Nieuwsbrief 12. Arbeid en zorg. 2 x 4 beleid voor iedereen?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuwsbrief 12. Arbeid en zorg. 2 x 4 beleid voor iedereen?"

Transcriptie

1 Nieuwsbrief 12 Arbeid en zorg Voor u ligt de laatste editie van de nieuwsbrief van Dona Daria van het jaar Het thema is dit keer "Arbeid en zorg". Hoe combineren Rotterdammers arbeid en zorg? Hoe denken we daarover? Verschilt dat per gezin of is er alleen een verschil tussen man en vrouw? Welke rol nemen oma s in het proces? En als je tijdens je studie nog een kind krijgt, wat verder? Deze en andere vragen heeft de redactie van Dona Daria aan een aantal mannen en vrouwen gesteld die dagelijks te maken hebben met de indeling van werk en zorg. De redactie van Dona Daria wenst u veel lees plezier! 2 x 4 beleid voor iedereen? In september j.l. heb ik deelgenomen aan een conferentie in Den Haag waar Minister Plasterk van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW), een toespraak gaf over het toekomstige arbeid & zorg beleid 2 x 4 dagen werk. De Minister hoopt dat met dit aantrekkelijke beleid de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt zal toenemen en dat mannen een kans krijgen om hun bijdrage aan hun gezinnen te vergroten. In plaats van anderhalf verdieners waarbij de man voltijd werkt en de vrouw alleen de helft van de tijd, pleit Minister voor een 2x4 beleid, waar man en vrouw beiden vier dagen in de week werken. De regeling is bedoeld om werknemers de mogelijkheid te bieden om arbeid en zorg te combineren. Opvallend bij de hele conferentie was dat men er vanuit gaat dat de meeste, zo niet alle, gezinnen in Nederland uit twee ouders bestaan. Hoogopgeleid en één of anderhalf verdieners, die van 9 tot 5 uur werken en van de nieuwe wet gebruik zullen maken om hun werk optimaal met hun privé leven te kunnen combineren. Dit ideaal verhaal stond ver van de dagelijkse werkelijkheid van veel gezinnen die ik ken in Rotterdam. Gezinnen, meestal mono parental, waar de vrouw de hoofdverdiener is en naast haar onregelmatige fulltime werk nog alleen voor haar kinderen moet zorgen. Je zou hiermee kunnen zeggen dat het over keuzen gaat. We kunnen niet van de enige die het beter hebben de monsters maken en van de anderen die minder hebben de slachtoffers. Want echtparen, zelfs hoogopgeleide twee verdieners, hebben ook last van het te kort aan kwalitatieve kinderopvang, onderwijs die niet aansluit met hun werktijd, onflexibele werkgevers, etc. Het gaat om, grappig genoeg, de volgende situaties: als er problemen zijn die opgelost moeten worden, worden de enigen die het al beter hebben eerder geholpen. Het is een top down beleid waarbij de meerderheid die het minder goed heeft even moet wachten op zijn beurt. Hierbij kan ik illustreren wat ik bedoel. Ik denk dan aan de productie medewerkers, mensen die in een fabriek, in een bloemenkwekerij of een bouw bedrijf werken. Of mensen die in de schoonmakerbranche werken met onregelmatige werktijden. Deze mensen die veelal al op de grens van het minimum loon leven, kunnen zich niet permitteren om een dag minder te werken. En zo n 2x4 dagen beleid is zeker niet op hen van toepassing. Staan werkgevers hiervoor open? Meer mensen in parttime functies, dat zou betekenen extra mensen in dienst nemen, meer gaan regelen en uiteindelijk zou dat betekenen, geld verliezen. Volgens mij zitten bedrijven daar niet op te wachten. Welke stimulans, vraag ik me af, wil Minister Plasterk aan bedrijven bieden om ervoor te zorgen dat hun medewerkers van zo n beleid kunnen profiteren? Overheid is ook werkgever, zijn zij de eerste om een voorbeeld te geven? En wat betreft mono parental gezinnen, komt er ooit ook een beleid voor hun? De tijd zal het leren! Ariana Ortet

