Eerste Kamer der Staten Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eerste Kamer der Staten Generaal"

Transcriptie

1 Eerste Kamer der Staten Generaal Vergaderjaar Nr. 26c Wijziging van enige artikelen van de Beleggingswet (Stb. 1939, 400) NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET VERSLAG Ontvangen 2 december 1987 De leden van de P.v.d.A.-fractie stelden een (nader) commentaar op een aantal vragen op prijs. Deze leden wezen erop dat als argument voor de voorgestelde uitbreiding van de beleggingsmogelijkheden wordt genoemd, dat het Algemeen burgerlijk pensioenfonds (Abp) te groot zou zijn om op de binnenlandse markt van reële waarden te komen tot een optimale portefeuille-samenstelling. De vraag is, zo stelden zij, of dit wel geldt voor de aandelenmarkt, gelet op de geringe toename van de Abp-belegging in aandelen in de periode ; daarbij mede in aanmerking nemend niet alleen het totaal (netto)aanbod op de kapitaalmarkt doch ook de totale marktkapitalisatie van aandelen genoteerd op de Amsterdamse effectenbeurs (uit. juni 1987 circa f213 mld.). In antwoord op deze vraag verwijzen wij naar hetgeen wij reeds stelden in eerdere stukken, waaronder in de nota naar aanleiding van het eindverslag (kamerstukken II 1986/87, , nr. 8, blz. 11). Daar merkten wij op dat gezien de grote omvang van het te beleggen vermogen de belangstelling van het Abp in de praktijk alleen kan uitgaan naar grote aandelenfondsen met voldoende marktpartijen van voldoende omvang. Bij kleinere fondsen zal het Abp vrijwel onmiddellijk tegen de in de wet gestelde grens van maximale belegging van 5% van het vermogen van de desbetreffende onderneming aanlopen. Bovendien zal in die gevallen snel een koersbeïnvloedende werking van de vraag van zo'n grote belegger uitgaan. Indien het Abp in een groot aantal kleine fondsen belegt, ontstaan voorts belangrijke inefficiënties doordat de beheers- en transactiekosten dan disproportioneel toenemen. Meer dan 30% van de totale beurswaarde van de op de Amsterdamse effectenbeurs genoteerde aandelenfondsen komt voor rekening van Koninklijke Olie, terwijl de 10 grootste in dit kader relevante fondsen (inclusief Koninklijke Olie) te zamen 80% van de markt uitmaken. De overige 180 fondsen hebben een beurswaarde die tezamen slechts 20% van ae markt beslaat. Daarvan hebben (uitgaande van de gegevens van april dit jaar) 120 fondsen een beurswaarde welke kleiner is dan 200 miljoen per fonds. In deze fondsen zal het Abp, uitgaande van een maximale deelname van 5%, dus slechts 10 miljoen of minder per fonds kunnen beleggen. Zou het Abp er naar streven (geleidelijk) in totaal 5% van het eigen fondsvermogen te beleggen Eerste Kamer, vergaderjaar , , nr. 26c 1

2 in aandelen-hetgeen ons niet onredelijk voorkomt -, dan zou dit neerkomen op een bedrag van rond de 6 mld. Beperking tot Nederland zou het Abp bij instandhouding van dit streven, dwingen tot een enorme versnippering van de portefeuille, waarbij het het fonds tevens zeer moeilijk wordt gemaakt op grond van de in de wet genoemde criteria van gezond beleggingsbeleid een selectie te maken van fondsen waarin het wenst deel te nemen. Daarbij dient in ogenschouw te worden genomen dat in de aandelenfondsen waarin het Abp belegt - wederom gezien de grote belegde bedragen - voldoende liquiditeit dient te zijn, dat wil zeggen dat er door voldoende marktpartijen in voldoende omvang in wordt gehandeld. Anders ontstaat het gevaar dat op de daarvoor beleggingstechnisch in aanmerking komende momenten de beleggingen niet (gedeeltelijk) te gelde kunnen worden gemaakt, of desgewenst uitgebreid, zonder dat dit met aanzienlijke koersfluctuaties gepaard zou gaan. Dit zou tot een ongewenste inflexibiliteit van de beleggingsportefeuille leiden. Bij gevolg is het Abp niet in staat om via de Amsterdamse effectenbeurs tot een optimaal gediversifieerde portefeuille te komen, nu feitelijk slechts een beperkt aantal relevante beleggingsmogelijkheden aanwezig is. Voorts merken wij nog op dat de uitbreiding van de beleggingsmogelijkheden naar het buitenland ook gericht is op het wegnemen van beperkingen in de spreiding van beleggingen binnen een categorie over verschillende adressen. Zo ontbreekt bij het samenstellen van de aandelenportefeuille binnen Nederland bij voorbeeld de mogelijkheid om rechtstreeks in de auto-industrie te beleggen, terwijl daarnaast slechts beperkte mogelijkheden bestaan om te beleggen in de sectoren farmacie en high technology. Daarnaast willen wij benadrukken dat de overwegingen inzake een optimale portefeuille-samenstelling en beleggingsmogelijkheden in het buitenland in vermoedelijk nog sterkere mate gelden voor (commercieel) onroerend goed. Naar aanleiding van de vraag van deze leden of er wellicht nog andere redenen zijn, dat de toename van de belegging in aandelen van het Abp sinds 1980 zo bescheiden is geweest merken wij het volgende op. De mogelijkheid voor het Abp om in ter beurze van Amsterdam genoteerde aandelen te beleggen is in 1956 geopend. Voor de beperkte mate waarin het Abp tot 1980 van deze gebruik heeft gemaakt ligt voor de jaren zeventig een verklaring in de «performance» van de aandelenmarkt in die jaren, maar ook in het accent dat tot circa 1980 op de nominale waarden werd gelegd. Bij het beschouwen van de cijfers is voorts van belang zich te realiseren dat het begin van de jaren tachtig heel duidelijk als een opbouwfase voor wat betreft de aandelenportefeuille moet worden gezien. Gelet ook op de relatieve onbekendheid met deze beleggingsvorm binnen het Abp is in deze jaren zeer terughoudend gehandeld en heeft het accent vooral gelegen op het zelf goed vertrouwd raken met de (binnenlandse) aandelenmarkt. Het Abp is, met andere woorden, bewust «mondjesmaat» (in verhouding tot de totale portefeuille) met deze beleggingsvorm begonnen. Overigens speelt hier, zoals ook al werd aangegeven naar aanleiding van de voorgaande vraag, tevens de grootte van het Abp een belangrijke rol. Bleek voorts niet onlangs hoe ruim de mogelijkheden zijn om aandelen in Nederland te verwerven, zo merkten de leden van de P.v.d.A-fractie op. Deze leden doelden klaarblijkelijk op het grote aanbod dat op en na 19 oktober jl. bij een ontbreken van voldoende vraag heeft geleid tot een aanzienlijke daling van de beurskoersen. Het feit dat op enig (incidenteel) moment zeer ruime mogelijkheden bestaan voor het verwerven van aandelen, vormt op zich geen criterium om tot verwerving over te gaan. Een dergelijk groot aanbod vindt immers meestal juist plaats wanneer beleggers de aandelen niet willen hebben. Het voorstel van wet gaat bovendien van een lange termijn-benadering uit. Eerste Kamer, vergaderjaar , , nr. 26c 2

