Het (her)inrichten van functioneel beheer staat momenteel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het (her)inrichten van functioneel beheer staat momenteel"

Transcriptie

1 Functioneel beheer Een ontwikkelingsmodel voor functioneel beheer getoetst in de praktijk 2.4 Een ontwikkelingsmodel voor functioneel beheer getoetst in de praktijk Het (her)inrichten van functioneel beheer staat momenteel sterk in de belangstelling. Organisaties beginnen steeds meer in te zien dat goed werkend functioneel beheer leidt tot betere ondersteuning van processen door ICT-toepassingen. 99 Auteur: Rick Dekker - Gyata BPi Consultants INLEIDING Bij het inrichten van functioneel beheer hanteren wij in onze adviespraktijk een aantal modellen. Deze modellen geven helderheid en helpen ervoor te zorgen dat we geen taken over het hoofd zien. Een ontwikkelingsmodel dat wij hanteren hebben wij afgeleid van een door KPMG ontwikkeld model voor aansluiting van beheerprocessen op de businessprocessen. Hoewel wij veel plezier aan ons model beleven waren wij toch benieuwd of het model klopte met ervaringen bij meer organisaties. Wij hebben daarom een enquête gehouden over de inrichting van functioneel beheer bij een aantal overheidsorganisaties. In dit artikel beschrijven wij twee modellen. Het eerste model, het hiërarchisch functioneel-beheermodel (tegenwoordig bekend onder de naam BiSL), beschrijven wij kort en noemen wij omdat ons ontwikkelingsmodel hier veel gebruik van maakt. Vervolgens beschrijven wij ons ontwikkelingsmodel uitvoerig. Bovendien geven wij aan hoe dit model kan worden toegepast. Na de beschrijving van de modellen gaan wij in op de resultaten van de enquête. Deze bespreking sluiten wij af met enkele conclusies over de toepasbaarheid van ons ontwikkelingsmodel. HET HIËRARCHISCH FUNCTIO- NEEL-BEHEERMODEL Een praktisch model voor de inrichting van functioneel beheer is het hiërarchisch functioneel-beheermodel (zie figuur 1, [R. van der Pols, 2002]). Dit model is afgeleid van het basismodel van ASL, een set van best practices op het gebied van applicatiebeheer. In dit model zijn alle processen voor functioneel beheer ondergebracht. Het model kan op verschillende manieren worden gebruikt. De eerste belangrijke toepassing van het model is het verkrijgen van een overzicht van alle activiteiten die tot functioneel beheer kunnen worden gerekend. Gebruik van het model zorgt ervoor dat men geen activiteiten over het hoofd ziet. Daarnaast wordt in dit model onderscheid gemaakt tussen strategische, tactische en operationele processen. Deze gelaagdheid geeft een goede indicatie op welk niveau van de organisatie men deze processen moet beleggen. Functioneelbeheertaken komt men op veel verschillende plaatsen tegen: bij de gebruikers (de business), bij speciaal daarvoor ingerichte afdelingen die weer onderdeel zijn van een informatiemanagement-afdeling of bij de ICTafdeling. Voor het bepalen waar in de organisatie men de processen het best kan beleggen geeft het model geen aanwijzing. 2 IT Service Management, best practices

2 100 Operationeel Tactisch Strategisch Inrichting organisatie informatievoorziening Planning en control Gebruiksbeheer Kostenmanagement Kwaliteitsmanagement Wijzigingenbeheer Releaseoverdracht Informatiecoördinatie Inhoudelijke toekomst informatievoorziening Service Level Management Functionaliteitenbeheer Figuur 1 Hiërarchisch functioneel beheermodel HET ONTWIKKELINGSMODEL VOOR FUNCTIONEEL BEHEER Het model dat in dit artikel centraal staat is het ontwikkelingsmodel voor functioneel beheer (figuur 2), dat wij hebben ontwikkeld op basis van een vergelijkbaar beheermodel van KPMG [B. Franken en B. Wilhelm, 2002] en eigen ervaringen bij een groot aantal organisaties. Dit model sluit aan op het functioneelbeheermodel wat betreft de indeling in strategische, tactische en operationele taken. Hoewel wij in onze praktijk het model ook hebben gedetailleerd per beheerproces, hebben wij voor dit artikel gekozen voor een weergave op minder gedetailleerd niveau omdat de details dan teveel zouden afleiden van de kern van het model. Voor deze drie niveaus onderscheiden wij vijf ontwikkelingsfases. Hierna geven wij een beschrijving van deze fases. Fase 1: Technologiegestuurd, business volgt Strategisch en tactisch niveau De eerste fase van ontwikkeling wordt Strategisch Tactisch Operationeel Fase 1: Technologie gestuurd, business volgt Ad hoc, Belangrijkste onderdelen opgepakt, nog ongestructureerd, ICT is leidend geen samenhang Ad hoc, ongestructureerd, ICT is leidend Ad hoc, techniek is leidend Fase 2: ICT komt onder controle Onderdelen worden allemaal opgepakt, nog veelal bij administratie belegd Onderdelen zijn afzonderlijk georganiseerd Fase 3: ICT volgt en ondersteunt de business, is service-gericht Samenhang komt tot stand, ICT ondersteunt business Bij functioneel beheer en/of Informatiemanagement belegd Standaardisatie, samenhangende organisatie Fase 4: Business stuurt samen met ICT Gezamenlijke aanpak door business en ICT op basis van gelijkheid, samenhangende organisatie Integrale aanpak en rapportage Optimaal gericht op business ondersteuning Fase 5: Business is in control, ICT is een strategisch instrument Business is in control, ICT maakt deel uit van normale managementtaken van de lijn Geen verdere ontwikkeling nodig, is niet langer een issue Geen verdere ontwikkeling nodig, is niet langer een issue Figuur 2 Ontwikkelingsmodel voor functioneel beheer

