VR-43-XN. ISSN Volume, 17, number 3 June, Wiebe van der Hoek (member) Radboud Winkels (section editor)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VR-43-XN. ISSN 1566-8266 Volume, 17, number 3 June, 2000. Wiebe van der Hoek (member) Radboud Winkels (section editor)"

Transcriptie

1 ISSN Volume, 17, number 3 June, 2000 BOARD BNVKI: Joost Kok (chair) Rineke Verbrugge (member) Wiebe van der Hoek (member) Yao-Hua Tan (member) Eric Postma (member) Luc DeHaspe (member) Walter Daelemans (member) Gert-Jan Beijer (member) EDITORIAL BOARD: Eric Postma (Editor in Chief) Jaap van den Herik Bart de Boer Shan-Hwei Nienhuys-Cheng Cees Witteveen Antal van den Bosch (section editor) Edwin de Jong (editor Belgium) Richard Starmans (section editor) Radboud Winkels (section editor) BNVKI-SECRETARY: EDITORIAL ADDRESS BNVKI newsletter Rineke Verbrugge Joke Hellemons Rijksuniversiteit Groningen Universiteit Maastricht Cognitive Science and Engineering FdAW, Department of Computer Science Grote Kruisstraat 2/1 P.O.Box 616, 6200 MD Maastricht 9712 TS Groningen Telephone: / Fax: unimaas.nl/~bnvki Segmentation Unit Character Isolator Character Recognizer VR-43-XN Syntactical Analyzer

2 KEEP IT SIMPLE, STUPID EDITOR-IN-CHIEF Trivial ideas can have an enormous impact when applied in a new context. Consider the case of a Dutch teacher who had a trivial idea in the context of the Internet. He created a webpage called the Start Pagina (Starting Page) containing a list of hyperlinks to often-wanted sites, such as the telephone book, travel information agencies and so forth. Despite its simplicity, the Start Pagina is one of the most popular sites in the Netherlands. Both newcomers and experienced users of the web consult the Start Pagina for finding information amidst the chaos of the Internet. The interested reader may take a look at Statistics on the popularity of the site (and other sites) can be found at the NetStat page Recently, a large Dutch publishing organisation bought the Start Pagina for several tens of millions of guilders. The interesting aspect of the success of the Start Pagina is that it is based on an extremely simple idea. The power of simplicity is often emphasised in the context of (scientific) writing. KISS is a well-known acronym that refers to the phrase Keep It Simple, Stupid" and indicates that simple formulations are to be preferred over difficult ones. The KISS principle applies to science and technology as well. Whereas, in modelling and theorising Occham s Razor should be applied to keep the complexity of the model or theory as simple as possible, in the development of innovative ideas the KISS principle serves as an apt guideline. AI researchers think very hard about the problem of dealing with the information overload on the Internet. Their answers are sophisticated and potentially powerful. However, as of yet their impact on daily Internet usage is very small when compared to the impact of the Start Pagina or similar sites. Applying the KISS principle to Internet research facilitates a matching of technology to the needs of Internet users. Trivial ideas are not always as trivial to implement as the Start Pagina. Therefore, they may still pose technological challenges for applied AI research. The twelfth Belgium-Netherlands Conference on Artificial Intelligence (BNAIC 2000) will be held on November 1 and 2 (see the Call for Papers and Demonstrations on page 32 of this newsletter). As last year, there is a special submission class for applications and demonstrations. Simple and trivial ideas that are turned into successful AI applications can be submitted in this class. In case your idea is not in that stage yet, you may consider to write a paper about it and submit it to the regular-papers or compressed-contributions class. The deadline for submissions is May 31, For more information on the BNAIC 2000 or other AI events, your Start Pagina is Cover photograph: Longneck (Langnek) in the Efteling near Tilburg, the location of the BNAIC See the Call for Papers on page 32 of this newsletter. BNVKI newsletter 30

3 TABLE OF CONTENTS Keep it Simple, Stupid (Editor-in-Chief)...30 Table of Contents...31 BNVKI-Board News (Joost Kok)...32 Call for Papers BNAIC 2000 (Antal van den Bosch)...32 Reports BNAIC 99 (Gertjan Beijer)...33 A View on Ph.D.s (Jaap van den Herik)...35 Thesis Reports...35 Classification using Decisions Trees and Neural Nets (Wim Pijls)...35 Local Learning Techniques for Modelling, Prediction and Control (Yang Quan Chen)...37 SIKS (Richard Starmans)...39 Section Knowledge Systems in Law and Computer Science (Radboud Winkels)...39 Verslag Wetenschappelijk deel Jurix Bijeenkomst 9 februari 2000, UvA (Luuk Mathijssen)...39 Jurix and Public Counter 2000 (Ronald Leenes)...41 Knowledge Management (in een Juridische Context) (Martin Apistola)...43 The Evolution of Language Conference (Bart de Boer)...45 Section AI in Business...46 Towards an Online Distribution Structure (Kees Jonkheer)...46 Call for Participation...49 Playstation meets organism: emulation in a cultural context...49 Conferences, symposia, Workshops addresses, Board Members/ Editors BNVKI newsletter / How to become a member?/ Submissions...51 Advertisement...52 The BNVKI is sponsored by AHOLD and by BOLESIAN In 2000, the publication of the BNVKI newsletter is also supported by the Division of Computer Science Research in the Netherlands (previously called SION, now ACI) BNVKI newsletter 31

