de grote pensioen zwendel Illustraties: Chris Bonis 18 oktober 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "de grote pensioen zwendel Illustraties: Chris Bonis 18 oktober 2008"

Transcriptie

1 de grote pensioen Illustraties: Chris Bonis zwendel 36

2 beleggingsfondsen De woekerpolisaffaire is het grootste financiële schandaal dat Nederland ooit trof. Decennialang creëerden verzekeringsmaatschappijen aandeelhouderswaarde door hun klanten ondoorzichtige, maar zeer winstgevende beleggingsproducten te verkopen. Het toezicht daarop faalde. Wie draait daar voor op? inds het bloed over het plaveisel van Wall Street spuit, heeft republikein John McCain het licht gezien: het financiële hart van de Amerikaanse economie wordt geregeerd door een bende hebzuchtige en corrupte lieden. Maar waar in de VS genadeloos met de integriteit van banken en verzekeraars wordt afgerekend, blijft de financiële wereld in de Lage Landen, op een paar blunderende Belgische Fortis-bestuurders na, dergelijke kritiek bespaard. Hier waren ook geen uitgekookte bankiers voorhanden die complexe subprime derivaten hadden ontwikkeld en op grote schaal verhandeld. Wel werden er in Nederland vele jaren lang op grote schaal ondoorzichtige en prijzige beleggingsproducten aan onwetende burgers verkocht. De verkoop van die producten werd ook jarenlang door de overheid fiscaal gesubsidieerd. Toezichthouders en de wetgever lieten deze snelgroeiende industrie lange tijd ongemoeid. Gelegaliseerde diefstal Beleggingsverzekeringen, door verzekeraars hardnekkig als integere producten omschreven, zijn in de kern al ondeugdelijk. Wanneer er wordt afgezien van de hoge kosten van de polissen en er wordt stilgestaan bij de aard van het ingebouwde product een eigen beleggingsfonds wordt er veel duidelijk. Voor de doorsnee belegger heeft dit type huisfonds geen enkele toegevoegde waarde. Erger, ze leveren bijna per definitie schade op. Bewijzen tonen het overweldigende falen van beleggingsfondsen om beloftes in te lossen, schrijft David Swensen chief investment officer van de Yale Universiteit, in zijn boek Unconventional Success, A Fundamental Approach to Personal Investment, uit Zijn gelijk blijkt uit meer onderzoeken. Zoals dat uit 2008 van de Amerikaanse Vanguard groep, een grote aanbieder van goedkope indexfondsen. Daaruit blijkt dat 50 procent van de beleggingsfondsen meer dan 2 tot 3 procent slechter rendeert dan de benchmark en dat tussen 75 en 85 procent van de beleggingsfondsen (afhankelijk van de regio) slechter presteert dan de index. Ook uit een onderzoek van de Vereniging van Effectenbezitters naar Ne- omslagverhaal derlandse beleggingsfondsen blijkt dat. Economen als Theo Nijman van de universiteit van Tilburg en Jaap Bikker van de universiteit van Utrecht komen tot die conclusie. De hoge kostenstructuur en de forse winstmarges zijn er verantwoordelijk voor dat dit type fondsen slechter presteert. De gevolgen zijn eenvoudig te berekenen. Wie 25 jaar lang 250 euro per maand inlegt tegen een gemiddeld rendement van 6 procent, heeft aan het einde van de termijn euro. Een beleggingsfonds dat gemiddeld 3 procent slechter rendeert, kost de belegger uiteindelijk euro, 33 procent van zijn spaarpot. De industrie voor beleggingsfondsen is het kernpunt van een gigantisch marktfalen, stelt Swensen. De asymmetrie tussen de uiterst geraffineerde internationale aanbieders van beleggingsproducten aan de ene kant en de slecht geïnformeerde individuele consument aan de andere kant, resulteerde de afgelopen decennia in een historisch ongeëvenaarde vermogensoverdracht. Een Nederlandse ex-bankier formuleert het puntiger: Het is de grootste gelegaliseerde vorm van diefstal die zich ooit heeft voorgedaan. Swensen ziet als gevolg van dit falen van de beleggingsindustrie serieuze maatschappelijke gevolgen opdoemen: Specifiek wat betreft de oudedagsvoorzieningen van Amerikaanse arbeiders. Niet professioneel Het aantal Amerikanen dat via beleggingsfondsen bouwt aan zijn oudedagsvoorziening is relatief groter dan in Nederland. Niettemin geldt ook voor de Nederlandse burger dat zijn oudedagsvoorziening in belangrijke mate afhankelijk is van dit type fondsen. Volgens recente cijfers van De Nederlandsche Bank (DNB) investeren Nederlanders direct, via verzekeringsmaatschappijen en via pensioenfondsen, ongeveer 300 miljard euro in binnen- en buitenlandse beleggingsfondsen. De rendementen van beleggingsfondsen zijn structureel lager dan de veel goedkopere representatieve indexfondsen of trackers, die in veel gevallen voor 30 procentpunten al verkrijgbaar zijn. En toch verkopen banken en verzekeraars in Nederland hun klanten vrijwel uitsluitend beleggingsfond- het is de grootste gelegaliseerde vorm van diefstal die zich ooit heeft voorgedaan 37