3 Functioneel beheer Een ontwikkelingsmodel voor functioneel beheer getoetst in de praktijk gekenmerkt door het feit dat van enige organisatie van functioneel beheer geen of vrijwel geen sprake is. Als er al beheertaken worden uitgevoerd is dat zeer ad hoc. Kenmerkend is dat de organisatie zich niet bewust is van het fenomeen functioneel beheer. Bij aanpassingen aan applicaties of ontwikkeling van nieuwe applicaties betrekt men gebruikers steeds op andere wijzen. Operationeel niveau Wat er aan functioneel beheer wordt gedaan, gebeurt op initiatief van een gebruiker die ontevreden is over de wijze waarop een applicatie functioneert of over de slechte aansluiting van een applicatie op het te ondersteunen werkproces. In de meeste gevallen is deze fase ook te herkennen aan het feit dat ICT leidend is en niet het gebruik van ICT. De ICT-afdeling is vaak niet servicegericht en wordt door de gebruikers van toepassingen meer gezien als last dan als steun. Fase 2: ICT komt onder controle Strategisch niveau De tweede fase van ontwikkeling wordt gekenmerkt door het feit dat bepaalde delen van functioneel beheer zijn georganiseerd. Dit gebeurt echter nog zeer versnipperd, zonder samenhang en op verschillende plekken in de organisatie. Het is dus nog niet zo dat het functioneel beheer vanuit een visie wordt opgezet, het gebeurt meer omdat men bewuster wordt van oplossingen voor problemen waar men steeds weer tegenaan loopt. Op strategisch niveau begint men zich bewust te worden van het gebrek aan samenhang van alle activiteiten die men uitvoert om de ICT-ondersteuning te sturen. Dit heeft echter nog weinig veranderingen tot gevolg, omdat vaak het inzicht ontbreekt over wat de oplossing is van de problemen die men ondervindt. Tactisch niveau Op tactisch niveau begint men de ondersteunende processen op te zetten, maar veelal om administratieve redenen en daarom ook vaak bij administratieve onderdelen. Zo wordt een wijzigingsbudget bijgehouden bij de financiële afdeling, niet om met dit budget te sturen op prioriteiten maar gewoon om alle uitgaven op dit terrein in een overzicht te krijgen. Operationeel niveau Een voorbeeld van een cluster activiteiten die vaak het eerst wordt opgepakt is het beheer van functionaliteit. Het besef begint te ontstaan dat wijzigingsoverleg door gebruikers, de vraagzijde, moet worden gestuurd. Fase 3: ICT volgt en ondersteunt de business, is servicegericht Strategisch niveau Op strategisch niveau komt een proces tot stand dat gericht is op de samenhangende ontwikkeling van de informatievoorziening, zowel inhoudelijk als organisatorisch. Het volgen van ontwikkelingen en het bepalen van een strategie gebeurt nog vooral vanuit de ICT-verantwoordelijkheid, maar het bewustzijn is wel aanwezig dat de ICT zoveel mogelijk dienstbaar moet zijn aan de wensen van de business. Servicegerichtheid is een belangrijk kenmerkend verschil met de eerdere fases van ontwikkeling. Tactisch niveau Als er een afzonderlijke eenheid functioneel beheer is, worden de tactische taken hier vaak ondergebracht. Dat betekent onder meer dat wijzigingen op een planmatige wijze worden opgepakt en het wijzigingsbudget als stuurmiddel wordt gebruikt. Kwaliteitsbeheer en beveiligingsbeheer krijgen meer aandacht zonder dat deze onderdelen echter al volledig opgepakt worden: hoewel met deze processen vaak grote voordelen zijn te behalen, heeft het enige tijd nodig voor een organisatie inziet dat de kosten (die hier zeker voor de baten uitgaan) worden terugverdiend. Operationeel niveau In de derde fase van ontwikkeling zijn de processen op het operationele niveau van functioneel beheer vaak belegd en voor een groot deel op orde. Zo is er meestal sprake van gestructureerd gebruikersoverleg waarin gebruikers de wensen rond de informatiesys IT Service Management, best practices

4 102 temen naar voren brengen. Deze wensen worden geclusterd en geprioriteerd en ingebracht in het wijzigingsproces. Dit wijzigingsproces is dan ook goed georganiseerd. Regelmatig is sprake van een afzonderlijke eenheid waar operationele functioneelbeheertaken worden gecoördineerd en uitgevoerd. Wat echter zeer veel voorkomt is dat het functioneel beheer van primaire toepassingen bij de business is ondergebracht, terwijl het functioneel beheer van de minder belangrijke toepassingen en van de basistoepassingen zoals kantoorautomatisering bij een stafafdeling zijn belegd. Fase 4: Business stuurt samen met ICT Operationeel en tactisch niveau Het operationele en tactische functioneel beheer is in de vierde fase optimaal ingericht: het is geheel gericht op zo goed mogelijke ondersteuning van de businessprocessen. Hiertoe zijn de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden in samenhang belegd. Dat wil niet zeggen dat zij bij elkaar in een afdeling zijn belegd. Er kan best een flinke spreiding van processen voor komen, of minstens een flinke spreiding van taken over de organisatie. Bijvoorbeeld vanwege het bij fase 3 beschreven onderscheid tussen functioneel beheer voor primaire applicaties en voor andere applicaties. Doordat in deze fase functioneel beheer met visie is ingericht heeft men oog voor het belang van de interactie van de processen, maar ook voor het belang de processen zoveel mogelijk in de business te beleggen. Een voorbeeld is dat gebruikersinbreng geheel is georganiseerd, vaak met functioneel beheerders die deel uitmaken van de businesslijn. Maar er is ook een aantal functioneel beheerders centraal actief voor de coördinatie van bijvoorbeeld een aantal tactische taken en het voeden van het strategische niveau. Strategisch niveau Op strategisch niveau werken ICT-management en businessmanagement samen om de ICT zo goed mogelijk te ontwikkelen ter ondersteuning van de werkprocessen. Lifecycle management en portfoliomanagement worden actief opgepakt. Dit gebeurt vaak bij de ICT-organisatie, omdat deze zich het eerste bewust is van de voordelen van het planmatig benaderen van deze beheerprocessen. Fase 5: Business is in control, ICT is een strategisch instrument Strategisch niveau In de vijfde fase is de business volledig in control. Het functioneel beheer wordt mede gebruikt om op strategisch niveau de ICTorganisatie aan te sturen. De strategische functioneel-beheertaken zijn bij de business belegd, soms als stafafdeling, en niet meer bij de ICT-organisatie. De verantwoordelijkheid voor de applicaties is niet langer een zaak van de ICT-organisatie. Deze afdeling is vooral gericht op het optimaal opzetten van de infrastructuur. De business zet de lijnen uit voert de plannen uit voor de (verdere) ontwikkeling van de informatiesystemen. Tactisch en operationeel niveau Op tactisch en operationeel niveau is geen verdere ontwikkeling nodig. ENQUÊTE FUNCTIONEEL BEHEER TER TOETSING VAN HET ONTWIKKELINGSMODEL Eind 2003 en begin 2004 hebben wij een enquête uitgevoerd om de waarde van het ontwikkelingsmodel te toetsen. In de eerste plaats wilden wij weten of de beschrijving van de fasering redelijk klopte. Verder waren wij benieuwd of er zich een bepaalde inrichtingsvorm zou aftekenen die bij organisaties met een goed ontwikkeld functioneel beheer de voorkeur heeft. Wij hadden ook beelden bij hoe de organisatie er ongeveer uit zou zien. Wij waren daarom geïnteresseerd in de vraag hoe functioneel beheer was ingericht en waar de taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden waren belegd. De doelgroep van de enquête werd gevormd door ministeries, zelfstandige bestuursorganen (ZBO s), regionale politieorganisaties en uitvoerende overheidsinstanties met meer dan 100 medewerkers. Er is voor deze doelgroep gekozen omdat wij op dat moment bij