2 Een hoop stress en gegoochel! Werk en zorg voor je kinderen: Hoe doen vaders dat? Aan mij is gevraagd of ik op papier wilde zetten wat arbeid en zorg voor mij betekent. Ik zou mijzelf hier positief over kunnen uitlaten met het oog op alle goede regelingen die werkende moeders vanuit het Nederlandse kabinet hebben meegekregen. Maar zoals u zelf ook weet in te vullen: Een mes snijdt aan 2 kanten. Dit is mijn zonnig verhaal aan u. Mijn jongste dochter was ongeveer 2,5 jaar en hoewel ik niet de verplichting had om te gaan werken, wilde ik dit wel en zette zelf mijn stappen richting het arbeiderscircuit. Binnen 2 weken werd ik aangesteld bij een leuke welzijnorganisatie die zich spitste op emancipatie en participatie. Ik kreeg zelfs de mogelijkheid om weer de schoolbanken in te gaan en een diploma te behalen. Mijn oudste dochter bleef tussen de middag over. Na school was zij een sleutelkind. Mijn jongste dochter kon naar de crèche en later door naar de Intussen ben ik al ruim 2 jaar in gevecht met de Belastingdienst om de betalingen richting de opvang tot stand te laten komen en de jongste terug te mogen plaatsen op de opvang. Maar intussen, daar stond ik dan: alleenstaande moeder, 2 schoolgaande meiden en een baan van 32 uur. Minder uren werken was in financieel opzicht geen optie voor mij en mijn gezin. Het zou betekenen dat ik weer afhankelijk zou worden van de SoZaWe door een aanvulling te krijgen waar veel rompslomp bij kwam kijken. Dat wilde ik niet. Ik ging gewoon door met mijn 32-uren werkweek, maar arbeid en zorg kreeg ik niet meer gecombineerd en vanaf dat moment begon ik mijzelf voorbij te lopen. Ik had uren te kort voor mijzelf, de zorg voor mijn kinderen en voor mijn werk. Van het een kwam het ander en ik geraakte in een depressie. Het heeft mij ongeveer negen maanden gekost om Aan mij werd de vraag gesteld: hoe combineer je werk en zorg als directeur van een school en als vader van twee kinderen. Mijn kinderen zijn inmiddels 6 en 9 jaar oud, maar vanaf de geboorte heb ik er bewust voor gekozen om niet de vader te zijn die s avonds alleen het vlees snijdt. De eerste jaren heb ik ouderschapsverlof opgenomen, waardoor ik intensief bij de verzorging en opvoeding betrokken was, daarna ben ik een aantal jaren op woensdag vrij geweest door mijn ADV hiervoor te gebruiken. Op dit moment kies ik er bewust voor om mijn kinderen op dinsdag zelf naar school te brengen en ze ook zelf op te halen. Hierdoor heb ik geen ADV, maar dat heb ik er graag voor over. Het is goed om ook echt een keer in de week op school te zijn, de leerkrachten regelmatig te spreken en andere ouders te ontmoeten. Op woensdagmiddag ben ik voetbaltrainer van het team waar mijn jongste zoon in speelt en op zaterdag ben ik leider van dit team, daarna probeer ik ook nog zoveel mogelijk bij mijn oudste zoon te kijken. In het weekend gaan we graag met het gezin wat leuks doen. We kiezen er dan ook bewust voor om dat ook echt met zijn vieren te doen. Het is een druk bestaan, want ook als directeur van de Dominicusschool wordt er veel van je verwacht. Tot op heden weet ik een goede balans te vinden tussen het vader zijn en mijn baan als directeur. Ik geniet van mijn kinderen en mijn werk. Ook mijn vrouw, die drie dagen per week in het onderwijs werkt, voelt zich prettig bij de manier waarop we het allemaal geregeld hebben. Het is een kwestie van het er samen over hebben en bewuste keuzes maken. Rob Barendse kinderopvang. Prima geregeld via de zelf betrof een ID-baan van 32 uur. daar bovenop te komen. De kracht vond èn door het begrip en de flexibiliteit die Soos en Kidsconcern, ik had er werkelijk geen omkijken naar. De aanstelling zelf maakte om het rustiger aan te doen Ik verdiende niet gek veel, maar het ik terug doordat ik een belofte aan mij- ik vanuit mijn werkplek kreeg. En hoewel Zorg & Arbeid of Arbeid & Zorg? betekende wel dat ik financieel onafhankelijk kon zijn. Alles verliep op rolletjes en hoewel ik het af en toe zwaar had met het indelen van tijd, dit is wat ik wilde en mijzelf goed bij voelde. Mijn arbeid en zorg kreeg ik gecombineerd. ik al die tijd niet de uren werk die ik hoor te werken en alle vakantie-uren al verbruikt heb, ben ik - voor zolang het mag duren gelukkig nog steeds werkzaam bij dezelfde organisatie als waar ik in 2002 begon. Mijn streven nu is een 20-uren werkweek en toch maar die 2 3 Ik voelde me op en top gelukkig en was sinds jaren weer èèn met mijzelf. Totdat er een moment kwam dat alles van de een op de andere dag veranderde. Na een jaar of vier zonder problemen, werd Kidsconcern overgenomen door de Belastingdienst en na twee jaar bleek dat er nooit betalingen waren uitgegaan richting kinderopvang. Mijn jongste werd - per direct - niet meer toegestaan bij de opvang. aanvulling van SoZaWe. Geen strijd meer voeren tegen de zwaartekracht die arbeid en zorg met zich meebrengt. Maar als ik terug moet komen op de vraag: Wat betekent Arbeid en zorg voor mij? Vanuit mijn standpunt bekeken èn met de ervaring die ik heb mogen meemaken In twee woorden dan maar? Een hoop stress en gegoochel. Maria M. van Hemert Steun is het belangrijkste wat je kunt krijgen! Niet alle zwangerschappen zijn gepland. Wat doe jij als je nog aan het studeren bent, geen inkomsten hebt en je beslist een kind te krijgen? Carla is een jonge moeder die heeft besloten om haar kind te houden, te werken en verder te studeren. Ik studeerde de opleiding Toerisme, dat was altijd mijn droom tot dat ik er achter kwam dat ik zwanger was. Ik stortte in! Wat moest ik doen zo jong (19 jaar), geen opleiding en geen vast inkomen? Nadenken en alles op een rijtje zetten was mijn leven voor twee maanden lang. Nadat te hebben gedaan beslot ik mijn kindje te houden en voor haar te vechten, want zij was er al en een abortus daar was ik tegen. Na dat ik mijn besluit genomen had, stopte ik met mijn opleiding en ging ik toen werken 8 uurtjes per dag tot mijn 7de maand zwangerschap. Daarna kreeg ik een uitkering. Maar ja, dat was zo weinig omdat ik toen nog thuis woonde. Dat was veel te weinig en daar redde ik het alleen niet mee. Dankzij mijn moeder, schoonmoeder en mijn vriend die mij hebben ondersteund is het mij toch gelukt. Steun is het belangrijkste wat je kunt krijgen tijdens zo n situatie. En toen was mijn kleine gebeuren. Oh, wat is een kleine toch leuk! Nadat mijn dochtertje 1,5 maand was begon ik te werken als een gek en ging sparen voor mijn huisje. Mij dochtertje was 3 maanden oud en ik begon met studeren en daarnaast een bijbaan. Soms vroegen mensen aan mij hoe ik dat deed. Eerlijk gezegd je moet het zelf willen!! Mijn kleine ging vanaf haar 3 maanden de hele dag en vijf keer in de week naar de kinderopvang. Als ik moest werken paste papa, oma of tante op. Mijn doel is afstuderen dit jaar en dan 4 dagen per week gaan werken en dan nog 1 avond naar school voor een hbo opleiding. Mijn dochter is nu 2,5 jaar oud, ik woon samen met haar vader en wij zijn een gelukkig gezinnetje en wat ben ik blij! Carla Gomes Het combineren van Arbeid & zorg, heb ik als voorbeeld meegemaakt van mijn moeder. Zij werkte als tandarts (fulltime) en had de zorg over 5 meiden en ze bleef werkten tot haar 73ste. Toen ik de leeftijd bereikte van de pensionering, na vele jaren van werken en zorg, ben ik niet gestopt. Ik werk nog steeds met veel plezier en energie in het onderwijs. Dat naast mijn werk ook een stukje zorg door blijft gaan is voor mijn een extra stukje geluk. Het gaat om mijn kleinzoon Tommy, bijna 8 jaar. Bij de zorg vallen de taken als vroeg opstaan - eten - naar school brengen en afhalen. Activiteiten samen doen en reizen, veelal naar Frankrijk. Hij is vanaf baby gewend mee te gaan naar vergaderingen o.a. ook naar Dona Daria, Ik ben door Tommy leesmoeder geworden op zijn school. Het blijft wel veel en goed organiseren, maar daarnaast houdt het mij jong en actief. Ik realiseer mij wel, dat mijn gezondheid en uithoudingsvermogen hoog scoort om dit nog allemaal te kunnen doen. Ik heb wel ervaren door al die jaren heen, dat vrouwen heel goed en soms vaak moeten organiseren om arbeid en zorg te combineren en dat het hen ook lukt. Ik zelf heb ervaren, dat ik niet afhankelijk hoef te zijn van een partner om arbeid en zorg te combineren. Die ontdekking was voor mij een eye-opener en heeft mij sterk gemaakt in het leven. Het doorwerken na je 65ste kan dus juist veel opleveren misschien niet voor iedereen, zeker wel voor mij. Carla Barton

