Studiedagen & workshops

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Studiedagen & workshops"

Transcriptie

1 en & workshops Vorming voor professionele hulpverleners januari juli 2014

2 Lees eerst dit Doelgroep De doelgroep van de studiedagen en workshops bestaat uit medewerkers van de Centra voor Ambulante Revalidatie en hulpverleners uit andere diensten van de welzijns-, onderwijs- en gezondheidssector. Voor de meeste onderwerpen is de doelgroep nader gespecificeerd. Gelieve hiermee rekening te houden. Algemeen De praktische informatie (plaats, datum, uur, prijs en inschrijvingsregeling) van elke studiedag of workshop is opgenomen bij de aankondiging. Koffie en deelnemersmap zijn in de prijs inbegrepen. Inschrijven Inschrijven gebeurt bij voorkeur online via www. sig-net.be. Telefonisch inschrijven kan niet. Bij inschrijving verklaart u zich akkoord met de inschrijvings- en annulatievoorwaarden. Een inschrijving is pas geldig en definitief zodra ze vóór de uiterste inschrijvingsdatum is toegekomen en u de factuur hebt betaald. Is de activiteit volzet, dan kunt u uw adres achterlaten op de website. U wordt dan persoonlijk op de hoogte gebracht van de eerstvolgende herneming. Voor studiedagen en workshops is het aantal deelnemers beperkt. De volgorde van inschrijvingen is bepalend. De ontvangst en betaling van uw factuur garandeert uw deelname. Sig behoudt zich echter wel het recht voor de studiedag of workshop te annuleren als er te weinig deelnemers zijn. U krijgt dan zo snel mogelijk het inschrijvingsbedrag teruggestort. Na de uiterste inschrijvingsdatum ontvangt u een bevestigingsmail met praktische informatie. Moeten we omwille van plaatsgebrek in Destelbergen uitwijken naar een locatie in Gent, dan brengen wij u hiervan tijdig op de hoogte. Annulatievoorwaarden Inschrijven voor een studiedag of workshop is definitief. Wie een inschrijving wil annuleren, doet dat schriftelijk en houdt hierbij rekening met deze annulatievoorwaarden: Bij annulatie wordt 13 euro administratiekosten per ingeschreven deelnemer aangerekend. Annulaties van inschrijvingen die we minder dan tien werkdagen vóór de aanvang van de activiteit ontvangen, worden niet meer terugbetaald. Ingeschrevenen die door overmacht niet kunnen deelnemen aan de activiteit, kunnen iemand anders in hun plaats sturen. Maaltijden Bij workshops voor een hele dag is de maaltijd in de deelnemersprijs inbegrepen. Voor de studiedagen varieert de situatie per locatie. In Destelbergen en Gent is er voldoende eetgelegenheid in de onmiddellijke buurt. We voorzien er anderhalf uur middagpauze (12 tot uur). In de omgeving van de locaties in Heverlee en Diepenbeek zijn niet veel eetmogelijkheden. Daarom is er een broodmaaltijd in de prijs inbegrepen en is de middagpauze korter (van 12 tot 13 uur). Participant? Sig hanteert per activiteit twee prijzen: de standaardprijs en een prijs met korting. De reductieprijs is alleen bedoeld voor Sig-participanten. Elke vzw uit de non-profitsector kan participant worden door een jaarlijkse bijdrage te betalen. Meer informatie op of op het Sig-secretariaat. Let wel: het feit dat u de mailing ontvangt of geabonneerd bent op het tijdschrift Signaal, betekent niet dat u participant bent. Opleidingscheques Sig mag sinds 1/8/2010 geen opleidingscheques meer aanvaarden. Meer info op onze website: > FAQ > Opleidingscheques Hebt u nog vragen? Aarzel niet om ons te contacteren! Sig vzw, Kerkham 1 bus 2, 9070 Destelbergen tel fax

3 Woord vooraf Sig organiseert jaarlijks zo n 200 vormingsactiviteiten voor professionele hulpverleners uit de Centra voor Ambulante Revalidatie en aanverwante sectoren. We proberen altijd zo nauw mogelijk aan te sluiten bij de vormingsnoden van deze sectoren. Op die manier willen we het verantwoord handelen (evidence based) in de praktijk van de professionele hulpverlening ondersteunen. In deze brochure vindt u het programma van januari tot juli U krijgt de brochure voortaan niet meer in gedrukte vorm. Het versturen ervan per post naar meer dan 7000 adressen was een zeer dure aangelegenheid, en dan ook niet meer haalbaar voor onze organisatie. We hebben besloten de postzending te beperken tot een flyer met het totale programmaoverzicht. De volledige brochure blijft wel op de website raadpleegbaar, desgewenst ook in printbare vorm (PDF). Ook voor het aankondigen van losse activiteiten zullen we meer en meer de digitale weg volgen. We doen daarom een warme oproep aan iedereen om zich te abonneren op de gratis elektronische NIEUWSBRIEF van Sig via de website > nieuwsbrief. We bieden u elke maand een actueel overzicht van de activiteiten met links naar de website. Sinds begin november steekt de Sig-website in een nieuw kleedje. Het inschrijven zal voortaan nog vlotter verlopen (met een eigen login en paswoord). Neem zeker ook eens een kijkje op onze facebookpagina. Alvast welkom op één van onze activiteiten! sterk in grenzen verleggen Sig organiseert vorming en bijscholing voor personen met een beperking zelf en voor hun ruime omgeving (de familie, de buurt, de hulpverleners, de maatschappij). Via een docudienst, het tijdschrift Signaal, publicaties en (audiovisuele) realisaties stelt Sig ook informatie ter beschikking. Verder stimuleert Sig praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek.

4 Inhoud en Krokus Rekenzwakke kinderen leren omgaan met de rekenwereld tot code 1 Begrijpend lezen beter begrijpen: van theorie naar praktijk, van diagnostiek naar therapie... code 2 Hoogbegaafdheid: een handicap?... code 3 Behandelen van selectief mutisme: dat spreekt voor zich... code 4 Rekenzwakke kinderen leren omgaan met de rekenwereld tot code 5 Fonetische en fonologische articulatietherapie creatief en communicatief bekeken... code 6 Overgewicht bij kinderen en adolescenten: hoe pakken we de epidemie aan?... code 7 Diagnose en training van aandachtsstoornissen... code 8 Mandtraining: een wetenschappelijk en effectieve manier om kinderen met autisme en/of andere ontwikkelingsstoornissen te leren communiceren... code 9 Het werkgeheugen van licht verstandelijk beperkte tot zwakbegaafde kinderen en jongeren... code 10 En wat met de motoriek van kinderen met een autismespectrumstoornis?... code 11 Logopedie en autisme... code 12 Omgaan met kinderen die moeilijk doen in de klas... code 13 Adoptie in de hulpverlening, hulpverlening in adoptie: De kwetsbare (gehechtheids-) ontwikkeling van geadopteerden... code 14 Hooggevoeligheid hoogsensitief persoon (HSP): modegril of blijvend?... code 15 Initiatie in de bewegingspedagogiek gebaseerd op het werk van Veronica Sherborne... code 16 De emotionele ontwikkeling van kinderen gebaseerd op Greenspan... code 17 Cochleaire implantatie anno 2014: hedendaagse ontwikkeling en tendensen... code 18 Ontwikkelingsstoornissen in de adolescentie... code 19

5 en Pasen Rekenzwakke kinderen leren omgaan met de rekenwereld tot code 20 Neuropsychologische diagnostiek bij volwassenen: een praktisch overzicht... code 21 Morfosyntaxis: een creatieve verkenning in de communicatief gerichte taaltherapie bij kinderen... code 22 Onveiligheid in hechting, of hoe moeilijk en onveilig een diagnose kan zijn... code 23 Eerste moeilijke stappen in het rekenen? Mediërende interventie voor wiskunde (MIW) helpt je een eind op weg... code 24 Dyslexie en ADHD: comorbiditeit, diagnostiek en sterkte-zwakteanalyse... code 25 (Echt)scheiding en het effect op kinderen... code 26 Diagnostiek en behandeling van ADHD: aan de slag vanuit een ontwikkelings- en contextperspectief... code 27 Angst en depressie bij kinderen en adolescenten: diagnostiek en behandelvoorstellen... code 28 Tweerichtingsverkeer in de ouder-kindrelatie: wat is de invloed van kinderen met een stoornis?... code 29 Communicatieve ontwikkeling van heel jonge kinderen... code 30 (De)motivatie bij adolescenten... code 31 Cognitie en communicatie na NAH... code 32 Communicatie bij (rand)normaal begaafde kinderen met autisme... code 33 ACT in actie: Acceptance en Commitment Therapy... code 34 Dyslexie bij meertaligheid... code 35 Taalstoornissen en de ziekte van Parkinson... code 36 en buiten de vakantie Leren + leren = leerlinggericht teamwork bij ASS... code 125 International Classification of Functioning, Disability & Health (ICF)... code 37 Rekenzwakke kinderen leren omgaan met kommagetallen... code 38 Motorische lateralisatie... code 39 Autisme en sekseducatie... code 40 Rekenzwakke kinderen leren omgaan met metend rekenen en meetkunde... code 41 Breuken zetten de rekenwereld op z n kop... code 42

