HBO-WO Doorstroom minor Informatiebrochure December

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HBO-WO Doorstroom minor Informatiebrochure December 2008 1"

Transcriptie

1 HBO-WO Doorstroom minor Informatiebrochure December 008 Deze brochure biedt inzicht in de algemene procedure van een HBO-WO doorstroomminor en de wijze waarop men zich hierop kan voorbereiden. Deze brochure moet niet los gezien worden van de website waar steeds de meest actuele informatie en aankondigingen te vinden zijn.

2 Introductie...3 Indeling minor...5. Opbouw...5. Voorafgaande activiteiten Vereiste voorkennis en toelatingsvoorwaarden Examencommissie HBO opleiding Zelftoetsen en/of bijspijkeren voor ingangstoets Zelftoetsen Bijspijkermaterialen Bijspijkermateriaal Wiskunde en Engels Opbouw van de materialen Toetsing Organisatie van de ingangstoets Inhoud van de ingangstoets Wiskunde Engels Toelating tot TUDelft Inschrijving Inschrijving bij TU Delft: via contactpersoon bij het HBO en wat is nodig Afhandeling inschrijving op de TU Delft Inschrijfformulieren en instructieboekjes Starten met de minor Tijdpad Adresgegevens CSa...0 Contactpersonen TU Delft...0 Contactpersonen HBO instellingen...0 Bijlagen.... Algemene niveau s Common European Frame of Reference.... Voorbeeld papieren variant van de 3TU- Ingangstoets (Augustus 005)...3

3 Introductie Masteropleidingen aan de TUDelft richten zich op ontwerpen en produceren van bekende en innovatieve technische systemen, en op het verder ontwikkelen van techniek en wetenschap. Zowel de Hoe als Waarom vraag komen aan de orde. De studie richt zich op een fundamentele behandeling van de stof, gericht op inzicht en tegelijk toch praktisch toepasbaar. In een Masteropleiding wordt een student opgeleid tot Master of science (gelijkwaardig aan ingenieurstitel ir.). De studie vergt een hoog studietempo maar biedt ook veel mogelijkheden tot eigen initiatief. Een HBO-bachelor die zich graag verder wil verdiepen in de waarom-vraag, mee wil ontwikkelen aan de techniek en wetenschap, of een onderzoekende functie ambieert, heeft nu ook de mogelijkheid om zich al binnen zijn HBO-opleiding voor te bereiden op een Masteropleiding aan de TU. De hogescholen en de universiteit introduceren daarvoor samen doorstroomminoren: schakelprogramma s die in de HBO-opleiding zijn opgenomen. Het is dan ook niet meer noodzakelijk dat men eerst als HBO Bachelor afstudeert, om pas daarna een schakelprogramma te kunnen volgen dat toegang geeft tot een masteropleiding aan de TU Delft. Men kan nu binnen de HBO-opleiding een doorstroomminor volgen die studiepunten (30 EC) oplevert voor de HBO-opleiding. Als een student deze minor succesvol afrondt, dan heeft hij na afronding van zijn HBO-opleiding meteen toegang tot de bijpassende/ verwante masteropleiding(en). De HBO-opleiding sluit natuurlijk niet altijd naadloos aan op de beoogde masteropleiding. De doorstroomminor beoogt daarom zoveel mogelijk lacunes in de kennis en vaardigheden op te vangen. Tijdens de minor wordt niet alleen kennis overgedragen, maar krijgt men ook een beter beeld van het tempo, de moeilijkheidsgraad en het meer abstracte karakter van de masteropleiding aan de TU. Voor deelname aan de minor worden de kandidaten geselecteerd. Voor deelname aan de minor heeft men formele toestemming nodig van de examencommissie van de HBOopleiding. Hierbij spelen motivatie en bewaamheid een rol, en veel gevallen ook enkele ingangseisen. Studenten die de ingangseisen (nog) niet halen, kunnen gebruik maken van een op maat gemaakt bijspijkeraanbod voor ze met de minor beginnen. De doorstroomminoren worden gezamenlijk door de TU Delft en de hogescholen verzorgd. De deelnemende hogescholen zijn: De Haagse Hogeschool, Hogeschool INHolland, Hogeschool Rotterdam, Christelijke Hogeschool Windesheim, Hogeschool Utrecht, Hogeschool van Amsterdam, Hogeschool Arnhem Nijmegen (alleen Bouwkunde) en de Hanzehogeschool Groningen (alleen Bouwkunde). In de opstartfase zullen studenten nog vaak een groot deel van het programma aan de TU Delft doen. Daarnaast zal het onderwijs steeds meer in de hogeschool en via internet aangeboden worden, zodat ook een student die niet zo dicht bij Delft woont, de minor kan volgen. De doorstroomminoren kunnen vanaf 009 gevolgd worden door HBO-studenten met de volgende opleidingen (of gelijkwaardig): bouwkunde, civiele techniek, industrieel product ontwerpen, technische bedrijfskunde/commercieel ingenieur, technische informatica, technische natuurkunde, elektrotechniek, lucht- en ruimtevaarttechniek, scheikunde, maritieme techniek en werktuigbouwkunde. Voor een meer gedetailleerd overzicht van de doorstroommogelijkheden, zie de doorstroommatrix op de volgende pagina. Naast de doorstroomminoren blijven ook de schakelprogramma s bestaan voor studenten die al een HBO-bachelordiploma hebben.

4 HBO-Doorstroomminoren November008 - F a c B K F a c Ci TG Faculteit EWI Faculteit IO Naar TU Delft MSc opleiding F Faculteit TBM Faculteit TNW Faculteit 3Me a c L & R AU CE EE AM CoE ES CS MKE DfI IPD SPD Van HBOopleiding (of gelijkwaardig) Bouwkunde X X* Civiele Techniek** X X* X X X* X* Elektrotechniek X X X X X X* X X* X* Technische Informatica X X X X X X Bedrijfskundige Wiskunde*** X Industrieel Productontwerpen X X X Vliegtuigbouwkunde** X X* X X X* X X* X* X* X* X* Technische bedrijfsk. X Commercieel Ing. X Scheikunde X X X X X X* X* Technische Natuurkunde** X X X X* X X* X* X* Scheepsbouwkunde X* X X X X* X* X* X* Werktuigbouwkunde X* X X X* X X* X X* X* X* X* AE SEPAM TIL EPA MOT ChE BCE AP SEC SET MT ME MSE BME OE SC * mogelijk met enkele aanpassingen van het minorprogramma. Overleg met betrokken studieadviseur van de TU Delft. ** Voor de HBO opleidingen: Civiele Techniek, Vliegtuigbouwkunde en Technische Natuurkunde worden de doorstroomminoren voor de eerste keer per september 009 aangeboden. ***Voor studenten van de TH Rijswijk. Afkortingenlijst masteropleidingen AE Aerospace Engineering CS Computer Science MSE Materials Science & Engineering AM Applied Mathematics DfI Design for Interaction MT Marine Technology AP Applied Physics EE Electrical Engineering OE Offshore Engineering AU Architecture, Urbanism and Building EPA Engineering & Policy Analysis SC Systems and Control Sciences BCE Biochemical Engineering ES Embedded Systems SEC Science Education and Communication (lerarenopleiding) BME Biomedical Engineering IPD Integrated Product Design SEPAM Systems Engineering, Policy Analysis & Management CE Civil Engineering ME Mechanical Engineering SET Sustainable Energy Technology ChE Chemical Engineering MKE Media and Knowledge Engineering SPD Strategic Product Design CoE Computer Engineering MOT Management of Technology TIL Transport, Infrastructure & Logistics

5 Indeling minor. Opbouw De meeste doorstroomminoren bestaan uit max. 30 EC. Indien een bepaalde Masteropleiding teveel afwijkt van de HBO-bacheloropleiding, dan kan eventueel nog een homologatie schakeltraject worden ingevoerd van maximum 5 EC. Dit homologatie schakeltraject vormt dan onderdeel van de masteropleiding en bestaat alleen uit domeinspecifieke vakken die in plaats van een stage of van keuzevakken kunnen worden gevolgd. In sommige gevallen kan er gekozen worden voor een additioneel programma (bijvoorbeeld een summer course). Meestal volstaat echter een periode van 30 EC. De minor neemt meestal twee semesters ( * 5 EC) in beslag, in het derde en/of vierde studiejaar van het HBO. Soms wordt de minor geconcentreerd tot één semester (voor BK, IO en TB). Als de minor gespreid is over semesters, dan kan de minor gecombineerd worden met andere HBO vakken of een stage.. Voorafgaande activiteiten Voorafgaand aan de minor wordt vooral aandacht besteed aan informatie, voorbereiding, bijspijkeren en selectie. Voor studenten die de minor willen starten per februari 009 (inschrijven uiterlijk 5 januari 009) betekent dit: Kennismaken op de informatiesite en via voorlichtingsdagen Kennisnemen van vereiste voorkennis en toelatingsvoorwaarden Toestemming examencommissie HBO-opleiding Zelftoets en, indien nodig, bijspijkeren via (begeleide) zelfstudie Ingangstoetsen: o Voor instroom februari 009: en o Voor instroom september 009: juni/juli 009 Toelating Inschrijven bij de TU Delft Starten met doorstroomminor Dit document licht elk van deze activiteiten nader toe, in volgorde van bovenstaande lijst. 3 Vereiste voorkennis en toelatingsvoorwaarden Met het oog op een succesvolle deelname aan de HBO-doorstroomminor is vooral een sterke motivatie belangrijk. Daarnaast is het echter ook van belang dat de kandidaat over voldoende voorkennis van Wiskunde en Engelse taalvaardigheid beschikt. In de meeste richtingen omvat de minor een flink pakket aan vakken waarvoor een wiskundige basisvoorkennis vereist is. Ook voldoende beheersing van Engelse taalvaardigheid is in verband met de Engelstaligheid van de Masteropleidingen een must. De minor omvat in veel gevallen al een aantal vakken in het Engels. Tevens wordt verwacht dat men een Engelstalige rapportage of presentatie kan verzorgen. Voor alle opleidingen (met uitzondering van Bouwkunde en Industrieel Ontwerpen) geldt als ingangseis dat men de ingangstoetsen Wiskunde en Engels met succes aflegt. Het beoogde basisniveau voor het volgen van de master ligt op VWO niveau. Uit ervaring met eerdere schakelprogramma s is aan de 3 technische universiteiten gebleken dat studenten die niet aan dit niveau voldeden een geringe kans van slagen hadden. Een goede selectie en eventueel wat bijspijkeren is één van de basismiddelen om teleurstellingen te vermijden. Het is van belang om hier al in de pre-minor periode voldoende aandacht aan te besteden. Taal en Wiskunde zijn immers geen onderwerpen die men in een paar weken aanleert. Een selecterende ingangstoets Wiskundebasisvaardigheden en Engels voor academici maken Bij Engels ligt dit niveau op B van het Europese Referentiekader (Common European Framework of Reference, CEF). Zie verder in bijlage.

6 daarom een belangrijk onderdeel uit van de procedure waarmee een student kan toetsen of die voldoende kans van slagen heeft om de minor met succes te volgen. Er zijn diverse middelen beschikbaar 3 waarmee men voor zichzelf, in de wervingsperiode of voorafgaand aan de selectie, kan testen of men het vereiste niveau haalt. Daarbij valt te denken aan proeftoetsen. Daarnaast voorzien we ondersteuning bij het bijspijkeren (remediëren) van eventuele ontoereikende voorkennis. 4 Examencommissie HBO opleiding Binnen de eigen HBO-opleiding maakt de kandidaat een keuze voor de betreffende HBOdoorstroomminor. De formele goedkeuring van die keuze gebeurt door de examencommissie van de HBO-opleiding. De contactpersoon van de hogeschool maakt alvast een melding van de studenten aan bij de Centrale Studentenadministratie (CSA) (dit bij wijze van aankondiging, nog geen definitieve inschrijving). Doel hiervan is de administratie in de gelegenheid te stellen alles zoveel als mogelijk voor te bereiden. 5 Zelftoetsen en/of bijspijkeren voor ingangstoets 5. Zelftoetsen Op de informatiesite kan men PDF documenten downloaden met een overzicht van de vereiste voorkennis op het gebied van basisvaardigheden wiskunde, calculus en engelse taalvaardigheid. Via de site krijgt de student ook toegang tot proeftoetsen Test jezelf, waarmee men kan testen of er eventueel nog behoefte tot bijspijkeren is. Na het invullen van de proeftoets of zelf-toets krijgt de student feedback op zijn resultaten: een globale score en een feedback per onderdeel. Op basis van de feedback op die toets volgt een advies om eventuele ontbrekende kennis en vaardigheden bij te spijkeren. Als zelf-test voor Engels adviseren we Dialang (http://dialang.org). Deze diagnostische toets geeft op vijf deelgebieden (lezen, schrijven, luisteren, grammatica en woordenschat) een indruk van de taalbeheersing, uitgedrukt in een niveau. Het afnemen van de gehele toets duurt ongeveer uur. Voor Wiskunde bieden we als zelf-test een representatieve variant van de 3TU-toets aan. De toets duurt ongeveer een uur. 5. Bijspijkermaterialen Wanneer men via de zelftoetsen tot de ontdekking komt dat men nog over onvoldoende voorkennis of basisvaardigheden beschikt, kan men zich via de website aanmelden voor interactieve pakketten van bijspijkermaterialen (www.hbodoorstroom.tudelft.nl). Na aanmelding ontvangt de student informatie hoe de bijspijkermaterialen te ontvangen zijn. 3 Deze materialen zijn en/of worden verder doorontwikkeld in het kader van het WO Sprint project, het NAP project HBO Doorstroom en Nationale Kennisbank Wiskunde Basisvaardigheden (twee projecten van het Nationaal actieplan e-learning), in 3TU verband of in het kader van het project Meten en Maatwerk (Samenwerking Consortium Leren op Maat, Radboud universiteit, Open Universiteit en TU Delft). Tevens wordt samengewerkt met uitgeverij Cengage (Calculus, Stewart).

7 5.. Bijspijkermateriaal Wiskunde en Engels De interactieve bijspijkermaterialen voor Wiskunde zijn gebaseerd op een selectie van theorie en voorbeelden uit de standaardwerken Precalculus en Calculus van Stewart (Stewart Precalculus 5e en Calculus, Early Transcendentals 6th edition, International Metric Edition). Deze worden in een digitale omgeving aangeboden, vergezeld van bijhorende oefenmaterialen, een selectie van materialen uit de Nationale Kennisbank Basisvaardigheden Wiskunde en extra begeleidende informatie. Voor het verbeteren van Engelse taalvaardigheid is ook een interactieve omgeving beschikbaar, met veel verwijzingen naar (online) materiaal. Dit materiaal is speciaal geselecteerd voor de HBO-doorstroom en wordt op een gestructureerde manier online aangeboden, voorzien van studeeraanwijzingen, opdrachten e.d.. Voor de interactieve bijspijkercursussen volstaat een webbrowser (I.E.6 of hoger, voor Engels is het handig om een headset te gebruiken). 5.. Opbouw van de materialen De bijspijkermaterialen zijn zodanig opgebouwd dat elk onderwerp wordt ingeleid door een herkenbare situatie waardoor de toepasbaarheid van het begrip, de procedure, de techniek, e.d. zichtbaar wordt. Hierna volgt een stukje theorie (zie voorbeeld hieronder), waarna deze theorie weer wordt toegepast in de inleidende context. Daarnaast wordt een veelheid aan interactieve oefeningen aangeboden, aangevuld door materialen die het inzicht in het concept, de techniek of de procedure bevorderen. In de wiskundematerialen worden bij de onderwerpen nog eens de corresponderende items uit de zelftoets aangeboden. Ditmaal kan de student bij elke vraag nagaan waarom een bepaald antwoord het juiste antwoord is en waarom de andere antwoordalternatieven fout zijn. Daarbij krijgt hij ook een aanwijzing voor een correcte oplossing. Door de feedback op de test-items wordt de student naar de betreffende theorie geleid.

8 6 Toetsing 6. Organisatie van de ingangstoets Het afleggen van de ingangstoets vindt meestal plaats op de TU Delft, tenzij de Hogeschool andere afspraken met TU Delft heeft gemaakt. Inschrijving voor de ingangstoets verloopt via de website (www.hbodoorstroom.tudelft.nl). 6. Inhoud van de ingangstoets 6.. Wiskunde Als ingangstoets voor Wiskunde wordt gekozen voor een variant van de 3TU toets Wiskunde basisvaardigheden op VWO niveau (voor een representatief voorbeeld op papier: zie bijlage ). De toets is steeds een nieuwe steekproef uit de vereiste voorkennis (Zie de overzichten in bijlage). De toets bestaat uit opdrachten die men op kladpapier mag uitwerken, maar zonder gebruik van rekenmachine of formulekaart. Het beantwoorden van de toets verloopt via het aanduiden van één van de meerkeuze-alternatieven. 6.. Engels Als ingangstoets Engels voor Academici wordt gebruik gemaakt van de Quick Placement Test (QPT). Het vereiste niveau is B. Voor studenten die een B niveau niet halen, is remediëring noodzakelijk. Na een half jaar kunnen zij de test nogmaals afnemen, waardoor ze alsnog toegelaten kunnen worden tot de minor. 7 Toelating tot TUDelft De uitslagen van de toetsen worden door de TU Delft naar de betreffende contactpersonen in de HBO instellingen gecommuniceerd. Indien men beide toetsen met goed gevolg heeft afgelegd, kan men worden toegelaten tot het doorstroomminorprogramma. Om in september van een studiejaar van start te gaan met de doorstroomminor, moet de inschrijving uiterlijk augustus ingediend zijn. Om in februari van een studiejaar van start te gaan met de doorstroomminor, moet de inschrijving uiterlijk 5 januari ingediend zijn bij de TU Delft. In de volgende paragraaf wordt nader op de inschrijfprocedure ingegaan. 8 Inschrijving 8. Inschrijving bij TU Delft: via contactpersoon bij het HBO en wat is nodig Inschrijven aan de TU Delft is gratis, als een bewijs van betaling van het HBO kan worden aangetoond. Inschrijving is wel verplicht. Door inschrijving krijgt de student toegang tot de faciliteiten van de universiteit, Blackboard, het examensysteem, computer- en bibliotheekfaciliteiten. Tevens heeft de student daardoor ook recht op een pakket van studiespecifieke software De inschrijving loopt via de contactpersoon van de hogeschool. De student levert daar de benodigde zaken (zie hieronder) in en de contactpersoon levert alle inschrijfdocumenten als een pakket aan bij de CSA van de TU Delft.

9 De student levert bij de contactpersoon in de HBO instelling onderstaande zaken in: Een inschrijfformulier Een uittreksel uit het bevolkingsregister (niet ouder dan één jaar) Een verklaring van inschrijving en betaald collegegeld Als een minor gespreid is over twee studiejaren, dan dient de student voor het tweede studiejaar een herinschrijvingsformulier in te leveren, inclusief een nieuwe verklaring van inschrijving en betaald collegegeld. Een gewaarmerkte kopie van het Propedeusediploma en een cijferlijst van de HBOinstelling De betreffende studenten zorgen dat de benodigde inschrijfdocumenten tijdig bij de betreffende contactpersoon van de hogeschool zijn. 8. Afhandeling inschrijving op de TU Delft CSa maakt de inschrijving van studenten definitief en voorziet de student van een TUstudienummer en een NetID. Vanaf dat moment wordt de studievoortgang van de studenten geregistreerd en heeft de student toegang tot Blackboard, TAS (tentamenaanmedsysteem) en de computer- en bibliotheekfaciliteiten van de TU Delft. CSa stuurt de gegevens naar de student. 8.3 Inschrijfformulieren en instructieboekjes Inschrijvingsboekjes zijn te verkrijgen bij de contactpersoon van de HBO instelling of bij de TU Delft TU Delft zorgt ervoor dat er voldoende inschrijfformulieren (incl. boekje en instructie) in bezit zijn van de contactpersoon van de hogeschool. 9 Starten met de minor 9. Tijdpad Starten met de minor kan in veel gevallen zowel in september als in februari. Het globale tijdpad ziet er als volgt uit: Start minor februari Remediëren en self assessment voor december Ingangstoets december Eventuele herkansing: januari Inschrijven voor minor uiterlijk 5 januari Starten met de minor in februari 009 Start minor september Remediëren en self assessment voor juni Ingangstoets mei Eventuele herkansing juni/juli Inschrijven voor minor uiterlijk augustus Starten met de minor in september 009

10 0 Adresgegevens CSa Centrale Studentenadministratie TU Delft Postbus AA Delft Tel.: Fax Contactpersoon met betrekking tot studenten in de doorstroomminor: Aat Rense, tel , Contactpersonen TU Delft Voornaam Achternaam adres Faculteit Telefoon Jolien Gytha Kooijman Rijnbeek EWI EWI Jack Wiltjer IO Marja Brand TBM Evert Vixseboxse 3ME Peter Hamersma TNW Peter Hegi CiTG Aldert Kamp LR Hans Zoetelief TNW Tom van Rongen BK Coördinatie Ellen Bos TU Delft O&S Contactpersonen HBO instellingen Voornaam Achternaam adres Namens instelling Ton de Jager Haagse Hogeschool Jaap Korteland Hogeschool Rotterdam Gilles van der Hoeven Hogeschool van Amsterdam Ynte van der Meer Windesheim Maja Wisman INHOLLAND Hiddo Velsink Hogeschool van Utrecht

11 Bijlagen. Algemene niveau s Common European Frame of Reference Tussen 998 en 000 is door de Afdeling Taalbeleid van de Raad van Europa het zogenaamde Europese Taalportfolio ontwikkeld. Het Taalportfolio werd in geheel Europa gelanceerd in het Europees Jaar van de Talen 00. Belangrijkste doelstelling van het systeem is de ontwikkeling van meertaligheid en culturele diversiteit. Als onderdeel van het Taalportfolio werd een uniform systeem van taalniveau-indeling ontwikkeld: het Europees Referentiekader (Common European Framework of Reference, CEF). Voordeel van dit systeem is dat het kan worden gebruikt voor alle Europese talen. Een ander belangrijk voordeel is dat het systeem aansluit bij reeds bestaande internationaal erkende niveausystemen, taaltoetsen en taalexamens. Hierdoor zijn de verschillende toetsen en niveau-indelingen goed met elkaar te vergelijken. Eindniveau C Vaardig gebruiker C Kan vrijwel alles wat hij hoort of leest gemakkelijk begrijpen. Kan informatie die afkomstig is van verschillende gesproken en geschreven bronnen samenvatten, argumenteren reconstrueren en hiervan samenhangend verslag doen. Kan zichzelf spontaan, vloeiend en precies uitdrukken en kan hierbij fijne nuances in betekenis, zelfs in complexere situaties onderscheiden. Dit is het taalniveau van een hoog opgeleide near-native speaker. (In het Europees Referentiekader wordt dit niveau niet verder uitgewerkt.) C Kan een uitgebreid scala van veeleisende, lange teksten begrijpen en de impliciete betekenis herkennen. Kan zichzelf vloeiend en spontaan uitdrukken zonder daarvoor aantoonbaar naar uitdrukkingen te moeten zoeken. Kan flexibel en effectief met taal omgaan ten behoeve van sociale, academische en beroepsmatige doeleinden. Kan een duidelijke, goed gestructureerde en gedetailleerde tekst over complexe onderwerpen produceren en daarbij gebruik maken van organisatorische structuren en verbindingswoorden. Eindniveau B Onafhankelijk gebruiker B Kan de hoofdgedachte van een ingewikkelde tekst begrijpen, zowel over concrete als over abstracte onderwerpen, met inbegrip van technische besprekingen in het eigen vakgebied. Kan zo vloeiend en spontaan reageren dat een normale uitwisseling met moedertaalsprekers mogelijk is zonder dat dit voor een van de partijen inspanningen met zich meebrengt. Kan duidelijke, gedetailleerde tekst produceren over een breed scala van onderwerpen; kan een standpunt over een actuele kwestie uiteenzetten en daarbij ingaan op de voor- en nadelen van diverse opties. B Kan de belangrijkste punten begrijpen uit duidelijke standaardteksten over vertrouwde zaken die regelmatig voorkomen op het werk, op school en in de vrije tijd. Kan zich redden in de meeste situaties die kunnen optreden tijdens het reizen in gebieden waar de betreffende taal wordt gesproken. Kan een eenvoudige lopende tekst produceren over onderwerpen die vertrouwd of die van persoonlijk belang zijn. Kan een beschrijving geven van ervaringen en gebeurtenissen, dromen, verwachtingen en ambities en kan kort redenen en verklaringen geven voor meningen en plannen.

12 Eindniveau A - Basisgebruiker A Kan zinnen en regelmatig voorkomende uitdrukkingen begrijpen die verband hebben met zaken van direct belang (bijvoorbeeld persoonsgegevens, familie, winkelen, plaatselijke geografie, werk). Kan communiceren in simpele en alledaagse taken die een eenvoudige bewoordingen aspecten van de eigen achtergrond, de onmiddellijke omgeving en kwesties op het gebied van diverse behoeften beschrijven. A Kan vertrouwde dagelijkse uitdrukkingen en basiszinnen gericht op de bevrediging van concrete behoeften begrijpen en gebruiken. Kan zichzelf aan anderen voorstellen en kan vragen stellen en beantwoorden over persoonlijke gegevens zoals waar hij/zij woont, mensen die hij/zij kent en dingen die hij/zij bezit. Kan op een simpele wijze reageren, aangenomen dat de andere persoon langzaam en duidelijk praat en bereid is om te helpen.

13 . Voorbeeld papieren variant van de 3TU- Ingangstoets (Augustus 005) Deze toets is bedoeld om een idee te krijgen van uw parate kennis en uw beheersing van enkele basisvaardigheden van de wiskunde. Het gebruik van een rekenmachine of een formulekaart is niet toegestaan. De tijdsduur van de toets is één uur. De toets bestaat uit meerkeuzevragen. Bij iedere vraag is één van de vier mogelijkheden goed. Nadat u op kladpapier berekeningen hebt uitgevoerd, omcirkelt u de mogelijkheid die volgens u de juiste is. Als u vervolgens toch een andere keuze wilt maken, zorg er dan voor dat u duidelijk aangeeft wat uw nieuwe keuze is. Naam: Ident.nr.: Jaar eindexamen: Profiel: OGOgroep: OGOnummer:. 0 (3) is gelijk aan a. 900 b c. d x x x x + is gelijk aan a. x x b. x x c. x + d. x x

14 3. x x + x + x is gelijk aan a. x x b. x x c. x x d. x x p is gelijk aan 3 3 p b. ( ) 8 a. ( ) 8 p c. 8 p 3 d. 3 8 p a b is gelijk aan 3 a a. b b. a b c. 8a b d. 8b a 6. ln 5 ln 3 is gelijk aan a. 0 0 log 5 log3 b. ln 5 c. ln d. ln5 - ln ln a e is gelijk aan a. e a b. e a c. a d. a 8. 3 ln( e e ) is gelijk aan a. 3 b. + ln( e ) c. ln e d. ln( e ) 9. De oplossing van de vergelijking lnx = - is a. e b. e c. e d. ( e)

15 0. De oplossing van de vergelijking x e = 4 is a. ln6 b. ln c. ln d. ln. De vergelijking 3x = 3x 8 is te herleiden tot a. 3 x( x + ) = 0 b. ( x + )( x 3) = 0 c. ( x )( x + 3) = 0 d. ( x 3) = 0. Het aantal gemeenschappelijke punten van de grafiek van de functie 3 f ( x) = x + x x met de x-as is a. 0 b. c. d De opdracht: Los y op uit : x 4y = 3 4x + y = geeft als oplossing a. y = b. y = - c. y = d. y = cos π is gelijk aan 3 a. 3 b. c. d cos a is gelijk aan a. sin a b. cos a c. cos a d. sin a cos a 6. sin( π + x) is gelijk aan a. sin x b. sin x c. cos x d. cos x 7. De afgeleide van f ( x) = ln ( cos x) a. cos x 8. De functie f wordt gedefinieerd door b. tanx c. -tan x d. x f ( x) = x ln cos x Een vergelijking van de raaklijn aan de grafiek van f in het punt met x-coördinaat is: a. y =-5x+4 b. y =-3x+ c. y = 3x-4 d. y = 5x-6

16 9. De afgeleide van f(x) = sinx. cosx is gelijk aan a. cos cos x.sin x x sin x b. sin x cos x c. cos x.sin x d. 0. Een primitieve van x x is a. 5 x x b. 3 x x c. 5 x x d. 5 x x. 8 x + dx is gelijk aan 0 a. 8 b. 8 e c. ln d. ln 9 9. sin lim x 0 x x is gelijk aan a. 0 b. bestaat niet c. d.

Standaardrapportage (strikt vertrouwelijk)

Standaardrapportage (strikt vertrouwelijk) Standaardrapportage (strikt vertrouwelijk) Naam: Mevrouw Bea Voorbeeld Adviseur: De heer Administrator de Beheerder Datum: 19 juni 2015 Inleiding In dit rapport wordt ingegaan op alle afgeronde onderdelen.

Nadere informatie

Vaardigheden. 1. Q1000 Spelling- en grammatica 2. Q1000 Nauwkeurigheid 3. Q1000 Typevaardigheid 4. Q1000 Engels taalniveau

Vaardigheden. 1. Q1000 Spelling- en grammatica 2. Q1000 Nauwkeurigheid 3. Q1000 Typevaardigheid 4. Q1000 Engels taalniveau Vaardigheden Wat zijn vaardigheden? Vaardigheden geven aan waar iemand bedreven in is. Ze zijn meestal aan te leren. Voorbeelden van vaardigheden zijn typen en kennis van het Nederlands. Wat meet Q1000

Nadere informatie

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3. Projecten 6 Project 6 doorlopend Totaal 41

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3. Projecten 6 Project 6 doorlopend Totaal 41 Schakelprogramma t.b.v. instroom van studenten van de HBO-bacheloropleiding Werktuigbouwkunde in de TU Delft masteropleiding Mechanical Engineering en daaraan gerelateerde masteropleidingen: Biomedical

Nadere informatie

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Toelichting: In het onderstaande overzicht is per technische masteropleiding aangegeven welke bacheloropleidingen drempelloos worden toegelaten.

Nadere informatie

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3

Mechanica 8 Wb1217 Sterkteleer 2 3 2 Wb1216-06 Dynamica 2 3 4 Wb1218-07 Niet Lin. Mechanica 2 3 Schakelprogramma t.b.v. instroom van studenten van de HBO-bacheloropleiding Scheepsbouwkunde in de TU Delft masteropleiding Marine Technology en daaraan gerelateerde masteropleidingen: Materials Science

Nadere informatie

Schakelen Bouwkunde TU Delft. dr.ir. Remon Rooij. BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie. april 2015

Schakelen Bouwkunde TU Delft. dr.ir. Remon Rooij. BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie. april 2015 Schakelen Bouwkunde TU Delft dr.ir. Remon Rooij BSc Bouwkunde opleidingscoördinator voorzitter inschalingscommissie april 2015 1 Inhoud 1. Uitganspunten schakelen 2. Schakelsemester voor HBO BK 3. HBO/WO

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

Welkom bij 3mE s Maart Master Maand Kick off

Welkom bij 3mE s Maart Master Maand Kick off Welkom bij 3mE s Maart Master Maand Kick off Prof.dr.ir. J. Hellendoorn Opleidingsdirecteur 3mE Wat ga ik vertellen? Introductie master Maand Overzicht masteropleidingen 3mE 3mE Alumni Advies studiekeuze

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2014-2015 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) TECHNISCHE

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Niveaubepaling Nederlandse taal

Niveaubepaling Nederlandse taal Niveaubepaling Nederlandse taal Voor een globale niveaubepaling kunt u de niveaubeschrijvingen A1 t/m C1 doornemen en vaststellen welk niveau het beste bij u past. Niveaubeschrijving A0 Ik heb op alle

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden &

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2014-2015 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) TECHNISCHE

Nadere informatie

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING

BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BIJLAGE 1 BIJ 3TU.ONDERWIJS ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING 3TU.Onderwijs (Masteropleiding) UITVOERINGSREGELING 2015-2016 Master of Science in Science Education and Communication (croho 68404) VERSIE UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Hbo-minor bedrijfswetenschappen

Hbo-minor bedrijfswetenschappen Hbo-minor bedrijfswetenschappen tijdens het hbo kwalificeren voor de universitaire master bedrijfswetenschappen! 2007-2008 Te bespreken onderwerpen: welke doelen dient de hbo-minor BW? voor wie is de hbo-minor

Nadere informatie

1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief advies CDHO: Engineering Engineering AOT Techniek(deeltijd) Einde instroom: 31-12-2011 Einde opleiding: 31-12-2016 Engineering

Nadere informatie

Common European Framework of Reference (CEFR)

Common European Framework of Reference (CEFR) Common European Framework of Reference (CEFR) Niveaus van taalvaardigheid volgens de Raad van Europa De doelstellingen van de algemene taaltrainingen omschrijven we volgens het Europese gemeenschappelijke

Nadere informatie

De toets Rekenvaardigheden in 2004/2005

De toets Rekenvaardigheden in 2004/2005 De toets Rekenvaardigheden in 2004/2005 F.J.L. Martens TUE Eindhoven Woensdag 3 november 2004 e-mailadres: f.j.l.martens@tue.nl Dit verslag bevat wat achtergronden en cijfers bij de toets Rekenvaardigheden

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Studeren in deeltijd 8

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Studeren in deeltijd 8 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO-examen 5 Het Pre-masterprogramma 6 Studeren in deeltijd 8 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden biedt de eenjarige

Nadere informatie

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum

Terugblik. - stedenreizen / EEPD / stadswandeling. - lustrum 100 %?! Terugblik - stedenreizen / EEPD / stadswandeling - lustrum Site: - vakinhoud PTA - examenreglement BOOR Toetsweken Periode 1:- 10 t/m 18 oktober SE's - profielwerkstuk, literatuurlijst - 18 t/m

Nadere informatie

Voorbereidingscursussen

Voorbereidingscursussen Voorbereidingscursussen Biologie Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Studeren aan de Open Universiteit voorbereidings cursussen Het systeem van eindexamenprofielen in het voortgezet onderwijs brengt met zich

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Inholland met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Inholland met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het Pre-masterprogramma 6 Inholland met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

2 De keuze van de hogeschool per individuele conversie geldt voor alle opleidingsvormen, inclusief de te beëindigen varianten. 1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief

Nadere informatie

Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016. Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg

Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016. Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg Premasterprogramma Psychologie 11 maart 2016 Jan van Rooij Serena Verdonk Margot Starkenburg huishoudelijke mededelingen - voorlichting duurt tot 12.00 uur - 12.15 13.00 in deze zaal: Plan your master

Nadere informatie

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK)

Niveaus van het Europees Referentiekader (ERK) A Beginnend taalgebruiker B Onafhankelijk taalgebruiker C Vaardig taalgebruiker A1 A2 B1 B2 C1 C2 LUISTEREN Ik kan vertrouwde woorden en basiszinnen begrijpen die mezelf, mijn familie en directe concrete

Nadere informatie

Pre-masterprogramma. Negen masterspecialisaties

Pre-masterprogramma. Negen masterspecialisaties Pre-masterprogramma Maakt u plannen voor een masteropleiding Psychologie? Heeft u een afgeronde vierjarige hbo-opleiding of een driejarige bachelor wo-opleiding? Dan kan, voor sommigen van u, het eenjarige

Nadere informatie

C. Regeling schakelprogramma 2011 voor HBO-afgestudeerden voor de aansluitende masteropleidingen Human-Technology Interaction en Innovation Sciences

C. Regeling schakelprogramma 2011 voor HBO-afgestudeerden voor de aansluitende masteropleidingen Human-Technology Interaction en Innovation Sciences Bijlage 2 bij artikel 1.1.2, tweede lid, van de Onderwijs- en Examenregeling 2011 van de bacheloropleidingen Technische Bedrijfskunde en Technische Innovatiewetenschappen C. Regeling schakelprogramma 2011

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit?

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Naam opleiding: Industrieel Ontwerpen Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 32957 30 september 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 september 2015, nr. HO&S/805204,

Nadere informatie

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015

Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 Deel B van de onderwijs- en examenregeling voor de duale masteropleiding Communicatie- en informatiewetenschappen, 90 EC, 2014-2015 1 Algemene bepalingen Artikel 1.1 Toepasselijkheid van de regeling Deze

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

Faculteit der Natuurwetenschappen, Wiskunde en Informatica Decentrale selectie Psychobiologie Procedure en selectiecriteria 2014-2015 Voor het studiejaar 2014-2015 zal de opleiding Psychobiologie 100%

Nadere informatie

Deze formulieren s.v.p. opsturen naar: Toelatingscommissie Psychologie t.a.v. mw. A.I. Emmen Grote Kruisstraat 2/1 9712 TS GRONINGEN

Deze formulieren s.v.p. opsturen naar: Toelatingscommissie Psychologie t.a.v. mw. A.I. Emmen Grote Kruisstraat 2/1 9712 TS GRONINGEN Aanvraag tot toelating tot Master Opleiding Psychologie 2015-2016 (voor studenten met een bachelor Psychologie Nederlandse Universiteit, niet bestemd voor studenten van de RUG) Deze formulieren s.v.p.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21337 29 juli 2014 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 09-07-2014, nr. DL/641019, houdende

Nadere informatie

Pre-master programma's HTI en IS. Ir. Anja Kirkels Studieadviseur pre-masterprogramma's IE&IS

Pre-master programma's HTI en IS. Ir. Anja Kirkels Studieadviseur pre-masterprogramma's IE&IS Pre-master programma's HTI en IS Ir. Anja Kirkels Studieadviseur pre-masterprogramma's IE&IS Inhoud Algemene informatie pre-master programma's HTI en IS Informatie over OASE, OWInfo en nieuwe onderwijswebsite

Nadere informatie

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven.

Wat is het verschil tussen deze opleiding bij de TU Delft en die bij een andere universiteit? Nanobiology wordt uitsluitend in Delft gegeven. Naam opleiding: Nanobiology Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR. Bacheloropleiding Nederlands recht. Studiejaar 2008/2009

Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR. Bacheloropleiding Nederlands recht. Studiejaar 2008/2009 Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR Bacheloropleiding Nederlands recht Studiejaar 2008/2009 Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Standaardvrijstellingen bacheloropleiding Nederlands recht... 3 Algemeen...

Nadere informatie

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating

Naam opleiding: Life Science & Technology. Toelating Naam opleiding: Life Science & Technology Toelating Is de studie moeilijk? De studie is pittig; zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie direct vol voor gaat. Gas terugnemen kan altijd

Nadere informatie

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Haarlem

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Haarlem Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Haarlem De opleiding Media & Entertainment Management is een opleiding met een numerus fixus. Dit betekent dat er een maximum

Nadere informatie

U I T S P R A A K 1 4-3 0 5

U I T S P R A A K 1 4-3 0 5 U I T S P R A A K 1 4-3 0 5 van het College van beroep voor de examens van de Universiteit Leiden inzake het beroep van [naam], appellante tegen het Bestuur van de Faculteit Campus Den Haag, verweerder

Nadere informatie

Artikel 1. Definities

Artikel 1. Definities Deelnemersvoorwaarden Business Tour 2015 Artikel 1. Definities 1) Christiaan Huygens : Wiskunde en Informatica Studievereniging Christiaan Huygens van de Technische Universiteit Delft. 2) Business Tour

Nadere informatie

Kan ik het wel of kan ik het niet?

Kan ik het wel of kan ik het niet? 1 Kan ik het wel of kan ik het niet? Hieronder staan een aantal zogenaamde kan ik het wel, kan ik het niet-schalen. Deze hebben betrekking op uw taalvaardigheid in zowel het Nederlands als het Engels.

Nadere informatie

Producten en prijzen 2013 GPS Nederlands GPS Duits GPS Engels

Producten en prijzen 2013 GPS Nederlands GPS Duits GPS Engels Nederlands - Duits - Engels Navigeren op maat Producten en prijzen 2013 GPS Nederlands GPS Duits GPS Engels www.instruct.nl 1 Inhoudsopgave Maak kennis met GPS Taal Pag. 3 Opbouw en inhoud van de methoden

Nadere informatie

Register Opleidingen van de Technische Universiteit Delft Academisch jaar 2016-2017

Register Opleidingen van de Technische Universiteit Delft Academisch jaar 2016-2017 Register Opleidingen van de Technische Universiteit Delft Academisch jaar 2016-2017 Vastgesteld door het College van Bestuur op 29-9-2015 Het Register Opleidingen van de TU Delft wordt jaarlijks vastgesteld

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 6. Het Pre-masterprogramma 7. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 6. Het Pre-masterprogramma 7. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO-examen 6 Het Pre-masterprogramma 7 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden biedt de eenjarige

Nadere informatie

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers Communicatiewetenschap Voor hbo-doorstromers Anke Koopmann MSc Studieadviseur Communicatiewetenschap (verkorte) bachelor Programma Een wo-master na een hbo-opleiding: wat zijn de mogelijkheden? Waarom

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de bacheloropleiding Bedrijfswiskunde en Informatica Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden. In

Nadere informatie

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008

Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008 Aanmelden bij de opleiding Media & Entertainment Management (MEM) INHOLLAND Rotterdam 2007-2008 De opleiding Media & Entertainment Management is een opleiding met een numerus fixus. Dit betekent dat er

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen

Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen REGELING DECENTRALE SELECTIE VOOR DE BACHELOROPLEIDING GENEESKUNDE VAN DE RADBOUD UNIVERSITEIT NIJMEGEN TEN BEHOEVE VAN HET STUDIEJAAR 2016-2017 Hoofdstuk 1. Algemene bepalingen Artikel 1. Begripsbepalingen

Nadere informatie

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers Communicatiewetenschap Voor hbo-doorstromers Olga Boekhoorn MSc Studieadviseur (verkorte) bachelor Programma Een wo-master na een hbo-opleiding: wat zijn de mogelijkheden? Waarom een wetenschappelijke

Nadere informatie

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g Studeren aan het hbo Inhoud van de presentatie Kenmerken van het hbo Verschil tussen havo en hbo Verschil hbo en universiteit Opbouw van een hbo-opleiding Studieresultaten en begeleiding Toelating en aanmelding

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011

Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs- en Examenregeling van de Bacheloropleiding Molecular Science & Technology 2010-2011 Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen van de Universiteit Leiden & Faculteit Technische Natuurwetenschappen van de Technische Universiteit Delft Uitvoeringsregeling/Bijlage behorend bij de Onderwijs-

Nadere informatie

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT

CVO PANTA RHEI - Schoonmeersstraat GENT identificatie opleiding Talen modulenaam Spaans Richtgraad 3: niveau 7 en 8 (ERK = Vantage) code module 6014/6015 en 6016/6017 goedkeuring door aantal lestijden 120/jaar studiepunten datum goedkeuring

Nadere informatie

Aanvraag tot toelating tot pre-master Psychologie 2015-2016 Faculteit der Gedrags- en Maatschappij Wetenschappen, Rijksuniversiteit Groningen

Aanvraag tot toelating tot pre-master Psychologie 2015-2016 Faculteit der Gedrags- en Maatschappij Wetenschappen, Rijksuniversiteit Groningen Aanvraag tot toelating tot pre-master Psychologie 2015-2016 Faculteit der Gedrags- en Maatschappij Wetenschappen, Rijksuniversiteit Groningen Deze formulieren s.v.p. opsturen naar: Toelatingscommissie

Nadere informatie

HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN. Voorlichtingsfolder Pré-master BW Instromen in Master Biomedical Sciences na de HBO bachelor Fysiotherapie

HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN. Voorlichtingsfolder Pré-master BW Instromen in Master Biomedical Sciences na de HBO bachelor Fysiotherapie HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN Voorlichtingsfolder Pré-master BW Instromen in Master Biomedical Sciences na de HBO bachelor Fysiotherapie Inhoud Inleiding... 3 Leerroute... 4 Toelatingseisen... 5 Inschrijving...

Nadere informatie

Deficiënties. bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde.

Deficiënties. bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde. 1 Deficiënties bij de overstap van vwo naar universiteit voor de opleidingen Geneeskunde Tandheelkunde Diergeneeskunde Januari 2005 Uitgave VSNU Informatiecentrum Aansluiting vwo-wo, in samenwerking met

Nadere informatie

COMMUNICATIE IN VREEMDE TALEN

COMMUNICATIE IN VREEMDE TALEN Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs COMMUNICATIE IN VREEMDE TALEN Op het einde van de

Nadere informatie

I. Bacheloropleidingen 2012-2013 Penvoerder

I. Bacheloropleidingen 2012-2013 Penvoerder Register Opleidingen van de Technische Universiteit Delft Academisch Jaar 2012-2013 Het is op 6 maart 2012 vastgesteld door het College van Bestuur van de TU Delft. Het Register bevat alle initiële en

Nadere informatie

Voorlichting B3 Civiele Techniek

Voorlichting B3 Civiele Techniek Voorlichting B3 Civiele Techniek Lisette Woud, maart 2015 05 maart 2013 1 Inhoud voorlichting Overzicht programma B3 Civiele Techniek Ingangs- en doorstroomeisen Minor Afstudeersemester Masters Civiele

Nadere informatie

I. Bacheloropleidingen 2011-2012 Penvoerder

I. Bacheloropleidingen 2011-2012 Penvoerder Register Opleidingen van de Technische Universiteit Delft Academisch Jaar 2011-2012 Het Register Opleidingen TU Delft 2010-2011 is op 21 juni 2011 vastgesteld door het College van Bestuur van de TU Delft.

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2014-2015 HBO-bacheloropleiding Informatica

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2014-2015 HBO-bacheloropleiding Informatica Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling (OER) 2014-2015 HBO-bacheloropleiding Informatica Deze uitvoeringsregeling is een aanvulling op de Onderwijs- en examenregeling 201402015 en is vastgesteld

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie. Paragraaf 1 Algemene bepalingen. art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie. Paragraaf 1 Algemene bepalingen. art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling [60717] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs en

Nadere informatie

Van Mavo-4 naar Havo-4

Van Mavo-4 naar Havo-4 Van Mavo-4 naar Havo-4 Doorstromen naar HAVO-4 met een Mavodiploma. Een leerling kan er voor kiezen om na het behalen van het Mavodiploma door te stromen naar Havoo-4 op het Hoeksch Lyceum. De overstap

Nadere informatie

Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid. Opleiding Fiscaal recht

Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid. Opleiding Fiscaal recht Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid Opleiding Fiscaal recht Inhoudsopgave Voorwoord... 2 Standaardvrijstellingen Opleiding Fiscaal recht... 3 Algemeen... 3 HBO Rechten: totaal 33 ects vrijstelling...

Nadere informatie

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3 Goirle, 26 mei 2016 Uw kenmerk : Ons kenmerk Onderwerp : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe : studievoorlichtingsavond 2 juni2016 Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

Educatief Professioneel (EDUP) - C1

Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Educatief Professioneel (EDUP) - C1 Voor wie? Voor hogeropgeleide volwassenen (18+) die willen functioneren in een uitdagende kennis- of communicatiegerichte functie: in het hoger onderwijs, als docent

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding

Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding vrije Universiteit amsterdam Faculteit der Exacte Wetenschappen Onderwijs- en examenregeling van de masteropleiding Computer Science Deel B Preambule In dit document wordt een A en een B gedeelte onderscheiden.

Nadere informatie

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013

Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlagen bacheloropleiding Kunstmatige Intelligentie 2012-2013 Bijlage I Eindtermen van de bacheloropleiding Met de opleiding wordt beoogd: - inhoudelijke kennis, vaardigheid en inzicht op het gebied van

Nadere informatie

Naam leerlingen. Groep BBL1 Engels. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment. Leertijd; 3 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen.

Naam leerlingen. Groep BBL1 Engels. Verdiepend arrangement. Basisarrange ment. Leertijd; 3 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. Verdiepend Basisarrange ment Naam leerlingen Groep BBL1 Engels Leertijd; 3 keer per week 45 minuten werken aan de basisdoelen. - 3 keer per week 45 minuten basisdoelen toepassen in verdiepende contexten.

Nadere informatie

HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN

HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN FACULTY OF BEHAVIOURAL, MANAGEMENT AND SOCIAL SCIENCES HANDLEIDING MINOR LEREN LESGEVEN UT LERARENOPLEIDING ELAN 2015/2016 Inhoud 1. De Minor Leren Lesgeven... 3 2. Studieprogramma van de 15 en 30 EC

Nadere informatie

Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR. Bacheloropleiding Rechtsgeleerdheid

Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR. Bacheloropleiding Rechtsgeleerdheid Vrijstellingen Faculteit der Rechtsgeleerdheid EUR Bacheloropleiding Rechtsgeleerdheid Studiejaar 2010/2011 Inhoudsopgave Voorwoord...- 2 - Standaardvrijstellingen bacheloropleiding Rechtsgeleerdheid...-

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

MINOREN EN MASTERS SBI:

MINOREN EN MASTERS SBI: MINOREN EN MASTERS SBI: Hier volgt een overzicht van de minoren en masters die SBI ers onder andere kunnen kiezen. Dit overzicht is niet bindend maar kan je wel een goede houvast bieden. Een groot deel

Nadere informatie

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers

Communicatiewetenschap. Voor hbo-doorstromers Communicatiewetenschap Voor hbo-doorstromers Drs. Hester Morssink Studieadviseur (verkorte) bachelor Programma Een wo-master na een hbo-opleiding: wat zijn de mogelijkheden? Waarom een wetenschappelijke

Nadere informatie

Verzoek tot toelating

Verzoek tot toelating Verzoek tot toelating Masteropleidingen Universiteit Leiden Versie: april 2010 Students with non-dutch nationality or a non-dutch diploma can apply online on www.mastersinleiden.nl or use the English form

Nadere informatie

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015

Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Open dag Avans Hogeschool 31 januari 2015 Academie voor Algemeen en Financieel Management (AAFM) - Accountancy - Bedrijfseconomie - Bedrijfskunde MER - Human Resource Management WELKOM BIJ AAFM Even voorstellen:

Nadere informatie

Erratum studiegids 2014-2015 Bachelor opleiding Werktuigbouwkunde

Erratum studiegids 2014-2015 Bachelor opleiding Werktuigbouwkunde Erratum studiegids 2014-2015 Bachelor opleiding Werktuigbouwkunde In de studiegids 2014-2015 van de bachelor opleiding Werktuigbouwkunde zijn ondanks zorgvuldige voorbereiding een paar onjuistheden geslopen.

Nadere informatie

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen

Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Commissie voor de examens Toelating en vrijstelling 2011-2012 Toelating tot een van de masteropleidingen Met een afgeronde volledige (CROHO 1 -geregistreerde) hbo- of wo-opleiding 2 bent u toelaatbaar

Nadere informatie

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science

Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science 1 Faculteit Management, Science and Technology Uitvoeringsregeling bij de Onderwijs- en examenregeling 2014-2015 wo masteropleiding Computer Science U2014/02464 De uitvoeringsregeling treedt in werking

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld

ADVANCED TECHNOLOGY 50002 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % Voorbeeld Bachelor vooraanmeldingen UT opleidingen (Bron IBG) 17-07-2006 ADVANCED TECHNOLOGY 50002 naam studie 50002 UNIVERSITEIT TWENTE TECHNISCHE WETENSCHAPPEN 50 58-8 -14 % 100 % 100 % ADVANCED TECHNOLOGY UNIVERSITEIT

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

kan worden vereenvoudigd tot kan worden vereenvoudigd tot 15 16.

kan worden vereenvoudigd tot kan worden vereenvoudigd tot 15 16. Voorkennistoets Met behulp van deze toets kun je voor jezelf nagaan of je voldoende kennis en vaardigheden in huis hebt om het vak wiskunde in het eerste jaar van de studie Bedrijfskunde te kunnen volgen

Nadere informatie

Procedurebeschrijving verzoekschriften niet in usis voor medewerkers

Procedurebeschrijving verzoekschriften niet in usis voor medewerkers Procedurebeschrijving verzoekschriften niet in usis voor medewerkers Inhoudsopgave Algemeen... 1 Verzoek tot goedkeuring keuzeruimte Bachelor (30 EC)... 2 Goedkeuring stage... 4 Verzoek tot afwijking van

Nadere informatie

Op zoek naar talent en ambitie!

Op zoek naar talent en ambitie! Op zoek naar talent en ambitie! Geneeskunde studeren in Rotterdam Decentrale selectie 2014 2015 Wat hebben we jou te bieden? Sterke kanten van het onderwijsprogramma Erasmusarts zijn: a patiënt-georiënteerd

Nadere informatie

Taalvaardigheid Frans 1 Minor

Taalvaardigheid Frans 1 Minor Faculteit der Letteren - Formulier voor de beschrijving van modules vakcode (in te vullen door BSZ) naam opleiding vaknaam Engelse vaknaam voertaal studiefase RTC Frans Taalvaardigheid Frans 1 Minor French

Nadere informatie

Welkom. bij Civiele Techniek

Welkom. bij Civiele Techniek Welkom bij Civiele Techniek Dagprogramma 10:00 10:45 Opleidingspresentatie Civiele Techniek 11:00 11:45 Workshops (kaartjes hiervoor zijn te halen bij de balie op de infomarkt) 12:00 12:30 Minicollege

Nadere informatie

Vastgesteld door de decaan van de faculteit Wiskunde&Informatica op 28 augustus 2003

Vastgesteld door de decaan van de faculteit Wiskunde&Informatica op 28 augustus 2003 Onderwijs- en examenregeling 2003 van de Masteropleiding Computer Science Vastgesteld door de decaan van de faculteit Wiskunde&Informatica op 28 augustus 2003 Inhoud: 1. Algemeen 2. Inrichting van de opleiding

Nadere informatie

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015

LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 LERAREN- OPLEIDINGEN Voorlichtingsbijeenkomst 26 mei 2015 Science Education and Communication Leraar vho maatschappijleer en maatschappijwetenschappen PROGRAMMA 3TU M-SEC: eerstegraads lerarenopleidingen

Nadere informatie

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen

Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Faculteit der Wiskunde en Natuurwetenschappen Aanvullende regels en richtlijnen voor de opleidingen geldig vanaf 01 september 2010 Hoofdstuk 1 Bachelor Wiskunde... 2 Hoofdstuk 2 Master Mathematics... 2

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen [66810] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs

Nadere informatie

LERAREN- OPLEIDINGEN OPEN DAG

LERAREN- OPLEIDINGEN OPEN DAG LERAREN- OPLEIDINGEN OPEN DAG Science Education and Communication Leraar vho maatschappijleer en maatschappijwetenschappen PRESENTATIE DIGITAAL www.utwente.nl/master/sec/powerpoint www.utwente.nl/master/lvhom/powerpoint

Nadere informatie

Zoek het uit! Studiekeuze123

Zoek het uit! Studiekeuze123 Zoek het uit! Opdrachten Studiekeuze123 Naam: Klas: Wat denk je zelf? Het maken van een studiekeuze is belangrijk, maar kan best lastig zijn. Er zijn ruim 1.700 bacheloropleidingen waaruit je kunt kiezen

Nadere informatie

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID

BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE BESTUREN VAN VEILIGHEID BESTUURSKUNDE: BESTUREN VAN VEILIGHEID > Een unieke combinatie van algemene bestuurskundevakken en vakken die zich toeleggen op het besturen van veiligheid; algemene

Nadere informatie

Inhoud. Introductie tot de cursus

Inhoud. Introductie tot de cursus Inhoud Introductie tot de cursus 1 Inleiding 7 2 Voorkennis 7 3 Het cursusmateriaal 7 4 Structuur, symbolen en taalgebruik 8 5 De cursus bestuderen 9 6 Studiebegeleiding 10 7 Huiswerkopgaven 10 8 Het tentamen

Nadere informatie

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs.

TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen. VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. TU/e Bachelor College Herontwerp bacheloropleidingen VSNU Conferentie Studiesucces 13 juni 2012 dr. Diana Vinke en drs. Jim Bergmans Inhoud presentatie Grote veranderingen in het TU/e bacheloronderwijs

Nadere informatie