100% DOORBESTEMMEN WERKCONFERENTIE

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "100% DOORBESTEMMEN WERKCONFERENTIE"

Transcriptie

1 100% DOORBESTEMMEN WERKCONFERENTIE Doetinchem, 3 oktober 2014

2 Beelden: Thea van den Heuvel /DAPh (foto s bijeenkomst) Gemeente Doetinchem (foto s leegstand) Karres en Brands (foto leegstand, pagina 4) Wing (foto huidige pagina) Flickr (foto achtergrond voorblad) De Baptistenkapel van Doetinchem, gebouwd in 1881 op de vroegere buitenwal. Het gebouw is in hoofdvorm en detaillering goed bewaard gebleven en het interieur is nog grotendeels oorspronkelijk. De eigenaar kan de restauratiekosten van dit rijksmonument niet opbrengen en heeft sinds 2009 de kapel met bijbehorende pastorie te koop staan. Op deze bijzondere en toepasselijke locatie vond op 3 oktober een werkconferentie plaats over de Achterhoekse aanpak voor leegstand van vastgoed. Deelnemers waren afkomstig uit de culturele sector, gemeenten, provincie, regio, coöperaties, zorginstellingen, ontwerp- en adviesbureaus, onderwijs en enkele ministeries.

3 Wees niet bang om stappen te zetten! 100 % doorbestemmen De kracht van de Achterhoek is d ran. Leegstand wordt niet per definitie veroorzaakt door krimp. Bestuurlijke inzet: d ran! Gespreksleider Lubbert Hakvoort vraagt drie bestuurders naar hun motivatie en inzet rond deze opgave. Zij spelen in de aanpak van leegstand een belangrijke rol. Als gastvrouw doet Ingrid Lambregts (wethouder Ruimtelijke Ordening en Volkshuisvesting, gemeente Doetinchem) de aftrap. Regeren is vooruitzien. We hebben leegstand niet in de hand en zullen zeker niet alles kunnen herbestemmen. Toch moeten we er wat mee. We zijn hier om bouwstenen te verzamelen voor de omgang met leegstand. Laten we vandaag een krachtig team leegstand formeren voor de hele Achterhoek geïnspireerd door de aanpak van Doetinchem. De problematiek in Doetinchem is misschien wat anders, maar we hebben elkaar wel nodig en kunnen veel van elkaar leren. Er zijn veel onzekerheden, maar wees niet bang om stappen te zetten. Josan Meijers (gedeputeerde Wonen, Ruimte en Water, provincie Gelderland) vervolgt: We zijn de afgelopen jaren al actief betrokken geweest bij de Achterhoek. De provincie heeft er in haar omgevingsvisie voor gekozen om zo min mogelijk nieuw vastgoed toe te voegen. Bij ieder nieuw plan wordt gekeken of we ook met bestaande bouw uit de voeten kunnen. We hebben elkaar als partners nodig: gemeenten, ondernemers, de gevestigde orde van raadsleden en wethouders met hun bestuurlijke ervaring, maar ook nieuw bloed, zoals de aanwezige studenten hier. Wat het Rijk betreft zou het enorm helpen als zij ons, als anticipeergebied, ondersteunt met richtlijnen, zodat nieuwe programma s en plannen daarop gebaseerd kunnen worden. Bijvoorbeeld rond de problematiek van agrarische bedrijven want daar is nog een enorme leegstand te verwachten. Dat kunnen wij niet alleen oplossen. Maar daar gaan we niet op wachten. De kracht van de Achterhoek is d ran! Er is veel gepraat, nu is het tijd om stappen te zetten. Als wethouder van de gemeente Berkelland is Leo Scharenborg in de stuurgroep Achterhoek 2020 sterk betrokken bij het leegstandvraagstuk. De stuurgroep staat in de startblokken. Op strategisch niveau zijn al stappen gezet, maar nu komt de tijd om echt door te pakken in de dagelijkse praktijk. Leegstand wordt niet per definitie veroorzaakt door krimp. Dat er minder bedrijven zijn komt bijvoorbeeld niet zozeer doordat er minder mensen zijn, maar doordat bedrijven nu anders opereren dan voorheen. Daardoor zijn er minder bedrijventerreinen nodig. Net als in de agrarische sector: het aantal dieren wordt niet minder, maar bedrijven zijn anders georganiseerd, stallen worden anders gebruikt. Ook het onderwerp wonen en zorg verdient aandacht. We moeten deze bijeenkomst gebruiken om goed na te denken over mogelijke oplossingen. We hoeven niet alles gezamenlijk te doen. Het is nodig dat we formuleren hoe we willen samenwerken en ook hoe we samen in de toekomst kunnen investeren en financiële middelen verzamelen. Want om de financiën kunnen we niet heen. Aan de slag! 3

4 Wat doen we met al dat vastgoed? Er is geen programma. Resultaten pilot 100% doorbestemmen in de Achterhoek Marco Broekman is stedebouwkundige bij bureau Karres en Brands. Samen met Stadkwadraat en de Hogeschool Arnhem Nijmegen heeft hij een verkenning uitgevoerd hoe je leegstand kan aanpakken door gebiedsgericht te werken, naast maatwerk per locatie. En door niet alleen financieel naar een gebouw te kijken, maar vooral ook naar de maatschappelijke waarde die het heeft voor de omgeving. De studie biedt een inspirerende en vernieuwende kijk op de leegstand van (maatschappelijk) vastgoed in de Achterhoek. De analyse (hoeveel vastgoed komt leeg, waar, wat?) is beeldend uitgewerkt en de opgave scherp neergezet: de komende 25 jaar komt 40% van de gebouwen met een maatschappelijke functie leeg te staan en voor het overgrote deel zijn daar ook geen nieuwe functies voor. Het probleem is dus aanzienlijk! Broekman: De hamvraag is: wat doen we met al die gebouwen 4 als er geen functies voor zijn? De echte parels kunnen wel herbestemd worden. Een deel van de gebouwen kan worden vrijgegeven voor tijdelijk of experimenteel gebruik. Betrek de bevolking en ondernemers erbij. Koppel ambities van partijen aan de juiste locatie. Maar een groot deel van de gebouwen zal niet aan sloop ontkomen. Met sloop wordt schaarste gecreëerd en dat maakt de markt voor investeerders aantrekkelijker. Sloop is een kans om een bredere transitieopgave aan te pakken. Zeker hier in de Achterhoek liggen kansen voor een hergebruik-economie. Regionaal afstemmen en samenwerken is belangrijk omdat elk gebied eigen kansen en kwaliteiten heeft. Bovendien is de pijn ongelijk verdeeld, de grootste klappen vallen in Bronkhorst en Berkelland. Broekman: We hebben voor de regio allerlei kwaliteiten in kaart gebracht, zoals landschap, cultuurhistorie, onroerend goed waarde, maar ook het sociale aspect (noaberschap), economische kwaliteiten en de bereikbaarheid. Door waarden te combineren zie je waar kansen liggen voor bepaalde ontwikkelingen of herbestemming. We hebben met een paar scenario s geoefend, en ook een voorbeeld uitgewerkt. Bredevoort heeft veel waardevolle panden. Die kunnen alleen herbestemd worden als de rest van de regio meewerkt, door wat meer te slopen, en niet in hetzelfde segment te gaan herbestemmen. Je moet hierover het gesprek aangaan, samen keuzes maken en de pijn verdelen, bijvoorbeeld met een sloopfonds. Het gevaar is anders dat door concurrentie en slechte afstemming waarde vernietigd wordt. De presentatie van Marco Broekman is te downloaden via deze link: download/100_doorbestemmen Kies waardevolle plekken en wees niet bang elders te slopen.