6 Workshops Training van de perspectiefnemingsvaardigheden van kinderen met ASS... code 43 Autisme: motivatie en beloning... code 44 Gespreksvaardigheden voor paramedici: praktische toepassingen in de contacten met ouders basisworkshop... code 45 Nee bedankt, alles gaan prima! Hulpverlening bij personen met het syndroom van Korsakov... code 46 Relaxatie voor kinderen met ontwikkelingsstoornissen... code 47 International Classification of Functioning, Disability & Health (ICF)... code 48 Werken aan Stem... code 49 Rond punt: als het vierkant draait... code 50 Terugkomdagen ABA... code 51 Zet mij even op pauze Oudertraining ADHD en vorming voor trainers... code 52 Breinbreker: voortgezette cognitieve revalidatie bij NAH... code 53 Oudervriendelijk, oudersensitief, ouderbetrokken en ouderondersteunend? Werken met ouders vanuit gedeelde verantwoordelijkheid... code 54 Heb ik een probleem dan? Ziektebesef en interventies bij hersenletsel... code 55 Het bobath-concept in de pedagogische werksituatie geplaatst... code 56 Gespreksvaardigheden voor paramedici: praktische toepassingen in de contacten met ouders - verdiepingsworkshop... code 57

7 Herneming Code 1 Rekenzwakke kinderen leren omgaan met de rekenwereld tot 20 Kleuters die richting lagere school gaan, zijn ervan overtuigd dat ze in de grote school zullen leren lezen, schrijven en rekenen. Leerkrachten weten maar al te goed dat dit niet voor alle kinderen evident is, dat de kloof tussen bijvoorbeeld sterke en zwakke rekenaars in de loop van de eerste klas zichtbaar wordt en dat enkelen onder hen in het therapeutische circuit zullen belanden. Tijdens deze studiedag bekijken we waarom sommige kinderen het tellen, het aanvankelijke getalbegrip en de eerste rekenopdrachten niet onder de knie krijgen. We staan vooral stil bij hoe we hen kunnen helpen. De inhoud is niet alleen gericht op het werken met eersteklassers, maar ook op oudere kinderen van wie de rekenmoeilijkheden zijn begonnen op dit niveau en voor wie we de remediëring dan ook hier moeten aanvatten. De dag is opgebouwd vanuit de observatie en testresultaten bij deze kinderen. Wat doet het kind? Hoe kunnen we begrijpen waarom het dit doet? En hoe kunnen we het rekeninzicht en de rekenvaardigheid versterken? De inoefensuggesties zijn speels en toepasbaar bij jonge en oudere kinderen. maandag 3 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Hilde Heuninck is logopedist en al ruim vijfentwintig jaar gespecialiseerd in rekenbegeleiding. Ze is auteur van Nog lang niet uitgeteld, De komma vertelt, het Breukenlaboratorium, diverse Mathelli-spellen en nu ook de Praxisboeken. Haar inzichten zijn in de eerste plaats gestoeld op ruime praktijkervaring. De studiedag is bedoeld voor therapeuten, zorg- en taakleerkrachten die in hun praktijk rekenzwakke kinderen begeleiden. Maximum 50 deelnemers

8 Herneming Code 2 Begrijpend lezen beter begrijpen: van theorie naar de praktijk van diagnostiek en therapie Een gelezen tekst begrijpen is één van de meest complexe vaardigheden. Dit blijkt uit de volgende cijfers: tien procent van de kinderen uit de lagere school behaalt volgens de Peiling lezen en luisteren (2007) de eindtermen niet. Deze kinderen hebben vooral problemen met het leggen van verbanden. Uit onderzoek van Swanson (1999) en Hattie (2009) blijkt dat het effect van remediëring bij begrijpend lezen groot is. Kinderen die problemen ondervinden bij het begrijpen van teksten hebben meer nodig dan alleen wat extra oefeningen. Ze hebben vooral nood aan oefeningen op maat, aan duidelijke instructies en sturende feedback. Vooraleer we kunnen remediëren, moeten we weten hoe begrijpend lezen tot ontwikkeling komt, welke aspecten het tekstbegrip kunnen beïnvloeden en hoe we problemen met begrijpend lezen kunnen diagnosticeren. In deze sessie gaan we op al deze topics in. Deze studiedag is vooral theoretisch van aard, met een beperkte praktische toepassing. Noot: De studiedag is een herhaling van de vorige edities. Het gedeelte over therapie is wel aangepast. maandag 3 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Christel Van Vreckem is als lector verbonden aan de opleiding Logopedie en Audiologie van de Arteveldehogeschool Gent voor vakken i.v.m. leerstoornissen. Ze is medeontwikkelaar van de Vlaamse Test Begrijpend Lezen (Van Vreckem, Desoete, De Paepe, & Van Hove, 2010) en van het programma Begrijpend lezen beter begrijpen: thematisch en functioneel programma (Van Vreckem, Axters & Linsen, in druk), bedoeld voor kinderen van het eerste leerjaar tot het begin van het secundair onderwijs. We richten ons vooral naar professionele hulpverleners die individueel of met kleine groepjes kinderen werken en in hun dagelijkse praktijk kinderen behandelen die problemen hebben met begrijpend lezen.

9 Herneming Code 3 Hoogbegaafdheid: een handicap? In eerste instantie leggen we tijdens deze studiedag de nadruk op een meer theoretisch inzicht in hoogbegaafdheid, alsook op intelligentie en intelligentietests. Daarnaast komen de kenmerken van hoogbegaafdheid aan bod en gaan we dieper in op de diverse profielen. Er is eveneens aandacht voor de schoolse problematiek van hoogbegaafde leerlingen. De uiteenzetting heeft de bedoeling interactief te zijn. We besteden dan ook aandacht aan vragen van de deelnemers en stellen participatie zeer op prijs. maandag 3 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Dr. Tessa Kieboom is directeur van het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek (UAntwerpen). Na haar promotie over hoogbegaafdheid aan de KU Nijmegen is ze zich hierin verder gaan specialiseren. In haar functie op het CBO begeleidt ze ouders en jongeren, alsook volwassenen. Verder geeft ze nascholing en publiceert ze regelmatig over de problematiek. Ze is hoofdredacteur van het kwartaaltijdschrift Hoogbegaafd?! en maakt deel uit van the European Council for High Ability. Van haar hand is het boek Hoogbegaafd, als je kind (g)een einstein is (Lannoo). In 2010 publiceerde ze samen met Daniëlle Verheye en Luc Descamps De Hoogbegaafdheid Survivalgids (Abimo). We richten ons vooral naar professionele hulpverleners die individueel of met kleine groepjes kinderen werken en in hun dagelijkse praktijk kinderen behandelen die problemen hebben met begrijpend lezen.

10 Herneming Code 4 Behandelen van selectief mutisme: dat spreekt voor zich Kinderen met selectief mutisme kunnen goed praten en doen dat ook in veel situaties. Ze praten thuis en tegen sommige mensen. In andere situaties zwijgen ze, bijvoorbeeld op school, tegen onbekenden en soms ook in winkels of bij familieleden. Wist u dat ongeveer 7 op de 1000 kinderen selectief mutisme hebben? Dat zijn meer kinderen dan er worden aangemeld voor hulp of begeleiding. Tijdens deze studiedag gaan we in op de volgende aspecten: Hoe kan je selectief mutisme onderkennen? Gaat het niet vaak vanzelf over? Wat is het beste moment om hulp te bieden? Welke behandeling is het meest effectief en hoe ziet deze behandeling eruit? Wat weten we over deze groep kinderen, hun symptomen en hun ontwikkeling op lange termijn? We tonen videobeelden van kinderen die werden behandeld met het nieuwe behandelprogramma Spreekt voor zich voor kinderen van ca. 4-8 jaar en bespreken de eerste resultaten van de pilootstudie. maandag 3 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Dr. Maretha de Jonge is orthopedagoog en gezondheidszorgpsycholoog. Ze heeft zich gespecialiseerd in autisme en selectief mutisme en werkt op de afdeling Kinder- en jeugdpsychiatrie van het Universitair Medisch Centrum Utrecht. Als geregistreerd gedragstherapeut behandelt ze kinderen met selectief mutisme en begeleidt ze hun ouders en leerkrachten. De studiedag is bedoeld voor professionele hulpverleners die kinderen begeleiden tussen 4 en 8 jaar.

