>

Regels en richtlijnen voor de visuele identiteit >> Regels en richtlijnen voor de visuele identiteit >> Maart 2010 De visuele identiteit van eherkenning Dit handboek bevat regels en richtlijnen voor de visuele identiteit van eherkenning. Het is voor iedereen

Nadere informatie

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen

Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. 1. Tussendoelen lees- en schrijfmotivatie. 2. Tussendoelen technisch lezen Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid Bron: Aarnoutse, C. & Verhoeven, L. (red.), Zandt, R. van het, Biemond, H.(in voorbereiding). Tussendoelen Gevorderde Geletterdheid. Een leerlijn voor groep 4 tot

Nadere informatie