3 het bedrijfsbelang wint het altijd van het belang van de klant hollandse miljarden 300 miljard euro investeren Nederlanders in binnen- en buitenlandse beleggingsfondsen. sen, waarvan de jaarlijkse kosten tussen de 1,5 en de 3,5 procent liggen. Wie zich daartegen verzet, komt in serieuze problemen. Fortis-vermogensbeheerder Anne Gram werd in 2006 door haar werkgever op non-actief gesteld toen ze weigerde het geld van haar klanten in een te duur beleggingsproduct van eigen makelij te beleggen. De wortel van het kwaad zit in het spanningsveld tussen de verantwoordelijkheid van de bank of verzekeraar om het belang van de klant te dienen, en het nastreven van het voornaamste bedrijfsbelang (tevens het belang van de aandeelhouder): winst. Deze strijd kent een voorspelbaar verloop: het bedrijf wint, de klant verliest. De eentonige uitkomsten van de ongelijke strijd tussen integriteit en winststreven blijkt ook uit onderzoek van Tom Loonen, bankier bij Insinger de Beaufort. In zijn proefschrift uit 2006, Een kwestie van vertrouwen, stelt Loonen dat beleggingsadviseurs als beroepsgroep niet professioneel zijn en uitsluitend worden gestimuleerd om voor hun baas en zichzelf geld te verdienen. Hoezeer uiteindelijk het bedrijf wint en de klant verliest, blijkt vervolgens uit een onderzoek van de Boston Consulting Group, dat concludeert dat de winstmarges in deze industrie met 42 procent buitenproportioneel zijn. Kwade opzet Maar er was de afgelopen decennia nog meer aan de hand bij beleggingsfondsen. In 2003 vormt de ontdekking van enkele grove misstanden bij beleggingsfondsen in de VS en een daarop volgend routineonderzoek in Nederland de aanleiding voor een diepgaand onderzoek. In april 2004 publiceert de AFM het onderzoeksrapport Zicht op beleggingsinstellingen. In het rapport wordt een ferme lijst van methoden en technieken opgesomd die zonder uitzondering ten nadele zijn van de klant. Mogelijkheden tot koersmanipulatie en gebruik van voorkennis deden zich volop voor en er was ook sprake van strafbare feiten. Alles wat mis kon gaan bij die beleggingsfondsen, is ook misgegaan, zegt Freddy van Mulligen, analist van beleggingsfondsen bij Morningstar. En natuurlijk is er sprake geweest van kwade opzet. Bij de presentatie van het rapport in 2004 gromt de toezichthouder, maar laat hij zijn tanden niet zien. De tekortkomingen zijn zo structureel dat een commissie van wijze mannen voor de gewenste vernieuwing van regelgeving moet zorgen, legt AFM-bestuurder Paul Koster uit. Hij zegt er nadrukkelijk bij dat ze niet hebben kunnen constateren dat de klanten van de beleggingsinstellingen door de genoemde praktijken willens en wetens zijn benadeeld. In hun reacties wijzen de banken en verzekeraars iedere aansprakelijkheid af en zijn ze zelfs verheugd dat er eindelijk wat aan de regelgeving gaat worden geschaafd. Het rapport zelf geeft de reden voor de gekozen communicatiestrategie van de toezichthouder. De resultaten van het onderzoek mogen niet gefragmenteerd en zonder context naar buiten komen. Veel Nederlandse huishoudens hebben immers hun vertrouwen gesteld in beleggingsinstellingen, en dat vertrouwen mag op geen enkele wijze worden beschaamd. Geen toezicht Sinds het uitkomen van het AFM-rapport in 2004 is een aantal zaken ten goede gekeerd. De commissie die na het uitkomen van het rapport werd samengesteld en onder leiding van de advocaat Jaap Winter kwam te staan, heeft de nodige aanbevelingen gedaan. Die hebben geleid tot nieuwe wet- en regelgeving die met name de transparantie verbeterde. De conclusie dat de resultaten van de commissie Winter dus een positieve invloed hebben gehad op de kwaliteit van de beleggingsverzekering blijkt echter voorbarig. een groot deel van de beleggingsfondsen onttrekt zich aan iedere vorm van direct toezicht De beleggingsfondsen die onderdeel uitmaken van woekerpolissen waren immers geen onderdeel van het AFM-onderzoek naar beleggingsinstellingen. Er is namelijk iets vreemds aan de hand met het toezicht op het type beleggingsfondsen dat specifiek voor beleggingsverzekeringen is ontwikkeld. Aangenomen mag worden dat de AFM verantwoordelijk is voor het gedragstoezicht, zoals het ook verantwoordelijk is voor het toezicht op alle andere type beleggingsfondsen, dus ook de zogenaamde huisfondsen. Dat blijkt niet zo te zijn. De beleggingsfondsen die deel uitmaken van beleggingsverzekeringen en niet ook als 38

4 beleggingsfondsen omslagverhaal ontzettend jammer Kees Storm was negen jaar chief executive officer van Aegon, een van de grootste leveranciers van woekerpolissen. Hij presenteerde zich graag als een sobere, sportieve en goedlachse bestuurder. Alles terugbrengen naar de menselijke maat, dat adagium past bij me, zei Storm in 2003 tegen Quote. De hondstrouwe kerkganger was de lieveling van zijn aandeelhouders waarvoor hij de waarde van het bedrijf markt bracht? Vragen stellen mag altijd, zegt Storm monter bij aanvang van dit korte telefonische vraaggesprek. Hoe staat u tegenover de Woekerpolis-affaire? Na korte stilte: Dat kan ik niet zomaar in een paar zinnen uitleggen. Ik vind het ontzettend jammer dat het is gebeurd, maar daar heeft u niets aan. ik voel me niet verantwoordelijk Dijkstra Kees Storm, ex-ceo Aegon vertienvoudigde. De groei van Aegon was voor een belangrijk deel gegrondvest op de vele beleggingsproducten die het bedrijf, mede dankzij uiterst agressieve verkoopmethodes en de snel stijgende beurskoersen van de late jaren negentig, op grote schaal wist te verkopen. Waaronder ook het LegioLease-product dat in Storms tijd door Aegondochter Labouchere aan de man werd gebracht. In zijn laatste jaar als Aegon-baas viel Storm even uit zijn rol van doe gewoon predikant. Hij liet zich in 2002 portretteren door de beroemde popsterfotograaf Anton Corbijn. Hoe zou de vroegere beursheld nu denken over de producten die hij in zijn tijd massaal op de zelfstandig product worden aangeboden, vielen en vallen niet onder instellingstoezicht van de AFM, antwoordt de woordvoerder van de AFM per . Er hoeft voor deze fondsen geen prospectus te worden opgesteld en er hoeft ook geen verantwoording achteraf te worden afgelegd over het beleid in een jaarverslag. De maatregelen in opvolging van het advies van de commissie Winter hadden alleen betrekking op normale beleggingsinstellingen, die collectief eigendom zijn van Wat vindt u achteraf van de torenhoge kosten die Aegon ook in uw periode zijn klanten van beleggingsverzekeringen in rekening bracht? Ja, dat is uhh, nogmaals, het is jammer dat het zo is gegaan. Had u als bestuursvoorzitter van Aegon er destijds weet van hoe ondoorzichtig die producten waren voor uw klanten? Nou, er zijn toen diverse pogingen gedaan om de producten, nadat die waren ontwikkeld, doorzichtiger te maken, maar met de benefit of hindsight dat is toen onvoldoende gelukt. oenpolis van Aegon in de toekomst een groot gat in hun oudedagsvoorziening hebben zitten? Na korte stilte: Dat is te kort door de bocht. Wat bedoelt u daarmee? Er zit een beleggingsrisico in zulke producten. Die vallen uit zoals ze uitgevallen zijn en daar voel ik me niet verantwoordelijk voor. Maar het is natuurlijk een feit dat veel mensen die producten hebben gekocht terwijl ze wisten dat er een beleggingscomponent in zat. En beleggingen kunnen nu eenmaal goed en slecht aflopen. De kosten van dit soort polissen zijn zeer aanzienlijk. Jawel, maar het product is gekocht in een tijd dat de kopers van de producten dachten dat de beleggingswinsten voldoende zouden zijn. Wat ik jammer vindt van de hele discussie is dat wel eens wordt vergeten dat veruit de meeste kopers van deze producten wisten dat ze een beleggingsrisico liepen. Heeft u zelf ook woekerpolissen? Ja, ik heb er negen. Ze lopen dit jaar af. Ik ben weinig hoopvol gestemd over de beleggingsopbrengsten. Voelt u zich verantwoordelijk voor de mensen die dankzij de aankoop van bijvoorbeeld een prijzige pensi- de deelnemers. Fondsen binnen een beleggingsverzekering zijn economisch weliswaar eigendom van de polishouders, maar juridisch eigendom van de verzekeraar. DNB, die toezicht houdt op verzekeraars, laat weten geen informatie bij te houden over dit type fondsen. Kortom: een groot deel van de beleggingsfondsen die worden gebruikt voor de massaal verkochte beleggingsproducten onttrekt zich dankzij zijn juridische status aan elke vorm van direct toezicht. 39

5 structureel wordt in offertes onjuiste informatie gegeven Dure polissen Uit een pas verschenen rapport van de AFM blijkt dat 52% van de beleggingspolissen duurder is dan de norm. DNB heeft zelfs geen idee hoeveel vermogen van Nederlandse consumenten in dit type fondsen is verzameld. Navraag leert dat wij die gegevens niet bijhouden, meldt de DNB-woordvoerder. Het Verbond van Verzekeraars laat weten niet over dergelijk gedetailleerde informatie van zijn leden te beschikken. Nationale Nederlanden zegt deze informatie niet te verstrekken en Aegon kan die informatie niet zomaar opdiepen. Zeker is dat het hier om tientallen miljarden gaat. Knollen voor citroenen Het onderzoek naar beleggingsinstellingen uit 2004 leverde nog iets op. De AFM komt daarin tot de slotsom dat ook onderzoek moet worden gedaan naar beleggingsverzekeringen. Het is niet uit te sluiten dat de situatie wat betreft transparantie, administratieve organisatie en interne controle niet gunstiger is dan wat nu in de markt voor beleggingsinstellingen is aangetroffen, stelt het rapport. Dat blijkt een juiste inschatting te zijn, die professor Arnoud Boot al in 1995 had gemaakt. Vijf maanden voor de eerste Radar-uitzending over woekerpolissen, publiceert de AFM het rapport Beleggingsverzekeringen. De onderzoekers hebben interessante ontdekkingen gedaan. Structureel worden in offertes voor beleggingsverzekeringen onjuiste veel te optimistische mededelingen gedaan over de uitkomsten van de beleggingen. In de beleggingsoverzichten worden in zeer veel gevallen te hoge cijfers gepresenteerd. Beide fouten kunnen worden aangemerkt als overtredingen van de dan net vijf maanden oude Wet financi- geld weg bedrijfs- en beleggingskosten 0 0,5 1,0 1,5 J.Bikker en J. de Dreu Uitvoeringskosten van pensioenverstrekkers 06 Aantasting pensioenvoorziening door jaarlijkse uitvoeringskosten, in procenten 2,0 ële dienstverlening (Wfd). Toch komt de AFM in datzelfde rapport tot de wonderlijke conclusie dat niet is gebleken dat er bewust een misleidende voorstelling van zaken is gegeven. De tekortkomingen worden onder meer veroorzaakt door het gebruik van dubbele administraties en verschillende rekenmethoden tussen front- en backoffice. Controle door interne compliance-afdelingen blijkt veelal afwezig. Deze misstand, waarvan de oorzaken het ergste doen vermoeden, wordt door de AFM vergevingsgezind bestempeld als suboptimale dienstverlening en moeizame beheersing van bedrijfsrisico s. Waar de AFM in andere dossiers al zou zijn overgegaan tot aangifte bij het Openbaar Ministerie, spreekt de toezichthouder hier liever van een juiste grondhouding en een goed ontwikkeld normbesef bij verzekeraars. Niet iedereen is daarvan overtuigd. De verzekeraars hebben mensen producten aangesmeerd, waar die mensen helemaal geen voordeel bij hebben, zei Arnoud Boot begin dit jaar in de regionale GPD-kranten. En dat wisten de verzekeraars. Ze hebben het willens en wetens gedaan om er zelf beter van te worden. VVD-Kamerlid Frans Weekers: De verzekeraars hebben heel veel mensen knollen voor citroenen verkocht. Schadeomvang Uit het AFM-rapport uit 2006 blijkt dat de jaarlijkse bruto premie-inleg die betrekking heeft op beleggingsverzekeringen, 16 miljard euro bedraagt. Slechts 60 procent van de premies wordt daadwerkelijk belegd. Alleen in 2006 is al 6,4 miljard euro van klanten in de zakken van verzekeraars en tussenpersonen gevloeid. Arnoud Boot becijferde de totale schade voor polishouders eerder dit jaar op zo n 200 miljard euro en meende dat de verzekeraars met minimaal 20 miljard over de brug moesten komen. Als de recente deal van consumentenorganisaties Verliespolis en Woekerpolisclaim met Delta Lloyd maatgevend blijkt te zijn, dan zullen de verzekeraars hooguit 6 miljard euro betalen. Hoe groot is de werkelijk geleden schade? Niemand die het echt weet. De vier grootste politieke partijen tasten in het duister. Geen flauw idee, erkent Mei Li Vos (PvdA). De partijen hebben nagelaten in dit dossier zelf een goed gefundeerde berekening te laten maken. We hebben geen expertise om dat onderzoek te laten doen, reageert Ewout Irrgang (SP). De verzekeraars lieten de afgelopen jaren geen kans onbenut om diepgaande onafhankelijke onderzoeken naar de oorzaken en de ware omvang van de schade af te raden. Een dergelijk onderzoek zou volgens de verzekeraars geen toegevoegde waarde hebben en zou het proces alleen maar ernstig vertragen en bemoeilijken. Het gerommel rond het onderzoek naar woekerpolissen door bureau IFO, dat door Wouter Bos zwaar op de korrel werd genomen, gaf er zelfs blijk van dat de verzekeraars het onderzoek moedwillig frustreren.

6 beleggingsfondsen omslagverhaal Schrijnende gevallen Donderdag 9 oktober presenteerde Wouter Bos het langverwachte AFM-rapport. Belangrijkste bevinding: 52 procent van de beleggingspolissen is duurder dan de norm die ombudsman Jan Wolter Wabeke vaststelde op 2,5 procent. Een uitspraak over de totale schade kan echter niet worden gedaan. Bos had eerder al aan de Kamer laten weten dat het geen volledig onderzoeksrapport zou worden. Dat bleek ook. De onmiskenbare ombudsman Jan Wolter Wabeke (1948) is de Ombudsman Financiële Dienstverlening. Hij deed onderzoek naar de Woekerpolis-affaire. Volgens Wabeke mogen de kosten die verzekeraars in rekening brengen voor hun product liggen tussen de 2,5 en 3,5 procent. Wie hebben de boel opgelicht? dat zijn de verzekeraars! daar gaat de belastingbetaler dus niet voor opdraaien kern uit het Woekerpolis-dossier, de structureel ondoorzichtige en foutieve informatievoorziening over beleggingsverzekeringen, bleek niet tot de onderzoeksopdracht van Bos ministerie aan de AFM te behoren. De reden die Financiën daar voor geeft: Onderzoek naar informatievoorziening is complex en je moet je toch ergens op focussen. De feiten en achtergronden over de grootschalige desinformatie rond woekerpolissen en de daaraan verbonden aansprakelijkheden blijven zo onopgehelderd. Datzelfde geldt voor het woekerpolisproduct dat volgens de cijfers van DNB nog steeds stijgt in populariteit en dat volgens experts verantwoordelijk is voor de ergste gevallen: de pensioenverzekering. Het onderzoek omvat slechts overeenkomsten tussen verzekeraar en consument, zegt de woordvoerder van het ministerie desgevraagd. Pensioenregelingen waar werkgevers bij betrokken zijn, horen daar niet bij. Wat de gevolgen zijn voor bijvoorbeeld de circa mensen die via een premieregeling of via een combinatie van regelingen een beleggingspensioen hebben bij een verzekeraar, maakten bijzonder hoogleraar economie en DNB-strateeg Jaap Bikker en econoom Jan de Dreu duidelijk. Zij publiceerden in 2006 een omvangrijk onderzoek naar onder meer de kosten van pensioenvoorzieningen. Daarbij werden de door DNB verzamelde gegevens van alle pensioenfondsen en verzekeraars in Nederland in aanmerking genomen. Verzekeraars zijn in 2004 gemiddeld 5,43 keer duurder dan pensioenfondsen. Dat is exclusief een deel van de kosten en winstopslagen van de door de verzekeraars beheerde beleggingsfondsen. Het cumulatieve effect van de kosten kan volgens Bikker grote invloed hebben op de hoogte van pensioenen. Bikker: Jaarlijkse kosten ter grootte van 1 procent van het totale pensioenvermogen, leiden over de gehele levensloop tot pensioenverlies van 27 procent of tot een premiestijging van 37 procent. Bikker wil dat op persoonlijke titel toelichten: Als je snoept van het rendement, werkt dat door op lange termijn. Dit geldt dus ook voor producten met beleggingsfondsen. De door ombudsman Jan Wolter Wabeke voorgestelde norm ligt tussen de 2,5 en 3,5 procent. De gevolgen voor de uiteindelijke pensioenuitkering van de verzekerde op basis van die norm laten zich raden. Volgens hoogleraar beleggingstheorie Theo Nijman uit Tilburg en wetenschappelijk directeur van het onderzoeksnetwerk Netspar, is de Wabekenorm nog steeds schreeuwend duur. Ook VVD, PvdA, SP en CDA menen eensgezind dat de Wabeke-norm verre van optimaal is. Irrgang: Wabeke heeft te snel zijn oor laten hangen naar de belangen van de verzekeringssector. Toezichthouder heeft gefaald De Amerikaanse beleggingsexpert Swensen schreef het drie jaar geleden al in zijn boek: Een overheid die over het welzijn van zijn burgers waakt, mag de oudedagsvoorziening van miljoenen mensen niet aan inefficiënte en op winst beluste banken en verzekeraars overlaten. Toch hebben verzekeraars en banken vele jaren kunnen profiteren van de kennisachterstand bij hun clientèle. De Tilburgse hoogleraar Theo Nijman bevestigt desgevraagd dat de toezichthouder (AFM en voorgangers) heeft gefaald in enkele van zijn primaire taken. Ook de vertegenwoordigers van de VVD, PvdA, CDA en SP menen dat de toezichthouder heeft gefaald. Nijman kan zich goed voorstellen dat de toezichthouder daarvoor aansprakelijk wordt gesteld, maar hij is geen jurist. Ja, dat is mogelijk, zegt een bekende advocaat die in dit geval zijn naam liever niet bij zijn uitspraak ziet staan. Als nalatigheid kan worden aangetoond en er is aantoonbaar schade geleden, dan kan ook een toezichthouder worden aangeklaagd en aansprakelijk worden gesteld. Mede-aansprakelijkheid voor de staat is voor de VVD, SP, PvdA en CDA echter ondenkbaar. Mei Li Vos (PvdA) verwoordt dit standpunt het meest kernachtig: Wie hebben nu de boel opgelicht? Dat zijn de financiële instellingen, de verzekeraars! Daar gaat de belastingbetaler dus niet voor opdraaien. [Eric Smit] Meer? Ga naar 41

Spreektekst AO Staf Depla Woekerpolissen dd 8 februari 2007

Spreektekst AO Staf Depla Woekerpolissen dd 8 februari 2007 Spreektekst AO Staf Depla Woekerpolissen dd 8 februari 2007 Voorzitter We maken ons druk over deze kwestie omdat: a. het de belangen van veel consumenten raakt (6.5 miljoen polissen). Consumenten zijn

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 30 413 Regels betreffende pensioenen (Pensioenwet) Nr. 155 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 'S-GRAVENHAGE Directie Financiële Markten Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus

Nadere informatie

2011D36661 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2011D36661 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2011D36661 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Binnen de vaste commissie voor Financiën hebben enkele fracties de behoefte om over de brief van de minister van Financiën d.d. 7 juni 2011 over

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2010 - I

Eindexamen m&o vwo 2010 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 5. In deze opgave blijven de belastingen buiten beschouwing. Particuliere beleggers kunnen op verschillende manieren vermogen opbouwen,

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan

Persoonlijk Pensioen Plan Persoonlijk Pensioen Plan Brochure voor u als werkgever Als werkgever hebt u behoefte aan een betaalbare pensioenregeling. Tegelijkertijd wilt u een regeling die past in een goed arbeidsvoorwaardenbeleid.

Nadere informatie

Datum 2 oktober 201525 september 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van de leden Omtzigt en Ronnes (beiden CDA) over woekerpolissen

Datum 2 oktober 201525 september 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van de leden Omtzigt en Ronnes (beiden CDA) over woekerpolissen > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Regeling 2014 Koersplan en aanverwante producten. Opgesteld door Stichting Koersplandewegkwijt

Regeling 2014 Koersplan en aanverwante producten. Opgesteld door Stichting Koersplandewegkwijt Regeling 2014 Koersplan en aanverwante producten Opgesteld door Stichting Koersplandewegkwijt Historie Koersplandewegkwijt versus Aegon Claimstichting woekerpolis gestart eind 2004. Claim betreft product

Nadere informatie

Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering

Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering 1 Wat u kunt verwachten 2 Beleggingsverzekering 3 De Achmearegeling 4 Komt u in aanmerking? 5 Hoe nu verder? Voorwoord De laatste tijd is er veel kritiek

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.minfin.nl

Nadere informatie

AanvullendPensioenRekening

AanvullendPensioenRekening AanvullendPensioenRekening Na uw pensionering wilt u net zo comfortabel blijven leven als u nu doet. U heeft een pensioen opgebouwd, maar dat betekent doorgaans een verlaging van uw inkomen in de toekomst.

Nadere informatie

Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering

Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering Achmea compenseert klanten met een beleggingsverzekering Achmea gaat een aantal van haar klanten met een beleggingsverzekering compenseren. Heeft u vóór

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

Waar moet u op letten bij de levensloopregeling?

Waar moet u op letten bij de levensloopregeling? Waar moet u op letten bij de levensloopregeling? Onafhankelijke informatie voor consumenten Waar gaat deze folder over? Deze folder gaat over de levensloopregeling. Waarom een levensloopregeling? Veel

Nadere informatie

De doorsneepremie ZO DENKEN WIJ ER OVER. De doorsneepremie. De doorsneepremie

De doorsneepremie ZO DENKEN WIJ ER OVER. De doorsneepremie. De doorsneepremie Zo denken wij er over is een uitgave van ABP Corporate Communicatie. Voor meer informatie verwijzen wij u naar www.abp.nl. september 2007 ZO DENKEN WIJ ER OVER Collectief versus individueel Juridische

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor later

Vermogen opbouwen voor later BeleggingsRekening U wilt geld opzij zetten voor later en een vermogen opbouwen. Omdat uw kinderen nog gaan studeren, u graag die verre reis wilt maken, een tweede huis wilt kopen, eerder wilt stoppen

Nadere informatie

Reacties op de uitzending van TROS Radar 23 april 2012 over Woekerpolissen

Reacties op de uitzending van TROS Radar 23 april 2012 over Woekerpolissen Reacties op de uitzending van TROS Radar 23 april 2012 over Woekerpolissen AFM: De Autoriteit Financiële Markten (AFM) raadt consumenten met een woekerpolis aan om zelf in actie te komen. Wij hebben de

Nadere informatie

Toezicht op Teak Bert Scholtens & Laura Spierdijk

Toezicht op Teak Bert Scholtens & Laura Spierdijk Toezicht op Teak Bert Scholtens & Laura Spierdijk Inleiding Beleggen in teakplantages, het lijkt zo mooi. De bomen kleuren het landschap groen en absorberen veel CO2. De illegale houtkap wordt een slag

Nadere informatie

Beleggen bij BeFrank. Helder. Eenvoudig. Online. I 101.7.06-0612

Beleggen bij BeFrank. Helder. Eenvoudig. Online. I 101.7.06-0612 Beleggen bij BeFrank Helder. Eenvoudig. Online. I 101.7.06-0612 Eindelijk een helder en eenvoudig pensioen tegen lage kosten. Binnen de pensioenwereld groeit de behoefte naar transparantie en eenvoud.

Nadere informatie

EEN DUIDELIJK VERHAAL OVER UW BELEGGINGSVERZEKERING

EEN DUIDELIJK VERHAAL OVER UW BELEGGINGSVERZEKERING EEN DUIDELIJK VERHAAL OVER UW BELEGGINGSVERZEKERING 1 wat kunt u verwachten? 2 beleggingsverzekering 3 De achmearegeling 4 wie komt in aanmerking? 5 hoe nu verder? INHOUDSOPGAVE 1. Wat kunt u van ons verwachten?

Nadere informatie

Opinieonderzoek toekomst financiële sector

Opinieonderzoek toekomst financiële sector Opinieonderzoek toekomst financiële sector Presentatie afsluitende bijeenkomst 24 november Lessen en vragen voor de toekomst Martijn Lampert 1 Vertrouwen Betekenis (Van Dale): 1. Met zekerheid hopen 2.

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Beleggen op uw manier

Beleggen op uw manier Beleggen op uw manier 2 Professioneel beleggen U wilt uw vermogen snel laten groeien; sneller dan op een spaarrekening. U durft daarbij risico te lopen, maar u houdt wel graag zelf de controle over uw

Nadere informatie

Wat KUNT U. Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering 5. informatie voor particulieren

Wat KUNT U. Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering 5. informatie voor particulieren 1 Wat KUNT U verwachten? 2 Beleggingsverzekering 3 De achmearegeling 4 Wie komt in aanmerking? Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering 5 Hoe nu verder? informatie voor particulieren INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Wat kunnen we van elkaar verwachten?

Wat kunnen we van elkaar verwachten? Wat kunnen we van elkaar verwachten? U heeft ons de zorg voor uw verzekeringen en/of andere financiële producten toevertrouwd of overweegt dit te gaan doen. In deze dienstenwijzer informeren wij u over

Nadere informatie

Track Record Financieel toezicht

Track Record Financieel toezicht Financieel Toezicht Financieel Toezicht Met de inwerkingtreding van de Wet Financiële Dienstverlening in 2006 en de Wet op het Financieel Toezicht ( Wft ) in 2007 zijn de afzonderlijke, sectorale financiële

Nadere informatie

Het aantal verschillende soorten complexe

Het aantal verschillende soorten complexe MR. A.E. DEN TEX De gebruiksaanwijzing voor complexe financiële producten 58 Het aantal verschillende soorten complexe producten dat een consument kan aanschaffen is in de afgelopen jaren enorm toegenomen.

Nadere informatie

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer

Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Page 1 of 5 U bevindt zich hier: Home Ministeries Financiën Documenten en publicaties Toespraken Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Publiekssymposium Eerlijke Bankwijzer Toespraak 27-01-2011 Toespraak

Nadere informatie

ABN AMRO Verzekeringen Veelgestelde vragen. Particuliere Beleggingsverzekeringen Tegemoetkoming kosten beleggingsverzekeringen

ABN AMRO Verzekeringen Veelgestelde vragen. Particuliere Beleggingsverzekeringen Tegemoetkoming kosten beleggingsverzekeringen ABN AMRO Verzekeringen Veelgestelde vragen Particuliere Beleggingsverzekeringen Particuliere Beleggingsverzekeringen Tegemoetkoming kosten beleggingsverzekeringen OVEREENKOMST Heeft ABN AMRO Levensverzekering

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016

Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Verslag bijeenkomst SVG 9 maart 2016 Op woensdagmiddag 9 maart, aansluitend aan de jaarbijeenkomst van de Vereniging Gepensioneerden Getronics (VGG), organiseerde Stichting Voorzieningsfonds Getronics

Nadere informatie

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij 3 De beschikbare premieregeling In Nederland bestaan grofweg twee categorieën pensioenregelingen: beschikbare premieregelingen enerzijds en middelloon-

Nadere informatie

Wie kopen er hypotheekloos?

Wie kopen er hypotheekloos? 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 Wie kopen er hypotheekloos? Auteurs: Frank van der Harst, Paul de Vries Datum: 28 juni 2017

Nadere informatie

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig beleggen

Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten. Loop geen onnodig risico. Verstandig beleggen Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Loop geen onnodig risico Verstandig beleggen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die wil beleggen. In Nederland zijn er 1,5

Nadere informatie

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro

PERSBERICHT. Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro PERSBERICHT Versterking kapitaalpositie ING met 10 miljard euro Op 19 oktober 2008 is bekend gemaakt dat ING haar kapitaal verder heeft versterkt met behulp van de Nederlandse overheid. De solvabiliteit,

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Een nieuwe pensioenregeling

Een nieuwe pensioenregeling Een nieuwe pensioenregeling Waardeoverdracht: zinvol voor u? Gefeliciteerd, u hebt een nieuwe baan! Dit betekent nogal wat voor uw persoonlijke situatie. Nieuwe taken, verantwoordelijkheden en andere collega

Nadere informatie

Datum eerste inleg: 1 januari 1992 3.600,- per jaar steeds op 1 januari Uitbetaling eindbedrag: 31 december 2011

Datum eerste inleg: 1 januari 1992 3.600,- per jaar steeds op 1 januari Uitbetaling eindbedrag: 31 december 2011 Informatiebron 1 Beleggingsovereenkomst Regendrop 13 2435 RD Rookbaai Rookbaai, 1 november 1991 Geachte heer Traaghand, Naar aanleiding van uw verzoek om informatie over ons beleggingsproduct kunnen wij

Nadere informatie

Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 www.50pluspartij.nl

Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 www.50pluspartij.nl Op de bres voor ons pensioen Kees de Lange Bourgogne, 26 november 2011 Stand van zaken in 2011 Economische crisis Heeft de financiële wereld iets geleerd? (banken, pensioenfondsen, verzekeraars) Politiek

Nadere informatie

Datum 13 april 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van het lid Merkies (SP) over de kwaliteit hersteladvies bij beleggingsverzekeringen

Datum 13 april 2015 Betreft Beantwoording Kamervragen van het lid Merkies (SP) over de kwaliteit hersteladvies bij beleggingsverzekeringen > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting

Onderzoek Indextrackers. Samenvatting Onderzoek Indextrackers Samenvatting 1. Inleiding De stichting Autoriteit Financiële Markten (AFM) houdt toezicht op correcte, duidelijke en niet misleidende informatieverstrekking aan consumenten. Het

Nadere informatie

Directie Financiële Markten. Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE. 8 maart 2007 FM 2007-0435 M

Directie Financiële Markten. Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE. 8 maart 2007 FM 2007-0435 M Directie Financiële Markten Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA S-GRAVENHAGE Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 8 maart 2007 FM 2007-0435 M Onderwerp Aanpak beleggingsverzekeringen

Nadere informatie

Dienstenwijzer BeFrank

Dienstenwijzer BeFrank Dienstenwijzer BeFrank I 15.3.01-0612 Met deze dienstenwijzer informeren wij u over BeFrank, onze producten en wat u van ons kunt verwachten in het kader van onze dienstverlening. Wie zijn wij? BeFrank

Nadere informatie

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen

Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Online Seminar Beleggen Ook een beetje beleggen kan lonen Annemarie van Gaal Ondernemer & financieel deskundige Bob Homan Manager ING Investment Office Amsterdam, 8 oktober 2013 Agenda 1. Wat is beleggen

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat

Beleggingsfondsen zijn voor u aantrekkelijk omdat Beleggingsfondsen zijn vergelijkbaar met vaten waarin het vermogen van vele beleggers wordt beheerd met als doel een goed rendement te behalen. Afhankelijk van de organisatie van het fonds wordt het vermogen

Nadere informatie

Regels voor de financiële dienstverlening (WFT) MOTIE VAN DE LEDEN.. Voorgesteld (datum)

Regels voor de financiële dienstverlening (WFT) MOTIE VAN DE LEDEN.. Voorgesteld (datum) Concept motie (Tekst: René Graafsma, mail@renegraafsma.nl, http://renegraafsma.nl Postbus 79, 3738 ZM Maartensdijk, Telefoon: 035-5772266 / M. 06-48462230 en Martin van Rossum m.vanrossum@woekerprofi.nl).

Nadere informatie

Waarom Delta Lloyd Groep een akkoord sluit

Waarom Delta Lloyd Groep een akkoord sluit Waarom Delta Lloyd Groep een akkoord sluit Na maandenlange moeizame onderhandelingen met de stichtingen Woekerpolisclaim en Verliespolis is Delta Lloyd Groep als eerste verzekeraar tot een akkoord gekomen

Nadere informatie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie

Dinsdag 22 september 2015. Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Dinsdag 22 september 2015 Beleggen met ETF s Van theorie tot strategie Wie geven deze presentatie? Tycho Schaaf Beleggingsspecialist LYNX Martijn Rozemuller Oprichter en directeur Think ETF s 1 De agenda

Nadere informatie

2. Compliance officer: de functionaris die door het bestuur van het fonds als compliance officer is benoemd.

2. Compliance officer: de functionaris die door het bestuur van het fonds als compliance officer is benoemd. INCIDENTENREGELING Artikel 1. Definities 1. Bestuur: het bestuur van het fonds. 2. Compliance officer: de functionaris die door het bestuur van het fonds als compliance officer is benoemd. 3. Fonds: Stichting

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief

Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief Stichting Pensioenfonds Smurfit Kappa Nederland Nieuwsbrief NUMMER 12 > JAARGANG 8 > SEPTEMBER 2011 inhoud > De financiële situatie bij pensioenfondsen [p.1] Pensioenleeftijd 65 jaar, wat als ik eerder

Nadere informatie

Gedragscode Medewerkers Eumedion

Gedragscode Medewerkers Eumedion Gedragscode Medewerkers Eumedion Herzien op 19 december 2011 1. Definities Artikel 1 In deze Gedragscode wordt verstaan onder: Medewerkers: alle medewerkers van Eumedion, onafhankelijk van de duur waarvoor

Nadere informatie

MILJARDENCLAIM WERKNEMERS DREIGT VOOR PENSIOENVERZEKERAARS

MILJARDENCLAIM WERKNEMERS DREIGT VOOR PENSIOENVERZEKERAARS Persbericht Stichting Beerputpensioen MILJARDENCLAIM WERKNEMERS DREIGT VOOR PENSIOENVERZEKERAARS 5 oktober 2015 Uit onderzoek van de Stichting Beerputpensioen blijkt dat werknemers met een beschikbare

Nadere informatie

Weet u dat u maandelijks gemakkelijk geld kunt verdienen door te besparen op uw vaste uitgaven?

Weet u dat u maandelijks gemakkelijk geld kunt verdienen door te besparen op uw vaste uitgaven? Weet u dat u maandelijks gemakkelijk geld kunt verdienen door te besparen op uw vaste uitgaven? Maandelijks eenvoudig besparen op: energiekosten telefoonkosten internetaansluiting verzekeringspremies Inhoudsopgave

Nadere informatie

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening

De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening De woningmarkt blijft in beweging, net als onze dienstverlening Onderwerpen 28 april 2016 Nieuwe Steen 3 1625 HV HOORN 0229-234 334 info@bvw.nl www.bvw.nl Ouders kunnen kinderen helpen met de koopwoning

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 1929 Vragen van het lid

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012 Kerncijfers verzekeren in Nederland augustus 2012 Nederlandse verzekeraars hebben in 2011: dagelijks gemiddeld 197 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven, 79 miljard euro aan premies ontvangen,

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2014 In 2013 hebben Nederlandse verzekeraars: dagelijks gemiddeld zo n 200 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven; 75 miljard euro aan premies ontvangen;

Nadere informatie

Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders

Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders Inleiding De Consumentenbond heeft onderzoek uitgevoerd naar de bekendheid en beoordeling van twee financieel toezichthouders in Nederland: De Autoriteit

Nadere informatie

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Type beleggingsverzekering en wijze van afsluiten Kennis van- en informatie over de

Nadere informatie

Directie Financiële Markten. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 5 juli 2007 FM 2007-01654 M

Directie Financiële Markten. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 5 juli 2007 FM 2007-01654 M Directie Financiële Markten De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 5 juli 2007 FM 2007-01654 M Onderwerp Wetgevingsoverleg

Nadere informatie

Overzicht veel gestelde vragen over Achmea mixfondsen September 2014

Overzicht veel gestelde vragen over Achmea mixfondsen September 2014 Overzicht veel gestelde vragen over Achmea mixfondsen September 2014 In juni 2013 introduceerde Achmea nieuwe mixfondsen voor beleggingsverzekeringen. Een deel van de houders van beleggingsverzekeringen

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2013

Verkort Jaarverslag 2013 Verkort Jaarverslag Han Thoman: Ons bestuur is zich echt goed bewust van de risico s die het pensioenfonds loopt. Voorzitter Han Thoman Onze financiële positie is redelijk maar moet nog beter Een jaar

Nadere informatie

KERNCIJFERS VERZEKEREN IN NEDERLAND. december 2016

KERNCIJFERS VERZEKEREN IN NEDERLAND. december 2016 KERNCIJFERS VERZEKEREN IN NEDERLAND december 2016 1 IN 2015 HEBBEN NEDERLANDSE VERZEKERAARS: Dagelijks gemiddeld zo n 200 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven > p. 3 47.000 mensen in dienst

Nadere informatie

la mondi- ale Euro- part- ner

la mondi- ale Euro- part- ner la mondiale Europartner BUSI- NESSBedrijfsactiviteiten en kerncijfers van Europartner Geïnde premies 2008 2009 295 M 597 M 2010 826 M 2013 1097 M 1693 M 2200 M 2008 2009 295 M 597 M 2010 826 M 2013 1097

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s. Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten

Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s. Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten Verhoog het rendement en verlaag het risico met ETF s Hoe bouwt u eenvoudig een gespreide beleggingsportefeuille tegen lage kosten 8 oktober 2015 Wie geeft deze presentatie? Martijn Rozemuller Oprichter

Nadere informatie

WAARDE VAN ADVIES - 2013 DE WAARDE VAN ADVIES VAN INTERMEDIAIRS. Avéro Achmea P13628

WAARDE VAN ADVIES - 2013 DE WAARDE VAN ADVIES VAN INTERMEDIAIRS. Avéro Achmea P13628 WAARDE VAN ADVIES - 2013 DE WAARDE VAN ADVIES VAN INTERMEDIAIRS P13628 INHOUDSOPGAVE KARAKTERISTIEKEN CONCLUSIE WAARDE VAN ADVIES KARAKTERISTIEKEN ONDERZOEKSOPZET CONCLUSIE CONCLUSIES DE WAARDE VAN ADVIES

Nadere informatie

Het PWRI is er voor ons

Het PWRI is er voor ons Het PWRI is er voor ons Populair jaarverslag 2013 106 102 1.104 2.707 40.937 39.915 Gepensioneerden Werkgevers Voormalige deelnemers Actieve deelnemers WIW SW 98.364 33.926 Onderweg zijn Het PWRI is op

Nadere informatie

Verstandig beleggen voor een goed pensioen

Verstandig beleggen voor een goed pensioen Verstandig beleggen voor een goed pensioen Brochure Actieve Lifecycles en Zelf Beleggen voor u als werknemer U hebt een Persoonlijk Pensioen Plan bij Delta Lloyd. Het Persoonlijk Pensioen Plan is een pensioenregeling

Nadere informatie

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds

PROFIELSCHETS. Philips Pensioenfonds NIET UITVOEREND BESTUURDER 1/5. Stichting Philips Pensioenfonds PROFIELSCHETS NIET UITVOEREND BESTUURDER Stichting Stichting behoort tot de grootste ondernemingspensioenfondsen van Nederland met een belegd vermogen van bijna 18 miljard euro. Het pensioenfonds voert

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Uw optimale mix van verzekeren en beleggen

Uw optimale mix van verzekeren en beleggen Uw optimale mix van verzekeren en beleggen 2 Het voordeel van beleggen Wilt u graag geld achter de hand hebben om bijvoorbeeld een reis te maken of als aanvulling op het pensioen? Dan kunt u natuurlijk

Nadere informatie

Persoonlijk Pensioen Plan Collectief

Persoonlijk Pensioen Plan Collectief Pag. 1/5 P 01.7.54-1112 Brochure voor u als werkgever U wilt het pensioen voor uw werknemers graag goed regelen. Pensioen is voor hen een belangrijke arbeidsvoorwaarde. Maar u wilt er zo min mogelijk omkijken

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Uit de stukken is, voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2003.2789 (083.03) ingediend door: hierna te noemen klagers, tegen: hierna te noemen de tussenpersoon. De Raad van Toezicht

Nadere informatie

Te behalen uitkering varieert bij DC-pensioen sterker dan bij DB

Te behalen uitkering varieert bij DC-pensioen sterker dan bij DB date: 23.06.2014 place: Amsterdam Te behalen uitkering varieert bij DC-pensioen sterker dan bij DB Frank van Alphen, FD media Het verschil tussen de uitkering in een pessimistisch en een optimistisch scenario

Nadere informatie

AEGON Rendementplan voor uw kind. Je gunt je kind een mooie toekomst

AEGON Rendementplan voor uw kind. Je gunt je kind een mooie toekomst AEGON Rendementplan voor uw kind Je gunt je kind een mooie toekomst Ieder mens heeft wel een droom. Een wens. Een ambitie. Ieder mens heeft een wil. Ook uw kind heeft een eigen wil. De wil om iemand te

Nadere informatie

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft

Datum 16 januari 2012 Ons kenmerk TGFO-EHBo-11121046 Pagina 1 van 5. Betreft Aanbieders van financiële producten Datum 16 januari 2012 Pagina 1 van 5 Betreft Ketenbeheersing Geachte heer, mevrouw, In 2010 en 2011 heeft de Autoriteit Financiële Markten (AFM) de ketenbeheersing van

Nadere informatie

Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek

Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek Opstap Hypotheek 2 Hypotheken 2 Naam product Opstap Hypotheek 3 Ik kies voor lage maandlasten, met de Opstap Hypotheek Een huis kopen. Een spannend avontuur. Daarbij gaat u niet over één nacht ijs. Bij

Nadere informatie

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram

2013 verkort in beeld. Ontwikkelingen. Pensioenen Beleggingen Organogram 02 verkort in beeld 03 Ontwikkelingen 05 08 10 Pensioenen Beleggingen Organogram Aantal deelnemers dat pensioen opbouwt Aantal personen dat een ouderdomspensioen ontvangt Aantal deelnemers met slapende

Nadere informatie

Akkoord Beleggingsverzekering

Akkoord Beleggingsverzekering 1 Akkoord Beleggingsverzekering Bussum/17 december 2008 ASR Nederland Stichting Verliespolis, Stichting Woekerpolis Claim, Vereniging van Effectenbezitters, Vereniging Eigen Huis en Vereniging Consument

Nadere informatie

Verstandig beleggen voor een goed pensioen

Verstandig beleggen voor een goed pensioen Verstandig beleggen voor een goed pensioen Brochure Index Lifecycles en Zelf Beleggen voor u als werknemer U hebt een Persoonlijk Pensioen Plan bij Delta Lloyd. Het Persoonlijk Pensioen Plan is een pensioenregeling

Nadere informatie

Verstandig je pensioen regelen

Verstandig je pensioen regelen 1 Verstandig je pensioen regelen Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen die zijn of haar pensioen goed wil regelen. Van de mensen die werken heeft bijna de helft nooit goed over het pensioen

Nadere informatie

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek

Vermogen opbouwen voor aflossen hypotheek EigenWoningRekening U heeft een inkomen en een eigen woning. En u wilt in de toekomst de hypotheek helemaal of voor een groot gedeelte aflossen, zodat u in uw eigen woning kunt blijven wonen. Vermogen

Nadere informatie

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA)

Kamervragen van de leden Omtzigt en Van Hijum (beiden CDA) De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon (070) 333 44 44 Fax (070) 333 40 33

Nadere informatie

Uitgangspunten. Nettopensioenregeling

Uitgangspunten. Nettopensioenregeling Uitgangspunten Nettopensioenregeling Laatst gewijzigd op 20 februari 2015 Uitgangspunten nettopensioenregeling Algemeen De nettopensioenregeling is een vrijwillige regeling, in aanvulling op de basisregeling

Nadere informatie

t Twaalfuurtje van deze week 4 maart 2015

t Twaalfuurtje van deze week 4 maart 2015 t Twaalfuurtje van deze week 4 maart 2015 Deze week in het Twaalfuurtje een eigen zaak die het volledige klachtentraject van het Kifid van de Ombudsman tot en met de Commissie van Beroep doorlopen heeft.

Nadere informatie

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance

De impact van HR op de business. Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance De impact van HR op de business Jaap Paauwe, Job Hoogendoorn en HR compliance Inhoudsopgave Heeft HR impact op de business? (interview met Jaap Paauwe) Certificering HR is must (interview met Job Hoogendoorn)

Nadere informatie

ACTIVERINGS- SCORES PENSIOEN- GEBONDEN BELEGGINGS- VERZEKERINGEN

ACTIVERINGS- SCORES PENSIOEN- GEBONDEN BELEGGINGS- VERZEKERINGEN ACTIVERINGS- SCORES PENSIOEN- GEBONDEN BELEGGINGS- VERZEKERINGEN ACTIVERINGSSCORES Robein heeft per 30 september 2016 klanten met een pensioengebonden beleggingsverzekering geactiveerd. Dit resultaat is

Nadere informatie

Uitgangspunten nettopensioenregeling bpfbouw

Uitgangspunten nettopensioenregeling bpfbouw Uitgangspunten nettopensioenregeling bpfbouw Algemeen BpfBOUW biedt de nettopensioenregeling aan en voert deze samen met de BeterExcedent-regeling uit. De nettopensioenregeling is een premieovereenkomst

Nadere informatie

01.01.2009-31.12.2009

01.01.2009-31.12.2009 Kosten & waardeoverzicht 2009 In dit overzicht vindt u informatie over uw pensioenbeleggingsverzekering in 2009. Hoe heeft de waarde van uw verzekering zich ontwikkeld? Hoeveel premie is in 2009 betaald?

Nadere informatie

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt IP/97/507 Brussel, 10 juni 1997 Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt De Europese Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan een Groenboek over aanvullende pensioenen

Nadere informatie

Een klacht over een financiële onderneming?

Een klacht over een financiële onderneming? Consumenteninformatie van de Autoriteit Financiële Markten Weet wat je kunt doen Een klacht over een financiële onderneming? Voor wie is deze folder? Deze folder is voor iedereen met klachten over een

Nadere informatie

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST

OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST OEFENEXAMEN INTEGRITEITSMODULE DSI EFFECTENSPECIALIST NIBE-SVV 1. Een beleggingsonderneming overtreedt meerdere regels uit de Wet op het financieel toezicht (Wft). Hieronder volgen twee beweringen over

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Lijfrenterekening. Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Lijfrenterekening Beleggen voor de aanvulling op uw pensioen. Beleggen voor een aanvulling op uw pensioen? Kies dan voor goede prestaties met de Allianz

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

mr. Niels Mourits directeur FIDIN Vereniging g voor Pensioenrecht Utrecht, 8 juni 2010

mr. Niels Mourits directeur FIDIN Vereniging g voor Pensioenrecht Utrecht, 8 juni 2010 DE PENSIOENADVISEUR ONDERSCHAT mr. Niels Mourits directeur FIDIN Vereniging g voor Pensioenrecht Utrecht, 8 juni 2010 Federatie Intermediaire Dienstverlening in Nederland (FIDIN) Cluster Pensioen - beoordelen

Nadere informatie

Corruptie bij Nederlandse overheid

Corruptie bij Nederlandse overheid Corruptie bij Nederlandse overheid Inleiding In het NRC van 13 augustus werd aandacht besteed aan een onderzoek dat door de VU gehouden was inzake corruptie bij de overheid in Nederland. Aan topambtenaren

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers December 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Beleggingsfondsen en kosten

Nadere informatie

AEGON Rendementplan. Je wilt meer dan sparen

AEGON Rendementplan. Je wilt meer dan sparen AEGON Rendementplan Je wilt meer dan sparen Ieder mens heeft wel een droom. Een wens. Een ambitie. Ieder mens heeft een wil. Nadenken over wat je echt wilt. Iedereen doet dat van tijd tot tijd. Even stilstaan

Nadere informatie