11 Herneming Code 5 Rekenzwakke kinderen leren omgaan met de rekenwereld tot 100 De rekenwereld tot 100 betekent een belangrijke uitbreiding van de rekenvaardigheid. Kinderen leren de eerste principes van de getalopbouw, het vermenigvuldigen en delen. De eerste rekenverhaaltjes komen aan bod, het optellen en aftrekken worden uitgebreid en alles gaat een heel stuk sneller. Wanneer we kinderen met rekenmoeilijkheden onderzoeken, vinden we bijna altijd hiaten in deze rekenmaterie terug. Deze studiedag vertrekt vanuit de observatie van het kind. Welke fouten maakt het? Welke strategieën volgt het? Waar loopt het mis? Maar ook, waar gaat het goed? Vanuit deze analyses proberen we te begrijpen wat de basisstrategie van dit kind is en hoe we gericht met het kind kunnen werken. Zodra het kind nieuw inzicht heeft verworven, moet het aan de slag met oefeningen. Dit gebeurt op een speelse wijze, zodat de motivatie voor het oefenen vanuit het kind zelf komt. dinsdag 4 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Hilde Heuninck is logopedist en al ruim vijfentwintig jaar gespecialiseerd in rekenbegeleiding. Ze is auteur van Nog lang niet uitgeteld, De komma vertelt, het Breukenlaboratorium, diverse Mathelli-spellen en nu ook de Praxisboeken. Haar inzichten zijn in de eerste plaats gestoeld op ruime praktijkervaring. De studiedag is bedoeld voor therapeuten, zorg- en taakleerkrachten die in hun praktijk rekenzwakke kinderen begeleiden. Maximum 50 deelnemers

12 Herneming Code 6 Fonetische en fonologische articulatietherapie creatief en communicatief bekeken De klemtoon van deze studiedag ligt op de praktijk. We houden het theoretische gedeelte bewust kort. Centraal staat het creatief en communicatief opvatten van fonologische articulatietherapie bij kinderen. Vanuit eigen praktijkervaringen belichten we articulatieonderzoeken: o.a. Metaphon, AFPO en AO. We bespreken de behandeling van de belangrijkste fonologische processen, gebaseerd op Metaphon. Ook de behandeling volgens Hodson & Paden wordt kort toegelicht. Beide methodes worden met filmfragmenten geïllustreerd. Verder stellen we fonologisch therapiemateriaal en multifunctionele spellen tentoon, bruikbaar in de ruime logopedische praktijk. Naast dit zelf samengestelde materiaal komen ook bestaande programma s aan bod. We wisselen ervaringen uit rond samenwerking met ouders en verduidelijken de belangrijke link tussen stotteren en spraak- en taalproblemen. Tot slot brainstormen we over therapeutische attitude, therapievoorbereiding en het belang van samenwerking met collega s. Relevante publicatie: - Herreman, I. (2006). Articulatietherapie en fonologische therapie: praktijkervaringen, Logopedie, 19 (4). dinsdag 4 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Ingrid Herreman werkt als logopedist in het Centrum voor Ambulante Revalidatie te Beveren. Verder is ze coördinator van de Sig-intervisiewerkgroep Taaltherapie bij kinderen. Eerder maakte ze deel uit van de Werkgroepen Articulatie Gent en Stottertherapie Leuven. Ze volgde o.a. de workshops Metaphon, Hodson & Paden uitgebreid en Minimale Paren Spellen. De studiedag richt zich tot logopedisten die in hun werksituatie kinderen met articulatiestoornissen onderzoeken en/of behandelen. Ervaring en kennis over fonologische processen is geen vereiste. Maximum 50 deelnemers

13 Herneming Code 7 Overgewicht bij kinderen en adolescenten: Hoe pakken we de epidemie aan? Obesitas wordt sinds 1997 door de WHO erkend als chronische ziekte. Het kan worden beschouwd als een pathologische reactie op onze veranderende omgeving: het moderne leven leidt ons enerzijds tot overmatig vet- en suikergebruik en anderzijds tot onvoldoende fysieke activiteit. Deze combinatie van factoren zorgt ervoor dat veel jongeren opgroeien met overgewicht. Dat heeft behalve gezondheidsrisico s ook heel wat psychopedagogische en sociale consequenties. Als we de jongeren en hun ouders niet leren omgaan met deze nieuwe context, kunnen we de epidemie geen halt toeroepen. De deelnemers aan deze studiedag krijgen handvatten aangereikt om de samenhang van het probleem te zien en leren hoe ze jongeren en hun ouders best kunnen benaderen en motiveren. We gaan te werk aan de hand van een uiteenzetting, geïllustreerd met case studies vanuit de praktijk. Relevante publicaties: - Braet, C., & Van Winckel, M. (2001). Behandelingsstrategieën bij kinderen met overgewicht (Hoofdstuk 11). Houten: Bohn Stafleu van Loghum. - Braet, C. e.a. (2007). Kinderen en jongeren met overgewicht. Handleiding voor begeleiders. Werkboeken voor ouders, kinderen en adolescenten. Antwerpen: Garant. - Braet, C. (2010). kinderen met overgewicht. Diagnostiek en behandeling voor de professional. Amsterdam: Hogrefe. dinsdag 4 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Ann Tanghe is psycholoog/gedragstherapeut en coördinator van het Obesitasteam van het Revalidatiecentrum Zeepreventorium in De Haan. Ze is co-auteur van verschillende artikels in samenwerking met prof. dr. Caroline Braet (UGent). Evie Stremersch is psycholoog/gedragstherapeut en sinds 2000 verbonden aan de obesitaswerking van het Revalidatiecentrum Zeepreventorium. Ze heeft veel ervaring in het werken met obese adolescenten en hun context. De studiedag is bedoeld voor alle hulpverleners die in aanraking komen met kinderen en jongeren die lijden aan overgewicht. Voorkennis is niet vereist.

14 Nieuw Code 8 Diagnose en training van aandachtsstoornissen Aandacht is het zich selectief richten op een aspect van de omgeving. Het is een onontbeerlijke neurocognitieve functie die helpt keuzes maken en problemen oplossen. Aandacht wordt moeizaam verworven en raakt makkelijk verloren. Aandachtsstoornissen zijn dan ook uiterst frequent, zowel bij ontwikkelingsstoornissen als bij verworven stoornissen. Ofwel vormen de aandachtsstoornissen de hoofdbrok van de voorhanden problematiek, ofwel zijn ze zijlings aanwezig. Hoe dan ook storen ze steeds het leerproces én de sociaal-professionele uitbouw. Ze vormen dus een heel belangrijke invalshoek binnen de behandeling. Dit is niet alleen zo omdat je aandacht in geval van een tekort moet zien te herstellen, maar ook omdat geoptimaliseerde aandacht duidelijk helpt bij de behandeling van andere stoornissen bij de patiënt. Aangezien de meeste kinderen en volwassenen die revalidatie lopen op zijn minst lichte tot matige aandachtsstoornissen vertonen, is het voor elk teamlid heel belangrijk hierop hoofdzakelijk of bijkomend te kunnen inspelen tijdens het behandelingsproces. Het is dus cruciaal aandachtsstoornissen te herkennen en te systematiseren om ze aansluitend therapeutisch te benaderen. Tijdens deze studiedag wordt er theoretische voorkennis verschaft omtrent de ontplooiing van het netwerk van hersenstructuren dat voor de diverse subtypes van aandacht instaat. Verder schenken we uitgebreid aandacht aan een gesystematiseerde diagnostiek en de opeenvolgende stappen van de training. De verschillende diagnostico-therapeutische stappen van het gestructureerd, neuropsychologisch proces worden in kaart gebracht aan de hand van een specifiek werkschema: Aandachtsstoornissen: Subtypering & Ervaringsgerichte Training (ASET), ontwikkeld door E. Thiery en C. Anthonis. Gevalsbesprekingen illustreren de gesystematiseerde aanpak door middel van de ASET. Hieruit moge meteen de transdisciplinaire bruikbaarheid van het werkinstrument blijken naar een gerichter en efficiënter revalidatie toe. dinsdag 4 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Prof. dr. Evert Thiery (UGent) verricht klinisch werk (Gedragsneurologisch en Neuropsychologisch Consultatiecentrum Gent) en doet onderzoek naar de diagnostische en therapeutische rol van de neuropsychologie bij ontwikkelingsstoornissen en verworven hersenafwijkingen, evenals onderzoek naar aspecten van nature/nurture in tweelingenpopulaties. De studiedag is bedoeld voor al wie therapeutisch werkt met kinderen en volwassenen met ontwikkelings- en verworven stoornissen. Er wordt geen specifieke voorkennis verondersteld. Accreditering werd aangevraagd i.s.m. de Vereniging van Revalidatieartsen vzw.