4 BNVKI BOARD NEWS Joost Kok Chairman BNVKI Last week I visited the ACM Symposium on Applied Computing in Como, Italy. Although the weather and the food were nice, the town Como is a bit boring at the end of the winter. The conference was held in a beautiful villa at lake Como. Last year, a G7-meeting was held in the same villa. The conference was interesting and contained a large track on evolutionary algorithms. In addition, there were discussions on Computing Curricula 2001, organised by The Joint Task Force on Computing Curricula of the IEEE Computer Society and the Association for Computing Machinery. The last curriculum was proposed in 1991 and every ten years a new curriculum is put together. Citing the Computing Curricula website: The Joint IEEE Computer Society/ACM Task Force on the Year 2001 Model Curricula for Computing (CC-2001) was formed to review the 1991 curricula and develop a revised and enhanced version for the Year 2001 that addresses developments in computing technologies in the past decade and will sustain through the next decade. The draft version of the Curriculum proposal contains a section on Intelligent Systems, including topics such as Fundamental issues in intelligent systems, Search and optimisation methods, Knowledge representation and reasoning, Learning, Agents, Computer vision, Natural language processing, Pattern recognition, Advanced machine learning, Robotics, Knowledge-based systems, Neural networks, and Genetic algorithms. The draft report can be found at indexe.html. It is still possible to give comments on the proposal. Contact addresses can be found on the web site. Finally, I would like to encourage our members to submit contributions reporting or demonstrating on their research progress to the BNAIC 2000, to be held at the Efteling in Tilburg. A beautiful location to listen to research, talk about research, and to dream of fairytales. CALL FOR PAPERS AND DEMONSTRATIONS Antal van den Bosch TWELFTH BELGIUM-NETHERLANDS CONFERENCE ON ARTIFICIAL INTELLIGENCE November 1-2, 2000 De Efteling, Kaatsheuvel The twelfth Belgium-Netherlands Conference on Artificial Intelligence (BNAIC 00) is organised by the Infolab and the Induction of Linguistic Knowledge (ILK) research group at Tilburg University. The School for Information and Knowledge Systems (SIKS) has given its auspices to the conference. BNAIC is the annual conference of the BNVKI/AIABN, the Belgian-Dutch Association for Artificial Intelligence, and will be held at the Efteling, Kaatsheuvel, on November the 1 st and 2 nd, The conference aims at presenting an overview of state-of-the artresearch in artificial intelligence in Belgium and The Netherlands, and to further the interaction between researchers in both countries. We have distinguished three classes of submission, each with its own refereeing procedure. The classes are A for regular paper submissions, B for compressed contributions, and C for demonstrations and applications. Class A. The essence of every conference is the presentation of new and original work. This class accommodates the submission of such work. Submitted papers should not exceed a length of 8 pages. Class B. Work that has been reviewed and subsequently published elsewhere can be submitted as a compressed contribution. Authors are invited to submit the officially published version (without BNVKI newsletter 32

5 restrictions on the number of pages) together with a one or two-page abstract (to appear in the BNAIC proceedings). Class C. Proposals for demonstrations will be evaluated based on submitted demonstration summaries (in English) stating the following: the purpose of the system to be demonstrated, its user groups, the organisation or project for which it is developed, the developers, and the technology used. In addition, the system requirements and the duration (not exceeding 30 minutes) should be mentioned. Especially researchers from industry are encouraged to submit their successful applications to this class. The maximum size of demonstration summaries is 2 pages. For all classes, possible topics of submissions include, but are not limited to: multi-agent systems, neural networks, knowledge-based systems, natural language processing, games, search, machine learning, robotics, knowledge representation, knowledge management, ontologies, logic programming, optimisation, intelligent agents, and evolutionary algorithms. CLIN 2000 Immediately after BNAIC 00, on November 3, 2000, the eleventh Computational Linguistics in the Netherlands meeting (CLIN) will be held in Tilburg. CLIN is organised by a team headed by Walter Daelemans (UIA Antwerpen, KUB). The overlap in research interests of the BNVKI and CLIN communities will be strengthened furthermore by an invited speaker (Yorick Wilks) and a special BNAIC session on computational linguistics / language technology. SUBMISSIONS Papers and demonstration summaries are to be submitted as postscript file and sent by to Alice Kloosterhuis ). A LaTeX style and a MS Word template will be made available through the BNAIC 00 Web site (see below). All submissions should be accompanied by a message stating the submission class (A, B, or C). Proper receipt of submissions will be acknowledged by . The deadline for submissions is May 31, Accepted papers will be published in the Proceedings. Authors keep the copyright of their submissions. INVITED SPEAKERS Yoav Shoham (Stanford University) Yorick Wilks (University of Sheffield) PROGRAMME COMMITTEE Antal van den Bosch (co-chair, KUB) Hans Weigand (co-chair, KUB) CONTACT INFORMATION Alice Kloosterhuis (KUB) Infolab, Tilburg University P.O. Box LE Tilburg The Netherlands Telephone: Fax: IMPORTANT DATES Deadline for submissions: May 31, 2000 Notification of acceptance: July 15, 2000 BNAIC 00 HOMEPAGE For all up-to-date information on BNAIC, please visit (and bookmark) REPORTS BNAIC 99 DEMONSTRATIONS Report by Gertjan Beijer Bolesian I hereby present my postponed summary of the session Demonstrations 1 presented during the BNAIC 1999 (!), which was held in Maastricht last year. All three contributions consisted of a short presentation on the backgrounds followed by a demonstration. IGUANA: A WEB CRAWLER AIMED AT CREATING A DOMAIN SPECIFIC WEB ENGINE R.. Ekkelenkamp TNO-TPD Mr. Van Breukelen presented this session s lecture and demo instead of the author is R. Ekkelenkamp. BNVKI newsletter 33

6 Iguana is a webcrawler aimed at crawling domain specific websites. In order to make this possible the program contains a number of text categorisation algorithms to perform its main task. Amongst them are vector-space index search and fuzzy noun phrase index-based search. Iguana, which was written in Java, has proven its value in a number of applications, amongst others for the Dutch Milleniumplatform and a community of a number of European cities. That is why its core engine contains features for automatic language understanding and disposes a user interface in four languages. The actual demo showed a number of Iguana s features like searching on phrases, finding (translated) German webpages, sorting on suitability and the search similar function. Text mining is a hot topic in academic and industrial environments. It is still hard to prove that a certain approach is the best regarding the characteristics of the data, such as distribution of items, distribution of categories, subject of text etc etc. It is still hard to even simply compare all different approaches! At the end of the demonstration questions were asked about the measures for calculating similarity and distance between documents. Unfortunately there was not much time left. NEURAL VISION 2.0 Michiel van Weezel CWI The winner of the Best Demonstration Award was Michiel van Weezel with his lecture about Neural Vision 2.0. This demonstration was chosen to be the best because it most clearly demonstrated how advances in science can almost be put into everyday practice. Neural Vision is a software package intended for exploratory data analysis using projection techniques to display multidimensional data on two-dimensional screens. The techniques used come from neural network theory and statistics. With Neural vision one can visually discover clusters of data or relationships between data-elements before deciding to use advanced (i.e., costly and time-consuming) analysis techniques to (hopefully) discover new information or knowledge. The sheets presented some backgrounds on the application such as the partners who worked on the project (RUL, CWI, RWS) and a short history (it all started in 1996 ). Techniques applied are Sanger s Neural-Network based Principal Components Analysis (PCA) projection technique yielding the maximal amount of variance in a small number of dimensions, Independent Components Analysis (ICA) as a second projection technique that goes further than Principal Components Analysis (it tries to find dimensions that are statistically independent) and finally a Frequency Sensitive Competitive Neural Network which divides input space in clusters minimising within-cluster variance. The application was written in Borland C++ Builder 3.0. The demo showed the application together with two data sets. One data set was used for the classification of Iris flowers. Training and testing was demonstrated for this 4 dimensional data set. The second data set represented various types of data regarding roads, amongst others its use and maintenance costs. This 11 dimensional data set was used for a number of visual explorations with colourings, polygonplots and additional statistics. AGENT BASED CUSTOMER SERVICE BNVKI newsletter 34

7 Jan Heemskerk KPN research The third and final session of the Demonstrations 1 sessions was chosen second best in the Best Demonstration Competition for it s clarity and was presented by Jan Heemskerk of KPN Research. His short and professional presentation contained some background of the company he worked for which provides work for 500 researchers! Jan is primarily focussed on agent-based technology. Within KPN he is responsible for the agent-based research program which consists of 12 projects. The demonstration describes one of these projects. The business environment in which the solutions should work is today s customer contact infrastructure. It depends on a technical system environment in which agent building blocks will finally get their place. The demonstration showed some nice features of the highly-distributed solution by showing applications that are investigated and developed for interpreting customer questions, personalising information supply and serving as a onestop shop for the customer. Agent characteristics like autonomy, selfknowledge and knowledge about its environment emerge and are applied A generic architecture, based on the FIPAarchitecture, is used in which messages from the user propagate through the system via an interface agent reaching different agents in the background. Natural language is translated to ACL and an ontology is used to disambiguate phrases. Each agent has its own problem solving task such as translating natural language to meaningful phrases, planning activities or determining the right answer to a posed question. The agents applications are developed in Java and Jess (Java expert system shell). A new development area entering KPN research is machine learning in combination with agent technology. A VIEW ON Ph.D.s Jaap van den Herik IKAT, Universiteit Maastricht Within the period , the year 2000 will not be the most productive year of all Ph.D. students. It seems that the millenium transition has encouraged many people to finish their Ph.D. research still in the previous century. So be it. A new generation starts slowly and I assume that we have to wait until 2002 before we are back on the old level of approximately 25 Ph.D. students a year. This time we are happy to announce four defences. They are all four from different areas, namely logic, software engineering, modelling, and knowledge retrieval. Niesink and Van der Pol are SIKSpromovendi. The Ph.D. theses of Kamps and Hulstijn are results of large projects which are carried out at the universities mentioned. The Editor congratulates three successful doctores and wishes the last one (Van der Pol) much strength with his defence. Moreover, we have two Ph.D. reviews. The first review is written by Wim Pijls and gives an account of the Ph.D. thesis by Rob Potharst (EUR) titled: Classification using Decision Trees and Neural Nets. The second review is written by Yang Quan Chen (and introduced by Edwin de Jong) and discusses Gianluca Bontempi s thesis Local Learning Techniques for Modelling, Prediction and Control. We look forward to other Ph.D. reviews for the next issue. New announcements on Ph.D. defences are also welcome. J. Kamps (March 10, 2000) A Logical Approach to Computational Theory Building. Universiteit van Amsterdam. Promotor: Prof.dr. W.E. Saris, copromotor: dr. J.M.F. Masuch. F. Niesink (March 28, 2000) Perspectives on Improving Software Maintenance. Vrije Universiteit Amsterdam. Promotor: Prof.dr. J.C. van Vliet. J. Hulstijn (April 7, 2000) Dialogue Models for Inquiry and Transaction. Universtiteit Twente. Promotor: Prof. dr.ir. A. Nijholt. BNVKI newsletter 35

8 R.W. van der Pol (September 14, 2000) Knowledge-based Query Formulation in Information Retrieval. Universiteit Maastricht. Promotores: Prof.dr. H.J. van den Herik, Prof.dr.ir. A. Hasman, and Prof.dr.ir. J.L.G. Dietz CLASSIFICATION USING DECISION TREES AND NEURAL NETS Proefschrift van R. Potharst Erasmus Universiteit Rotterdam Bespreking door W. Pijls In juni 1999 promoveerde Rob Potharst aan de Erasmus Universiteit Rotterdam op een proefschrift getiteld: "Classification using Decision Trees and Neural Nets". Promotor was Prof. A. de Bruin met als co-promotor en belangrijkste begeleider Dr. J.C. Bioch. Zoals de titel reeds aangeeft, is classificatie het centrale thema in dit proefschrift. Onder classificatie wordt verstaan: het onderbrengen van objecten, op basis van de attributen van dit object, in één van een aantal vooraf gedefinieerde klassen. Twee bekende classificatietechnieken, te weten beslisbomen en neurale netwerken, worden bestudeerd, waarbij de eerstgenoemde techniek duidelijk meer aandacht krijgt dan de tweede. De classificatiesystemen zijn zogenaamde lerende systemen, d.w.z. ze classificeren op basis van indelingen in het verleden. De systemen krijgen een zogenaamde trainingsset aangeboden, een set van objecten gedefinieerd in termen van een aantal attributen. AFBEELDING VAN BESLISBOMEN OP NEURALE NETWERKEN Beslisbomen spelen, zoals gezegd, een belangrijke rol in dit proefschrift. De hoofdstukken 2, 3 en 4 handelen over het construeren (ook wel aangeduid als het induceren ) van beslisbomen op basis van een gegeven dataset (de trainingsset). De beslisboom wordt gebruikt om de elementen van een andere set (de testset) te classificeren. Dit onderwerp behoort tot het gebied van "supervised learning". Ofschoon beslisbomen reeds veel aandacht gekregen hebben in de literatuur, weet de auteur in genoemde hoofdstukken enkele belangwekkende nieuwe resultaten te presenteren. De hoofdstukken 5 en 6 hebben een andere invalshoek. In hoofdstuk 5 worden Bayesiaanse neurale netwerken besproken. In hoofdstuk 6 wordt een verband gelegd tussen beslisbomen en neurale netwerken. MONOTONIE Na een inleidend eerste hoofdstuk, begint in het omvangrijke tweede hoofdstuk de bespreking van beslisbomen. Een belangrijk begrip in dit hoofdstuk is het begrip monotone dataset. Stel dat alle attributen (inclusief de klasse) ordinale waarden hebben. Een dataset heet monotoon, indien objecten met hogere attribuutwaarden ook tot een hogere (althans niet lagere) klasse behoren. Een classificatiesysteem heet monotoon, indien objecten met hogere attribuutwaarden ook hoger geclassificeerd worden. De meest bekende algoritmen voor het induceren van beslisbomen zijn ID3, C4.5 en CART. Deze hebben alle het bezwaar dat ze geen monotone beslisboom induceren, d.w.z. de beslisboom geïnduceerd door een monotone trainingsset garandeert geen monotone classificatie voor uitbreidingen van de trainingsset (bij voorbeeld een uitbreiding met de testset). In hoofdstuk 2 worden enkele nieuwe algoritmen gepresenteerd die wél monotone beslisbomen induceren. Dit alles wordt op een gedegen theoretische manier onderbouwd. Het nadeel van de nieuwe algoritmen is wel dat de beslisbomen groter zijn en dat het induceren van de bomen relatief duur is. Verder wordt in dit hoofdstuk ook nog een algoritme beschreven, dat nagaat of een gegeven beslisboom wel of niet monotoon BNVKI newsletter 36

9 classificeert. Alle algoritmen zijn uitvoerig experimenteel getest. QUASIMONOTONIE Ofschoon men monotone datasets niet zeldzaam kan noemen, is het construeren van een monotoon classificatiesysteem toch een zware eis. Daarom wordt het begrip quasimonotonie geïntroduceerd, een uitbreiding van het begrip quasipositiviteit, eerder ingevoerd door Makino voor classificatie in het geval van slechts twee klassen. In hoofdstuk 3 wordt een algoritme geformuleerd, dat een zogeheten quasimonotone beslisboom induceert. Ofschoon dergelijke bomen ook geen monotonie kunnen garanderen op uitbreidingen van de trainingsset, vertonen ze wel de zwakkere quasimonotonieeigenschap. Ook in dit hoofdstuk wordt alle theorie in formeel opzicht uiterst gedegen behandeld, inclusief correctheidsbewijzen. Tevens wordt het geheel met experimenten toegelicht. BIVARIATE BESLISBOMEN In hoofdstuk 4 worden bivariate beslisbomen besproken. De vorige hoofdstukken beschouwden slechts univariate bomen. Deze voeren per knoop een test op slechts één attribuut uit. Bivariate bomen kunnen in een knoop ook een test met twee variabelen uitvoeren. De bekendste in deze categorie zijn CART en OC1. Twee nieuwe algoritmen, BIT1 en BIT2 geheten, worden gepresenteerd. Evenals de twee oudere algoritmen testen de beide nieuwe slechts lineaire combinaties van attribuutwaarden. De rekentijd nodig voor het induceren van dergelijke beslisbomen is nauwelijks ongunstiger dan in het geval van univariate bomen. Overigens speelt in dit hoofdstuk het verschijnsel monotonie geen rol meer. BAYESIAANSE NEURALE NETWERKEN De laatste twee hoofdstukken richten zich op neurale netwerken als instrument voor classificatie. In hoofdstuk 5 wordt een zogeheten Bayesiaanse benadering voor het bouwen van classificerende netwerken besproken. Deze benadering zou gunstig zijn voor het voorkomen van overfitting. In het kader van zijn onderzoek heeft de auteur een volledig netwerk gebaseerd op de Bayesiaanse aanpak geïmplementeerd. Op zich een taak waarmee je heel wat overhoop haalt. Als apriori-verdelingen worden standaard-normale verdelingen gekozen. Voor de berekening van de aposteriori verdelingen moeten enkele numerieke integralen opgelost worden. Hiervoor wordt de recent geïntroduceerde Markov Chain Monte Carlo (MCMC) methode gebruikt. AFBEELDING VAN BESLISBOOM OP GEWICHTSPARAMETERS Het laatste hoofdstuk handelt indirect toch weer over beslisbomen. Volgens een door Park ontworpen methode kan men de beslisboom afbeelden op de gewichtsparameters van de onderste laag van een neuraal netwerk met één hidden layer. De auteur toont aan dat, in tegenstelling tot wat Park beweert, de classificatie van het neuraal netwerk niet geheel overeenkomt met die van de beslisboom. Wel zijn de beide classificaties bij benadering identiek. De kwaliteit van de benadering is instelbaar via parameters. De afbeelding van een beslissingsboom op een neuraal netwerk is mogelijk relevant voor het ontwerpen van een geschikte architectuur van het neurale netwerk. VIJFTIG-PLUSSER Het proefschrift is fraai uitgevoerd en maakt een zeer leesbare indruk. Zoals boven reeds opgemerkt wordt voor de theorie steeds een gedegen formele BNVKI newsletter 37

10 verantwoording gegeven. Het overwegend theoretische karakter van het proefschrift heeft de auteur er niet van weerhouden uitvoerige experimentele uitkomsten te vermelden. De promovendus is zelf verbaasd over zijn eigen productiviteit. Hij is ruim vijf jaar geleden als vijftigplusser de onderzoekswereld binnengestapt. Het voorwoord opent met de volgende zin: If a fortune-teller would have told me You will defend your PhD thesis before your 55 th birthday five years ago, I would have ridiculed her'. Dr. Potharst blijkt ongelijk gehad te hebben en geeft dit ruiterlijk toe. Op overtuigende wijze heeft hij aangetoond vijf jaar geleden een juiste stap gezet te hebben. LOCAL LEARNING TECHNIQUES FOR MODELLING, PREDICTION AND CONTROL Thesis by Gianluca Bontempi Iridia ULB INTRODUCTION Edwin de jong, VUB Gianluca Bontempi is researcher at the Philips Research Laboratories in Eindhoven, The Netherlands. From 1997 to March 2000, he was a Marie Curie fellow at the IRIDIA lab of the Universite Libre de Bruxelles, headed by Hugues Bersini and Marco Dorigo. On December , he defended his Ph.D. in Applied Sciences, for which he received la plus grande distinction (grootste onderscheiding). His paper with Mauro Birattari received the Best Paper Award at the previous BNAIC. Dr. Yangquan Chen, senior engineer at Seagate R&D in Singapore and expert on learning control, provided the following review of Gianluca s thesis. Thesis review by Yang Quan Chen Singapore Science Park Design Centre Seagate Technology International "Learning" is a quite general concept in engineering and in science. It is more like an "elephant" surrounded by a group of "blind men". One has to be brave enough to choose a Ph.D. thesis title containing the word "learning". I am however excited to read Gianluca Bontempi's Ph.D. thesis and would like to say that the framework of "local learning", or more specifically, "lazy learning", advocated in Gianluca's work is on the right track! Yes, we have to be "local" and we have to be "lazy" because in most of the cases we have no choice! Actually, nothing is wrong with the "blind men" just mentioned. They have no choice because of their visual sensor failure and they have to approach the "elephant identification problem" by local information only. This may be a passive example. Let us consider a non-passive one. Suppose you want to cross the road, you do not need the traffic information of this road 50 miles away. Your decision to across the road is based on the local information. In our real world, the loop of "sensing-decision-control" is largely "local". THE WHOLE LOOP In AI research, people are now facing the so-called complex system which is asked to perform a complex task in a complex environment - "CCC". Global thinking is restricted by our socio-technological limits such as man and computational powers etc. Most naturally, people may be asked the question "why global when a cheap local scheme is good enough?" Another issue in AI research is the incomplete or broken loop of "sensing-decision-control". We generally have two objectives for our activities: "realise the world" and (then) "change the world". It seems that most of the AI research objectives are just to "realise the world", i.e., only the "sensingdecision" part. Gianluca's work under the label of "Supervised Learning in AI", however, touched the whole loop of "sensing-decision-control". This distinguishes his work, which includes modelling, prediction and control using BNVKI newsletter 38

11 local learning techniques, from other AI research. CONTRIBUTION The major contribution of this thesis is first in this thesis itself. It is well organised with a systematic presentation of local learning techniques. The carefully selected appendices made this thesis self-contained and yet the main body of the thesis can lead the readers to the cutting edge of this research area. It has been actually a well prepared book, to my point of view, ready for publication as a research monograph. Technically, the main contributions of the thesis are three-fold: (1) supervised learning methods; (2) modelling and timeseries prediction; and (3) non-linear dynamic system control. The thesis presents a set of original local modelling techniques and their applications to a number of experimental problems in regression, time series prediction and adaptive control. It has been successfully shown that the local paradigm is not only a powerful idea to design learning algorithms, but also a fruitful way of reasoning in different domains of applications. In local learning methods, the key problem is the bandwidth selection. Gianluca proposed a datadriven technique for bandwidth selection which, for each query point, (i) generates a number of local model candidates with different numbers of neighbours, (ii) validates them via cross-validation and finally (iii) selects or combines the most promising ones. The set of models taken into consideration are local linear models centred in the query point and fitted with an increasing number of neighbours. A spatial sequence of neighbours that are incrementally considered as making part of the local model centred in the query point are fed into the proposed spatial recursive least-squares algorithm. Once the candidate models have been generated, the PRESS statistic, an efficient local cross-validation procedure, is used to assess the generalisation ability of each of them. This validation does not involve any significant computational overload, since the PRESS statistic uses partial results returned by the recursive least squares algorithm. Once the models have been generated and assessed, a model selection procedure is required to choose the best one. Both a competitive and a co-operative approach were explored in the thesis. The competitive approach is based on a winner-takes-all strategy while the cooperative strategy is based on the theory of the combination of estimators. Clearly, this kind of local learning algorithm is lazy due to the fact that it defers the whole learning procedure to the moment when a prediction is required. This is referred to as a Lazy Learning (LL) method. From a number of supervised learning benchmarks presented in this thesis, we can see that the Lazy Learning algorithm is able to compete with global and local state-of-the-art approaches. It is worth repeating here that the Lazy Learning method also took part in the Third International Erudit competition on supervised learning where it was awarded as a runner-up among 21 participants. LAZY LEARNING The thesis contributes to long-term timeseries prediction based on the iteration of a one-step-ahead predictor. Gianluca advanced a Lazy Learning approach with local validation and bandwidth selection which is performed on the basis of an iterated formulation of the PRESS crossvalidation criterion. This is an efficient way for assessing the generalisation performance of a multi-step predictor on a horizon longer than a single step, which is totally new according to existing local modelling literature. The effectiveness of the proposed LL prediction method has been demonstrated by the successful results in the prediction of the chaotic Mackey Glass time series, in the prediction of two time series from the Santa Fe competition, as well as in the International Competition on Time Series organised by the International Workshop on Advanced Black-box techniques for non-linear modelling in Leuven, Belgium. In the competition, two prediction results obtained by using the proposed Lazy Learning algorithm ranked second and fourth, respectively. NON LINEAIR CONTROL As for the contribution to non-linear control, Gianluca investigated three major BNVKI newsletter 39

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014

Process Mining and audit support within financial services. KPMG IT Advisory 18 June 2014 Process Mining and audit support within financial services KPMG IT Advisory 18 June 2014 Agenda INTRODUCTION APPROACH 3 CASE STUDIES LEASONS LEARNED 1 APPROACH Process Mining Approach Five step program

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

2010 Integrated reporting

2010 Integrated reporting 2010 Integrated reporting Source: Discussion Paper, IIRC, September 2011 1 20/80 2 Source: The International framework, IIRC, December 2013 3 Integrated reporting in eight questions Organizational

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM READ ONLINE AND DOWNLOAD EBOOK : HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN Click button to download this ebook READ ONLINE AND DOWNLOAD

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

From Padua to Groningen

From Padua to Groningen From Padua to Groningen The effects of the CercleS Seminar in Padua in 2009 on writing Nederlands in gang (0-A2) Berna de Boer Benvenuti a tutti! Contents I. State of affairs in September 2009 II. The

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

NMOZTMKUDLVDKECVLKBVESBKHWIDKPDF-WWUS Page File Size 9,952 KB 29 May, 2016

NMOZTMKUDLVDKECVLKBVESBKHWIDKPDF-WWUS Page File Size 9,952 KB 29 May, 2016 NAVIJVEN MINILAMPJES OM ZELF TE MAKEN KERSTFIGUREN UIT DE LAPPENMAND VOOR DE KINDERSSALOON EN COWBOYS VAN LOLLYSTOKJES KAMERBREED BOEKENREK VOOR EEN SMAL BUDGETGEBAKKEN KOEKFIGUURTJES HANGEN WE IN DE KERSTBOOM

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT

FOD VOLKSGEZONDHEID, VEILIGHEID VAN DE VOEDSELKETEN EN LEEFMILIEU 25/2/2016. Biocide CLOSED CIRCUIT 1 25/2/2016 Biocide CLOSED CIRCUIT 2 Regulatory background and scope Biocidal products regulation (EU) nr. 528/2012 (BPR), art. 19 (4): A biocidal product shall not be authorised for making available on

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Dutch Research Council: women in scientific careers

Dutch Research Council: women in scientific careers Dutch Research Council: women in scientific careers Dr. Wilma van Donselaar Paris 2005 What is NWO? NWO is the Dutch Research Council and consists of 8 councils: Humanities, Social Sciences, Medical Sciences,

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

BABOK meets BiSL. Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation. Kennissessie, 19 januari 2016

BABOK meets BiSL. Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation. Kennissessie, 19 januari 2016 BABOK meets BiSL Kennissessie, 19 januari 2016 Marcel Schaar, IIBA Dutch Chapter Mark Smalley, ASL BiSL Foundation Jan de Vries, ASL BiSL Foundation 1 Agenda 1. Presentatie white paper hoofdlijnen 2. Intro

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 7 februari 2011 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education MARK SCHEME for the May/June 2013 series 0503 FIRST LANGUAGE DUTCH 0503/01 Paper 1 (Reading), maximum raw mark

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH

0503 FIRST LANGUAGE DUTCH UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education MARK SCHEME for the May/June 2012 question paper for the guidance of teachers 0503 FIRST LANGUAGE

Nadere informatie

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant

Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant Innovative SUMP-Process in Northeast-Brabant #polis14 Northeast-Brabant: a region in the Province of Noord-Brabant Innovative Poly SUMP 20 Municipalities Province Rijkswaterstaat Several companies Schools

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 6 januari 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar

Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Titel, samenvatting en biografie Stephanie van Dijck De integrale aanpak maakt complexiteit hanteerbaar Samenvatting: Nieuwe projecten nemen toe in complexiteit: afhankelijkheden tussen software componenten,

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

Educational Design as Conversation

Educational Design as Conversation 1 Educational Design as Conversation Inter-professional dialogue about the teaching of academic communications skills EATAW 2011 - Jacqueline van Kruiningen, University of Groningen Grading papers collaboratively

Nadere informatie

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer

Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever. Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Melding Loonbelasting en premies Aanmelding werkgever Registration for loonbelasting en premies Registration as an employer Over dit formulier About this form Waarom dit formulier? Dit formulier is bestemd

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag

Programmaoverzicht Bachelor Open dag Programmaoverzicht Bachelor Open dag 11 2017 Ronde en tijd Openingsronde 09.00-09.30 uur Sessies en activiteiten Waarom Tilburg University? Informatiesessie met de rector magnificus en een student van

Nadere informatie

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept

ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept ETS 4.1 Beveiliging & ETS app concept 7 juni 2012 KNX Professionals bijeenkomst Nieuwegein Annemieke van Dorland KNX trainingscentrum ABB Ede (in collaboration with KNX Association) 12/06/12 Folie 1 ETS

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems

Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Ervaringen met begeleiding FTA cursus Deployment of Free Software Systems Frans Mofers Nederland cursusmateriaal & CAA's alle cursusmateriaal vrij downloadbaar als PDF betalen voor volgen cursus cursussite

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Bewijzen en Technieken 1 7 januari 211, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe.

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad.

Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. DATUM: 22-09-2009 (You will find the English version below) Beste allen, Welkom in het nieuwe academische jaar! We hopen dat iedereen een goede zomerperiode heeft gehad. NIEUWSBRIEF No. 1 Dit is de eerste

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

SURFnet User Survey 2006

SURFnet User Survey 2006 SURFnet User Survey 2006 Walter van Dijk Madrid, 21 September 2006 Agenda A few facts General picture resulting from the survey Consequences for the service portfolio Consequences for the yearly innovation

Nadere informatie

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality

The role of local municipalities and labor market regions in adult education: monitoring quality Deze dia-indeling is zo gemaakt dat zelf een afbeelding kan worden geplaatst. Klik met de rechtermuisknop in de achtergrond en kies Achtergrond opmaken. Klik op Opvulling met figuur of bitmappatroon en

Nadere informatie

The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum

The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum The MSc programme and the regular Erasmus MC MD curriculum In September 2008, Erasmus MC has implemented the Bachelor/Masters structure (BaMa) in its regular medical curriculum (codename ErasmusArts 2008

Nadere informatie

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl

ARTIST. Petten 24 September 2012. www.ecn.nl More info: schoots@ecn.nl ARTIST Assessment and Review Tool for Innovation Systems of Technologies Koen Schoots, Michiel Hekkenberg, Bert Daniëls, Ton van Dril Agentschap NL: Joost Koch, Dick Both Petten 24 September 2012 www.ecn.nl

Nadere informatie

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model)

Quick scan method to evaluate your applied (educational) game. Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation Model) WHAT IS LITTLE GEM? Quick scan method to evaluate your applied (educational) game (light validation) 1. Standardized questionnaires Validated scales from comprehensive GEM (Game based learning Evaluation

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations

Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Examenreglement Opleidingen/ Examination Regulations Wilde Wijze Vrouw, Klara Adalena August 2015 For English translation of our Examination rules, please scroll down. Please note that the Dutch version

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Wat is Interaction Design?

Wat is Interaction Design? Wat is Interaction Design? Wat is interaction design? Designing interactive products to support the way people communicate and interact in their everyday and working lives. Preece, Sharp and Rogers (2015)

Nadere informatie

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO

Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Handleiding/Manual Hoe met Windows 8 te verbinden met NDI Remote Office (NDIRO) How to connect With Windows 8 to NDI Remote Office (NDIRO Inhoudsopgave / Table of Contents 1 Verbinden met het gebruik van

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

In the classroom. Who is it? Worksheet

In the classroom. Who is it? Worksheet In the classroom 1 Lees wat de meester doet als hij s morgens op school komt. Lees ook wat een leerling doet. Wie van de twee doet het meest voordat de les begint? First, I go to my desk and take out my

Nadere informatie

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement

ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement ESOMAR PAPER: Four simple strategies: 25% more ROI for newspaper advertisement Learnings from 2011 case for: Erdee Media Group Cebuco, Amsterdam BY Martin Leeflang (Validators) Esomar Paper Augustus 2011

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS

SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS 24-25-26 Juli 2014 Dit jaar zal de zesde editie van Jumping Peel & Maas plaatsvinden. Inmiddels is ons concours uitgegroeid tot een volwaardig evenement van grote

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM

WWW.EMINENT-ONLINE.COM WWW.EMINENT-OINE.COM HNDLEIDING USERS MNUL EM1016 HNDLEIDING EM1016 USB NR SERIEEL CONVERTER INHOUDSOPGVE: PGIN 1.0 Introductie.... 2 1.1 Functies en kenmerken.... 2 1.2 Inhoud van de verpakking.... 2

Nadere informatie

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012

Leading in Learning -> studiesucces. Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Leading in Learning -> studiesucces Ellen Bastiaens Programmamanager Leading in Learning 13 juni 2012 Implementatie van matchingsinstrument Matching na de poort wordt aan de poort Vooropleiding Bachelor

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Working with Authorities

Working with Authorities Working with Authorities Finding the balance in the force field of MUSTs, SHOULDs, CANs, SHOULD-NEVERs, CANNOTs Jacques Schuurman SURFnet-CERT Amsterdam, 24 February 2006 Hoogwaardig internet voor hoger

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools)

VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) VIOS: Veiligheid In en Om School (Safety In and Around Schools) Kim Kranenborg TNO Human Factors P.O Box 23 3769 ZG Soesterberg +31 346 356267 kranenborg@tm.tno.nl Knowledge for business VIOS: Veiligheid

Nadere informatie

Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice

Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice Exploiting natural and induced genetic variation to study hematopoiesis Gerrits, Alice IMPORTANT NOTE: You are advised to consult the publisher's version (publisher's PDF) if you wish to cite from it.

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 2.1: My family Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: brother, sister, cousin, mother, father, aunt, uncle, grandmother,

Nadere informatie

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te.

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te. De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te Stoppen The Influence of the Innovation Characteristics on the Intention of

Nadere informatie

vrij gedeelte

vrij gedeelte Wanda Project: resultaten www.wanda.community: vrij gedeelte Algemene informatie Methode Doelgroep Getuigenissen als teaser Informatie over Wanda trainingen Vorming op maat Open training Wanda gecertificeerde

Nadere informatie

A2 Workshops Grammatica Toekomst

A2 Workshops Grammatica Toekomst Bestuderen Future Simple Normaal Hoe maak je de Future Simple? We beginnen met een rijtje voorbeelden. I will stay You will stay He will stay She will stay He will stay It will stay We will stay You will

Nadere informatie

Support Center GIS-Flanders

Support Center GIS-Flanders Support Center GIS-Flanders Our mission: Ensuring the optimal use of geographic information in Flanders Het Ondersteunend Centrum GIS-Vlaanderen is

Nadere informatie

Geert Mul (Nederlandse tekst onderaan de pagina)

Geert Mul (Nederlandse tekst onderaan de pagina) NATUREALLY Commissioned work for the hospital of Enschede (MST) 2016 Transparent print and coloured backlight. 450 x 800 cm, Geert Mul 2016 (Nederlandse tekst onderaan de pagina) The work of art called

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

Consumer billing Best practices

Consumer billing Best practices Consumer billing Best practices Jaap Jan Nienhuis 20 March 2013 tomorrow s transactions today Welcome 2 Titel subtitel. Auteur(s) datum voluit. Innopay BV. Alle rechten voorbehouden. Jaap Jan Nienhuis

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK)

How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) (for Dutch go to page 4) How to install and use dictionaries on the ICARUS Illumina HD (E652BK) The Illumina HD offers dictionary support for StarDict dictionaries.this is a (free) open source dictionary

Nadere informatie

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14)

Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of Houthandel Wijers vof (09.09.14) Quality requirements concerning the packaging of oak lumber of (09.09.14) Content: 1. Requirements on sticks 2. Requirements on placing sticks 3. Requirements on construction pallets 4. Stick length and

Nadere informatie

Y.S. Lubbers en W. Witvoet

Y.S. Lubbers en W. Witvoet WEBDESIGN Eigen Site Evaluatie door: Y.S. Lubbers en W. Witvoet 1 Summary Summary Prefix 1. Content en structuur gescheiden houden 2. Grammaticaal correcte en beschrijvende markup 3. Kopregels 4. Client-

Nadere informatie

Identity & Access Management & Cloud Computing

Identity & Access Management & Cloud Computing Identity & Access Management & Cloud Computing Emanuël van der Hulst Edwin Sturrus KPMG IT Advisory 11 juni 2015 Cloud Architect Alliance Introductie Emanuël van der Hulst RE CRISC KPMG IT Advisory Information

Nadere informatie

Published in: Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD2013), mei 2013, Brussel, Belgie

Published in: Onderwijs Research Dagen 2013 (ORD2013), mei 2013, Brussel, Belgie Samenwerkend leren van leerkrachten : leeropbrengsten gerelateerd aan activiteiten en foci van samenwerking Doppenberg, J.J.; den Brok, P.J.; Bakx, A.W.E.A. Published in: Onderwijs Research Dagen 2013

Nadere informatie

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget

MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget MCA Gemini Groep & Healthy Data Vault on budget Introduction BI Team Koen Schutten, BI Specialist Jos Kee, BI Specialist + 4 other team members + Barbara Peruskovic, Consulting DW Architect A story about

Nadere informatie

De impact van automatisering op het Nederlandse onderwijs

De impact van automatisering op het Nederlandse onderwijs De impact van automatisering op het Nederlandse onderwijs Een verkenning op basis van data-analyse Amsterdam, september 2016 Leiden we op tot werkloosheid? De impact van automatisering op het onderwijs

Nadere informatie