3 Vrouwen en Fred betekenen dat je ook een betaalde baan moet hebben, maar dat als de nood aan de vrouw (of man) is je wel geschikt bent voor de arbeidsmarkt. Om dit mogelijk te maken zijn er meer opleidingskansen voor vrouwen nodig zoals bevordering van de Nederlandse taal, de eerste stappen richting werk en kinderopvang zijn hierbij een voorwaarde. Democratisch betekent dat we geweldloos problemen oplossen, via een gesprek, en daarmee handjes thuis! Zo geven we vrouwen in Delfshaven extra opleidingsmogelijkheden via het Vrouwenrebound, extra plaatsen voor sociale activering en zijn we actief met het Buitenhuis, een vernieuwend concept voor de opvang voor kinderen van 0 tot 15 jaar. Het Vrouwenplatform Delfshaven heeft ons aangeraden om aan de slag te gaan met de emancipatie van mannen. Dit thema zal in 2009 op de mannenagenda komen als gespreksonderwerp. We gaan proberen het belerende vingertje en goed en fout discussies te voorkomen en er een echt gesprek van te maken. Het thema gender en relaties staat al op de agenda bij de jeugd. Een verbetering in de voorlichting aan jongens en mannen moet zijn over wat vrouwen voor ideeën over liefde en seks hebben. De verkoop van deze boodschap moet in mijn ogen gaan, zoals eerder gezegd, in de vorm van een gesprek en in de vorm van het overdragen van kennis. Ook een klein en nieuw feministisch golfje zou in mijn ogen geen kwaad kunnen. Maar verketter ons mannen niet, samen is het vaak een stuk prettiger. Fred Burggraaf Ook hoe om te gaan met seks en opvoeding is een uitdagend onderwerp. De wereld is vol seks en pornografie. Mensen krijgen hierdoor rare voorbeelden voorgespiegeld. Minister Rouvoet geeft aan dat ouders meer aan voorlichting moeten doen. Volgens mij zijn dit nu net niet de personen waarmee je een goed gesprek over liefde en seks wilt hebben. Scholen en sociaal-cultureel werk zijn hier aan zet. Betrokken buiten- Vrouwenemancipatie is in de kern een probleem voor mannen staanders die niet alleen maar waarschuwen voor enge ziektes, en een kans voor vrouwen. Mannen moeten bij vrouwenemancipatie maar ook vertellen wat normaal en lekker is, zeker voor de Wanneer beide partners blijven werken na de meer ruimte maken voor vrouwen. En ruimte maken vrouwspersonen onder ons. Want laten we het niet vergeten: geboorte van een kind zijn goede afspraken tussen en geven betekent in vele gevallen voor mannen verandering. seks is uiting van liefde, leuk en lekker en gaat gepaard met man en vrouw van belang voor een succesvolle Hoe verkoop je nu zo n boodschap en hoe geëmancipeerd is kennis en vaardigheden. Goede en positieve voorlichting van combinatie arbeid en zorg. De redactie van Dona deze mannelijke portefeuillehouder nu? een betrokkene buitenstaander dus Daria vroeg aan Sila, werkende moeder, hoe ze 4 haar werkzaamheden combineert met haar privé 5 leven. Hierbij haar getuigenis. De discussie over nurture en nature boeit me iedere keer weer. Zijn het nu de ingesleten cultuurpatronen in een samenleving die vrouwen dwingt om de zorgende rol op zich te nemen of zit dit nu genetisch in het pakket bij de geboorte? Er zal nooit een definitief wetenschappelijk bewijs op tafel komen om die ene of die andere hypothese van tafel te halen. Er zal in de komende jaren wel in meer of minder mate bewijs worden gevonden voor cultuur of genen. Mijn huidige overtuiging is dat door het veranderen van cultuurpatronen hier in Nederland, en zeker in Rotterdam, nog veel te verbeteren valt. Afgezet tegen Scandinavië is er zeker een wereld te winnen, laten we hier een voorbeeld aan nemen. Verandering in rol en taakverdeling wordt door mannen al snel gezien als achteruitgang: je hebt minder ruimte voor carrière, werk, opleiding, hobby, sport en vrienden. Deze ingeleverde ruimte moet worden besteed aan het gezin zodat vrouwen meer tijd hebben voor carrière, werk, opleiding, hobby, sport en vrienden. En is het nu zo erg om je meer te bemoeien met gezin en huishouden om ruimte te maken voor de ander? Uit eigen ervaring kan ik zeggen: nee (en dan doe ik het misschien nog niet eens zo goed in tijd en taken gerekend). In Delfshaven moeten we helaas constateren dat een te groot aantal vrouwen slachtoffer is van huiselijk geweld. De onmacht of in sommige gevallen het mentaal disfunctioneren van mannen wordt afgereageerd op vrouw en kinderen. Totaal onacceptabel en vandaar dat het goed is dat er gestart is met de Lokale Teams Huiselijk Geweld en dat de politie hier hard achteraan zit. Schrijnend is het wel dat er slechts zo n 100 bedden voor vrouwen in heel Rotterdam staan om tijdelijk een noodoplossing aan te bieden. Het verwijderen van de dader uit huis is vaak van korte duur en geeft weinig lucht. Armoede is een belangrijke bron voor het ontbreken van kansen, zeker voor vrouwen. Er is altijd net te weinig geld voor de vaste lasten, om kinderen normaal aan te kleden, goed te eten geven en iets extra s. En als dat wel lijkt te lukken gaat er weer eens iets stuk, een koelkast of een kastje. Dit beperkt kansen voor een ieder en vrouwen in het bijzonder, omdat zij de zorgtaak hebben toebedeeld gekregen. Alleenstaande moeders kunnen hier zeker ook over meepraten. Voor het laatste geldt voor mij dat de genetische vader de eerste 21 jaar in ieder geval en minimaal vrolijk blijft meebetalen aan de opvoeding. Voor 1,5 euro aan rubber was de twintig minuten plezier hetzelfde geweest, alleen de rekening wat lager. Volwassen daden, komen met volwassen verantwoordelijkheden. Ja, en hoe vul je dat dan bestuurlijk in, in de praktijk van alledag in de deelgemeente Delfshaven? Als uitgangspunt hebben we actief democratisch burgerschap. Dit wil zeggen dat we er naar streven om iedere bewoner aan te moedigen en te helpen richting economische zelfstandigheid. Dit hoeft niet te Ik voel me vaak schuldig Ik ben Sila Boedhoe. Ben getrouwd en heb twee dochters van 6 en 11 jaar. Ik werk enkele jaren al bij Emancipatie Centrum Dona Daria. Van hieruit werk ik aan de bewustwording en vorming van vooral vrouwen en jongeren. Dit gebeurt middels het geven van cursussen, thema bijeenkomsten en workshops. Daarnaast stel ik ook cursussen en thema s samen. Naast deze baan werk ik ook voor het MEMOSA project, waarbij ik patiënten van huisartsen die met partnergeweld te maken krijgen, ondersteun. Wat betekent arbeid en zorg voor mij. Sinds ik in Nederland ben, ben ik actief bezig geweest met opleidingen en/of cursussen om mijn kansen op een baan te vergroten. Intussen ging mijn privé leven natuurlijk gewoon verder en moest ik gezin en werk of opleiding weten te combineren. Dat is niet altijd even makkelijk geweest, want na de bevalling van mijn tweede kind was ik nog met de opleiding mwd, stage en mijn werk bij Dona Daria bezig. Mijn man had ook een fulltime baan en voor de baby hadden we een lieve oppas aan huis gevonden. Maar toch voelde ik mij vaak schuldig dat de baby mij hele dagen niet zag en een oppas zich over haar ontfermde. Zodra ik vrij was rende ik vaak letterlijk naar huis om toch wat meer tijd aan het kind te kunnen besteden. Mijn man nam de zorg op zich als ik bijvoorbeeld mijn huiswerk moest doen of om andere redenen niet kon. Zo heeft het kind ook een leuke band met haar vader ontwikkeld. Hij deed ook de meeste huishoudelijke taken in huis. Zo heb ik doorgezet en toch mijn diploma behaald. Het was een heel hectische periode met een leuke afloop. Sinds kort werk ik langer, 34 uren per week en heb gelukkig nog tijd over om leuke dingen te doen. Soms moet ik ook in het weekend of in de avond werken en dan geeft het toch een prettig gevoel dat de kinderen lekker thuis kunnen blijven. Mijn man en ik zorgen samen voor de kinderen en de huishouding. Het doen van de huishouding gaat automatisch, het is een kwestie van samen doen en bijspringen als een van ons een keertje niet kan of wat later is, niet dat het altijd even makkelijk is hoor. Mijn werk en het gezinsleven zijn goed te combineren en het verloopt tot nu toe goed. Dit kan vooral omdat ik mijn werkuren veelal flexibel kan indelen. Af en toe moeten we wel improviseren, als een kind ziek wordt bijvoorbeeld of plotseling vrij heeft van school. Door duidelijke afspraken en een goede samenwerking met mijn man lukt het ons om zelf ons kind van en naar school te brengen/halen. Zo hoeven ze gelukkig niet naar de opvang te gaan. Sila Boedhoe