15 Herneming Code 9 Mandtraining: een effectieve manier om kinderen met autisme en/of andere ontwikkelingsstoornissen te leren communiceren Kinderen met autisme en andere ontwikkelingsstoornissen kunnen vaak niet goed vragen of aangeven wat ze willen. Niet kunnen vragen wat je wil, leidt vaak tot probleemgedrag, zoals huilen, passiviteit, je afsluiten van de omgeving of agressiviteit. Deze kinderen leren niet vanzelf communiceren. We moeten ze expliciet leren om dingen te vragen die ze graag willen. Hoe je dit kan doen, behandelen we tijdens deze studiedag. We werken volgens de principes uit de wetenschap van de toegepaste gedragsanalyse (Applied Behavior Analysis, ABA). Het belangrijkste principe dat we toepassen is het belonen van gewenst gedrag. Een ander belangrijk principe is het geven van hulp bij het aanleren van nieuwe vaardigheden. De interesses van het kind vormen de basis. We kijken naar wat het zelf wil en gebruiken de motivatie om te leren communiceren. De volgende onderwerpen komen aan bod: Beknopte achtergrond ABA Gedrag van je kind: hoe kan je dat analyseren en hoe gebruik je de analyse bij het aanleren van communicatie? Hoe leer je een kind op de juiste manier vragen wat het wil? Op welke manier verminder je bij het kind het ongewenste gedrag dat voortkomt uit het onvermogen om te kunnen vragen wat het wil? Hoe leer je defective mands herkennen? Defective mands zijn ongewenste manieren om te vragen wat je wil. Leer veelgemaakte fouten herkennen en voorkomen Communicatiemiddelen (PECS, gebarentaal, spraak): Hoe maak je de juiste keuze? We behandelen de theoretische achtergrond, maar oefenen ook in kleine groepjes met de vaardigheden. Door deze combinatie zullen de deelnemers na afloop de geleerde principes direct in de praktijk kunnen toepassen. dinsdag 4 maart 2014 (9-16 uur) UHasselt, campus Diepenbeek 76 ( 65 voor Sig-participanten) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Laura Schouten heeft pedagogiek gestudeerd en is sinds 2009 betrokken bij het ABA-Instituut. Tijdens haar stageperiode (tot juni 2010), begeleid door Caroline Peters, heeft ze veel ervaring opgedaan met ABA in verschillende gezinnen. Sindsdien is ze werkzaam als ABA-consultant/ pedagoog voor het ABA-Instituut. Ze begeleidt zowel gezinnen en scholen als professionals en instellingen die ABA in de werking willen implementeren. Verder geeft ze regelmatig workshops voor groepen ouders en/of professionals. De studiedag is bedoeld voor hulpverleners die in contract komen met kinderen met autisme en/of kinderen met ontwikkelingsstoornissen die moeilijk communiceren.

16 Herneming Code 10 Het werkgeheugen van licht verstandelijk beperkte tot zwakbegaafde kinderen en jongeren Het werkgeheugen, het gelijktijdig kunnen opslaan en verwerken van informatie, is een hot topic, zowel in de wetenschap als in scholen en klinische settings. Dat is niet zo verwonderlijk, want onderzoek heeft aangetoond dat het cruciaal is voor het leren op school én daarbuiten. Van alle kinderen en jongeren met een verstandelijke beperking is bekend dat ze een heel zwak werkgeheugen hebben, zelfs zwakker dan je op basis van hun mentale vaardigheden zou verwachten. Wat kunnen we daar als professionele hulpverleners mee? Tijdens deze studiedag proberen we die vraag te beantwoorden. Eerst gaan we in op het begrip werkgeheugen, op theoretische modellen en op de relatie met andere cognities en vaardigheden. De begrippen worden onder andere geïllustreerd aan de hand van tests die zowel in de klinische praktijk als in experimenteel onderzoek (kunnen) worden gebruikt. Daarna gaan we specifiek in op wat we weten over het werkgeheugen bij kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking. We behandelen ook de trainbaarheid van het werkgeheugen a.d.h.v. elektronische programma s (en games ) o.a. bij deze doelgroep. We besteden ook nadrukkelijk aandacht aan hoe we zelf beter kunnen aansluiten bij de mogelijkheden van deze kinderen. Dit gebeurt onder andere met praktische opdrachten. dinsdag 4 maart 2014 (9-16 uur) UHasselt, campus Diepenbeek 76 ( 65 voor Sig-participanten) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Dr. Mariët van der Molen is als docent/onderzoeker verbonden aan de afdeling Ontwikkelingspsychologie van de Vrije Universiteit Amsterdam. Daarvoor werkte ze als psycholoog in Emaus (Ermelo), een instelling voor jongeren met een licht verstandelijke beperking. In 2009 promoveerde ze op het werkgeheugen bij deze jongeren. De studiedag is bedoeld voor alle hulpverleners die in contact komen met kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking.

17 Herneming Code 11 En wat met de motoriek van kinderen met een autismespectrumstoornis? i.s.m. Universiteit Hasselt Autismespectrumstoornissen worden gedragsmatig gediagnosticeerd op grond van sociale communicatieve beperkingen en repetitief en/of stereotiep gedrag/interesses (DSM-5). Binnen dit laatste gedragskenmerk ressorteren de motorische stereotypieën en maniërismen. Wat is echter het verband tussen deze stereotypieën en maniërismen enerzijds en motorische ontwikkelings-, coördinatie-, imitatie- en leerproblemen anderzijds in deze groep van kinderen? In het theoretische gedeelte van deze studievoormiddag overlopen we het wetenschappelijk onderzoek naar de motorische problemen van kinderen met een autismespectrumstoornis. In het praktische deel vertalen we de recente bevindingen naar het klinisch onderzoek van deze kinderen. Tot slot belichten we één behandelaspect meer uitvoerig, met name de autismespecifieke aanpassingen van het motorische leerproces om deze kinderen en jongeren zelfredzaamheidsvaardigheden aan te leren. dinsdag 4 maart 2014 (9-12 uur) UHasselt, campus Diepenbeek 45 ( 39 voor Sig-participanten) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Prof. dr. Marleen Vanvuchelen is doctor in de revalidatiewetenschappen en kinesitherapie. Ze is docent aan de faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen van de UHasselt en heeft jarenlange klinische ervaring met kinderen en jongeren met een autismespectrumstooornis. Deze studiedag is bedoeld voor therapeuten, GON-begeleiders en leerkrachten die kinderen en jongeren met een autismespectrumstoornis begeleiden. Er wordt een minimale basiskennis verondersteld over ASS.

18 Herneming Code 12 Logopedie en autisme Dat de specifieke beleving van iemand met autisme resulteert in een andere manier van taalontwikkeling, is een evidentie. Deze studiedag heeft tot doel inzicht te verwerven in de manier waarop taal en communicatie bij personen met autisme afwijken van de normale ontwikkeling. De theoretische achtergrond over deze ontwikkelingsvaardigheden wordt gelinkt aan de moeilijkheden die kunnen optreden bij kinderen met autisme. We leggen uit waarom een specifieke aanpak bij deze kinderen een noodzaak kan zijn. We staan ook stil bij de mogelijkheden om de talige en communicatieve ontwikkeling van deze kinderen vanuit de logopedie te stimuleren. woensdag 5 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Veerle Vantorre, licentiaat in de logopedie, is educatief medewerker van Autisme Centraal in binnen- en buitenland. De studiedag is bedoeld voor logopedisten die werken met kleuters en lagereschoolkinderen met autisme. Enige voorkennis over autisme is gewenst. Maximum 70 deelnemers

19 Herneming Code 13 Omgaan met kinderen die moeilijk doen in de klas We mogen zeggen dat het probleemgedrag in de klas de voorbije jaren is toegenomen. Er even bij stilstaan wat we eraan kunnen doen, is dan ook geen overbodige luxe. Deze studiedag biedt de kans om vanuit drie verschillende aspecten over het probleemgedrag na te denken. De eerste vraag die wordt gesteld is waarom kinderen probleemgedrag stellen. Deze vraag is belangrijk omdat probleemgedrag het symptoom is van een dieperliggend probleem. Alleen door ons voor dat dieperliggende probleem open te stellen, kunnen we de juiste acties inschakelen om het probleemgedrag te vermijden. Oude en nieuwe kaders komen aan bod. Vervolgens staan we stil bij het belangrijkste aspect om een oplossing te bieden aan het probleem: preventie. De vijf pijlers van Patterson worden gekoppeld aan de preventiepiramide van Deklerck. We onderzoeken hoe wij het doen in onze praktijk. In een derde deel gaan we in op straffen en belonen. Na een definitie worden valkuilen besproken en tips gegeven. Noot: Deze studiedag is een herwerking van Werken in (klas)groep met kinderen die moeilijk doen (workshop op 9 en 10 mei 2011). woensdag 5 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Albert Janssens werkte zeven jaar als onderwijzer in het buitengewoon lager onderwijs type 3 en zeven jaar in het buitengewoon secundair onderwijs. De doelgroep bestond telkens uit leerlingen die ernstig probleemgedrag stelden. Sinds 2001 geeft hij hierover pedagogische studiedagen in binnen- en buitenland. De studiedag richt zich in de eerste plaats tot therapeuten, zorgcoördinatoren en leerkrachten die met groepen werken.

20 Herneming Code 14 Adoptie in de hulpverlening, hulpverlening in adoptie De kwetsbare (gehechtheids-) ontwikkeling van geadopteerden Adoptiekinderen komen net als andere kinderen in de hulpverlening terecht. Hulpverleners vragen zich wel eens af welke problemen nu adoptiespecifiek zijn en welke niet. Of zoals een adoptieouder het uitdrukte: Adoptie is altijd aanwezig, maar is niet altijd relevant. Adoptiekinderen hebben iets meer in hun rugzakje zitten. Brodzinsky noemt het extra ontwikkelingstaken bovenop de gewone. Het gaat bijvoorbeeld om aanpassing, rouwverwerking, opbouw van gehechtheid, traumatische ervaringen verwerken, identiteit en raciale identiteit. Dergelijke aspecten kunnen interfereren met de gewone ontwikkeling en zetten ouders, opvoeders, leerkrachten en hulpverleners soms op het verkeerde been. Tijdens deze studiedag exploreren we de extra ontwikkelingstaken vanuit verschillende theoretische kaders, aangevuld met beeldmateriaal. Qua leeftijd focussen we op baby s, peuters en kleuters. We geven via in de praktijk getoetste werkinstrumenten aan hoe ouders, leerkrachten en hulpverleners hiermee kunnen omgaan. We besteden een groot deel aan de opbouw van gehechtheid bij (adoptie) kinderen en reiken een strategie aan om in de praktijk mee om te gaan. Deze strategie werkt zeer goed bij kinderen van nul tot zes jaar. woensdag 5 maart 2014 ( uur) Uiterlijk tot 14 februari 2014 Nadine Meeus (psycholoog en mede bestuurslid van WAIMH Vlaanderen) is werkzaam bij het Steunpunt Adoptie, dat de verplichte voorbereidingscursus op Interlandelijke adoptie verzorgt en adoptieouders begeleidt in de opbouw van gehechtheid met hun adoptiekind, zowel individueel als in groep. De studiedag is enerzijds bedoeld voor hulpverleners die in de revalidatie of thuisbegeleiding met adoptie, pleegzorg en hechtingsproblemen te maken krijgen en anderzijds voor leerkrachten en CLB-medewerkers. De insteek is adoptie, maar er wordt geen voorkennis over of ervaring met adoptie vereist.

EXECUTIEVE FUNCTIES. Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014 JAARBEURS UTRECHT

EXECUTIEVE FUNCTIES. Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014 JAARBEURS UTRECHT EXECUTIEVE FUNCTIES Kinderen en adolescenten met problemen met inhibitie, cognitieve controle, emotieregulatie, werkgeheugen, motivatie en zelfregulatie thuis en op school Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014

Nadere informatie

De Klinisch Linguïst. Specialist in. Taalontwikkelingsstoornissen Verworven taalstoornissen

De Klinisch Linguïst. Specialist in. Taalontwikkelingsstoornissen Verworven taalstoornissen De Klinisch Linguïst Specialist in Taalontwikkelingsstoornissen Verworven taalstoornissen Copyright Vereniging voor Klinische Linguïstiek (VKL) April 2000 Secretariaat: Vereniging voor Klinische Linguïstiek

Nadere informatie

Hilde Geurts, Wendy Peerlings, Reinout Wiers, Mariët van der Molen Saskia van der Oord en Walter Ma hys

Hilde Geurts, Wendy Peerlings, Reinout Wiers, Mariët van der Molen Saskia van der Oord en Walter Ma hys Slim maar... KINDEREN EN ADOLESCENTEN MET ZWAKKE EXECUTIEVE FUNCTIES CONGRES 16 JUNI 2015 ANTROPIA DRIEBERGEN Hilde Geurts, Wendy Peerlings, Reinout Wiers, Mariët van der Molen Saskia van der Oord en Walter

Nadere informatie

Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte

Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte NEUROLOGISCHE LEER- EN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte Het centrum

Nadere informatie

TRAJECT WELZIJN; ONTWIKKELING EN OPVOEDING_9789006815627_INHOUD_KORT

TRAJECT WELZIJN; ONTWIKKELING EN OPVOEDING_9789006815627_INHOUD_KORT TRAJECT WELZIJN; ONTWIKKELING EN OPVOEDING_9789006815627_INHOUD_KORT Thema 1 Inleiding op ontwikkeling en opvoeding 1 Begeleiden bij ontwikkeling 1.1 Begeleiden als kerntaak 1.2 Begeleiden bij ontwikkeling

Nadere informatie

HSP VOOR PROFESSIONALS HOE GA JE ALS PROFESSIONELE HULP- EN ZORGVERLENER OM MET HOOGSENSITIEVE PERSONEN?

HSP VOOR PROFESSIONALS HOE GA JE ALS PROFESSIONELE HULP- EN ZORGVERLENER OM MET HOOGSENSITIEVE PERSONEN? PERMANENTE VORMING ACADEMISCH PROGRAMMA HSP VOOR PROFESSIONALS HOE GA JE ALS PROFESSIONELE HULP- EN ZORGVERLENER OM MET HOOGSENSITIEVE PERSONEN? MULTIDISCIPLINAIRE AANPAK INTERACTIEVE OPZET EVIDENCE BASED

Nadere informatie

vormingsaanbod 2013-2014

vormingsaanbod 2013-2014 vormingsaanbod 2013-2014 Lezen, spellen en dyslexie Rekenen en dyscalculie ADHD en ASS Taalontwikkeling en dysfasie Meertaligheid en taalbeleid Code maakt deel uit van de Groep Gezondheid en Welzijn van

Nadere informatie

Training in het gebruik, de scoring en interpretatie van de ADOS

Training in het gebruik, de scoring en interpretatie van de ADOS Training in het gebruik, de scoring en interpretatie van de ADOS ADOS-training Karakter organiseert een training in het gebruik, de scoring en interpretatie van de ADOS. Wat is ADOS? Het Autisme Diagnostisch

Nadere informatie

Sherborne en gehechtheid

Sherborne en gehechtheid Kerngroep Sherborne Nederland organiseert Studiedag: Sherborne en gehechtheid Sherborne bewegingspedagogiek met kinderen bij wie sprake is van basisonveiligheid 25 juni 2010 Locatie: Opleidingscentrum

Nadere informatie

Omgaan met cliënten met een psychische aandoening

Omgaan met cliënten met een psychische aandoening Opleiding Omgaan met cliënten met een psychische aandoening Waar en wanneer? 23 november in het Congrescentrum van de Koninklijke Bibliotheek, te Brussel Jaarlijks worden 800.000 Belgen geconfronteerd

Nadere informatie

Master in de logopedische en audiologische wetenschappen

Master in de logopedische en audiologische wetenschappen Master in de logopedische en audiologische wetenschappen Faculteit Geneeskunde De masteropleiding logopedische en audiologische wetenschappen is vandaag meer dan ooit een noodzaak. Onze maatschappij is

Nadere informatie

Verstandelijke beperkingen

Verstandelijke beperkingen 11 2 Verstandelijke beperkingen 2.1 Definitie 12 2.1.1 Denken 12 2.1.2 Vaardigheden 12 2.1.3 Vroegtijdig en levenslang aanwezig 13 2.2 Enkele belangrijke overwegingen 13 2.3 Ernst van verstandelijke beperking

Nadere informatie

Congres Behandeling van verstoorde

Congres Behandeling van verstoorde Congres Behandeling van verstoorde hechting Bij kinderen Donderdag 19 september 2013, Jaarbeurs Utrecht Met onderwerpen als: De laatste ontwikkelingen op het gebied van verstoorde hechting bij kinderen

Nadere informatie

BETER BIJ DE LES INFORMATIE

BETER BIJ DE LES INFORMATIE BETER BIJ DE LES INFORMATIE Training in executieve functies BROCHURE Beter bij de les is bedoeld voor kinderen op de basisschool vanaf 8 jaar en bestaat uit een Werkboek, een Handleiding en Trainingsmateriaal

Nadere informatie

Als er eentje anders is

Als er eentje anders is Lenteforum Als er eentje anders is Stimuleren van de ontwikkeling van jonge kinderen met een autismespectrumstoornis Woensdag 14 mei 2014 Forum staat voor marktplaats. Op deze forumdag willen we plaats

Nadere informatie

Studieplan voor de training en/of bijscholing tot HSP/ADD en ADHD- begeleider of coach en onderdeel van de beroepsopleiding tot Gevoelsdeskundige

Studieplan voor de training en/of bijscholing tot HSP/ADD en ADHD- begeleider of coach en onderdeel van de beroepsopleiding tot Gevoelsdeskundige Studieplan voor de training en/of bijscholing tot HSP/ADD en ADHD- begeleider of coach en onderdeel van de beroepsopleiding tot Gevoelsdeskundige Inhoudsopgave: Pag. 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding 4. Inhoud

Nadere informatie

Studiedagen & workshops

Studiedagen & workshops en & workshops Vorming voor professionele hulpverleners september 2015 - december 2015 Lees eerst dit Doelgroep De doelgroep van de studiedagen en workshops bestaat uit medewerkers van de Centra voor Ambulante

Nadere informatie

Deel 1 Gebruik van het computerprogramma Behandeldoelen tos. 2 Stappen bij het opstellen van een behandelplan 29

Deel 1 Gebruik van het computerprogramma Behandeldoelen tos. 2 Stappen bij het opstellen van een behandelplan 29 Inhoud Inleiding 15 Deel 1 Gebruik van het computerprogramma Behandeldoelen tos 1 Het computerprogramma 23 1.1 Inleiding 23 1.2 Doel van het computerprogramma Behandeldoelen tos 23 1.3 Doelgroep en gebruikers

Nadere informatie

Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3)

Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3) Opleiding Omgaan met cliënten met een psychische aandoening: vervolg (DAG 2 & DAG 3) Waar en wanneer? 20/11 & 27/11/2012 in het Maaltebruggekasteel te Gent In de basisopleiding (DAG 1) werden de meest

Nadere informatie

Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor professionals

Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor professionals Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor professionals Cursus op 6 en 20 maart en 3 en 24 april 2009 Autisme zonder verstandelijke handicap Cursus voor professionals PICOWO

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

EMOTIEREGULATIE. Jaarbeurs Utrecht. Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline

EMOTIEREGULATIE. Jaarbeurs Utrecht. Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline EMOTIEREGULATIE Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline Congres Dinsdag 26 november 2013 Jaarbeurs Utrecht prof.dr. Bram Orobio de Castro prof.dr.