5 tellingen Na de presentatie toetst gespreksleider Lubbert Hakvoort de meningen in het publiek aan de hand van stellingen. Stelling 1: sloop is een kans om de economie van de Achterhoek een impuls te geven. Nagenoeg iedereen is het eens met deze stelling. Reactie tegen: Hoe kan je dat financieel vertalen? Zoveel afwaarderen kan ik bijna niet als kans zien. Stelling 2: Een regionale ruimtelijke strategie voor sloop en hergebruik zal nieuwe investeerders trekken doordat schaarste ontstaat. Het overgrote deel van de deelnemers is het hiermee eens. Reactie: Het geeft impuls aan nieuwe maak-industrie. Maar daar is wel meer regelgeving voor nodig dan nu beschikbaar is. Stelling 3: Lokaal maatwerk vraagt om sterke regionale afspraken. Alle deelnemers staan hier achter. Een reactie: Als er geen regionale afspraken worden gemaakt ontstaat concurrentie en kannibalisme. Stelling 4: Gemeenten zijn primair verantwoordelijk voor transparante informatie over leegstand en vrijkomend vastgoed. De meningen zijn ongeveer gelijk verdeeld. Een reactie tegen: Je moet het samen doen, niet alleen gemeenten. Een reactie voor: Tegen zijn suggereert dat iemand anders dan de gemeente het op moet pakken en dat zie ik niet gebeuren. Stelling 5: De (rijks)overheid moet het goede voorbeeld geven door kansloos maatschappelijk vastgoed te slopen en af te waarderen. Veelal voorstemmers, een enkeling tegen. Reactie tegen: Kijk je naar vastgoed of kijk je naar de economie? Kijk beter naar wat kansloos is. Dan blijkt misschien dat er bij meer gebouwen kansen liggen. 5

6 De Doetinchemse aanpak De Doetinchemse aanpak van leegstand Yana van Tienen werkt bij de gemeente Doetinchem aan het leegstandsvraagstuk. In februari 2014 is een plan van aanpak opgesteld dat richting geeft aan alle activiteiten. Een team leegstand is in het leven geroepen met lijntjes binnen en buiten de gemeente. Ze werken aan procesverbetering, regelgeving en handhaving, onderzoek en monitoring en het stimuleren en verbinden van de partijen die verantwoordelijk zijn. Heel praktisch, met korte lijnen zodat je snel knan werken. Van Tienen: We hebben een beslisboom opgesteld die helpt keuzes te maken. We kijken naar cultuurhistorische, bouwtechnische, maatschappelijke en omgevingswaarden. Zo wordt bijvoorbeeld bij maatschappelijke waarde ook gekeken naar de gevolgen voor mensen die soms uit hun sociale omgeving weg moeten. Waarde zit m dan niet in de stenen, maar in de mensen. Als overheid moeten we daar zorgvuldig mee omgaan. Belangrijk onderdeel van de strategie is een goede inventarisatie en de actualisatie daarvan. Er zijn gebieden aangewezen die prioriteit krijgen, verder worden onderzocht en met maatwerk worden aangepakt. In alle gevallen op basis van samenwerking met eigenaren en gebruikers en waar nodig met partijen buiten het gebied. Van Tienen: Werk gebiedsgericht en integraal, met meerdere disciplines. En durf ook te experimenteren. Als gemeente kan je een spil zijn in de samenwerking met maatschappelijke partners. Daarvoor heb je wel een beetje eigenwijze ambtenaren nodig! De presentatie van Yana van Tienen is te downloaden via deze link: up_download/100_doorbestemmen Werk gebiedsgericht en integraal, met meerdere discipllines. 6

7 Deelsessies Na de plenaire presentaties is in zes groepen over verschillende thema s doorgepraat: 1. Doetinchemse aanpak (Yana van Tienen) Hoe kunnen we de Doetinchemse aanpak opschalen tot een regionale variant? 2. Kernenfoto s (Hans Suurmond) Hoe gebruiken we het project kernenfoto s om leegstand aan te pakken? 3. Sloop: Verdienmodel of kostenfactor? (René Plaggenburg) Hoe kunnen we de sloop opgave betaalbaar, of zelfs tot een verdienmodel maken? 4. Morgen beginnen! (Riet Dumont) Waarmee kunnen we morgen beginnen? 5. Omgaan met wet- en regelgeving (Rogier van Aaken, Jannemarie de Jonge) Welke wet- en regelgeving belemmert ons en hoe kunnen we dit aanpakken? 6. Detailhandel (studenten Radboud ism Janneke Rutgers) Criteria & Cases 7

8 Doetinchemse aanpak Workshopleider: Yana van Tienen, gemeente Doetinchem Hoe kunnen we de Doetinchemse aanpak opschalen? Een tiental deelnemers bezocht deze workshop en toen was de kamer ook vol. De belangrijkste reden van hun bezoek? Getriggerd door de geboden informatie en zoekend naar mogelijkheden om iets te kunnen leren van de Doetinchemse aanpak. Kunnen we samenwerken en hoe? Trefwoorden die werden genoemd in relatie tot de presentaties in het ochtendprogramma waren: kannibaliseren, team leegstand, aantrekkelijkheid van de stad, erfgoed, keuzes maken, leegstand, samenwerken samen doen en herbestemmen. De insteek en achtergrond van de deelnemers varieerde sterk van gemeenteambtenaar, tot Doetinchemse ondernemer, raadslid, tot provincie, woningcorporatie, makelaar en student. Dat er voor iedereen nog werk te doen is als het gaat om draagvlak te krijgen voor de aanpak van leegstand was een boodschap waar de groep zich en masse achter schaarde. Ieder heeft daar ook z n eigen rol in. Daarnaast formuleerden de deelnemers tijdens de bijeenkomst zeven concrete punten waaraan gewerkt zou moeten worden: 1. De inventarisaties die er zijn hebben informatie die onvergelijkbaar is. Er moet dus een inventarisatie komen waarvoor van tevoren is afgesproken welke elementen die bevat en hoe die tot stand komt Het wordt tijd dat er Achterhoek-breed keuzes worden gemaakt waar op wordt ingezet. Een goede inventarisatie is daarvoor de basis. Een beslisboom als toegepast in de Doetinchemse aanpak of variatie daarop kan daarbij helpen. De gepresenteerde scenario s door Karres en Brands boeien als methode. De verkenning naar scenario s verdient een vervolg als onderdeel van het regioproces. 3. Diverse (samenwerkende) gemeentelijke leegstandteams als toegepast in de Doetinchemse aanpak of een variatie daarop zullen zich bezig moeten gaan houden met de regionale aanpak van de leegstand en dan speciaal het maximaal herbestemmen van bijzondere objecten en gebieden. Er zou volgens een gedragen format gewerkt moeten worden. 4. Het is zinnig om naar lokale contactpersonen of kwartiermakers op zoek te gaan. 5. Om verpaupering te voorkomen, moeten we van elkaar leren. Doetinchem heeft al het e.e.a. onderzocht op het gebied van regelgeving. Deel de informatie. Beslis per gemeente wat je wel/niet overneemt. 6. Van goede voorbeelden kan je leren en goede voorbeelden zijn overal. Maak een all over presentatie die voor iedere gemeente toegankelijk is. Plan naar aanleiding daarvan werkbezoeken. 7. Zet naast de Doetinchemse aanpak elementen die daar nog niet inzitten, maar elders succes hebben en maak met deze basis een regionaal plan. Voor veel actiepunten is het ambtelijk apparaat van de gemeente aan zet. Dit betekent dat er bestuurlijk draagvlak moet zijn. Zonder opdracht kan de ambtenaar niet aan de gang. De ambtelijke adviezen, separaat en in de groep tot stand gekomen, moeten vervolgens ook weer bestuurlijk gedragen worden (rol voor de stuurgroep Achterhoek 2020), geaccordeerd en in ander beleid zoals de regionale woonvisie geïmplementeerd. Mogelijk kunnen de andere overheden hierin een stimulerende rol spelen. Als er geen uren en geld wordt vrijgemaakt voor dit onderwerp, zal de aanpak ook niet van de grond komen. Kernwoord in de bovengeschetste aanpak is structuur. Door feitelijk, met gedeelde uitgangspunten en werkwijzen aan de slag te gaan, is de kans op draagvlak ook het grootste en worden uitkomsten makkelijker geaccepteerd. Draagvlak als gevolg van gedeelde werkwijze Henk ter Horst, provincie Gelderland Doen wat je met de mond belijdt. Niek Bennink, Wonion

9 Hoe gebruiken we het project kernenfoto s om leegstand aan te pakken? Tijdens de workshop werd duidelijk, dat er grote lokale verschillen zijn, die vragen om een lokale aanpak. Om concurrentie te voorkomen is een gemeenschappelijk kader echter noodzakelijk. We moeten voorkomen dat we lang blijven praten en dus gewoon ook aan de slag gaan. Dat kan door goede initiatieven uit de samenleving (ondernemers, vastgoedeigenaren, bewoners etc.) te ondersteunen. De aanpak van leegstand betekent dat we verder moeten kijken dan ons eigen (institutionele) belang. Hiervoor is het nodig draagvlak te creëren voor een gezamenlijke aanpak en een gezamenlijke visie op te toekomst te formuleren. Concrete suggesties: 1. Bewustwording: in beeld brengen van het vraagstuk; wat is het probleem. 2. Initiatieven van onderop laten zien en goede pilots ondersteunen. 3. Bestuurlijk draagvlak creëren bij gemeenteraden. 4. Meer lef bij bestuurders. 5. Fondsvorming: breed; niet alleen de overheid. 6. Eenduidige visie --> stip op de horizon. 7. Keuzes maken op basis van een gezamenlijk afwegingskader. 8. Actieve rol stuurgroep A2020 (ondernemers, organisaties en overheden samen). 9. Aan de slag. Kernenfoto s Workshopleider: Hans Suurmond, Regio Achterhoek Laten we de focus vooral richten op de kansen die we zien, en niet onszelf in de put in praten vanwege de omvang van het vraagstuk bestuurder 9

10 Hoe kunnen we de sloopopgave betaalbaar op zelfs tot een verdienmodel maken? Voor de geïnteresseerden in de financiële aspecten van sloop was het even schuiven en schikken op het balkon van de Baptistenkapel. Het gesprek onder leiding van René Plaggenburg (directeur sloop en reststoffencentra Dusseldorp) ging over algemene principes en concrete kansen. Bij sloop heb je vaak te maken met milieuaspecten zoals asbest. Dat vraagt om een aparte benadering. Bijvoorbeeld zoals is voorgesteld met de Asbesttrein. Je kan sanering makkelijker maken door vergunningen en subsidies gezamenlijk te regelen. Bovendien kan je bij hogere volumes kortingen bedingen dus kostenbesparing. Veel materiaal kan echter hergebruikt worden. Maar dan moet je er op een andere manier naar kijken. In een circulaire economie denk je aan de voorkant al na over hergebruik in plaats van achteraf een probleem te hebben. Bij het ontwerp, maar ook als het gaat om regelgeving. Waarom zijn er voorschriften dat deuren elke zoveel jaar weer vijf centimeter hoger moeten zijn? Dat belemmert hergebruik! Als de vraag naar sloop materiaal toeneemt zal ook de prijs stijgen en wordt sloop aantrekkelijker. Die vraag kan je beïnvloeden door bijvoorbeeld voor te schrijven dat elk nieuw gebouw voor een bepaald percentage uit hergebruikt materiaal bestaat. De overheid kan hier regelingen voor maken en ook een voorbeeldrol vervullen. Voor de opwaardering van de N18 is veel sloopmateriaal nodig. Waarom dat uit Noord-Holland halen als het ook van leegstaande agrarische gebouwen in de Achterhoek kan komen? In de regio kan je de stroom van recyclebaar materiaal door goed samenwerken afstemmen op de vraag. Ook in de keuze van welke gebouwen je met voorrang gaat slopen zou je moeten meewegen welke materialen je (waar en wanneer) kan hergebruiken. Als hergebruik een algemeen principe is levert het waarde op in plaats van die te vernietigen. Sloop Workshopleider: René Plaggenburg, Dusseldorp Het roer moet om. Maak van hergebruik een uitgangspunt Concrete suggesties: 1. Sloop agrarisch vastgoed kansrijk als fundering N Laat de keuze welke gebouw gesloopt wordt ook afhangen van de waarde van de grondstof die vrijkomt door de sloop. 3. Voorschrijven van recyclemateriaal in bestekken + vergunningen. 10

11 Morgen beginnen! Workshopleider: Riet Dumont, provincie Gelderland We hebben een langetermijnstrategie nodig, maar waar we kunnen beginnen gaan we ook beginnen! In deze groep werden 3 concrete initiatieven besproken. Deurvorst in Terborg en het Klooster in Ulft (beide gemeente Oude IJsselstreek) gaan over hergebruik van een monumentaal pand. Het project Asbesttrein zet in op een asbestvrije Achterhoek. De discussie over het hergebruik van beide monumentale gebouwen spitst zich toe op enkele aandachtspunten. Aandachtspunten Je moet feiten en cijfers kennen om te weten wat je handelingsruimte en -perspectief is. Data zijn nog niet (overal) op orde. Het kadaster biedt daarbij hun hulp aan. Alle initiatieven zetten hun eigen doel centraal, dat is logisch want daar zit de energie. Dat neemt niet weg dat het nodig blijft om lokale initiatieven op lokaal én regionaal niveau te bezien op wat het doet met de maatschappelijke behoefte en de interacties tussen doelen en belangen. Zowel financiële als maatschappelijk waardering zijn belangrijk bij het maken van keuzes. Dorpsraden spelen doorgaans een actieve rol bij het verwerven van draagvlak binnen hun eigen gemeenschap. Verder gaat het dan meestal ook niet (geen regionale afstemming). Draagvlak van inwoners alleen is niet voldoende, om tot uitvoering te komen is een coalition of the willing nodig van alle relevant partners. De Deurvorst (biologische winkel, horeca en tuin) heeft de betrokken zorgaanbieders, zorgverzekeraar en ook de gemeente nodig om het Biologisch cluster met zorgappartementen, kantoorruimte en inzet van arbeidsgehandicapten te realiseren. Het Klooster zal in balans moeten zijn met de plannen voor de DRU en de detailhandel in het kernwinkelgebied. Leegstaande panden zijn in beeld gebracht. Ze kijken naar kansen voor ondernemers. Het Klooster valt buiten het kernwinkelgebied. Stedelijke herverkaveling (ruilen van eigendommen) zou hier kunnen helpen. Volgend jaar is bij wet geregeld dat dan geen overdrachtsbelasting meer betaald hoeft te worden. De Asbesttrein richt zich op het buitengebied. Het vraagstuk gaat verder dan leegstaande agrarische gebouwen, ook particulier woningbezit uit bepaalde bouwjaren heeft een probleem. Asbest in bestratingsmateriaal is eveneens een lastige opgave die tot nu toe nog weinig aandacht heeft gekregen. Saneren kost 10/m2 ( euro per agrarisch bedrijf). Welke handelingsperpectieven zien de deelnemers? 1. Ingaan op het bod van het Kadaster samen met de Radboud Universiteit Nijmegen (Erwin van der Krabbe) om de feiten en cijfers goed in beeld te brengen. Zij kunnen de data in kaartbeelden vertalen. Dat helpt bij het maken van keuzes. 2. Kadaster: onderzoekt op bouwjaar, eigenaar/eigendom. Waar zit wat en hoeveel. - Bouw samen een asbest register op. - Fiscale mogelijkheden juiste prikkel geven, bedrijven die al beëindigd zijn en nog gaan beëindigen - Slimmer organiseren, samen kun je meer.. Werkgelegenheid in de bouw creëren bij hergebruik, sloop en asbestsanering. 3. Zowel financiële als maatschappelijke waarde meewegen bij besluitvorming, als burgers ergens voor gaan, dienen ze de ruimte te krijgen hun droom waar te maken. 4. Stedelijke herverkaveling als instrument benutten. 5. Continuïteit in beleid is erg belangrijk om beweging op gang te krijgen in de vastgoedmarkt. 6. Koppel asbestverwijdering aan een starterslening. 7. Ervaring van makelaar gespecialiseerd voor het agrarisch gebied: een huis met asbest verkoopt niet. Maak een revolverend fonds waaruit een zachte lening kan worden gesloten om het asbest te verwijderen. Daarna is het gebouw weer verkoopbaar. Na verkoop kan de lening worden terugbetaald. 8. Er is een fiscale prikkel nodig die het niet meer lucratief maakt leegstaande gebouwen te laten staan. 9. Bij beide genoemde initiatieven helpt het om complementaire economieën bij elkaar te brengen. Het geheel is meer dan de som der delen, terwijl ook voor elke participant/ ondernemer de meerwaarde voelbaar is. Die Asbesttrein, daar moeten we gewoon mee beginnen. Met twee benen op de grond kun je ook heel ver kijken! Otto Willemsen, Duurzaam4life 11

12 Omgaan met wet- en regelgeving Workshopleiders: Rogier van Aaken, provincie Gelderland Jannemarie de Jonge, Wing Waar lopen we tegenaan, hoe kunnen we dat aanpakken en welke partijen zijn daarvoor nodig? Een gemêleerd gezelschap van wethouders, beleidsadviseurs, financieel deskundigen en ondernemers ging in gesprek over aandachtspunten in regelgeving in relatie tot sloop en herbestemming. De meeste aandacht ging uit naar financiele aspecten en ruimtelijke ordening. Fiscale regelingen, het verdelen van de financiele pijn (verevening) en het afwaarderen van vastgoed houdt de gemoederen bezig. Jaap Zijda (Stadkwadraat): Denk niet te makkelijk over afwaarderen van de boekwaarde. Boekwaarde is de waarde waarvoor een object in de boeken staat. De hoogte is maar één kant van de medaille. Bepalend is meestal hoe deze gefinancierd is, met eigen of vreemd vermogen. In dat laatste geval wordt het lastig. Maar gelukkig is er ook goed nieuws. Mireille Groet (ministerie van I&M) wist te melden: Als het gaat om kantoren en detailhandel, dan zijn beleggers al flink aan het afwaarderen, en dat wordt gestimuleerd door de Nederlandse Bank. Gemeenten kunnen herbestemming met de ruimtelijk instrumentarium een belangrijke impuls geven. Dit creëert schaarste en duidelijkheid. Immers, marktpartijen zijn eerder geneigd te investeren als er op gebiedsniveau duidelijk is over waar hun investeringen zullen gaan renderen. Concrete suggesties Als concrete suggesties voor herbestemming en sloop werden de volgen depunten geopperd: 1. Fiscaal aantrekkelijker maken van sloop (6% BTW, overdrachtsbelasting, asbestverwijdering etc). 2. Bestemmingen: planvoorraad terugschroeven (=schaarste creëren), kiezen waar je wil herbestemmen of slopen (=duidelijkheid bieden). 3. Stimuleren herbestemming: gemengde bestemming mogelijk maken (benutten nieuwe omgevingswet). 4. Verevening en stedelijke herverkaveling: proefprogramma uitbreiden (provincie). 5. Boekwaarde: transparant maken (gemeente, geef inzicht in methodiek). 6. Maak het omvormen van traditionele verzorgingshuizen naar individuele woningen makkelijker. Inventarisatie van aandachtspunten de praktijk van sloop en herbestemming: Financiële aspecten: Hoe voorkom je dat leegstand als fiscale aftrekpost aantrekkelijker is dan herbestemming? Voor boeren is het bedrijf hun pensioenvoorziening; dit maakt sloop of omzetting naar een burgerwoning (waarbij de fiscus komt afrekenen) lastig Regelingen die sloop of herbestemming makkelijker kunnen maken: vrijstelling van overdrachtsbelasting bij stedelijke herverkaveling, aantrekkelijker maken van afboeken, creatief omgaan met gemeentefonds in krimp/ anticipeerregio s. Bestemmingen: Makkelijker maken van gedogen, tijdelijk bestemmen, gemengde bestemming (bijvoorbeeld opnemen wat je NIET wil) Is de nieuwe Omgevingswet een kans? Bijvoorbeeld voor regionale verevening, of salderen van milieueffecten? Planschade: criterium voorzienbaarheid is belangrijk. Volg de pilot Amsterdam Vergunningen: Drank & horecawet, mogelijk maken van mengfuncties: een tijdelijke ontheffing hiervoor lijkt een ingewikkelde procedure. Milieuwetgeving: Kan niet-agrarische functies in buitengebied, en daarmee herbestemming, belemmeren. Marktpartijen zijn eerder geneigd te investeren als duidelijk is waar investeringen gaan renderen. Denk niet te gemakkelijk over afwaarderen. Jaap Zijda, Stadskwadraat 12

13 initiatieven leegstand detailhandel: criteria & cases Studenten van de Radboud Universiteit Nijmegen zijn de afgelopen weken aan de slag geweest met de onderzoeksvraag: Welke factoren dragen bij aan het tot stand komen van een uitnodigend klimaat voor bottomup initiatieven?. Daarbij gaan zij in op leegstand in de detailhandel en hebben ze twee cases bestudeerd, BS22 in Groenlo en t Klooster in Ulft. Tijdens deze workshop deelden de studenten hun kijk op het succes van deze initiatieven en werd hier verder over gediscussieerd. Daarnaast presenteerden ze hun concept local networkers, dat gaat over hoe dit soort initiatieven ook verder in de regio gebruikt zouden kunnen worden. Een hoofdlijn in de discussie gaat over de tweeledige benadering van dit soort initiatieven. Aan de ene kant geldt het dat je bottomup initiatieven absoluut niet moet willen sturen, het eigen initiatief is juist de kracht. Aan de andere kant blijkt dat enige regionale afstemming van initiatieven toch wenselijk is. Kans op succes is groter wanneer niet alle kernen dezelfde initiatieven hebben, zo werd er gezegd. Ook wanneer de overheid initiatieven wil ondersteunen moeten er keuzes gemaakt worden, regionale afstemming kan hierbij ook relevant zijn. De spanning zit dus op het vlak van lokaal versus regionaal. De studenten stellen dat de kracht van deze bottom-up initiatieven vaak ligt in een local networker met een uitgebreid netwerk die de brug legt tussen bewoners, ondernemers en overheid. Door een netwerk op te stellen waarbij de local networkers van de verschillende kernen met elkaar verbonden worden, kunnen initiatieven beter op elkaar worden afgestemd en kan men ook naar elkaar verwijzen. Daarop volgde de vraag; wat heeft een local networker dan eigenlijk nodig?. Vrijheid om te handelen en gemakkelijke afstemming zijn belangrijke voorwaarden. Vertrouwen speelt daarbij een essentiële rol. Ook kwam als kanttekening naar voren dat local networkers vaak veel eigen tijd investeren in hun projecten. Om de inzet van de lokale werker te kunnen behouden/vergroten is een financiële ondersteuning wenselijk. We zijn gewend te denken in financiering van fysieke structuren, maar in dit geval zou je dus kunnen denken aan een investering in sociale structuren. Daarop inhakend werd geconcludeerd hiervoor minder naar de overheid te kijken. Hierin kan ook een rol weggelegd zijn voor lokale ondernemers, organisaties of betrokken inwoners. Detailhandel Workshopleider: Janneke Rutgers, Achterhoek 2020 De overheid is vaak gewend te denken aan fysieke investeringen, maar sociale investeringen zijn ook ontzettend belangrijk. Mensen moeten weten waar ze naar toe kunnen met hun idee of plan. Het gaat om de combinatie van de kracht van een locatie en de kracht van een netwerk - de mensen. 13

14 Afsluiting Met de rijke oogst uit de werkgroepen in het achterhoofd sluiten Leo Scharenborg en Ingrid Lambregts af met een korte terug- en vooruitblik. Leo Scharenborg: We zullen de rijke oogst nog moeten sorteren. We zullen keuzes moeten maken. In het proces rond de kernenfoto s zal dat in 2015 nadrukkelijk aan de orde zijn. Maar laten we aan de slag gaan met het laaghangend fruit. Bijvoorbeeld die fundering van de N18 van eigen sloopmateriaal, kijk wie je nodig heb om het logistiek georganiseerd te krijgen voor een gunstige prijs. Start het nu op samen met LTO, gemeentes, provincie, bedrijven, etcetera! Ook Ingrid Lambregts kijkt met een positief gevoel terug op de bijeenkomst. De presentaties hebben enorm geïnspireerd, en in de workshops zijn volop goede ideeën naar voren gekomen. Het werkt om zoals hier initiatieven te delen, contactgegevens uit te wisselen en aan te haken bij waar energie zit. Ik zie licht aan de horizon; we trekken samen op om een visie te maken en die uit te voeren met coalitions of the willing. Regio Achterhoek is goed op weg. Josan Meijers is enthousiast over de uitkomsten van de bijeenkomst. "Juist omdat ook ondernemers, studenten en mensen uit de zorg aanwezig waren en er goede ideeën werden geopperd. De kernenfoto s helpen ons om een keuze te maken uit herbestemmen, vrijgeven en experimenteren of slopen. Het is goed dat we met z n allen gaan nadenken over criteria om de strategieën toe te passen. Daarmee kunnen we de slag van theorie naar praktijk maken."

Kwaliteitsimpuls kantoren

Kwaliteitsimpuls kantoren 10 maart 2014, Festival Leegstaand Vastgoed Kwaliteitsimpuls kantoren Sjef de Pont, hoofd afdeling Economische Zaken, sector Stadsontwikkeling Opzet workshop Situatie s-hertogenbosch Onze aanpak: Impuls

Nadere informatie

Eindverslag Doetinchem. _Gemeente Doetinchem, najaar 2016

Eindverslag Doetinchem. _Gemeente Doetinchem, najaar 2016 Eindverslag Doetinchem _Gemeente Doetinchem, najaar 2016 INHOUD 1. Introductie... 3 De vraag... 3 De aanpak... 3 Opbrengst... 3 2. Bevindingen... 4 _Co-creatie... 4 _Een regionale blik... 4 _De rol en

Nadere informatie

HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS

HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS HERBESTEMMINGSINFORMATIE PROFESSIONALS www.herbestemmingnoord.nl Kenniscentrum Herbestemming Noord Het doel van Kenniscentrum Herbestemming Noord is een duurzame herbestemming tot stand te brengen met

Nadere informatie

Kennisfestival Menukaart FoodValley Regio. Workshop Menukaart voor gemeenten - 2. Workshop Menukaart voor gemeenten. Sessie 2: van 11.00 tot 12.

Kennisfestival Menukaart FoodValley Regio. Workshop Menukaart voor gemeenten - 2. Workshop Menukaart voor gemeenten. Sessie 2: van 11.00 tot 12. Workshop Menukaart voor gemeenten Wat betekent de menukaart voor de werkwijze van gemeenten? Wat komt daar allemaal bij kijken? Hoe organiseer je de dialoog met de omgeving? Hoe om te gaan met de kosten?

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma Demografische ontwikkelingen

Ontwikkelprogramma Demografische ontwikkelingen Ontwikkelprogramma Demografische ontwikkelingen Leefbare en vitale dorpen in Berkelland 5 Doelenboom Wat speelt er? 6 Bewust worden? Veranderingen in Berkelland en de regio Achterhoek door de krimp lijken

Nadere informatie

leegstand en herbestemming

leegstand en herbestemming leegstand en herbestemming Gerben van Dijk, 17 maart 2011, KNX : gebruik #leegst in uw tweets programma introductie motto SBR, prettig kennis te maken focus duurzame ontwikkeling van de gebouwde omgeving

Nadere informatie

Werkbijeenkomst landelijk gebied 20 april 2016

Werkbijeenkomst landelijk gebied 20 april 2016 Beleid vrijkomende bedrijfsbebouwing buitengebied Werkbijeenkomst landelijk gebied 20 april 2016 Agenda 1. Welkom 2. Inleiding (huidig beleid) 3. VAB s in Wierden - (Jochem Besten) 4. Leegstand perspectief

Nadere informatie

Programma Leegstand Pilot Vab s - gemeenten

Programma Leegstand Pilot Vab s - gemeenten Programma Leegstand Pilot Vab s - gemeenten In samenwerking met: gemeenten Oss, Boxmeer, Gemert-Bakel en Hilvarenbeek 22 mei 2016 Marc van de Ven mpjvdven@brabant.nl Programma Leegstand Experimenten (detailhandel

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020

Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Meerjarenprogramma Ambitiedocument 2016-2020 Agribusiness Economie & Logistiek Recreatie & Toerisme maandag 15 juni 2015, bijeenkomst voor raadsleden Naar een nieuw Programma Jaar 2011-2014 2015 2015 2015

Nadere informatie

Omgevingswet. Aanzet voor een implementatie plan Niet alles kan tegelijk Veel is duidelijk veel nog niet

Omgevingswet. Aanzet voor een implementatie plan Niet alles kan tegelijk Veel is duidelijk veel nog niet Omgevingswet Aanzet voor een implementatie plan Niet alles kan tegelijk Veel is duidelijk veel nog niet Doel van de presentatie Informatie over de Omgevingswet Stand van zaken van de invoering van de wet

Nadere informatie

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam

Deelnemers: denktank uit de samenleving, gemeenteraad, college en ambtelijk managementteam Samen bouwen aan het huis van de democratie in Bloemendaal Verslag werkatelier over participatie en samenspel tussen samenleving en gemeentebestuur op 4 juni 2015 van 20:00 tot 23:00 uur in het Dorpshuis

Nadere informatie

Advies aan B & W. Conceptbesluit

Advies aan B & W. Conceptbesluit Afdelingshoofd Advies aan B & W Nr. Gezien Akkoord Portefeuillehouder, afdeling, datum advies en onderwerp WETHOUDER L.J.H. SCHARENBORG WETHOUDER J.B. BOER WETHOUDER F.H.C. MULKENS MENS EN SAMENLEVING

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 6.1. Doetinchem, 19 november 2014. Regionale woonagenda; kernenfoto's

Aan de raad AGENDAPUNT NR. 6.1. Doetinchem, 19 november 2014. Regionale woonagenda; kernenfoto's Aan de raad AGENDAPUNT NR. 6.1 Regionale woonagenda; kernenfoto's Voorstel: 1. De kernenfoto s voor de kernen Doetinchem, Gaanderen en Wehl vaststellen en vrijgeven voor gebruik in het door de Stuurgroep

Nadere informatie

Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland. 21 juni 2012

Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland. 21 juni 2012 Werkconferentie Vastgoedmarkt Midden-Nederland 21 juni 2012 Luc Dietz dagvoorzitter Michaël Kortbeek Voorzitter KvK Midden-Nederland Het probleem Kantorenmarkt: leegstand, fors aanbod Bedrijventerreinen:

Nadere informatie

Vrijwillige stedelijke herverkaveling. Open consultatieronde Vrijdag 24 april 2015 Amersfoort

Vrijwillige stedelijke herverkaveling. Open consultatieronde Vrijdag 24 april 2015 Amersfoort Vrijwillige stedelijke herverkaveling Open consultatieronde Vrijdag 24 april 2015 Amersfoort Even voorstellen Antea Group Marian Braakensiek Daan Hollemans Anita te Lindert Jesse Stammers Namens IenM Renée

Nadere informatie

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta)

Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Agenda Stad Concernstaf CSADV Stadhuis Grote Kerkplein 15 Postbus 538 8000 AM Zwolle Telefoon (038) 498 2092 www.zwolle.nl Klimaatadaptatie in Zwolle (IJsselvechtdelta) Hoe houden we onze delta leefbaar

Nadere informatie

De financiële legpuzzel bij herbestemmen. Rick Meijer (MSc) r.meijer@bureaurekenruimte.nl

De financiële legpuzzel bij herbestemmen. Rick Meijer (MSc) r.meijer@bureaurekenruimte.nl De financiële legpuzzel bij herbestemmen Rick Meijer (MSc) r.meijer@bureaurekenruimte.nl Inhoud Het probleem: leegstand in cijfers Herbestemmen Keuzes huidige eigenaar Keuzes initiatiefnemer Keuzes gemeente

Nadere informatie

Integraal waarderen. Een (blijvende) discussie. Maartje de Boer. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed

Integraal waarderen. Een (blijvende) discussie. Maartje de Boer. Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed Integraal waarderen Een (blijvende) discussie Maartje de Boer Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed 1 Presentatie Het probleem Voor wie is dit een probleem? RCE Kennisprogramma Wat is Erfgoed (een oplossing?)

Nadere informatie

U beschikt over bijzonder en waardevol vastgoed, maar heeft er geen goede bestemming meer voor

U beschikt over bijzonder en waardevol vastgoed, maar heeft er geen goede bestemming meer voor HERBESTEMMINGSSCAN Herbestemmingsscan U beschikt over bijzonder en waardevol vastgoed, maar heeft er geen goede bestemming meer voor U heeft te maken met een leegkomend of leegstaand pand Uw kosten voor

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s

Erfgoed als krachtvoer. Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s Erfgoed als krachtvoer Tips voor een nieuwe toekomst voor dorpen, steden en regio s U wilt nieuw leven blazen in uw dorp, stad of regio? Als alles tegen zit, is er altijd nog het erfgoed. Het DNA van het

Nadere informatie

Daarnaast vindt u bij deze brief de conceptstellingen per thema. Deze dienen ter ondersteuning van de discussie.

Daarnaast vindt u bij deze brief de conceptstellingen per thema. Deze dienen ter ondersteuning van de discussie. Geacht raadslid, Hierbij ontvangt u de aanvullende informatie voor de Werkconferentie voor de gezamenlijke raden van Graafstroom, Liesveld en Nieuw-Lekkerland van dinsdag 24 april as. De informatie is

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Stellingen Provinciale Staten

Stellingen Provinciale Staten Stellingen Provinciale Staten Thema s en onderwerpen Toelichting... 2 Algemene informatie... 3 Thema: Economie... 3 1.1 Samenwerking Duitsland *... 3 2.1 Landbouw... 3 3.1 Recreatie en toerisme... 4 Thema

Nadere informatie

Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein

Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Provinciale bijeenkomsten gemeentelijke financiën en de 3 decentralisaties in het sociaal domein Zijn we allemaal aangesloten? Zijn alle gemeenten

Nadere informatie

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling

Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Bestedingskader middelen Stedelijke Herontwikkeling Inleiding Stedelijke herontwikkeling Voor de ruimtelijke ontwikkeling van Utrecht is de Nieuwe Ruimtelijke Strategie opgesteld die in 2012 door de Raad

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN

CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN CULTUREEL ERFGOED EN DE VERTALING NAAR RUIMTELIJKE PLANNEN Onderzoek naar cultuurhistorische structuren, landschappen en panden Aansluitend op Belvedere- (Behoud door ontwikkeling) en het MoMo-beleid (Modernisering

Nadere informatie

Advies Werkplaats Wonen Hoe gaan we verder?

Advies Werkplaats Wonen Hoe gaan we verder? . Breken met grenzen: wonen in een complete regio Advies Werkplaats Wonen Hoe gaan we verder? 26 april 2016 1 Op 14 oktober 2015 hebben wij als Werkplaats Wonen het advies Breken met grenzen: wonen in

Nadere informatie

Benadering van VAB s. Crijns Rentmeesters bv. Bianca Göertz. Rentmeester van nu. Klanten

Benadering van VAB s. Crijns Rentmeesters bv. Bianca Göertz. Rentmeester van nu. Klanten Benadering van VAB s Crijns Rentmeesters bv Bianca Göertz Rentmeester van nu Rentmeester: traditioneel beheerder onroerend goed Rentmeester van nu: ook ontwikkeling onroerend goed All-round adviseur ontwikkeling

Nadere informatie

Geen woorden maar daden

Geen woorden maar daden Hans van Rossum Geen woorden maar daden 12-11- 2014 Rotterdam doet het goed Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: iconen ontwikkeld Momentum is daar: hippe architectuurstad Stadsvisie 2030

Nadere informatie

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE

Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Groengebied Amstelland AB 10-11-2011 Agendapunt 9 eerder door het bestuur behandelde notities over rol en positie GGA BIJLAGE 1 DISCUSSIENOTITIE Bestuurlijke begeleidingsgroep Visie Amstelland Aantal bijlagen:

Nadere informatie

1 e Sessie: Samen de toekomst(visie) van de Plaspoelpolder maken

1 e Sessie: Samen de toekomst(visie) van de Plaspoelpolder maken 1 e Sessie: Samen de toekomst(visie) van de Plaspoelpolder maken Programma sessie 1 op 1 oktober 2015 15.30-15.40 inloop, koffie 15.40 15.50 welkomstwoord wethouders 15.50 16.10 presentatie achtergronden

Nadere informatie

Bestuurdersconferentie Krimp in beweging!

Bestuurdersconferentie Krimp in beweging! Bestuurdersconferentie Krimp in beweging! Den Haag, 2 december 2010 Wim Deetman, Jan Mans en Pieter Zevenbergen Adviescommissie-Deetman Opdracht van provincie Limburg Strategisch meerjarenperspectief voor

Nadere informatie

7 e Leergang De regionale ambtenaar als regisseur

7 e Leergang De regionale ambtenaar als regisseur 7 e Leergang De regionale ambtenaar als regisseur RegioAcademie 2012-2013 De regionale samenwerking De regionale samenwerking tussen gemeenten is niet meer weg te denken in bestuurlijk Nederland. Ruwweg

Nadere informatie

Leegstand Kantoren. Jobinside 5 november 2010. Sacha Klinkhamer Floor Schipper

Leegstand Kantoren. Jobinside 5 november 2010. Sacha Klinkhamer Floor Schipper Leegstand Kantoren Jobinside 5 november 2010 Sacha Klinkhamer Floor Schipper Presentatie Jobinside Inleiding door Sacha Klinkhamer (Infrastructuur & Milieu) Aanleiding, cijfers, probleemanalyse, oorzaken,

Nadere informatie

Leegstand en erfgoed. Erfgoedcafé 26 mei 2016 Holwerd. Hans Magdelijns Senior adviseur erfgoed / Herbestemming als gebiedsopgave

Leegstand en erfgoed. Erfgoedcafé 26 mei 2016 Holwerd. Hans Magdelijns Senior adviseur erfgoed / Herbestemming als gebiedsopgave Leegstand en erfgoed Erfgoedcafé 26 mei 2016 Holwerd Hans Magdelijns Senior adviseur erfgoed / Herbestemming als gebiedsopgave Modernisering van de Monumentenzorg Beleidsbrief Momo (Modernisering Monumentenzorg)

Nadere informatie

Toetsing van de herstructureringsplannen

Toetsing van de herstructureringsplannen Aan de leden van de Dialoogtafel Onderwerp Voortgang leefbaarheidsspoor 1 Geachte dames en heren, In uw vergadering van 12 januari 2015 heeft u het herstructureringsprogramma van leefbaarheidsspoor 1 vastgesteld.

Nadere informatie

Samen Sterk Voor Uw Belang

Samen Sterk Voor Uw Belang Samen Sterk Voor Uw Belang Verkiezingsprogramma GemeenteBelangen 2014 2018 Speerpunten www.gemeentebelangen-aalten.nl Samen sterk voor uw belang Verkiezingsprogramma 2014 2018 GemeenteBelangen werkt actief

Nadere informatie

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta

1. We willen doorgaan met behoud en versterking van de kwaliteiten van de IJsseldelta Resultaten Advies en Initiatiefraad Nationaal Landschap IJsseldelta 29 november 2013 Nationaal Landschap IJsseldelta is in verandering. Transitie noemen we dat. We bereiden ons voor op een andere manier

Nadere informatie

Gemeente Boekel. Vrijkomende Agrarische bedrijfsgebouwen. Seminar. 26 mei Ted van de Loo Wethouder grondgebiedzaken

Gemeente Boekel. Vrijkomende Agrarische bedrijfsgebouwen. Seminar. 26 mei Ted van de Loo Wethouder grondgebiedzaken Gemeente Boekel Seminar 26 mei 2016 Vrijkomende Agrarische bedrijfsgebouwen Ted van de Loo Wethouder grondgebiedzaken Gemeente Boekel Gemeente Boekel Gemeente Boekel Kenmerken van Boekel Onze context:

Nadere informatie

Besluit van de gemeenteraad d.d. 22 maart 2016, nr. 15B, tot gewijzigd vaststellen van het schuur voor schuur-beleid aanpassing van het KGO-beleid.

Besluit van de gemeenteraad d.d. 22 maart 2016, nr. 15B, tot gewijzigd vaststellen van het schuur voor schuur-beleid aanpassing van het KGO-beleid. Gemeenteblad van de gemeente Dinkelland Jaargang: 2016 Nummer: 24 Uitgifte: 5 april 2016 Besluit van de gemeenteraad d.d. 22 maart 2016, nr. 15B, tot gewijzigd vaststellen van het schuur voor schuur-beleid

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9. Onderwerp Detailhandelsvisie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9. Onderwerp Detailhandelsvisie Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 20 oktober 2015 Registratienummer: 2015/61 Agendapunt nummer: 9 Onderwerp Detailhandelsvisie Voorstel 1. Vaststellen regionale

Nadere informatie

KENNISNEMEN VAN Onze gemeentelijke inzet ter stimulering van de economische ontwikkeling en herinvulling of transformatie van kantoorpanden.

KENNISNEMEN VAN Onze gemeentelijke inzet ter stimulering van de economische ontwikkeling en herinvulling of transformatie van kantoorpanden. RAADSINFORMATIEBRIEF Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4375297 Aan : Gemeenteraad Datum : 1 juli 2013 Wethouder P. van den Berg Wethouder G.J. van der Werff Programma : 10. Economie en wonen Portefeuillehouder

Nadere informatie

Naam portefeuillehouder: Naam behandelend ambtenaar: Telefoon behandelend ambtenaar: behandelend ambtenaar: Uitvoeringsagenda Achterhoek

Naam portefeuillehouder: Naam behandelend ambtenaar: Telefoon behandelend ambtenaar:  behandelend ambtenaar: Uitvoeringsagenda Achterhoek gemeente Bronckhorst Raadsvoorstel Voorstel no: Agendapunt: 140717/15 15 Vergaderdatum 17 juli 2014 Registratie nr Z25604.RD14-00795 Naam portefeuillehouder: Naam behandelend Telefoon behandelend E-mail

Nadere informatie

Gemeente Houten Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening

Gemeente Houten Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening ** Vastgesteld oktober 2014 Cluster Ontwikkeling, Sectie Ruimtelijke Ordening Visie verplaatsing nietagrarische bedrijven binnen het buitengebied Status: vastgesteld door de gemeenteraad van Houten d.d.

Nadere informatie

Aanbevelingen voor een sloopregeling

Aanbevelingen voor een sloopregeling Aanbevelingen voor een sloopregeling Noodzaak om te slopen? Hoe groot is het probleem? 32 mln. m2 totaal tot 2030 8 mln. m2 blijft bewoond 4 mln. m2 wordt weer agrarisch verkocht (erven na 2000) 20% wordt

Nadere informatie

AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM

AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM AANPAK BINNENSTAD SCHIEDAM OPGAVE Tijdens het werken aan binnenstedelijke opgaven merken wij een grote betrokkenheid van inwoners en ondernemers. Zij spreken vaak vol passie over hun stad en komen met

Nadere informatie

De ladder en duurzame verstedelijking in Brabant

De ladder en duurzame verstedelijking in Brabant De ladder en duurzame verstedelijking in Brabant 'Toepassing Ladder voor duurzame verstedelijking: lessen uit de praktijk' Marion Greidanus, provincie Noord-Brabant De Brabantse aanpak provinciale verordening

Nadere informatie

#landgoedbedrijf. Workshop B. Nieuwe omgevingswet. Jannemarie de Jonge

#landgoedbedrijf. Workshop B. Nieuwe omgevingswet. Jannemarie de Jonge #landgoedbedrijf Workshop B Nieuwe omgevingswet Jannemarie de Jonge Omgevingswet: nieuwe ruimte voor maatschappelijk ondernemende landgoederen? Achtergrond Omgevingswet Waarom stelselherziening aansluiting

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Het licht staat op groen

Het licht staat op groen Herbestemming parochiekerk Esbeek Het licht staat op groen kennisdelingsbijeenkomst herbestemming kerken 3 juni 2016 Het PON. Herbestemming parochiekerk Esbeek Het licht staat op groen De opdracht; de

Nadere informatie

Veilingmodel van verhandelbare slooprechten

Veilingmodel van verhandelbare slooprechten Veilingmodel van verhandelbare slooprechten Veilingmodel van verhandelbare slooprechten De verwachting is dat in de loop naar 2030 minimaal 30% van de agrarische erven zal vrijkomen. Dit betekent dat voormalige

Nadere informatie

Toekomstbestendige winkelgebieden

Toekomstbestendige winkelgebieden Toekomstbestendige winkelgebieden Presentatie voor TMO Fashion Business School, 4/3/2015 Arjan Raatgever Senior projectleider Ruimte en Economie Wat gaan we doen? Korte kennismaking Hoofdlijnen uit enkele

Nadere informatie

Perspectief voor de Achterhoek

Perspectief voor de Achterhoek Perspectief voor de Achterhoek 1 Perspectief voor de Achterhoek Aanleiding Op 23 september organiseerde De Maatschappij met Rabobank Noord- en Oost-Achterhoek een interactieve bijeenkomst met als doel

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Regionale bijeenkomsten Kernenfoto s

Regionale bijeenkomsten Kernenfoto s Regionale bijeenkomsten Kernenfoto s 17 november 2014 - Graafschap College te Doetinchem 24 november 2014 - Zalencentrum de Radstake te Heelweg Doen is de beste manier van denken ACHTERHOEK AGENDA 2020

Nadere informatie

Model Vervoersregio en Economische Profilering. Beschrijving model

Model Vervoersregio en Economische Profilering. Beschrijving model Model Vervoersregio en Economische Profilering Beschrijving model In dit model richt de samenwerking in de stadsregio zich op de economische profilering en ontwikkeling van het gebied en de daarmee verband

Nadere informatie

Vraag vooraf. Agenda. Beleidsplan omgevingsrecht gemeente Opmeer. 1. Achtergrond en doelstelling

Vraag vooraf. Agenda. Beleidsplan omgevingsrecht gemeente Opmeer. 1. Achtergrond en doelstelling Beleidsplan omgevingsrecht gemeente Opmeer Vraag vooraf Wat is het belangrijkste dat met de uitvoering van de Wabo de afgelopen 2 jaar is bereikt voor onze gemeenschap? Reflectie eerste uitwerking Raadscommissie

Nadere informatie

Beleggers in gebiedsontwikkeling

Beleggers in gebiedsontwikkeling Beleggers in Incentives en belemmeringen voor een actieve rol van institutionele beleggers bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden P5 presentatie april 2015 Pelle Steigenga Technische Universiteit

Nadere informatie

Woonvisie. Gemeente Nuth Raadsbijeenkomst 12 april 2016

Woonvisie. Gemeente Nuth Raadsbijeenkomst 12 april 2016 Woonvisie Gemeente Nuth Raadsbijeenkomst 12 april 2016 Aanleiding Verschuiving van de volkshuisvestelijke opgave Sociale huur: Woningwet 2015 redelijke bijdrage Langer zelfstandig wonen Lokaal beleid 2

Nadere informatie

Karakteristieke gebouwen

Karakteristieke gebouwen Karakteristieke gebouwen Pagina 1 Oud Gebouw, Nieuw Gebruik Brede Overleggroep Kleine Dorpen in Drenthe (BOKD) Steunpunt Dorpshuizen Drenthe (SDD) Kampsweg 4, 9418 PE WIJSTER tel.: 0592 31 51 21 / E. info@bokd.nl

Nadere informatie

Asbestcommunicatie. DEEL 4 Bij geplande asbestverwijdering. juni 2014. Vereniging Bouw- & Woningtoezicht Nederland

Asbestcommunicatie. DEEL 4 Bij geplande asbestverwijdering. juni 2014. Vereniging Bouw- & Woningtoezicht Nederland Handreiking Asbestcommunicatie juni 2014 DEEL 4 Bij geplande asbestverwijdering Vereniging Bouw- & Woningtoezicht Nederland 4 COMMUNICATIE BIJ GEPLANDE ASBESTVERWIJDERING Een geplande asbestverwijdering

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A. van Hunnik (GroenLinks) (d.d. 15 maart 2016) Nummer 3156

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van A. van Hunnik (GroenLinks) (d.d. 15 maart 2016) Nummer 3156 van Gedeputeerde Staten op vragen van A. van Hunnik (GroenLinks) (d.d. 15 maart 2016) Nummer 3156 Onderwerp Sloop sociale huurwoningen Rotterdam Aan de leden van Provinciale Staten Toelichting vragensteller

Nadere informatie

GEMEENTE LOPIK VOORSTEL. Raadsvergadering d.d. 21 november 2006 Nr. : 10. Aan de raad van de gemeente Lopik.

GEMEENTE LOPIK VOORSTEL. Raadsvergadering d.d. 21 november 2006 Nr. : 10. Aan de raad van de gemeente Lopik. VOORSTEL GEMEENTE LOPIK Raadsvergadering d.d. 21 november 2006 Nr. : 10 Aan de raad van de gemeente Lopik. Onderwerp: Ontwikkelingsplanologie/Verevening Behandelend ambtenaar: J.C. van Kats Voorstel: 1.

Nadere informatie

Aanvullende informatie Nota van Uitgangspunten bestemmingsplan Buitengebied

Aanvullende informatie Nota van Uitgangspunten bestemmingsplan Buitengebied Memo AAN VAN Raadsleden M. Bonouvrié ONDERWERP Aanvullende informatie Nota van Uitgangspunten bestemmingsplan Buitengebied DATUM 11 september 2012 REGISTRATIENUMMER 1101280/4283 Geachte raadsleden, Naar

Nadere informatie

Voortgangsrapportage demografische ontwikkelingen

Voortgangsrapportage demografische ontwikkelingen Voortgangsrapportage demografische ontwikkelingen Inleiding In deze voortgangsrapportage staat een actualisatie van de demografische gegevens over inwoners en huishoudens. Ook zijn een aantal algemene

Nadere informatie

Nieuwsbrief Resultaten evaluatie

Nieuwsbrief Resultaten evaluatie Nieuwsbrief Resultaten evaluatie Toen het project 2030 werd gestart, is aan de gemeenteraad toegezegd dat na vier afgeronde en het project geëvalueerd zou worden. In april heeft het projectteam 2030 een

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam

Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam Speech Annet Bertram,DG Wonen, namens de minister van VROM bij Jubileumbijeenkomst SVN 5 oktober 2006 te Rotterdam thema; financiering van de woningmarkt Ik ben blij dat ik deze bijeenkomst kan bijwonen

Nadere informatie

Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam

Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam 30 Oktober 2015 Intentieovereenkomst Slimme en Gezonde Stad tussen het Rijk en Rotterdam De Partijen: - De gemeente Rotterdam (Rotterdam) - Het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M/ DGMI) Overwegende

Nadere informatie

Vrijwillige stedelijke herverkaveling. Open consultatieronde Dinsdag 12 mei 2015 Den Haag

Vrijwillige stedelijke herverkaveling. Open consultatieronde Dinsdag 12 mei 2015 Den Haag Vrijwillige stedelijke herverkaveling Open consultatieronde Dinsdag 12 mei 2015 Den Haag Even voorstellen Antea Group Marian Braakensiek Daan Hollemans Anita te Lindert Jesse Stammers Namens IenM Niek

Nadere informatie

Strategische Agenda. Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016

Strategische Agenda. Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016 Strategische Agenda Concept strategische agenda Regio Midden-Holland Vast te stellen in: AB Regio Midden-Holland 6 juli 2016 Versie 14 juni 2016 Kernboodschap Vitaal, duurzaam en innovatief Versterken

Nadere informatie

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015 Echt thuis Ondernemingsplan 2011-2015 2 INLEIDING Mooiland is een woningcorporatie met circa 27.000 woningen verspreid over ruim 150 gemeenten in heel Nederland. Daarmee zijn wij een van de twintig grootste

Nadere informatie

OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK

OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK PROJECT UITGELICHT: HET GROOT ZIEKENGASTHUIS IN S-HERTOGENBOSCH OUD GEBOUW, NIEUW GEBRUIK Maakt werk van leegstand Hoofdkantoor Dr. Kuyperstraat 9 2514 BA Den Haag T: 070 335 20 30 F: 070 347 07 77 3 Oud

Nadere informatie

Het college van Gedeputeerde Staten verzoekt de leden van Provinciale Staten om:

Het college van Gedeputeerde Staten verzoekt de leden van Provinciale Staten om: STATENBRIEF Onderwerp: Schets uitwerking Programma Steengoed Benutten Portefeuillehouder: Josan Meijers Kerntaak/plandoel: duurzame ruimtelijke ontwikkeling en water / SteenGoed Benutten Doel van deze

Nadere informatie

Woningbouw Het plan maakt de ontwikkeling van twee woningen aan het Landaspad mogelijk. Tegen deze ontwikkeling hebben wij geen bezwaar.