3 1 B. Soinik, Why not diversify internationally rather than domestically Financial Analysts Journal, July/August 1974, pp R. G. Ibbotson, R. C. Carr and A W Robinson, Internationaal Equity and Bond returns, Financial Analysts Journal, July/August W. F Sharpe, Investments, third edition, Prentice Hall International, Inc., London 1985, p Is de reden van de uitbreiding van de beleggingsmogelijkheden, zo vroegen deze leden, niet veel meer gelegen in het feit, dat het beleggen steeds internationaler is geworden. Men dient op de hoogte te zijn van hetgeen zich op beleggingsgebied elders afspeelt en daarom kan het gewenst zijn tevens een bepaald deel van het vermogen bestemd voor belegging in reële waarden in het buitenland te beleggen. In antwoord op deze vraag merken wij op dat het door de leden van de fractie van de P.v.d.A. terecht gesignaleerde feit dat het beleggen steeds internationaler is geworden het door ons gehouden betoog niet tegenspreekt, integendeel. Zoals wij eerder reeds aangaven, wordt het voor het Abp openen van de mogelijkheid om in het buitenland te beleggen ingegeven door het streven naar een beter samengestelde, dat wil zeggen beter gediversifieerde beleggingsportefeuille. Het doel daarbij is om door een goede spreiding van het vermogen over verschillende soorten beleggingscategorieën en door een goede spreiding binnen deze categorieën, bij een minimum aan risico een maximum aan rendement te behalen. Het door de leden van de fractie van de P.v.d.A. gesignaleerde feit dat het beleggen internationaler is geworden, geeft juist aan dat beleggers van toegenomen mogelijkheden tot internationalisatie gebruik maken om te komen tot een betere diversificatie van de beleggingen en een betere risico-rendementsverhouding van de beleggingsportefeuille. De leden van de P.v.d.A.-fractie vroegen of enige voorbeelden gegeven kunnen worden, naar aanleiding van de opmerking in de memorie van antwoord dat aangetoond kan worden, dat voor verruiming van de mogelijkheden een beter risico/rendementsverhouding van de portefeuille bereikt kan worden. In antwoord op deze vraag kan wellicht het best verwezen worden naar internationaal erkend wetenschappelijk onderzoek terzake. Zo heeft Soinik 1 het risico van een internationaal gediversificeerde aandelenportefeuille vergeleken met een gediversifieerde portefeuille bestaande uit uitsluitend locale aandelen. Soinik komt op basis van het door hem gebruikte empirische materiaal van acht Europese landen en de Verenigde Staten van Amerika tot de conclusie dat een internationaal gediversifieerde portfeuille 1/10 van het risico van een doorsnee aandeel bevat en slechts de helft van het risico van een goed gediversifieerde portefeuille bestaande uit uitsluitend Amerikaanse aandelen. Ibbotson e.d. 2 zijn nagegaan in hoeverre de rendementsfluctuaties op de aandelenmarkten van 18 verschillen landen samenhangen (algemeen wordt erkend dat naar mate de samenhang kleiner is, de mogelijkheden tot diversificatie groter zijn). Zij komen tot de conclusie dat deze samenhangen in veel gevallen beperkt en soms zelfs negatief zijn. Sharpe, een van de grondleggers van de moderne beleggingsleer, concludeert naar aanleiding hiervan in zijn bekende handboek 3 «Clearly, the potential advantages form international diversification are large». De vraag in het voorlopig verslag, of de nieuwe beleggingsmogelijkheden (thans) nodig zijn voor het zeker stellen van de toegezegde pensioenuitkeringen werd volgens de leden van de P.v.d.A.-fractie niet duidelijk beantwoord. Kan nader op deze vraag worden ingegaan, zo vroegen zij. In antwoord op deze vraag wijzen wij erop dat de nieuwe beleggingsmogelijkheden ertoe dienen om door middel van een verdere diversificatie van de beleggingsportefeuille te komen tot een betere risico/rendementsverhouding van de portefeuille. Het is dan ook niet zo dat nieuwe beleggingsmogelijkheden een conditio sine qua non zijn voor het zeker stellen van de toegezegde pensioenuitkeringen. Wel zijn deze beleggingsmogelijkheden nodig opdat door een optimale aanwending van het te beleggen vermogen, tegen een zo laag mogelijk risico, met een zo laag mogelijke premie voldaan kan worden aan de bestaande en toekomstige verplichtingen van het fonds; dit voorop gesteld dat van deze mogelijkheden adequaat gebruik wordt gemaakt. Eerste Kamer, vergaderjaar , , nr. 26c 3

