Geen Barrières voor Integratie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Geen Barrières voor Integratie"

Transcriptie

1 Geen Barrières voor Integratie De vijf valkuilen en hoe u ze kunt vermijden 15

2 Inleiding Hoeveel mensen binnen uw organisatie zien informatietechnologie niet alleen als iets dat verandering mogelijk maakt, maar in veel gevallen ook als iets dat groei in de weg staat? In het huidige bedrijfsklimaat, waar de veranderingen elkaar razendsnel opvolgen en klanten steeds veeleisender worden, wordt IT gezien als een van de zaken die binnen een organisatie het moeilijkst kunnen worden gewijzigd. Hoewel al het mogelijke is gedaan om een hoge kwaliteit en nauwkeurigheid van de informatie in deze documentatie te kunnen garanderen, geeft Information Builders/iWay Software geen enkele garantie, expliciet noch impliciet, met betrekking tot Geen Barrièrres voor Integratie: de vijf valkuilen en hoe u ze kunt vermijden en de overige inhoud van dit document, welke in de huidige staat wordt geleverd. Information Builders/iWay Software, aan haar gelieerde ondernemingen of andere leveranciers zijn in geen geval aansprakelijk voor directe, speciale of incidentele schade, of gevolgschade (inclusief, zonder beperking, schade als gevolg van winstderving, onderbreking van de bedrijfsactiviteiten, verlies van bedrijfsinformatie of overige financiële verliezen) direct of indirect voortkomend uit het gebruik (of het niet kunnen gebruiken) van of het gestelde vertrouwen in de inhoud van deze documentatie. Copyright 2007 Information Builders, Inc. Alle rechten voorbehouden. Alle in deze publicatie vermelde producten en productnamen zijn (gedeponeerde) handelsnamen van de respectievelijke bedrijven. Een goede strategische afstemming van IT op de business is een van de belangrijkste succesfactoren. De sleutelwoorden in dit verband zijn integratie, SOA ( Oriented Architecture), EDA (Event Driven Architecture) en ESB (Enterprise Bus). Als u in staat bent bestaande applicaties doelmatig te integreren, kunt u uitzien naar een toekomst waarin IT daadwerkelijk de groei bevordert en daardoor uw bedrijf sterker maakt. Hiervoor is het wel zaak dat de CIO en de ITorganisatie hun aandacht verleggen van het leveren van een efficiënte IT naar het creëren van nieuwe mogelijkheden in markten waar de concurrentie hevig is. Zijn er barrières die dit verhinderen? Bij Information Builders geloven we in Business without Barriers. We helpen klanten al meer dan 32 jaar die barrières te slechten die het realiseren van de bedrijfsdoelstellingen in de weg staan. We doen dit door oplossingen te bieden die integratie eenvoudiger maken en alle interne en externe gebruikers direct bruikbare informatie verschaffen. In deze gids bespreken we de vijf valkuilen van integratie en hoe u ze kunt vermijden. Zie het als een survivalgids die u kunt gebruiken om sterk genoeg te worden om te overleven in de zakelijke jungle van morgen. Information Builders Maart

3 Inhoudsopgave De Context: -integratie versus applicatieontwikkeling 5 Valkuil 1: De gedachte dat het alleen maar over services gaat 9 Valkuil 2: Niet inzien dat de Enterprise Bus in feite een onjuiste benaming is 13 Valkuil 3: Te veel request- en reply-protocollen 22 Valkuil 4: Niet beseffen dat BPEL applicaties niet integreert, maar daadwerkelijk maakt 24 Valkuil 5: Het idee dat SOA-integratie voor programmeurs is, en niet voor analisten 29 Aanbevelingen 30 De Context: -integratie versus applicatieontwikkeling Het is belangrijk dat u weet wat het verschil is tussen integratie van uw huidige applicaties in een SOA-omgeving en het maken van nieuwe applicaties op basis van services. Toestand Traditionele programmeermethoden zorgen ervoor dat iets in een bepaalde toestand (statefull) wordt gehouden. Zo worden objecten voor het lezen in bestanden altijd geschreven op basis van diverse methoden die in de juiste volgorde moeten worden aangeroepen: met open wordt het bestand geopend, met next wordt steeds een nieuw record gelezen en met close wordt het bestand gesloten nadat het programma alle records heeft gelezen. Tijdens dit proces gebruikt het leesobject een cursor om te onthouden waar het zich binnen het bestand bevindt. Met andere woorden, de cursor houdt het leesobject in een bepaalde toestand, in de periode tussen het openen en sluiten van het bestand. SOA maakt gebruik van toestandloze (stateless) services voor zowel het integreren als ontwikkelen van applicaties. Bij elke aanroep wordt steeds opnieuw een service gestart: er worden geen gegevens bijgehouden over eerder uitgevoerde acties. Dit is een betrekkelijk nieuw model voor het ontwikkelen van applicaties, waardoor programmeurs gedwongen worden anders te denken. Als u bijvoorbeeld een toestandloze (stateless) service wilt maken voor het lezen in een bestand, moet de interface van de service de naam bevatten van het bestand dat moet worden geopend, evenals het nummer of de sleutel van het eerste record dat moet worden geretourneerd en het aantal records dat moet worden geretourneerd

4 Toch worden voor integratie al veel langer toestandloze services gebruikt, zij het niet altijd onder dezelfde naam. EDI-interfaces (Electronic Data Interchange) maken bijvoorbeeld gebruik van eenrichtingsverkeer voor berichten die aangeven of een bedrijfsproces al dan niet is voltooid. Er zijn weliswaar interne mechanismen voor het bijhouden van de toestand van het bedrijfsproces op basis van verzonden en ontvangen berichten, maar het mechanisme dat zorgt voor het verzenden en ontvangen is zelf toestandloos. We kunnen daarom concluderen dat toestandloosheid (en daarmee servicegerichtheid) goed aansluit op integratie, terwijl het voor het ontwikkelen van applicaties een vrij nieuw begrip is. Transacties Zowel bij de integratie als de ontwikkeling van applicaties in een SOAomgeving wordt gebruik gemaakt van toestandloze services, maar er is een groot verschil tussen deze twee als het gaat om transacties. Transacties spelen een rol bij zowel de implementatie van services (als een logical unit of work ) als bij de bedrijfsprocessen (als een business unit of work ). Een logical unit of work (LUW) is een verzameling bewerkingen die worden uitgevoerd volgens het alles-of-niets-principe: of allemaal wel, of allemaal niet. De term business unit of work (BUW) verwijst naar de uitvoering van een bedrijfsproces waarbij meerdere LUW s betrokken kunnen zijn. Zo kan bij traditionele transactieverwerkingssystemen bijvoorbeeld een pseudo CICSconversatie worden gebruikt om het aanroepen van LUW s te beheren, totdat de gebruiker de BUW heeft voltooid. Alle applicaties maken gebruik van transacties en daarom is applicatieintegratie in feite eerder transactiegericht dan servicegericht. Anders gezegd, integratie van applicaties in een SOA-omgeving kent meer beperkingen dan ontwikkeling van applicaties in een SOA-omgeving. Bij applicatieontwikkeling in een SOA-omgeving kunnen alle services die voor een bepaalde functie worden aangeroepen in één enkele transactieomgeving worden uitgevoerd (zoals een applicatieserver). Dit betekent dat alle compenserende transacties en overige transactionele zaken op de applicatieserver kunnen worden beheerd, en dat probleemloos een procedureaanroep kan worden gebruikt om een service iets te laten uitvoeren namens een andere service. Bij de integratie van applicaties in een SOA-omgeving worden de bron en het doel van een event ( gebeurtenis ) uitgevoerd binnen verschillende transacties. Als de bron toegang wil hebben tot het resultaat van de doelverwerking, moet er eerst een ander event ontstaan. Met andere woorden: applicatie-integratie in een SOA is eigenlijk meer gericht op events (Event Driven Architecture) dan op services. Een bedrijfstransactie kan resulteren in één event maar ook in meerdere events, die elk als een afzonderlijke transactie worden behandeld. Semantiek Bij integratie gaat het vooral over betekenis. Met andere woorden, de grootste uitdaging bij integratie bestaat uit de transformatie van de betekenis van een bericht wanneer het van bron naar doel wordt verzonden. Als u applicaties niet kunt integreren omdat de bron niet kan communiceren met het doel, is interoperabiliteit uw grootste probleem. Pas wanneer deze barrière uit de weg is geruimd (bijvoorbeeld met behulp van iway-adapters), kunt u het echte probleem gaan oplossen: de semantische transformatie. Integratie in een SOA-omgeving heeft derhalve alles te maken met het transformeren van bronberichten naar doelberichten, eventueel met een ander berichttype als intermediair

5 Toch wordt bij de ontwikkeling van applicaties in een SOA-omgeving verondersteld dat de interface van de aanroeper dezelfde is als die van de service die wordt aangeroepen. Daarom ook worden er serviceregisters gemaakt voor mensen die nieuwe services maken om daarmee bestaande services te orkestreren. Deze veronderstelling snijdt evenwel geen hout als de orkestratie-workflow en de services die worden georkestreerd zich in verschillende applicaties bevinden. Technisch gezien hebben de aanroepende applicatie en de service niet dezelfde namespace 1 en daarom is er een transformatie nodig. Valkuil 1: De gedachte dat het alleen maar over services gaat Iedereen heeft het altijd over services als het over SOA gaat, maar kanalen worden vrijwel nooit genoemd. En dat is jammer, want integratie is net zo goed afhankelijk van de gebruikte kanalen als van de aangeroepen services. In de onderstaande afbeelding ziet u een traditionele broker/gatewayconfiguratie waarin meerdere services via hetzelfde kanaal lopen. Met het bovenstaande in gedachten, zullen we nu de vijf valkuilen bespreken. Kanalen Kanaaladapters WAP- Portaal Interactief Niet-interactief Webportaal Spraakportaal Voorportaal CC- Portaal $ Middleware Broker/GW adapters s Claims Verkoop Financiën Bedrijf Res. 1 Een XML-namespace is een W3C-standaard voor het opslaan van elementen en attributen (met unieke namen) in een XML-instantie. Een XML-instantie kan element- of attribuutnamen uit meerdere XML-vocabulaires bevatten. Als aan elk vocabulair een namespace wordt toegekend, kan de dubbelzinnigheid tussen elementen of attributen met identieke namen worden opgelost. Alle elementnamen in een namespace moeten uniek zijn. De services vertegenwoordigen een bedrijfsfunctionaliteit en hoeven alleen te worden gewijzigd wanneer een dergelijke kernfunctionaliteit wijzigt. We weten dat een vereiste zoals inkooporder aanmaken veel minder vaak wordt gewijzigd dan de technologie waarmee het aanmaken van de inkooporder wordt geïmplementeerd, en dat daarom de serviceinterfaces stabieler zijn dan de kanalen waarop ze worden geïmplementeerd. Als de implementatie van een service wordt gewijzigd, is het natuurlijk mogelijk dat de eigenaar van de service de service-interface moet 8 159

6 wijzigen. Hierbij moet wel rekening worden gehouden met de complexiteit die dergelijke wijzigingen met zich meebrengen. Deze complexiteit kan worden gecompenseerd met de regel drie flows en twee transformaties. (Meer informatie over deze zaken kunt u vinden in de white paper De vijf gouden regels voor integratie ). Het kanaal bestaat uit drie delen: de technische interface waardoor de services worden aangeroepen, de semantische weergave van de service en de relaties tussen de verschillende services. Kanalen zijn een ITvertaling van de manier waarop de business is gestructureerd. Denk bijvoorbeeld aan een B2B-kanaal (Business-to-Business) dat (1) elektronische inkooporders kan ontvangen via EDI (Electronic Data Interchange), (2) korting berekent en CRM functionaliteit toevoegt via webservices en (3) via JMS-berichten orders verstuurt naar andere delen binnen de organisatie die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering. Dit elektronische proces is een 1-op-1 weergave van de manier waarop inkoop en orderuitvoering binnen de bedrijfsvoering zijn geregeld. En vergeet niet: de manier waarop een bedrijf inkooporders verwerkt wordt vaker gewijzigd dan het feit dat er inkooporders worden verwerkt. Aangezien integratie altijd betrekking heeft op meerdere applicaties, en vaak ook op meerdere bedrijfsdomeinen, moet de eigenaar van de kanalen zich op een ander niveau bevinden dan die van de services. Kanalen moeten het eigendom zijn van (lees: worden betaald door) een bedrijfsdomein. Het bovenstaande laat zien dat services relatief stabiel zijn omdat ze een bedrijfsactiviteit vertegenwoordigen. De implementatie van een service kan echter wel vaker wijzigen, omdat deze telkens wordt gewijzigd wanneer een nieuwe technologie wordt geïntroduceerd. En kanalen wijzigen zelfs nog vaker, omdat deze veranderen wanneer een bedrijfsrelatie verandert. Om zo flexibel mogelijk te kunnen zijn, zouden services moeten worden gemaakt op een manier die eenvoudige herconfiguratie via kanalen mogelijk maakt. Dit levert zelfs nog meer op dan alleen een servicegeoriënteerde architectuur (SOA), namelijk een bedrijfsdomein-gerichte architectuur. Kanalen zorgen ervoor dat er geen problemen met verschillende versies ontstaan. In een SOA-omgeving kan de implementatie van een service worden gewijzigd. De eigenaar van de service kan de semantische kenmerken van de service wijzigen door een nieuw schema te introduceren. 2 Men kan proberen verschillende gebruikers van dienst te zijn door twee services te gebruiken (d.w.z. twee verschillende implementaties van dezelfde bedrijfsfunctie). Het is echter beter om dezelfde service via twee kanalen uit te voeren, waarbij het ene kanaal de oude semantische kenmerken gebruikt en het andere de nieuwe, zoals hieronder afgebeeld. Manager versie 1 Domein- bus Routering Gateway Kanaal Overeengekomen document document Partnerversie 1 In de bovenstaande afbeelding wordt de implementatie weergegeven van een versie 1-kanaal voor een service. Vervolgens wordt de service gewijzigd en maakt een nieuwe partner gebruik van een voorziening van de nieuwe service. Het versiebeheer vindt plaats zoals op de volgende pagina is weergegeven. 2 In deze context praten we over het type XML-schema dat ook wel XSD wordt genoemd. Het XMLschema bevat een verzameling regels waaraan een XML-document moet voldoen om als geldig te worden aangemerkt

7 Manager Bedrijfsschulden versie 2 Domeinservicebus Gateway Kanaal Kanaal Routering document Overeengekomen dokument Partnerversie 1 Partnerversie 2 Het effect van de twee verschillende versies vinden we terug in de servicebus die het kanaal beheert, niet in de service. De applicatie merkt niets van de wijze waarop zijn services worden gebruikt en is zich er ook niet van bewust dat andere applicaties zijn services aanroepen aan de hand van andere semantische kenmerken. De servicebus fungeert als een lokaal semantisch knooppunt. Dit illustreert een belangrijk aspect van het nut van een servicebus: de bus transformeert berichten van de ene vorm naar de andere. De transformatie is semantisch, van de ene interface naar de andere. In de praktijk is een servicebus dus een soort semantisch knooppunt. Valkuil 2: Niet inzien dat de Enterprise Bus (ESB) in feite een onjuiste benaming is De structuur van de business zou moeten bepalen wie de eigenaar is van een integratieproces. Voor het beheer van de semantische kenmerken van een interface zou elk bedrijfsdomein derhalve een logisch semantisch knooppunt moeten hebben (dergelijke knooppunten kunnen op diverse manieren worden geïmplementeerd). Een voorbeeld: een grote bank die in aandelen handelt, gebruikt hiervoor één enkel semantisch knooppunt. De bank verhandelt tevens vorderingen en gebruikt hiervoor vijf semantische knooppunten (voor hypotheken, derivaten, vreemde valuta, landenschulden en bedrijfsschulden). Vanuit technisch oogpunt hebben ze geen zes semantische knooppunten nodig; alle transformaties van domein naar domein zouden in feite door één knooppunt kunnen worden verwerkt. Het onderstaande model werd oorspronkelijk gebruikt in EAI-projecten (Enterprise Application Integration) met een broker (dit verklaart tevens waarom zo veel mensen moeite hebben het verschil tussen ESB s en integratie-brokers te zien). Bank Detailbank Activabeheer Aandelen Vorderingen Hypotheken Derivaten Vreemde valuta Landenschulden Groothandelsbank De domeinen met een semantisch knooppunt worden aangeduid met witte stippen

8 Vorderingen heeft semantische knooppunten voor bepaalde instrumenten, omdat dit aansluit op de structuur van de bank en de manier waarop het geld wordt besteed. Aangezien budgetten bepalen hoe de infrastructuur wordt uitgebreid, is het niet waarschijnlijk dat een bedrijf ooit één enkel semantisch knooppunt zal implementeren. Van een architect mag niet worden verwacht dat hij kan uitleggen waarom er zo veel bedrijfsdomeinen zijn dat is de taak van de manager van de grootbankier maar hij zou wel moeten kunnen uitleggen hoe semantische knooppunten kunnen bijdragen aan de interactie tussen deze domeinen. Nu wil het geval dat de manager tijdens het implementeren van een intermediair voor vreemde valuta van gedachten is veranderd en besloot de volgende architectuur te implementeren: Detailbank Bank Groothandelsbank Activabeheer office. Dit kan onderdeel zijn van een strategie om vanuit de instrumentgerichte Productbank een afzonderlijke Handelsbank op te zetten, vergelijkbaar met de manier waarop de backoffice een Transactiebank vertegenwoordigt. In een doelmatige IT-architectuur moet derhalve de implementatie van deze services gescheiden blijven van de manier waarop ze zijn georganiseerd (d.w.z. de kanalen). Er is ook een technische reden waarom het moeilijk is één enkel semantisch knooppunt te gebruiken en waarom het ook moeilijk is een Enterprise Bus te gebruiken (servicebussen fungeren immers als semantische knooppunten). Dit heeft te maken met de manier waarop brokers berichten uitwisselen). Als u een bericht verstuurt (PUT) naar het ene knooppunt, wilt u waarschijnlijk dat een applicatie in het andere knooppunt het bericht ontvangt (GET). Dit kan alleen als de twee semantische knooppunten (eigenlijk brokers van berichten) berichten met elkaar kunnen uitwisselen. De meeste berichtensystemen kunnen dit. Sonic MQ, WebLogic JMS, WebSphere MQ en iway Queue Manager beschikken bijvoorbeeld allemaal over protocollen voor het uitwisselen van berichten met systemen van hetzelfde type. Er bestaat echter geen standaardprotocol voor uitwisseling tussen verschillende berichtensystemen. Aandelen Vorderingen Effectendiensten Message Broker Message Broker Hypotheken Derivaten Vreemde valuta De structuur van de bank na reorganisatie. Landenschulden Bedrijfsschulden PUT Proxy Queue Uitwisselingsprotocol Queue GET De bank heeft de backoffice afgescheiden van de twee divisies die per instrument zijn gestructureerd. Het is voorstelbaar dat aandelen en schuldderivaten worden samengevoegd zodat Derivaten een afzonderlijk domein vormen. Het is tevens voorstelbaar dat de frontoffice wordt afgescheiden van de frontoffice van Vorderingen en Effecten, net zo als het creëren van Effectendiensten kan worden afgescheiden van de back- Communicatie tussen twee semantische knooppunten (of intermediairs) kan alleen plaatsvinden als er een uitwisselingsprotocol voor de betreffende berichtensystemen voorhanden is. Uitwisselingsprotocollen zijn evenwel producteigen. Zo lang de brokers voor de berichtuitwisseling 14 15

9 van hetzelfde type zijn, is dit geen probleem. Maar verschillende typen intermediairs (zoals BEA en Sonic) kunnen geen berichten uitwisselen, en dit werpt een barrière op. Als het ene domein WebLogic JMS gebruikt, een ander Sonic MQ en een derde domein Tibco Rendezvous, is er geen protocol voorhanden Anwendung om berichten uit te wisselen. Bovendien hebben deze berichtensystemen geen van allen eigen voorzieningen om voor uitwisseling gebruik te maken van webservices. Dit betekent dat er in elke complexe omgeving een brug moet worden geslagen tussen berichtensystemen om de integrator te integreren, als het ware. Zelfs als deze barrière uit de weg geruimd zou worden (AMQP 3 probeert dit probleem op te lossen) is het nog steeds beter om het concept Enterprise Bus te vermijden. De term enterprise impliceert hetzelfde type servicebus voor elk onderdeel van het bedrijf. Maar aangezien we allemaal weten dat de beschikbare budgetten bepalen hoe de infrastructuur eruit ziet, is het beter dat architecten en commerciële mensen semantische knooppunten maken voor domeinen. De overstap van monolithisch of rechtstreeks (point-to-point) berichtenverkeer naar berichtenverkeer via een broker is uitsluitend een kwestie van tijd en geld. Als rechtstreeks berichtenverkeer wordt gebruikt, zijn de kosten voor het onderhouden van het domein hoog omdat er bij elke wijziging regressietests moeten worden uitgevoerd van het ene eindpunt naar het andere. Het knooppunt kan het probleem met de regressietests oplossen, zoals aangegeven in de afbeelding hiernaast. Point-to-point-integratie: elke wijziging van een interface kan invloed hebben op alle andere applicaties. Uiteindelijk wordt het erg kostbaar om dit te onderhouden. 3 Het Advanced Message Queuing Protocol (AMQP) is een protocol voor berichtenverkeer in de applicatielaag (bovenste OSI-laag), en is bedoeld om berichtenimplementaties algemeen beschikbaar te maken, op dezelfde manier als SMTP dat doet voor verkeer

10 Hieronder ziet u een voorbeeld, ontleend aan de praktijk van een echte klant, van een aantal interfaces met debiteuren (in totaal zijn er 120 interfaces). Centrax 96.1 ARGRM 97.2 Call Interactive 96.1 JETS Grootboek (US/CROC/ EMEA) 96.1, 98.1 Airmiles (Casablanca) (CROC) 96.2 GNA Global New Accts 97.2 FAS/AV (US/CROC/ EMEA) 96.1 ENLIST 97.2 Balboa Verzekeringsmaatschappij 96.2 CIM Massamarketing Memo/BT (US/CROC) 97.2 CAS&AA (US/ CROC/EMEA) 95.1, 98.1 CARP (US/ CROC/EMEA) 97.2, 98.1 WFIS (US/CROC/ EMEA) 97.2 CC90 s (US/CROC/ EMEA) 97.1 CMHDB Marketing (EMEA) 98.1 Credit MIS Tabel leegmaken (US/CROC/ EMEA) 96.2 ABS 97.2 De Loitte & Touche/ E&Y 97.2 Bedrijfsactiviteiten (Nieuwe rekeningen) Fraude Bedrijfsactiviteiten (Inzameling) Autorisaties Bedrijfsactiviteiten (GRMS, Ltrwrtg, Effectisering) Premies & Rapporten A/R Afgifte/Heruitgifte Cyclisch Terugkoop Niet-monetair FED Factory Geschillen Verslaglegging Klantenservice CRS (US/ CROC/EMEA) 97.2, 98.1 ACE (EMEA) 98.1 SECRETS 97.2 STARS 97.2 DELUXE/ Harland Chequeboeklev. - VS) 97.2 VA (EMEA) 98.1 AECB Centurion Inclearing 97.2 GNAT (US/ CROC/EMEA) 97.1, 98.1 Centurion ACAPS 97.2 Inter-Centre hulpprogramma (EMEA) 98.1 SDP 97.2 AEGIS 97.2 Fraudebewaking 97.1 MFE Mar- keting- Front-end 95.2 Data Warehouse 97.2 GRMS (US/CROC/ EMEA) 97.1, 98.1 FDR (US) 95.1 SCS (CAD) 97.1 PCO Plasticproductie (EMEA) 98.1 EMEAkaartverwerking (EMEA) 98.1 Legenda: Batchinterface Realtime interface Zowel batch- als real-time interface Derden AECB/ AET-FS 97.2 CPS klanten- Profiel- Systeem (US/CROC/ EMEA) 97.1, 98.1 FINCAP (EMEA) 98.1 FINCAP (US/CROC) 95.1, 97.2 SEIMS 97.2 VRU (USCROC/ EMEA) 96.1, 98.1 Express-Net 97.2 De interfaces met debiteuren van een klant

11 Deze bank heeft 9 maanden nodig gehad om regressietests uit te voeren voor een wijziging die in tien minuten had kunnen worden doorgevoerd. De oplossing bestaat uit het herindelen van de interfaces teneinde een semantisch knooppunt te maken: Wijzigingen hoeven nu alleen in het semantisch knooppunt te worden getest, zodat berichten niet langer van het ene eindpunt naar alle andere eindpunten hoeven te gaan. De twee transformaties zijn van groot belang deze zorgen voor loose coupling door de semantische verschillen tussen de domeinen met elkaar in overeenstemming te brengen (zie de white paper De vijf gouden regels voor integratie voor meer informatie over de regel drie flows en twee transformaties ). Het lijkt alsof de servicebus (het semantisch knooppunt) een centrale positie inneemt, maar dit komt doordat de bus eigendom is van het bedrijfsdomein. De servicebus moet communiceren met vele andere semantische knooppunten in het bedrijf, net als een manager communiceert met vele andere managers binnen het bedrijf. Leveranciers zullen software onder de naam Enterprise Bus op de markt blijven brengen, omdat klanten hierom vragen. Maar het zal u inmiddels niet meer verbazen dat een ESB alleen goed kan werken als u dit type barrière uit de weg ruimt, zodat u de software niet overal binnen het bedrijf hoeft in te zetten. Routering Gebruik van een semantisch knooppunt ter vervanging van rechtstreeks berichtenverkeer

12 Valkuil 3: Te veel request- en reply-protocollen Elke vijf of zes jaar introduceren IT-goeroe s met veel bombarie weer een nieuw RPC-protocol (Remote Procedure Call) als de oplossing voor nagenoeg alle integratieproblemen DCE, CORBA en webservices zijn hier recente voorbeelden van. Maar de praktijk wijst steevast anders uit. Dergelijke protocollen lossen misschien wel interoperabiliteitsproblemen op, maar geen integratieproblemen. Dit heeft te maken met het verband tussen interoperabiliteit en integratie. Dit verband kunnen we illustreren aan de hand van de volgende analogie. Een atleet die de marathon gaat lopen, brengt nog even snel een bezoek aan het toilet voordat de wedstrijd begint en sluit zichzelf per ongeluk op in het toilet. Zijn directe probleem is uit het toilet te geraken, want anders kan hij de marathon niet lopen. Maar zijn echte doel is het lopen van de marathon! Op dezelfde manier weerhoudt het ontbreken van de vereiste interoperabiliteit mensen ervan integratie toe te passen, maar het echte probleem is het beheersen van de semantische kenmerken van alle bedrijfsdomeinen. RPC-protocollen, inclusief webservices, lossen het interoperabiliteitsprobleem meestal op via tight coupling van de eindpunten, maar dit maakt integratie aan de hand van loose coupling onmogelijk. En eigenlijk is dit ietwat vreemd, als we bedenken wat er over webservices geschreven wordt. Webservices op basis van RPC, met een op RPC gebaseerde integratie tussen de front-end applicatie en de toestandloze services die worden aangeroepen, lijken veel vaker voor te komen dan andere webservices. RPC is uiteraard ook de beste methode voor communicatie tussen front-end en services, maar dat is niet hetzelfde als integratie tussen applicaties. Het lijkt misschien redelijk om een front-end een applicatie te noemen, maar wanneer een architect een front-end ontwerpt om toestandloze services aan te roepen, is hij in feite bezig applicaties in lagen onder te brengen, niet met het integreren van de applicatie. Het stapelen van applicaties vindt plaats op technisch niveau of applicatieniveau, terwijl er bij applicatie-integratie services op bedrijfs - niveau moeten worden geconstrueerd vanuit services op applicatieniveau. Deze barrière is inmiddels onderkend: toen bleek dat Microsoftwebservices geen IBM-webservices konden aanroepen, is de WS-Iorganisatie (Web s Interoperability) opgericht. En in Basic Profile 1.0 van de WS-I wordt gesteld dat de RPC-modus niet moet worden gebruikt. In plaats hiervan moet voor webservices, voor zover mogelijk, de stijl document/literal 4 worden gebruikt. Deze zijn gebaseerd op berichtenuitwisseling in plaats van RPC. Sommigen noemen dergelijke toestandloze technische services processen, en toestandloze bedrijfsprocessen procedures. Dit wordt hieronder weergegeven. procedure Integratie-interface Gebruikersinterface Gebruikersinterface-laag Dialoogprocedure Bedrijfslaag Bedrijfsprocessen Bedrijfsfuncties 4 Een WSDL-koppelingsstijl (Eng.: binding style ) kan RPC of document zijn (WSDL staat voor Web s Description Language). Het gebruik kan zowel gecodeerd als literal zijn

13 In de afbeelding op de vorige pagina speelt de serviceprocedure dezelfde rol als de dialoogprocedure in de gebruikersinterface. De dialooginterface is echter synchroon (RPC), terwijl de integratieinterface asynchroon is (berichtenverkeer). RPC wordt nog steeds gebruikt voor communicatie tussen de serviceprocedure en de bedrijfsprocessen, maar niet tussen de ene applicatie en de andere. Dit is een subtiel maar essentieel verschil. We kunnen dus concluderen dat de services in een SOA-omgeving primair gestuurd moeten worden door events, en alleen als het echt niet anders kan door RPC-protocollen (request/reply). Valkuil 4: Niet beseffen dat BPEL applicaties niet integreert, maar daadwerkelijk maakt u vinden in de white paper De vijf gouden regels voor integratie.) Hoe ziet een dergelijke integratie eruit? Als de aangeroepen services niet worden uitgevoerd door dezelfde applicatieserver als de BPEL, moet de XML van de BPEL (de semantische kenmerken van de eigenaar van het BPEL-mechanisme) ten minste worden vertaald naar de XML van de services (de semantische kenmerken van de eigenaar van service). Hiervoor moet in ieder geval de namespace worden gewijzigd, en waarschijnlijk nog veel meer. Een ander probleem met BPEL is de schaalbaarheid (een specifiek en fundamenteel probleem met orkestratie in het algemeen). Dit probleem heeft twee kanten: verwerkingscapaciteit en complexiteit. e/bericht Sommige argumenten in het voordeel van BPEL (Business Process Execution Language) lijken overtuigend. Gebruikers hoeven geen nieuwe services te maken, maar kunnen een bestaande service naar een BPELpalet slepen, een paar tests uitvoeren en de service vervolgens direct gebruiken. Dit is natuurlijk prachtig, maar helaas is de werkelijkheid veel gecompliceerder. Message Brokers Alleen op uitnodiging Een van de problemen is dat processen op basis van BPEL via loose coupling moeten worden gekoppeld aan de services die erdoor worden georkestreerd. Als er bijvoorbeeld twintig op BPEL gebaseerde bedrijfsprocessen zijn die getcustomerinfo aanroepen, moet het niet zo zijn dat u ze allemaal moet wijzigen wanneer iemand in Marketing besluit dat deze service moet worden gewijzigd. Dit betekent dat u BPEL moet integreren met de services voordat u ze orkestreert. Dit staat echter volkomen haaks op de normale gang van zaken BPEL moet niet worden gebruikt om applicaties te integreren, applicaties worden geïntegreerd om BPEL te kunnen gebruiken! (Meer informatie over dit onderwerp kunt Wat maakt het uit? Berichttoepassingen Berichten/Seconde De verticale en horizontale assen vertegenwoordigen respectievelijk de waarde en de snelheid van een bericht. Dit levert vier kwadranten op waarin een applicatie zich kan bevinden:

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

The OSI Reference Model

The OSI Reference Model Telematica Applicatielaag Hoofdstuk 16, 17 Applicatielaag 4Bevat alle toepassingen die van het netwerk gebruik maken n E-mail n Elektronisch nieuws n WWW n EDI (Electronic Data Interchange) n Napster,

Nadere informatie

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Het betaalbare integratieplatform voor al uw Business-to-Business Integratie en Applicatie Integratie Volledig geautomatiseerde afhandeling van elektronisch

Nadere informatie

Business-to-Business

Business-to-Business Business-to-Business 1 WAT IS BUSINESS-TO-BUSINESS? 1.1 Inleiding Bedrijven communiceren veelvuldig met elkaar. Orders worden geplaatst, facturen worden verzonden, informatie wordt uitgewisseld. Zo n dertig

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Integratie in de praktijk

Integratie in de praktijk Integratie in de praktijk Werken als integratie consultant bij KLM Werken als integratie consultant bij KLM T. Lansbergen A. Kwekel Hogeschool Rotterdam 13/10/2015 Agenda Introductie - Organisatie Use

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1.JMS...2

Inhoudsopgave. Hoofdstuk 1.JMS...2 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1.JMS...2 1.1.Inleiding...2 1.2.Messaging architectuur...3 1.2.1.Point to point domein...3 1.2.2.Publish/Subscribe domein...4 1.2.3.Synchrone - asynchrone verwerking...4 1.2.4.De

Nadere informatie

Informatiearchitectuur

Informatiearchitectuur Informatiearchitectuur Onderwerpen Waarom is architectuur (nu) zo belangrijk? Wat is informatiearchitectuur? Ontwikkelingen in de tijd Structuur applicaties Applicatie-integratie Webservices Praktijkvoorbeeld

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox

Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox Beschrijving OpenTunnel koppelvlak met MijnOverheid BerichtenBox INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 OPVRAGEN GEABONNEERDEN... 4 MASSALE AANLEVERING OP BASIS VAN META- DATA VIA XML... 5 MASSALE AANLEVERING MET

Nadere informatie

REST Adapter in SAP PI/PO voor REST-based Web Services

REST Adapter in SAP PI/PO voor REST-based Web Services REST Adapter in SAP PI/PO voor REST-based Web Services Inleiding Eindelijk! SAP heeft officieel de REST Adapter voor SAP PI/PO uitgebracht. Deze is beschikbaar vanaf SAP NetWeaver 7.3 EHP1 SP14 of SAP

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal

Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Eén, twee of alle disciplines op weg naar één centraal self service portaal Bijna iedereen die binnen een wat grotere organisatie

Nadere informatie

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk

Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Applicatie Integratie in de zorg: implementatie tips uit de praktijk Veel zorginstellingen geven aan informatievoorziening te willen verbeteren. Om bijvoorbeeld de cliënt meer centraal te stellen of Het

Nadere informatie

Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT

Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT Enterprise Architectuur de link tussen Business & ICT Oriented Architecture (SOA) Nieuwe hype? Of. Jaap Schekkerman, B.Sc. Opinion Leader, Verdonck, Klooster & Associates President & Founder, Institute

Nadere informatie

Ontwerpen van een Enterprise Service Bus

Ontwerpen van een Enterprise Service Bus Applicatie-ontwikkeling waarbij integratie met andere systemen niet van toepassing is komt zelden meer voor. Daarom komt steeds prominenter naar voren de vraag naar een Enterprise Service Bus (ESB). Maar

Nadere informatie

Proces to model en model to execute

Proces to model en model to execute Proces to model en model to execute Een end-to-end (bedrijfs)proces (figuur 1) is het geheel van activiteiten die zich, op een bepaalde plaats door een bepaalde rol, in bepaalde volgorde opvolgen en waarvan

Nadere informatie

SOA en de echte waarheid over transformatie

SOA en de echte waarheid over transformatie SOA en de echte waarheid over transformatie Art Ligthart Partner, Ordina Apeldoorn IT Congres 2008 21 januari 2008 1 Wat gaan we doen? De consequenties van de invoering van Service Oriented Architectures

Nadere informatie

Rabobank: Service Architectuur in de Praktijk

Rabobank: Service Architectuur in de Praktijk abobank: Service Architectuur in de Praktijk Bert Bastenhof, Pieter Fortuin Computable, 21 september 2006 Inleiding 1. abobank omgeving 2. Architectuur binnen de abobank 3. Waarom Service Architectuur?

Nadere informatie

Master Data Management

Master Data Management Master Data Management Waarom gegevensbeheer de basis is voor een succesvolle onderneming Gegevens zijn de basis voor processen en daarmee een belangrijk asset voor organisaties. Uit onderzoek blijkt dat

Nadere informatie

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit

T Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Titel stage/afstudeeropdracht : Toekomstvaste Applicatie Integratie - Interconnectiviteit Duur van stage/afstuderen Manager Begeleider Locatie : 6 à 9 Maanden : dr. ir. J.J. Aue : dr. ir. H.J.M. Bastiaansen

Nadere informatie

SOA Security. en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008. Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl

SOA Security. en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008. Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl SOA Security en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008 Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl 1 SOA Web 2.0, web services en service oriented architecture (SOA) is tegenwoordig de

Nadere informatie

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com

Whitepaper. Veilig de cloud in. Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1. www.traxion.com Veilig de cloud in Whitepaper over het gebruik van Cloud-diensten deel 1 www.traxion.com Introductie Deze whitepaper beschrijft de integratie aspecten van clouddiensten. Wat wij merken is dat veel organisaties

Nadere informatie

Neptune. Het complete integratieplatform voor uw organisatie! BROCHURE OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN

Neptune. Het complete integratieplatform voor uw organisatie! BROCHURE OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN BROCHURE Neptune Het complete integratieplatform voor uw organisatie! OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN Axians Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle aan den IJssel Tel: +31 88 988 96 00 - www.axians.nl

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

Zelftest Java EE Architectuur

Zelftest Java EE Architectuur Zelftest Java EE Architectuur Document: n1218test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA EE ARCHITECTUUR Nota:

Nadere informatie

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam Een reisverslag OGH Fusion Middleware SOA dag 19-5-2010 Lonneke Dikmans Oracle Ace Director Inhoud 2 Architectuur Doelstellingen Rotterdam Veilig, betrouwbaar

Nadere informatie

afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl

afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl afkijken nadoen EGEMwijs Roadmap StUF SOA Op weg naar een service-georiënteerde architectuur henri.korver@egem.nl What kind of StUF? Acroniem: Standaard Uitwisseling Formaat voor (gemeentelijke) applicaties.

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Financieel Management Exact Synergy Enterprise Krachtiger Financieel Management 1 Inleiding Waar gaat het om? Makkelijke vragen zijn vaak het moeilijkst te beantwoorden. Als het hectische tijden zijn, moet u soms veel beslissingen

Nadere informatie

Business Intelligence. Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI

Business Intelligence. Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI Business Intelligence Toepassing BI Database en Datawarehouse BI proces BI Organisatie Implementatie BI Toepassing BI (Operationele) sturing Financieel (BBSC) Performance NIET voor ondersteuning proces

Nadere informatie

Overheidsservicebus (OSB) Paul Schlotter Architect OSB

Overheidsservicebus (OSB) Paul Schlotter Architect OSB Overheidsservicebus (OSB) Overheidsservicebus Paul Schlotter Architect OSB De OSB faciliteert de elektronische overheid Onderwerpen Waarom een OSB Positionering in eoverheid Inrichting Binnen vs Buiten

Nadere informatie

begin presentatie welkom naam jan vegt functie business consultant bedrijf www.2en40.nl 2 specialismes + E A I Enterprise Application Integration EAI integratie-vraagstukken veel meer details bij Rita

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat:

Kennis na het volgen van de training. Na het volgen van deze training bent u in staat: Training Trainingscode Duur Gepubliceerd Taal Type Leermethode Kosten SF2015V8 4 dagen 02/02/2015 Nederlands & Engels Developer, basis Invidueel & klassikaal Op aanvraag Deze training richt zich op het

Nadere informatie

Sonic Middleware, van tool tot systeem

Sonic Middleware, van tool tot systeem Sheet 1 Intergamma Franchise organisatie Marktleider Service provider Sonic EAI Sonic Middleware van tool tot systeem Visie Automatisering 2003 Stamgegevens 2005 2014: Meest kritisch systeem Sheet 2 Franchiseorganisatie

Nadere informatie

Application interface. service. Application function / interaction

Application interface. service. Application function / interaction Les 5 Het belangrijkste structurele concept in de applicatielaag is de applicatiecomponent. Dit concept wordt gebruikt om elke structurele entiteit in de applicatielaag te modelleren: softwarecomponenten

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

ABN AMRO Project: Conceptueel model hypothekendomein

ABN AMRO Project: Conceptueel model hypothekendomein Opdrachtformulering Het opstellen van een kennismodel van het hypothekendomein middels de conceptuele analyse met CogNIAM. Dit kennismodel staat los van enige technische benadering en vervult de spilfunctie

Nadere informatie

Misverstand 1 ARTIKEL. XML is een programmeertaal met ongekende mogelijkheden

Misverstand 1 ARTIKEL. XML is een programmeertaal met ongekende mogelijkheden ARTIKEL auteur Reinier Balt en Guido van der Harst tijdschrift Automatisering Gids 7-12-2002 Is XML de magische oplossing voor het realiseren van elektronische gegevensuitwisseling? Hier bestaan nogal

Nadere informatie

Productiviteit stimuleren met Microsoft Dynamics CRM. Naam Titel Datum

Productiviteit stimuleren met Microsoft Dynamics CRM. Naam Titel Datum Productiviteit stimuleren met Microsoft Dynamics CRM Naam Titel Datum Klanten Stimuleren Bedrijfssucces Het effectief beheren van de klantencyclus van marketing tot sales tot service is vitaal voor de

Nadere informatie

Service Oriented Architecture voor interne beheersing

Service Oriented Architecture voor interne beheersing Service Oriented Architecture voor interne beheersing Bedrijfsprocessen overschrijden steeds vaker de grenzen van de organisatie, bijvoorbeeld in het geval van processen met toeleveringsbedrijven. Dergelijke

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Daniël van der Perren 7-12-2009 Business Process Management Inhoud Business Process Management... 3 Maar wat is nu een Process?... 4 Wat is een Business Process?... 5 Wat is

Nadere informatie

Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence.

Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence. Brochure voor leidinggevenden Zie Hallo. De toekomst is aangebroken met Cisco TelePresence. 2010 Cisco en/of gelieerde bedrijven. Alle rechten voorbehouden. Dit document bevat openbare informatie van Cisco.

Nadere informatie

Customer Case: WoningNet

Customer Case: WoningNet Customer Case: WoningNet WoningNet en Webservices Woonruimtebemiddeling Shared service center Business uitdaging Architectuur visie Woonruimtebemiddeling Woningzoekende Corporatiemedewerker Corporatiemedewerker

Nadere informatie

Ceyenne Concentrator

Ceyenne Concentrator Ceyenne Concentrator Product Information Management, Publication Management, Order Management, Price Management, Content Interface, EDI, Web2Print, Marketing Campaign, Callcenter CRM Diract IT Opgericht

Nadere informatie

Digikoppeling Glossary

Digikoppeling Glossary Digikoppeling Glossary Verklarende woordenlijst Digikoppeling documentatie Versie 1.1 Datum 5 januari 2010 Colofon Projectnaam Versienummer Organisatie Digikoppeling Definitief Servicecentrum Logius Postbus

Nadere informatie

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT De energiemarkt in Nederland is continu in beweging. Nieuwe toetreders veroveren marktaandeel en slimme meters, sectorwijzigingen en splitsing zorgen voor veranderingen. Energiebedrijven

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Architectuur moet systeem binden aan organisatie Automatisering Gids 21 NOVEMBER 2002 LOUIS STEVENS ACHTERGROND

Architectuur moet systeem binden aan organisatie Automatisering Gids 21 NOVEMBER 2002 LOUIS STEVENS ACHTERGROND Architectuur moet systeem binden aan organisatie Automatisering Gids 21 NOVEMBER 2002 LOUIS STEVENS ACHTERGROND Als een nieuw informatiesysteem aansluit bij de bedrijfsdoelstellingen is zijn succes verzekerd.

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen

electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen Vanboxtel verzorgt uw EDI traject. electronic data interchange (EDI) sneller, beter, kostenbesparend zakendoen EDI Uw zakenpartner

Nadere informatie

Ceyenne Concentrator

Ceyenne Concentrator Ceyenne Concentrator Product Information Management, Publication Management, Order Management, Price Management, Content Interface, EDI, Web2Print, Marketing Campaign, Callcenter CRM Diract IT Opgericht

Nadere informatie

Uitleg algemene structuur WTell

Uitleg algemene structuur WTell Uitleg algemene structuur WTell Brondocument C:\WebServer\Handleiding\WTellAlgemeen\WTellStructuurGlobaal.odt Versiebeheer Versie Datum Uitleg 1.0v 21-09-11 1e versie met uitleg globale structuur WTell

Nadere informatie

Early Adopters Berichtenbox MijnOverheid Sessie Techniek

Early Adopters Berichtenbox MijnOverheid Sessie Techniek Early Adopters Berichtenbox MijnOverheid Sessie Techniek Eric van den Hoek Ton Laarhoven Versie 20 april 2015 Programma 14.15 15.30 Welkom, programma De diepte in 2 Logius, dienst digitale overheid 20

Nadere informatie

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM

Exact Synergy Enterprise. Krachtiger Klantbeheer CRM Exact Synergy Enterprise Krachtiger Klantbeheer CRM 1 Inleiding Waar gaat het om? De klant komt op de eerste plaats. Maar geldt dat voor al uw klanten? En om hoeveel (potentiële) klanten gaat het; tientallen,

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Documentatie Distributed Services Enterprise Service Bus

Documentatie Distributed Services Enterprise Service Bus Documentatie Distributed Services Enterprise Service Bus Pleun Willemsen en Walter Ebbers 19 april 2012 v1.0 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 1.1 Opdracht................................ 4 2 Analyse 5 3 Ontwikkelomgeving

Nadere informatie

Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen. Purchase-to-Pay Canon Business Solutions

Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen. Purchase-to-Pay Canon Business Solutions Efficiënter inkopen en meer controle over uw uitgaven en kasstromen Purchase-to-Pay Canon Business Solutions Automatiseer uw Purchase-to-Payproces voor een betere afstemming tussen Inkoop en Finance Uw

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009 : Inkopen Complexe Techniek? 20 april 2009 Ir. Richard Heijne den Bak MTD Teamleider IT-inkoop/pakketselectie Mitopics Docent Nevi Inkoopacademie Inhoud Voorstellen Context IT-inkoop Omgaan met complexiteit

Nadere informatie

Factsheet Outsourcing

Factsheet Outsourcing Factsheet Outsourcing www.vxcompany.com U wilt er zeker van zijn dat de IT-infrastructuur van uw organisatie in goede handen is, zodat u uw aandacht volledig kunt richten op de core business. Wij beheren

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen

7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen 7 Aandachtspunten om een verkeerde CRM software selectie te voorkomen Organisaties die zich op dit moment (opnieuw) in een CRM software selectie traject begeven, hebben een grote uitdaging. Daar waar vroeger

Nadere informatie

TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise

TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise TaskCentre Web Service Connector: Creëren van requests in Synergy Enterprise Inhoudsopgave 1. Voorbereiding... 4 2. Web Service Connector tool configuratie... 5 3. TaskCentre taak voor het aanmaken van

Nadere informatie

Workshop Smart Cities 7 mei 2009. Horizon Project: defining midware. Een visie op de gemeentelijke IT applicatie architectuur

Workshop Smart Cities 7 mei 2009. Horizon Project: defining midware. Een visie op de gemeentelijke IT applicatie architectuur Horizon Project: defining midware Een visie op de gemeentelijke IT applicatie architectuur Frank Van Hoornweder Commercieel directeur Cevi & Logins Waarnemingen en uitdagingen inzake ICT applicatie-architectuur

Nadere informatie

Koppelvlakken en de verschillen BIV - DigiPoort

Koppelvlakken en de verschillen BIV - DigiPoort Doel Deze notitie beschrijft de verschillen in de koppelvlakken van de Bancaire Infrastructurele Voorzieningen (BIV) en de DigiPoort van de overheid. Het is geschreven om inzicht te geven in enkele keuzes

Nadere informatie

Voorstel technische aansluiting CORV

Voorstel technische aansluiting CORV Voorstel technische aansluiting CORV Aan: Van: Onderwerp: AO Jeugd Werkgroep informatiemanagement 3D Holland Rijnland Aansluiting CORV Inleiding In het nieuwe jeugdstelsel moeten gemeenten en justitiële

Nadere informatie

Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren

Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren Inleiding Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren Whitepaper Ernst Jan van Nigtevecht Maart 2009 Contracten die gepubliceerd worden voor een OSB ebms service hebben tot doel om

Nadere informatie

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn!

Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Ready to go Pagina 1 van 12 Wij de ontwikkeling, het beheer en de service; U het gebruikersgemak en het resultaat; Samen succesvol zijn! Copyright Pagina 2015, 2 van 12 perbit bv Alle rechten zijn gereserveerd.

Nadere informatie

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties

Capita Selecta Design Patterns voor administratieve applicaties Capita Selecta voor administratieve applicaties Bij afstudeerproject: Generiek framework voor administratieve toepassingen in een webgeörienteerde omgeving Henk van de Ridder 26 augustus 2006 Inhoud 26

Nadere informatie

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode!

Dragon1 EA Tool. Business case webbased EA tool. Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! Dragon1 EA Tool Business case webbased EA tool Een webbased EA tool geschikt voor elke architectuurmethode! uw organisatie, datum, versie #.#, documentstatus eigenaar/budgetverantwoordelijke: Kies op deze

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Wageningen UR. Één online uitstraling

Wageningen UR. Één online uitstraling Wageningen UR Één online uitstraling Centrale regie over huisstijl en opzet Alle profielen en contactmomenten in één systeem Verregaande koppeling tussen Measuremail en backoffice website Automatische

Nadere informatie

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 31 maart 2009. Karin van IJsselmuide. Kennismanager/trainer Nevi Inkoopacademie

Inkopen van ICT. Inkopen Complexe Techniek? 31 maart 2009. Karin van IJsselmuide. Kennismanager/trainer Nevi Inkoopacademie : Inkopen Complexe Techniek? 31 maart 2009 Karin van IJsselmuide Kennismanager/trainer Nevi Inkoopacademie Inhoud Voorstellen Context IT-inkoop Opzetten van een complex sourcingtraject Realisatie van het

Nadere informatie

De kracht van een sociale organisatie

De kracht van een sociale organisatie De kracht van een sociale organisatie De toegevoegde waarde van zakelijke sociale oplossingen Maarten Verstraeten. www.netvlies.nl Prinsenkade 7 T 076 530 25 25 E mverstraeten@netvlies.nl 4811 VB Breda

Nadere informatie

Microsoft. Uw klanten volledig in beeld

Microsoft. Uw klanten volledig in beeld Microsoft Dynamics CRM Uw klanten volledig in beeld 2 Microsoft Dynamics CRM Klantbehoud, klanttevredenheid en relatiebeheer zijn nog nooit zo belangrijk geweest. Ondernemend Nederland is sterk aan het

Nadere informatie

Basis communicatie netwerk

Basis communicatie netwerk Basis communicatie netwerk In het Hypotheken Data Netwerk communiceert een tussenpersoon direct met een maatschappij. De tussenpersoon gebruikt hiervoor het pakket HDN Basic. De maatschappij gebruikt het

Nadere informatie

Technisch ontwerp. Projectteam 6. Project "Web Essentials" 02 april 2009. Versie 2.1.0

Technisch ontwerp. Projectteam 6. Project Web Essentials 02 april 2009. Versie 2.1.0 Projectteam 6 Faculteit Natuur en Techniek Hogeschool Utrecht Projectleider: Hans Allis, hans.allis@student.hu.nl Technisch ontwerp Project "Web Essentials" 02 april 2009 Versie 2.1.0 Teamleden: Armin

Nadere informatie

Sage ERP X3 I Witboek

Sage ERP X3 I Witboek Sage ERP X3 I Witboek Bruikbaarheid ERP-systeem vergroten: Hoe een intuïtief ERP-systeem de productiviteit verhoogt, het rendement op investeringen verbetert en de samenwerking bevordert 1 Sage ERP X3

Nadere informatie

WHITE PAPER. Business Solutions

WHITE PAPER. Business Solutions WHITE PAPER Business Solutions De keuze van de strategie/aanpak is be-palend voor de complexiteit en doorlooptijd van een implementatie. Introductie Uw organisatie staat op het punt om een standaard software

Nadere informatie

Koppeling met Elektronische Communicatie Hypotheken

Koppeling met Elektronische Communicatie Hypotheken Koppeling met Elektronische Communicatie Hypotheken Haal het maximale uit uw aansluiting met Elektronische Communicatie Hypotheken (ECH): de makkelijkste en snelste digitale weg tussen hypotheekverstrekker

Nadere informatie

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD

VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD VOOR EN NADELEN VAN DE CLOUD Cloud storage. Back-up in de cloud. Er zijn verschillende benamingen voor diensten die computergebruikers in staat stellen om hun documenten en

Nadere informatie

Digi(s)taal bestellen 17 maart 2015 Digitale berichten bijeenkomst Nieuwegein

Digi(s)taal bestellen 17 maart 2015 Digitale berichten bijeenkomst Nieuwegein 1 Digi(s)taal bestellen 17 maart 2015 Digitale berichten bijeenkomst Nieuwegein 2 17 november 2014 Krijgen we de handen op elkaar? Staalhandel Leveranciers Software leveranciers Staalbouwers Staal branche

Nadere informatie

KENSINGTON Business Intelligence

KENSINGTON Business Intelligence De formule voor vooruitgang... Kensington B.I. geeft de formule om uw bedrijf nog beter te besturen... De cockpitsoftware verschaft u alle informatie die u nodig heeft voor het besturen van uw bedrijf.

Nadere informatie

Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation

Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation Microsoft Dynamics CRM & Integrated Innovation 22 mei 2008 Qurius Page 1 Agenda Uitdagingen People Ready Business Integrated Innovation Case: FNV Bondgenoten Qurius en samenvatting Qurius Page 2 Uitdagingen

Nadere informatie

Video Conferencing anno 2012

Video Conferencing anno 2012 White paper Video Conferencing anno 2012 +31 (0) 88 121 20 00 upc.nl/business Pagina 1 van 8 Video Conferencing De behoefte aan video-vergaderen groeit. Mensen gaan steeds flexibeler om met de begrippen

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN]

ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 VRAAG 1: INLEIDENDE BEGRIPPEN[20 MIN] ONTWERP VAN GEDISTRIBUEERDE SOFTWARE ACADEMIEJAAR 2009-2010 1 STE EXAMENPERIODE, 15 JANUARI 2010, 14U 17U30 Naam :.. Richting :.. Opmerkingen vooraf : - werk verzorgd en duidelijk, zodat er geen dubbelzinnigheden

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST:

Voorbeeldvraag 1. Welke uitspraak is JUIST: Voorbeeldvraag 1 Welke uitspraak is JUIST: 1. De basisstelling van Nicolas Carr (auteur van "IT doesn't matter") is dat de investeringen die in IT gedaan worden niet opwegen tegen de voordelen ervan. Het

Nadere informatie

Introductie ArchiMate

Introductie ArchiMate Introductie ArchiMate NAF Insight De Meern, 8 maart 2012 Egon Willemsz, enterprise architect UWV Programma Waarom ArchiMate? Praktijkvoorbeelden Samenvatting concepten Van start met ArchiMate Tot besluit

Nadere informatie

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk?

Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? Big Data: wat is het en waarom is het belangrijk? 01000111101001110111001100110110011001 Hoeveelheid 10x Toename van de hoeveelheid data elke vijf jaar Big Data Snelheid 4.3 Aantal verbonden apparaten

Nadere informatie

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten

Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Praktisch Implementeren van EA bij Gemeenten Edwin de Vries 3 juni 2008 Praktisch Implementeren van Enterprise Architectuur bij Gemeenten Waarom Architectuur bij Gemeenten? Praktische aanpak Invulling

Nadere informatie

Geen technologisch speeltje, maar realistische basis voor bedrijfsvoordelen!

Geen technologisch speeltje, maar realistische basis voor bedrijfsvoordelen! Webservices! Webservices zijn een drijvende kracht voor het ontstaan van waardenetten binnen ecosystemen. In deze waardenetten zullen bedrijven, zowel intern met bedrijfsonderdelen als extern met andere

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Van Bragt Informatiemanagement

Van Bragt Informatiemanagement 1 Strategic Grid - McFarlan Doel en werkwijze Het doel van het strategic grid zoals dat door McFarlan, McKenney en Pyburn is geïntroduceerd is de impact van ICT activiteiten uit te zetten ten opzichte

Nadere informatie

NK ICT architectuur presentatie d.d. 17-10-06

NK ICT architectuur presentatie d.d. 17-10-06 NK ICT architectuur presentatie d.d. 17-10-06 Inhoudsopgave External Business Generation (EBG) software magxia Positionering en specificaties van magxia Concrete case Vakantiehuisje.nl Gezichtspunten daarbij

Nadere informatie