5 Functioneel beheer Een ontwikkelingsmodel voor functioneel beheer getoetst in de praktijk Lijnorganisatie Score ICT-organisatie Functioneel Beheer organisatie a b c d e f g TVB Figuur 3 Waar zijn functioneel beheerprocessen belegd? Operationele/tactische processen: a. Gebruikersondersteuning b. Gegevensbeheer c. Functionaliteitenbeheer d. Wijzigingenbeheer Strategische processen: e. Monitoren van ontwikkelingen in de organisatie, de omgeving etc. f. Life-Cycle Management: Het bepalen van de toekomstige functionaliteiten g. Portfolio Management: Het plannen van ingrijpende veranderingen 2 een aantal veranderingstrajecten bij deze doelgroep waren betrokken en omdat wij de omvang van het onderzoek enigszins wilden beperken. Wij veronderstellen op basis van de resultaten van de enquête en op basis van onze ervaringen bij andere organisaties dat bij andere doelgroepen de situatie rond functioneel beheer niet wezenlijk anders is. Is functioneel beheer ingericht en zo ja hoe en waar? Bij de meeste organisaties die wij enquêteerden bleek een vorm van functioneel beheer te zijn ingericht. Bij enkele organisaties was dit echter (nog) niet het geval. In deze laatste gevallen pakken medewerkers zelf taken op en ontbreekt een beleid over functioneel beheer. Hier is duidelijk sprake van ontwikkelfase 1. Waar functioneel beheer wel was ingericht, hebben wij onderzocht waar dit in hoofdzaak was ingericht. Bij de helft van de organisaties bleek dat vooral bij de lijn (aansluitend op het spraakgebruik bij overheidsorganisaties spreken we hier over de lijn in plaats van de business) te zijn gebeurd, dat wil zeggen dat de meeste taken hier zijn belegd. Bij een kwart van de organisaties was een afzonderlijke afdeling functioneel beheer ingericht. In enkele gevallen was functioneel beheer vooral bij de ICT-organisatie belegd. Overigens is de plaats van een afzonderlijke functioneel-beheerafdeling ook niet altijd hetzelfde. Deze komt voor als stafafdeling maar ook wel als afdeling binnen een van de lijnen van de organisatie. Dit heeft vaak te maken met historie en ontwikkelingsfase. Verder hebben wij ons in het bijzonder gericht op de vraag waar welke processen van functioneel beheer zijn ingericht. Hierbij troffen we een grote diversiteit van antwoorden aan. In figuur 3 is te zien dat de operationele processen (a, b, c en d) lang niet allemaal op dezelfde plaats zijn belegd bij één organisatie. Dat geldt ook voor de strategische processen (e, f en g). Uit de discussie met de geënquêteerden over deze inrichting bleek de oorzaak van de verscheidenheid deels het gevolg te zijn van zelfstandige ontwikkelingen, deels op basis van weloverwogen beleid. De diversiteit bleek duidelijk af te nemen naarmate het functioneel beheer verder is ontwikkeld. Dat komt overeen met onze ver- IT Service Management, best practices

6 104 wachting. De eerste ontwikkelingsfases kenmerken zich door het onvoorspelbare karakter en dus onvoorspelbaarheid van de plaats waar processen ingericht beginnen te worden. In de laatste ontwikkelingsfases is de verdeling van taken erop gericht de business zoveel mogelijk in control te brengen en dit leidt tot vaak dezelfde oplossingen, waarbij bijvoorbeeld veel strategische taken bij de lijn zijn belegd. Bij de geënquêteerde organisaties bleken toch ook hierop uitzonderingen. Een van de organisaties die gezien de mate van ontwikkeling van de processen in de eindfase van ontwikkeling verkeert, heeft alle taken bij de ICT-afdeling belegd. De reden hiervoor is dat hier sprake is van een sterk centraal geleide organisatie, waarbij de verantwoordelijkheid voor de procesontwikkeling ook in de ICTafdeling is belegd vanwege het grote belang van ICT voor de (administratieve) organisatie. En dan is het niet onlogisch functioneel beheer hier als het ware tegenaan te plakken. Opmerkelijk is dat de meeste geënquêteerden tevreden bleken met de plaats waar taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden (TVB s) zijn belegd. Dit suggereert dat de uiteindelijke plaats waar TVB s zijn belegd minder belangrijk is dan dat het functioneel beheer in samenhang is georganiseerd. Met andere woorden, het beleggen van functioneel-beheertaken in de lijn kan net zo goed zijn als het inrichten van een afzonderlijke afdeling functioneel beheer. De enquête toont de correctheid van het ontwikkelingsmodel aan Op basis van de resultaten van de enquête en de gesprekken die wij met de geënquêteerden hebben gevoerd concluderen wij dat het ontwikkelingsmodel een juiste voorspelling geeft over de samenhang tussen het belang dat aan functioneel beheer wordt gehecht binnen de organisatie en de fase van ontwikkeling van functioneel beheer. Verder zijn de verschillende fases te herkennen bij de organisaties. Bij de organisaties die zich in een van de eerste drie fases bevinden zijn grote verschillen te zien in de plaatsen waar men taken heeft belegd. Waar de organisatie de voordelen ziet van goed functioneel beheer, blijkt de organisatie van de processen een grotere mate van samenhang te vertonen. Het ontwikkelingsmodel is in meerdere situaties toepasbaar Nu wij voor onszelf in zekere mate de correctheid hebben vastgesteld van ons ontwikkelingsmodel geven wij kort aan wanneer en hoe wij het model in de praktijk gebruiken. Wij gebruiken het model meestal op drie momenten van een adviesproces: bij de acquisitiefase, bij de diagnosefase en bij de ontwerpfase. In de acquisitiefase gebruiken wij het model om bij het acquisitieproces met enkele vragen een eerste indruk te krijgen waar de organisatie staat wat functioneel beheer betreft. Dat helpt om al tijdens het gesprek enige uitspraken te kunnen doen over de knelpunten en de wijze van aanpak van een adviestraject. Vervolgens gebruiken we het model bij het eerste onderzoek om nauwkeurig in kaart te brengen welke taken waar zijn belegd, en op basis daarvan in welke ontwikkelingsfase men zich precies bevindt. Hierbij maken we gebruik van checklists. Op basis van onze ervaring en op basis van het ambitieniveau van de organisatie kunnen we het te doorlopen veranderingstraject nauwkeurig aangeven. Natuurlijk is het vaststellen van de ontwikkelingsfase niet het belangrijkste, maar het helpt het verdere onderzoek toe te spitsen op te verwachten knelpunten in het veranderingstraject. Ten slotte gebruiken we het model om een eindsituatie te ontwerpen. Hierbij zijn zoals uit dit artikel blijkt nog keuzes te maken over de plaats binnen de organisatie waar functioneel-beheertaken worden belegd. Het voordeel van het model in deze fase is dat het een goed referentiemodel biedt en daarmee een nuttig communicatiehulpmiddel is, met

7 Functioneel beheer Een ontwikkelingsmodel voor functioneel beheer getoetst in de praktijk behulp waarvan de verschillende alternatieven bewust kunnen worden afgewogen, rekening houdend met de uitgangspunten die de organisatie hanteert. HET ONTWIKKELINGSMODEL BLIJFT EEN MODEL In dit artikel hebben wij ons ontwikkelingsmodel toegelicht. Hoewel wij al tevreden waren met de bruikbaarheid van het model vonden wij het leerzaam om bij een bredere groep organisaties de correctheid van het model te toetsen. De resultaten van de enquête hebben deze correctheid aangetoond. LITERATUUR Franken, B en Wilhelm, B. 'Informatievoorziening als bedrijfsproces, functioneel beheer: Service Management namens de business', IT Beheer Jaarboek 2002, ten Hagen & Stam, Pols, R. van der e.a. 'Een nieuw functioneel-beheermodel', IT Beheer Jaarboek 2002, ten Hagen & Stam, Het geschetste model zal vaak herkenning oproepen bij de lezer, maar het zal vrijwel nooit zo zijn dat een actuele situatie bij een organisatie precies is af te beelden op dit model. In de eerste plaats is het model daarvoor te ruw : men kan bij uitvoerige vergelijking meer dan vijf fases onderscheiden. Verder blijkt de verdeling in de drie niveaus strategie, tactiek en operatie op verschillende manieren in elkaar over te lopen. Voor de toepassing van het model is dit echter geen probleem. Ten slotte is een model een vereenvoudiging van de werkelijkheid, die helpt die werkelijkheid te doorgronden. 2 Wat ook werd bevestigd door de enquête is dat de enige goede inrichting van functioneel beheer niet bestaat. Er zijn altijd meerdere goede oplossingen voor knelpunten die men ervaart. Bij het vinden van die oplossingen heeft men echter behoefte aan modellen en ons ontwikkelingsmodel is daar een van. IT Service Management, best practices

8

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company

Het BiSL-model. Een whitepaper van The Lifecycle Company Het BiSL-model Een whitepaper van The Lifecycle Company Met dit whitepaper bieden we u een overzicht op hooflijnen van het BiSL-model. U vindt een overzicht van de processen en per proces een beknopte

Nadere informatie

Examen BiSLF Business Information Management Foundation

Examen BiSLF Business Information Management Foundation Examen BiSLF Business Information Management Foundation Publicatiedatum Startdatum 1 januari 2006 1 oktober 2005 Doelgroep De doelgroep voor deze module heeft in zijn of haar functie een rol bij het aansturen,

Nadere informatie

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise BABOK en BiSL Marcel Schaar Machteld Meijer Valori Maise Wat is BABOK BABOK. Ondersteuning voor het werk van de business analist Beschrijving van kennisgebieden (knowledge areas) en bijbehorende taken

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer

getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer getronicspinkroccade.nl EPD en BiSL! 13 e EPD-ICT Congres NVMA 12 juni 2008 Thijs de Jong Senior adviseur en trainer Kennismaking 1 Beheer Van project naar beheer Grootschalige Vernieuwing Applicatiebeheer

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. BiSL Zelfevaluatie Naam Groep Datum Auteur: Ralph Donatz Met bijdragen van: Frank van Outvorst, René Sieders, Remko van der Pols en Kees Deurloo, Colofon Titel: Ondertitel: Auteur: Uitgever: BiSL Zelfevaluatie

Nadere informatie

Voorbeeldexamen. Business Information Management Foundation. Editie augustus 2011

Voorbeeldexamen. Business Information Management Foundation. Editie augustus 2011 Voorbeeldexamen Business Information Management Foundation Editie augustus 2011 Copyright 2011 EXIN Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Ant: B Dit is het doel van het proces.

Ant: B Dit is het doel van het proces. In welk proces vormt het voor aanpassingen in de informatievoorziening beschikbaar gestelde budget een mandaat voor besluitvorming? A: Contractmanagement B: Financieel management C: Transitie D: Wijzigingenbeheer

Nadere informatie

grip houden op de uitbesteding van it

grip houden op de uitbesteding van it Thema: Finance en IT De regieorganisatie en haar niveaus van inrichten grip houden op de uitbesteding van it Onder druk van slinkende doorlooptijden om nieuwe bedrijfsprocessen te realiseren neemt outsourcing

Nadere informatie

Introductie BiSL Een framework voor functioneel beheer. beheer en informatiemanagement.

Introductie BiSL Een framework voor functioneel beheer. beheer en informatiemanagement. Functioneel beheer 2.2 Een framework voor functioneel beheer en informatiemanagement 65 In februari 2005 is BiSL als public domain standaard voor functioneel beheer en informatiemanagement geïntroduceerd.

Nadere informatie

Introductie BiSL Een framwork voor functioneel beheer en informatiemanagmennt

Introductie BiSL Een framwork voor functioneel beheer en informatiemanagmennt Functioneel beheer 2.3 Een framwork voor functioneel beheer en informatiemanagmennt 1 In februari 2005 is BiSL als public domain standaard voor functioneel beheer en informatiemanagement geïntroduceerd.

Nadere informatie

EXIN Business Information Management Foundation

EXIN Business Information Management Foundation Preparation Guide EXIN Business Information Management Foundation with reference to BiSL Editie 201601 Copyright 2016 EXIN Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of

Nadere informatie

Betere koppeling processen door helder onderscheid

Betere koppeling processen door helder onderscheid outsourcing f Betere koppeling processen door helder onderscheid Een keten van functioneel, applicatieen technisch beheer De noodzaak tot standaardisatie en professionalisering van applicatiebeheer is

Nadere informatie

Business Information Management Foundation

Business Information Management Foundation Preparation Guide Business Information Management Foundation Editie februari 2012 Alle rechten voorbehouden Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt of verveelvoudigd, opgeslagen in een dataverwerkend

Nadere informatie

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid

ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid ITIL en/of eigen verantwoordelijkheid Leo Ruijs 20 SEPTEMBER 2011 INNOVATIEDAG MANSYSTEMS Service8 B.V. Stelling ITIL BEPERKT DE EIGEN VERANTWOORDELIJKHEID VAN MEDEWERKERS EN HEEFT DAARMEE EEN NEGATIEVE

Nadere informatie

Misvattingen en misverstanden over ASL en BiSL (deel 1)

Misvattingen en misverstanden over ASL en BiSL (deel 1) RENÉ SIEDERS Waarom de modellen zijn zoals ze zijn Misvattingen en misverstanden over ASL en BiSL (deel 1) René Sieders, gespecialiseerd in het inrichten en verbeteren van applicatiebeheer en functioneel

Nadere informatie

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement

Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Specialisten Managers Adviseurs Algemeen functioneel beheer applicatiebeheer informatiemanagement Rapportage Pizzasessie Functioneel-beheer.com Alle deelnemers hebben hun functienaam opgegeven. De volgende functienamen zijn gemeld: Specialisten o Functioneel beheerder (9x) o Functioneel applicatiebeheerder

Nadere informatie

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij

Workshop Proces- en informatiemanagement. Feike Verweij Workshop Proces- en informatiemanagement Feike Verweij + Voorstellen Feike Verweij Achtergrond KUN Planologie / Beleidswetenschappen Marktonderzoek & ICT Business Consultant Centric Woningcorporaties HC&H

Nadere informatie

EXIN Business Information Management Foundation

EXIN Business Information Management Foundation Voorbeeldexamen EXIN Business Information Management Foundation with reference to BiSL Editie mei 2012 Copyright 2012 EXIN Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden openbaar gemaakt

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ASL 2 Z elfevaluatie Werkboek Beleidsmatig OCM ACM Sturende processen (intern) Sturende processen (extern) Operationeel Beheer Onderhoud/vernieuwing Intern Verbindende processen Extern Naam Groep Datum

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet

Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet Dé cloud bestaat niet. maakt cloud concreet 1 Wilbert Teunissen wilbert.teunissen@sogeti.nl Cloud Cases Strategie De rol van Functioneel Beheer 2 Onderwerpen 1. Context? Hug 3. the Impact cloud! FB 2.

Nadere informatie

Functioneel beheer in Nederland

Functioneel beheer in Nederland Functioneel beheer in Nederland Achtergrond Op initiatief van Marjet Smits (ad Matres), Martijn Buurman (Functioneel-beheerder.com) en Günther Nijmeijer (inmezzo) is eind 2012 de eerste verkiezing voor

Nadere informatie

SURFshare. Shared application services & expertise. Edwin van der Zalm directeur SURFshare

SURFshare. Shared application services & expertise. Edwin van der Zalm directeur SURFshare SURFshare Shared application services & expertise Edwin van der Zalm directeur SURFshare Wat is en wat biedt SURFshare? Agenda 1. Achtergrond 2. Doel en domein 3. Meerwaarde 4. Welke diensten biedt SURFshare

Nadere informatie

Informatiebeveiliging voor functioneel beheerders. SYSQA B.V. Almere. Datum : 16-04-2013 Versie : 1.0. Opgesteld door :

Informatiebeveiliging voor functioneel beheerders. SYSQA B.V. Almere. Datum : 16-04-2013 Versie : 1.0. Opgesteld door : voor functioneel beheerders SYSQA B.V. Almere Datum : 16-04-2013 Versie : 1.0 Status : Definitief Opgesteld door : Organisatie: SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.2 Doel en veronderstelde

Nadere informatie

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen.

[functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. [zaak] Een methode of maatregel om een risico te managen. Applicatiebeheer het beheren van applicaties. [functie] De functie die verantwoordelijk is voor het beheren van applicaties. Beheer (beheren) Control Onder de activiteit applicatiebeheer valt de ontwikkeling,

Nadere informatie

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013

VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND. 31 augustus 2013 VAN AMBITIE NAAR UITVOERING - INRICHTING EN BESTURING I&A DELFLAND 31 augustus 2013 CONTEXT Delfland wordt de komende jaren geconfronteerd met een groeiende interne en externe vraag naar (innovatieve)

Nadere informatie

Inrichting van Business Informatie management en BiSL. NGI Den Haag

Inrichting van Business Informatie management en BiSL. NGI Den Haag Inrichting van Business Informatie management en BiSL NGI Den Haag Agenda Enige ontwikkelingen De BIM/FB: de kaders Inrichting Sturende processen 1. Ontwikkelingen De vraagorganisatie ontstaat Twee sturingsshifts

Nadere informatie

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels.

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens en Adri Cornelissen In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens Alleen een organisatie die

Nadere informatie

Functionaliteitenbeheer

Functionaliteitenbeheer Organisatie Functionaliteit 1 Richtinggevend Sturend Uitvoerend Het gaat hier om het initiëren van en zorgdragen voor de uitwerking en verandering van de gewenste wijzigingen aan de informatievoorziening.

Nadere informatie

BiSL. Lucille van der Hagen Managing director ASL BiSL Foundation. @lucillehagen & Lucille.vanderhagen@aslbislfoundation.org

BiSL. Lucille van der Hagen Managing director ASL BiSL Foundation. @lucillehagen & Lucille.vanderhagen@aslbislfoundation.org Global Information Management Coalition Roadshow BiSL Lucille van der Hagen Managing director ASL BiSL Foundation @lucillehagen & Lucille.vanderhagen@aslbislfoundation.org 1 1 Geschiedenis BiSL 1996 Ontwikkeling

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. BiSL Zelfevaluatie Naam Groep Datum Auteur: Ralph Donatz Met bijdragen van: Frank van Outvorst, René Sieders, Remko van der Pols en Kees Deurloo Colofon Titel: Ondertitel: Auteur: Uitgever: BiSL Zelfevaluatie

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Functiebeschrijving Technische Architect

Functiebeschrijving Technische Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Deel D: Functioneel beheer 0.0 SUBPARAGRAAF 425

Deel D: Functioneel beheer 0.0 SUBPARAGRAAF 425 Deel D: Functioneel beheer 0.0 SUBPARAGRAAF 425 13 Informatiemanagement en functioneel beheer, de bestuurder van de informatievoorziening 13.1 Inleiding Dit laatste deel gaat in op functioneel beheer.

Nadere informatie

Resultaten PPM mini-enquête 2013

Resultaten PPM mini-enquête 2013 Resultaten PPM mini-enquête 203 Stand van Project Portfolio Management in Nederland drs. Jan G. Bloem CMC t.b.v. 9 e PPM Jaarcongres 29 mei 203 Het speelveld Project Por)olio Management Rond deze thema

Nadere informatie

Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis

Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis Auteur : Liesbeth van Erp Review : Hugo Roomans, Winnifred de Keizer Versie : 1.0 Datum : 1 oktober 2009 Bruggebouw Bos en Lommerplein 280 Postbus 9204 1006

Nadere informatie

Wij testen..maar....wat test jij?

Wij testen..maar....wat test jij? Wij testen..maar....wat test jij? Wij testen maar wat test jij? Harm Pul, Busineslinemanager Functioneel Beheer TMAP dag 2015, 29 september 2015 Bussum 2 Herkent u dit? De gebruikers testen dit straks

Nadere informatie

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht.

OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. OUTSOURCING In dit document wordt het begrip outscourcing of aanbesteding nader toegelicht. Vormen van outsourcing In praktijk zien we verschillende vormen van outsourcing die we verder niet toelichten

Nadere informatie

Help, wij hebben (g)een informatiemanager!

Help, wij hebben (g)een informatiemanager! Help, wij hebben (g)een informatiemanager! Informatiemanagement in het MBO Jan Bartling Jan Kees Meindersma Bas Vermolen Bram Lankreijer Marc van Leeuwen 14 september 2011 1 Het bestaansrecht van IM Onbekend

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. ASL 2 Z elfevaluatie Werkboek Beleidsmatig OCM ACM Sturende processen (intern) Sturende processen (extern) Operationeel Beheer Onderhoud/vernieuwing Intern Verbindende processen Extern Naam Groep Datum

Nadere informatie

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL

Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Uitgangspunten en randvoorwaarden bij implementatie BiSL Auteurs: Frank van Outvorst, Henri Huisman Datum: Januari 2009 Inleiding Veel organisaties zijn momenteel bezig met het (her)inrichten van de vraagzijde

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Toetsingsproces platforms voor ondersteunde zelfzorg

Toetsingsproces platforms voor ondersteunde zelfzorg Toetsingsproces platforms voor ondersteunde zelfzorg Werkgroep Tooling Coöperatie Zelfzorg Ondersteund! Vincent van Pelt Lynn Rulkens cqueline Batenburg Pieter Jeekel Tjeerd van Althuis Marcel Heldoorn

Nadere informatie

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg

Onderwijsgroep Tilburg. De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Onderwijsgroep Tilburg De Blauwdruk van Onderwijsgroep Tilburg Even voorstellen Jan Schrevel jan@jsad.nl +31625181818 Projectleider Blauwdruk Joël de Bruijn jdebruijn@onderwijsgroeptilburg.nl +31614241587

Nadere informatie

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Bewustwording (Klik hier) Structureren en borgen (Klik hier) Aanscherping en maatwerk (Klik hier) Continu verbeteren (Klik hier) Solviteers

Nadere informatie

Onderzoek naar de effectiviteit van Business Control

Onderzoek naar de effectiviteit van Business Control Onderzoek naar de effectiviteit van Business Control Top 10 kenmerken van een effectieve v Rotterdam, februari 2015 vs Final Wat kunt u in deze doorkijk verwachten? Inleiding FinTouch doet onderzoek naar

Nadere informatie

Functiebeschrijving Business Architect

Functiebeschrijving Business Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager architectuur van

Nadere informatie

Werkgroep Integrale SPI Strategieën

Werkgroep Integrale SPI Strategieën Werkgroep Integrale SPI Strategieën Mario van Os Sogeti Nederland B.V. 10 november 2005 Agenda werkgroep 16:40 Eindresultaat Werkgroep Modellen: wanneer wat door Mario van Os, Sogeti 17:15 Presentatie

Nadere informatie

GEMMA 2 - Bedrijfsfuncties - Bedrijfsobjecten Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort

GEMMA 2 - Bedrijfsfuncties - Bedrijfsobjecten Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort GEMMA 2 - Bedrijfsfuncties - Bedrijfsobjecten Cocreatiesessie 1, donderdag 2 april 2015, Regardz de Eenhoorn, Amersfoort Toine Schijvenaars Agenda 12:45 13:15 Plenaire toelichting 13:15 14:00 Discussie

Nadere informatie

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 Universitair Informatiemanagement Kenmerk: SECR/UIM/11/0914/FS Datum: 14-09-11 Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 1. Inleiding Begin 2011

Nadere informatie

Functioneel applicatiebeheer in ziekenhuizen

Functioneel applicatiebeheer in ziekenhuizen Functioneel applicatiebeheer in ziekenhuizen Research note op basis van inzichten uit ICT Benchmark Ziekenhuizen 2010 De toenemende digitalisering en integratie van systemen in ziekenhuizen maakt de afhankelijkheid

Nadere informatie

MEDEWERKER FINANCIËN voor 36 per week voor bepaalde tijd

MEDEWERKER FINANCIËN voor 36 per week voor bepaalde tijd Interne- en externe oproep Ondersteunende Diensten Afdeling Financiën Kinderen en jeugdigen hebben het recht om op een humane en evenwichtige manier op te groeien. De hulpvraag van de cliënt is het uitgangspunt

Nadere informatie

Algemene gegevens. Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres

Algemene gegevens. Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres Algemene gegevens Mijn naam Adres, Postcode Woonplaats Studentnummer E-mailadres Organisatie waarin ik werkzaam ben Mijn positie binnen deze organisatie Het volgende invullen wanneer u werkzaam bent in

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

Een framework voor applicatiebeheer

Een framework voor applicatiebeheer Een framework voor applicatie Mark Smalley ASL-Foundation www.aslfoundation.org SPIder, Utrecht, 10 juni 2003 Agenda Positionering applicatie Wat is ASL Waarom ASL Hoe ziet ASL eruit Samenwerking domeinen

Nadere informatie

Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit. ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011

Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit. ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011 Rijkspas: veiligheid en flexibiliteit ID-ware, C. Borgmann, MSc Heerhugowaard 24 november 2011 24-11-2011 Profile Consultancy Services State of the art software solutions Project implementation Life-cycle

Nadere informatie

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans Business Scenario Voorbeeld Archimate Risico Extensie versie 0.1 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging Review historie Naam Afdeling Functie Datum

Nadere informatie

De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven. succeed IT. better results together

De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven. succeed IT. better results together De verborgen schatten van ERP Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven succeed IT better results together Een onderzoek naar ERP-optimalisatie bij middelgrote bedrijven in handel

Nadere informatie

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen.

Copyright protected. Use is for Single Users only via a VHP Approved License. For information and printed versions please see www.vanharen. BiSL POCKETGUIDE BiSL P O C K E T G U I D E Remko van der Pols Yvette Backer Eindredactie: Herbert Boland Colophon Titel: BiSL Pocketguide Auteurs: Remko van der Pols, Yvette Backer Reviewteam eerste

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Even voorstellen: M&I/Partners 2. ICT in de zorg:

Nadere informatie

Misvattingen, misverstanden en vragen over ASL en BiSL

Misvattingen, misverstanden en vragen over ASL en BiSL Misvattingen, misverstanden en vragen over ASL en BiSL Machteld Meijer en René Sieders Machteld Meijer en René Sieders, specialisten op het gebied van applicatiemanagement en businessinformatiemanagement,

Nadere informatie

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008).

Aanleiding Maatregelenpakket uit 2008 ter verbetering van de ICT/GIS functie (DB 8-12-2008). voorstel aan dagelijks bestuur routing met data: overleg portefeuillehouder : 9 november 2010 dagelijks bestuur : vergaderdatum commissie wb : datum commissie bcwvm : datum algemeen bestuur : datum ab

Nadere informatie

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0 Augustus 2009 pagina 0 CRM in Nederland augustus 2009 a teasing summary Augustus 2009 pagina 1 Introductie Onlangs hebben ruim 1.000 managers meegewerkt aan een grootschalig onderzoek uitgevoerd door MarketCap

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

Functioneel beheer bij pakketten (deel 2)

Functioneel beheer bij pakketten (deel 2) Besturen van IT-dienstverleners door de klant Functioneel beheer bij pakketten (deel 2) 3.3 Functioneel beheer bij pakketten (deel 2) Na een eerder artikel over functioneel beheer bij pakketten wordt in

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 62016 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 62016 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 62016 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

voorbeeldexamen I-Tracks IT and Management Foundation voorbeeldexamen ITMF uitgave september 2006

voorbeeldexamen I-Tracks IT and Management Foundation voorbeeldexamen ITMF uitgave september 2006 voorbeeldexamen IT and Management Foundation (ITMF) I-Tracks IT and Management Foundation voorbeeldexamen ITMF uitgave september 2006 inhoud 3 inleiding 4 voorbeeldexamen 12 antwoordindicatie 25 beoordeling

Nadere informatie

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties

CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties CORA 1.0 Bedrijfs- en ICT-referentiearchitectuur voor woningcorporaties Hoe zorgen we ervoor dat we nieuwe diensten en producten soepel in onze bedrijfsvoering op kunnen nemen? Hoe geven we betere invulling

Nadere informatie

Onderzoeksrapport. Onderzoek naar de ideale omvang van Business Informatiemanagement

Onderzoeksrapport. Onderzoek naar de ideale omvang van Business Informatiemanagement Onderzoeksrapport Onderzoek naar de ideale omvang van Business Informatiemanagement Auteur : Edwin Rakhorst Procesbegeleiding : André Smulders (Ordina) Schoolbegeleiding : Bert Wimmenhove (Windesheim)

Nadere informatie

Continue kwaliteit: samenwerken bij dagelijks beheer van applicaties

Continue kwaliteit: samenwerken bij dagelijks beheer van applicaties ICT-beheerdomeinen laten samenwerken (deel 3) Continue kwaliteit: samenwerken bij dagelijks beheer van applicaties Eerder in deze reeks artikelen ging het over de noodzaak vorm te geven aan de concrete

Nadere informatie

Brochure BISL Foundation

Brochure BISL Foundation Brochure BISL Foundation Over Pink Elephant Bedrijfshistorie Pink Elephant is een Nederlandse IT onderneming die rond 1980 is ontstaan als bijverdienste van een drietal studenten aan de Technische Universiteit

Nadere informatie

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010

Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Stand van zaken IM in Nederland Informatiemanagement onderzoek Quint Wellington Redwood 2010 Tanja Goense 16 September 2010 Programma Even voorstellen Opzet onderzoek Bevindingen Samengevat Foodforthought

Nadere informatie

White paper FSM & BiSL

White paper FSM & BiSL White paper FSM & BiSL 13 maart 2014 Functioneel beheer behoeft nog veel ondersteuning voordat het uit kan groeien tot een volwassen vakgebied. De ASL BiSL Foundation stimuleert deze groei met de uitwisseling

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Leveranciers bijeenkomst

Leveranciers bijeenkomst Leveranciers bijeenkomst Deelsessie Operatie NUP Operatie NUP Even kennismaken Convenant Doorontwikkeling Software Catalogus Content Architectuur hulpmiddelen Standaardisatie en Compliancy Koppeling Business

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

Antwoordmodel. Meerkeuzevragen (40 punten)

Antwoordmodel. Meerkeuzevragen (40 punten) Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Studiemateriaal Bollen, L. en Vluggen, M (2012). Informatiemanagement.

Nadere informatie

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties DKTP Informatie Technologie Veembroederhof 1 1019 HD Amsterdam Telefoon 020 427 52 21 Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties Voor de meeste projectgroepen die software ontwikkelen vormt

Nadere informatie

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk

ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk ICT alignment en ICT governance: theorie en praktijk lezing voor de MBO raad, dd. 21/1/2010. Dr.mr.ir. Th.J.G Thiadens, Lector ICT governance Fontys Hogeschool, Docent aan de UvA, Erasmus, UvT, RuG, OU

Nadere informatie

BII 1 : Beheer van de interne informatievoorziening

BII 1 : Beheer van de interne informatievoorziening BII 1 : Beheer van de interne informatievoorziening Voor u ligt een procesmodel voor het beheer van de interne informatievoorziening 2. In dit model is aangegeven hoe de van de organisatieprocessen kan

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid

Stop met procesgericht ICT-beheer. Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Stop met procesgericht ICT-beheer Betere resultaten door eigen verantwoordelijkheid Wie is Leo Ruijs? Leo Ruijs, Service 8-2 - Ontwikkelingen vakgebied 1950-1970 Beheer als specialisatie 1970-1990 ICT

Nadere informatie

Een gezonde zorg is ook onze zorg

Een gezonde zorg is ook onze zorg Een gezonde zorg is ook onze zorg De zorg stond in 2012 in het brandpunt van de publieke en politieke belangstelling. Zorg moet betaalbaar zijn, maar ook kwalitatief hoogwaardig. Informatietechnologie

Nadere informatie

nemen van een e-depot

nemen van een e-depot Stappenplan bij het in gebruik nemen van een e-depot CONCEPT VOOR FEEDBACK Bijlage bij Handreiking voor het in gebruik nemen van een e-depot door decentrale overheden 23 juli 2015 Inleiding Dit stappenplan

Nadere informatie

Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres. Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep

Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres. Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep Van Beheer naar Regie: Ontwerp Aeres Sir Bakx, [SB.it] / SURFmarket Steven Verstraten, hoofd ICT Aeres groep Aeres Groep Groene sector in midden Nederland 20 locaties: Utrecht, Flevoland en Gelderland

Nadere informatie

Application Management Foundation based on ASL2

Application Management Foundation based on ASL2 Voorbeeldexamen Application Management Foundation based on ASL2 Editie december 2011 Copyright 2011 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored

Nadere informatie

5.2 Een nieuw functioneel-beheermodel

5.2 Een nieuw functioneel-beheermodel 5.2 deurloo/outvorst/pols_61 13-02-2002 12:23 Pagina 245 Functioneel beheer Een nieuw functioneel-beheermodel 5.2 Een nieuw functioneel-beheermodel De ervaringen van vijf jaar functioneel beheer 245 Het

Nadere informatie

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013

Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Vorming Nationale Politie met projectmatige aanpak?! Presentatie Brussel 8 november 2013 Agenda Voorstellen Waarom doen we het? Hoe ziet de verandering eruit? Wat zijn de belangrijkste uitdagingen? 2 Voorstellen

Nadere informatie

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot

Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst. Het Rotterdamse E-depot Informatie van nu, beschikbaar in de toekomst Het Rotterdamse E-depot Stand van zaken Het Stadsarchief Rotterdam heeft twee opdrachten: Als informatiebeheerder van Rotterdam, klaarstaan voor de digitale

Nadere informatie

Kennismiddag: Demand Management

Kennismiddag: Demand Management Kennismiddag: Demand Management Agenda Agenda Even voorstellen Inleiding FM FM en uitbesteden Een praktijkvoorbeeld Pauze Wat is Demand management? Borrel 9-10-2014 Kennismiddag: Demand Management Even

Nadere informatie

Functiebeschrijving Informatie Architect

Functiebeschrijving Informatie Architect Functiebeschrijving 1. Algemene Gegevens Organisatie Functienaam Versie Auteur : [naam organisatie] : : 1.0 concept : Ad Paauwe a. Plaats in de organisatie De rapporteert aan de manager van het architectuurteam.

Nadere informatie