Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "www.docentinzeeland.nl"

Transcriptie

1 SYMPOSIUMGIDS Symposium: 17 juni 2015 De school als leergemeenschap Zeeuwse Academische Opleidingsschool

2 INHOUD Keynote: Samenwerkend leren in kleine groepen en reflectie: de sleutels tot succes? 3 1. Programma symposium 4 2. Praktische informatie (algemeen) 5 Ronde 1 ( uur) Parallelsessies vierdejaarsstudenten en promovendi 6 Ronde 2 ( uur) Parallelsessies presentaties o.a. medewerkers Academische Opleidingsscholen en partners 7 Ronde 3 ( uur) Parallelsessies medewerkers Zeeuwse scholen 8 Toelichting Ronde 1 Beschrijving parallelsessies vierdejaarsstudenten en promovendi 9 Sessie Sessie Sessie Sessie Sessie Sessie Sessie Toelichting ronde 2 Parallelsessies presentaties o.a. medewerkers Academische Opleidingsscholen en partners 11 Sessie Sessie Sessie Sessie Sessie Sessie Toelichting ronde 3 Parallelsessies medewerkers Zeeuwse scholen 13 Sessie Sessie Sessie Sessie Sessie

3 VOORWOORD Keynote: Prof. dr. Remy Rikers en Prof. dr. Sofie Loyens Roosevelt Center for Excellence in Education / University College Roosevelt Samenwerkend leren in kleine groepen en reflectie: de sleutels tot succes? De idee dat we van en met elkaar veel kunnen leren, is zeker niet nieuw. Maar wat zijn de voorwaarden waaraan samenwerkend leren moet voldoen om effectief te zijn en wat levert het uiteindelijk op? Onderzoek laat zien dat samenwerkend leren de onderlinge discussie, maar ook de betrokkenheid bij de taak stimuleert. Analyse van verbale interacties tijdens samenwerkend leren laat zien dat het overgrote deel van de interacties gefocust is op het leerproces (bijv. het stellen van kritische vragen en het geven van argumenten). Daarnaast lijken deelnemers te profiteren van de bijdragen die zij geven tijdens een groepsdiscussie, omdat de inhoud van deze bijdragen beter beklijft. Verder blijkt dat reflectie over je activiteiten cruciaal is en positieve effecten kan hebben op de kwaliteit van de relatie tussen docent en student en de kwaliteit van het leerproces. Deze presentatie gaat in op de potentie van samenwerkend leren en reflectie voor het bevorderen van instructie en leerprestatie. 03 Symposiumlocatie: GOESE LYCEUM Oranjeweg 90, Goes Tel

4 PROGRAMMA Programma onderzoeksmiddag Symposium uur Inloop en ontvangst deelnemers symposium met koffie/thee uur Opening door dagvoorzitter Inge Verlee-Runhaar (Teamleider onderzoek ZAOS) uur Inleiding door gastvrouw van het Goese Lyceum, Carin Biesterbosch (rector) uur Lezing Prof. dr. Remy Rikers en Prof. dr. Sofie Loyens Het tweede deel vindt plaats in lokalen van het Goese Lyceum uur Instructie parallelsessies door dagvoorzitter uur Ronde 1: parallelsessies vierdejaarsstudenten en promovendi uur Ronde 2: parallelsessies presentaties o.a. medewerkers Academische Opleidingsscholen en partners uur Ronde 3: parallelsessies medewerkers Zeeuwse scholen Het slot van het symposium uur Afsluiting door lid van de stuurgroep uur Nazit met drankje

5 INFORMATIE Praktische informatie (algemeen) Symposiumlocatie Het Goese Lyceum Oranjeweg LR Goes Telefoonnr.: (0113) Bereikbaarheid en parkeren: Kiezen van drie parallelsessies Bij binnenkomst van het symposium ontvangt u het programma op papier. Na het plenaire deel dat tot uur duurt, vinden er drie rondes met parallelsessies plaats. Per ronde kunt u één parallelsessie kiezen. Elke sessie duurt ongeveer 50 minuten. Aan de hand van de informatie in dit boekje kunt u voor dit symposium drie sessies kiezen. Per ronde treft u het overzicht van de sessietitels aan: Overzicht ronde 1: pagina 6 Overzicht ronde 2: pagina 7 Overzicht ronde 3: pagina 8 05 Om het keuzeproces te vergemakkelijken is over de inhoud van de sessies verderop in het boekje achtergrondinformatie opgenomen. U dient vooraf in te tekenen voor de sessies via de website: Op het symposium gaat u naar de sessies waar u voor ingetekend heeft. Koffie, thee en frisdrank Koffie, thee en frisdrank is behalve bij de start van het symposium doorlopend beschikbaar in de lokalen waar de parallelsessies plaatsvinden. Borrel Na de afsluiting kunt u onder het genot van een drankje en een hapje napraten over de symposiummiddag. Ook hiervoor bent u van harte uitgenodigd.

6 RONDE UUR Parallelsessies vierdejaarsstudenten en promovendi Sessie 1.1 Anke Zwart en Caroline van den Berge Hogeschool Zeeland (Pabo minor) Energizers in het voortgezet onderwijs Sultan Kalay en Chellie van Klooster Hogeschool Zeeland (Pabo minor) Differentiëren in het voortgezet onderwijs Sessie 1.2 Tianda Donker Curtius en Mariska Montaan Hogeschool Zeeland (Pabo minor) Motivatie tijdens de rekenlessen Lars Moens en Kristian Vermeulen Hogeschool Zeeland (Pabo minor) Mobiele telefoons en de concentratie van MBO-leerlingen Sessie 1.3 Maxime Mallie en Britt van Leeuwen Hogeschool Zeeland (Pabo minor) Coöperatieve werkvormen Marco Eestermans en Laura Schallenberg Hogeschool Zeeland (Pabo minor) Differentiatie in het MBO 06 Sessie 1.4 Dave Willeboordse en Emiel Lous Hogeschool Zeeland (Pabo minor) Geweldloze communicatie Thijmen Rutjens en Luuk van Gilst Hogeschool Zeeland (Pabo minor) Identiteit en geschiedenis Sessie 1.5 Promovendus Pierre van Meeuwen Oud-rector van het Dr. Mollercollege Waalwijk Via een professionele leergemeenschap naar een lerende organisatie Sessie 1.6 Lennard van den Berge Driestar Hogeschool Hulpmiddelen bij het maken van lees- en luistertoetsen Engels Rowan van Belzen Driestar Hogeschool De portfoliomethode Sessie 1.7 Anne Tappe Docent en teamleider Carmel College Salland Raalte De datateammethode

7 RONDE UUR Parallelsessies presentaties o.a. medewerkers Academische Opleidingsscholen en partners Sessie 2.1 Dr. Quinta Kools Lector professionalisering van leraren en lerarenopleiders Fontys lerarenopleiding Tilburg : verkenning van mogelijkheden Sessie 2.2 Dr. Rutger van de Sande Lector Bètadidactiek Fontys lerarenopleiding Tilburg Professionele leergemeenschappen: effectief leren in netwerken Sessie 2.3 Prof. dr. Olaf Timmermans HZ University/Universiteit Antwerpen Samen leren van professionals en de mate van succes van het invoeren van veranderingen Sessie 2.4 Dr. Martijn van Schaik Fontys lerarenopleiding Tilburg Expansief leren op school. Meer leren in de gemeenschap. 07 Sessie 2.5 Promovendus drs. Gosse Romkes MBA Adjunct-directeur lerarenopleiding Hogeschool Rotterdam Het leren lesgeven Sessie 2.6 Roel van Swetselaar Lerarenopleider/relatiemanager VO CHE Hoe vorm je een Professionele leergemeenschap waarin iedereen leert?

8 RONDE UUR Presentatie medewerkers Zeeuwse scholen Sessie 3.1 Jan Barten Docent Goese Lyceum Ervaringen met ClassDojo Koen Leenhouts Docent Reynaertcollege De motivatie voor leesvaardigheid bij het vak Nederlands Sessie 3.2 Simone Davidse Beleidsmedewerker Calvijn College Evalueren door docenten Halewijn Morenc Docent Scalda Cios Concentratievermogen en examen lezen/luisteren Sessie 3.3 Arjen Hartog Docent CSW Gemotiveerd differentiëren 08 Sessie 3.4 PLG Medewerkers Een voorbeeld van een professionele leergemeenschap in de praktijk Sessie 3.5 Tessa Modderman student pedagogiek Het CARE model als visie Rob Jansen student Master Fontys lerarenopleiding Nederlands Metacognitie

9 TOELICHTING Toelichting Ronde 1 Beschrijving parallelsessies vierdejaarsstudenten en promovendi uur Sessie 1.1 Anke en Caroline Tijdens onze minor op het voortgezet onderwijs hebben wij ontdekt dat de leerlingen het lastig vinden om zich te concentreren en om bij de les betrokken te blijven. Wij doen onderzoek op welke wijze een docent Energizers kan inzetten in de 2e klas van vmbo kader, waarbij er rekening wordt gehouden met de concentratie van de leerlingen. Dit doen we door de leerlingen te observeren tijdens de lessen en aan het eind van die lessen de leerlingen te enquêteren. Wij zorgen ervoor dat tijdens die lessen verschillende Energizers aan bod komen. Sultan en Chellie Differentiëren is een bekend begrip in het basisonderwijs en wordt daar ook veelal toegepast. In het voortgezet onderwijs is dit nog niet zo op de voorgrond. Met onze pabo achtergrond en enige ervaring met differentiëren leek het ons interessant om naar het differentiëren te kijken op het Zeldenrust-Steelantcollege in Terneuzen. We zijn gaan onderzoeken hoe het differentiëren schoolbreed is afgesproken en daarnaast hebben we de vakdocenten Nederlands en geschiedenis ondervraagd wat zij doen met differentiëren. Tot slot geven we drie lessen met drie verschillende differentiatievormen bij de vakgebieden Nederlands en geschiedenis en willen we de leerlingen van 1 brugklas vwo ondervragen hoe zij dit ervaren. Wij hopen hier mooie conclusies uit te gaan trekken. Sessie 1.2 Tianda en Mariska Het viel ons tijdens onze eerste dagen stage op dat de studenten naar ons idee weinig gemotiveerd in de les zitten. Ze kijken veel op hun telefoon of laptop, ze luisteren muziek en praten met medestudenten. Ook van onze vakdocenten hebben we gehoord dat de studenten niet altijd in de les bezig zijn met het vak waar ze op dat moment les in hebben. Doordat dit ons gelijk opviel wilden we hier graag onderzoek naar doen. Omdat wij stage lopen bij de lessen van rekenen en later naar Nederlands gaan hebben wij als onderzoekers gekozen om die twee vakken te onderzoeken. De onderzoeksvraag die hieruit naar voren is gekomen ziet er als volgt uit: Hoe wordt de motivatie bepaald van de eerstejaars studenten van niveau 2 van cluster zorg tijdens de rekenlessen; en hoe kan de motivatie eventueel vergroot worden? In onze presentatie zullen wij verder toelichten hoe dit onderzoek is verlopen. Lars en Kristian Als aankomende docenten krijgen we er steeds meer mee te maken, de mobiele telefoon in de klas. De centrale onderzoeksvraag luidt dan ook als volgt: Wat is de invloed van het gebruik van mobiele telefoons in de klas met betrekking tot de concentratie van MBO niveau 2 - leerjaar 1. Door gebruik te maken van zowel een kwantitatief (enquêtes N=60) als een kwalitatief (interview N=4) onderzoek willen wij een antwoord vinden op onze centrale onderzoeksvraag. Tijdens het onderzoek zijn niet alleen negatieve maar ook positieve aspecten naar voren gekomen wat betreft de inzetbaarheid van de mobiele telefoon. Wat dit betekent voor ons onderzoek wordt 17 juni op het Symposium te Goes duidelijk gemaakt. Sessie 1.3 Maxime en Britt Wij zijn een onderzoek gestart naar coöperatieve werkvormen op het Nehalennia in Middelburg. Om het onderzoek klein te houden focussen wij ons op het vak biologie. Dit onderzoek wordt vormgegeven door literatuurstudie en er wordt gebruik 09

10 gemaakt van een aantal meetinstrumenten. Het eerste meetinstrument is een observatie. De uitkomsten van de observaties vormen de uitgang voor de vragen van het interview met de drie docenten biologie. Het laatste meetinstrument is een enquête. De uitslagen van deze enquête geven weer wat de leerlingen van coöperatieve werkvormen vinden. Marco en Laura Differentiatie is in het basisonderwijs een hot item. Iedere leerling moet onderwijs krijgen op zijn of haar niveau, maar hoe gaat dat in zijn werk op het MBO? Is het MBO ook in staat om iedere student onderwijs op maat te geven? Hoe ervaren de studenten het onderwijs? Wat zouden zij ervan vinden als er meer differentiatie plaats vindt tijdens de lessen? En wat zijn de effecten van differentiatie op de leerprestaties van de studenten? Al deze vragen worden beantwoord tijdens ons onderzoek. Wij hebben gekeken hoe we het onderwijs op het MBO kunnen verbeteren, zowel voor de studenten als de docenten met als doel beter onderwijs voor iedereen. Bent u benieuwd hoe wij dat hebben aangepakt? Kom dan een kijkje nemen tijdens onze presentatie! Sessie 1.4 Dave en Emiel Er zijn meerdere manieren om orde in een middelbare schoolklas te handhaven. Aan de hand van een lezing van Hans Kaldenbach zijn we bekend geworden met de pedagogische aanpak: Geweldloze communicatie. In ons onderzoek wegen wij de twee uitersten tegen elkaar af, namelijk gebruik van je machtspositie en het gebruik van geweldloze communicatie in de klas. Thijmen en Luuk Het onderzoek wat wij gaan verrichten vindt plaats op het Calvijn College te Goes. Op deze middelbare school met een reformatorische grondslag willen wij onderzoeken hoe de leerkrachten hun curriculum, gespecificeerd op de reformatorische identiteit, toepassen tijdens de lessen geschiedenis, in de klassen 1 en 2 van HAVO/VWO. Wij willen dus gaan kijken hoe het stukje reformatorische identiteit terugkomt in de lessen geschiedenis op het Calvijn College. Dit willen wij bereiken door methodes te vergelijken, lessen te observeren bij leerkrachten en enquêtes te houden onder de leerlingen. Door deze zaken uit te voeren willen we de onderzoeksvraag beantwoorden en een helder beeld schetsen van het geschiedenisonderwijs op het Calvijn College. Sessie 1.5 Promovendus Pierre van Meeuwen Scholen zijn op zoek naar mogelijkheden om te komen tot een lerende organisatie waarin personeel samenwerkt en samen leert teneinde de resultaten van de leerlingen te verbeteren. De vraag is: waar je moet beginnen? Een professionele leergemeenschap is een groep docenten die in een cultuur van collectief leren cyclisch, samenwerkend en reflecterend de onderwijspraktijk onderzoekt om deze te verbeteren teneinde te komen tot betere leerresultaten. Is dit het ei van Columbus? Bij een succesvolle professionele leergemeenschap gaat het om houdingsaspecten van de leden, leeractiviteiten alsmede gewenste interne condities. Ook externe condities als leiderschap, professionele ruimte en begeleiding van sociale processen zijn van belang. Onderzoek moet aantonen hoe een en ander met elkaar in verband staat. In deze sessie ontvangt u informatie over het onderzoek naar het ontwikkelen van een professionele leergemeenschap en mogelijke ontwerprichtlijnen die daaruit zijn af te leiden. De sessie is geschikt voor schoolleiders, docenten en studenten. Sessie 1.6 Lennard van den Berge I have dis.dislek dislec.. I can t spell! Wanneer u denkt dat het bovenstaande regeltje het enige probleem is waar dyslectische leerlingen tegenaan lopen, dan hebt u het mis. Naast het spellingsprobleem lopen ze ook vaak tegen problemen aan bij het lezen van Engelse teksten en het maken van luistertoetsen. Dyslectische leerlingen 10

11 krijgen zogenaamde hulpmiddelen of faciliteiten aangeboden die hen zouden moeten helpen met het maken van deze toetsen. Maar welke hulpmiddelen voldoen dan precies aan de behoefte van deze leerlingen? En komen de aangeboden hulpmiddelen op Scholengemeenschap Prins Maurits wel overeen met de hulpbehoefte van deze leerlingen? Dit is het onderwerp van mijn onderzoek. Rowan van Belzen Op de locatie Kerkpolder van het Calvijn College werken de basis- en kaderberoepsgerichte leerweg leerlingen in klas 3 vanaf dit schooljaar met een portfolio tijdens de lessen Engels. Op het Van Lodenstein College te Hoevelaken wordt hier al een aantal jaren mee gewerkt. De vraag komt dan naar boven of deze methode wel aansluit bij de leerlingspecifieke kenmerken van de kaderberoepsgerichte leerweg leerling? Tijdens de presentatie van mijn onderzoek neem ik u stapsgewijs mee in het proces van dit onderzoek. Na de presentatie weet u hoe de ervaringen van leerlingen en collega s met de portfoliomethode zijn en krijgt u de gelegenheid tot het stellen van vragen over de portfoliomethode of het onderzoek. Bent u geprikkeld en kunt u niet wachten totdat u een antwoord heeft op de vragen? Schrijf dan nu in, want vol is vol en tot ziens op 17 juni! Sessie 1.7 Anne Tappel Een van de beleidsdoelstellingen van het Ministerie is dat voor % van alle scholen opbrengstgericht gaat werken (Actieplan Basis voor Presteren, 2011). Uit het Inspectieverslag blijkt dat leerlingen op scholen die opbrengstgericht werken, beter presteren. De datateammethode is een manier van opbrengstgericht werken waarbij op basis van gefundeerde argumenten maatregelen worden getroffen, om zodoende een onderwijskundig probleem op te lossen. In deze bijeenkomst wordt aan de hand van een praktijkvoorbeeld geïllustreerd hoe de datateammethode werkt. Daarnaast wordt ingegaan op de effecten en succesfactoren van deze methode, gebaseerd op onderzoek door de Universiteit Twente. Toelichting ronde 2 parallelsessie uur Sessie 2.1 Dr. ir. Quinta Kools In deze interactieve presentatie (geen workshop) wordt eerst stilgestaan bij (theoretische) inzichten over de school als leergemeenschap. Wat zijn de kenmerken van een leergemeenschap en waarom is zoiets belangrijk voor een school? Een leergemeenschap kan op verschillende manieren worden vormgegeven en er zijn verschillende benamingen in omloop: kenniskring, professionele leergemeenschap, vakdidactisch netwerk, docent-ontwikkelteam, kwaliteitsteam, studiegroep... Wat zijn nu precies de overeenkomsten en de verschillen tussen deze vormen? In de presentatie maken we een overzicht van kenmerken wat behulpzaam is bij het kiezen van een geschikte vorm voor het doel dat de school/docent voor ogen heeft. Ook geven we voorbeelden van (Zeeuwse) netwerken die op dit moment functioneren binnen scholen. Sessie 2.2 Dr. Rutger van de Sande In een samenwerking tussen de Zeeuwse Academische Opleidingsschool en Fontys Lerarenopleiding Tilburg zijn er vanaf januari 2014 twee zogenoemde professionele leergemeenschappen (PLG s) ingericht waarin in totaal tien leraren actief zijn. In PLG s verdiepen de deelnemers zich in kwesties uit hun eigen onderwijspraktijk met het doel om die praktijk te verbeteren. Vaak wordt daarbij gewerkt aan de hand van praktijkonderzoek. In de maandelijkse bijeenkomsten staan uitwisseling van praktijkervaringen en daarop aansluitende theoretische inzichten centraal. Onderzoek laat zien dat deelname van leraren aan een PLG in zijn algemeenheid onder meer leidt tot betere leerprestaties van hun leerlingen. De vraag is echter wat een PLG effectief maakt. Vanuit praktijk en theorie ga ik in deze presentatie in op deze vraag. 11

12 Sessie 2.3 Prof. dr. Olaf Timmermans In hedendaagse organisaties zijn innovatie en implementatie belangrijke begrippen. Demografische veranderingen, nieuwe kennis en nieuwe technologie veroorzaken een continue stroom van veranderingen. Van professionals in organisaties wordt verwacht dat zij omgaan met de vernieuwingen en innovaties implementeren om, bijvoorbeeld, state of the art onderwijs te produceren. Het lijkt dat het kunnen samenwerken, samen leren en aanpassen aan een continu veranderende werkomgeving hiervoor belangrijke competenties zijn. Op basis van een promotieonderzoek wordt de invloed van het samen leren van professionals op de mate van succes van het invoeren van (verschillende) veranderingen gepresenteerd. Daarnaast worden de effecten van dit promotieonderzoek op het onderwijs bij HZ University en Universiteit Antwerpen voorgesteld. Concrete voorbeelden passeren over hoe deze onderwijsinstituten studenten voorbereiden op innovatief werkgedrag door de toepassing van samenwerkend leren in de vorm van projectonderwijs. Sessie 2.5 drs. Gosse Romkes MBA Het Leren lesgeven is een gecompliceerd leerproces. De ontwikkeling van effectieve docentvaardigheden en een eigen stijl is een langdurig traject. Om hierop meer zicht te krijgen is een promotieonderzoek gestart. Daarin is als object van onderzoek gekozen voor het taalgebruik van leraren in opleiding (LIO s) in hun stagelessen. Veranderingen in dat taalgebruik in stagelessen gedurende de stages van de lerarenopleiding worden opgevat als mogelijke indicatoren voor professionele groei. De presentatie biedt resultaten van het eerste deel van het kwalitatieve onderzoek; het traceren van verschillen in taalgebruik tussen 1ste en 4de jaars. Het gaat om taalgebruik in stagelessen van LIO s uit de tweedegraads lerarenopleidingen Geschiedenis, Nederlands en Wiskunde. Een groep eerstejaars (n=16) is vergeleken met een groep vierdejaars (n=10). Waar mogelijk zijn twee audio en video opnames gemaakt per LIO aan het einde van hun stageperiode (41 lessen, 24* 1ste en 17* 4de jaars). 12 Sessie 2.4 Dr. Martijn van Schaik Wanneer wordt er geleerd in groepen? Wat moeten de activiteiten van de groepsleden zijn om ook werkelijk te leren? Leergemeenschappen ontstaan niet uit zichzelf. Er is, zoals voor elke gemeenschap, iets nodig dat de groep bindt: een gezamenlijk object. Bestaat er zo n object dan kan er meer geleerd worden dan de individuen alleen zouden kunnen en zelfs dan vooraf geformuleerd kan worden. Dat wordt expansief leren genoemd. De activiteitstheorie heeft een praktisch model om het functioneren van de gemeenschappen te analyseren en vorm te geven. In deze sessie analyseren we, na een korte bespreking van de theorie van expansief leren, de praktijk van leergemeenschappen. Aan de hand van twee voorbeelden van expansief leren (één van leerlingen, één van leraren) proberen we de eisen aan de opdrachten die we de groepen geven te formuleren. Taalgebruik van de LIO wordt in dit onderzoek benaderd vanuit vier perspectieven: 1. Woordkeuze en -gebruik in de (stage)klas, 2. Organisatie en inhoud van beurtwisseling tussen LIO en klas, 3. Inrichting van beroepsspecifiek taalgebruik van de LIO, 4. Vormgeving van het didactisch discours in de (stage)les. Er zijn een substantieel aantal markante overeenkomsten en verschillen gevonden. Sessie 2.6 Roel van Swetselaar Professionele leergemeenschappen, communities, leerwerkplaatsen, het zijn allemaal benamingen van een vorm van leren waarbij gestreefd wordt naar wederzijds leren in een krachtige leercontext. Maar hoe zorg je er voor, dat er echt een kennisproductieve relatie ontstaat? In deze workshop willen we kijken welke rollen er nodig zijn en onderzoeken we welke rol je zelf bij voorkeur inneemt. Daarnaast kijken we naar het proces en product om tot zo n kennisproductieve

13 relatie te komen. Wat zijn de succesfactoren? En hoe onderhoud je deze relaties? Tenslotte willen we kijken naar de organisatie van dit proces. Hoe organiseer je, dat leerlingen, docenten, studenten met en van elkaar leren? In deze workshop wordt de praktijktheorie gedeeld, zoals deze is ontwikkeld binnen de Christelijke Hogeschool Ede. Met elkaar kunnen we ook vast iets toevoegen aan deze praktijktheorie! Toelichting ronde 3 parallelsessie uur Sessie 3.1 Jan Barten ClassDojo is een digitaal hulpmiddel om met behulp van feedback te sturen op vaardigheden en gedrag. De gegeven feedback is inzichtelijk voor collega s, leerlingen en ouders. Daardoor kan het ook de ouderbetrokkenheid verhogen. ClassDojo is gratis en is inhoudelijk vorm te geven naar eigen wensen. Met dit onderzoek verken ik de ervaringen met het werken met ClassDojo. Ik ben daarbij speciaal nieuwsgierig naar: - hoe gebruiken docenten ClassDojo? - hoe ervaren docenten het werken met Class- Dojo? - hoe ervaren leerlingen het werken met Class- Dojo? - hoe ervaren de ouders het werken met Class- Dojo? Koen Leenhouts Leesvaardigheid is een belangrijk onderdeel van het vak Nederlands. Ook leerlingen vinden dat, maar toch zijn ze niet altijd gemotiveerd voor dit vakonderdeel. Leraren Nederlands worstelen soms met het geven van lessen leesvaardigheid. In mijn onderzoek wil ik kijken of de motivatie van leerlingen beter wordt als de lessen minder steunen op de methode. Ik heb gedurende een periode van ongeveer een maand zelf actuele teksten gekozen. Daarbij ontwierp ik activerende opdrachten. Om te kijken of de motivatie toenam, gebruikte ik verschillende instrumenten: vragenlijsten, interviews en korte observaties in de lessen. Sessie 3.2 Simone Davidse Om lessen van goede kwaliteit te geven, is het belangrijk dat docenten niet alleen van tevoren over hun lessen nadenken, maar ook achteraf terugkijken en reflecteren op hun eigen handelen. Dit onderwerp staat centraal in mijn onderzoek. In hoeverre evalueren docenten hun lessen en welke manieren gebruiken ze hiervoor? Ik heb verschillende docenten van het Calvijn College gesproken in een interview over goede lessen, hun eigen lessen en het evalueren daarvan. Degenen die structureel evalueren, vinden dit een belangrijk onderdeel van hun lessen en geven ook aan dat ze er eigenlijk meer tijd aan zouden willen besteden. Halewijn Morenc Mbo-studenten hebben bij het vak Nederlands vaak veel moeite met het onderdeel lezen/luisteren. De scores op het Cios bij dit examenonderdeel zijn onder het Scalda- en landelijk gemiddelde. Als docent Nederlands op het Cios wilde ik daar iets aan doen. Het onderzoek richtte zich op het concentratievermogen en het toepassen van dat vermogen van de Cios ers bij het examen lezen/luisteren. Daarvoor heb ik tijdens mijn lessen ter voorbereiding op dat examen, tips gegeven om de concentratie langer vast te kunnen houden. Daarnaast zijn deze tips gedurende een lesperiode van 8 weken minimaal 4 keer voorbijgekomen. Studenten hebben ervaren dat mijn tips ze hebben geholpen in de aanpak van dat examen. De resultaten zijn op dit moment echter nog onbekend. Sessie 3.3 Arjen Hartog Waardoor raken leerlingen gemotiveerd om aan de slag te gaan bij biologie, scheikunde en natuurkunde? Om hier een antwoord op te krijgen heb ik een praktijkonderzoek gedaan. 13

14 In het eerste deel van mijn onderzoek heb ik trachten te achterhalen door welke onderwerpen leerlingen uit HAVO-4 gemotiveerd worden om opdrachten over te maken. Dit is gedaan bij drie verschillende betavakken: biologie, scheikunde en natuurkunde. Nadat deze onderwerpen bekend waren, zijn door drie vakdocenten daarbij behorende opdrachten gemaakt. De opdrachten zijn gemaakt op drie verschillende niveaus voor leerlingen. Nadat deze opdrachten uitgevoerd waren heb ik trachten te bepalen of dit soort gedifferentieerde opdrachten inderdaad heeft gezorgd voor meer motivatie bij de leerlingen. Hoe dit heeft uitgepakt in de lespraktijk voor de leerlingen, of het de docenten is bevallen en of de leerlingen daardoor ook nog hogere cijfers scoorden, is de inhoud van mijn onderzoek. Sessie 3.4 PLG Bètadidactiek een praktijkvoorbeeld Medewerkers van verschillende scholen De professionele leergemeenschap Bètadidactiek bestaat uit vijf docenten van verschillende Zeeuwse scholen. Zij komen maandelijks samen onder leiding van Rutger van de Sande, lector aan Fontys Lerarenopleiding Tilburg. De bijdrage aan dit symposium zal bestaan uit een toelichting op de werkwijze van deze PLG en uit twee inhoudelijke presentaties van het eigen werk van deelnemers zoals dat binnen de PLG tot stand is gekomen. Adri Moerdijk zal bespreken waarop je moet letten bij het maken van een goede practicuminstructie. Hij zal zich daarbij richten op het werken met het materiaal van Arduino. Dat materiaal zal ook aanwezig zijn, zodat deelnemers aan de workshop het ook zelf even kunnen uitproberen. Johan van Steensel heeft materiaal ontwikkeld om dynamisch modelleren bij het vak natuurkunde zo op te zetten dat het aansluit bij de specifieke kenmerken van de havo-leerling. Hij zal de aanpak en het materiaal presenteren en deelnemers krijgen het lesmateriaal mee. Sessie 3.5 Tessa Modderman Mijn stageplaats, het Edudelta College te Goes, is een groene school voor vmbo en mbo. Zij heeft het CARE model als visie. Dit staat voor de vier basisbehoeften van leerlingen: Competentie, Autonomie, Relatie en Engagement (betrokkenheid). Het onderwerp van mijn onderzoek zijn de eerste drie basisbehoeften. Ik ga kijken hoe deze bevorderd worden door de docenten van de brugklassen van het vmbo. Dit doe ik door middel van observaties van deze docenten en door middel van het afnemen van enquêtes bij brugklasleerlingen zodat zij kunnen aangeven hoe zij vinden dat er om wordt gegaan met hun basisbehoeften. Er zullen algemene conclusies getrokken worden over de mate waarin de basisbehoeften terug te zien zijn in de praktijk. De aanleiding voor het onderzoek, theorie, de methode, de resultaten, conclusies en aanbevelingen zullen gepresenteerd worden. Rob Jansen Literatuur over metacognitie maakt duidelijk dat metacognitie met veertig procent in hoge mate het leerresultaat bepaalt. Metacognitie speelt een grotere rol dan intelligentie, motivatie of andere factoren. Om deze reden wordt gesteld dat het trainen in en begeleiden van metacognitieve vaardigheden een essentiële plek binnen het voortgezet onderwijs moet krijgen. Waar hebben we het eigenlijk over als we spreken over metacognitie in relatie tot het leerproces van de leerlingen? Dit onderzoek doet een poging om duidelijkheid te verschaffen in de conceptuele verwarring omtrent het begrip. Het gaat in op de positie van metacognitie binnen zelfstandig leren en leren leren. Daarnaast heeft het onderzoek een didactische invalshoek; het blijft dicht bij het didactisch handelen van de vakdocent. Samenvattend moet dit onderzoek een gemeenschappelijk gesprek met docenten in de Tweede Fase over metacognitie mogelijk maken. 14

Omgaan met verschillen

Omgaan met verschillen Omgaan met verschillen De ZAOS ontwikkelt een kenniskring binnen de opleidingsschool waar het thema 'omgaan met verschillen' in samenwerking met de opleidingsinstituten concreet zal worden uitgewerkt.

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops

Conferentie: 23 mei 2012. Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u. Overzicht workshops Conferentie: 23 mei 2012 Wat levert het op? Opbrengsten van opbrengstgericht werken voor leerlingen, de school en u Overzicht workshops Workshops Workshopleider Organisatie Titel workshop 1. Dr. Margot

Nadere informatie

master leraar voortgezet onderwijs

master leraar voortgezet onderwijs DEEL JE KENNIS! master leraar voortgezet onderwijs JOUW PROGRAMMA IN EEN NOTENDOP De master Leraar voortgezet onderwijs van de VU is een eenjarige master (voltijd*) waarin je een eerstegraads onderwijsbevoegdheid

Nadere informatie

GIDS ZIJN IN EEN MEETCULTUUR

GIDS ZIJN IN EEN MEETCULTUUR 80 GIDS ZIJN IN EEN MEETCULTUUR Bram de Muynck 81 Hoe staat het met de CITO-isering van het onderwijs en hoe kun je hier vanuit christelijk perspectief tegen aan kijken? 82 Discussies over het onderwijs

Nadere informatie

Onderzoeksvraag Uitkomst

Onderzoeksvraag Uitkomst Hoe doe je onderzoek? Hoewel er veel leuke boeken zijn geschreven over het doen van onderzoek (zie voor een lijstje de pdf op deze site) leer je onderzoeken niet uit een boekje! Als je onderzoek wilt doen

Nadere informatie

De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie.

De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie. ROWF Les op locatie in de beroepsopdracht van de HvA. De ROWF organiseert al vanaf het begin van de opleidingsschool onderdelen vanuit het generieke programma van de HvA Les op Locatie. Het doel is de

Nadere informatie

Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS. 13 april 2016

Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS. 13 april 2016 Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS 13 april 2016 Het komende uurtje... 14.15-14.35 uur Implementatie afstudeerrichtingen HAN ILS 14.35 14.45 uur Uitwisseling 14.45-15.05 uur

Nadere informatie

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok

Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek. Prof. dr. Perry den Brok Nieuwe didactiek vwo 2 en 3 Connect College: resultaten van een onderzoek Prof. dr. Perry den Brok Betrokkenen Connect College (opdrachtgever) Kennisnet (subsidie onderzoek) Technische Universiteit Eindhoven

Nadere informatie

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling

Scholingsplan 2012-2013. Samen in ontwikkeling Scholingsplan 2012-2013 Samen in ontwikkeling Inhoudsopgave Inleiding 3 Pijlers 4 Kader 5 Deskundigheidsbevordering 2012-2013 6 Beschrijvingen van de scholingen 7 Aanmelden voor externe scholingen 9 Inleiding

Nadere informatie

Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw

Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw Leidinggeven aan onderzoekende scholen in de 21 ste eeuw Vier jaar onderzoek naar onderzoeksmatig leiderschap: welke inzichten levert het op? Meta Krüger Lector leiderschap in het onderwijs Inhoud lezing

Nadere informatie

Lectoraat natuurbeleving en ontwikkeling kind

Lectoraat natuurbeleving en ontwikkeling kind Lectoraat natuurbeleving & ontwikkeling kind 1 Aanleiding Als kinderen van vijf tot twaalf jaar hun speelplek mogen kiezen, gaat de voorkeur voornamelijk uit naar braakliggende terreinen. Daarbij kijken

Nadere informatie

Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013).

Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013). Werkblad Profesionele leergemeenschap CNV Schoolleiders Opdracht 1 Checklist Visibele learning Hattie 2013 Vul voor u zelf vraag 1 tot en met 11 in van de checklist zichtbaar leren (Hattie 2013). Wat is

Nadere informatie

Bijeenkomsten 2012-2013

Bijeenkomsten 2012-2013 Bijeenkomsten 2012-2013 Datafeedforward Intervisie Lezing/masterclass gekoppeld aan professionele leergemeenschap Werken in een Professionele LeerGemeenschap Motto: Professionals doen het samen en doen

Nadere informatie

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen

Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen Ronde 5 Bert de Vos APS, Utrecht Contact: b.devos@aps.nl Doorlopende leerlijnen taal: ervaringen met 3 scholen 1. Over de drempels met taal Het rapport Over de drempels met taal is al ruim een jaar oud.

Nadere informatie

Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen. Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek

Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen. Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek Studenten en leerkrachten leren praktijkgericht onderzoek doen Anje Ros, Lector Leren & Innoveren Anja van Wanrooij, Basisschool Het Mozaïek Tijdschema Inleiding Anje (15 minuten) Praktijk casus Anja (10

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE LKCA-conferentie, Utrecht, 24 november 2014 Lode Vermeersch, Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul, Kim Tintel contact: lode.vermeersch@kuleuven.be

Nadere informatie

Het huidige jaarplan van de Delta (BRIN 19 ML) is mede gebaseerd op het strategisch beleidsplan 2013-2018 van stichting Proo.

Het huidige jaarplan van de Delta (BRIN 19 ML) is mede gebaseerd op het strategisch beleidsplan 2013-2018 van stichting Proo. Jaarplan 2015-2016 OBS de Delta VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf

Nadere informatie

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015!

Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Presenteer je eigen onderzoek op de Mbo Onderzoeksdag op 12 november 2015! Indienen van een voorstel kan tot en met 15 mei 2015 via e-mailadres:

Nadere informatie

Schooljaarplan 2015-2016 Koning Willem-Alexander

Schooljaarplan 2015-2016 Koning Willem-Alexander Schooljaarplan -2016 Koning Willem-Alexander 1 e kolom: (S.)ignaal, (M.)eetbaar, (A.)cceptabel, 2 e kolom (R.)ealisatie, (T.)ijd Onderwerp (S.M.A.) Datum agendapunt (R.T.) Klaar? (T) Borging VCPO-NG scholen

Nadere informatie

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN

De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN M.11i.0419 De ontwikkeling van de Mondriaan methode VISIE OP PROFESSIONALISEREN versie 02 M.11i.0419 Naam notitie/procedure/afspraak Visie op professionaliseren Eigenaar/portefeuillehouder Theo Bekker

Nadere informatie

Gezondheid, Welzijn & Technologie

Gezondheid, Welzijn & Technologie Kenniscentrum Gezondheid, Welzijn & Technologie Wmo werkplaats Twente, fase 2 Praktijk 2: Bundeling van diensten op het gebied van welzijn, informele zorg en formele zorg Toegang tot de Wmo Evaluatierapport

Nadere informatie

Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO)

Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO) Actieonderzoek als stimulans voor een positieve leesattitude bij studenten uit de lerarenopleiding (HBO) Deeviet Caelen Inge Landuyt Magda Mommaerts Iris Vansteelandt 1 Actieonderzoek als stimulans 1 Situering

Nadere informatie

Peer review in de praktijk

Peer review in de praktijk Rotterdam, maart 2013 Gwen de Bruin Susan van Geel Karel Kans Inhoudsopgave Inleiding Vormen van peer review Wat is er nodig om te starten met peer review? Wat levert peer review op? Succesfactoren Inleiding

Nadere informatie

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT Meerwaarde voor onderwijs De Pijlers en de Plus van FLOT De vijf Pijlers: Cruciale factoren voor goed leraarschap Wat maakt een leraar tot een goede leraar? Het antwoord op deze vraag is niet objectief

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE

PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE PROFESSIONAL LEARNING COMMUNITIES IN ACTIE VELON Congres, Papendal, Arnhem, 26 & 27 maart 2015 Lysbeth Jans, Wim Lauwers, Lode Vermeersch, Katrien Goossens, Leen Alaerts, Koen Crul LERARENOPLEIDINGEN Leerkracht

Nadere informatie

Herinrichting Schoolplein mavo 3

Herinrichting Schoolplein mavo 3 Herinrichting Schoolplein mavo 3 Pagina 1 van 7 Inleiding Binnenkort ga je aan de slag met het project Herinrichting van het schoolplein. Alle leerlingen van het derde leerjaar gaan ervoor zorgen dat ons

Nadere informatie

beheerst de volgende vaardigheden, kan deze onderwijzen en vaardigheden

beheerst de volgende vaardigheden, kan deze onderwijzen en vaardigheden Checklist vakdidactisch Kennisbasis Biologie Voor het begin van de 3 e jaars stage vullen de studenten deze checklist in. De studenten formuleren leerdoelen die aansluiten op de uitkomst van deze list.

Nadere informatie

Doel van de workshop. Gezamenlijk meer inzicht krijgen in de vraag:

Doel van de workshop. Gezamenlijk meer inzicht krijgen in de vraag: Kennis en onderzoek Theo Wubbels (hoogleraar, Universiteit Utrecht), Anje Ros (lector, Fontys Hogescholen) Diane Middelkoop (CvB, Asko scholengroep) Hester Edzes (Coördinator onderzoek ASKO) Doel van de

Nadere informatie

5 november 2015 RAI Amsterdam

5 november 2015 RAI Amsterdam Bazalt, HCO, RPCZ en OnderwijsAdvies organiseren het congres: Leren zichtbaar maken met de kennis over hoe wij leren met professor John Hattie 5 november 2015 RAI Amsterdam Professor John Hattie doet onderzoek

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Docenten in het hoger onderwijs zijn experts in wát zij doceren, maar niet noodzakelijk in hóe zij dit zouden moeten doen. Dit komt omdat zij vaak weinig tot geen training hebben gehad in het lesgeven.

Nadere informatie

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten.

Docenten die hun onderwijs meer willen afstemmen op de individuele verschillen tussen leerlingen en hun leeropbrengst willen vergroten. 1. Differentiëren Onderzoeken welke manieren en mogelijkheden er zijn om te differentiëren en praktische handvatten bieden om hiermee aan de slag te gaan. Vervolgens deze kennis toepassen in de praktijk

Nadere informatie

2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs :

2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs : 2 e Fontys Onderzoekscongres Onderzoek & Onderwijs : Onderzoek in de onderwijspraktijk van Fontys Wat doen we? Hoe gaat het? Wat levert het op? KEY NOTE: ANOUKE BAKX & JOS MONTULET Onderzoek binnen de

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les.

Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les. Met kleine ingrepen grote effecten in de havo les. activeren en differentiëren Havo Congres Ede 5 februari 2015 Johan Keijzer j.keijzer@aps.nl Naam Datum Aandacht voor het volgende. De start van de les

Nadere informatie

Professionele Leergemeenschap Schitteren in Samenhang. vrijdag 3 oktober 2014

Professionele Leergemeenschap Schitteren in Samenhang. vrijdag 3 oktober 2014 Professionele Leergemeenschap Schitteren in Samenhang vrijdag 3 oktober 2014 Workshop programma 1. Kader 2. Theorie Professionele Leer Gemeenschap. 3. Voorwaarden Professionele Leer Gemeenschap. 4. De

Nadere informatie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking Opbrengstgericht omgaan met verschillen Bijeenkomst 4 Onderwijsbehoeften en differentiatievormen: differentiatie bij verwerking Programma Doelen en programma toelichten Terugblik op huiswerkopdracht Een

Nadere informatie

Projectdefinitie. Plan van aanpak

Projectdefinitie. Plan van aanpak Projectplan DOT2 Projectdefinitie ICT is niet meer weg te denken uit ons onderwijs (Hasselt, 2014). Als (toekomstige) leerkracht is het belangrijk dat je daar op inspeelt en kennis hebt van de laatste

Nadere informatie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie

thomas more hogeschool Leiderschapsacademie thomas more hogeschool Leiderschapsacademie Colofon 2015 Rotterdam, mei 2015 Thomas More Hogeschool, Rotterdam Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in

Nadere informatie

De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid. Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders

De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid. Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders De rol van de beroepsstandaard van lerarenopleiders in het personeelsbeleid Voorloper Kwaliteit van lerarenopleiders Véronique van de Reijt en Quinta Kools Fontys Lerarenopleiding Tilburg Context van de

Nadere informatie

Voorlichting Voortgezet Onderwijs

Voorlichting Voortgezet Onderwijs Voorlichting Voortgezet Onderwijs Onderwerpen die besproken worden: Onderbouw VO Bovenbouw VO LWOO vmbo havo/vwo En daarna? Factoren voor schoolkeuze Scholen in de regio Aanmeldingsprocedure Belangrijke

Nadere informatie

Van beleidsplan naar docentgedrag in de klas. Etalageconferentie 7 februari 2013 Geppie Bootsma

Van beleidsplan naar docentgedrag in de klas. Etalageconferentie 7 februari 2013 Geppie Bootsma Van beleidsplan naar docentgedrag in de klas Etalageconferentie 7 februari 2013 Geppie Bootsma g.bootsma@aps.nl Opzet lezing Taalbeleidsplan in de school Taalbewust gedrag in de les Onderzoek naar taal

Nadere informatie

Sociaal leren in een leernetwerk. Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren

Sociaal leren in een leernetwerk. Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren Sociaal leren in een leernetwerk Een doorkijkje Schrijven Kun je Leren Aanleiding: de sores van een hogeschool Gebruik maken van de innovatieve ontwikkelingen binnen de opleidingsscholen Werken aan een

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring:

Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring: Docentenvragenlijst op het gebied van ict-gebruik en natuur- en techniekonderwijs, voormeting Naam: School: basisschool voortgezet onderwijs Plaats: Leeftijd: Aantal jaar onderwijservaring: Ik ben een:

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Biologie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Biologie

Nadere informatie

Werkconferentie aansluiting PO-VO

Werkconferentie aansluiting PO-VO Werkconferentie aansluiting PO-VO 11 juni 2014 09.30 uur 17.00 uur Stadion Galgenwaard, Utrecht www.schoolaanzet.nl 070-311 97 19 volg School aan Zet op 2 Programma 09.30 10.00 uur Inloop 10.00 11.10 uur

Nadere informatie

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016

projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 projectplan professionaliseringstraject Technisch College Velsen Samenwerkingsverband VO Zuid-Kennemerland 2014-2016 Doelstellingen professionaliseringstraject Het SWV heeft als doelstellingen voor het

Nadere informatie

School: Hoge school van Amsterdam Datum: 05-07-2013

School: Hoge school van Amsterdam Datum: 05-07-2013 Formulier POP Naam: Owen Roberts Opleiding: Horeca en Voeding School: Hoge school van Amsterdam Datum: 05-07-2013 Interpersoonlijke competentie Zorgen voor een goede sfeer van omgaan met en samenwerken

Nadere informatie

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool

Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool Beroepsproduct Project Wetenschap en technologie op de basisschool In dit beroepsproduct ontwerp je onderwijs op het gebied van Wetenschap en technologie voor de basisschool. Uitgangspunt bij je onderwijsontwerp

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Leraar voorbereidend hoger onderwijs Engels Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Engels

Nadere informatie

Help ik ben geslaagd, wat nu? Thijs van der Heijden

Help ik ben geslaagd, wat nu? Thijs van der Heijden Help ik ben geslaagd, wat nu? Thijs van der Heijden Kwetsbare doelgroep. Extra verantwoordelijkheid. Welke extra vaardigheden zijn nodig om de kansen te vergroten? Niet alleen studievaardigheden, ook sociale

Nadere informatie

Vragen pas gepromoveerde

Vragen pas gepromoveerde Vragen pas gepromoveerde dr. Maaike Vervoort Titel proefschrift: Kijk op de praktijk: rich media-cases in de lerarenopleiding Datum verdediging: 6 september 2013 Universiteit: Universiteit Twente * Kun

Nadere informatie

Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol

Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol Ontwikkelplan SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Nienke Nieveen (SLO), William Buijs (Fontys), Tjark Huizinga (Saxion), Gerald van Dijk

Nadere informatie

Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016

Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016 Jaarplan o.b.s. De Boomhut 2015-2016 Inleiding Elk jaar stellen wij als team van o.b.s. De Boomhut gezamenlijk een jaarplan op. Vanuit de evaluatie van het vorige jaarplan, gekoppeld aan de strategische

Nadere informatie

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding

Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding artikel Zone Pendelen tussen stagepraktijk en opleiding Op de pabo van de Hogeschool van Amsterdam bestaat sinds 2009 de mogelijkheid voor studenten om een OGOspecialisatie te volgen. Het idee achter het

Nadere informatie

) en geeft het handvatten om via coaching te werken aan collegialiteit. en professionaliteit (domein 4 ).

) en geeft het handvatten om via coaching te werken aan collegialiteit. en professionaliteit (domein 4 ). Focus op professie Zoekt u een effectieve aanpak om de prestaties van leerlingen te verbeteren? Stelt u het vakmanschap van leraren daarin centraal? Wilt u werken aan sleutelfactoren zoals effectief klassenmanagement,

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands

MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands MASTERCLASS De datateam methode Examenresultaten Nederlands Taal op koers 29 oktober 2014 Cindy Poortman en Kim Schildkamp Uitdagingen in de onderwijspraktijk Voortijdige schooluitval Gebrek aan praktische

Nadere informatie

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo.

Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Jaarplan 2013-2014 VOORWOORD Omdat elk kind telt en groeit met plezier ; dat is de titel van het strategisch beleidsplan 2013-2018 van onze Stichting Proo. Met die titel dagen wij onszelf uit en ieder

Nadere informatie

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding

SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding SWPBS en HGW in curriculum lerarenopleiding Inleiding Het LEOZ (Landelijk Expertisecentrum Onderwijs en Zorg) is een samenwerkingsproject van: Fontys Hogescholen, Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg,

Nadere informatie

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en

Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Leraar voorbereidend hoger onderwijs Management en Organisatie Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - M Leraar VHO Management en Organisatie - 2010-2011 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum

Nadere informatie

Overzicht. Onderzoekstaal. TOHBO Inholland. Taalbeleid Inholland 5-3-2013

Overzicht. Onderzoekstaal. TOHBO Inholland. Taalbeleid Inholland 5-3-2013 Overzicht Onderzoekstaal Dorian de Haan Lectoraat Ontwikkelingsgericht Onderwijs Studiedag Domein Onderwijs, leren en levensbeschouwing 12 april 2012 Taal: Taalbeleid Inholland Onderzoek: Onderzoek Domein

Nadere informatie

Overzicht curriculum VU

Overzicht curriculum VU Overzicht curriculum VU Opbouw van de opleiding Ter realisatie van de gedefinieerde eindkwalificaties biedt de VU een daarbij passend samenhangend onderwijsprogramma aan. Het onderwijsprogramma bestaat

Nadere informatie

Werken met data in de onderzoekende school

Werken met data in de onderzoekende school Werken met in de onderzoekende school SOK-congres Affligem, 6 juni 2014 Meta Krüger Lector leiderschap in het onderwijs Waarom onderzoeksmatig werken? Onderzoekende scholen: perspectieven op werken met

Nadere informatie

Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD

Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD Beoordeling werkplekleren jaar 2 DEELTIJD eindbeoordeling WPL-2 Hogeschool van Amsterdam Onderwijs en Opvoeding tweedegraads lerarenopleidingen datum: 2 april 2015 naam student: Peter Lakeman studentnr.

Nadere informatie

Mijn onderwijsvisie. Natasha Pers. Opleiding: Master algemene economie. Studentennummer: 500610025. Vakdocent: P. Voorend

Mijn onderwijsvisie. Natasha Pers. Opleiding: Master algemene economie. Studentennummer: 500610025. Vakdocent: P. Voorend Mijn onderwijsvisie Natasha Pers Opleiding: Master algemene economie Studentennummer: 500610025 Vakdocent: P. Voorend Algemene Visie Mijn onderwijsvisie 2 is meer een terugblik dan wel herziening van mijn

Nadere informatie

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging

Inhoud: Schoolplan 2015-2019. Verantwoording. Motto, missie, visie, overtuigingen. Doelen. Samenvatting strategisch beleid van de vereniging Schoolplan 2015-2019 Inhoud: Verantwoording Motto, missie, visie, overtuigingen Doelen Samenvatting strategisch beleid van de vereniging 21 e eeuwse vaardigheden Schematische weergave van de vier komende

Nadere informatie

Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO. Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM

Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO. Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM Landelijke ontwikkeling professionalisering MBO Myriam Lieskamp beleidsmedewerker CNV Onderwijs Master HRM programma Nederland een kenniseconomie Leven lang leren Wat zijn de actuele ontwikkelingen? Wat

Nadere informatie

Onderwijsassistent. Kenmerken. Werkzaamheden. Na deze opleiding:

Onderwijsassistent. Kenmerken. Werkzaamheden. Na deze opleiding: Onderwijsassistent Een leraar of lerares komt soms handen tekort in de klas. Als onderwijsassistent zorg je er samen met de leerkracht voor dat alle leerlingen de aandacht krijgen die ze verdienen. In

Nadere informatie

Projectplan. 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag. Projectleider. Arno van Houwelingen / Peter Eskens. Deelnemende instellingen

Projectplan. 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag. Projectleider. Arno van Houwelingen / Peter Eskens. Deelnemende instellingen Projectplan 1 - Praktische gegevens Plaats Pilot Den Haag Projectleider Arno van Houwelingen / Peter Eskens Deelnemende instellingen Haagse Hogeschool J. Westerdijkplein - namen en adressen 75 van de deelnemende

Nadere informatie

Voorwoord 4. Leeswijzer 6. Inleiding 8. 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben?

Voorwoord 4. Leeswijzer 6. Inleiding 8. 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben? Inhoud Voorwoord 4 Leeswijzer 6 Inleiding 8 1. Focus op leren: een helder en overtuigend doel 13 2. Wat gaan we de leerlingen leren? Hoe weten we of de leerlingen de leerstof geleerd hebben? 29 3. Wat

Nadere informatie

Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem

Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem Docentevaluaties: zó geef je studenten een stem Docentevaluaties worden gebruikt om studenten feedback te laten geven op de kwaliteit van de docenten. In dit artikel wordt ingegaan op de randvoorwaarden

Nadere informatie

A. Persoonlijke gegevens

A. Persoonlijke gegevens Windesheim, Gesprek op afstand Zelfevalutie/feedbackformulier Beste (aankomende) student, Hartelijk dank voor het invullen en versturen van het Intakeformulier Afstandsleren School of Education. Per e-mail

Nadere informatie

Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut

Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut Scan Professionele leercultuur op scholen Kohnstamm Instituut De scan Professionele leercultuur op scholen is een instrument voor scholen voor voortgezet onderwijs waarmee in kaart wordt gebracht hoe ver

Nadere informatie

RTTI Meten, volgen en verbeteren van leerprocessen

RTTI Meten, volgen en verbeteren van leerprocessen FEEDBACK OP MAAT RTTI Meten, volgen en verbeteren van leerprocessen Creëer betrokkenheid, enthousiasme en resultaat Benut de talenten binnen uw school maximaal HOE KUNT U ERVOOR ZORGEN DAT LEREN OPTIMAAL

Nadere informatie

KRACHT IN BEELD. Professionalisering met Video Coaching

KRACHT IN BEELD. Professionalisering met Video Coaching KRACHT IN BEELD Professionalisering met Video Coaching Geelen Communicatie organiseert in samenwerking met de ROC-Academie Midden Nederland de conferentie Kracht in Beeld Video is een krachtig reflectiemiddel,

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict

Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict Leren en lesgeven met ict: wie is het rolmodel? Dana Uerz Senior onderzoeker Leren met ict Marijke Kral Lector Leren met ict Leren en lesgeven met ict Wat moet een leraar daarvoor kunnen? Wat kunnen en

Nadere informatie

Blik. Cambridge Engels

Blik. Cambridge Engels Blik op Cambridge Engels De kans is groot dat je later op plaatsen terecht komt waar Engels een belangrijke voertaal is. Misschien ga je wel voor studie of stages naar het buitenland, maar ook op Nederlandse

Nadere informatie

Omgaan met Bumpy Moments in de context van Technisch Beroepsonderwijs

Omgaan met Bumpy Moments in de context van Technisch Beroepsonderwijs VELON/VELOV CONFERENTIE Brussel, 4-5 februari 2016 Omgaan met Bumpy Moments in de context van Technisch Beroepsonderwijs Fontys Hogescholen, Eindhoven Dr. E. Klatter, Dr. K. Vloet, Dr. S. Janssen & MEd

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen.

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen. in NDERWIJS Creativiteit en Creatief Denken Creativiteit is een unieke eigenschap van de mens. Kijk om je heen, alles wat verzonnen en gemaakt is, vindt zijn oorsprong in het menselijk brein. Dat geldt

Nadere informatie

Locatie Buitenbaan Je doet ertoe!

Locatie Buitenbaan Je doet ertoe! JENAPLAN Locatie Buitenbaan Je doet ertoe! BUITENGEWOON JENA een andere, succesvolle aanpak In Heerenveen kunnen leerlingen sinds 1997 in de onderbouw van Jenaplan-onderwijs volgen in heterogene klassen:

Nadere informatie

Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut

Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut Scan Professionele leercultuur in teams Kohnstamm Instituut De scan Professionele leercultuur in teams is een instrument voor scholen voor voortgezet onderwijs waarmee in kaart wordt gebracht hoe ver het

Nadere informatie

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs Tijdschrift voor Didactiek der β-wetenschappen 22 (2005) nr. 1 & 2 53 Oratie, uitgesproken op 11 maart 2005, bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Professionalisering in het bijzonder in het onderwijs

Nadere informatie

Nieuwsbrief najaar 2012

Nieuwsbrief najaar 2012 Nieuwsbrief najaar 2012 In deze nieuwsbrief aandacht voor afgestudeerden binnen de OSH en voor de lerarenopleidingen die participeren binnen de OSH. Door Willem van der Wolk, ICLON Binnen de OSH zijn vier

Nadere informatie

Reflectie op het onderzoek

Reflectie op het onderzoek Reflectie op het onderzoek Naar aanleiding van mijn gehouden onderzoek omtrent ICT-communicatie op het HMC wil ik terugkijken naar mijn handelen en de verworven kennis. Een terugblik op de aanpak, het

Nadere informatie

spoorzoeken en wegwijzen

spoorzoeken en wegwijzen spoorzoeken en wegwijzen OVERZICHT OPLEIDINGEN OPBRENGSTGERICHT LEIDERSCHAP Opbrengstgericht leiderschap Opbrengstgericht werken en opbrengstgericht leiderschap zijn termen die de afgelopen jaren veelvuldig

Nadere informatie

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse

Voortgezet Onderwijs. Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse Voortgezet Onderwijs Maatwerk bij certificaat leraar dalton VO incompany trainingen schoolbrede daltonontwikkeling dalton kort Nunspeet tweedaagse NDV-certificaat Leraar VO De afgelopen jaren hebben al

Nadere informatie

Kenniskring leiderschap in onderwijs. Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie

Kenniskring leiderschap in onderwijs. Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie Kenniskring leiderschap in onderwijs Voorbeeld onderzoek in eigen organisatie Onderzoek doen Wie aanwezig? Wat wilt u weten? Beeld / gedachte / ervaring Praktijkonderzoek in de school = Onderzoek dat wordt

Nadere informatie

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek

Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek Deelopdracht 1: Onderzoek naar het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek In deze deelopdracht ga je het onderwijsconcept van jouw leerwerkplek onderzoeken. Geerts en van Kralingen (2011) definiëren onderwijsconcept

Nadere informatie

Verslag congres Steunpunt opleidingsscholen. Samen Sterker Duurzame samenwerking opleidingsscholen. 2 juni 2015, Landgoed Zonheuvel Doorn

Verslag congres Steunpunt opleidingsscholen. Samen Sterker Duurzame samenwerking opleidingsscholen. 2 juni 2015, Landgoed Zonheuvel Doorn Verslag congres Steunpunt opleidingsscholen Samen Sterker Duurzame samenwerking opleidingsscholen 2 juni 2015, Landgoed Zonheuvel Doorn Op 2 juni j.l. komen zo n 300 deelnemers naar Doorn om het tweede

Nadere informatie

Samenwerking. Betrokkenheid

Samenwerking. Betrokkenheid De Missie Het Spectrum is een openbare school met een onderwijsaanbod van hoge kwaliteit. We bieden het kind betekenisvol onderwijs in een veilige omgeving. In een samenwerking tussen kind, ouders en school

Nadere informatie

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan

Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren eisen tijd en begeleiding voor hun loopbaan Scholieren hebben behoefte aan LOB Uit het onderzoek blijkt dat scholieren behoefte hebben aan meer LOB. Dat begint in leerjaar één. In de laatste

Nadere informatie

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen.

Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Zelfstandig werken Zelfstandig werken = actief en zelfstandig leren van een leerling. Het kan individueel of in een groep van maximaal 6 leerlingen. Visie Leerlinggericht: gericht op de mogelijkheden van

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Voor meer en beter gekwalificeerde academische leraren

Voor meer en beter gekwalificeerde academische leraren Voor meer en beter gekwalificeerde academische leraren Conferentie 14 november 2013 Olympisch Stadion Amsterdam Vereniging van Universiteiten VSNU i.s.m. de universitaire lerarenopleidingen PROGRAMMA 09:30

Nadere informatie