Nadere informatie

De huid en het brein. Multidisciplinaire expertise bij ontwikkeling, leren en gedrag van kinderen en jongeren met neurofibromatose type 1

De huid en het brein. Multidisciplinaire expertise bij ontwikkeling, leren en gedrag van kinderen en jongeren met neurofibromatose type 1 De huid en het brein Multidisciplinaire expertise bij ontwikkeling, leren en gedrag van kinderen en jongeren met neurofibromatose type 1 Het Centrum voor Neurologische Leer- en ontwikkelingsstoornissen

Nadere informatie

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven

Bio (EEG) feedback. Reflecties vanuit de klinische praktijk. Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Bio (EEG) feedback Reflecties vanuit de klinische praktijk Kannercyclus 09-05-2011 Dr. EWM (Lisette) Verhoeven Neurofeedback -Een vraag uit de spreekkamer- Minimaal 1500 Literatuur 2008 literatuur search

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Doelgroep s Heeren Loo, Almere: Alle leeftijden: kinderen, jongeren & volwassenen (0 100 jaar) Alle niveaus van verstandelijke

Nadere informatie

elk kind een plaats... 1

elk kind een plaats... 1 Elk kind een plaats in een brede inclusieve school Deelnemen aan het dagelijks maatschappelijk leven Herent, 17 maart 2014 1 Niet voor iedereen vanzelfsprekend 2 Maatschappelijke tendens tot inclusie Inclusie

Nadere informatie

Developmental Coordination Disorder. Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts

Developmental Coordination Disorder. Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts Developmental Coordination Disorder Miriam Verstegen Kinderrevalidatiearts 11-06-2015 Inhoud Developmental Coordination Disorder Criteria Kenmerken Comorbiditeiten Pathofysiologie Behandeling Prognose

Nadere informatie

(On)bezorgd kind zijn

(On)bezorgd kind zijn Vlaams Congres voor Pediatrische Psychologie Zaterdag 26 september 2015 (On)bezorgd kind zijn Zorgen voor chronisch zieke kinderen in (en buiten) het ziekenhuis Wat? Voor wie? Waar? Congres over de psychosociale

Nadere informatie

Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma

Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers: het EDOMAH programma De toepassing van de richtlijn Ergotherapie aan huis bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers Post - HBO cursus 2012

Nadere informatie

Post-hbo opleiding autismespecialist

Post-hbo opleiding autismespecialist Post-hbo opleiding autismespecialist mensenkennis De docente is duidelijk, enthousiast en motiverend. Ik heb inzicht gekregen in wat ik in mijn rol als hulpverlener kan doen en waar ik rekening mee moet

Nadere informatie

. In een notendop. . Over de auteur (s)

. In een notendop. . Over de auteur (s) Boek : Zorgzame klas Psycho-educatie voor de basisschool Auteur : Peter 2010, Acco ISBN: 9789033482021 Bespreker : Peter Bauwens, vrijwillige medewerker vzw Die- s-lekti-kus Datum : oktober 2011. In een

Nadere informatie

CONGRES DINSDAG 19 APRIL 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN-ZEIST

CONGRES DINSDAG 19 APRIL 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN-ZEIST Motivatie Wat weten we over de rol van motivatie bij kinderen en adolescenten met ADHD, ASS, gedragsproblemen, rekenproblemen en faalangst? CONGRES DINSDAG 19 APRIL 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN-ZEIST motivatie

Nadere informatie

Workshops en cursussen H E R S E N W E R K. Scholing en advies op het gebied van hersenletsel

Workshops en cursussen H E R S E N W E R K. Scholing en advies op het gebied van hersenletsel Workshops en cursussen H E R S E N W E R K Scholing en advies op het gebied van hersenletsel 2016 Hersenwerk Hersenwerk is een organisatie die kennis en wetenschap verzamelt en verspreidt op het gebied

Nadere informatie

Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip.

Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip. 1 2 INFORMATIE OVER COMENIUS Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip. Wij mogen daarom met recht zeggen een ruime ervaring

Nadere informatie

Sherborne Developmental Movement

Sherborne Developmental Movement Sherborne Developmental Movement Internationale Verdiepingscursus Advanced Practitioners Course (APC) georganiseerd door de Sherborne Vereniging België vzw 2 tot 4 juli 2015, Brugge, België "Movement experiences

Nadere informatie

ZELFREGULATIE. Werkboek

ZELFREGULATIE. Werkboek ZELFREGULATIE Werkboek Esther ten Brink psychotherapeut/cognitief gedragstherapeut Albert Ponsioen GZ-psycholoog/klinisch neuropsycholoog D/2014/45/104 978 94 014 1665 8 NUR 848 Vormgeving omslag: Nanja

Nadere informatie

Studiedagen & workshops

Studiedagen & workshops en & workshops Vorming voor professionele hulpverleners Oktober 2014 - januari 2015 Lees eerst dit Doelgroep De doelgroep van de studiedagen en workshops bestaat uit medewerkers van de Centra voor Ambulante

Nadere informatie

Constructief beïnvloeden

Constructief beïnvloeden Deze vier-daagse training biedt u de kans uw persoonlijke effectiviteit in allerlei beïnvloedingssituaties te verhogen: leiding geven, adviseren, stuurgroepen, projectgroepen, klachten behandelen,vergaderen,

Nadere informatie

Zorgmogelijkheden na NAH: Waar vinden we hulp? Katrijn Van Den Driesche - maandag 3 oktober 2011

Zorgmogelijkheden na NAH: Waar vinden we hulp? Katrijn Van Den Driesche - maandag 3 oktober 2011 Deze activiteiten worden aangeboden in samenwerking met dynahmiek www.dynahmiek.be info@dynahmiek.be Gespreksavonden over NAH Praten met lotgenoten over de gevolgen van een niet-aangeboren hersenletsel

Nadere informatie

VASCULAIRE KINESITHERAPIE EN ONCOLOGIE

VASCULAIRE KINESITHERAPIE EN ONCOLOGIE WINTERSCHOOL ACADEMISCH PROGRAMMA VASCULAIRE KINESITHERAPIE EN ONCOLOGIE POSTACADEMISCHE VORMINGSREEKS VOOR KINESITHERAPEUTEN multidisciplinaire aanpak interactief OPZet evidence based Practice INHOUD

Nadere informatie

CEGOvormingen. kinderopvang. cego. hét centrum voor welbevinden en betrokkenheid. vormingen kinderopvang 1

CEGOvormingen. kinderopvang. cego. hét centrum voor welbevinden en betrokkenheid. vormingen kinderopvang 1 kinderopvang CEGOvormingen 2013 2014 cego. hét centrum voor welbevinden en betrokkenheid vormingen kinderopvang 1 VOORWOORD Graag stellen wij u het vormingsaanbod van CEGO voor. Met de Ziko en de Ziko-Vo,

Nadere informatie

VCLB De Wissel Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.vclbdewisselantwerpen.be

VCLB De Wissel Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.vclbdewisselantwerpen.be VCLB De Wissel Antwerpen Vrij Centrum voor Leerlingenbegeleiding www.vclbdewisselantwerpen.be Campus Centrum Hallershofstraat 7 2100 Deurne Tel. (03) 285 34 50 Fax (03) 285 34 51 Campus Noord Markt 3 2180

Nadere informatie

Er wel/niet zijn voor je pleegkind. Symposium Pleegzorg Waar blijft het kind 19 juni 2014 Ede

Er wel/niet zijn voor je pleegkind. Symposium Pleegzorg Waar blijft het kind 19 juni 2014 Ede Er wel/niet zijn voor je pleegkind Symposium Pleegzorg Waar blijft het kind 19 juni 2014 Ede 22-6-2014 de Zeeuw & Brok Inhoud 1. Lawaaiboek 2. Zorg voor het kind: houdt rekening met gevolgen van Verlating

Nadere informatie

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme Deel VI Inleiding Wat zijn de mogelijkheden van EMDR voor cliënten met een verstandelijke beperking en voor cliënten met een autismespectrumstoornis (ASS)? De combinatie van deze twee in een en hetzelfde

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod

Hulp bij ADHD. Scholingsaanbod Hulp bij ADHD Dit heeft mijn beeld van ADHD enorm verrijkt. Ik zie nu veel mogelijkheden om kinderen met ADHD goede begeleiding te bieden deelnemer workshop bij Fontys Hogescholen Copyright 2010 Hulp bij

Nadere informatie

Expertdocent. Omgaan met cliënten met een psychische aandoening. Opleiding

Expertdocent. Omgaan met cliënten met een psychische aandoening. Opleiding Opleiding Omgaan met cliënten met een psychische aandoening Waar en wanneer? 21 januari 2011 in Antwerp Expo Met aanwezigheidsattest permanente bijscholing erkende bemiddelaars 3 uren erkende permanente

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen.

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen. in NDERWIJS Creativiteit en Creatief Denken Creativiteit is een unieke eigenschap van de mens. Kijk om je heen, alles wat verzonnen en gemaakt is, vindt zijn oorsprong in het menselijk brein. Dat geldt

Nadere informatie

POSTGRADUAAT Pediatrische revalidatie bij neurologische aandoeningen. Academiejaar 2013-2014 ABBV BOBATH

POSTGRADUAAT Pediatrische revalidatie bij neurologische aandoeningen. Academiejaar 2013-2014 ABBV BOBATH POSTGRADUAAT Pediatrische revalidatie bij neurologische aandoeningen Academiejaar 2013-2014 ABBV BOBATH Inschrijving en inschrijvingsgeld Het studiegeld bedraagt 123 euro per studiepunt plus een vast jaarlijks

Nadere informatie

WERKGEHEUGEN. Cogmed Braingame Brian Jungle Memory. Trainingsprogramma s en interventies voor kinderen met werkgeheugenproblemen.

WERKGEHEUGEN. Cogmed Braingame Brian Jungle Memory. Trainingsprogramma s en interventies voor kinderen met werkgeheugenproblemen. WERKGEHEUGEN Cogmed Braingame Brian Jungle Memory Trainingsprogramma s en interventies voor kinderen met werkgeheugenproblemen Congres Dinsdag 1 april 2014 Jaarbeurs Utrecht WERKGEHEUGEN Training en ondersteuning

Nadere informatie

Diagnostiek de Ambelt. Resultaat boeken. de Ambelt. Ons aanbod 2014-2015

Diagnostiek de Ambelt. Resultaat boeken. de Ambelt. Ons aanbod 2014-2015 Diagnostiek de Ambelt 2014-2015 Ons aanbod Resultaat boeken. de Ambelt Inhoudsopgave 1. Wie zijn wij?... 3 2. Aanbod Diagnostiek... 5 Consult gedragswetenschapper... 5 Traject Handelingsgerichte Diagnostiek...

Nadere informatie

ABBV BOBATH. Postgraduaatopleiding Pediatrische revalidatie bij neurologische aandoeningen

ABBV BOBATH. Postgraduaatopleiding Pediatrische revalidatie bij neurologische aandoeningen Postgraduaatopleiding Pediatrische revalidatie bij neurologische aandoeningen Welkom Prof.dr.C.Van den Broeck Jos De Cat Prof.dr.H.Feys Ann Govaere Patrick Algoet Zoë Clasen Wendy Van Daele Inhoud 1. Doel

Nadere informatie

Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor ouders (en hun begeleiders)

Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor ouders (en hun begeleiders) Autisme, zonder verstandelijke beperking Dr. Martine F. Delfos Cursus voor ouders (en hun begeleiders) Cursus op 13 en 27 maart en 10 april en 8 mei 2009 Autisme zonder verstandelijke handicap Cursus voor

Nadere informatie

GERONTO-ORTHOPEDISCHE PROBLEMEN ERGOTHERAPIE BIJ ROUW EN PALLIATIEVE ZORG

GERONTO-ORTHOPEDISCHE PROBLEMEN ERGOTHERAPIE BIJ ROUW EN PALLIATIEVE ZORG DONDERDAG 19 NOVEMBER 2015 ERGOTHERAPIE BIJ STUDIEDAG GERONTO-ORTHOPEDISCHE PROBLEMEN ERGOTHERAPIE BIJ ROUW EN PALLIATIEVE ZORG 27 NOVEMBER 2014 Graag nodigen we je uit op een themadag rond de ergotherapeutische

Nadere informatie

ERGOTHERAPIE BIJ ROUW EN PALLIATIEVE ZORG

ERGOTHERAPIE BIJ ROUW EN PALLIATIEVE ZORG VRIJDAG 13 MAART 2015 STUDIEDAG SO YOU THINK YOU CAN PLAY? STUDIEDAG JONGE KINDEREN LEREN EN LATEN SPELEN IS EEN VAK. ERGOTHERAPIE HANDIGE TIPS VOOR SPELBEGELEIDING VOOR THERAPEUTEN. BIJ ROUW EN PALLIATIEVE

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

Kan een kind meer talen

Kan een kind meer talen Kan een kind meer talen...ook als het een auditieve of co Meertaligheid is geen oorzaak van taalstoornissen de één is er beter in dan de ander dat geldt ook voor kinderen met een zintuiglijke, communicatieve,

Nadere informatie

Studiedagen & workshops

Studiedagen & workshops en & workshops Vorming voor professionele hulpverleners januari 2015 - juni 2015 Lees eerst dit Doelgroep De doelgroep van de studiedagen en workshops bestaat uit medewerkers van de Centra voor Ambulante

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

Postmaster opleiding diagnostiek in de jeugdzorg en jeugdhulpverlening

Postmaster opleiding diagnostiek in de jeugdzorg en jeugdhulpverlening me nse nkennis Postmaster opleiding diagnostiek in de jeugdzorg en jeugdhulpverlening Door te werken met de laatste wetenschappelijke inzichten, vergroot je de kans dat je adviezen juist blijken. Postmaster

Nadere informatie

ADHD-werking binnen C.A.R. Accent

ADHD-werking binnen C.A.R. Accent ADHD-werking binnen C.A.R. Accent ADHD is een ontwikkelingsstoornis waarbij de verwerking van informatie in de hersenen verstoord verloopt. Als gevolg hiervan vertonen kinderen met deze stoornis vooral

Nadere informatie

Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten binnen de multidisciplinaire praktijk

Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten binnen de multidisciplinaire praktijk TRANSCARE-pijn www.transcare.nl Transcare-pijn en de internationale onderzoeksgroep Pain in Motion organiseren een Symposium Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten

Nadere informatie

HIC, specialisatie kinderen

HIC, specialisatie kinderen HIC, specialisatie kinderen Module Docent contact uren Zelfstudie Psychologie en psychopathologie 11 44 uur Ontwikkelingspsychologie 11 22 uur Inleiding in de Chakrapsychologie 11 36 uur Jungiaanse psychologie,

Nadere informatie

1-jarige opleiding ABA 2015-2016

1-jarige opleiding ABA 2015-2016 1-jarige opleiding ABA 2015-2016 Onze opleiding bestaat uit een basisworkshop en 6 verdiepende workshops, gegeven op zaterdagen. U kunt zich inschrijven voor de gehele opleiding, of voor losse workshops.

Nadere informatie

Autisme in je vrije tijd

Autisme in je vrije tijd Autisme in je vrije tijd KINDEREN MET AUTISME IN EEN GEWONE JEUGDVERENIGING? HET KAN! Een informatieve brochure door Elise Burny - orthopedagoog Jannicke Hurtekant - orthopedagoog Petra Warreyn - klinisch

Nadere informatie

deeltijdbehandeling voor jongeren met ASS van 12 jaar en ouder verder met autisme dr. leo kannerhuis locatie Nijmegen

deeltijdbehandeling voor jongeren met ASS van 12 jaar en ouder verder met autisme dr. leo kannerhuis locatie Nijmegen deeltijdbehandeling voor jongeren met ASS van 12 jaar en ouder locatie Nijmegen informatie voor jongeren, ouders en verwijzers september 2013 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme

Nadere informatie

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen

Academiejaar 2014/2015. bachelor. ergotherapie. ergotherapie. Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Academiejaar 2014/2015 bachelor ergotherapie ergotherapie Artesis Plantijn Hogeschool Antwerpen Bachelor ergotherapie ergotherapie Je ideale opleiding kiezen uit het ruime aanbod aan onze hogeschool is

Nadere informatie

Cognitieve problemen

Cognitieve problemen hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten en familie Cognitieve problemen na een verworven hersenletsel UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Cognitieve problemen na een verworven hersenletsel

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

VAN HET GEHEUGEN DONDERDAG 2 OKTOBER 2014 ALM - ANTWERPEN. Meer informatie www.pearsonacademy.be/abc-van-het-geheugen

VAN HET GEHEUGEN DONDERDAG 2 OKTOBER 2014 ALM - ANTWERPEN. Meer informatie www.pearsonacademy.be/abc-van-het-geheugen VAN HET GEHEUGEN DONDERDAG 2 OKTOBER 2014 ALM - ANTWERPEN A C B Meer informatie www.pearsonacademy.be/abc-van-het-geheugen Op donderdag 2 oktober 2014 organiseert Pearson Academy in het ALM in Antwerpen

Nadere informatie

Welke leerlingen komen in aanmerking voor GON-begeleiding?

Welke leerlingen komen in aanmerking voor GON-begeleiding? Wat is GON-begeleiding? GON: Geïntegreerd Onderwijs. Geïntegreerd onderwijs is een samenwerkingsverband tussen het gewoon- en het buitengewoon onderwijs. De GON-begeleider biedt extra ondersteuning aan

Nadere informatie

Een patiënt met stress en burnout

Een patiënt met stress en burnout Een patiënt met stress en burnout Een patiënt met stress en burnout in de huisartspraktijk Bart Verkuil Arnold van Emmerik Roelf Holtrop Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

congres Hoe autisme werkt! een voorzet op succesfactoren www.voorzet.nl dinsdag 4 juni 2013

congres Hoe autisme werkt! een voorzet op succesfactoren www.voorzet.nl dinsdag 4 juni 2013 congres Hoe autisme werkt! een voorzet op succesfactoren dinsdag 4 juni 2013 www.voorzet.nl Programma congres 4 juni 2013 10.00-10.05 Opening Dagvoorzitter Dhr. Karel Bootsman Arbeidsdeskundige bij TATA

Nadere informatie

25 JAAR KINDERNEUROLOGIE EN METABOLE AANDOENINGEN IN HET UNIVERSITAIR ZIEKENHUIS BRUSSEL VOORAANKONDIGING

25 JAAR KINDERNEUROLOGIE EN METABOLE AANDOENINGEN IN HET UNIVERSITAIR ZIEKENHUIS BRUSSEL VOORAANKONDIGING 25 JAAR KINDERNEUROLOGIE EN METABOLE AANDOENINGEN IN HET UNIVERSITAIR ZIEKENHUIS BRUSSEL VOORAANKONDIGING Naar aanleiding van haar 25-jarig bestaan, nodigt de dienst kinderneurologie van het UZ Brussel

Nadere informatie

1-jarige opleiding ABA

1-jarige opleiding ABA 1-jarige opleiding ABA Onze opleiding bestaat uit een basisworkshop en 6 verdiepende workshops, die elk 1 weekend beslaan. De kosten voor de gehele opleiding bedragen 1.600,00. Alle workshops bestaan uit:

Nadere informatie

Kinderen met bijzondere breinen

Kinderen met bijzondere breinen Kinderen met bijzondere breinen CONGRES 19 NOV 2015 JAARBEURS UTRECHT Disharmonische intelligentie, zintuiglijke prikkelverwerking, hoogbegaafdheid, auditieve informatieverwerking en werkgeheugen: niet

Nadere informatie

RT Praktijk Hengelo. Trainingen, workshops en lezingen 2015-2016

RT Praktijk Hengelo. Trainingen, workshops en lezingen 2015-2016 RT Praktijk Hengelo Trainingen, workshops en lezingen 2015-2016 Voorwoord In deze brochure kunt u het trainingsaanbod van RT Praktijk Hengelo lezen. RT Praktijk Hengelo wil leerkrachten handvatten geven

Nadere informatie

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking.

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel

Nadere informatie

Inhoud Inleiding Hoofdstuk 1 Normale taalontwikkeling Hoofdstuk 2 Ontwikkelingsdysfasie

Inhoud Inleiding Hoofdstuk 1 Normale taalontwikkeling Hoofdstuk 2 Ontwikkelingsdysfasie Inhoud Inleiding 11 Hoofdstuk 1 Normale taalontwikkeling 15 1.1 Taalontwikkeling: een multidimensioneel gebeuren 16 1.2 Componenten van de taalontwikkeling 18 1.3 Fasen in de taalontwikkeling 21 1.4 Besluit

Nadere informatie

Woensdag 16 juni 2010 De Eenhoorn, Amersfoort

Woensdag 16 juni 2010 De Eenhoorn, Amersfoort Wegens succes herhaald Beoordeling 7,7 Congres Pedagogische adviezen voor speciale kinderen Woensdag 16 juni 2010 De Eenhoorn, Amersfoort Met onderwerpen als: Goed pedagogisch vakmanschap ASS Hechtingsproblematiek

Nadere informatie

CONGRES 6 NOVEMBER 2014

CONGRES 6 NOVEMBER 2014 Prikkelverwerking CONGRES Prikkelverwerkingsstoornissen bij kinderen en adolescenten met ASS, ADHD, ODD, CD, OCD, angst en hoogbegaafdheid Postillion Bunnik Utrecht 6 NOVEMBER 2014 prof.dr. Pieter Duker

Nadere informatie

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN Wel of geen diagnostiek? Wel of geen diagnose? BrainAgingMonitor Hoe oud is jouw brein? Donderdag 26 april 2012 www.brainagingmonitor.nl Toelichting PAO Heyendael organiseert

Nadere informatie

Informatie boekje CO-OP benadering

Informatie boekje CO-OP benadering Informatie boekje CO-OP benadering Cognitive Orientation to daily Occupational Performance Heerlen, 2013 Dit informatieboekje is tot stand gekomen op vraag van therapeuten, ouders, partners en andere betrokkenen.

Nadere informatie

DCD & SPINA BIFIDA EN KLINIMETRIE BIJ KINDEREN EN JONGEREN MET EEN BEPERKING

DCD & SPINA BIFIDA EN KLINIMETRIE BIJ KINDEREN EN JONGEREN MET EEN BEPERKING DCD & SPINA BIFIDA EN KLINIMETRIE BIJ KINDEREN EN JONGEREN MET EEN BEPERKING 24 en 25 mei 2012 Toelichting De Nederlandse Vereniging voor Revalidatieartsen (VRA) organiseert in samenwerking met PAO Heyendael

Nadere informatie

Klinische behandeling

Klinische behandeling Klinische behandeling voor kinderen met ASS informatie voor cliënten, ouders en verwijzers september 2013 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Klinische behandeling voor kinderen

Nadere informatie

BASECAMPvzw 2011. De missie van Basecamp vzw

BASECAMPvzw 2011. De missie van Basecamp vzw BASECAMPvzw 2011 De missie van Basecamp vzw 1 Doel Basecamp vzw groeide vanuit een kerngroep van begeleiders met elk een eigen theoretische, technische en sociale achtergrond. Omwille van deze achtergronden

Nadere informatie

Onderwijs & Onderzoek. Annemie Spooren (PXL) Greet De Beuckeleer (Pulderbos)

Onderwijs & Onderzoek. Annemie Spooren (PXL) Greet De Beuckeleer (Pulderbos) Onderwijs & Onderzoek Annemie Spooren (PXL) Greet De Beuckeleer (Pulderbos) Onderwijs & Onderzoek Wat hebben we gedaan? Wat betekent dit voor werkveld? Waar het begon nood aan Kennis en competenties voor

Nadere informatie

Inleiding 3. Post-HBO opleiding Sensorische Informatieverwerking 5. Therapeutisch luisteren 6. Borsteldruktechniek 7

Inleiding 3. Post-HBO opleiding Sensorische Informatieverwerking 5. Therapeutisch luisteren 6. Borsteldruktechniek 7 Inhoud Inleiding 3 Post-HBO opleiding Sensorische verwerking 5 Therapeutisch luisteren 6 Borsteldruktechniek 7 Motorprogramma en Sensorische Dieet 8 Werken aan de Werkhouding 9 2 Inleiding Kenniscentrum

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum stoornis. Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht

Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum stoornis. Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een autismespectrum Congres stoornis Donderdag 23 januari 2014 Jaarbeurs Utrecht Ontwikkelingen in de behandeling van volwassenen met een AUTISMESPECTRUMSTOORNIS

Nadere informatie

SAMENSPRAAK 2012. Perspectieven in het omgaan met verontrusting en maatschappelijke noodzaak

SAMENSPRAAK 2012. Perspectieven in het omgaan met verontrusting en maatschappelijke noodzaak Integrale Jeugdhulp Regio Vlaams-Brabant en Brussel SAMENSPRAAK Perspectieven in het omgaan met verontrusting en maatschappelijke noodzaak -Herhaling startdagen 2011 op algemene vraag van de voorzieningen-

Nadere informatie

visie, gedrag, overtuigingen, gevoelens, handelen, reflectie

visie, gedrag, overtuigingen, gevoelens, handelen, reflectie Boek : Auteur : Bespreker : Jo Dauwen Datum : juni 2010 Gedragsproblemen in scholen Het denken en handelen van leraren Kees van der Wolf en Tanja van Beukering, Acco ISBN: 9 789033 474989. In een notendop

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP

het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP het neuropsychologisch denkkader binnen een schoolsetting Claudia König Klinisch psycholoog, RCKJP 15-03-2013 Inhoud Het neuropsychologisch denkkader De schoolsetting Ter ondersteuning bij het kind met

Nadere informatie

Kynologisch Gedragstherapeut

Kynologisch Gedragstherapeut Departementen Agro- en Biotechniek Industriële en Biowetenschappen Campus Geel cursus Kynologisch Instructeur & Kynologisch Gedragstherapeut empen - 2 - Cursus Kynologisch Instructeur en Kynologisch Gedragstherapeut

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel mensen met een licht

Nadere informatie

ABC - Ambulant Behandelcentrum

ABC - Ambulant Behandelcentrum ABC - Ambulant Behandelcentrum Als het thuis en/of op school dreigt vast te lopen Informatie voor verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Vergroten van sociale competenties. Vergroten zelfbeeld/zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar De specialisten van De Jeugdpraktijk geven kinderen en jongeren de persoonlijke en professionele aandacht die vereist is. De

Nadere informatie