Woningbouw Het plan maakt de ontwikkeling van twee woningen aan het Landaspad mogelijk. Tegen deze ontwikkeling hebben wij geen bezwaar. Bestaande overcapaciteit aan bedrijventerreinen In de stadsregio Arnhem-Nijmegen bestaat een groot overaanbod aan bedrijventerreinen. Voor de periode 2016-2025 bedraagt dit minstens 150 ha. Van het bestaande

Nadere informatie

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen

Leegstand, herbestemming en verzorgingshuizen: een verkenning door de oogharen heen Lars Brugman Lars Brugman is projectadviseur/onderzoeker bij Kadaster Ruimte & Advies. Hij legt zich toe op complexe maatwerkvraagstukken vanuit de bij het Kadaster beschikbare ruimtelijke informatie.

Nadere informatie

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase)

Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) Startnotitie Visie winkelcentra Heemstede (eerste fase) 1. Inleiding In het collegeakkoord voor de periode 2014-2018 is als één van de doelstellingen geformuleerd: Het college zet zich in voor een florerende

Nadere informatie

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren,

Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015. Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Kadernota 2015 Raad 2 juli 2015 Voorzitter, collega-raadsleden, college, dames en heren, Wanneer we kijken naar de wereld om ons heen, dan beseffen we hoe rijk gezegend we zijn met de omgeving waarin we

Nadere informatie

Bestemmingsplannen in de Binckhorst (zie plattegrond in bijlage 1)

Bestemmingsplannen in de Binckhorst (zie plattegrond in bijlage 1) Wethouder van Verkeer, Binckhorst en Vlietzone P.W.M. Smit Gemeente Den Haag Retouradres: Postbus 12600, 2500 DJ Den Haag De voorzitter van Commissie Ruimte Uw brief van Uw kenmerk Ons kenmerk DSO/2013.1331

Nadere informatie

Gangmakers voor Bussum!

Gangmakers voor Bussum! Met de fusie tussen Bussum, Naarden en Muiden in het vizier en de op handen zijnde Raadsverkiezingen in maart 2014 geeft de Bussumse Ondernemers Vereniging (BOV) met dit pamflet haar visie op de economische

Nadere informatie

Handreiking herbestemming cultureel erfgoed

Handreiking herbestemming cultureel erfgoed Handreiking herbestemming cultureel erfgoed Herbestemming en hergebruik staan in het centrum van de belangstelling. Meer en meer gaat overheidsbeleid er vanuit dat we eerst het gebruik van bestaand gebied

Nadere informatie

Leegstand kantoren. Met artikelen over financiële, juridische en strategische aspecten bij leegstaande kantoren

Leegstand kantoren. Met artikelen over financiële, juridische en strategische aspecten bij leegstaande kantoren Leegstand kantoren Met artikelen over financiële, juridische en strategische aspecten bij leegstaande kantoren Inhoud Voorwoord 3 Financiële en juridische aspecten bij leegstaande kantoren Juridische aspecten

Nadere informatie

30 oktober 2013. Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten Noord- Limburg (short-stay)

30 oktober 2013. Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten Noord- Limburg (short-stay) 30 oktober 2013 Beleidskader huisvesting arbeidsmigranten Noord- Limburg (short-stay) Inhoudsopgave blz 1. 2. 3. Achtergrond 3 Doelgroep van beleid 3 Huisvestingsmogelijkheden binnen het beleid 3 3.1 Uitgangspunten

Nadere informatie

Pas je huizen aan of breng je mensen in beweging? Kees Konings, DomaVita Vastgoedadvies

Pas je huizen aan of breng je mensen in beweging? Kees Konings, DomaVita Vastgoedadvies Transformatie bestaande woningvoorraad Pas je huizen aan of breng je mensen in beweging? Kees Konings, DomaVita Vastgoedadvies Kansen en uitdagingen voor West-Brabant Thema s/ Agenda: 1. Steden en (kleine)

Nadere informatie

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting

De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting De Omgevingsvisie van Steenwijkerland een samenvatting Vooraf Hoe ziet onze leefomgeving er over 15 jaar uit? Of eigenlijk: hoe ervaren we die dan? Als inwoner, ondernemer, bezoeker of toerist. De tijd

Nadere informatie

De begroting van de provincie Utrecht voor Een samenvatting

De begroting van de provincie Utrecht voor Een samenvatting De begroting van de provincie Utrecht voor 2012 Een samenvatting Hoeveel gaat de provincie Utrecht in 2012 uitgeven? Waaraan en waarom? Dat leest u in deze samenvatting. U zult zien dat wij voor 2012 duidelijke

Nadere informatie

Handleiding Cultuur Canvas

Handleiding Cultuur Canvas Handleiding Cultuur Canvas Je hebt een idee voor Tilburg, voor cultuur in het publieke domein en je weet waarschijnlijk ook wat je het wilt realiseren. Weet je ook of je plan kansrijk is? En wat je kunt

Nadere informatie

Winkelleegstand: dilemma of kans?

Winkelleegstand: dilemma of kans? Winkelleegstand: dilemma of kans? Enkele landelijke trends en ontwikkelingen 1. Schaalvergroting (food) en schaalverkleining (modisch) 2. Branchevervaging 3. Toenemende problematiek PDV clusters 4. Filialisering

Nadere informatie

Maatschappelijke aandeelhouders. Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen

Maatschappelijke aandeelhouders. Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen Maatschappelijke aandeelhouders Nijmegenaren als volwaardige gesprekspartners van corporaties, zorg- en onderwijsinstellingen Debatstuk GroenLinks Nijmegen Pepijn Boekhorst Juni 2014 Woningcorporaties,

Nadere informatie

Verbinden van onder- en bovengrond

Verbinden van onder- en bovengrond Verbinden van onder- en bovengrond Herontwikkeling industriële locaties Inhoud - Korte toelichting locaties - Ontwikkelopgave - Verbinden onder- en bovengrond - Discussie Deventer 18 november 2010 Gerben

Nadere informatie

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND

STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND STERKE STEDEN - STERKE REGIO S - STERK NEDERLAND Nederland moet snel uit de crisis. Steden zijn de economische motor van Nederland. Zij vormen de spil in krachtige netwerken met het bedrijfsleven, het

Nadere informatie

Medezeggenschap van Vrijwilligers

Medezeggenschap van Vrijwilligers Terugkoppeling netwerkbijeenkomst 1 december 2014 Medezeggenschap van Vrijwilligers In deze derde en laatste bijeenkomst keken we opnieuw naar verschillende mogelijkheden om meedenken en meepraten van

Nadere informatie

= = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7.

= = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7. *ZE946A470E0* = = Besluitvormende raadsvergadering d.d. 28 mei 2013 Agendanr. 7. Aan de Raad No.ZA.13-22432/DV.13-190, afdeling Ruimte. Sellingen, 16 mei 2013 Onderwerp: Beleidsvisie Wonen en Leven Inleiding

Nadere informatie

Koffertje HAARLEM Aangeboden aan het college van B&W op 12 juli 2016

Koffertje HAARLEM Aangeboden aan het college van B&W op 12 juli 2016 Koffertje HAARLEM-2040 Aangeboden aan het college van B&W op 12 juli 2016 WELKOM in het KOFFERTJE van de toekomst Hoe kom je van honderden geeltjes, stellingen, meningen en trends, opgehaald tijdens 16

Nadere informatie

LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN!

LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN! EEN KLOPPEND HART LATEN WE SAMEN ZORGEN DAT ONS CENTRUM NOG MEER GAAT KLOPPEN! ONS CENTRUM in beeld en cijfers WIST U DAT. wij ruim 50.000 m2 detailhandel hebben in ons centrum (vergelijk centrum Helmond,

Nadere informatie