4 De leden van de P.v.d.A-fractie merkten voorts op dat in de memorie van antwoord het rendement op aandelen en onroerend goed van het Abp wordt vermeld. De niet-gerealiseerde waardestijgingen zijn hierin niet opgenomen. Zijn deze wel voorhanden en kunnen deze (in bedragen en in procenten) in de aangegeven jaren worden verstrekt, zo vroegen deze leden. Heeft het opgegeven rendement overigens alleen betrekking op de aanschaffingswaarden, zo vervolgden zij, en zo ja, kan dan ook het rendement op basis van de beurswaarde, respectievelijk de laatst bekende taxatiewaarde worden verstrekt? In antwoord op deze vraag wijzen wij erop dat de wijze van waardering van de beleggingen samenhangt met het doel waarvoor deze beleggingen worden verricht. Aangezien een pensioenfonds verplichtingen op lange termijn heeft, zullen de beleggingen welke bestemd zijn ter dekking van deze verplichtingen in zijn algemeenheid ook op de lange termijn gericht zijn. Tussentijdse waardestijgingen zijn in dat kader niet relevant zolang zij niety gerealiseerd zijn. Zo worden onderhandse leningen en hypothecaire leningen in principe gewaardeerd op de nominale waarde. Obligaties, pand- en spaarbrieven, converteerbare obligaties en aandelen worden gewaardeerd naar de aankoopwaarde of op de beurswaarde indien deze laatste waarde voor het gehele pakket obligaties, pand- en spaarbrieven, converteerbare obligaties of aandelen onder de aankoopwaarde ligt, terwijl voor onroerend goed wordt uitgegaan van de stichtingskosten minus de cumulatieve afschrijvingen. Het opgegeven rendement heeft betrekking op de aldus gewaardeerde beleggingen. Technisch gezien kunnen de niet-gerealiseerde waardestijgingen voor onderdelen van de portefeuille worden berekend of bij benadering worden aangegeven. Dit zal echter, in verband met de geringe relevantie, slechts sporadisch voor onderdelen van de portefeuille geschieden. Voor de aandelenportefeuille worden deze per jaar ultimo in het jaarverslag verstrekt. De cijfers zijn weergegeven in de onderstaande tabel. Daarnaast zijn gegevens over niet-gerealiseerde waardestijgingen in zijn algemeenheid niet voorhanden. Op basis van slechts jaar ultimo cijfers is het overigens niet goed mogelijk rendementscijfers te berekenen. Voorts zouden de op basis hiervan te berekenen rendementspercentages geen indicatie meer geven voor de mate waarin door middel van het resultaat op de belegde middelen dekking wordt gevonden voor de verplichtingen van het fonds. Aankoopwaarde, beurswaarde en niet-gerealiseerde waardestijging van aandelen portefeuille van het Abp in miljoenen guldens per ultimo Aankoopwaarde Beurswaarde Niet-gerealiseerde waardestijging *> *) *) niet beschikbaar bron: jaarverslagen Abp De leden van de fractie van de P.v.d.A. merkten op dat hun vraag 8 in het voorlopig verslag, of kon worden aangegeven of en hoe (steeds) ex post wordt nagegaan, of men succesvol is geweest in het beleggingsbeleid, of de beleggingscommissie hierbij ook een taak heeft, hoe en waar in de verslaggeving verantwoording wordt afgelegd terzake van het beleggings- Eerste Kamer, vergaderjaar , , nr. 26c 4