4 Yes we can! Ricardo Ortet is ICT-er beleidsmedewerker in een welzijn organisatie in Rotterdam en daarnaast is hij een alleenstaande vader van een kind van bijna 8 jaar. Dona Daria heeft hem geïnterviewd over hoe hij arbeid en zorg combineert. DD: Ricardo hoe oud ben jij en hoe oud is jouw zoon? R: Ik ben 29 jaar en mijn zoon wordt over een paar dagen 8 jaar. DD: Jij voedt jouw zoon alleen op. Is alleenstaande moeder of vader een sprookjesverhaal? R: Het is geen sprookjesverhaal. Het is een apart kunst! Het is een kwestie van liefde, verantwoordelijkheid en goed plannen. DD: Hoezo? Trimfiets R: Het is een kwestie van liefde want je moet van jouw Ik weet wel dat Miryam haar verhouding van mijn buurvrouw En dan heb ik zelf een Marokkaanse vriendin. Al lang, ruim kind houden boven alles. Dat betekent iemand lief hebben geheim moet houden. Mijn buurvrouw zei me: 10 jaar nu. Dit is gewoon een vriendin. Ik leerde haar ken- boven je eigen leven. Je moet soms vanzelfsprekend kunnen Miryam wil het liefst aan iedereen vertellen dat we een nen toen ze 17 was. Ik was toen 34. Toen hielp ik haar met opofferen. Dus minder leuke dingen voor jezelf doen in het verhouding hebben, maar het gaat haar echt problemen haar huiswerk. Dat heb ik even volgehouden, maar op een belang van jouw kind. Maar je kunt dat ook zien als een uitdaging. geven. Mijn buurvrouw is Nederlands en denkt dat het gegeven moment, tijdens haar studie recht, werden de Je gaat andere dingen doen die je normaal niet zou in de Marokkaanse gemeenschap vragen oproept. Ik ben stukken te ingewikkeld. Ik zei tegen haar: Nou, ik kan het doen als je nog geen kind had. altijd wat optimistischer, ik vind het inburgeren en meedoen nog wel eens lezen op de en het, en dt en t, maar meer Ook ben je verantwoordelijk ingesteld. Een kind heeft niet en samen zijn. Ik denk ook altijd dat als je niets kan ik echt niet toevoegen. Zij ging laatst logeren bij de gevraagd om te leven en om op aarde te komen. Als vader doet, dat er dan ook niets verandert. En een relatie moet burgemeester van een grote plaats in het Noorden. Die 6 denk ik dan: het is mijn bloed en een stuk van mijn vlees die van het kind dat de communicatie tussen de moeder en groeien. Daarnaast weet ik bijna zeker dat die lesbische had ze leren kennen toen ze op paleis Soestdijk was waar 7 zich aan het ontwikkelen is. Ik wil dat alles goed met hem gaat: op school, in zijn vrije tijd en ook in de momenten dat hij niet bij mij is. Verder is plannen zeer belangrijk. We doen alles samen en we plannen alles samen. Hij weet hoe laat hij naar bed moet en hoe laat hij moet opstaan zodat hij op tijd op school kan zijn. Vaak koken we samen en maken we ook samen het huis schoon. Omdat we maar met z n tweetjes zijn, proberen we zoveel mogelijk alles op zijn plek achter te laten. Soms hebben we geen zin om iets thuis te doen, dan gaan we naar de MacDonalds of bestellen we een pizza. DD: Maar hoe doe je dat? Want jij hebt een fulltime baan en je studeert ook nog eens. Hoe combineer je dat? R: Gelukkig heb ik een goede kinderopvang kunnen regelen. Ze hebben vóór, tussen en na schoolsopvang. Ook tijdens de vakantie zijn ze open. Ik maak bijna geen gebruik van vóór schoolsopvang. Ik breng hem elke dag naar school. De opvang haalt hem in de tussen school periode en ook na de school tijden. Hij mag tot blijven als dat nodig is en dat is soms handig als ik tot later moet vergaderen of als ik vast in het verkeer zit. Twee keer per week mag hij daar een warme maaltijd eten, maar meestel koken we en eten we samen. Heel gezellig. In het wekend doen we altijd leuk dingen o.a. naar de bioscoop, zwemmen, thuis gamen, op pad om boodschappen te doen of bij iemand op bezoek. Verder plan ik mijn vakanties zoveel mogelijk in de schoolvakanties. Dan gaan we naar Portugal of Kaapverdië maar soms ook naar leuke plekjes binnen Nederland. DD: Denk je dat alleenstaande vaders het moeilijker hebben dan alleenstaande moeders? R: Nee daar geloof ik er niets van. Hoewel het afhankelijk is van een aantal factoren zoals "wat kun je doen" en "wat wil je nog leren..." Mijn moeder heeft mij voorbereid op het leven. Ik moest, naast mijn zussen en broer, alles thuis doen. Ze heeft altijd tegen haar zonen gezegd: "leer het mijn zonen, leer het! De meiden van tegenwoordig zijn niet als vroeger, ze hebben geen zin om het voor jullie te doen!" En dat klopte toen en nu nog helemaal. Mijn zussen waren altijd rebels wat de taken verdeling thuis betreft. De jongens moesten thuis ook afwassen en koken om de beurt. Dan leer je het! Maar ik denk dat mannen een andere aanpak hebben om arbeid en zorg te combineren dan vrouwen in het algemeen. Zelf probeer ik heel praktisch te zijn. Ik vraag om hulp als ik het nodig heb. Daar hebben vrouwen (in het algemeen) soms moeite mee, vind ik. Ik heb geen pretentie om een super vader te zijn en ik kan helaas niet overal tegelijkertijd zijn. Dus vaak schakel ik mijn zus of mijn moeder in voor een paar uurtjes als ik iets belangrijks te doen heb, bijvoorbeeld een ouderavond of een ouderraadsvergadering. Een keer in de 14 dagen dan gaat hij naar zijn moeder. Daar is het ook heel belangrijk om goede afspraken te maken om misverstanden en ruzies te voorkomen. Het is in het belang vader goed verloopt. Het heeft geen zin tegen elkaar moeilijk te doen. Je bespaart jezelf en jouw kind allerlei ellende en pijn. DD: Dus wat jij zegt is dat mannen kunnen net zo goed als vrouwen perfect hun ouderschap uitvoeren? R: Mannen en vrouwen kunnen elkaar complementeren. Maar als een er niet is, is de ander er wel, als hij het wil natuurlijk en als ze ook ruimte ervoor geeft! Vaders kunnen heel goed hun rol vervullen. Voor wie niet geloofd dat mannen in staat zijn om voor zijn kinderen goed te zorgen, heb ik alleen een antwoord: Yes we can! Zo zou President Obama het dan zeggen. Perspectieven op arbeid en zorg Bolletje Mijn buurvrouw noemt al haar geliefden bolletje. Ja, zegt ze, dan kan ik me tijdens het vrijen niet vergissen in de naam. Ze heeft nu een Marokkaanse vriendin. Of eigenlijk geliefde. Ik weet niet of ze haar ook bolletje noemt. Wel vertelde ze me lyrisch over het ronde, zachte, olijfkleurige lichaam. Deze nieuwe geliefde heeft een baan en drie kinderen, één van 23, één van 15 en één van zes. En een exman en allerlei broers en andere familieleden die regelmatig langskomen. Regelmatig is elke dag. Dus ik vraag me af hoe deze vriendin, ik noem haar Miryam, praat over arbeid en zorg. Maar volgens mij is dat geen item. relaties ook in Marokko bestaan maar dat er dan wat omfloerst over wordt gesproken. Hoe weet ik niet. Ik ken ook niet iemand aan wie ik het kan vragen. Zulke kennis is pas toegankelijk als vrouwen wat ouder zijn en de twee andere Marokkaanse vrouwen waarmee ik vertrouwd ben zijn nog onder de dertig. Van de Surinaamse gemeenschap weet ik dat ze dan zeggen dat tante weer kwam logeren. In Marokko zullen ze hun eigen termen hebben, die sommigen begrijpen en anderen niet. Ik vond deze relatie natuurlijk wel interessant. Laat me eerlijk zijn, ik vind relaties altijd interessant, zeker in het begin. Maar deze vooral. Omdat mijn buurvrouw een kreeg. Van de zus van Miryam uit Marokko. Ik denk dat de zus boven de dertig is. Lieve vrouw schreef ze, ik ken je niet en jij kent mij ook niet maar ik ben zo blij dat je goed voor mijn zus zorgt. Dat was de strekking. Ik vond het geweldig. Zo n ontvangst. Maar mijn buurvrouw werd er wat zenuwachtig van. Dat Miryam het zo expliciet aan iedereen vertelde. HBO In dezelfde tijd leerde ik een jonge Marokkaanse moeder kennen. 28 jaar, met een zoon van 9. De moeder is 10 jaar in Nederland, spreekt accentloos de taal, heeft in die tijd ook hbo-informatica gestudeerd en heeft daarin een ambitieuze baan van 40 uur. Zij vindt het leven wat saai en heeft nu voor het weekend een baan aangenomen in een Marokkaans restaurant. Ja, zei ze tegen me, ik wil ook een beetje aandacht aan mijn Marokkaanse roots besteden, ik dacht misschien krijg ik er zo meer feeling mee. Zij schudt dan met haar krullen, schikt haar kleren en zegt dat ze nu even zaken moet gaan bespreken met die baas van dat restaurant. Ik denk dat die baas andere belangstelling voor haar heeft maar dat durf ik haar niet te zeggen. Ik kijk dus naar haar en luister. Haar zoon logeert elk weekend ergens, omdat zij s avonds werkt. Bij haar ex-schoonouders, die niet de opa en oma van haar kind zijn. Ook wel eens bij ons, en verder weet ik het niet. Ik durf haar niet te vragen over de combinatie arbeid en zorg, ik ben bang dat mijn vraag dan niet overkomt. ze was uitgenodigd vanuit een commissie van het Oranje fonds. Haar hoor ik nooit praten over arbeid en zorg. Wel vertelt ze me als ze met haar moeder naar het ziekenhuis is geweest. Ik ken haar moeder ook. Haar moeder moest meer bewegen van de arts, en heeft toen een trimfiets aangeschaft. Die staat in de woonkamer en wordt elke dag gebruikt. Ook drinkt de moeder tegenwoordig thee zonder suiker. Laatst werd ze voor de tweede keer opgenomen in het ziekenhuis. De keer daarvoor kwamen haar man en kinderen haar elke dag opzoeken. De man werkt niet meer, de kinderen allemaal wel. En sommige kinderen hebben ook een partner en kinderen. Bij de tweede ziekenhuisopname zeiden de kinderen: Moeder, we hebben weer een telefoon besteld voor naast het bed. Nee, nee, zei de moeder, doe dat maar niet, sinds je vader niet meer werkt, belt hij me tien keer per dag, ik lig liever gewoon rustig. Wij. Arbeid en zorg. Mijn man en ik combineren het, en een aantal personen, hierboven genoemd, helpen. Ook anderen helpen. Ik woonde een jaar in Suriname. Als je daar met je kinderen over straat loopt spreken mensen je aan: U bent gezegend, twee mooie gezonde kinderen. Soms waren het mannen die het tegen me zeiden, misschien was het flirten via de kinderen. Maar elk flirten heeft een kern van waarheid. Esther S.

5 De keukenprins Het is soms wel goed de zaken vanuit een ander perspectief te bekijken. Wordt vaak gezegd, dat vrouwen de keuken als een soort heilig plekje in huis vinden, waarover zij heer en meester willen zijn. De man mag als het ware beslissingen nemen over de andere delen van het huis, maar zodra het de keuken aangaat, heeft zij het laatste woord. Wanneer vriendinnen bij elkaar zijn en het over hun man hebben, komt het onderwerp over de man in de huishouding altijd ter sprake. 8 Vorig week zat ik toevallig in de nabijheid van zo een gezelschap, waarbij ik me erg moest inhouden niet in een man vrouw discussie terecht te komen. De kritiek nam verschillende hoogtepunten aan. Toen het ging over wederzijdse liefde binnen hun relatie waren sommige vriendinnen minder kritisch en reageerden ze louter op de kritiek van de anderen. De meest gehoorde klacht van de vrouw over de man, is dat hij zo weinig in huis doet. Vaak wil de man dat wel, maar krijgt hij de kans niet of wordt de kans hem ontnomen. Een goed voorbeeld hierover heb ik in mijn omgeving meegemaakt. De man van een collega van Portugese afkomst heeft de taken in de keuken jaren overgelaten aan zijn vrouw, mijn collega dus. Mijn collega heeft het er vaak over dat zij zelfs een ei voor hem moet bakken. Het lag voor de hand te gaan denken dat het een man is die onkundig is in de keuken en de huishouding. Als de man bezig was in de keuken stond ze op een afstand te kijken en probeerde de man de nodige aanwijzingen te geven omtrent het gebruikt van de kruiden en de keukenspullen. Ze vond het moeilijk om dat uit handen te geven. Ze liep dan toch de keuken in en haalde haar man het werk uithanden. Ze vindt dat de man teveel afwas maakt en dat de keuken daarna op een slagveld lijkt. De man ging dan noodgedwongen op de bank televisie zitten kijken en wachten tot zijn vrouw klaar was met het eten om daarna rustig aan te schuiven. Voordat ze huiswaarts ging na het werk, belde ze nog even haar man op en gaf aanwijzingen om de aardappelen te schillen en in hoeveel delen ze gesneden moesten worden. De collega pakte ook de tas met lunchpakket voor de man in. Hij controleerde dat nooit en ging een keer tot zijn ongenoegen met een lege tas naar zijn werk, denkende dat zijn vrouw het had ingepakt. De man kreeg een tuinhuisje en kon daar zijn keukenkunstjes botvieren en liet zijn vrienden proeven van zijn creatieve menu s. De doorbraak kwam eigenlijk toen mijn collega ziek werd en aangewezen was op haar man. De man had de gelegenheid om de hele week voor haar te koken, wat zij ook heerlijk vond. Dus door haar verhalen te analyseren, kwam ik tot de conclusie dat haar man helemaal geen twee linkerhanden heeft in de keuken, maar gewoon de kans of mogelijkheid niet kreeg zijn kunnen ten toon te stellen. Nu heeft zij het vaak over haar keukenprins en wat die allemaal heeft klaargemaakt en dat hij toch wel heel veel van het koken afweet. Het positieve van dit verhaal is dat ze om de beurt of soms samen het avondeten klaarmaken. Toch blijft het verbazingwekkend dat je zo een omslag kan krijgen. Met deze stelling kunnen wij het allemaal eens zijn: geef de man de kans en de gelegenheid zijn kunstjes in de keuken te vertonen, en geef hem de nodige complimenten omtrent het klaargemaakte gerecht, dan zullen wij tot de slotsom komen dat je hem nooit meer de keuken uitkrijgt. Delano Marengo Gerard Scholtenstraat SJ Rotterdam telefoon fax Uitgave van: Dona Daria, Centrum voor Vrouwen en Emancipatie December, 2008 Management: Ariana Ortet Redactie: Astrid Runs Carla Bartens Maria Sanches Xiomara Duran Met bijdrage van: Rob Barendse Ricardo Ortet Carla Gomes Delano Marengo Esther S. Fred Burggraaf Maria van Hemert Sila Boedhoe

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER THE GODFATHER 1. Bekijk het fragment Last scène from Godfather 2. Hierin zie je een boevenfamilie (Italiaanse maffia) gezellig feest vieren met elkaar. De mannen bespreken daarna zaken. In de beroemde

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

De kunst om met jezelf te leven. Met praktische tips, humoristische verhalen, psychologische inzichten en prachtige afbeeldingen. Hannah Elisa Walsh

De kunst om met jezelf te leven. Met praktische tips, humoristische verhalen, psychologische inzichten en prachtige afbeeldingen. Hannah Elisa Walsh De kunst om met jezelf te leven Met praktische tips, humoristische verhalen, psychologische inzichten en prachtige afbeeldingen. Hannah Elisa Walsh 1 Voorwoord. Het idee voor dit boek kwam in mij op terwijl

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die. niet kloppen OOK

Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die. niet kloppen OOK Natuurlijk heb je ideaalbeelden. Maar wij wisten allang dat die niet kloppen 82 bijzonder kleinkind Ingrid & Meindert werden onverwacht oma & opa Onze dochters warenzorgeloze tieners totdat ze zwanger

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

ChoiCe, CreATe TALeNT

ChoiCe, CreATe TALeNT voor wie is Herken jij het verhaal van Mischa, Dzenan of Laura in jezelf? Ben jij tussen de 14-23 jaar en wil je ontdekken of jij de juiste keuze hebt gemaakt voor jouw toekomst? Dan is RAW TALENT FACTORY

Nadere informatie

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar

OPVOEDEN ZO!!! De cursus is bedoeld voor ouders van kinderen van 3 tot 12 jaar OPVOEDEN ZO!!! Algemeen Het opvoeden van kinderen is leuk maar kan soms ook heel zwaar zijn. Bij het opvoeden van je kind komt heel wat kijken. Jij bent tenslotte diegene, die hem het goede voorbeeld moet

Nadere informatie

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu

E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT. Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu E-QUALITY KENNISCENTRUM VOOR EMANCIPATIE, GEZIN EN DIVERSITEIT Vaderschap 2.0 Opvoedingsondersteuning voor vaders van nu Vaderschap 2.0 E-Quality 55 UIT DE PRAKTIJK 3.3 Interview met Arno Janssen en Caroline

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Alleen is maar alleen

Alleen is maar alleen 177 177 HOOFDSTUK 11 Alleen is maar alleen WOORDEN 1 1 Heb jij het ook zo...? a los b druk 2 Aan welke... van de stad woon jij? a kant b plek 3 O, daar? Daar woont ook een... van me! a omgeving b kennis

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag:

Partner. Werk en opleiding. Ik wil graag: Ik wil graag: Werk en opleiding Partner Werk gaan zoeken Ander werk vinden Een vaste baan vinden Beter op kunnen schieten met mijn collega s Geen ruzie hebben met mijn baas Werkervaring krijgen (Vaker) vrij nemen Leren

Nadere informatie

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at.

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at. ~1~ s n a l a b n i Happy A ls ouder van een kind met een chronische ziekte weet u vast als geen ander hoe moeilijk de balans is tussen goede zelfzorg en een prettig en gelukkig leven. Om er achter te

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Drie ouderavonden. Informatief en inspirerend voor ouders en team

Drie ouderavonden. Informatief en inspirerend voor ouders en team Drie ouderavonden Informatief en inspirerend voor ouders en team Wat begint als een kinderwens wordt daarna al snel de klus van je leven. Wie twee uur de tijd neemt voor een ouderavond, kan zich enkele

Nadere informatie

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang

Thema Kinderen en school. Demet TV. Lesbrief 9. De kinderopvang Thema Kinderen en school. Demet TV Lesbrief 9. De kinderopvang zoekt opvang voor haar kind. belt naar een kinderdagverblijf. Is er plaats? Is de peuterspeelzaal misschien een oplossing? Gaat inschrijven

Nadere informatie

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Thema 2 De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Niemand hoeft alleen maar goed of slecht te zijn. Niemand

Nadere informatie

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN

EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN EXTRA IMPROVISATIE OPDRACHTEN De Vloer Op Jr. in de klas Captijn (2016) INHOUD INLEIDING... 3 OPDRACHTEN... 3 INTEGRATIE EN DISCRIMINATIE... 3 ROT OP NAAR JE EIGEN LAND... 3 VOOR MIJ BEN JIJ EEN NUMMER...

