Gemeente Westervoort Ed van Karnenbeek (Milieu), wethouder Ciska Wobma, Jeanette ven Dijk (Milieu), Janiek Kroon-Stassen (VVD Westervoort)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gemeente Westervoort Ed van Karnenbeek (Milieu), wethouder Ciska Wobma, Jeanette ven Dijk (Milieu), Janiek Kroon-Stassen (VVD Westervoort)"

Transcriptie

1 Lijst van aanwezigen 26 maart 2012 Platform/Werkgroep Arnhem Geen Asfaltcentrale Bep Boerboom, Ben Penninks Wijkplatform Presikhaaf Oost meneer (Eef) en mevrouw (Conny) Bloemendaal Bewonersvereniging Stadseiland Lex Achterstraat Wijkplatform Malburgen, Immerloo en 't Duifje Leo van Lier Gelderse Natuur- en Milieufederatie (GNMF) Maarten Visschers Roei- en Zeilvereniging Jason Rob Gerritsen en Beatrijs v.d. Brink Motorboot/Zeil (sub)vereniging Jason Theo Janssen Gemeente Westervoort Ed van Karnenbeek (Milieu), wethouder Ciska Wobma, Jeanette ven Dijk (Milieu), Janiek Kroon-Stassen (VVD Westervoort) Stichting Wijkraad Mosterdhof, Struikendoorn De Weem Ad Bleumink, mevr. Thea Kok, Nico Donker Bewonersgroep Westervoort/Looveer Jur Hofland Stichting Milieuvrienden Duiven Hielko Plantenga Aangekondigd niet te komen Waterscouting Miguel Pro (nieuw onderkomen ligt verder weg van Kleefse Waard) SOKAS (moeten tijd verdelen, willen wel geïnformeerd blijven, nemen nog contact op) Wel uitgenodigd, niet gekomen Wijkplatform 't Arnhemse Broek Hans Oostendorp Milieugroep Westervoort Louis de Breet (afgemeld via Jur Hofland) Namens NUON: Thijs Brandenburg, assistent projectleider Bart Dehue, sourcing specialist Suzanne Middelkoop, projectcoördinator Kees Sinke, projectleider Rob Tüss, Plant Manager huidige installatie Pieter van Zijl, vergunningsspecialist Contactregisseur en voorzitter van de bijeenkomst Maarten Vergouwen Tel mail: 1

2 Verslag van de informatie avond Verloop van de avond De informatie avond op 26 maart 2012 is om 19:00 begonnen. Maarten Vergouwen heet allen welkom en er is een kort voorstelrondje met naam en eventueel organisatie of functie. Thijs Brandenburg geeft een korte rondleiding, waarbij de locatie op het Industriepark Kleefse Waard getoond wordt. Er is een korte uitleg van de componenten van een biomassacentrale: opslag, ketelhuis, rookgasreiniging en schoorsteen. Tijdens de rondleiding worden enkele vragen gesteld, welke hieronder, inclusief antwoord zijn opgenomen. Suzanne Middelkoop geeft een presentatie over het initiatief. Aan de orde komen de historie van de activiteiten op het industriegebied, de overwegingen voor Nuon, een overzicht van de voorgenomen activiteit, benodigde vergunningen en de tijdslijn. Maarten Vergouwen leidt een vragenronde. Hieronder zijn de vragen geordend per thema opgenomen, inclusief de antwoorden van Nuon. Maarten Vergouwen en Nuon danken alle aanwezigen voor hun betrokkenheid. Vragen over de informatie avond kunnen aan Maarten Vergouwen gesteld worden: of telefonisch: Hoeveel uren per jaar draait een BioWKK? Hoeveel stops maakt een BioWKK per jaar? Een BioWKK levert het gehele jaar (groene) stoom, warmte en elektriciteit. De centrale wordt 1 of 2 keer per jaar uit bedrijf genomen voor regulier onderhoud, dit zal samen ongeveer 4 weken per jaar zijn. Wordt de thermische energie (stadswarmte en stoom) van de BioWKK optimaal gebruikt, ook in de zomer? In hoeverre draait de BioWKK op vollast? Nuon heeft in de Startnotitie een maximum van 40 MW brandstof input voor de BioWKK. Bij deze input hoort 26 MW thermische energie en 8 MW elektrisch output. Nuon heeft als doelstelling voor de BioWKK dat de centrale aansluit bij de vraag naar stadswarmte en stoom. De investeringskosten voor de BioWKK zijn dusdanig dat de centrale optimaal benut zal moeten worden. De voorgenomen BioWKK zal dus zoveel mogelijk vollast ingezet worden. Nuon geeft aan de productie te willen verduurzamen, waarom lezen wij dan over een hulpwarmteketel op gas in de startnotitie? Deze hulpwarmteketel is nodig om pieken in de warmtevraag in de winter op te vangen. Wij schatten in dat deze hulpwarmteketel niet meer dan 6 weken per jaar in bedrijf zal zijn. Wanneer de BioWKK groot genoeg zou zijn om ook de capaciteit in de winter te leveren, zou de BioWKK een overcapaciteit hebben gedurende het grootste deel van het jaar. Zijn de emissies anders bij vollast of deellast van de BioWKK? Hoe zijn de emissies bij opstarten of stoppen van de BioWKK? Deze vraag zal beantwoordt worden in de Milieu Effect Rapportage. Is scheepvaart voorzien als modus voor het aanleveren van biomassa? Scheepvaart is niet voorzien voor aanlevering van biomassa. Scheepvaart is ten opzichte van vrachtwagens in deze situatie niet rendabel. 2

3 Welke categorieën van sloophout zijn voorzien: A, B, en/of C? De voorgenomen activiteit is op basis van schone biomassa, in het bijzonder hout of houtachtig materiaal (knip- en snoeihout). De milieu effecten worden tevens onderzocht voor de sloophout categorieën A en B. Hoe is de afvoer van reststoffen? Kan hiervan een overzicht opgesteld worden? De belangrijkste reststoffen zijn bodemas (uit de ketel) en vliegas (uit de rookgasreiniging). Daarnaast zijn er ook enkele kleinere reststromen. Nuon zal een volledig overzicht van de reststoffen opstellen ten behoeve van de Milieu Effect Rapportage. Is deze BioWKK een opstapje naar een grotere centrale? Is Arnhem een soort van proeflocatie om ervaring op te doen? Nuon ziet de BioWKK in Arnhem niet als een proefcentrale om ervaring op te doen. Het moederbedrijf van Nuon, Vattenfall, heeft in Zweden en Duitsland zo n 10-tal vergelijkbare BioWKK s in bedrijf. De ervaringen met deze centrales worden meegenomen in het ontwerp voor de BioWKK in Arnhem. Ook de ervaringen met de BioWKK in Lelystad (8 MW brandstof input, vergelijkbare technologie) worden meegenomen bij het ontwerp voor de BioWKK in Arnhem. Nuon kijkt ook naar de haalbaarheid van Biomassa centrales op andere locaties in Nederland met verschillen in technologie en omvang. Als ik nu geen zienswijze indien, wat zou de consequentie voor mijn mogelijkheden om in de toekomst bezwaar te maken? Dit heeft geen gevolgen voor evt. bezwaren tegen de nog te starten Wabo-procedure (aanvragen voor de zgn. Milieu- en/of Bouwvergunning) en andere vergunningen. Er is in dit stadium slechts sprake van de mogelijkheid om, d.m.v. zienswijzen, de provincie van input te voorzien voor wat in de MER onderzocht moet worden. Wordt er voor de BioWKK een nieuwe vergunning aangevraagd, een wijziging of een revisie? Er wordt voor de inrichting de Kleef bv, ten behoeve van het project BioWKK Arnhem (biomassacentrale + hulpketel), een wijziging aangevraagd van de vergunning voor de Wabo, aspect Milieu (de voormalige Wet Milieubeheer vergunning, Wm) alsmede een wijziging van de vergunning voor de Waterwet (de voormalige Wet Verontreiniging Oppervlaktewateren, Wvo). Daarnaast zal een nieuwe vergunning worden aangevraagd voor de Wabo, aspect Bouw en het ligt in de lijn der verwachting dat dit ook voor de Natuurbeschermingswet het geval zal zijn. Is de Provincie Gelderland bevoegd gezag voor alle vergunningen? Ja, omdat de huidige installatie een zogenaamde IPPC-inrichting is. De totale thermische input van aardgas en biomassa is meer dan 50 MW waardoor de Provincie Gelderland bevoegd gezag is voor de Wabo-vergunningen (Milieu, Bouw etc) en Natuurbeschermingswet. Dit betekent tevens dat de Provincie de overige vergunningverlening coördineert, ook waar andere overheden bevoegd gezag zijn (en blijven), zoals m.b.t. de Waterwet. Hoe zit het met het bestemmingsplan? De benodigde aanpassing van het bestemmingsplan is een van de zaken die in samenhang met bovenstaande gecoördineerd moet worden. Voor het bestemmingsplan is de gemeente het bevoegd gezag. Kan de milieu- en bouwvergunning voor de BioWKK aangevraagd worden als de nieuwe wijziging van het bestemmingsplan ten behoeve van de biomassacentrale nog niet definitief is? Ja, de aanvraag indienen is mogelijk, maar het verlenen van deze Wabo-vergunningen niet zolang het bestemmingsplan dat niet toestaat. 3

4 Wat betekent aanpassing van de bedrijvenlijst, als onderdeel van het bestemmingsplan? De bedrijvenlijst benoemt een uitgebreide lijst aan voorbeelden van bedrijvigheid die denkbaar zijn binnen dit gebied, allen in de zgn. categorie 3 en 4. Daaronder ook het opwekken van elektriciteit, zoals dat reeds gebeurd door Nuon. Om deze opwek van elektriciteit nu door middel van biomassa mogelijk te maken is binnen die categorie 3 of 4 een aanvulling met deze bedrijfsvorm nodig. Blijft de industrie op Industriepark Kleefse Waard actief, ook op langere termijn? Ja, uit gesprekken die Nuon gevoerd heeft met de belangrijkste stoomafnemende bedrijven is de ambitie gebleken om voor langere termijn op het Industriepark Kleefse Waard actief te zijn. Worden er ook bladeren en/of gras ingezet als biomassa? Het is te verwachten dat bladeren en/of gras als fractie meekomen bij knip- en snoeihout. Bladeren en/of gras worden echter niet als hoofdstroom ingezet, dit is voorlopig technisch niet haalbaar. Mocht dit in de toekomst toch interessant blijken, zal dit apart onderzocht moeten worden. Hoe wordt omgegaan met wachtende vrachtwagens (zowel ingaand, als uitgaand)? Deze vraag zal beantwoord worden in de Milieu Effect Rapportage. Nuon weet dat er bestaande afspraken zijn ten aanzien van wachtende vrachtwagens en zal dit meenemen bij de beantwoording van deze vraag. Is er een mogelijkheid dat Nuon moet concurreren met andere bedrijven om de biomassa, bijvoorbeeld de papierindustrie? Nuon voorziet geen nuttigere toepassing van de biomassa dan omzetting in energie. Voor de papierindustrie is zeer schoon hout de grondstof, de kern van de stam zonder bast. Voor Nuon zijn juist de andere onderdelen van de boom interessant: takken, bast. Hoe wordt er met het koelwater omgegaan? Waar wordt koelwater geloosd? Deze vraag zal beantwoord worden in de Milieu Effect Rapportage. Nuon heeft in de Startnotitie opgenomen dat zogenaamde doorstroomkoeling wordt voorzien. Dit betekent dat koelwater wordt ingenomen bij de Rijn en wordt geloosd in de IJssel. Daarnaast wordt voorzien dat het gebruik van koelwater zal afnemen ten opzichte van de huidige situatie. Is er voorverwerking van biomassa voorzien op het terrein van Nuon? Met de huidige kennis van zaken voorziet Nuon geen verkleining van biomassa op het terrein van Nuon. Wel voorziet Nuon ontijzering (met magneten) en afscheiding van te grote of te lange takken. Deze worden niet verder op het terrein verwerkt. Zijn voor een BioWKK subsidies nodig? Kan een BioWKK zonder subsidie draaien? Om een BioWKK in Arnhem te kunnen realiseren is de SDE+ (Stimulering Duurzame Energie) subsidie belangrijk. Deze regeling is door de Rijksoverheid ingesteld om het percentage duurzame energie in Nederland te kunnen laten groeien van ongeveer 5% (huidig) naar 14% (in 2020). Waarom wordt er nu een Startnotitie voorgelegd? Waarom wordt nu betrokkenheid van omwonenden / belanghebbenden gevraagd? Nuon hecht waarde aan het vroegtijdig en transparant informeren van de omgeving. Dit betekent ook dat Nuon nog niet op alle vragen antwoord kan geven, maar met de beschikbare informatie dit zo goed mogelijk tracht te doen. Door middel van onderstaande media heeft de Provincie de omgeving geïnformeerd: - De Staatscourant - De Arnhemse Koerier (Noord en Zuid) 4

5 - Westervoort Post Nuon heeft tevens de Gelderlander geïnformeerd over het initiatief en de Gelderlander de startnotitie toegestuurd. Nuon heeft de genodigden gevraagd om te reageren daar zij goed op de hoogte zijn van de ontwikkelingen in de omgeving en grote betrokkenheid hebben getoond met betrekking tot het bestemmingsplan. De Startnotitie geeft aan wat de mogelijke milieu effecten zijn van een BioWKK en op welke wijze deze milieu effecten onderzocht en gerapporteerd worden. De milieu effect rapportage is een belangrijke input voor de WABO-vergunningsaanvraag voor een BioWKK. Belanghebbenden hebben zes weken tijd om zienswijzen bij de Provincie aan te geven tot 19 april. De Provincie zal de zienswijzen meenemen bij haar richtlijnen voor Nuon ten aanzien van de milieu effect rapportage. Op dit moment zijn er nog 3 weken om een zienswijze aan te geven. Nuon wil belanghebbenden graag in de mogelijkheid geven om vragen te stellen aan de projectleiding. Daarnaast is het voor Nuon een gelegenheid om te inventariseren op welke wijze het overleg met belanghebbenden goed vorm gegeven kan worden. Zijn de afstanden voor aanlevering van biomassa reëel? Hoe beïnvloedt transport van biomassa de CO2 reductie in de gehele keten? Nuon streeft naar een maximale CO2 besparing door middel van de inzet van biomassa. In de regel is de uitstoot van CO2 ten behoeve van transport van lokale biomassa zeer klein ten opzichte van de besparingen in CO2 uitstoot die worden bereikt met het vervangen van fossiele brandstoffen door biomassa. Deze CO2 besparing zal in de MER verder geanalyseerd worden. In het algemeen streeft Nuon ernaar om de biomassa over zo kort mogelijke afstanden te transporteren. Dat heeft zowel economische als milieutechnische voordelen. Kloppen de aantallen: ton per jaar en 500 ton per dag voor de aanvoer? Betekent dit niet toch aanlevering op zaterdag of zondag? Op basis van 40 MW geldt de volgende berekening. De biomassa die Nuon overweegt heeft, afhankelijk van vochtpercentage, een energiedichtheid van 2 tot 3 MWh per ton. Op basis van 2.1 MWh per ton geldt de volgende berekening: 40 MW per uur energiebehoefte gedeeld door 2.1 MWh/ton = 19 ton/uur * 24 uur/dag = 456 ton/dag * 365 dagen/jaar = ton/jaar. In de praktijk zal de BioWKK niet 365 dagen in bedrijf zijn, maar minder. Per week is 456 ton * 7 dagen/week = 3192 ton nodig. Een vrachtwagen kan 20 ton vervoeren, dat betekent 160 vrachtwagens in de week gemiddeld. In de Startnotitie is 175 per week als maximum opgenomen. Verdeeld over 5 werkdagen, 13 werkuren per dag (7:00 20:00) betekent dit 3 vrachtwagens per uur. De opslag zal groot genoeg zijn voor tenminste een weekend en Kerst op maandag/dinsdag. Hierdoor is niet voorzien in biomassa aanvoer op zaterdag of zondag. De startnotitie gaat uit van maximale waarden die men wil onderzoeken. Uit welke onderdelen bestaat een BioWKK? Hoe hoog zou de installatie kunnen worden? De BioWKK bestaat uit 4 onderdelen. opslag, ketelhuis, rookgasreiniging en een schoorsteen. Voor de opslag worden twee mogelijkheden genoemd in de Startnotitie: open opslag en gesloten opslag. Daarnaast is een half-open opslag ook mogelijk (3 muren, met dak, aan één zijde open). Een half-open opslag of een gesloten opslag zal maximaal 15 meter hoog zijn. Voor het ketelhuis wordt een maximum van 30 meter voorzien. 5

6 Voor de rookgasreiniging wordt een hoogte van maximaal 25 meter voorzien. Silo s voor hulpmiddelen (kalk) en as zijn maximaal 30 meter hoog. Voor de schoorsteen zijn twee alternatieven aangegeven: 40 meter hoog of 60 meter hoog. Een hogere schoorsteen leidt tot meer verspreiding en dus een lagere concentratie van emissies (in het vergunningstraject met name relevant voor omliggende Natura 2000 gebieden). De huidige schoorstenen op het Industriepark zijn 35 meter hoog. Wordt het ketelhuis ingepakt in een gebouw? Ja, de ketel zal in een gebouw staan. Hoe voorkomen we dat aanwezigen medeplichtig worden aan het initiatief? De avond die door Nuon is georganiseerd heeft een informatief karakter, waarin belanghebbenden vragen kunnen stellen aan de projectleiding. Belanghebbenden kunnen deze informatie vrij gebruiken. Nuon hecht er zeer aan om in goed overleg te zijn met belanghebbenden. De belangrijkste vraag vanuit Nuon is op welke wijze het contact / overleg met belanghebbenden het beste vormgegeven kan worden. Wordt het voornemen van Nuon ook besproken in de Gemeenteraad van Arnhem? Nuon heeft via de Gemeente de Gemeenteraad geïnformeerd van het voornemen voor een BioWKK. Nuon heeft in deze brief aangegeven graag een toelichting te geven op het initiatief te geven. Er is geregeld contact met de Gemeente Arnhem. Geeft de Commissie MER een reactie op de Startnotitie? De Provincie Gelderland heeft de bevoegdheid om een advies aan de Commissie MER te vragen over hoe de milieu effect rapportage opgesteld moet worden. Voor zover het Nuon bekend is, is de Provincie niet voornemens dit advies te vragen. Bij de beoordeling van de milieu effect rapportage zal er wel een toetsing plaatsvinden door de Commissie MER. Kan er een overzicht van momenten worden opgesteld wanneer het zinvol is om te reageren? Wanneer komt nieuwe / meer informatie beschikbaar? Wanneer zijn bezwaar- en beroepsprocedures voorzien? Nuon zal dit overzicht zo spoedig mogelijk (in ieder geval in april) opstellen. Het is mogelijk dat de procedure nog niet goed te overzien is (met name wat verder in de toekomst). Nuon zal aangeven wat de onzekerheden zijn ten aanzien van de procedure. Wordt vergelijkbare biomassa gebruikt voor bijstook in de kolencentrale van Electrabel bij Nijmegen? Voor de kolencentrale van Electrabel worden, voor zover bekend bij Nuon, hoofdzakelijk houtpellets gebruikt, die bij uitstek geschikt zijn voor bijstook in een kolencentrale. Zie ook: Voor de biomassa centrale in Arnhem is deze biomassastroom weinig interessant om economische redenen. Nuon zal zich voor deze centrale dus op andere biomassa stromen richten: lokale houtige residuen zoals snoeihout en resthout uit lokale bossen. In hoeverre is broei van biomassa een risico? Broei is een temperatuurverhoging in de opgeslagen biomassa, welke indien onbeheerst - tot brand kan leiden. Dit speelt voornamelijk bij gesloten opslag, bij gebrek aan natuurlijke ventilatie. Nuon hanteert zeer strenge veiligheidseisen aan het bouwen en in het bedrijf hebben van haar installaties. Dit aspect zal daarom goed bekeken worden bij het opstellen van de milieu effect rapportage. 6

7 Welke route(s) zullen vrachtwagens volgen om de biomassa aan te leveren? Nuon verwacht dat de route via de Pleijweg of IJsseloordweg naar de Westervoortsedijk zal zijn. Nuon zal deze vraag in verder detail beantwoorden in de Milieu Effect Rapportage. Hoeveel as zal er vrijkomen? Waar wordt de as voor gebruikt, welke toepassingen zijn er voor de as? De gangbare hoeveelheid as is 2 10% van de aangeleverde biomassa, afhankelijk van het type biomassa (kernhout van de stam bevat minder as dan de schors) en hoe (bijvoorbeeld in het bos) met de biomassa omgegaan wordt (meer / minder zand). Nuon onderzoekt op dit moment wat de beste manier is voor afvoer en indien mogelijk toepassing van de as. Nuon zal deze vraag in verder detail beantwoorden in de Milieu Effect Rapportage. Wordt er kalkinjectie toegepast in de rookgasreiniging? Ja, de voorgenomen activiteit is inclusief inzet van bijvoorbeeld kalk voor het verwijderen van zure componenten in de rookgas. Kalk, of een ander additief, wordt voor het doekenfilter toegevoegd, zodat de kalk, samen met de vervuiling, in het doekenfilter wordt afgevangen. Waarom wordt SCR (selectieve catalytische reactie) niet overwogen, in plaats van een SNCR (selectieve non catalytische reactie)? Een SCR of een SNCR wordt toegepast om stikstof-oxiden (NOx) te reduceren. NOx werkt als kunstmest, wat voor Natura 2000 gebieden mogelijk een negatieve invloed heeft op flora en fauna. Nuon is ervan overtuigd dat SNCR en SCR beide als best beschikbare technieken gelden om de NOx zoveel mogelijk te reduceren. Beide systemen hebben hun voor- en nadelen, bijvoorbeeld ten aanzien van effectiviteit, robuustheid, en energie efficiëntie. Nuon is op dit moment in gesprek met de Provincie Gelderland ten aanzien van wat als best beschikbare technieken kan gelden. Wat is de impact van koelwaterlozing op de IJssel? Nuon zal deze vraag beantwoorden in de Milieu Effect Rapportage. In hoeverre worden best beschikbare technieken toegepast? Voor welke milieuaspecten, genoemd in de Startnotitie, is dit van belang? Het principe van best beschikbare technieken is denkbaar voor alle milieuaspecten. Voor veel zaken is daarover concrete informatie beschreven in de zgn. Bref s of Best Reference Documents. Maar ook los daarvan vraagt de Provincie aan ons om hen ervan te overtuigen dat wij best beschikbare techniek toepassen. Welk rekenmodel wordt voor geur gebruikt? Hoe wordt zeker gesteld dat de berekeningen zo goed mogelijk met de praktijk overeenkomen? Voor geur laten wij een extern bureau geurberekeningen opstellen. Wij hebben zelf inmiddels al geconstateeerd dat referentie-metingen, waar modellering op gebaseerd is, slechts beperkt beschikbaar zijn voor biomassa zoals wij dat willen toepassen. Daarom laten wij nieuwe referentiemetingen uitvoeren om zo dicht mogelijk de werkelijkheid te kunnen benaderen. Zijn er vergelijkbare BioWKK s in Nederland? Er zijn meerdere biomassacentrales in Nederland. Sommige zijn groter zoals in Cuijk, andere zijn kleiner zoals in Lelystad. De maat waarvoor Nuon de haalbaarheid onderzoekt ligt ergens tussen deze twee in. 7

8 Kan een informatieblad voor algemeen publiek opgesteld worden, waarin getallen over emissies vertaald worden in een concrete beleving? Kan daarbij bijvoorbeeld ook iets gezegd worden over invloed van wind (sterkte, richting), en seizoenen op de beleving van emissies? Zodra resultaten beschikbaar zijn kunnen wij dit verzorgen. Kan er een website ingericht worden voor algemene informatievoorziening over het initiatief? Is het mogelijk om een gemodereerd forum hierop te plaatsen? Nuon heeft het voornemen om een dergelijk platform te faciliteren. Wij komen terug op de termijn waarop wij een dergelijk initiatief kunnen realiseren in samenspraak met onze communicatieafdeling. Kan een overzicht opgesteld worden met de plus- en minpunten ten opzichte van de huidige situatie? Dit kunnen wij verzorgen naar aanleiding van de resultaten uit de Milieu Effect Rapportage. Is het mogelijk om een rondleiding op een vergelijkbare centrale te organiseren? Nuon heeft aangegeven dat het mogelijk is om een rondleiding te organiseren om zodoende betrokkenen te helpen een beeld te vormen van wat een biomassa centrale is. Nuon zal op afzienbare termijn (juni) een uitnodiging uitsturen. Vooralsnog wordt een rondleiding voorzien in juli, augustus of september. Maarten zal hiertoe contact met u opnemen. 8

Gespreksverslag bijeenkomst in het kader van een mogelijke BioWKK voor Industriepark De Kleefse Waard in Arnhem door Nuon.

Gespreksverslag bijeenkomst in het kader van een mogelijke BioWKK voor Industriepark De Kleefse Waard in Arnhem door Nuon. Gespreksverslag bijeenkomst in het kader van een mogelijke BioWKK voor Industriepark De Kleefse Waard in Arnhem door Nuon. Locatie: MFC Presikhaven, Laan van Presikhaaf 7, Arnhem Datum: 28 juni 2012, 19:30

Nadere informatie

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst.

Duurzame biomassa. Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Duurzame biomassa Een goede stap op weg naar een groene toekomst. Nuon Postbus 4190 9 DC Amsterdam, NL Spaklerweg 0 1096 BA Amsterdam, NL Tel: 0900-0808 www.nuon.nl Oktober 01 Het groene alternatief Biomassa

Nadere informatie

Corus in IJmuiden TRUST. Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst

Corus in IJmuiden TRUST. Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst Corus in IJmuiden TRUST Corus bouwt aan moderne energievoorziening voor de toekomst TRUST Tata Power - corus - Tata Steel Corus in IJmuiden is van plan de komende jaren een nieuwe warmtekrachtcentrale

Nadere informatie

Bio-energiecentrales Eindhoven

Bio-energiecentrales Eindhoven Bio-energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Programmamanager Energie Gemeente Eindhoven December 2014 Inhoudsopgave 1. Algemeen 2. Duurzame energie en activiteiten op lokaal niveau 3. Bio-energie centrales

Nadere informatie

Houtgestookte installaties in de Provincie Noord- Brabant: ervaringen met subsidiëring en vergunningverlening

Houtgestookte installaties in de Provincie Noord- Brabant: ervaringen met subsidiëring en vergunningverlening Houtgestookte installaties in de Provincie Noord- Brabant: ervaringen met subsidiëring en vergunningverlening Dirk van der Kroef Provincie Noord-Brabant Subsidieverlening Toepassing houtige biomassa als

Nadere informatie

Locatie. Geluid. Lucht. Geur. water Groen

Locatie. Geluid. Lucht. Geur. water Groen Vergelijking biomassacentrale Nuon - Eneco maart art 2013 Overzicht van de verschillen tussen de biomassacentrale van Eneco en Nuon voor zover blijkt uit hun respectievelijke vergunningaanvragen bij de

Nadere informatie

Houtige biomassaketen

Houtige biomassaketen Houtige biomassaketen 27 januari 2016, Gilze Rijen Schakelevent RVO: Is houtige biomassateelt voor kleinschalige warmte-opwekking interessant? Ton.van.Korven@zlto.nl Eigen duurzame energieketen Biomassaproductie/Biomassa

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is:

In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is: Bijlage 1: Veranderingen in de bedrijfsactiviteiten In deze bijlage wordt de aangevraagde verandering uitgebreid beschreven. De verandering in deze aanvraag is: Het plaatsen van een tweede turbine met

Nadere informatie

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014

Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen bijeenkomst Windmolens 6 maart 2014 Vragen naar aanleiding van introductie wethouder Wagemakers Hoe is de provincie tot de keuze van de twee locaties gekomen? In de provincie Zuid Holland wordt

Nadere informatie

S A U S R R A O E. Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen

S A U S R R A O E. Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen S R L G S A H R R U T Y O U A E E D R A F O R A S Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen Eolus Naar lagere lokale emissies in de stadsregio Arnhem Nijmegen Het programma Eolus beantwoordt