5 beleid en of ook, en zo ja hoe, via «performance»-meting de resultaten van het beleid worden beoordeeld, tevens betrekking had op de afgelopen periode vanaf Zij vroegen of dit deel van de vraag alsnog zou kunnen worden beantwoord. Tot op heden is de Centrale Beleggingsraad (CBR) belast met de belegging der gelden en het te gelde maken van de beleggingen van het Abp. Voor een deel wordt gewerkt met machtigingsbesluiten, waarbij de directie van het Abp binnen de in de machtiging aangegeven kaders bevoegd is tot het plegen van beleggingen en het te gelde maken van beleggingen. Achteraf vindt rapportage plaats aan de CBR. Indien de omstandigheden daartoe aanleiding geven, zal de CBR zijn beleid ten aanzien van de beleggingen kunnen bijstellen. Daarbij zal de performance van de portefeuille en onderdelen daarvan een rol spelen. De wijze waarop dit geschiedt is een aangelegenheid van de CBR. Duidelijk moge evenwel zijn dat bijvoorbeeld de behandeling van het jaarlijkse beleggingsplan tevens zo'n moment van evaluatie impliceert. Het bestuur en de directie bijgestaan door de beleggingscommissie zijn verantwoordelijk voor (de vaststelling van) het beleggingsbeleid, zo stelden de leden van de P.v.d.A.-fractie. Dit beleid kan goed of minder goed zijn. Lijkt het niet noodzakelijk, zo vroegen deze leden, dat het beleid ook beoordeeld wordt? Kan nader worden aangegeven of en hoe nu concreet verantwoording wordt afgelegd ter zake van het gevoerde beleggingsbeleid? Hoewel deze vraag formeel buiten de strekking van het voorliggende wetsvoorstel valt, zullen wij hierop ingaan. Wij wijzen erop dat het bestuur na inwerkingtreding van het wetsvoorstel houdende wijziging van de Algemene burgerlijke pensioenwet en enige andere wetten in verband met een wijziging van de bestuurlijke structuur van het Abp (kamerstukken I 1986/87, , nr. 230) verantwoordelijk is voor de vaststelling van de algemene lijnen van het beleggingsbeleid. De uit onafhankelijke deskundigen bestaande beleggingscommissie brengt over het voorgenomen beleid en het concept beleggingsplan waarin de algemene lijnen van het beleggingsbeleid worden opgenomen advies uit. Het voorgestelde artikel L14, tweede lid, van de Algemene burgerlijke pensioenwet bepaalt dat de vaststelling van het beleggingsbeleid uitsluitend geschiedt in het belang van het fonds en met inachtneming van algemeen aanvaarde bedrijfseconomische eisen op beleggingsgebied als rentabiliteit, liquiditeit, solvabiliteit, risicospreiding en afstemming op de opbouw van de verplichtingen van het fonds. De Verzekeringskamer houdt voorts, net als bij andere pensioenfondsen, toezicht op het fonds. Dit toezicht strekt zich mede uit tot het beleggingsbeleid. Is de Verzekeringskamer van mening dat (op onderdelen) een andere gedragslijn gevolgd moet worden en bereikt zij daarover geen overeenstemming met het fonds, dan kan zij een desbetreffend advies aan de minister (in dit geval de Minister van Financiën) uitbrengen. De minister kan dan besluiten het bestuur van het Abp op grond van het voorgestelde artikel L28, eerste lid, van de Algemene burgerlijke pensioenwet de aanwijzing te geven het advies van de Verzekeringskamer omtrent het beleggingsbeleid uit te voeren'. Voorts merken wij nog op dat de controle op het Abp door de Algemene Rekenkamer en door de externe accountant bijdragen aan het toezicht op het beleggingsbeleid en de uitvoering daarvan. 1 De aanwijzing kan slechts behelzen dat het advies integraal wordt opgevolgd; het staat hem dus niet vrij naar eigen inzicht het ene onderdeel van het advies wel in een aanwijzing om te zetten en het andere niet, zulks ter bescherming van het Abp Op de vraag inzake het onderbrengen van gelden bij op het buitenland gespecialiseerde vermogensbeheerders, zo merkten de leden van de P.v.d.A.-fractie op, wordt geantwoord, dat voor een dergelijke constructie wordt gekozen. Betekent dit, zo vroegen deze leden, dat gedacht wordt aan het geven van volmachten aan bepaalde vermogensbeheerders om een zeker deel van het vermogen te gaan beheren (zogenaamde vrije hand rekeningen)? In antwoord op deze vraag merken wij op dat het geven van volmachten aan bepaalde vermogensbeheerders om een zeker deel van het vermogen Eerste Kamer, vergaderjaar , , nr. 26c 5

6 te gaan beheren, voor bepaalde delen van de beleggingsportefeuille en voor bepaalde perioden tot de reële mogelijkheden behoort. Uiteraard vinden dit soort zaken niet plaats dan binnen een duidelijk, met de desbetreffende beheerder afgesproken beleggingskader. Overigens zien wij het maken van deze werkafspraken als een verantwoordelijkheid van het bestuur. De Ministervan Financiën a.i., G. J. M. Braks De Minister van Binnenlandse Zaken, C. P. van Dijk Eerste Kamer, vergaderjaar , , nr. 26c 6

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen

Verklaring inzake de beleggingsbeginselen Verklaring inzake de beleggingsbeginselen van Stichting Bedrijfspensioenfonds AVH 1. Introductie 1.1 Inleiding Deze verklaring inzake de beleggingsbeginselen geeft beknopt de uitgangspunten weer van het

Nadere informatie

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1

BELEGGINGSSTATUUT. Stichting Fonds Oncologie Holland. April 2015. Beleggingsstatuut SFOH 30 april 2015, pag. 1 BELEGGINGSSTATUUT Stichting Fonds Oncologie Holland April 2015 30 april 2015, pag. 1 Inhoudsopgave I Beleid.... 3 Algemeen 4 Hefbomen 4 Restricties....4 II Middelenverdeling......5 Strategische asset allocatie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 1986-1987 19 524 Voorstel van wet tot wijziging van enige artikelen van de Beleggingswet (Stb. 1939, 400) Nr. 8 NOTA NAAR AANLEIDING VAN HET EINDVERSLAG Ontvangen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1986-1987 19 524 Voorstel van wet tot wijziging van enige artikelen van de Beleggingswet (Stb. 1939, nr. 400) Nr. 6 MEMORIE VAN ANTWOORD Ontvangen 12 december

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

- Rente effecten 11.355 16.300 16.400 16.400 - Rente ASN rekeningen 850 400 731 1.000 - Overige baten 0 0 0 500. Totaal 12.205 16.700 17.131 17.

- Rente effecten 11.355 16.300 16.400 16.400 - Rente ASN rekeningen 850 400 731 1.000 - Overige baten 0 0 0 500. Totaal 12.205 16.700 17.131 17. Winst en Verliesrekening 2013 in vergelijking met de rekening 2012 en de begroting 2013. Tevens wordt de begroting voor het jaar 2014 gegeven. Alle bedragen in Euro s. Baten Rekening Begroting Rekening

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen

Regeling parameters pensioenfondsen. Artikel 1. Artikel 2. Regeling parameters pensioenfondsen Regeling parameters pensioenfondsen Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 19 december 2006, nr. AV/ PB/2006/102565b, tot vaststelling van de parameters voor pensioenfondsen

Nadere informatie

Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds

Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds Worksheet A Factsheets Fondsen Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds Datum: ultimo juni 2009 In het kader van het Flexibel Spaarpensioen zijn door uw pensioenfonds 8 fondsen geselecteerd, waarin

Nadere informatie

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956)

2. STrUCTUUr 3. De BeHeerDer Michiel Goris (1956) 1. profiel Het MM Fortune Fund ( hierna: het fonds) is een open-end beleggingsfonds voor gemene rekening, opgericht op 15 april 2008 en gevestigd te Rijswijk. Een fonds voor gemene rekening is geen rechtspersoon

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Derde kwartaal 2015-1 juli 2015 t/m 30 september 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gedaald van 115,4% naar 103,7%. Dit

Nadere informatie

Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch

Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch Versie 2012/PB/WM/002 Beleggingsstatuut ten behoeve van R.K. parochies binnen het Bisdom van s-hertogenbosch Februari 2013 (eerste versie: november 2010) Inleiding In de afgelopen jaren zijn de opbrengsten

Nadere informatie

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten

UW MENSEN, UW KAPITAAL. Beleggingsinformatie. Vrij beleggen. Life Cycle beleggen. Rendement en risico s. Kosten UW MENSEN, UW KAPITAAL Beleggingsinformatie 2 Life Cycle beleggen Vrij beleggen Rendement en risico s 4 6 8 Kosten 9 Beleggingsinformatie Hoe werkt het beleggingspensioen van Cappital? In de pensioenregeling

Nadere informatie

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP

De Dynamische Strategie Portefeuille DSP De Dynamische Strategie Portefeuille DSP Onderdeel van het beleggingsbeleid van Pensioenfonds UWV 1 Inhoudsopgave Waarom beleggen? 4 Beleggen is niet zonder risico s 4 Strategische beleggingsportefeuille

Nadere informatie

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA

Verklaring van Beleggingsbeginselen. Joachim Aelvoet CBFA Verklaring van Beleggingsbeginselen Joachim Aelvoet CBFA 17 maart 2011 Onderzoek 29 IBP's +/- 4,5 miljard euro vermogen +/- 100.000 aangeslotenen methode: eerste analyse individueel gesprek conclusies

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting:

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015. Samenvatting: Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Tweede kwartaal 2015-1 april 2015 t/m 30 juni 2015 Samenvatting: De maandelijkse nominale dekkingsgraad is fors gestegen van 105,7% naar 115,4%. Dit komt

Nadere informatie

RJ-Uiting 2013-17: Richtlijn 615 Beleggingsinstellingen Lopende Kosten Factor

RJ-Uiting 2013-17: Richtlijn 615 Beleggingsinstellingen Lopende Kosten Factor RJ-Uiting 2013-17: Richtlijn 615 Beleggingsinstellingen Lopende Kosten Factor Ten geleide RJ-Uiting 2013-17 bevat wijzigingen van Richtlijn 615 Beleggingsinstellingen (2013) als gevolg van een aanpassing

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie 22 november 2013 1 Inhoudsopgave Wat belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Verklaring inzake beleggingsbeginselen

Verklaring inzake beleggingsbeginselen STICHTING PENSIOENFONDS RECREATIE Mei 2011 INHOUDSOPGAVE 0. Introductie 3 1. Doelstelling van het beleggingsbeleid 4 2. Organisatie en risicobeheerprocedures 5 3. Beleggingsbeginselen 7 Mei 2011 Pagina

Nadere informatie

Tekst Nationaal regime MiFID. Bijlage. Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2. toetsterm 1

Tekst Nationaal regime MiFID. Bijlage. Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2. toetsterm 1 ijlage Toetstermen als bedoeld in artikel 36a, lid 2 Nummer Termen T* toetsterm 1 Eindterm 5a: De personen zijn in staat met betrekking tot financiële instrumenten uit te leggen aan de consument waarom

Nadere informatie

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011

VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 19 APRIL 2011 VERKLARING BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING PENSIOENFONDS AVEBE 1.1 Het beleggingsproces Het beleggingsproces vormt de randvoorwaarden

Nadere informatie

Uitgewerkt beleggingsbeleid Vastgoed Fundament Fonds NV

Uitgewerkt beleggingsbeleid Vastgoed Fundament Fonds NV Uitgewerkt beleggingsbeleid Vastgoed Fundament Fonds NV In het Prospectus wordt u geïnformeerd over beleggen in Vastgoed Fundament Fonds N.V. (het Fonds). Het Fonds is op 10 september 2008 omgevormd tot

Nadere informatie

Voorstel van wet houdende wijzigingen van de Pensioenwet in verband met het uitbreiden van de werkingssfeer voor ondernemingspensioenfondsen

Voorstel van wet houdende wijzigingen van de Pensioenwet in verband met het uitbreiden van de werkingssfeer voor ondernemingspensioenfondsen 32 141 Voorstel van wet houdende wijzigingen van de Pensioenwet in verband met het uitbreiden van de werkingssfeer voor ondernemingspensioenfondsen Memorie van antwoord 1. Algemeen De regering heeft met

Nadere informatie

Beleggingsbeginselen

Beleggingsbeginselen Beleggingsbeginselen Stichting Pensioenfonds voor de Architectenbureaus Versie april 2015 Deze Verklaring beleggingsbeginselen maakt onderdeel uit van het beleggingsbeleid van het pensioenfonds en is aangepast

Nadere informatie

FBTO BELEGGINGSFONDSEN

FBTO BELEGGINGSFONDSEN FBTO BELEGGINGSFONDSEN BELEGGEN MET UITZICHT OP HOGE RENDEMENTEN Hogere rendementen mogelijk Keuze uit vijf fondsen Gespreide belegging zorgt voor beperkt risico Alle informatie vindt u ook op: www.fbto.nl

Nadere informatie

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES

VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES ONDERZOEK NAAR VERVANGENDE FONDSEN VOOR DE BLACKROCK FUNDS OF ISHARES NOVEMBER 2014 Met dank aan: Naar aanleiding van het besluit van BlackRock om per 31 december 2014 de Funds of ishares op te heffen

Nadere informatie

De Uitgifte staat voor (Nieuwe) Aandeelhouders open tegen een deelnamebedrag van minimaal EUR 100.000, exclusief Uitgiftevergoeding.

De Uitgifte staat voor (Nieuwe) Aandeelhouders open tegen een deelnamebedrag van minimaal EUR 100.000, exclusief Uitgiftevergoeding. Bijlage 12 - Uitgifte van Aandelen De Uitgifte Op 5 juni 2014 heeft de Algemene Vergadering aan de Directie de bevoegdheid verleend om - met goedkeuring van de Raad van Commissarissen - voor een periode

Nadere informatie

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken:

De Commissie beslist met inachtneming van haar reglement en op basis van de volgende stukken: Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-164 d.d. 25 mei 2012 (mr. J. Wortel, voorzitter, en drs. L.B. Lauwaars RA, en G.J.P. Okkema, leden, met mevrouw mr. I.M.M. Vermeer als

Nadere informatie

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte

Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Risicoprofielen voor Vermogensbeheer A la Carte Inleiding Onze risicoprofielen 1. Wat is een risicoprofiel? 2. Wat zijn vermogenscategorieën? 3. Welke risicoprofielen gebruiken wij? Uw risicoprofiel 4.

Nadere informatie

GBF METROPOLE Sélection A (ISIN: FR0007078811) Deze ICBE wordt beheerd door METROPOLE GESTION

GBF METROPOLE Sélection A (ISIN: FR0007078811) Deze ICBE wordt beheerd door METROPOLE GESTION Essentiële beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld

Nadere informatie

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN

INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN INFORMATIE BELEGGINGSFONDSEN (NETTO) WERKNEMERS PENSIOEN Informatie voor werkgevers Ingangsdatum 1 januari 2016 Als uw werknemer niet kiest voor een gegarandeerde uitkering wordt zijn premie belegd. Dit

Nadere informatie

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies

De Vries Investment Services, Voor objectief en onafhankelijk beleggingsadvies De Vries Investment Services is een onafhankelijk en objectief beleggingsadvieskantoor. Wij begeleiden beleggers bij het realiseren van hun financiële doelstellingen en bieden een service die banken niet

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA)

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA) De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie 2012

Essentiële Beleggersinformatie 2012 1 Essentiële Beleggersinformatie 2012 Inhoudsopgave Doelstelling en beleggingsbeleid 3 Risico- en opbrengstprofiel 3 Kosten 4 In het verleden behaalde resultaten 5 Praktische informatie 6 2 Essentiële

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014. Samenvatting: stijgende aandelen Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2014-1 januari 2014 t/m 31 maart 2014 Samenvatting: stijgende aandelen Nominale dekkingsgraad gestegen van 123,0% naar 123,6% Reële dekkingsgraad

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012

No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012 ... No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012 Bij Kabinetsmissive van 8 november 2012, no.12.002573, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens de Minister van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 059 Wijziging van de Wet op het financieel toezicht en de Faillissementswet, alsmede enige andere wetten in verband met de introductie van aanvullende

Nadere informatie

Toelichting bij Rabo LevensloopSparen/Beleggen

Toelichting bij Rabo LevensloopSparen/Beleggen Toelichting bij Rabo LevensloopSparen/Beleggen Deze toelichting maakt integraal onderdeel uit van het aanvraag/opdracht- en wijzigingsformulier c.q. de overeenkomst Rabo LevensloopSparen/Beleggen. Bewaar

Nadere informatie

Disclaimer voor woningfinanciering producten/dienstverlening

Disclaimer voor woningfinanciering producten/dienstverlening Disclaimer voor woningfinanciering producten/dienstverlening Sinds 2008 is GE Artesia Bank niet meer actief als hypotheekaanbieder. Dit product / deze dienst wordt daarom niet meer aangeboden aan nieuwe

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Verstandig beleggen voor een goed pensioen Zorgvuldig uw pensioen opbouwen Natuurlijk denkt u wel eens aan uw financiële situatie na uw pensionering. Misschien wilt u minder werken,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Macro-economische Statistieken en Publicaties 3 november 24 Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Drs. J.L. Gebraad De Stichting Leerstoel

Nadere informatie

De Uitgifte staat voor (Nieuwe) Aandeelhouders open tegen een deelnamebedrag van minimaal EUR 100.000, exclusief Uitgiftevergoeding.

De Uitgifte staat voor (Nieuwe) Aandeelhouders open tegen een deelnamebedrag van minimaal EUR 100.000, exclusief Uitgiftevergoeding. Bijlage 13 Uitgifte van Aandelen in december 2014 De Uitgifte Op 5 juni 2014 heeft de Algemene Vergadering aan de Directie de bevoegdheid verleend om met goedkeuring van de Raad van Commissarissen voor

Nadere informatie

FEB/2011 MAAND. Rapportage Vermogensbeheer. Stichting Pensioenfonds Productschappen

FEB/2011 MAAND. Rapportage Vermogensbeheer. Stichting Pensioenfonds Productschappen FEB/2011 MAAND Rapportage Vermogensbeheer Stichting Pensioenfonds Productschappen Inhoudsopgave Inleiding... 2 1. Kerncijfers... 3 1.1. Dekkingsgraad... 3 1.2. Rendement... 4 1.3. Vermogensmutaties...

Nadere informatie

Uw optimale mix van verzekeren en beleggen

Uw optimale mix van verzekeren en beleggen Uw optimale mix van verzekeren en beleggen 2 Het voordeel van beleggen Wilt u graag geld achter de hand hebben om bijvoorbeeld een reis te maken of als aanvulling op het pensioen? Dan kunt u natuurlijk

Nadere informatie

Jaarrekening 2012 / 2013

Jaarrekening 2012 / 2013 Balans per 31 augustus 2013 Activa in 31-8-2012 Beleggingen Aandelen in beleggingsfondsen 26.810 33.160 Obligaties 40.000 39.120 Lening Stichting HGO Fonds 50.000 50.000 Spaarrekening 5.750 24.230 122.560

Nadere informatie

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid

Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid Maatschappelijk Verantwoord beleggen Beleid 8 januari 205 Inleiding In de Investment Policy Statement heeft SPT de volgende beleggingsovertuiging geformuleerd: Een pensioenfonds is een institutionele,

Nadere informatie

Autoriteit Financiële Markten

Autoriteit Financiële Markten AFM consulteert Concept Beleidsregel aangaande de methodiek voor het berekenen van het aantal aandelen waarop financiële instrumenten betrekking hebben en de meldingsplicht bij indices en mandjes Ter consultatie

Nadere informatie

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V.

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V. Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V. Begrip Aandeel Aandelenfonds Aanvullend Prospectus Achtergestelde

Nadere informatie

de besloten vennootschap Paerel Vermogensbeheer B.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene.

de besloten vennootschap Paerel Vermogensbeheer B.V., gevestigd te Amsterdam, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-267 d.d. 14 juli 2014 (mr. J.S.W. Holtrop, voorzitter, drs. L.B. Lauwaars RA en J.C. Buiter, leden, mr. I.M.M. Vermeer, secretaris) Samenvatting

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 863 Wijziging van de Pensioenwet, de Wet verplichte beroepspensioenregeling en enkele andere wetten in verband met het van toepassing worden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1999 2000 26 711 Wijziging van de Pensioen- en Spaarfondsenwet en enige andere wetten (recht van keuze voor ouderdomspensioen in plaats van nabestaandenpensioen

Nadere informatie

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V. Begrip Uitleg 01 Aandeel Bewijs van deelneming in het kapitaal van

Nadere informatie

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen

Begrippenlijst Unit Linked Beleggingsfondsen penlijst Unit Linked Beleggingsfondsen behorende bij de beleggingsverzekeringen van Achmea Pensioen- en Levensverzekeringen N.V. Begrip Aandeel Aandelenfonds Aanvullend Prospectus Achtergestelde obligatie

Nadere informatie

Treasury- en beleggingsstatuut

Treasury- en beleggingsstatuut Treasury- en beleggingsstatuut It Fryske Gea It Fryske Gea heeft als doel: bescherming, behoud en ontwikkeling van natuur en landschap en de bescherming van cultuurhistorische waarden in Fryslân. De vereniging

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Eerste kwartaal 2015-1 januari 2015 t/m 31 maart 2015 Samenvatting: dalende euro en dalende rente door monetair beleid De beleidsdekkingsgraad is gedaald

Nadere informatie

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen

Uw pensioen en Flexioen. Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen Flexibel Individueel Pensioen Uw pensioen en Flexioen U bouwt een pensioeninkomen op via uw werkgever. Dit pensioeninkomen ontvangt u nadat u gepensioneerd bent, naast uw AOW-uitkering.

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

1. Wat is uw voornaamste beleggingsdoel? Punten

1. Wat is uw voornaamste beleggingsdoel? Punten NnL Wat is uw beleggersprofiel? Wat voor belegger bent u? Accepteert u risico's? Of speelt u liever op zeker? Door de onderstaande vragen te beantwoorden, brengt u uw risicoprofiel en uw beleggingshorizon

Nadere informatie

Fondsen van De Goudse

Fondsen van De Goudse Fondsen van De Goudse Informatie voor de klant In deze brochure vindt u de verkorte jaarverslagen van de beleggingsfondsen binnen Aktief Sparen en het Flexx Vermogensplan. Als u het volledige jaarverslag

Nadere informatie

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT

Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Amsterdam, 21 januari 1997 Jaarbericht 1996 ABN AMRO Asset Management TOTAAL BEHEERD VERMOGEN TOEGENOMEN MET 39 PROCENT Totaal vermogen beheerd door ABN AMRO Asset Management wereldwijd in 1996 gegroeid

Nadere informatie

szw0000578 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid s-gravenhage, 20 juni 2001 1. Inleiding

szw0000578 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid s-gravenhage, 20 juni 2001 1. Inleiding szw0000578 Aan de Voorzitter van de vaste commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid s-gravenhage, 20 juni 2001 1. Inleiding Met de brief 24 april jl. (kenmerk 46-01-SZW) gaf u aan te willen vernemen

Nadere informatie

Populair beleggingsplan

Populair beleggingsplan Populair beleggingsplan versie oktober 2015 1 Inhoudsopgave Waarom belegt het pensioenfonds? 4 Wat is het doel van beleggen? 4 Wat levert beleggen op? 4 Er gaan toch ook risico s gepaard met beleggen?

Nadere informatie

Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat

Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat Triodos Bank Private Banking Meer over duurzaam beleggen met Triodos Advies op Maat Heeft u vragen? Neemt u dan telefonisch contact op met Triodos Bank Private Banking via 030 693 65 05. Of stuur een e-mail

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1990-1991 22126 Wijziging van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van hoofdstuk IXA (Nationale Schuld) voor het jaar 1991 (wijziging samenhangende

Nadere informatie

Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen

Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen Bijlage C: Verklaring Beleggingsbeginselen 1 Introductie 1.1 Inleiding Deze Verklaring inzake beleggingsbeginselen ( de Verklaring ) beschrijft de uitgangspunten van het beleggingsbeleid van Stichting

Nadere informatie

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005

AMF een goed geregeld pensioen. Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 AMF een goed geregeld pensioen Bulletin Algemeen Mijnwerkersfonds 2005 Het bestuur van het Algemeen Mijnwerkersfonds (AMF) wil haar rechthebbenden van goede en belangrijke informatie voorzien. Leest u

Nadere informatie

OVEREENKOMST tussen Stichting Prioriteit DIM Vastgoed en Holding Partex East BV en Holding Partex West BV en DIM Vastgoed NV

OVEREENKOMST tussen Stichting Prioriteit DIM Vastgoed en Holding Partex East BV en Holding Partex West BV en DIM Vastgoed NV OVEREENKOMST tussen Stichting Prioriteit DIM Vastgoed en Holding Partex East BV en Holding Partex West BV en DIM Vastgoed NV PARTIJEN: 1. Stichting Prioriteit DIM Vastgoed, statutair gevestigd te Breda,

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen.

afspraken die in het Najaarsoverleg 2008 zijn gemaakt. Volstaan wordt dan ook met hiernaar te verwijzen. Reactie op de brief van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) inzake het wetsvoorstel tot wijziging van Boek 7, titel 10, van het Burgerlijk Wetboek in verband met het limiteren van de hoogte van de

Nadere informatie

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG

VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG VERKLARING INZAKE BELEGGINGSBEGINSELEN STICHTING BEDRIJFSTAKPENSIOENFONDS VOOR HET BEROEPSVERVOER OVER DE WEG 1. Introductie 1.1. Inleiding De Verklaring inzake de beleggingsbeginselen ( Verklaring ) beschrijft

Nadere informatie

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf

Uw pensioenbulletin juli 2011. Beleggingsbeleid doorgelicht. Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Uw pensioenbulletin juli 2011 Beleggingsbeleid doorgelicht Beambtenfonds voor het Mijnbedrijf Externe deskundigen hebben in opdracht van het bestuur een zogenaamde ALM-studie (Asset Liability Management)

Nadere informatie

Beleggen op uw manier

Beleggen op uw manier Beleggen op uw manier 2 Professioneel beleggen U wilt uw vermogen snel laten groeien; sneller dan op een spaarrekening. U durft daarbij risico te lopen, maar u houdt wel graag zelf de controle over uw

Nadere informatie

Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds

Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds 1 Worksheet B Flexibel Spaarpensioen Stichting GE Pensioenfonds Factsheets Kaders In het kader van het Flexibel Spaarpensioen zijn door uw pensioenfonds 5 fondsen geselecteerd, waarin kan worden belegd.

Nadere informatie

Essentiële Beleggersinformatie

Essentiële Beleggersinformatie Essentiële Beleggersinformatie Dit document verschaft u essentiële beleggersinformatie aangaande dit fonds. Het is geen marketingmateriaal. De verstrekte informatie is bij wet voorgeschreven en is bedoeld

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 4, vierde lid, van het Besluit marktmisbruik Wft;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 4, vierde lid, van het Besluit marktmisbruik Wft; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8349 12 mei 2011 Regeling van de Minister van Financiën van 4 mei 2011, nr. FM/2011/8728M, tot aanwijzing van categorieën,

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Nieuwegein, 28 september 2006 Agenda < Huidig Mandaat bij ING IM < Performance, Beleid en Vooruitzichten < Financieel Toetsingskader

Nadere informatie

Compartiment ACTIVE FIX NEW MARKETS

Compartiment ACTIVE FIX NEW MARKETS Compartiment ACTIVE FIX NEW MARKETS BELANGRIJK BERICHT: In toepassing van artikel 236 2 alinea 5 van de wet van 20 juli 2004 betreffende bepaalde vormen van collectief beheer van beleggingsportefeuilles,

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011

Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg Beleggingsplan 2011 April 2011 ING Investment Management / ICS Inleiding Jaarlijks stelt het Bestuur van de Stichting Pensioenfonds Huntsman Rozenburg (Huntsman)

Nadere informatie

Vastgoed in ALM context

Vastgoed in ALM context Vastgoed in ALM context april 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 Nieuw uitgevoerde ALM analyses... 4 2.1 Huidige economische basisset... 4 2.2 Direct OG in goed gespreide portefeuille... 5 2.3 Beursgenoteerd

Nadere informatie

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten

Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Verordening 217 Concept aangeboden aan de Provinciale Staten Controleverordening Randstedelijke Rekenkamer De Randstedelijke Rekenkamer besluit: overwegende dat: op grond van de wet van 2 juli 2003, Stb.

Nadere informatie

Rabo Performance Plus Note

Rabo Performance Plus Note Rabo Performance Plus Note Rabo Performance Plus Note Wie een voorsprong krijgt, maakt meer kans op een overwinning. Wilt u die voorsprong? Stap dan nu in de Rabo Performance Plus Note en beleg in een

Nadere informatie

NN First Class Balanced Return Fund

NN First Class Balanced Return Fund NN First Class Balanced Return Fund Alle Fonds onder de loep cijfers zijn per 31/03/015 Het NN First Class Balanced Return Fonds won in het eerste kwartaal 8,9% Zeer sterke performances van aandelen en

Nadere informatie

Tot slot leest u in hoofdstuk 6 over Generali als onderdeel van de Generali Group.

Tot slot leest u in hoofdstuk 6 over Generali als onderdeel van de Generali Group. Inleiding Uw geld is in goede handen Als u uw geld aan ons toevertrouwt, dan kunt u erop vertrouwen dat wij daar verstandig en verantwoord mee omgaan. Wij moeten natuurlijk altijd voldoende geld (vermogen)

Nadere informatie

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen

Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Verklaring beleggingsresultaten en verlaging pensioenen Het bestuur van Stichting Pensioenfonds Randstad heeft medio februari 2014 moeten besluiten tot het doorvoeren van een pijnlijke maatregel. Om de

Nadere informatie

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015

KWARTAALVERSLAG. Philips Pensioenfonds. 1. In het kort. 2. Financiële positie Philips Pensioenfonds 1/5 DERDE KWARTAAL 2015 KWARTAALVERSLAG DERDE KWARTAAL 2015 1. In het kort De beleidsdekkingsgraad per 30 september 2015 bedroeg 112,6% Het rendement van 1 juli tot en met 30 september 2015 bedroeg -1,6% Het pensioenvermogen

Nadere informatie

Met deze beleidsregels wordt bijgedragen aan het risicogerichte externe toezicht op de toegelaten instellingen.

Met deze beleidsregels wordt bijgedragen aan het risicogerichte externe toezicht op de toegelaten instellingen. Toelichting Beleidsregels verantwoord beleggen door toegelaten instellingen volkshuisvesting Inleiding Met deze beleidsregels wordt nadere invulling gegeven aan de normen inzake beleggingsactiviteiten

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie