Uur van de waarheid Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Uur van de waarheid Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden"

Transcriptie

1 Uur van de waarheid Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:11

2 C o l o f o n Vertaling Rena Netjes en Yolanda Voorhaar Redactie Meindert Dijkstra en Janneke Stegeman Eindredactie Kim Hop, Hopcopy Vormgeving Margo Vlamings i.s.m. Mick Pantelaras Met dank aan Meindert Dijkstra, Janneke Stegeman, Bisan Kassis, Ghada Zeidan, Henri Veldhuis, Guus Hoelen, Jan den Hertog, Manon Wolfkamp en Bindiya Jaggan DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:11

3 Inhoud Inleiding 4 Voorwoord 6 Gedicht van Tawfiq Al-Zayad 8 Aanbieding van het Kairos-document in Utrecht 9 Uur van de waarheid 12 Verhaal van een Palestijns meisje 32 Een toelichting bij het Kairos-document van de Palestijnse christenen 33 Verhaal uit de bezette Westoever 45 Hij zocht rechtsbetrachting, maar vond rechtsverkrachting 46 Fragment van W. Dalrymple uit In de schaduw van Byzantium 47 Fragment uit Gaza, waardigheid onder vuur. Stemmen van achter de blokkade 55 Uur van de waarheid : een oproep tot inzicht en bekering 56 Bewerking van een artikel over Constatine Dabbagh uit Gaza, waardigheid onder vuur. Stemmen van achter de blokkade 63 Hebben Palestijnse christenen de sleutel in handen naar vrede en gerechtigheid in het Midden-Oosten? - Een Zuid-Afrikaanse visie 64 Bewerking van een blog van Meta Floor (uitgezonden naar Sabeel door Kerk in Actie) 72 en 73 Gedicht Zegen van onrust 74 Comité van Aanbeveling 76 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:11

4 Inleiding Ergens op de scheidingsmuur (ook wel Apartheidsmuur genoemd) nabij Bethlehem staat een tekst die wordt toegeschreven aan Edward Said: Sinds wanneer heeft een volk dat lijdt onder een militaire bezetting de verantwoordelijkheid voor een vredesbeweging?. Bezetting roept verzet op. Een bijzondere vorm daarvan is geweldloos verzet, het verzet van de vredesbeweging. In 1986 verscheen het boekje Het uur van de waarheid. Het Kairos-document van Zuidafrikaanse christenen, een introductie bij het Kairos-document van Zuid- Afrikaanse christenen, dat als een theologisch commentaar op de politieke crisis door Zuid- Afrikaanse christenen de wereld werd ingestuurd. Daarin stond: De kerk van Jezus Christus is niet geroepen een bastion van voorzichtigheid en gematigdheid te zijn. Zij heeft de boodschap van het kruis dat ons inspireert offers te brengen voor gerechtigheid en bevrijding. Zij heeft een boodschap van hoop die ons uitdaagt op te staan en in vertrouwen en hoop te handelen. Het is geen toeval dat dit boekje over het Palestijnse Kairos-document en dat uit 1986 bijna dezelfde titel hebben, want beide documenten vertolken dezelfde boodschap van hoop die ons uitdaagt op te staan, en om in geloof, hoop en liefde ons te verzetten tegen bezetting, discriminatie en onrecht in het beloofde land. Vlak voor kerst 2009 werd in Bethlehem het Palestijnse Kairos-document gelanceerd: Uur van de waarheid. Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van Palestijnse lijden. Het is geschreven door twintig Palestijnse christenen uit verschillende Palestijnse kerken. Het document kan als handreiking gezien worden van een Palestijnse vredesbeweging aan ons. Een beweging die net als de kleine Israëlische vredesbeweging niet uit de lucht komt vallen, maar die zich tot op heden niet zo duidelijk heeft uitgesproken als in dit Kairos-document. Dat gebeurt vanuit het besef dat de christenen van Palestina in aantal gering zijn, maar een grootse en omvangrijke opdracht hebben. Het antwoord dat deze Palestijnen vonden na gebed en Bijbelstudie is verzet, geïnspireerd door de logica van de liefde die het evangelie leert. De liefde van Christus die het aangezicht van God in iedere mens, ook in het gelaat van de vijand, ontmoet en hem tot bevrijding en vrede oproept. DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:12

5 Hun schreeuw om recht is als een authentiek document uit het hart van een volk onder bezetting ook voor niet-theologen goed leesbaar. Het is in eerste instantie ook geen oproep tot een nieuwe theologische discussie en heeft geen officiële kerkelijke status. Wel hopen deze Palestijnse christenen dat het brede aandacht in de kerken elders in de wereld zal krijgen. Het document noemt de bezetting en dus ook de politieke of theologische rechtvaardiging ervan een zonde die het belijden van de kerk weerspreekt. Het document is in de eerste plaats bedoeld om weerklank te vinden en te worden besproken in de gemeenschap waaruit het is opgekomen - die van Palestijnse christenen zelf. Tegelijkertijd stelt het ons in de kerken van Nederland en elders in de westerse wereld diepgaande vragen over theologie die impliciet of expliciet de bezetting van Palestina en verdrijving van Palestijnen uit hun land rechtvaardigt. Dat is de uitdaging waarvoor Het uur der Waarheid ons stelt. Dit boekje wil een aanzet zijn tot reflectie, en tot bekering. Het bevat allereerst Het uur van de waarheid zelf - zodat u het kunt lezen, proeven en herlezen. Vervolgens biedt het artikelen van Zuid-Afrikaanse en Nederlandse theologen en verhalen en gedichten uit de Palestijnse context. Wij menen dat het tijd wordt dat wij als Nederlandse christenen erkennen dat Palestijnen een eigen plek hebben voor het aangezicht van God. Wij hoeven geen plaats voor hen in te ruimen binnen onze Israëltheologie. We hopen dat dit boekje de weg zal bereiden voor dit bijzondere document, zodat Nederlandse christenen gehoor zullen geven aan de oproep nu echt in actie te komen voor een rechtvaardige vrede in Israël en Palestina. Dit boekje kwam tot stand in opdracht van een werkgroep samengesteld uit vertegenwoordigers van ICCO, Cordaid, KerkinActie, Vrienden van Sabeel, IKV/Pax Christi, Kerk en Vrede en de Werkgroep Keerpunt. Meindert Dijkstra en Janneke Stegeman (redactie) DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:12

6 Voorwoord 1 Vanaf 2000 ben ik een regelmatige bezoeker van de Palestijnse gebieden en heb ik de hopeloosheid, de onmacht, de onrechtvaardigheid en de dagelijkse vernedering van het Palestijnse volk geproefd. Evenals de onmacht van een toenemend aantal Israëliërs, dat niets liever wil dan in vreedzame co-existentie met haar buren leven. Helaas is de situatie voor de meeste Palestijnen, ook voor de christenen onder hen, jaar na jaar verslechterd. Er is nog nauwelijks ruimte voor een levensvatbare Palestijnse staat. De zeer beperkte stukjes van de bezette gebieden die onder Palestijns bestuur staan, zijn door muren en prikkeldraad van de buitenwereld afgesloten. Een groot deel van de Palestijnse bevolking moet met de hand op in de rij voor voedsel en basale verzorging. Dat gebeurde ondanks de vele internationale resoluties die oproepen een einde aan de illegale bezetting te maken. Jaar na jaar heb ik de achteruitgang kunnen volgen. Jaar na jaar beloofde de internationale gemeenschap zijn verantwoordelijkheid te zullen nemen. Jaar na jaar hebben zij, hebben wij, het er op schandalige wijze bij laten zitten. En de situatie verslechtert nog altijd. In december hebben we de aanvallen op Gaza herdacht; een oorlog van geweldenaars tegen een hulpeloos gevangen bevolking. De urgentie van een verandering is groot. Niet dat ik twijfel dat er op een dag vrede en gerechtigheid komt voor alle inwoners van het Midden-Oosten, voor joden en Palestijnen, voor moslims en christenen. De geschiedenis heeft geleerd dat oorlog, haat en geweld het uiteindelijk moet afleggen tegen gerechtigheid, liefde en vrede. Kijk naar de dictaturen in Zuid-Amerika, de apartheid in Zuid-Afrika. Maar hoeveel slachtoffers moeten er in het Midden-Oosten nog vallen? Hoeveel haat moet er nog gezaaid worden? Hoeveel kinderen moeten nog opgroeien in een omgeving van angst, geweld en vergelding? Ik ben ontzettend blij dat met niet geringe autoriteit de christelijke Palestijnse leiders met het Kairosdocument Uur van de waarheid een krachtig gezamenlijk signaal aan de wereld hebben afgegeven. Het is een signaal van liefde en hoop, weg van de vergelding en angst. DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:12

7 Dit theologische antwoord op bezetting daagt de kerken op een positieve en constructieve manier uit om antwoorden te zoeken en kleur te bekennen. Het daagt hen uit om stil te staan bij wat de bezetting voor gevolgen heeft voor het dagelijks leven van onze medechristenen en breder voor het hele Palestijnse volk, die leven in dat beloofde land. Dit antwoord roept de kerken op het rechtvaardige verzet, met liefde als drijfveer, krachtig te steunen. We mogen en kunnen het Palestijnse volk niet langer in de kou laten staan. We moeten moedig zijn en hun woord accepteren. We moeten nu gehoor geven aan hun oproep ons vreedzaam te verzetten. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat we moeten oproepen om bedrijven te boycotten die verdienen aan de illegale bezetting van Palestijnse grond. Dat lijkt naast de gewenste dialoog wel het minste dat we kunnen doen om de zaak los te trekken. Vandaag, zo zegt het document, staan we op een doodlopende weg. Een weg, zo voeg ik toe, van angst om te veranderen in plaats van een weg met hoop op de toekomst. Ik verzoek de kerken in Nederland en de joodse en islamitische organisaties om de handschoen op te nemen. Laat de wereld zien dat religies hun basis hebben in liefde en hoop en dat men zich afkeert van haat, vergelding en angst. In die zin is het inderdaad het uur van de waarheid. Met overtuiging en passie beveel ik het document Uur van de waarheid bij u en bij alle lezers van dit boekje aan. Jack van Ham, algemeen directeur ICCO, de interkerkelijke organisatie voor ontwikkelingssamenwerking 1 Dit voorwoord is een enigszins bewerkte versie van de toespraak die Jack van Ham op 22 december 2009 hield in de Dom in Utrecht bij de presentatie van het Kairos-document Uur van de waarheid aan de kerken. DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:12

8 Olijfboom Omdat ik elke dag gearresteerd kan worden en mijn huis bezocht kan worden door de politie om het te onderzoeken en te reinigen omdat ik geen papier kan kopen, zal ik alles wat ik meemaak en al mijn geheimen kerven in de bast van de olijfboom op mijn binnenplaats. Mijn verhaal zal ik kerven en de hoofdstukken van mijn tragedie en mijn zuchten om mijn akker en om de graven van mijn doden. Al het bittere dat ik heb moeten slikken maar dat tienvoudig vergolden zal worden door het zoete dat nog komt, zal ik daarin kerven. Ik zal het nummer erin kerven van elk perceel land dat van ons is geroofd. En de ligging van mijn dorp, de grenzen ervan. En de huizen die zijn opgeblazen. En mijn bomen die ontworteld zijn. En elke veldbloem die vertrapt is. En de namen van hen die mijn zenuwen steeds weer tot het uiterste wisten te spannen mijn ademtochten en de namen van mijn gevangenissen en wat voor boeien om mijn polsen klemden en de dossiers van mijn cipiers en elk scheldwoord dat over mijn hoofd werd uitgestort. En ik zal kerven: Kafr Qasim, ik ben je niet vergeten En ik zal kerven: Deir Yassin, jij leeft nog altijd in mijn herinnering En ik zal kerven: wij hebben nu de climax van het drama bereikt En ik zal alles kerven wat de zon mij vertelt wat de maan mij toefluistert wat de doden mij toevertrouwen bij de bron, vanwaar de geliefden vertrokken zijn. Opdat ik mij herinner alle hoofdstukken van mijn tragedie alle fasen van de rampspoed gekerfd in de bast van de olijfboom op de binnenplaats van mijn huis. Dit gedicht is van Tawfiq Al-Zayad. Hij was burgemeester van Nazareth, de enige stad in Israël met een Arabische meerderheid. Al Zayad is auteur van verschillende dichtbundels en studies over Palestijnse volksliteratuur. DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:12

9 Aanbieding van het Kairos-document in Utrecht Fr. Jamal Khader Ik ben als Palestijn en als christen naar Nederland gekomen om het Kairos-document aan te bieden. In dit document beoogt een groep christenen hun geloof te verkennen en samen uit te zoeken wat het Woord van God ons vandaag te zeggen heeft in onze situatie. Als Palestijnen merken wij al sinds jaren dat we lijden onder een gebrek aan hoop voor de toekomst. Gebrek aan hoop ook op beëindiging van de bezetting van ons land. Na een vredesproces van zestien jaar, dat uitdraaide op een eindeloos proces van vredesonderhandelingen zonder vrede of uitzicht op een haalbare vrede, zijn we slechts getuige van de bouw van de afscheidingsmuur, gebouwd op Palestijnse grond. We zijn getuige van de uitbreiding van illegale joodse nederzettingen, de dagelijkse vernedering van de Palestijnen bij meer dan zeshonderd checkpoints, ernstige beperking van de religieuze vrijheid waar ons toegang tot heilige plaatsen wordt ontzegd, terwijl de hoop op een rechtvaardige oplossing vervliegt. Wij, de christelijke Palestijnen, leven onder dezelfde condities, onder dezelfde bezetting. In het eerste deel van het document belijden we opnieuw ons geloof in een liefhebbend en genadig God, die elk mens naar zijn beeld schiep en ieder dezelfde waardigheid schonk, aangezien Hij de Vader is van allen. Hij roept al zijn kinderen om met elkaar te leven in liefde en in wederzijds respect. We belijden opnieuw ons geloof in Jezus Christus, Redder van heel de mensheid, die kwam om de Profeten en de Wet te vervullen. We bevestigen de eenheid van Oude en Nieuwe Testament. In Jezus Christus verstaan wij de beloften van God in het Oude Testament, inclusief de belofte van het land. Er bestaan bepaalde Westerse theologieën na de Holocaust, die het Woord van God gebruiken om het onrecht tegen ons te rechtvaardigen. Het document zegt: Het Westen zocht wegen om de joden te compenseren voor het hun aangedane lijden in de Europese landen, maar deed dat ten koste van ons en ons land. Zij probeerden onrecht recht te zetten, maar creëerden zo een nieuwe situatie van onrecht. (paragraaf 2.3.2). Of om het te zeggen in de woorden van de joods-amerikaanse theoloog Mark Braverman: DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:12

10 The revisionist Christian theology that emerged following the Holocaust attempted to correct the legacy of Christian anti-semitism. In the process it has fostered an unquestioning support of the State of Israel that undermines efforts to achieve peace in the region. (Fatal Embrace). Zulke theologieën wettigen de bezetting van Palestina en het onrecht dat tegen ons begaan wordt. Wij, christelijke Palestijnen, lijden daar dubbel onder: Omdat wij Palestijnen zijn, lijden wij onder de bezetting van ons land. Omdat wij christenen zijn, willen sommige theologen dat we lijden omwille van ons geloof. (paragraaf 2.3.4). Natuurlijk is de echte vijand voor hen de islam. Als we iets anders zeggen, worden we ervan beschuldigd bang te zijn voor Hamas! Wij zijn Palestijnen. Wij lijden onder de bezetting omdat we Palestijnen zijn, niet omdat we christenen zijn. Als Palestijns christen ben ik niet een derde partij in het conflict en gevangen tussen beiden, zoals men ons verkeerd vertelt. Ik behoor tot het Palestijnse volk. Ik moet leven onder dezelfde bezetting en deel in het lijden en de verwachtingen van het Palestijnse volk. Dus als u de christenen van Palestina wilt helpen, help ze dan als Palestijnen door een einde te maken aan de bezetting Hoe kunnen wij de christelijke presentie handhaven in Palestina als de bezetting niet beëindigd wordt? Het tweede deel van het Kairos-document steunt onze hoop te midden van de wanhoop op ons geloof in een liefhebbende God, in de nabijheid van de Heilige Geest en in de opstanding van Jezus Christus. Wij wonen in het land van de opstanding. We zien tekenen van hoop in het leven van onze kerken, onze gemeenschappen, in de toenemende bewustwording hoe belangrijk het recht is voor de Palestijnen en de solidariteit van vele kerken in de wereld. De missie van onze kerk is profetisch: Ga aan de kant van de verdrukten staan en werk voor het koninkrijk van God, het koninkrijk van gerechtigheid, waardigheid en waarheid. Zo is de macht van liefde sterker te maken dan de macht van haat en wraak en is de cultuur van het leven te bevorderen in plaats van de cultuur van de dood. (paragraaf 3.4). Daarom is ons antwoord op dit alles liefde. Het christelijk gebod van de liefde: een positieve, voorkomende en kostbare liefde. De christelijke liefde richt zich op iedereen, inclusief de vijand. Onderdeel van de liefde van Christus betekent ook het kwade met liefde en geweldloze acties weerstaan. Daarom spreken we allereerst Palestijnse christenen aan. Vervolgens vragen we de kerken in de wereld om zich bij ons te voegen in onze strijd tegen onrecht en verdrukking als een kwaad en een zonde tegen God en menselijke wezens. Een strijd voor het leven en tegen de dood, voor vrijheid en recht, steeds volgens de logica van de liefde en met respect voor het leven. Het leven van elk levend wezen, zowel Palestijns als Israëlisch. Dat is de enige oorlog die we verklaren. Wanneer we desinvestering, boycot en sancties tegen de bezetting en alles wat geproduceerd wordt door de bezetting (niet Israël dus, maar de bezetting) in overweging nemen en geven, zien we dit als een middel tot bevrijding. Een middel om degenen die onder de bezetting leven te bevrijden, maar ook om de bezetters te bevrijden, aangezien zij, in de woorden van vele joodse theologen, de ziel van het 10 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:13

11 jodendom corrumperen. Het doel is ook Israëliërs te bevrijden van angst en onzekerheid. In het document lezen we: Zonder bezetting zou dit echter niet nodig zijn en zouden de gevoelens van angst en onveiligheid niet bestaan. Zo zien wij de situatie. Wij doen daarom een dringend beroep op de Israëliërs hun angstgevoelens af te schudden en een einde te maken aan de bezetting. Dan zullen zij een nieuwe wereld zien waarin geen angst is en geen dreiging, maar veiligheid, gerechtigheid en vrede. (paragraaf 1.4). Als wij ons als Palestijnen zorgen maken over de verdrukking van het Palestijnse volk, dan willen we ook dat Israëliërs in vrede, veiligheid en rechtvaardigheid kunnen leven, bevrijd van de bezetting. Uiteindelijk willen we als buren in vrede met elkaar leven. In het document lezen we ook: God heeft ons hier geplaatst als twee volken en God geeft ons ook het vermogen om samen te leven en gerechtigheid en vrede te verwezenlijken, als we het maar zouden willen. Dan kunnen we er echt Gods land van maken. (paragraaf 2.3.1) en: Het doel is beide volken te bevrijden van de extremistische standpunten van opeenvolgende Israëlische regeringen en daardoor gerechtigheid en verzoening te brengen. (paragraaf 4.2.6) en tenslotte: Door onze liefde zullen we onrecht overwinnen en het fundament leggen voor een nieuwe samenleving, zowel voor onszelf als voor onze tegenstanders. Onze toekomst en hun toekomst zijn één. [ ] We doen een dringend beroep op Israël om onze partner te zijn in vrede en niet in de cyclus van eindeloos geweld. Laten we samen het kwaad weerstaan: het kwaad van de bezetting en de duivelse cirkel van geweld. (paragraaf 4.3). Tot slot wil ik graag nog een paar dingen over het document preciseren. Het document is geen politieke verklaring. Wij spreken niet over politieke oplossingen. Het is aan de politici om te beslissen, ook als we zelf geloven in een tweestatenoplossing om in vrede met elkaar te leven. Het document is ook geen theologie, dus u zult er geen theologie van het land of van de beloften in vinden. Het document is geen noodkreet van de Palestijnse kerken om de wereld te vragen hen te helpen als christenen. We hebben een Palestijns probleem, geen christelijk probleem. Laten we samenwerken om de christenen te helpen door een eind te maken aan de bezetting en in waardigheid te leven en niet door een positie van afhankelijkheid te scheppen (iets wat de financiële hulp van de EU precies aan het doen is). Wat het document wel is, is een woord van geloof en handelen. Het Woord van God is Goed Nieuws, een woord van liefde, licht en waarheid. We zullen niet toestaan dat dit Woord tegen ons gebruikt wordt om ons dood en destructie te brengen. Wij willen dat het het Woord blijft van leven, gerechtigheid en vrede. 11 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:13

12 Uur van de waarheid Een woord van steun en bemoediging We hebben de kreet van onze kinderen gehoord Wij, de patriarchen en hoofden van de kerken van Jeruzalem, hebben de kreet van hoop gehoord die onze kinderen hebben geuit in deze moeilijke tijden, namelijk dat wij nog steeds bestaan in dit Heilige Land. Wij ondersteunen hen en staan naast hen in hun geloof, hoop en liefde en hun visie op de gebeurtenissen die we meemaken. Wij steunen deze oproep aan al onze gelovigen en aan alle Israëlische en Palestijnse leiders, aan de internationale gemeenschap en iedere kerk van de wereld om voort te maken met het bewerkstelligen van gerechtigheid, vrede en verzoening in het Heilige Land. We bidden God om elke mogelijke zegen en overvloed aan kracht voor onze kinderen om effectief bij te dragen aan de opbouw van hun gemeenschap en alle kwaad weg te doen. Zo kan er een gemeenschap ontstaan waarin liefde, trouw, rechtvaardigheid en vrede regeren. 12 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:13

13 Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden Zijne Gelukzaligheid Theophilos III Zijne Gelukzaligheid, Patriarch Fouad Twal Zijne Gelukzaligheid, Patriarch Torkom Manougian Zijne Hoogwaardige Excellentie, Aartsbisschop dr. Anba Abraham Zijne Hoogwaardige Excellentie, Aartsbisschop Abba Mathaious Zijne Eminentie, Aartsbisschop Joseph-Jules Zerey Zijne Hoogwaardige Excellentie, Monseigneur Gregor Peter Malki Zijne Hoogwaardige Excellentie, Aartsbisschop Mar Swerios Malki Murad Zijne Hoogwaardige Excellentie, Monseigneur dr. Munib A. Younan Zijne Eminentie, Aartsbisschop Paul Nabil Zayah Zeereerwaarde Pater Custos Pierbattista Pizzaballa Zijne Hoogwaardige Excellentie, Monseigneur Raphael Minassian Zijne Hoogwaardige Excellentie, Monseigneur Suheil Dawani 13 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:13

14 VOORWOORD Op een historisch moment van eenheid onder Palestijnse christenen presenteren we het document getiteld: Uur van de waarheid: een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden. Het document is het resultaat van meer dan een jaar samenwerken en benadrukt christelijke en algemeen menselijke waarden. Het roept de internationale gemeenschap op om naast de verdrukten te gaan staan, de Palestijnen hun fundamentele mensenrechten te geven en de Israëliërs te bevrijden van het geweld dat hun bezetting teweeg brengt. Ook roept het christenen over de hele wereld op de uitleg van de Bijbel opnieuw te overwegen en een uitleg te vermijden die dient om de aantasting van onze rechten op bijbelse en theologische gronden te legitimeren. om een einde te maken aan de wreedheden door het apartheidsregime. Dit Palestijns christelijke document dringt bij plaatselijke christenen aan op geduld, volharding, hoop en medewerking. Tegelijkertijd roept het de kerken, overheden, individuen en de internationale gemeenschap op om een systeem van economische sancties en boycot van Israël in te stellen. Het document is niet als een actie van wraakneming bedoeld. Het doel is juist een rechtvaardige en blijvende vrede te bewerkstelligen die een einde maakt aan de Israëlische militaire bezetting. Voorbereid en opgesteld door: Zijne Gelukzaligheid, patriarch Michel Sabbah Bisschop, Dr. Munib Younan Aartsbisschop, Dr. Atallah Hanna Pater Dr. Gamal Khader Pater Dr. Rafiq Khoury Ds. Dr. Mitri Raheb Ds. Dr. Naim Ateek Ds. Dr. Yohana Katanacho Dr. Giries Khoury Mevr. Cedar Duaybis Mevr. Nora Kort Mevr. Lucy Thalgieh Dhr. Nidal Abu Zulof Dhr. Rifaat Kassis - coördinator van het initiatief De initiatiefnemers van dit document roepen op de noodzaak in te zien van een samenleven tussen christenen, moslims en joden met wederzijds respect. Net als het Kairos-document van 1985 in Zuid-Afrika, dat opriep tot verzet, gerechtigheid en verzoening 14 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:13

15 INLEIDING Wij, een groep Palestijnse christenen, schreeuwen om recht. Nadat we met elkaar gebeden hebben, na bezinning en gedachtewisseling over het lijden dat ons land treft onder Israëlische bezetting, schreeuwen we nu onze nood uit. Dat doen we met een kreet van hoop in de afwezigheid van alle hoop, een kreet vol van gebed en vertrouwen in God, die volhardt in zijn goddelijke voorzienigheid voor alle inwoners van dit land. We spreken ons vandaag uit, geïnspireerd door het geheim van Gods liefde voor alle mensen en het mysterie van zijn goddelijke aanwezigheid in de geschiedenis van alle volken en, op bijzondere wijze, ook in de geschiedenis van ons land. Vanuit ons christelijk geloof en ons Palestijnse bewustzijn hier thuis te horen, verkondigen wij een woord van geloof, hoop en liefde. Waarom nu? Omdat we vandaag op een doodlopende weg zijn beland in de tragedie van het Palestijnse volk. De regeringsleiders nemen genoegen met crisismanagement, in plaats van zich serieus in te zetten om een einde te maken aan de crisis. Dit vult de harten van de gelovigen met pijn en vragen. Wat doet de internationale gemeenschap, wanneer zij hiermee wordt geconfronteerd? Wat doen de politieke leiders in Palestina, in Israël en in de Arabische wereld? En wat doet de kerk? Het probleem stijgt uit boven een politieke kwestie, omdat er mensen aan te gronde gaan. Die zorg zouden kerken zich moeten aantrekken. Wij richten ons tot onze broeders en zusters in geloof, leden van de kerken in ons land. We roepen als christenen en als Palestijnen uit naar onze godsdienstige en politieke leiders, naar onze Palestijnse maatschappij en de Israëlische maatschappij, naar de internationale gemeenschap en naar onze broeders en zusters, christelijke geloofsgenoten in de kerken op heel onze wereld. 1 De huidige werkelijkheid Zij zeggen: Vrede, vrede, maar er 1.1 is geen vrede. (Jer. 6:14) In deze tijd spreekt iedereen over vrede in het Midden-Oosten en over het vredesproces. Tot op heden zijn het slechts woorden gebleken. De realiteit is die van de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden. Wij zijn beroofd van onze vrijheid en alles wat daaruit voortkomt. 15 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:13

16 1.1.1 De scheidingsmuur, gebouwd op Palestijns grondgebied dat om die reden grotendeels onteigend is, heeft onze steden en dorpen tot gevangenissen gemaakt. Ze worden apart van elkaar gehouden en zijn zo gemaakt tot verstrooide en verdeelde stukjes grond. Gaza blijft leven onder inhumane condities door een permanenteblokkade en afgesneden van de andere Palestijnse gebieden. Vooral na de wrede oorlog, waarmee Israël het overviel in december 2008 en januari Israëlische nederzettingen vernielen ons land in de naam van God en met bruut geweld. Zij beheersen onze natuurlijke bronnen, waaronder water en landbouwgrond. Honderdduizenden Palestijnen worden daardoor beroofd van het gebruik van hun eigen water en landbouwgrond. Deze nederzettingen blokkeren iedere weg naar een politieke oplossing De harde werkelijkheid is de dagelijkse vernedering waaraan we onderworpen zijn bij de militaire checkpoints, op weg naar onze banen, scholen en ziekenhuizen De harde waarheid is het gescheiden houden van leden van hetzelfde gezin. Daardoor is het voor duizenden Palestijnen onmogelijk een geregeld familieleven te leiden, vooral wanneer een van beide huwelijkspartners geen Israëlisch identiteitsbewijs heeft Vrijheid van godsdienst wordt ernstig belemmerd. De vrijheid om heilige plaatsen te bezoeken wordt mensen ontzegd onder het mom van veiligheidsmaatregelen. Voor veel christenen en moslims uit de Westbank en Gaza zijn Jeruzalem en haar godsdienstige plaatsen verboden terrein. Zelfs inwoners van Jeruzalem hebben te maken met restrictieve maatregelen tijdens godsdienstige hoogtijdagen. Sommige van onze Arabische geestelijken wordt regelmatig de toegang tot Jeruzalem ontzegd Vluchtelingen zijn ook onderdeel van onze realiteit. Velen van hen leven nog altijd in kampen onder moeilijke omstandigheden. Zij hebben recht op terugkeer en wachten al generatie na generatie op terugkeer naar hun land. Wat zal hun lot zijn? Duizenden gevangenen kwijnen weg in Israëlische gevangenissen. Ook zij zijn onderdeel van onze werkelijkheid. De Israëliërs bewegen hemel en aarde om een enkele gevangene vrij te krijgen, maar wanneer krijgen de duizenden Palestijnse gevangenen hun vrijheid terug? Jeruzalem is het hart van onze werkelijkheid. De stad is tegelijkertijd symbool van vrede en teken van conflict. Terwijl de scheidingsmuur Palestijnse wijken splijt, gaat men steeds maar door de stad te ontdoen van haar Palestijnse burgers, christenen en moslims. Hun identiteitskaarten worden ingenomen. Met de inname van die kaarten vervalt hun recht om in de stad te verblijven. Hun huizen worden vernietigd of onteigend. Jeruzalem, stad van verzoening, is een stad van discriminatie en uitsluiting geworden, een bron van strijd in plaats van vrede. 16 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:13

17 Een ander onderdeel van onze werkelijkheid 1.2 is dat Israël weigert zich te houden aan internationale wetten en resoluties. Hierop volgt de verlammende reactie van de Arabische wereld en de internationale gemeenschap. Mensenrechten worden geschonden en ondanks de vele rapporten van lokale en internationale mensenrechtenorganisaties gaat het onrecht door Palestijnen die binnen de staat Israël wonen, hebben te maken met historisch onrecht. Zij lijden onder een discriminerende politiek, terwijl zij als burgers zouden moeten beschikken over de rechten en plichten van burgerschap. Zij wachten op de realisatie van hun volledige burgerrechten en willen een gelijke behandeling als burgers van eenzelfde staat. Emigratie is een volgend element van 1.3 onze werkelijkheid. Vele jonge Palestijnen, christenen en moslims, besluiten te emigreren, omdat het ontbreekt aan visie en ook maar een sprankje hoop op vrede en vrijheid. Daardoor wordt het land beroofd van zijn belangrijkste en rijkste bron: een goed opgeleide, jonge generatie. Het sterk krimpende aantal christenen, vooral in Palestina, is een van de gevaarlijke consequenties van dit conflict, van de lokale en internationale verlamming en van de onmacht om een omvattende oplossing voor dit probleem te vinden. Geconfronteerd met deze werkelijkheid, 1.4 rechtvaardigen de Israëliërs hun acties als zelfverdediging, inclusief de bezetting, collectieve straffen en allerlei andere maatregelen van vergelding tegen Palestijnen. Naar onze mening zet deze visie de werkelijkheid op zijn kop. Inderdaad is het zo dat Palestijnen zich verzetten tegen de bezetting. Zonder bezetting zou dit echter niet nodig zijn en zouden de gevoelens van angst en onveiligheid niet bestaan. Zo zien wij de situatie. Wij doen daarom een dringend beroep op de Israëliërs hun angstgevoelens af te schudden en een einde te maken aan de bezetting. Dan zullen zij een nieuwe wereld zien waarin geen angst is en geen dreiging, maar veiligheid, gerechtigheid en vrede. Het Palestijnse antwoord op de werkelijkheid 1.5 was tot nog toe divers. Sommigen reageerden door te onderhandelen. Dit was de officiële houding van de Palestijnse Autoriteit, maar bevorderde het vredesproces niet. Enkele politieke partijen volgden de weg van gewapend verzet. Israël gebruikte dit als argument om de Palestijnen van terrorisme te beschuldigen en zo de ware aard van het conflict te verhullen. Zij deden de situatie voorkomen als een Israëlische oorlog tegen Palestijns terrorisme en niet als legitiem Palestijns verzet tegen een Israëlische bezetting met als doel die bezetting te beëindigen De tragedie verdiepte zich met het interne conflict tussen Palestijnen onderling en met de afscheiding van Gaza van de rest van de Palestijnse gebieden. Hier moet echter opgemerkt worden dat, hoewel er verdeeldheid is tussen Palestijnen onderling, de internationale gemeenschap hiervoor in belangrijke mate verantwoordelijk is. Die weigert op 17 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:14

18 een constructieve manier om te gaan met de wil van het Palestijnse volk, zoals die tot uitdrukking kwam in de uitkomst van de democratische en wettige verkiezingen in We willen hier nogmaals herhalen dat onze christelijke boodschap temidden van dit alles, temidden van de catastrofe waarin wij leven, een woord wil zijn van geloof, hoop en liefde. 2 Een woord van geloof ontmoeten en elkaar liefhebben om het land met elkaar in vrede en met wederzijds respect op te bouwen Wij geloven in het eeuwige Woord van God: zijn eniggeboren Zoon, Jezus Christus, die Hij zond als de Redder van de wereld Wij geloven in de Heilige Geest, die de kerk en de mensheid begeleidt op haar weg. Het is de Geest die ons helpt de Heilige Schrift te verstaan, zowel het Oude als het Nieuwe Testament in hun eenheid, hier en nu. De Geest maakt de Openbaring van God manifest aan de mensheid, in verleden, heden en toekomst. Hoe verstaan wij het Woord van God? Wij geloven in God, een goede en rechtvaardige God. Wij geloven in God, Schepper van het 2.1 universum en van de mensheid. Wij geloven in een goede en rechtvaardige God, die van al zijn schepselen houdt. We geloven dat iedere mens door God naar zijn beeld en gelijkenis is geschapen en dat een ieder zijn of haar waardigheid ontleent aan de waardigheid van de Almachtige. Wij geloven dat deze waardigheid voor ieder van ons dezelfde is. Dit belijden betekent voor ons, hier en nu en in het bijzonder in dit land, dat God ons niet schiep om elkaar te bestrijden. We zouden elkaar juist moeten Wij geloven dat God tot mensen heeft 2.2 gesproken, hier in ons land. Op velerlei wijze en langs velerlei wegen heeft God in het verleden tot de voorouders gesproken door de profeten, maar nu de tijd ten einde loopt, heeft Hij tot ons gesproken door zijn Zoon, die Hij heeft aangewezen als enig erfgenaam en door wie hij de wereld heeft geschapen. (Heb. 1: 1-2) Wij, Palestijnse christenen, geloven zoals alle christenen in de wereld dat Jezus Christus gekomen is om Wet en Profeten te vervullen. Hij is de alfa en de omega, het begin en het einde. In zijn licht en door de leiding van de Heilige Geest, lezen we de Heilige Schrift, laten de woorden tot ons doordringen en verklaren de Schrift zoals ook Jezus Christus die verklaarde voor de twee leerlingen onderweg naar 18 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:14

19 Emmaüs. Zoals in het evangelie naar Lucas staat geschreven: Daarna verklaarde hij hun al wat er in al de Schriften over hem geschreven stond, en hij begon bij Mozes en de Profeten. (Lucas 24:27) Onze Heer Jezus Christus kwam om te verkondigen dat het Koninkrijk van God nabij was. Daarmee veroorzaakte hij een revolutie in het leven en het geloof van de hele mensheid. Hij kwam met een nieuwe leer (Marcus 1:27) en wierp zo een nieuw licht op het Oude Testament, op de thema s die raken aan ons christelijk geloof en ons dagelijks leven. Thema s zoals de beloften, de verkiezing, volk van God en het land. Wij geloven dat het Woord van God een levend Woord is, dat op iedere periode in de geschiedenis een specifiek licht werpt. Het laat aan gelovigen zien wat God vandaag te zeggen heeft en niet alleen wat God ooit, in een ver verleden, gezegd zou hebben. Daarom mag het niet zo zijn dat het Woord van God getransformeerd wordt tot een versteende letter, die de liefde van God en zijn voorzienigheid in het leven van volken en individuen perverteert. Dat is precies waar het aan schort in een fundamentalistische Bijbelopvatting, die dood en verderf zaait wanneer het Woord van God in steen verandert. Dat gebeurt, wanneer het van generatie op generatie wordt doorgegeven als een dode letter en vervolgens wordt gebruikt als een wapen in onze huidige geschiedenis om ons te beroven van ons recht op ons eigen land. 1 Alle aanhalingen uit de Bijbel zijn ontleend aan de Nieuwe Bijbelvertaling (NBV) 2004, met uitzondering van Jeremia 6:14 Ons land heeft een universele roeping Wij geloven dat ons land een universele 2.3 missie heeft. In deze universaliteit opent zich de betekenis van de beloften, het land, de verkiezing van het volk als inclusief voor heel de mensheid, te beginnen bij alle volkeren in dit land. In het licht van het heilige schrift was de landbelofte nooit een politiek program of bewijs van eigendom, maar veel meer het voorspel op een totale universele verlossing. Het was het begin van de vervulling van het Koninkrijk van God op aarde God zond de aartsvaders, de profeten en apostelen naar dit land, zodat zij een universele missie de wereld in zouden brengen. Vandaag leven wij in dit land met drie godsdiensten: jodendom, christendom en islam. Ons land is het land van God, zoals alle landen in de wereld dat zijn. Het is heilig in zoverre God er aanwezig is, want alleen God is heilig. God alleen heiligt het. Het is de plicht van ons die het land bewonen om de wil van God voor dit land te respecteren. Het is onze plicht het te bevrijden van het kwaad van het onrecht en oorlog. Het is Gods land en daarom moet het een land zijn van verzoening, vrede en liefde. Dit is inderdaad mogelijk. God heeft ons hier geplaatst als twee volken en God geeft ons ook het vermogen om samen te leven en gerechtigheid en vrede te verwezenlijken, als we het maar zouden willen. Dan kunnen we er echt Gods land van maken: Van de Heer is de aarde, en alles wat daar leeft, de wereld en die daarin wonen. (Psalm 24:1) 19 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:14

20 2.3.2 Onze aanwezigheid als Palestijnen, christenen en moslims, in dit land is niet toevallig, maar is diep geworteld in de geschiedenis en geografie van dit land, zoals ieder volk verbonden is met het land waarin het leeft. Ons is echter onrecht aangedaan toen wij verdreven werden. Het Westen zocht wegen om de joden te compenseren voor het hun aangedane lijden in de Europese landen, maar deed dat ten koste van ons en ons land. Zij probeerden onrecht recht te zetten, maar creëerden zo een nieuwe situatie van onrecht Daar komt nog bij, dat sommige theologen in het Westen proberen een bijbelse en theologische legitimering te geven aan deze inbreuk op onze rechten. In hun uitleg worden de beloften van God voor ons een bedreiging van ons bestaan. Het goede nieuws in het Evangelie zelf wordt voor ons een voorbode van de dood. Wij doen een beroep op deze theologen om hun reflectie op het Woord van God te verdiepen en hun interpretaties bij te stellen in die zin dat zij het Woord van God zien als een bron van leven voor alle volken Onze verbondenheid met dit land is een natuurlijk recht. Het is niet alleen maar een ideologische kwestie of een theologisch vraagstuk. Het is een kwestie van leven of dood. Er zijn mensen die het niet met ons eens zijn, maar die ons als vijanden zien, enkel en alleen omdat we zeggen als vrije mensen te willen leven in ons land. Omdat wij Palestijnen zijn, lijden wij onder de bezetting van ons land. Als Palestijnse christenen lijden wij ten gevolge van verkeerde interpretaties van theologen. Geconfronteerd met deze realiteit is het onze opdracht het Woord van God hoog te houden als een bron van leven, niet van dood. Zo blijft de goede boodschap wat het is: goed nieuws voor ons en voor alle mensen. En tegenover hen die ons voortbestaan als Palestijnen, christenen en moslims, bedreigen met de Bijbel in de hand, belijden wij opnieuw ons geloof in God. Want we weten dat het Woord van God niet de oorzaak kan zijn van onze vernietiging. Daarom verklaren wij dat gebruik van de 2.4 Bijbel om politieke keuzes en visies te legitimeren en onrecht tussen mensen en volken te ondersteunen, godsdienst maakt tot een menselijke ideologie. Het ontdoet het Woord van God zo van zijn heiligheid, zijn universaliteit en zijn waarheid. Wij verklaren ook dat de Israëlische bezetting 2.5 van Palestijns land een zonde is tegen God en de mensheid. Palestijnse mensen worden daardoor beroofd van hun basale mensenrechten, door God gegeven. De bezetting verstoort het beeld van God in de Israëlische mens, die bezetter is geworden, en dat in de Palestijnse mens, die lijdt onder de bezetting. Wij verklaren dat iedere theologie die de bezetting legitimeert, schijnbaar gebaseerd op de Bijbel, op geloofsbelijdenis of op geschiedenis, ver staat van de christelijke leer. Zo n theologie roept op tot geweld en heilige oorlog in de naam van de Almachtige God en maakt God daarmee ondergeschikt aan tijdelijke, menselijke belangen. Ook verstoort zij het beeld 20 DEF.KAIROSboekje bw.indd :29:14

Uur van de waarheid. Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden

Uur van de waarheid. Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden Uur van de waarheid Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden Een Palestijns Kairos Initiatief 2009 Een woord van steun en bemoediging We hebben de kreet van onze kinderen

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt

Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt Deze PowerPoint presentatie gaat over Kerk en Israël, in het bijzonder over de Protestantse Kerk (in Nederland) en Israël. Met de naam Israël wordt bedoeld: het Israël dat wij ontmoeten in de bijbel en

Nadere informatie

Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (3)

Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (3) Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (3) Presentatie Gemeente van onze Heer Jezus Christus, N.N. en N.N. hebben te kennen gegeven dat ze hun zoon/dochter N.N.

Nadere informatie

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8

1 Korintiёrs 1:9. Marcus 10:45. Handelingen 4:12. Johannes 17:3. 1 Korintiёrs 3:16. Johannes 15:9,10. Psalm 32:8 [1] [2] [3] Johannes 3:16 1 Korintiёrs 1:9 Johannes 3:19 God wil met ons omgaan God wil met ons omgaan Zonde brengt scheiding [4] [5] [6] Romeinen 3:23 Marcus 10:45 Romeinen 5:8 Zonde brengt scheiding

Nadere informatie

Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (1)

Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (1) Formulier om de christelijke doop te bedienen aan de kinderen van de gelovigen (1) Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Over de doop Bij de doop word je in water ondergedompeld of ermee besprenkeld.

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God

Kingdom Faith Cursus. ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Kingdom Faith Cursus KF02 ---------------------------------------------------------------------------------------------------- Het geschenk van God Colin Urquhart ----------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het valt mij steeds weer op: Wil je iets begrijpen van het evangelie van Matteüs, dan moet je het Oude Testament er bij houden. Op belangrijke momenten

Nadere informatie

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8)

Rivieren van levend water zullen stromen uit het hart van wie in mij gelooft (Joh. 7:3 8) - Identiteit - Hogeschool Viaa heeft als grondslag de Bijbel. Zij erkent deze als het betrouwbare en geïnspireerde Woord van God, zoals dat verwoord is in het gereformeerde belijden en zij beschouwt de

Nadere informatie

Orde III Schrift, zegen en gebed

Orde III Schrift, zegen en gebed Orde III Schrift, zegen en gebed bemoediging en groet Onze hulp is in de naam van de Heer, die hemel en aarde gemaakt heeft, Ps. 124:8 [die trouw houdt tot in eeuwigheid Ps. 146:6 en niet laat varen het

Nadere informatie

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22.

18. Evangelist in eigen land 19. Onder Jezus zegen Een bereide plaats 20. Water 21. Een gebed om de Heilige Geest Doorwaai mijn hof 22. Inhoudsopgave Voorwoord 1. Een gebed bij het begin van het nieuwe jaar Ik ben met u 2. Gods hand 3. Zegen Vrede met God 4. In de kerk 5. Is Deze niet de Christus? Deze ontvangt zondaars 6. Echte vrienden

Nadere informatie

Inleiding over het kernwoord zonde

Inleiding over het kernwoord zonde Inleiding over het kernwoord zonde Door Eline Lezen: Mattheüs 5 : 21 t/m 48 Zingen: Psalm 6 : 1 en 4 1. Waarom moeten wij weten wat zonde is? Toen ik deze inleiding begon te maken vroeg ik me af wat ik

Nadere informatie

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt.

Als wij dan eten van dit brood en drinken uit deze beker, verkondigen wij de dood des Heren totdat Hij komt. Huwelijk Eucharistische gebeden 2. Eucharistisch Gebed XII-b Jezus, onze Weg. Brengen wij dank aan de Heer, onze God. Heilige Vader, machtige eeuwige God, om recht te doen aan uw heerlijkheid, om heil

Nadere informatie

BIJBELSE INTRODUCTIELES

BIJBELSE INTRODUCTIELES BIJBELSE INTRODUCTIELES DEEL 1 - REDDING Dit deel geeft, middels de presentatie van het reddingsplan, de basisprincipes van het Evangelie (goede nieuws) van de Genade van God. 1. (Romeinen 3:10-11) Noem

Nadere informatie

Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3)

Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Formulier om het heilig avondmaal te vieren (3) Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Instelling Het avondmaal is door onze verlosser zelf ingesteld. Want de apostel Paulus verklaart: Wat ik heb ontvangen

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie.

Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie. Een leven dicht bij God kan niet zonder gebed. Daarover gaat deze Bijbelstudie. Wat is bidden? Bidden is: In contact komen met de levende God, de Schepper van Hemel en Aarde In het Oude Testament bad de

Nadere informatie

Tekst bij PowerPoint presentatie Kairos Palestina

Tekst bij PowerPoint presentatie Kairos Palestina Tekst bij PowerPoint presentatie Kairos Palestina Deze tekst kan letterlijk worden voorgelezen bij het vertonen van de PowerPointpresentatie. Vanzelfsprekend kunt u ook de tekst aanpassen en andere accenten

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus

10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 10 redenen voor de komst van de Heere Jezus 1. Als vervulling van Gods beloften En Ik zal vijandschap teweegbrengen tussen u en de vrouw, en tussen uw nageslacht en haar Nageslacht; Dat zal u de kop vermorzelen,

Nadere informatie

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen

Nadere informatie

Een toelichting bij het kairos-document van de. Uur van de waarheid. Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden

Een toelichting bij het kairos-document van de. Uur van de waarheid. Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden Een toelichting bij het kairos-document van de Palestijnse christenen Uur van de waarheid Een woord van geloof, hoop en liefde uit het hart van het Palestijnse lijden 15 INLEIDING Een kreet van hoop Zo

Nadere informatie

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven.

Neem nu even tijd om de Heilige Geest te vragen je te helpen bij deze studie en inzicht te geven in zowel het Woord als in je eigen leven. Doel B: Relatie met Jezus de Koning : studenten ontwikkelen zich, vanuit een persoonlijke overtuiging, als leerling, vertrouweling en toegewijde volgeling van Jezus op elk terrein van hun leven. Doel van

Nadere informatie

De stap tussen u en de genezing

De stap tussen u en de genezing De stap tussen u en de genezing profeet T.B. Joshua Introductie Er is een stap tussen u en het herstel, de genezing, de zegen en redding. Die stap is geloof in Christus. Jezus staat aan de ene kant en

Nadere informatie

Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8

Wie heeft de sleutel? Zondag 07 december - thema: Wie heeft de sleutel? - Romeinen 8 Wie heeft de sleutel? Romeinen 8: 1 Dus wie in Christus Jezus zijn, worden niet meer veroordeeld. 2 De wet van de Geest die in Christus Jezus leven brengt, heeft u bevrijd van de wet van de zonde en de

Nadere informatie

Geloven in Jezus Christus

Geloven in Jezus Christus Geloven in Jezus Christus Zoon van God Jezus krijgt God een menselijk gezicht. Immanuel wordt Hij genoemd: God met ons. Het is de naam die Hij bij zijn geboorte krijgt. ZIn Daar begint zijn bijzondere

Nadere informatie

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12?

Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Wat zegt Paulus in Romeinen 7:7-12? Romeinen 7:7. Paulus stelt weer een vraag, die het voorafgaande mogelijk oproept bij mensen. Hij zei immers, dat de wet (vroeger) zondige hartstochten in ons opriep

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG

Kingdom Faith Cursus ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Kingdom Faith Cursus KF09 ------------------------------------------------------------------------------------------------ HEILIG, HEILIG, HEILIG Colin Urquhart ------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Orde II Schrift, zegen en gebed

Orde II Schrift, zegen en gebed Orde II Schrift, zegen en gebed begroeting Vrede voor jou N en vrede voor jou N. Alles wat goed is en gelukkig maakt, het kome over jullie beiden. Vrede voor u allen, zoals wij hier bij elkaar gekomen

Nadere informatie

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord)

Wat is op deze vragen jullie antwoord? (antwoord) Inleiding De kerkenraad heeft u tot twee keer toe bekend gemaakt dat een aantal broers benoemd is tot ouderling en diaken van onze gemeente. Het zijn (namen). Daarmee is ook ruimte gegeven om eventueel

Nadere informatie

Eucharistie met ziekenzalving

Eucharistie met ziekenzalving Intredelied: Eucharistie met ziekenzalving Vrede voor jou, hierheen gekomen, zoekend met ons om mens te zijn. Jij maar alleen, jij met je vrienden, jij met je last, verborgen pijn: vrede, genade, God om

Nadere informatie

De Dordtse Leerregels

De Dordtse Leerregels De Dordtse Leerregels Hoofdstuk 2 Artikel 6 t/m 9 Werkboek 6 Dordtse Leerregels hoofdstuk 2 artikel 6 t/m 9 Boven artikel 6 t/m 9 schrijven we : ongeloof en geloof Over ongeloof en geloof is veel te leren.

Nadere informatie

Studie 2 16-10-2013. Altijd Alleen Jezus

Studie 2 16-10-2013. Altijd Alleen Jezus 1. Wij geloven samen met Paulus dat ieder Schriftwoord nuttig is om te leren, te weerleggen, te verbeteren en te onderwijzing met als doel de rechtvaardigheid. (2 Timotheüs 3:16). Zoals jullie misschien

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

1. Gods eigendom. Op Toonhoogte 265

1. Gods eigendom. Op Toonhoogte 265 Jaarreeks 1: Jaarreeks 1: 1. Gods eigendom Abba, Vader, U alleen U behoor ik toe. U alleen doorgrondt mijn hart. U behoort het toe. Laat mijn hart steeds vurig zijn, U laat nooit alleen U behoor ik toe.

Nadere informatie

zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt

zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt zondag 13 maart 2016 in het Kruispunt lezing oude testament (lector) Jesaja 58, 1-10 lied Liedboek 537, 1. 2. Zo spreekt de Heer die ons... lezing nieuwe testament (lector) Lukas 20, 9-19 lied Liedboek

Nadere informatie

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij:

Pastoor Reneerkens. De volgende mensen zijn er ook bij: 2 Papa Mama Peter Meter.... Pastoor Reneerkens De volgende mensen zijn er ook bij: 3 BEGROETING EN WELKOMSTWOORD Alles went, zeggen we wel eens, zelfs het wonder wat altijd weer opnieuw gebeurt, wordt

Nadere informatie

Geloof Brengt Verandering Toets 1 - antwoorden

Geloof Brengt Verandering Toets 1 - antwoorden Toets 1 - antwoorden Geloof (1-11) Lesstof: Hoofdstuk 1 1. Wat is noodzakelijk om van God te kunnen ontvangen? Geloof [1] 2. Noem vier uitingen van geloof. - Geloof voor redding [1.2] - Geloof en werken

Nadere informatie

Het kerkgebouw Huis van God

Het kerkgebouw Huis van God Het kerkgebouw Huis van God Tekenwaarde TTemidden van vele andere gebouwen die worden gebruikt voor bewoning en bedrijvigheid is een kerk de ruimte voor de ontmoeting met God. Kerken staan meestal op een

Nadere informatie

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL!

De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! De drie-engelenboodschap, ACTUEEL! Missie De missie van de Kerk van de Zevende-dags Adventisten is de verkondiging van het eeuwig evangelie zoals verwoord in de drieengelenboodschap van Openbaring 14:6-12.

Nadere informatie

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw?

Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde en trouw? Spreuken 3,3 Mogen liefde en trouw je nooit verlaten, wind ze om je hals, schrijf ze in je hart. Spreuken 14,22 Wie kwaad smeden, komen zij niet op een dwaalweg? Wie goed doen, oogsten zij geen liefde

Nadere informatie

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal

Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Orde voor de viering van het heilig Avondmaal Prediking Geloofsbelijdenis Onderwijzing bij het Avondmaal De apostel Paulus beschrijft hoe onze Heer Jezus Christus het heilig Avondmaal heeft ingesteld:

Nadere informatie

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35

OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 God en je naasten liefhebben LES 3 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Luk 15:11-32 Joh 3:14-17, Joh 15:9-17 Matt 5:43-48, Joh 13:33-35 Wat leer

Nadere informatie

6 september 2015. Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken

6 september 2015. Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken Welkom Iedereen gaat staan en de Paaskaars wordt aangestoken 6 september 2015 Openingslied Wij zoeken U als wij samenkomen hopen dat Gij aanwezig zijt, hopen dat het er eens van zal komen: mensen in vrede

Nadere informatie

7 STAPPEN NAAR BEVRIJDING ~ RICHTLIJNEN

7 STAPPEN NAAR BEVRIJDING ~ RICHTLIJNEN 7 STAPPEN NAAR BEVRIJDING ~ RICHTLIJNEN Stap 1: PROCLAMEREN VAN WAARHEID Proclameer Jezus volbrachte werk van het Kruis = vergeving & herstel. Proclameer Gods liefde, genade, vergeving, bevestiging en

Nadere informatie

Een volk van priesters

Een volk van priesters Een volk van priesters Romeinen 8: 17 Zijn wij nu kinderen, dan zijn wij ook erfgenamen: erfgenamen van God, en medeerfgenamen van Christus; immers, indien wij delen in zijn lijden, is dat om ook te delen

Nadere informatie

GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26

GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26 DE GROTE VERRASSING Efeze 3:9; Colosse 1:26 De bovenvermelde Bijbelteksten spreken van het geheimenis dat eeuwen en geslachten lang verborgen is ge weest en verborgen is gebleven in God. Dit geheimenis

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Orde II Schrift, zegen en gebed

Orde II Schrift, zegen en gebed Orde II Schrift, zegen en gebed begroeting Vrede voor jou N en vrede voor jou N. Alles wat goed is en gelukkig maakt, het kome over jullie beiden. Vrede voor u allen, zoals wij hier bij elkaar gekomen

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

OPENING VAN DE VIERING

OPENING VAN DE VIERING OPENING VAN DE VIERING KRUISTEKEN EN BEGROETING INLEIDING GEBED Pastor: Laat ons samen bidden tot God, in wiens Naam wij hier samengekomen zijn, en in wiens Naam deze kinderen zullen worden gedoopt. Heer

Nadere informatie

Wanneer we Gods woord over heling begrijpen en er naar handelen, brengt het een manifestatie van heling voort.

Wanneer we Gods woord over heling begrijpen en er naar handelen, brengt het een manifestatie van heling voort. NAZORG Na het gebed Geef de zieke richting in wat er verwacht mag worden. De genezing kan eerder een graduele genezing zijn dan alles ineens. Dit kan dagen, weken, zelfs maanden duren. Wat ze zouden moeten

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

De boodschappen van het jaar 2007

De boodschappen van het jaar 2007 2 januari 2007 "Lieve kinderen, ik smeek jullie: laat in deze heilige tijd, die vervuld is van Gods genade en Gods liefde die mij naar jullie stuurt, jullie hart niet van steen zijn. Laat het vasten en

Nadere informatie

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer

OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer OVERDENKING Wij volgen een leesrooster en daarin staat de tekst uit Deuteronomium aangegeven. Ik heb dat netjes gevolgd. Maar ik heb twee verzen meer gelezen dan eigenlijk stond aangegeven. Die gaan over

Nadere informatie

Geestelijk Klimaat onze identiteit. Pagina 1

Geestelijk Klimaat onze identiteit. Pagina 1 Geestelijk Klimaat onze identiteit Pagina 1 Adresgegevens Stichting Hervormde Scholen De Drieslag Lange Voren 88 3773 AS Barneveld Contactgegevens Dhr. A. van den Berkt (Algemeen Directeur) Telefoon: 0342-478243

Nadere informatie

Een Visioen van Liefde

Een Visioen van Liefde Een Visioen van Liefde Orthen, april 2012 WIE ZIJN WIJ? De oorsprong van de gemeenschap San Salvator ligt in de rooms-katholieke traditie, en voelt zich van daaruit verbonden met de Bijbel, geïnspireerd

Nadere informatie

Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack

Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack Niveau 3 - Les 14: Een oproep tot Discipelschap Andrew Wommack Vandaag gaan we spreken over een discipel zijn, en over hoe een discipel te maken. Ik wil je eraan herinneren dat de Heer ons het bevel gaf,

Nadere informatie

Orde I Schrift, zegen en gebed

Orde I Schrift, zegen en gebed Orde I Schrift, zegen en gebed groet en inleidend woord Vrede voor jou N en vrede voor jou N. Alles wat goed is en gelukkig maakt, het kome over jullie beiden. Vrede voor u allen, zoals wij hier bij elkaar

Nadere informatie

ZEGENING VAN... Zorg dragen voor elkaar behoort tot het meest menselijke van ons bestaan.

ZEGENING VAN... Zorg dragen voor elkaar behoort tot het meest menselijke van ons bestaan. ZEGENING VAN... Zorg dragen voor elkaar behoort tot het meest menselijke van ons bestaan. Zorg dragen voor elkaar behoort tot het wezen van ons christen-zijn. Stille overweging dagelijks worden we geconfronteerd

Nadere informatie

Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk

Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk Kruistocht van gebed (22) Katholieke priesters handhaaf de Leer van de Kerk Vrijdag 28 januari 2012 23.50u Mijn dochter, Ik geef de wereld dit kruistochtgebed (22) om gebeden te worden door de katholieke

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal

Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Orde voor de voortzetting van het heilig Avondmaal Na Lied of Klein Gloria verloopt de dienst als volgt: Apostolische geloofsbelijdenis (gezongen, of gelezen en beantwoord met een lied) Nodiging De Heer

Nadere informatie

De Bijbel Open 2013 18 (11-05)

De Bijbel Open 2013 18 (11-05) 1 De Bijbel Open 2013 18 (11-05) Op 14 mei is het precies 65 jaar geleden dat in 1948 de staat Israel werd uitgeroepen. U merkt wel dat daar op allerlei manieren publiciteit aan gegeven wordt, positief

Nadere informatie

Vijf redenen waarom dit waar is

Vijf redenen waarom dit waar is Les 14 Eeuwige zekerheid Vijf redenen waarom dit waar is In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Is de echte (ware) gelovige voor eeuwig veilig en geborgen in Christus? Voor

Nadere informatie

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet?

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet? Bidden, praten met God LES 5 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Hand 1:12-14, Hand 2:42, Hand 4:23-31 Hand 6:3-6 Hand 8:17, Hand 16:18, Hand 28:8

Nadere informatie

Zondag 12 januari - de doop van Jezus

Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zondag 12 januari - de doop van Jezus Zoals Nederland een waterland is, zou je kunnen zeggen dat de Bijbel een waterboek is. Het begint al in Genesis 1: Gods Geest zweefde over het water. Er lijkt al water

Nadere informatie

Waarom zou ik geloven?

Waarom zou ik geloven? Waarom zou ik geloven? Een uitnodiging om na te denken over je geloof Philip Nunn - De Bron Deel #1: 1 nov 2015 Deel #2: 22 nov 2015 Mijn doel met de 2 toespraken Ik probeer je te laten zien dat het christelijke

Nadere informatie

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van

Nadere informatie

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl

Onze Vader. Amen. www.bisdomdenbosch.nl Onze Vader Onze Vader Onze Vader, die in de hemel zijt, Uw Naam worde geheiligd, Uw Rijk kome, Uw wil geschiede op aarde zoals in de hemel, Geef ons heden ons dagelijks brood, en vergeef ons onze schuld,

Nadere informatie

H. Geest. Sint Niklaas 05/10/14

H. Geest. Sint Niklaas 05/10/14 H. Geest Sint Niklaas 05/10/14 Thalys Thalys techniek 383 ton 200m lang 320km/u 25 KV 8800 KW 120 Eerste klasse, 257 tweede klasse Brussel - Marseille: 4u30 De H. Geest als merkteken Joël 3,1 Daarna zal

Nadere informatie

LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels

LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels LIEFHEBBEN: Elkaar aanvaarden in een gemeenschap van mafketels Zoals de Vader mij zond, zend ik ook jullie. Jezus We houden van iemand wanneer we het goede voor hen zoeken als doel op zich. Dallas Willard

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

PINKSTERNOVEEN Tussen Hemelvaart en Pinksteren Eensgezind gebed Werking van de Geest

PINKSTERNOVEEN Tussen Hemelvaart en Pinksteren Eensgezind gebed Werking van de Geest Pinksternoveen 1 PINKSTERNOVEEN De Pinksternoveen is het kerkelijk gebed om de werking van de Heilige Geest, dat wordt gebeden gedurende de negendaagse periode tussen Hemelvaart en Pinksteren. Een noveen

Nadere informatie

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties.

De geboden onderhouden, is trouw zijn aan God, maar het is evenzeer trouw zijn aan onszelf, aan onze ware natuur, en aan onze diepe aspiraties. Maria, leer ons bidden! Het gebed is er niet in de eerste plaats om ons te voldoen. Ze is onteigening van onszelf om ons in de gesteltenissen te plaatsen van de Heer, Hem in ons te laten bidden. In een

Nadere informatie

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en

Waarom doet Hij dat zo? Om de diepste bedoeling van Gods geboden aan te geven. Daar kom ik straks op terug. Hij geeft in de Bergrede de beloften en 1 De Bijbel open 2013 5 (02-02) Vandaag bespreken we een vraag over de betekenis van de Wet die God aan Israel gaf voor de christelijke gemeente van het Nieuwe Testament en dus voor ons. Is het zo dat

Nadere informatie

Ps.103:1,2, 17 en 18 Houten 23 november 2008

Ps.103:1,2, 17 en 18 Houten 23 november 2008 Ps.103:1,2, 17 en 18 Houten 23 november 2008 We vieren vanmorgen een prachtig feest. Kees van Leeuwen heeft belijdenis van zijn geloof afgelegd en hield samen met Mirjam hun drie kinderen ten doop. Johannes

Nadere informatie

Orde V Schrift, zegen en Maaltijd van de Heer

Orde V Schrift, zegen en Maaltijd van de Heer [intredelied] begroeting Orde V Schrift, zegen en Maaltijd van de Heer Intrede A Vrede voor jou N en vrede voor jou N. Alles wat goed is en gelukkig maakt, het kome over jullie beiden. Vrede voor u allen,

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 16-09-15

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 16-09-15 De Bijbel open 16-09-15 2 Petr.3: 3 Dit vooral moet u weten, dat er in de laatste dagen spotters met spotternij zullen komen, die naar hun eigen begeerten wandelen, 4 en zeggen: Waar blijft de belofte

Nadere informatie

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 14-10-15

Het belang van het profetisch woord. De Bijbel open 14-10-15 De Bijbel open 14-10-15 Mijn hoop is op U Heer, G mijn kracht is in U Heer, mijn hart is van U Heer, van U. Ik prijs U met heel mijn hart, ik prijs U met al mijn kracht. Met heel mijn hart, met al mijn

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen.

Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen. Inleiding: Epifanie: Feest van de Verschijning in de Vroege kerk werd dit feest gevierd en niet Kerst. Het Feest van de verschijning van Jezus onder de mensen. Wat ik u graag zou willen geven is verwondering

Nadere informatie

Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht

Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht Liturgie voor de middagdienst van 10 januari 2016, Zwijndrecht Votum en zegengroet Zingen: Psalm 21: 1, 2 en 3 Gebed Lezen: Lucas 24: 13-53 Zingen: Gezang 98: 1-3 Tekst: Zondag 17 HC Preek Thema: Opstanding:

Nadere informatie

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =

= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = Orde van dienst voor zondag 23 februari 2014, zevende zondag na Epifanie Kerk: Brugkerk, Kroonplein 1 te Lemelerveld Aanvang: 10.00 uur Organist: Ton Timmerman Voorganger: ds. C.Th. Benard = = = = = =

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 24 (22-06)

De Bijbel open 2013 24 (22-06) 1 De Bijbel open 2013 24 (22-06) In Mattheus 16 komen we een bijzondere uitdrukking tegen. Jezus zegt daar tegen Petrus en de andere discipelen dat zij zullen binden en ontbinden. Dat roept bij iemand

Nadere informatie

BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God. Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk

BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God. Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk BIJBELSTUDIE Hoe versterk ik mijn relatie met God Door het jongerenbestuur van de Moeder Godskerk 1 GEBED 2 Welkom Hoe versterk ik mijn relatie met God Methodes en technieken delen hoe dit te bereiken

Nadere informatie

De rijkdom van het evangelie

De rijkdom van het evangelie 22 sep 07 20 okt 07 17 nov 07 15 dec 07 12 jan 08 23 feb 08 22 mrt 08 De rijkdom van het evangelie De gerechtigheid van God God maakt levend Gods Geest en het echte leven Het herstel van Israël Leven als

Nadere informatie

Openluchtdienst! speelruimte om te leven!

Openluchtdienst! speelruimte om te leven! Openluchtdienst speelruimte om te leven liturgie bij de openluchtdienst op zondag 15 juni 2014 in de tuin van het Wooldhuis uitgaande van de Protestantse Gemeente Heino-Laag Zuthem voorganger: ds. Hans

Nadere informatie

(Deel van) Zijn Lichaam

(Deel van) Zijn Lichaam (Deel van) Zijn Lichaam 1 December 2013 I. Wedergeboren Leven II. Levende stenen 1 Petrus 2:4-5 Voeg u bij hem, bij de levende steen die door de mensen werd afgekeurd maar door God werd uitgekozen om zijn

Nadere informatie

Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers

Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers Tekst http://www.kapucijnen.com/liturgie/liturgie05.html foto H. Oude Groote Beverborg Presentatie A. Borgers 1. Jezus wordt ter dood veroordeeld 1. Jezus wordt ter dood veroordeeld 2.Jezus neemt het

Nadere informatie

6. Uitverkiezing. 6.1 Uitverkiezing is naar de voorkennis Gods

6. Uitverkiezing. 6.1 Uitverkiezing is naar de voorkennis Gods 6. Uitverkiezing In dit hoofdstuk zullen we nagaan wat de Bijbel over uitverkiezing en voorbestemming leert. In het volgende hoofdstuk wordt Romeinen 9 besproken. En in hoofdstuk 8 wordt de calvinistische

Nadere informatie

ONOPGEEFBAAR VERBONDEN

ONOPGEEFBAAR VERBONDEN Simon Schoon ONOPGEEFBAAR VERBONDEN Op weg naar vernieuwing in de verhouding tussen de kerk en het volk Israël Aan de pioniers uit de begintijd en aan de huidige bewoners van Nes Ammim in Israël inhoud

Nadere informatie

Derde zondag van de veertigdagentijd. Bevestigingsdienst ds. A. W. Baan. 23 maart 2014 14.30 uur. Nieuwe kerk te Zoutkamp. Heenzending en zegen

Derde zondag van de veertigdagentijd. Bevestigingsdienst ds. A. W. Baan. 23 maart 2014 14.30 uur. Nieuwe kerk te Zoutkamp. Heenzending en zegen Derde zondag van de veertigdagentijd Bevestigingsdienst ds. A. W. Baan 23 maart 2014 14.30 uur Heenzending en zegen Nieuwe kerk te Zoutkamp Voorganger: ds. K. G. Pieterman, Niekerk Organist: Sj. de Wind

Nadere informatie

30. De koning wordt geboren 31. Blij met Jezus 32. Jezus, de koning die dient 33. Jezus sterft 34. Jezus leeft 35. Jezus en de Heilige Geest

30. De koning wordt geboren 31. Blij met Jezus 32. Jezus, de koning die dient 33. Jezus sterft 34. Jezus leeft 35. Jezus en de Heilige Geest Themaoverzicht Groep 1 1. In het begin 2. Noach 3. God belooft 4. Abraham 5. Isaak 6. Jakob en Esau 7. Jakob 8. Jozef 9. Dromen 10. Jozef de onderkoning 11. Mozes 12. Mozes naar de farao 13. God straft

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Alpha Cursus IGGDS DE HOEKSTEN Woensdag 22 april 2015 Restaurant Algorfa Bijeenkomst 12 Waarom en hoe zou ik het anderen vertellen?

Alpha Cursus IGGDS DE HOEKSTEN Woensdag 22 april 2015 Restaurant Algorfa Bijeenkomst 12 Waarom en hoe zou ik het anderen vertellen? Alpha Cursus IGGDS DE HOEKSTEN Woensdag 22 april 2015 Restaurant Algorfa Bijeenkomst 12 Waarom en hoe zou ik het anderen vertellen? Inleiding Paul van der Laan 1. IJsbreker: GOED NIEUWS VERSPREIDT ZICH

Nadere informatie