Nadere informatie

houtgestookte installaties

houtgestookte installaties Kansen en randvoorwaarden voor houtgestookte installaties Douwe van den Berg BTG biomass technology group bv Arnhem, 27 januari 2011 vandenberg@btgworld.com Inhoud Soorten houtige biomassa voor energie

Nadere informatie

Vergunningen voor biogas en groen gas installaties

Vergunningen voor biogas en groen gas installaties Vergunningen voor biogas en groen gas installaties Ervaringen van BioGast Sustainable Energy Marcel Verhaart 12 februari 2014, NEN Wie is BioGast? Groen gas producent sinds 2005 Actief in Nederland, Frankrijk,

Nadere informatie

Bio energiecentrales Eindhoven

Bio energiecentrales Eindhoven Bio energiecentrales Eindhoven Frans Kastelijn Projectmanager Gemeente Eindhoven Maart 2009 Inhoudsopgave 1. Duurzame energie op lokaal niveau 2 Activiteiten op lokaal niveau 3. Bio energiecentrales in

Nadere informatie

Intentieverklaring biomassa uit bos, natuur, landschap en de houtketen

Intentieverklaring biomassa uit bos, natuur, landschap en de houtketen Intentieverklaring biomassa uit bos, natuur, landschap en de houtketen Ondergetekenden: 1. De minister van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, mevrouw G. Verburg, handelend als bestuursorgaan, hierna

Nadere informatie

Champignon kwekerij t Voske. Klimaatneutraal door Duurzame energie

Champignon kwekerij t Voske. Klimaatneutraal door Duurzame energie Champignon kwekerij t Voske Klimaatneutraal door Duurzame energie Jan Gielen Manager / Specialist Klimaat & Energie DLV Plant MUSHROOMS E-mail: j.gielen@dlvplant.nl 1 Onderwerpen Schone en Zuinige Paddenstoelensektor:

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder

Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder Voor kwaliteitsvolle WarmteKrachtKoppeling in Vlaanderen Bio-WKK en WKK in de glastuinbouw: meer met minder 16/12/2010 Cogen Vlaanderen Daan Curvers COGEN Vlaanderen Houtige biomassa in de landbouw 16

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek

Beleidsnotitie. Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Beleidsnotitie Kleine Windturbines in de Gemeente Oude IJsselstreek Aanleiding De afgelopen periode is de interesse voor kleine windturbines in Nederland toegenomen. Verwacht wordt dat de komende jaren

Nadere informatie

Energievoorziening vanuit organische reststoffen

Energievoorziening vanuit organische reststoffen Energievoorziening vanuit organische reststoffen 28 September 2012 Jacques Poldervaart www.synvalor.com/info@synvalor.com Synvalor History First work on Gasification Development torrefaction with Torbed

Nadere informatie

Landgoederen en Energie. Bijeenkomst Landgoederen NMU juni 2011

Landgoederen en Energie. Bijeenkomst Landgoederen NMU juni 2011 Landgoederen en Energie Bijeenkomst Landgoederen NMU juni 2011 Nic en Michiel Franssens Nic 25 jaar in milieutechniek Michiel bedrijfskundige Rookgasmeting Afgasreiniging Stookcursus Advisering Agenda

Nadere informatie

EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE

EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE EEN NIEUWE AMBITIE IN ENERGIE Een nieuwe ambitie in energie Verschuiving focus Noordwest-Europese markt naar regio Zuid-Holland Van elektriciteitsproductie naar energie Regionale binding MPP3 in nauwe

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2015-2016 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2016 Revisie:

Nadere informatie

MEMO GAD BNG 28.50.30.701 ISO 14001. Gewestelijke Afvalstoffen Dienst. Portefeuillehouders Milieu. Werkgroep biomassa en 'rijden op groen gas'

MEMO GAD BNG 28.50.30.701 ISO 14001. Gewestelijke Afvalstoffen Dienst. Portefeuillehouders Milieu. Werkgroep biomassa en 'rijden op groen gas' Gewestelijke Afvalstoffen Dienst Gooi en Vechtstreek Postadres: Postbus 514 1200 AM Hilversum Bezoekadres: Hooftlaan 32 1401 EE Bussum Telefoon: (035) 699 18 88 Fax: (035) 694 17 45 Internet: www.gad.nl

Nadere informatie

Brief aan De Nijmeegse Fractie inzake ontwikkeling in elektriciteitscentrale

Brief aan De Nijmeegse Fractie inzake ontwikkeling in elektriciteitscentrale Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Brief aan De Nijmeegse Fractie inzake ontwikkeling in elektriciteitscentrale Programma / Programmanummer Klimaat & Energie / 1022 Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting

Nadere informatie

Info avond buren - 01.12.2011

Info avond buren - 01.12.2011 Info avond buren - 01.12.2011 Het biomassaconversieproject E.ON Langerlo BUREN INFO AVOND Donderdag 01.12.2011 2 Agenda 1. Burgemeester Wim Dries (20:00) 2. Inleiding E.ON 3. Historiek Langerlo centrale

Nadere informatie

Presentatie voor Agrivaknet Kleinschalig mest vergisten met Microferm

Presentatie voor Agrivaknet Kleinschalig mest vergisten met Microferm Presentatie voor Agrivaknet Kleinschalig mest vergisten met Microferm Door Bart Brouwer Sheet 1 of 26 Kleinschalige mestvergisting met Microferm Staatssecretaris Joop Atsma en gedeputeerde Theo Rietkerk

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding

Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Aanleiding 1 Vraag- en antwoordlijst Windenergie op Goeree-Overflakkee Versie: 25 april 2013 Opgesteld door: Windgroep Goeree-Overflakkee, gemeente Goeree-Overflakkee en provincie Zuid-Holland Aanleiding Waarom zijn

Nadere informatie

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen.

De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. De warmtemarkt van morgen: rol van gas, elektriciteit en warmtedistributie bij verwarming van woningen. Inhoud De warmtemarkt Warmtevraag woningen Warmtemarkt voor woningen Gasdistributie en CV ketel Elektriciteitsdistributie

Nadere informatie

Samenwerking overheid en bedrijfsleven

Samenwerking overheid en bedrijfsleven Bio-energie cluster Oost Nederland Samenwerking overheid en bedrijfsleven ontwikkeling en realisatie van bioenergieprojecten Inhoud 1. inleiding 2. bioenergie in Oost Nederland 3. rol van gemeente 4. samenwerking

Nadere informatie

Introductie HoSt B.V.

Introductie HoSt B.V. HR Hout WKK (Vink Sion) voor glastuinbouw en stadverwarming door HoSt Imtech Vonk vof door H. Klein Teeselink info@host.nl Introductie HoSt B.V. Inhoud: Waarom biomassa WKK, belang van warmte? Wie zijn

Nadere informatie

Ontwerp Gezonde Systemen

Ontwerp Gezonde Systemen Ontwerp Gezonde Systemen Het huidige zonne-inkomen gebruiken De cycli van de natuur worden aangedreven door de energie van de zon. Bomen en planten vervaardigen voedsel op zonlicht. De wind kan worden

Nadere informatie

INFORMATIEVERGADERING MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG. Biomassa Conversie Project E.ON Centrale Langerlo

INFORMATIEVERGADERING MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG. Biomassa Conversie Project E.ON Centrale Langerlo INFORMATIEVERGADERING MILIEUVERGUNNINGSAANVRAAG Biomassa Conversie Project E.ON Centrale Langerlo Genk, 6 september 2012 AGENDA 1) Welkom en introducties 2) Korte animatie 3) Context 4) Langerlo Biomassa

Nadere informatie

Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond

Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond Warmte Nieuwegein Raads Informatie Avond Frank Kersloot & Alex Kaat 21 april 2016 Inhoud presentatie 1. Stadswarmte in Nieuwegein 2. Het equivalent opwek rendement (EOR) 3. Tarieven voor klanten 4. Afsluitkosten

Nadere informatie

Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven

Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven Aanleiding Op 2 september heeft het college het volgende verzocht: Maak een voorstel betreffende de wijze waarop omwonenden worden geïnformeerd of betrokken

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

4.A.1 Ketenanalyse Groenafval

4.A.1 Ketenanalyse Groenafval 4.A.1 Ketenanalyse Groenafval Prop Beplantingswerken v.o.f. Autorisatie Nummer/versie Datum Opsteller Goedgekeurd directie 01 22-01-2015 Naam: F. van Doorn Naam: A. Prop Datum: 22 januari 2015 Datum: 22

Nadere informatie

Minder stookkosten bij houtstoken

Minder stookkosten bij houtstoken Minder stookkosten bij houtstoken door :Gerard A.M. Prinsen en Alexander V. van Hunnik 26 juni 2013 Turnkey oplossingen voor biomassa verbrandingssystemen sinds 1910 DE BELANGRIJKSTE AKTIVITEITEN Biomassa

Nadere informatie

BIOCHP. Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties

BIOCHP. Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties BIOCHP Enkele verschillende voorbeelden Kansen, mogelijkheden, calculaties 1. Biovergasser + WKK (productgasmotor) 2. De pelletbrander + stirlingmotor 3. De Pelletvergasser +WKK 4. De HT-water + ORC CHP

Nadere informatie

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015

DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 DE OPMAAK VAN EEN SEAP VOOR DE GEMEENTE KLUISBERGEN KLIMAATTEAM 1 12.10.2015 Agenda Welkom door de Schepen Lode Dekimpe Inleiding SEAP door Kim Rienckens (provincie Oost-Vlaanderen) Nulmeting en uitdagingen

Nadere informatie

Warmteopwekking in de Muziekwijk. Duurzame warmte door houtsnippers 10 december 2014 M. Gehrels

Warmteopwekking in de Muziekwijk. Duurzame warmte door houtsnippers 10 december 2014 M. Gehrels Warmteopwekking in de Muziekwijk Duurzame warmte door houtsnippers 10 december 2014 M. Gehrels Artikelen 2 Muziekwijk Wijk met 333 woningen Gefaseerde bouw Duurzaam verwarmen Opdrachtgever: SWZ Opdracht

Nadere informatie

Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren

Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren Ontwerpbesluit inzake de Wet verontreiniging oppervlaktewateren Nummer : 2009.09833V Venlo, Bijlage(n) : Het Dagelijks Bestuur heeft op 12 augustus 2009 een aanvraag om vergunning op grond van de Wet verontreiniging

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien Uitgebreid onderzoek

Nadere informatie

Grootschalige energie-opslag

Grootschalige energie-opslag Er komt steeds meer duurzame energie uit wind Dit stelt extra eisen aan flexibiliteit van het systeem Grootschalige opslag is één van de opties om in die flexibiliteit te voorzien TenneT participeert in

Nadere informatie

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting

MKBA Windenergie Lage Weide Samenvatting MKBA Windenergie Lage Weide Delft, april 2013 Opgesteld door: G.E.A. (Geert) Warringa M.J. (Martijn) Blom M.J. (Marnix) Koopman Inleiding Het Utrechtse College en de Gemeenteraad zetten in op de ambitie

Nadere informatie

Aanvragen van vergunningen Aandachtspunten & tips

Aanvragen van vergunningen Aandachtspunten & tips Aanvragen van vergunningen Aandachtspunten & tips MPZ 14 november 2006 Renate Hofmann Inhoud Melding of veranderings- / revisievergunning Coördinatie met WvO, bouwvergunning Vooroverleg Inventarisatie

Nadere informatie

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep

Communicatieplan. Energie- & CO 2 beleid. Van Gelder Groep Van Gelder Groep B.V. Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Van Gelder Groep 1 2015, Van Gelder Groep B.V. Alle rechten voorbehouden. Geen enkel deel van dit document mag worden gereproduceerd in welke

Nadere informatie

BIOMASSA ENERGIECENTRALE GROENE WEIDE STARTNOTITIE NUON POWER GENERATION B.V. 10 april 2012 076374793:B.2 - Definitief B02024.000104.

BIOMASSA ENERGIECENTRALE GROENE WEIDE STARTNOTITIE NUON POWER GENERATION B.V. 10 april 2012 076374793:B.2 - Definitief B02024.000104. BIOMASSA ENERGIECENTRALE GROENE WEIDE STARTNOTITIE NUON POWER GENERATION B.V. 10 april 2012 076374793:B.2 - Definitief B02024.000104.0100 Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Milieueffectrapportage

Nadere informatie

Raadsvoorstel gemeente Coevorden

Raadsvoorstel gemeente Coevorden Raadsvoorstel gemeente Coevorden Datum raadsvergadering 3 maart 2015 Versie Agendapunt Naam rapporteur Rv.nr. Openbaar Portefeuillehouder Onderwerp Definitief L. Sakkers Ja Dhr. J. Brink Voorgenomen concept

Nadere informatie

CO 2 emissie inventarisatie januari-juli 2012 (3-A-1)

CO 2 emissie inventarisatie januari-juli 2012 (3-A-1) Gebr. van der Lee CO 2 emissie inventarisatie januari-juli 2012 (3-A-1) CO²- Bewust Directie: E. van der Lee Communicatiemanager: T. Hoebee KAM-Coördinator: A. Werkmeester Lelystad, september 11 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V.

rapportage CO₂-footprint initiatieven 2013 Gebroeders van der Poel B.V. Gebroeders van der Poel B.V. 1 Inhoud: 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 1.2 Betrokkenen 3 1.3 Doelstelling 3 2 Inventarisatie sector- en keteninitiatieven 4 3 Rapportage management overleg 5 3.1. Algemeen

Nadere informatie

P. DE BOORDER & ZOON B.V.

P. DE BOORDER & ZOON B.V. Footprint 2013 Wapeningscentrale P. DE BOORDER & ZOON B.V. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 31 maart 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. K. De Boorder 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling

2016-04-15 H2ECOb/Blm HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling HOE KAN DE ENERGIETRANSITIE WORDEN GEREALISEERD? Probleemstelling Op de internationale milieuconferentie in december 2015 in Parijs is door de deelnemende landen afgesproken, dat de uitstoot van broeikasgassen

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Mouwrik Waardenburg b.v. Steenweg 63 4181 AK WAARDENBURG tel. 0031 418 654 620 fax 0031 418 654 629 www.mouwrik.nl Opgesteld d.d.: Januari 2015 Revisie:

Nadere informatie

Les Biomassa. Werkblad

Les Biomassa. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Biomassa Werkblad Les Biomassa Werkblad Niet windenergie, niet zonne-energie maar biomassa is de belangrijkste bron van hernieuwbare energie in Nederland. Meer dan 50%

Nadere informatie

Afval Energie Bedrijf. Eric Velthuizen Sales Manager 8 april 2004

Afval Energie Bedrijf. Eric Velthuizen Sales Manager 8 april 2004 Afval Energie Bedrijf Eric Velthuizen Sales Manager 8 april 2004 30 maart 2004 Afval Energie Bedrijf 2 Afval Energie Bedrijf: Tak van dienst gemeente Amsterdam Pro-actieve dienstverlener 30 maart 2004

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT PUBMCREüC RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad: 1121476 Datum: 6 mei 2014 Behandeld door: M.C. Deinum Afdeling / Team: RO/ROB Onderwerp: Project Solar Campus Purmerend, instemmen met

Nadere informatie

Presenta(e. Ing. A.J. (Arjan) Blokland. Energie uit Hout. DEGIN B.V. - De Wiske 1-8806 KR Achlum - Tel. 0517-641668 - Fax.

Presenta(e. Ing. A.J. (Arjan) Blokland. Energie uit Hout. DEGIN B.V. - De Wiske 1-8806 KR Achlum - Tel. 0517-641668 - Fax. Presenta(e Ing. A.J. (Arjan) Blokland Energie uit Hout DEGIN B.V. - De Wiske 1-8806 KR Achlum - Tel. 0517-641668 - Fax. 084-2288924 Energie in de pers Biomassa CO 2 neutraal Ieder gewas absorbeert CO 2

Nadere informatie

Energie actieplan. Van Esch Cultuur- en Civieltechniek

Energie actieplan. Van Esch Cultuur- en Civieltechniek Energie actieplan Van Esch Cultuur- en Civieltechniek utorisatie Nummer /versie Datum Opsteller Goedgekeurd directie 01 11-09-2014 Naam: B. Heesters, F. van Doorn Datum: 11 september 2014 Plaats: Berkel

Nadere informatie

V.o.f. transportbedrijf G.L. De Haan

V.o.f. transportbedrijf G.L. De Haan Datum: april 2015 versie 3 Pagina 1 van 6 3.B.2_2 Energie meetplan 2013-2017 V.o.f. transportbedrijf G.L. De Haan te Nijkerk Datum: april 2015 versie 3 Pagina 2 van 6 Inhoud 1 Inleiding energie meetplan

Nadere informatie

JM Vrij beheer b.v. Reductie onderzoek, doelstellingen en het energiemeetplan 2014-2020. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel

JM Vrij beheer b.v. Reductie onderzoek, doelstellingen en het energiemeetplan 2014-2020. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel JM Vrij beheer b.v. AH Vrij Groen, Grond en Infra Vrij Materieel onderzoek, en het energiemeetplan 2014-2020 Conform niveau 3 op de CO 2 -Prestatieladder 3.0 Documenten 1.B1.1, 3.B1.1 en 3.B2.2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

EnergieConversiePark Breda. Jan Venselaar, Nathalie Márquez Luzardo (Avans hogeschool) en Patrick Reumerman (BTG)

EnergieConversiePark Breda. Jan Venselaar, Nathalie Márquez Luzardo (Avans hogeschool) en Patrick Reumerman (BTG) EnergieConversiePark Breda Jan Venselaar, Nathalie Márquez Luzardo (Avans hogeschool) en Patrick Reumerman (BTG) Inhoud Inleiding Technisch ontwerp Bedrijfseconomische doorrekening Duurzaamheidsanalyse

Nadere informatie

provincie HOLLAND ZUID

provincie HOLLAND ZUID Zaaknummer:00106579 / COS provincie HOLLAND ZUID BESCHIKKING omgevingsvergunning regulier (milieuneutraal) 1. BESLUIT OMGEVINGSVERGUNNING 1.1 Onderwerp Wij hebben op 17 augustus 2012 een aanvraag voor

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Datum: 12 oktober 2009 Van: 20.00 uur Tot: 21.00 uur Vergaderruimte: Raadszaal

Datum: 12 oktober 2009 Van: 20.00 uur Tot: 21.00 uur Vergaderruimte: Raadszaal Titel/onderwerp: Vaststellen van het bestemmingsplan "Kleefse Waard - Koningspley Noord" Datum: 12 oktober 2009 Van: 20.00 uur Tot: 21.00 uur Vergaderruimte: Raadszaal Voorzitter: Verbeek Raadscie: Volkshuisvesting,

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2015 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2014 Revisie:

Nadere informatie

ONDERWERP: Vaststellen bestemmingsplan "Motorcrossterrein Arnhem"

ONDERWERP: Vaststellen bestemmingsplan Motorcrossterrein Arnhem Aan de gemeenteraad Documentnummer 2015.0.101.295 Zaaknummer 2015-07-00870 ONDERWERP: Vaststellen bestemmingsplan "Motorcrossterrein Arnhem" Voorstel 1. Gewijzigd vast te stellen het bestemmingsplan "Motorcrossterrein

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1

Energie meetplan 2012-2015. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Energie meetplan 2012-2015 Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging A3 Hoogland Vastgoedonderhoud 5 Scope 1

Nadere informatie

Waarom windenergie (op land)?

Waarom windenergie (op land)? Waarom windenergie (op land)? Steeds meer schone energie Dit kabinet kiest voor een betrouwbare en steeds schonere energieopwekking voor de samenleving. Evenwichtige energiemix Om dit doel verantwoord

Nadere informatie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie

Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010. Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Vergisting anno 2010 Rendabele vergister onder SDE 2010 Hans van den Boom 22 april 2010 Sectormanager Duurzame Energie Financieren Duurzame energie binnen Rabobank Groep Maatwerk Sustainability naast Food

Nadere informatie

Groep 8 - Les 3 Restproducten

Groep 8 - Les 3 Restproducten Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 3 Restproducten Lesduur: 20 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat restproducten zijn en welke restproducten horen bij verschillende manieren van energie

Nadere informatie

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw

Compact Plus biogasinstallatie, Lierop, 600 kw Hoe maak je biogas? Inhoud presentatie Wie en wat is Biogas Plus? Hoe werkt een biogasinstallatie? Voor wie is een biogasinstallatie interessant? Is een biogasinstallatie duurzaam? Zijn subsidies nodig?

Nadere informatie

Economie van de ombouw van boilers en WKK s. Inhoud. Waarom ombouw bestaande WKK s naar bio-energie? Ir. A. Hoogendoorn Senior Consultant

Economie van de ombouw van boilers en WKK s. Inhoud. Waarom ombouw bestaande WKK s naar bio-energie? Ir. A. Hoogendoorn Senior Consultant Economie van de ombouw van boilers en WKK s Ir. A. Hoogendoorn Senior Consultant 17 maart 2004 Inhoud Waarom ombouw bestaande WKK s naar bio-energie? Brandstofkosten & inzetstrategie Bio-energie in Zweden

Nadere informatie

Advies voor richtlijnen voor het milieueffectrapport Oprichting elektriciteitscentrale in het Sloegebied (Zeeland) 10 september 2002 1272-37

Advies voor richtlijnen voor het milieueffectrapport Oprichting elektriciteitscentrale in het Sloegebied (Zeeland) 10 september 2002 1272-37 Advies voor richtlijnen voor het milieueffectrapport Oprichting elektriciteitscentrale in het Sloegebied (Zeeland) 10 september 2002 1272-37 ISBN 90-421-1043-0 Utrecht, Commissie voor de milieueffectrapportage.

Nadere informatie

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras

Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras 15 Mei 2012 Communicatieplan Energie- & CO 2 beleid Heras Inhoud: 1. Inleiding 1.1 Ambitie 1.2 Aansluiting op de marktontwikkelingen 1.3 Doelstellingen en

Nadere informatie

De omgevingsvergunning in de praktijk

De omgevingsvergunning in de praktijk De omgevingsvergunning in de praktijk VAB Verdiepingsbijeenkomst ROM 3 november 2011 Rob Aagten - Specialist ROM - LTO Noord Advies Inhoud Wabo algemeen Aanvraag en Procedure Concreet voorbeeld - Omgevingsvergunning

Nadere informatie

Meetvoorwaarden MEP / CO 2 index

Meetvoorwaarden MEP / CO 2 index eetvoorwaarden EP / CO 2 index Opbouw en stand van zaken artin Risseeuw / Hans Davidse 5 Juni 2003 Nauwkeurig meten? 5% fout in E meting WKK Installatie Input: 100 GJ brandstof Output: 36.8 35 GJ elektriciteit

Nadere informatie

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit

DE RYCK Klima. 1 kw primaire energie 2,25 kw warmte. ŋ verlies op motor 10% netto vermogen op WP 34% geeft warmte afvoer verwarmingscircuit DE RYCK Klima LUWAGAM : pomp lucht-water aangedreven met gasmotor PAUL DE RYCK Werking op laag niveau (buitenlucht min. 0 C) omzetten naar warmte op hoog niveau (buiswater max. 50 C) Serreverwarming buis

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Zaaknummer: 1395048 Agendanummer: Datum raadsvergadering: 11-05-2015 De Gemeenteraad Verzenddatum: Voorbereidingskrediet Jeugdspeelpark

Zaaknummer: 1395048 Agendanummer: Datum raadsvergadering: 11-05-2015 De Gemeenteraad Verzenddatum: Voorbereidingskrediet Jeugdspeelpark Zaaknummer: 1395048 Agendanummer: Datum raadsvergadering: 11-05-2015 Aan: De Gemeenteraad Verzenddatum: Betreft: Voorbereidingskrediet Jeugdspeelpark Inleiding In het kader van het coalitieprogramma van

Nadere informatie

CO 2 emissie inventarisatie januari- December 2013 (3-A-1)

CO 2 emissie inventarisatie januari- December 2013 (3-A-1) Gebr. van der Lee CO 2 emissie inventarisatie januari- December 2013 (3-A-1) CO²- Bewust Lelystad, april 2014 Inhoudsopgave 1. CO2-emissie inventaris... 3 1.1 Grondslag CO2-emissie inventaris... 3 1.2.

Nadere informatie

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies

Emissiekentallen elektriciteit. Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Emissiekentallen elektriciteit Kentallen voor grijze en niet-geoormerkte stroom inclusief upstream-emissies Notitie: Delft, januari 2015 Opgesteld door: M.B.J. (Matthijs) Otten M.R. (Maarten) Afman 2 Januari

Nadere informatie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie

De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie door Adriaan Wondergem 6 october 2010 De Energietransitie van de Elektriciteitsproductie van 2008 tot 2050. De kernvragen zijn: Hoe ziet een (bijna) CO2-loze

Nadere informatie

Energie meetplan 2019-2024. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Energie meetplan 2019-2024. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Energie meetplan 2019-2024 Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen 4 3 Planning meetmomenten 5 3.1. Vestiging Aartsdijkweg 45 5 Scope 1 emissies 5 Scope

Nadere informatie

Samenvatting en conclusie haalbaarheid van activiteiten in Wijk bij Duurstede met de conversie van houtige biomassa naar energie

Samenvatting en conclusie haalbaarheid van activiteiten in Wijk bij Duurstede met de conversie van houtige biomassa naar energie Samenvatting en conclusie haalbaarheid van activiteiten in Wijk bij Duurstede met de conversie van houtige biomassa naar energie Nic Franssens en Michiel Franssens Ecolink Solutions CV www.ecolinksolutions.com

Nadere informatie

De rol van AVR in de circulaire economie Seminar Energie uit Afval 8 oktober 2014

De rol van AVR in de circulaire economie Seminar Energie uit Afval 8 oktober 2014 De rol van AVR in de circulaire economie Seminar Energie uit Afval 8 oktober 2014 0 De rol van AVR in de circulaire economie 1) Introductie AVR 2) Circulaire economie 3) Afval levert stoom, synergie met

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

De waarde van stadswarmte. Hoe komt de prijs tot stand?

De waarde van stadswarmte. Hoe komt de prijs tot stand? De waarde van stadswarmte Hoe komt de prijs tot stand? De waarde van stadswarmte 3 Hoe komt de prijs tot stand? De energierekening is voor vrijwel iedereen een belangrijk onderdeel van de maandelijkse

Nadere informatie

Mestverwerking MACE in Landhorst. Henk Jans, arts MG, MMK 3 juli 2014

Mestverwerking MACE in Landhorst. Henk Jans, arts MG, MMK 3 juli 2014 Mestverwerking MACE in Landhorst Henk Jans, arts MG, MMK Introductie Rol van de GGD: toelichting op risico s mestverwerkingsbedrijf MACE nav vragen van werkgroep MACE en andere betrokkenen, besproken tijdens

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

TB141-E Introductie in Energie & Industriesystemen

TB141-E Introductie in Energie & Industriesystemen TB141-E Introductie in Energie & Industriesystemen Oefententamen 1 Aanwijzingen: Lees de vragen vooraf door en deel de beschikbare tijd in voor beantwoording van de vragen. Dit tentamen beslaat 20 meerkeuzevragen

Nadere informatie

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013

DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Heereweg 1a 2161 AB Lisse 0252-417788 DEELNAME AAN INITIATIEVEN VERSIE: 01 21/05/2013 Conform niveau 3 op de CO 2-prestatieladder 2.0 Status Versie/ Datum Opgesteld Geautoriseerd Akkoord (werkvoorbereider)

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Technologie en haalbaarheid houtketels en WKK

Technologie en haalbaarheid houtketels en WKK Technologie en haalbaarheid houtketels en WKK Matchmaking bijeenkomst Hout zoekt tuinder Datum: 1 december 2011 Door: Sander Peeters, Energy Matters 1 Overzicht stappenplan houtcontract & ketel 1. Keuze

Nadere informatie

VOORBLAD VOOR RAADSBUNDEL, bundelnummer: 16 11ini01587

VOORBLAD VOOR RAADSBUNDEL, bundelnummer: 16 11ini01587 VOORBLAD VOOR RAADSBUNDEL, bundelnummer: 16 11ini01587 1. Onderwerp: aanschaf houtkachel ter verwarming van de gemeentewerf te Ulft 2. Voor welke raadscyclus: 3. Agendering: 4. Behandelwijze: 5. Indien

Nadere informatie