Nadere informatie

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom?

6. Behandelingen. Wil jij dat jouw moeder zo snel mogelijk begint met de behandelingen of wil je dat ze nog even wacht? Waarom? 6. Behandelingen De uitslagen van alle onderzoeken geven een duidelijk beeld van de ziekte. De artsen weten nu om welke soort borstkanker het gaat, wat de eigenschappen zijn van de kankercellen, hoe groot

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

ALLES DUBBEL. Survivalgids. voor startende tweelingmama s. Denise Hilhorst

ALLES DUBBEL. Survivalgids. voor startende tweelingmama s. Denise Hilhorst Voorproefje ALLES DUBBEL Survivalgids voor startende tweelingmama s Denise Hilhorst Inhoud Dubbel van start 7 Dubbel ervaren 8 Dubbel zwanger 10 Dubbel voorbereiden 19 Dubbel bevallen 25 Dubbel voeden

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin)

Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Samenstelling tekst Beppie Brood (teamleider ATC s Amstelduin) Monique van Kollenburg (trainer ATC Amstelduin) Lay-out Bob Snel (trainer ATC Amstelduin) Document Versie maart 2007 Meer informatie E-mail:

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin.

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. 106 l linda. nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. Revino Werners (8) woont met zijn zusjes

Nadere informatie

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN

KLEINE MENSEN GROTE WENSEN KLEINE MENSEN GROTE WENSEN Voor de betere kinderopvang DOOR DE OGEN VAN KINDEREN Dit boekje laat je kinderopvang zien door de ogen van kinderen. Een praktische gids voor iedereen die nadenkt over de opvang

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: postkaart, verkeerd bezorgd, oorlog, achterneven, zus.

4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: postkaart, verkeerd bezorgd, oorlog, achterneven, zus. Antwoordenmodel Herhalingsoefeningen De Sprong, Thema 2 Oefening 1 1. C 2. A 3. D 4. Kernwoorden zijn bijvoorbeeld: Valentijnsdag, Valentijnskaart, stel, schoorsteenmantel, café 5. - Oefening 2 1. Lauren

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

Zorgen: Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school, etc.

Zorgen: Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school, etc. HAVO / VWO Vanaf 14 t/m 18 Bus, tram, metro, fiets, trein Uitgaan, werken, internetten, huiswerk maken, MSN, Diploma halen Laatste mode en trends, ouders, vriend/in, vrienden/vriendinnen, huiswerk, school,

Nadere informatie

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij?

Voorwoord 7. 1 Blijven je ouders je ouders? 13. 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19. 3 Houd ik mijn eigen naam? 23. 4 Wie betaalt er voor mij? Inhoud Voorwoord 7 1 Blijven je ouders je ouders? 13 2 Moet ik nu ook verhuizen? 19 3 Houd ik mijn eigen naam? 23 4 Wie betaalt er voor mij? 25 5 En als ik zelf geen contact wil? 27 6 Hoe gaat dat, scheiden?

Nadere informatie

aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas

aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas Les 3: Overleven in de sloppenwijken / Bijlage I I. Introductie aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas Er wonen miljoenen mensen in de sloppenwijken van Caracas, verspreid over verschillende

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Gezinspsychiatrie in Beilen

Gezinspsychiatrie in Beilen informatie voor kinderen Gezinspsychiatrie in Beilen Dagbehandeling, kliniek en centrum voor gezinshereniging www.ggzdrenthe.nl Met het hele gezin in behandeling Jouw gezin komt misschien in behandeling

Nadere informatie

Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling. Roze wolk STINK LUIERS. en vergeetachtig. Pff... moe. Een uniek dagboek voor mama!

Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling. Roze wolk STINK LUIERS. en vergeetachtig. Pff... moe. Een uniek dagboek voor mama! Irene de Kruijf Dagboek voor 9 maanden NÁ de bevalling Roze wolk STINK LUIERS Pff... moe en vergeetachtig Een uniek dagboek voor mama! Wat een Goeie moeder geld! Zweimel... Trots Vrolijk merk A of B? IK?

Nadere informatie

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken.

Hoofdstuk 1. namelijk afschuwelijke dingen! Daders zijn soms zo creatief en geslepen, daar kunnen we ons maar amper een voorstelling bij maken. Hoofdstuk 1 Het beestje bij de naam Wat gebeurt er precies? In dit hoofdstuk wil ik graag stilstaan bij geweld en misbruik en wat het precies is. We hebben hier allemaal onze eigen ideeën over. Schelden,

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod

Veilig Thuis. Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Veilig Thuis Werkboekje voor kinderen en ouders bij een tijdelijk huisverbod Een stukje uitleg Dat je samen met papa/mama, of een andere persoon in dit boekje gaat werken is niet zo maar. Dat komt omdat

Nadere informatie

Ten slotte wens ik je veel plezier bij het lezen. Hopelijk geeft het de kennis en de inspiratie om ook zelf met je kinderen aan de slag te gaan!

Ten slotte wens ik je veel plezier bij het lezen. Hopelijk geeft het de kennis en de inspiratie om ook zelf met je kinderen aan de slag te gaan! inleiding Voor al mijn kinderen schrijf ik hun ontwikkelingen op in een schrift. Ik schrijf op wanneer en hoelang ze sliepen, wat ze aten, hoe ze speelden en hoe we samen de dag doorbrachten. Dat lijkt

Nadere informatie

Checklist samenwonen voor partners waarvan alleen de man kinderen heeft

Checklist samenwonen voor partners waarvan alleen de man kinderen heeft Checklist samenwonen voor partners waarvan alleen de man kinderen heeft Vul afzonderlijk van elkaar allebei de vragen in. Bij elke vraag moet je een antwoord kiezen. Als je niet kunt kiezen, kies dan het

Nadere informatie

DE VLUCHT & andere spannende verhalen

DE VLUCHT & andere spannende verhalen DE VLUCHT & andere spannende verhalen 2 Bianca Kruger DE VLUCHT & andere spannende verhalen Enschede 2015 3 Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave de uiterste zorg is besteed, aanvaarden auteur

Nadere informatie

Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans

Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans Vragenlijst Personeel Werk en privé in balans Hoe is het met jouw balans en met die van je bedrijf? Evenwicht 2004 Dit product is met toestemming overgenomen en is ontwikkeld binnen het Europese project

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Take a look at my life 9

Take a look at my life 9 Take a look at my life 9 Verslaafd aan foto,s maken. Elke dag weer mijn mobiel uit me zak halen en foto,s maken van de dingen die ik mee maak of tegenkom. Er zijn al zoveel mensen die gebruik maken van

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Lesbrief. De familieblues Yvonne Kroonenberg

Lesbrief. De familieblues Yvonne Kroonenberg Lesbrief De familieblues Yvonne Kroonenberg Doe meer met Leeslicht! Bij een aantal boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief

Nadere informatie

Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen:

Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen: Eerst even wat moeilijke woorden uitleggen: IND = Interalisatie en NaturalisatieDienst Alle mensen die in Nederland willen komen wonen moeten hiernaartoe. Bij de IND werken mensen die beslissen of iemand

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

biografie en leerplan wie ben ik? wat kan ik? wat wil ik?

biografie en leerplan wie ben ik? wat kan ik? wat wil ik? biografie en leerplan wie ben ik? wat kan ik? wat wil ik? Biografie en leerplan is een werkboek voor mensen die Nederlands als tweede taal leren (NT2). Het werkboek kan gebruikt worden door een begeleider

Nadere informatie

Wist je dat... Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015. In deze nieuwsbrief:

Wist je dat... Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015. In deze nieuwsbrief: Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015 In deze nieuwsbrief: Wist je dat... Thema's en cursussen in maart Lezersvraag: "Moet ik mijn zoon verplichten met andere kinderen te spelen?" Mamatijd Moeders

Nadere informatie

www.viktorvitamientje.nl

www.viktorvitamientje.nl Stichting Viktor Vitamientje vindt dat elk kind in Nederland gezond groot moet kunnen worden.daarom geven we wekelijks een groente- en fruittas aan gezinnen in geldnood die graag gezond willen eten. www.viktorvitamientje.nl

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Reacties op de stellingen. Er hadden zich 72 ouders aangemeld. Er waren 57 ouders aanwezig.

Reacties op de stellingen. Er hadden zich 72 ouders aangemeld. Er waren 57 ouders aanwezig. Reacties op de stellingen. Er hadden zich 72 ouders aangemeld. Er waren 57 ouders aanwezig. A. 1. Een continurooster geeft rust, regelmaat en duidelijkheid aan de kinderen. Eens Op school wel, buiten school

Nadere informatie

1. Wat vind je het vervelendste huishoudelijke klusje? (meerdere antwoorden mogelijk)

1. Wat vind je het vervelendste huishoudelijke klusje? (meerdere antwoorden mogelijk) Huishoudelijke hulp 45% 35% 25% 15% 5% 21% 1. Wat vind je het vervelendste huishoudelijke klusje? (meerdere antwoorden mogelijk) 27% 18% 18% 6% 38% 14% 9% 8% 33% 18% 13% 31% 1. Stofzuigen 2. Dweilen 3.

Nadere informatie

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5.

Het kinderprotocol. Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Het kinderprotocol Inhoud: 1. Inleiding; het kinderprotocol 2. Goed gedrag kun je leren 3. De schoolregels 4. Pesten/ gepest worden 5. Slot 1. Het kinderprotocol: Op de Flamingoschool vinden we het erg

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving

Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving Een eigen huis.. Ervaringen van mensen met verstandelijke beperkingen of psychiatrische problemen met zelfstandig wonen en deelname aan de samenleving M.H. Kwekkeboom (red.) A.H. de Boer (SCP) C.van Campen

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is:

Gefeliciteerd. De allerbelangrijkste regel als we het hebben over kinderen en honden is: Gefeliciteerd. Je bent zwanger en je hebt één of meerdere honden. Het wordt jullie eerste kind. Je bent net bij de verloskundige geweest, het gaat goed met je kindje, en je hebt deze folder meegekregen.

Nadere informatie

Resultaten Enquête Continurooster

Resultaten Enquête Continurooster Resultaten Enquête Continurooster 1. Hoeveel Enquêtes zijn er ingevuld en op school ingeleverd? 51 van de 60 gezinnen. 2. Met de volgende verdeling van de kinderen over de groepen: groep 1-2 33 kinderen

Nadere informatie

Hoe werk je met een zorgleefplan?

Hoe werk je met een zorgleefplan? Hoe werk je met een zorgleefplan? Slagen we erin de cliënt te ondersteunen te leven zoals hij dat wil? Artikel: 2008-003 Datum: 15-12-2008 Auteur: Merel van Uden In een zorgleefplan beschrijf je hoe de

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Inhoud van dit nummer: Al drie jaar..

Inhoud van dit nummer: Al drie jaar.. Inhoud van dit nummer: Al drie jaar.. (gedicht) Kinderen met verslaafde ouders Even voorstellen. Verslag van het Voorjaarsfeest 28 Mei Budgetrecept van Hinke Buitenveldertgroep - Hoogeveen Contactgegevens

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem

Boek en workshop over het verlies van een broer of zus. Een broertje dood. Door Corine van Zuthem Het overlijden van een broer of zus is een ingrijpende gebeurtenis. Toch wordt het onderwerp in de rouwliteratuur doodgezwegen. Tot verbazing van Minke Weggemans. De pastoraal therapeute schreef er daarom

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts.

Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. Thema 5 Les 1: De angst: Als je ergens heel erg bang voor bent, dan heb je angst. Je hebt bijvoorbeeld angst voor de tandarts. De schrik: Als iemand ineens achter je staat, dan schrik je. Je bent dan ineens

Nadere informatie

Werken in een andere sector of branche: iets voor u?

Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Werken in een andere sector of branche: iets voor u? Uw hele loopbaan blijven werken in dezelfde sector of branche? Voor veel werknemers is het bijna vanzelfsprekend om te blijven werken in de sector of

Nadere informatie

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197

Inhoud. Aan jou de keuze 7. Niet alleen maar een boek 187. Auteurs 191. Dankwoord 197 Inhoud Aan jou de keuze 7 D/2012/45/239 - isbn 978 94 014 0183 8 - nur 248 Tweede druk Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch Illustraties omslag en binnenwerk: Marcel Jurriëns,

Nadere informatie

Brugklasbrochure voor leerlingen

Brugklasbrochure voor leerlingen Brugklasbrochure voor leerlingen 2015 2016 Beste leerling van groep 8, Beste leerling van groep 8, Binnenkort moet je beslissen naar welke middelbare school je wilt. De keuze die je gaat maken is belangrijk

Nadere informatie

Moeder worden, moeder zijn

Moeder worden, moeder zijn Moeder worden, moeder zijn Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand.

Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna de links. Het postkantoor is aan rechterhand. Thema 5 Woonomgeving Oefening 2 Situatie 1 Pardon meneer, mag ik iets vragen? Jazeker, wat kan ik voor doen? Weet u het postkantoor is? Ja hoor. Dan moet je rechtdoor. Bij de moet je naar rechts en daarna

Nadere informatie

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden.

Wanneer vertel je het de kinderen? Kies een moment uit waarop je zelf en de kinderen niet gestoord kunnen worden. Hoe vertel je het de kinderen? Op een gegeven moment moet je de kinderen vertellen dat jullie gaan scheiden. Belangrijk is hoe en wat je hen vertelt. Houd rekening daarbij rekening met de leeftijd van

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie