Groot onderhoud FKG s 2011

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Groot onderhoud FKG s 2011"

Transcriptie

1 1 Eindrapportage Groot onderhoud FKG s 2011 Dr. Piet Stam Dr. Lieke Boonen Dr. Jos van Loenhout SiRM Strategies in Regulated Markets Postbus DJ Rotterdam Rotterdam, 3 mei 2011

2 Inhoudsopgave 1 Managementsamenvatting Inleiding Aanleiding Onderzoeksvragen Onderzoeksaanpak en leeswijzer Data en methoden Data Databewerkingen Schatten vereveningsmodel Berekening kosten Conclusie Reguliere toets Groot Onderhoud Inleiding Medisch inhoudelijke beoordeling van de huidige FKG-indeling Empirische analyse voorgestelde wijzigingen in de FKG-indeling Berekening prevalentie FKG s en meerkosten FKG Glaucoom FKG Depressie FKG Ziekte van Parkinson FKG Cystic Fibrosis/ pancreasenzymen FKG Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg FKG HIV/Aids FKG Kanker FKG Nieraandoeningen Conclusie wijzigingen FKG indeling Specifieke onderzoeksvragen Inleiding Onderzoeksvraag a: FKG Kanker DDD-Drempel /104

3 5.2.2 Splitsing in een FKG kanker; oncolytica en FKG kanker; nietoncolytica Onderzoeksvraag b: FKG ADHD Onderzoeksvraag c: FKG Pulmonale Arteriële Hypertensie (PAH) Onderzoeksvraag d: overheveling TNF-alfa-remmers naar het ziekenhuiskader Onderzoeksvraag e: indicator aantal FKG s bij één verzekerde Conclusies Schatten herziene model Inleiding Normbedragen Verevenende werking op Individuniveau Verevenende werking op subgroepen niveau Verevenende werking op verzekeraarniveau Conclusies Conclusies Conclusies Meetbaarheid en validiteit Stabiliteit van normbedragen Prikkelwerking Verevenende werking van het totaal model Eenvoud en transparantie Conclusie vereveningscriteria Uitkomsten Aanbevelingen Literatuurverwijzingen Dankwoord Bijlagen 1: Leden Begeleidingscommissie Bijlage 2: Startpunt schatting normbedragen Bijlage 3: Middelen meegenomen in het Groot Onderhoud FKG s Bijlage 4: DDD-factoren en artikelnummers voor toegevoegde ATC-codes /104

4 14 Bijlage 5: ontwikkeling declaraties TNF-alfa-remmers /104

5 1 Managementsamenvatting Voor het risicovereveningsmodel is het van belang dat er periodiek onderhoud plaatsvindt om de voorspellende waarde van het model te verhogen en ervoor te zorgen dat het model aan blijft sluiten bij de praktijk. Hoe beter de risicoverevening namelijk is, des te kleiner is de prikkel tot risicoselectie en des te meer sprake is van een gelijk speelveld voor verzekeraars. Dit onderzoek richt zich op de vormgeving van de FKG s. Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport wil in het kader van het Groot Onderhoud de FKG s opnieuw beoordelen. In dit onderzoek is gekeken naar de effecten van het doorvoeren van wijzigingen in de FKG-indeling. De onderzoeksvragen die onderzocht zijn binnen het Groot Onderhoud FKG s zijn: 1. Is de huidige FKG-indeling nog up-to-date of zijn aanpassingen gewenst? 2. Is er aanleiding om de huidige restricties aan te passen? 3. Hoe kan de FKG Kanker goed vormgegeven worden? 4. Is er aanleiding om een FKG voor ADHD en Pulmonale Arteriële Hypertensie te ontwikkelen? 5. Is er aanleiding om een indicator aantal FKG s toe te voegen aan het risicovereveningsmodel? 6. Wat is het effect van de overheveling van TNF-alfa-remmers naar het ziekenhuiskader? Aanpassingen FKG-indeling indeling, restricties en FKG Kanker Op basis van de voorstellen van de begeleidingscommissie en de empirische resultaten, laten de resultaten zien dat de volgende aanpassingen wenselijk zijn: Bij de FKG Depressie komen twee middelen te vervallen. Aan de FKG Cystic Fibrosis/pancreasenzymen worden twee middelen toegevoegd. Aan de FKG Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg wordt één middel toegevoegd. Bij de FKG Kanker komen drie middelen te vervallen. Daarnaast wordt de FKG Kanker per 2012 ingedeeld op basis van ten minste drie receptregels. Omdat de DDD-waarden voor de middelen binnen de FKG Kanker zijn vervallen, is het niet meer mogelijk om deze FKG op DDD s te baseren. Er worden nieuwe FKG s voor Neuropathische Pijnen, Hormoongevoelige tumoren en Predialyse ontwikkeld. 2 5/104

6 Naar aanleiding van deze wijzigingen, zijn twee nieuwe restricties geformuleerd. De reeds bestaande restricties blijven verder ongewijzigd. De restricties die worden toegevoegd zijn de volgende: 1. Verzekerden die bij de FKG Kanker zijn ingedeeld kunnen niet bij de FKG Hormoongevoelige tumoren worden ingedeeld. 2. Verzekerden die bij de FKG Nieraandoeningen zijn ingedeeld kunnen niet bij de FKG Predialyse worden ingedeeld. Ontwikkeling FKG ADHD en Pulmonale Arteriële Hypertensie Medisch inhoudelijk gezien is er geen aanleiding om een FKG voor ADHD te ontwikkelen. De kosten voor deze middelen zijn laag en er worden geen hoge meerkosten verwacht voor deze groep verzekerden. De bij ADHD voorgeschreven duurdere middelen vallen juist buiten de aanspraken van de Zorgverzekeringswet. De prevalentie van de FKG Pulmonale Arteriële Hypertensie is op dit moment nog te laag om een aparte FKG voor te ontwikkelen. Eén van de oorzaken hiervan is dat niet voor alle middelen een ZI-nummer beschikbaar is, wat ertoe leidt dat niet alle declaraties te identificeren zijn. In de toekomst kan mogelijk wel een aparte FKG voor ADHD worden ontwikkeld, gegeven de verwachting dat de prevalentie van verzekerden die deze middelen gebruiken in de komende jaren toeneemt. Daarom wordt aanbevolen de prevalentie en zorgkostenontwikkeling van deze groep verzekerden te blijven monitoren in de komende jaren. Toevoegen indicator aantal FKG s. De resultaten geven geen aanleiding om een indicator voor het aantal FKG s toe te voegen aan het risicovereveningsmodel. De verwachting is dat verzekerden met drie of meer FKG s (deels) gecompenseerd worden als de meerjarige hogekostenverevening wordt ingevoerd. Overheveling TNF-alfa alfa-remmers naar het ziekenhuisbudget In 2012 worden de TNF-alfa-remmers overgeheveld naar het ziekenhuisbudget. Dit betekent dat voor het risicovereveningsmodel 2013 het niet meer mogelijk is om een FKG voor reuma op basis van TNF-alfa-remmers te bepalen op basis van extramurale declaratiegegevens uit Voor het model 2012 is dit wel mogelijk. Gezien de bestaande kostenverschillen tussen de groep verzekerden met de FKG Reuma: overige middelen en de FKG Reuma: TNF-alfa-remmers, is het wenselijk voor 2012 nog uit te gaan van de huidige FKG indeling. Voor het model 2013 zal nader onderzoek nodig zijn om te bepalen hoe deze FKG s het beste kunnen worden vormgegeven. Beoordeling verevenende werking van het model De aanpassingen laten geen grote verschuivingen zien op de verevenende werking van het model. Hierbij is naar de verevenende werking op individu-, subgroep- en verzekeraarniveau gekeken. Op geen van de drie niveaus is sprake van substantiële 2 6/104

7 verbeteringen of verslechteringen als gevolg van de voorgestelde aanpassingen in de FKGindeling. De normbedragen zijn stabiel en plausibel. Medisch-inhoudelijke inhoudelijke beoordeling van het model Naast de verevenende werking is ook gekeken naar de effecten op de beoordelingscriteria meetbaarheid, validiteit, prikkelwerking en eenvoud en transparantie van het model. De beoordeling hiervan is door de betrokken medisch-inhoudelijk deskundigen uitgevoerd. De meetbaarheid en validiteit nemen toe door de gemaakte wijzigingen. Doordat het model beter aansluit bij de praktijk, verwachten deskundigen een verminderde prikkel tot risicoselectie. Er worden geen substantiële ongewenste effecten op de prikkelwerking geïntroduceerd door de voorgestelde modelaanpassingen. Hierop zijn twee uitzonderingen. Ten eerste leidt de aanpassing van de FKG Kanker mogelijk tot een prikkel om ten minste drie receptregels uit te schrijven. Ten tweede leidt het samenvoegen van de groep verzekerden met predialyse en de groep verzekerden met dialyse mogelijk tot een prikkel om verzekerden zo lang mogelijk binnen de predialyse fase te houden en uit de duurdere dialysefase. Hierbij spelen echter ook andere mechanismen, met name aan de financieringskant, een rol die deze prikkel in belangrijke mate zullen neutraliseren. Alhoewel de FKG s en de restricties in aantal toenemen, heeft dit geen noemenswaardig effect op de eenvoud en transparantie van het risicovereveningsmodel. Ook het noodzakelijkerwijs vervangen van de DDD-drempel door receptregels bij de FKG Kanker leidt niet tot een verminderde eenvoud of transparantie. Conclusies en aanbevelingen De voorgestelde aanpassingen leiden op basis van medisch inhoudelijke argumenten tot een verbetering in de FKG indeling. In termen van verevenende werking zien we geen grote verschuivingen ontstaan naar aanleiding van de wijzigingen. Er wordt aanbevolen de voorgestelde aanpassingen van de indeling van verzekerden in FKG s door te voeren in het risicovereveningsmodel /104

8 2 Inleiding 2.1 Aanleiding Met de invoering van de Zorgverzekeringswet (Zvw) in 2006 opereren zorgverzekeraars als private ondernemingen op een concurrerende verzekeringsmarkt. De zorgverzekeraars onderhandelen namens hun verzekerden met zorgaanbieders over de kosten en kwaliteit van de te leveren zorg. Verzekerden kunnen eens per jaar voor een andere zorgverzekeraar kiezen als zij ontevreden zijn over de kosten en/of kwaliteit van de ingekochte zorg. Dit stemmen met de voeten zet zorgverzekeraars aan om zo goed als mogelijk in te spelen op de voorkeuren van hun verzekerden. Zorgverzekeraars zijn uit hoofde van de Zvw verplicht om verzekerden zorg aan te bieden voor alle zorg die valt binnen de dekking van de basisverzekering. Naast deze zorgplicht zijn zorgverzekeraars verplicht om iedereen te accepteren tegen een uniforme premie voor de basisverzekering. Zonder aanvullend overheidsbeleid ontstaat door deze acceptatieplicht en het verbod op premiedifferentiatie een prikkel tot risicoselectie. Deze prikkel brengt het gevaar met zich mee dat zorgverzekeraars onvoldoende zullen inspelen op de voorkeuren van verzekerden. Met het risicovereveningssysteem wordt beoogd om de prikkel tot risicoselectie weg te nemen. Hoe beter de risicoverevening is, des te kleiner is de prikkel tot risicoselectie en des te meer sprake is van een gelijk speelveld voor verzekeraars. Dit onderzoek gaat in op het ex ante risicovereveningssysteem voor somatische zorg. Het ex ante risicovereveningssysteem voor somatische zorg in 2011 is gebaseerd op de onderstaande criteria; 1. Leeftijd 2. Geslacht 3. Aard van het inkomen 4. Social economische status 5. Region 6. Diagnose Kosten Groepen (DKG s) 7. Farmacie Kosten Groepen (FKG s) Dit onderzoek richt zich op de FKG s. De overige criteria worden buiten beschouwing gelaten. De FKG s maken sinds 2002 deel uit van het risicovereveningsmodel voor somatische zorg. Voor het vereveningsmodel is het van belang dat periodiek, onderhoud plaatsvindt op het vereveningscriterium FKG s. Dit onderzoek richt zich op dit periodiek onderhoud en evalueert de aanpassingen die naar aanleiding van het Groot Onderhoud FKG s in 2009 (WOR 440) zijn doorgevoerd. Naast dit Groot Onderhoud, vindt er jaarlijks 2 8/104

9 ook regulier onderhoud plaats. Binnen dit reguliere onderhoud worden middelen die nieuw op de markt zijn beoordeeld en indien nodig toegevoegd aan de relevante FKG s. Dit reguliere onderhoud wordt gedaan door het CVZ. 2.2 Onderzoeksvragen Het ministerie heeft de volgende onderzoeksvragen geformuleerd: 1. Is de huidige vormgeving van de 23 meervoudige FKG s nog steeds up to date? 2. Wat zijn de effecten op de prevalentie van FKG s en de kosten per FKG van mogelijke aanpassingen in de huidige FKG indeling? De onderzoeksvragen vormen de reguliere toets binnen het Groot Onderhoud. Naast de bovenstaande onderzoeksvragen, zijn ook nog enkele specifieke vragen gedefinieerd, et weten: a. Hoe kan de FKG Kanker goed gedefinieerd worden? Is de FKG Kanker voldoende homogeen? Zijn er aanpassingen nodig om de groep FKG Kanker beter te definiëren? b. Dient er een nieuwe FKG ADHD te worden gedefinieerd? Zo ja, wat zijn de effecten op de prevalentie van FKG s en de meerkosten per FKG van mogelijke toevoeging van een FKG ADHD? c. Is het mogelijk een FKG voor Pulmonale Arteriële Hypertensie (Pulmonale Arteriële Hypertensie) te definiëren? d. Wat zijn de effecten op de prevalentie en meerkosten indien de TNF-alfa-remmers worden overgeheveld naar het ziekenhuiskader? e. Is het wenselijk een indicator aantal FKG s toe te voegen aan het risicovereveningsmodel? 2.3 Onderzoeksa anpak en leeswijzer Het onderzoek is opgedeeld in vier fases, namelijk; 1. Dataverzameling en bewerking 2. Reguliere toets Groot Onderhoud 1 3. Specifieke onderzoeksvragen 4. Schatten vereveningsmodel op basis van de voorgestelde wijzigingen. 1 Dit betreft de hoofdonderzoeksvragen die in paragraaf 2.2 gedefinieerd zijn. 2 9/104

10 Tijdens de eerste fase worden de data verzameld en bewerkt. Hier wordt als startpunt het vereveningsmodel 2011 geschat op data uit 2008 (WOR-bestand 2009). De FKG s delen we in op basis van het FIS 2007 bestand (declaratiegegevens van middelen-verstrekkingen uit 2007). De geschatte normbedragen vormen het startpunt voor de verdere analyses. Dit wil zeggen dat zij de basis vormen voor de analyses die gedaan worden bij de reguliere toets en de specifieke onderzoeksvragen. Deze fase wordt beschreven in hoofdstuk 3. In fase 2 wordt de reguliere toets uitgevoerd en wordt door de begeleidingscommissie (zie bijlage A) input geleverd voor mogelijke aanpassingen van de FKG s. Deze fase beschrijven we in hoofdstuk 4. In Fase 3 worden de specifieke onderzoeksvragen onderzocht. Ook hiervoor wordt input gebruikt van de begeleidingscommissie om voorstellen te formuleren voor mogelijke aanpassingen van de betreffende FKG s. Deze fase wordt beschreven in hoofdstuk 5. In fase 4 worden, in samenspraak met de begeleidingscommissie, de voorstellen voor wijzigingen geformuleerd. Het vereveningsmodel wordt, met de gewijzigde FKG s, opnieuw doorgerekend. Daarnaast wordt de voorspelkracht en de verevenende werking voor het nieuwe model bepaald. Deze fase wordt beschreven in hoofdstuk 6. In hoofdstuk 7 wordt afgesloten met de conclusie en aanbevelingen. 2 10/104

11 3 Data en methoden 3.1 Data Voor het onderzoek zijn de volgende bestanden gebruikt: 1. WOR 2008 bestand (gebruikt bij OT 2011) 2. FIS bestand FKG ATC-referentie bestand Declaratiegegevens van TNF-alfa-remmers uit 2006 en FKG DDD-referentie bestand 2011 t.b.v. OT G-standaard Z-Index lijst 2007 Het WOR-bestand 2008 bevat alle variabelen om het risicovereveningsmodel te schatten. Het bevat per individuele verzekerde informatie over de zorgkosten uit 2008, uitgesplitst naar type zorg (de afhankelijke variabele in de modellen). 2 De volgende typen zorg zijn onderscheiden: kosten B-DBC s, kosten ziekenhuis variabel, en kosten overige prestaties. 3 Daarnaast zijn voor elke individuele verzekerde de volgende variabelen beschikbaar: Leeftijd*geslacht (40 categorieën) Aard van het Inkomen (AVI) 2008 Sociaal Economische Status (SES) 2008 Regiocriterium DKG s 2007 FKG s 2007 Dit zijn de onafhankelijke variabelen (verklarende variabelen) in het risicovereveningsmodel. Per verzekerde is ook bekend bij welke verzekeraar hij/zij verzekerd is. Het FIS 2007 bestand is een bestand met gedetailleerde informatie over het middelengebruik per verzekerden. Het bevat per voorschrift het soort middel (ZI-nummer) en de afgeleverde hoeveelheid. Het FIS 2007 bestand is op individueel niveau koppelbaar met het WOR 2008 bestand. De afgeleverde hoeveelheid kan omgezet worden naar het aantal standaard dagdoseringen per verzekerde. 2 Verzekerden woonachtig in het buitenland zijn niet meegenomen in het WOR 2008 bestand. Deze worden dus buiten beschouwing gelaten in het onderzoek. 3 De vaste kosten ziekenhuiszorg worden buiten beschouwing gelaten. 2 11/104

12 Het FKG ATC-referentie bestand 2011 komt van het CVZ en specificeert op basis van welke middelen, aangeduid met een ATC-code, verzekerden bij FKG s kunnen worden ingedeeld. 4 Omdat het FKG ATC-referentie bestand 2011 op ATC-code is ingedeeld en het FIS-2007 bestand op ZI-nummer (prestatiecode), wordt het FKG DDD (Daily Defined Dosis) referentie bestand 2011 gebruikt om het ZI-nummer te koppelen aan de ATC-codes uit het FKG ATC-referentie bestand. 5 Daarnaast wordt de DDD-factor 6 uit het FKG DDD-referentie bestand gebruikt om het aantal standaard dagdoseringen per verzekerde, per FKG te bepalen. Hiervoor vermenigvuldigen we de DDD-factor met de afgeleverde hoeveelheid van het middel, indien de eenheid identiek is. Bij de analyses worden bij bepaalde FKG s ATC-codes toegevoegd om te testen of het toevoegen van nieuwe ATC-codes leidt tot een verbeterde FKG-indeling. Voor deze ATCcodes zijn de DDD s gebaseerd op de DDD-factor uit de Z-Index lijst van Deze middelen zijn namelijk (nog) niet opgenomen in het FKG DDD-referentie bestand van het CVZ. Omdat voor de toegevoegde middelen de Z-Index lijst van 2007 wordt gebruikt, zijn de gebruikte DDD-factoren in dit onderzoek mogelijk verouderd. Dit kan van invloed zijn op de FKG-indeling, die gebaseerd is op het aantal standaard dagdoseringen per verzekerde. Naar verwachting heeft dit slechts een beperkt effect omdat DDD-waardes slechts incidenteel veranderen. Dit geldt niet voor de reeds opgenomen middelen binnen het FKG ATC-referentie bestand, voor deze middelen worden de meest recente DDDwaardes gebruikt die opgenomen zijn in het FKG DDD-referentie bestand van het CVZ. 3.2 Databewerkingen Het FIS bestand 2007 bestaat uit records op receptniveau. In totaal bevat het FIS 2007 bestand declaratiegegevens van verzekerden. De ATC-codes uit het FKG ATCreferentie bestand worden eerst gebruikt om die records uit het FIS bestand 2007 te verwijderen die niet in het FKG ATC-referentie bestand 2011 voorkomen. Voor iedere individuele verzekerde zijn vervolgens de standaard dagdoseringen per FKG bepaald. De standaard dagdoseringen zijn bepaald op basis van de afgeleverde hoeveelheid en de DDDfactor uit het FKG DDD-referentie bestand. Op basis hiervan zijn de 23 FKG s bepaald zoals die in het model 2011 zijn opgenomen. In dit model gelden de volgende restricties: 4 De ATC-codes voor TNF-alfa-remmers zijn na 2007 gewijzigd. In ons bestand hebben we gewerkt met de ATC-codes voor deze middelen uit 2007 om de koppeling met het FIS 2007 bestand te kunnen maken. 5 Het FKG DDD-referentie bestand is speciaal opgesteld om de FKG-indeling voor de OT 2011 te bepalen. Dit bestand is aangeleverd voor het Groot Onderhoud FKG s 2011 door het CVZ op 3 maart. 6 DDD = Daily Defined Dosis. Omdat de hoeveelheden in het FIS 2007 bestand in duizenden zijn weergegeven, is de DDD-factor uit het CVZ bestand is gedeeld door Als in het CVZ bestand een DDDfactor van 1000 staat, is deze dus omgerekend naar een DDD-factor van 1. Om het aantal dagdoseringen te berekenen, is de afgeleverde hoeveelheid (in duizenden) vermenigvuldigd met de DDD-factor. Een hoeveelheid van 1 staat in dit geval dus gelijk aan 1 dagdosering. 2 12/104

13 1. Verzekerden die zowel bij FKG Diabetes type 1 als FKG Diabetes type 2 worden ingedeeld, worden verwijderd bij FKG Diabetes type 2. Ze kunnen maar bij een type worden ingedeeld. 2. Verzekerden met FKG Diabetes type 2 worden ingedeeld bij FKG Diabetes type 2a indien zij > 180 DDD s van de indicator Hypertensie gebruiken. 3. Verzekerden met FKG Diabetes type 2 worden ingedeeld bij FKG Diabetes type 2b indien zij 180 of minder DDD s van de indicator Hypertensie gebruiken. 4. Verzekerden met FKG Diabetes type 1, FKG Diabetes type 2a, FKG Diabetes type 2b of FKG Hartaandoeningen kunnen niet bij FKG Hoog Cholesterol worden ingedeeld. 5. Verzekerden die binnen de FKG Antipsychotica, Alzheimer en Verslaving vallen, kunnen niet ook in de FKG Depressie vallen. 6. Verzekerden met de FKG COPD/Zware Astma kunnen niet binnen de FKG Astma vallen. 7. Verzekerden die binnen de FKG Reuma: TNF-alfa-remmers vallen kunnen niet ook binnen de FKG Reuma: overige middelen vallen. Aan dit bestand zijn ook alle verzekerden uit het FIS 2007 bestand die geen declaraties binnen de FKG s hadden toegevoegd. Deze verzekerden hebben geen FKG toebedeeld gekregen. Dit bestand (met verzekerden) is vervolgens op individueel verzekerdenniveau gekoppeld aan het WOR 2008 bestand. Het WOR 2008 bestand bestaat uit totaal records en ongeveer 15,4 miljoen verzekerden. 7 Na correctie voor opbouw en omvang van de totale Nederlandse verzekerdenpopulatie bevat het WOR 2008 bestand 16,2 miljoen verzekerdenjaren (WOR 530, pg 15). Van de verzekerden met declaratiegegevens in het FIS 2007 bestand blijken verzekerden niet voor te komen in het WOR 2008 bestand. Deze verzekerden zijn buiten de analyses gehouden. Van de 5,5 miljoen records die wel in het WOR 2008 bestand voorkomen maar niet in het FIS 2007 bestand, heeft 97% geen FKG toebedeeld gekregen. Deze verzekerden zitten dus niet in het FIS 2007 bestand omdat zij geen declaraties voor medicijnen hebben gehad in Deze verzekerden worden meegenomen in het totaal bestand, waarin ze geen FKG toebedeeld krijgen. De overige 3% van deze records ( verzekerden), blijken op basis van het WOR 2008 bestand wel een FKG toebedeeld gekregen te hebben, maar is niet terug te vinden in het FIS 7 Omdat niet alle verzekerden het gehele jaar bij dezelfde zorgverzekeraar ingeschreven staan, komen sommige verzekerden meerdere keren voor in het WOR 2008 bestand. In de analyse wordt hiervoor gecorrigeerd. 2 13/104

14 2007 bestand. Deze groep heeft dus volgens het FIS 2007 bestand geen declaraties ingediend over Deze verzekerden komen voor in alle FKG s (het betreft dus niet een specifieke FKG) en zijn verspreid over alle verzekeraars (en beperken zich dus niet tot één specifieke verzekeraar). Deze records zijn verwijderd uit het totaal bestand. Het gaat hier om selectieve uitval omdat dit verzekerden betreft die in het WOR 2008 bestand een FKG toebedeeld hebben gekregen en dus allen relatief ongezonde verzekerden zijn met hogere kosten dan verzekerden zonder FKG. Deze selectieve uitval zal een negatief effect hebben op de voorspelkracht van alle modelvarianten. Er wordt echter verondersteld dat dit een onderlinge vergelijking van de modelvarianten in dit onderzoek niet in de weg staat. Het verdient aanbeveling in separaat onderzoek na te gaan wat de exacte oorzaak van de selectieve uitval is. Bovenstaande betekent dat ongeveer 5% van de verzekerden niet gekoppeld kan worden ( records). Dit aantal is vergelijkbaar met het aantal verzekerden wat niet gekoppeld kon worden in het Groot Onderhoud 2009 (SEO 2009). 95% is correct gekoppeld en leidt tot een totaal bestand van ruim 15,2 miljoen verzekerden 8 (Tabel 1). Na correctie voor opbouw en omvang van de totale Nederlandse verzekerdenpopulatie, bevat het bestand ongeveer 16,2 miljoen verzekerdenjaren. Dit bestand vormt het startpunt voor de berekeningen in het FKG Groot Onderhoud Verzekerden die niet gekoppeld kunnen worden, worden dus buiten beschouwing gelaten. Tabel 1 Koppeling WOR 2008 bestand en eigen FKG-indeling op basis van FIS 2007 (in aantal records) Gekoppeld a. in WOR 2008 en FIS 2007 b. in WOR 2008 in FKG0, niet in FIS 2007 Niet gekoppeld a. niet in WOR 2008, wel in FIS 2007 b. in WOR 2008 in een FKG, niet in FIS 2007 # % Actie % 33% 4% 1% Vormen startpunt van de analyse Verwijderd uit de analyse De indeling van individuen in FKG s volgens onze indeling is vergeleken met de indeling zoals vastgelegd in het WOR 2008 bestand (WOR 537) 9. Deze indelingen komen niet exact met elkaar overeen omdat bij de Overall Toets 2011 gebruik is gemaakt van een declaratiebestand dat afwijkt van het FIS 2007 bestand. Wel dienen de prevalenties ongeveer vergelijkbaar te zijn in grootte en in verdeling van verzekerden over de FKG s. Uit Tabel 2 blijkt dat de prevalenties van onze indeling grotendeels overeenkomen met de prevalenties van de indeling op basis van het WOR 2008 bestand (WOR 537, pp 25,tabel 4.1). Het verschil tussen de groep verzekerden die geen FKG heeft gekregen is te verklaren 8 Het totaal bestand bevat ongeveer 15,3 miljoen records en 15,2 miljoen verzekerden. Omdat niet alle verzekerden een heel jaar bij dezelfde zorgverzekeraars ingeschreven staan, komen sommige verzekerden meerdere keren voor in het bestand. Bij de analyse wordt hiervoor gecorrigeerd. Omdat de declaraties van een verzekeraar niet correct zijn, zijn de verzekerden voor deze verzekeraar weggelaten. Dit was een kleine verzekeraar met ruim verzekerden. 9 WOR 537: Berekening normbedragen risicovereveningsmodel (Van Vliet et al, 2010). 2 14/104

15 uit de selectieve uitval van verzekerden die niet te koppelen zijn op basis van het FIS 2007 en het WOR 2008 bestand. De uitval betreft verzekerden die in het WOR bestand een FKG toebedeeld hebben gekregen en op basis van het FIS bestand niet. Dit verklaart waarom de prevalenties op basis van het FIS 2007 bestand lager zijn dan de prevalentie volgens het OT bestand. De indeling geeft voldoende vertrouwen om als uitgangspunt te dienen voor de verdere analyses. In de toekomst verdient het de aanbeveling om voor het Groot Onderhoud FKG s hetzelfde declaratiebestand te gebruiken voor de FKG indeling als gebruikt is voor de Overall Toets om dergelijke verschillen te voorkomen. Tabel 2 Prevalentie FKG s per 100 verzekerdenjaren (herwogen naar de bevolking) 10 FKG Prevalentie volgens OT bestand (WOR 537)* Prevalentie volgens WOR op gekoppeld bestand* Prevalentie volgens onze indeling op gekoppeld bestand* Verschil Geen FKG Glaucoom Schildklieraandoeningen Antipsychotica, Alzheimer, verslaving Depressie Hoog cholesterol Diabetes type IIb COPD/Zware Astma Astma Diabetes type IIa Epilepsie Ziekte van Crohn/Colitis Ulcerosa Hartaandoeningen Reuma: TNF-alfa-remmers Reuma: overige middelen Ziekte van Parkinson Diabetes type I Transplantaties Cystic fibrosis/pancreasenzymen Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg Kanker HIV/Aids Nieraandoeningen De afwijkingen die we hier constateren vertonen hetzelfde patroon als de afwijkingen die in het Groot Onderhoud 2009 zijn gevonden (SEO 2009). Hier zagen we ook de grootste afwijkingen bij de FKG Hoog cholesterol, de FKG schildklieraandoeningen en de FKG depressie. 2 15/104

16 FKG Prevalentie volgens OT bestand (WOR 537)* Prevalentie volgens WOR op gekoppeld bestand* Prevalentie volgens onze indeling op gekoppeld bestand* Verschil Groeihormonen *De eerste kolom geeft de prevalentie op het totale WOR bestand. De tweede kolom geeft de prevalentie op basis van het gekoppelde WOR bestand. Hierbij zijn de verzekerden die niet in beide bestanden (FIS 2007 en WOR 2008) voorkwamen, buiten beschouwing gelaten. Het berekende verschil is gebaseerd op de verschillen tussen kolom 2 en Schatten verevening smodel De normbedragen zijn afzonderlijk geschat voor de deelprestaties ziekenhuiszorgvariabel, B-DBC s en overige prestaties. 11 De normbedragen volgen uit een lineaire regressie van de kosten van genoemde deelprestaties op de volgende verklarende variabelen: Leeftijd * geslacht (40 risicoklassen) FKG s (23 risicoklassen + 1 referentiegroep, meervoudig) DKG s (13 risicoklassen + 1 referentiegroep, enkelvoudig) 10 regioclusters Sociaal-Economische Status (SES) * leeftijd (12 risicoklassen) Aard van Inkomen (AvI) * leeftijd (17 risicoklassen) Bij het schatten van het vereveningsmodel zijn de bij de risicoverevening gebruikelijke restricties toegepast (WOR 537, pg 45). De correcties van de normbedragen voor de financiering van de HKV en de vergoedingen vanuit de HKV-pool zijn buiten beschouwing gelaten. Deze normbedragen vormen het startpunt voor de verdere analyses. Tabel 3 geeft een overzicht van de geschatte normbedragen voor de FKG s. De verdeling van de normbedragen over de FKG s lijkt consistent en in overeenstemming met eerdere schattingen. Omdat de gebruikte bestanden niet volledig gelijk zijn aan de bestanden die gebruikt zijn voor eerdere WOR rapporten, zijn de normbedragen niet volledig gelijk aan de geschatte normbedragen uit deze eerdere WOR rapporten (WOR 518, WOR 530 en WOR 537) 12. Ook de selectieve uitval van verzekerden leidt tot een vertekening in de normbedragen. Omdat dit verzekerden met een FKG zijn, vallen verzekerden uit het bestand met hoge kosten. 11 In het Groot Onderhoud FKG s, 2009, is bij overige prestaties onderscheid gemaakt tussen overige prestaties exclusief farmacie en overige prestatie; farmacie. Dit onderscheid is hier niet gemaakt omdat de daarvoor benodigde uitsplitsing van de kosten ontbrak. 12 Bij WOR 518 en WOR 530 is gecorrigeerd voor de HKV, dit is in onze analyse niet het geval. In het WOR 530 bestand (overall toets 2011), zijn de extramurale kosten voor TNF-alfa-remmers buiten beschouwing gelaten. Dit is in onze analyse niet het geval. 2 16/104

17 Merk verder op dat in WOR 518 en WOR 530 de normbedragen zijn gecorrigeerd voor de HKV. In onze analyse zijn de gegevens niet gecorrigeerd voor de HKV. Daarnaast zijn de kosten voor de TNF-alfa-remmers in het WOR 530 bestand buiten beschouwing gelaten, vanwege de overheveling van de kosten voor TNF-alfa-remmers naar ziekenhuiszorg(- vast). Niettemin vertonen de resultaten een zelfde patroon als in het WOR 530 bestand voor alle deelprestaties (B-DBC s, ziekenhuis variabel en overige prestaties). Dit geeft voldoende vertrouwen in het geschatte model. In bijlage 2 is een overzicht gegeven van de normbedragen voor alle vereveningskenmerken in het model Ondanks afwijkingen t.o.v. eerdere schattingen lijkt ook hier de verdeling van de normbedragen over de risicokenmerken consistent en in overeenstemming met eerdere schattingen. De verschillen zijn te verklaren door de correcties en bewerkingen die in de WOR bestanden zijn uitgevoerd maar in onze bestanden buiten beschouwing zijn gelaten. Tabel 3 Geschatte normbedragen, exclusief HKV, in euro s FKG Normbedrag B-DBC s Normbedrag ziekenhuis variabel Normbedrag overige prestaties Geen FKG Glaucoom Schildklieraandoeningen Antipsychotica, Alzheimer, verslaving Depressie Hoog cholesterol Diabetes type IIb COPD/Zware Astma Astma Diabetes type IIa Epilepsie Ziekte van Crohn/Colitis Ulcerosa Hartaandoeningen Reuma: TNF-alfa-remmers Reuma: overige middelen Ziekte van Parkinson Diabetes type I Transplantaties Cystic fibrosis/pancreasenzymen Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg Kanker /104

18 FKG Normbedrag B-DBC s Normbedrag ziekenhuis variabel Normbedrag overige prestaties HIV/Aids Nieraandoeningen Groeihormonen Berekening kosten Na de schatting van het risicovereveningsmodel 2011 zijn de kosten berekend voor personen met een FKG-indeling. In Tabel 4 presenteren we de kosten en normkosten voor personen met een FKG-indeling. We presenteren een aantal parameters, te weten: 1. de prevalentie (hoeveel procent van de verzekerden (gecorrigeerd voor verzekerdenjaren) zit in een bepaalde FKG), 2. de gemiddelde kosten van verzekerden in een FKG, uitgesplitst naar; a. kosten ziekenhuis variabel b. kosten B-DBC s c. kosten overige prestaties d. totale kosten (som van de bovenstaande drie kostengroepen) 3. de normkosten, zijnde de optelsom van de geschatte normbedragen van verzekerden in een FKG 4. De standaard deviatie van de totale kosten. Deze geeft inzicht in de mate van spreiding binnen een FKG in termen van daadwerkelijke totale kosten. Deze tabel vormt het ijkpunt voor de wijzigingen van de FKG-indeling die in dit onderzoek worden doorgerekend. Deze normbedragen worden gebruikt om de normkosten en meerkosten voor de wijzigingen in hoofdstuk 4 en 5 door te rekenen. De resultaten laten zien dat de normkosten gelijk zijn aan de daadwerkelijke kosten, behalve bij de groep geen FKG. In dat geval is het verschil tussen de normkosten en de werkelijke kosten 7 euro. Dit verschil wordt verklaard door de in de risicoverevening gebruikelijke restrictie bij de schatting van de FKG-normbedragen. Deze bindende restrictie impliceert dat de normbedragen voor FKG s op macroniveau op dienen te tellen tot nul. Omdat de mogelijkheid bestaat dat verzekerden bij meer dan 1 FKG zijn ingedeeld, leidt de gehanteerde restrictie ertoe dat de normbedragen op macroniveau niet meer optellen tot nul, wat de gevonden verschillen tussen de normkosten en daadwerkelijke 2 18/104

19 kosten verklaart. In de praktijk blijkt dit niet tot significant andere modeluitkomsten te leiden (WOR 537, pg 46). 3.5 Conclu sie Het risicovereveningsmodel 2011 is geschat op de voor dit onderzoek beschikbare databestanden. Om de FKG indeling te bepalen is het FIS 2007 bestand gebruikt. De FKGindeling is gebaseerd op het FKG ATC-referentie bestand 2011 en het daaruit afgeleide FKG DDD-referentie bestand 2011 ten behoeve van de OT van het CVZ. Dit bestand bevat de meest recente DDD-factor (te weten 2009) per middel. Het risicovereveningsmodel 2011 is geschat op het WOR 2008 bestand, waarbij de FKG-indeling uit het WOR 2008 bestand is vervangen door de FKG indeling die uit het FIS 2007 bestand is afgeleid. De normbedragen en prevalenties van de FKG s lijken consistent met eerdere schattingen en vormen de basis voor de verdere analyses bij het Groot Onderhoud FKG s. 2 19/104

20 1 Tabel 4 Kosten en normkosten FKG s, basismodel in euro s FKG Prevalentie in #* Kosten B- DBC s Kosten variabel Kosten Overige prestaties Totale kosten Meerkosten Standaard deviatie** Geen FKG Glaucoom Schildklieraandoeningen Antipsychotica, Alzheimer, verslaving Depressie Hoog cholesterol Diabetes type IIb COPD/Zware Astma Astma Diabetes type IIa Epilepsie Ziekte van Crohn/ Colitis Ulcerosa Hartaandoeningen Reuma: TNF-alfa-remmers Reuma: Overige middelen Ziekte van Parkinson Diabetes type I Transplantaties Cystic fibrosis/pancreasenzymen Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg Kanker HIV/Aids Nieraandoeningen Groeihormonen * De aantallen zijn gewogen naar verzekerdenjaren. ** Als spreidingsmaat presenteren we de standaard deviatie van de totale kosten voor verzekerden binnen een FKG

21 1 4 Reguliere toets Groot Onderhoud 4.1 Inleiding Binnen dit deel van het Groot Onderhoud FKG s wordt beoordeeld of de huidige FKG indeling nog up to date is. Hiervoor wordt enerzijds op inhoudelijke gronden nagegaan of de huidige indeling nog volledig is 13. Anderzijds worden de voorgestelde wijzigingen in kwantitatieve zin beoordeeld op basis van de prevalenties, gerealiseerde kosten, normkosten, meerkosten en spreiding. Paragraaf 4.2 behandelt de voorstellen van de begeleidingscommissie. In paragraaf 4.3 wordt ingegaan op de empirische resultaten. Paragraaf 4.4 eindigt met de belangrijkste conclusies Medisch inhoude lij ke beoordeling van de huidige FKGindeling De begeleidingscommissie heeft de huidige FKG-indeling geëvalueerd. Hierbij is gekeken of de huidige FKG-indeling alle relevante ATC-codes bevat, of dat er mogelijk ATC-codes toegevoegd of verwijderd moeten worden. Tabel 5 geeft een overzicht van de voorstellen van de begeleidingscommissie die onderzocht moeten worden. Middelen die na 2007 op de markt zijn gekomen en/of in de G-Standaard van Z-Index zijn opgenomen, kunnen niet worden meegenomen bij de aanpassingen van de FKG s voor het Groot Onderhoud. Dat omdat de FKG-indeling voor het Groot Onderhoud gebaseerd is op declaratiegegevens uit Middelen die na 2007 op de markt zijn gebracht, komen niet voor in deze declaratiegegevens. Wijzigingen gebaseerd op middelen die na 2007 op de markt zijn gekomen, kunnen dus niet doorgerekend worden. Middelen die na 2007 op de markt komen én binnen een FKG vallen, wel als onderdeel van het regulier onderhoud standaard door het CVZ toegevoegd aan het FKG DDD-referentie bestand op het moment dat ze in het pakket worden opgenomen. Naast de FKG-indeling is ook gekeken of de huidige restricties op de FKG s dienen te worden aangepast. De restricties die gehanteerd zijn, staan beschreven in paragraaf Hiervoor zijn vier deskundigenoverleggen georganiseerd met de begeleidingscommissie. De deelnemers van deze begeleidingscommissie staan vermeld in bijlage 1.

22 Tabel 5 Voorgestelde wijzigingen FKG-indeling op o basis van medisch inhoudelijke overwegingen FKG Wijziging doorrekenen bij Groot Onderhoud Omschrijving wijziging Geen FKG Nee // Glaucoom Ja Prevalentie, kosten en normkosten in kaart brengen. Schildklieraandoeningen Nee // // Antipsychotica, Nee // // Alzheimer, verslaving Depressie Ja Prevalentie en kosten in kaart brengen als Amitriptyline (N06AA09) en Duloxetine (N06AX21) worden geëxcludeerd van de FKG lijst. Hoog cholesterol Nee // // Diabetes type IIb Nee // // COPD/Zware Astma Nee // // Astma Nee // // Diabetes type IIa Nee // // Epilepsie Nee // // Ziekte van Crohn/Colitis Ulcerosa Nee // // Hartaandoeningen Nee // // Reuma: TNFalfaremmers Ja Deze middelen worden overgeheveld naar het ziekenhuiskader. Reuma; middelen overige Ja DDD van Methotrexaat moet van 10mg naar 3,571mg worden aangepast Reden wijziging In kaart brengen om te bepalen of deze FKG moet worden behouden. Deze middelen worden voor de indicatie voor Neuropatische pijnen gebruikt. Zij zorgen dus mogelijk voor een niet voldoende homogene groep binnen de FKG Depressie. Effecten in kaart brengen van deze overheveling. De DDD-waarde is nu te hoog ingesteld. Dit wordt opgepakt tijdens het reguliere onderhoud. Kijken naar restrictie voor FKG-indeling voor Reuma worden als de FKG s Reuma worden aangepast na overheveling van de dure middelen naar het ziekenhuiskader. Ziekte van Parkinson Ja Trihexyfenidyl (N04AA01), Biperideen (N04AA02) en Orfenadrine (N04AB02) toevoegen aan de FKG. Wat zijn de effecten van de overheveling op de meerkosten en hoe kan deze FKG dan het beste vormgegeven worden? Oorspronkelijke indeling is gebaseerd op N04B groep. Nagaan wat de effecten zijn als de N04A groep wordt toegevoegd. Diabetes type I Nee // // 2 22/104

23 FKG Wijziging doorrekenen bij Groot Onderhoud Omschrijving wijziging Transplantaties Nee // // Cystic fibrosis/pancreas Ja Tobramycine inhalatie (J01GB01) toevoegen.* Colistine verneveling (J01XB01) toevoegen Reden wijziging Deze middelen worden ook voorgeschreven voor cystic fibrosis. Het zijn middelen die voornamelijk voorgeschreven worden bij infecties. Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg Ja Tizanidine (M03BX02) toevoegen Het middel valt binnen dezelfde groep als het middel Baclofen (M03BX01) en dient dus mogelijk meegenomen te worden binnen deze FKG. Of beide middelen moeten worden meegenomen binnen de FKG of beide middelen moeten komen te vervallen. Kanker Ja, specifieke onderzoeksvraag Onderverdeling in subgroepen testen (groep oncolytica en groep nietoncolytica) Mogelijk zijn dit twee te onderscheiden groepen. Ja Thalidomide (L04AX02) toevoegen. Deze middel toevoegen als het een verzekerde prestatie betreft. Ja Ja, specifieke onderzoeksvraag Antihormoon middelen toevoegen aan de FKG DDD-drempel op 90 dagen. DDD-drempel bepalen op basis van aantal receptregels Dit zijn antihormonen (depotpreparaten) die ook bij kanker voorgeschreven worden. Het betreft middelen voor prostaatkanker en sommige vormen van borstkanker. De huidige DDD-drempel is mogelijk te hoog om de groep kanker te kunnen onderscheiden. HIV/Aids Ja Ganciclovir (J05AB06), Valganciclovir (J05AB14) en Foscarnet (J05AD01) excluderen. Nieraandoeningen Ja Alfacalcidol (A11CC03) dient te worden toegevoegd aan Worden ook voor andere indicaties voorgeschreven. Dit is een sterk indicatief middel voor de predialyse fase. De verwachting is dat verzekerden die dit middel gebruiken hoge kosten hebben. de FKG. Groeihormonen Nee // // Hypertensie Nee // // Restricties Ja Op basis van de voorgestelde wijzigingen nagaan of de restricties nog up-to-date zijn. 2 23/104

24 De ATC-codes van de antihormoon middelen die mogelijk bij de FKG Kanker worden toegevoegd zijn weergegeven in Tabel 6. Deze vallen onder de ATC hoofdgroep L02. Naast onderstaande middelen is gekeken of ook Triptoreline (L02AE04) moet worden toegevoegd bij de groep anti-hormoonmiddelen. Bij vrouwen onder de 18 jaar wordt dit middel voornamelijk gebruikt om de puberteit uit te stellen. Uit het FIS 2007 bestand blijkt dat in totaal verzekerden Tirptoreline gebruiken. Van deze gebruikers is 97% vrouw. Van de gebruikers, gebruikt 8% meer dan 180 DDD s. Daarnaast laten de declaratiegegevens zien dat van de verzekerden die meer dan 180 DDD s gebruiken, 82% jonger is dan 18 en 75% vrouw is. Op basis van deze resultaten is besloten om Triptoreline niet mee te nemen als antihormoonmiddel. Tabel 6 Antihormoonmiddel middelen en Middel Atccode Middel Atccode Megestrol L02AB01 Flutamide L02BB01 Medroxyprogesteron L02AB02 Nilutamide L02BB02 Busereline L02AE01 Bicalutamide L02BB03 Leuproreline L02AE02 Aminoglutethimide L02BG01 Gosereline L02AE03 Anastrozol L02BG03 Tamoxifen L02BA01 Letrozol L02BG04 Fulvestrant L02BA03 Exemestaan L02BG06 Verder waren de middelen Bevacizumab (L01XC07) en Thalidomide (L04AX02) in 2007 niet opgenomen in het GVS. Bevacizumab staat wel opgenomen in het FKG ATC-referentie bestand 2011, maar omdat het extramuraal niet vergoed wordt, valt het automatisch uit het model. Thalidomide komt wel voor in het declaratiebestand uit In totaal 65 declaraties opgenomen voor Thalidomide. Hiervan betreft 50% minder dan 180 standaard dagdoseringen. Bij dit onderzoek worden deze middelen verder buiten beschouwing gelaten. Op basis van medisch inhoudelijke gronden wordt Thalidomide meegenomen binnen de FKG Kanker bij het jaarlijkse regulier onderhoud dat uitgevoerd wordt door het CVZ. In de volgende paragraaf bespreken we de empirische analyse van de voorgestelde wijzigingen in Tabel /104

25 4. 3 Empirische ana lyse voorgestelde wijzigingen in de FKGindeling Berekening prevale ntie FKG s en meerkost en Allereerst zijn op basis van de voorgestelde wijzigingen, de nieuwe prevalenties voor de FKG s berekend. Op basis hiervan wordt eerst gekeken naar verschillen tussen verzekerden die op basis van de oude indeling niet binnen de betreffende FKG vallen en op basis van de nieuwe indeling wel en visa versa (zie Tabel 7 en Tabel 8). Tabel 7 geef inzicht in de verschuivingen in de FKG s als gevolg van de wijzigingen. In deze tabel zijn de volgende parameters gepresenteerd: a. Het aantal verzekerden dat door toevoeging van ATC-codes aan een bepaalde FKG, nieuw in de FKG is opgenomen. b. Het aantal verzekerden dat door exclusie van ATC-codes, uit de FKG valt c. Het totaal aantal verzekerden dat bij de huidige indeling binnen de FKG valt. d. Het totaal aantal verzekerden dat bij de gewijzigde indeling binnen de FKG valt. e. De procentuele verandering tussen de huidige indeling en de gewijzigde indeling Omdat niet alle verzekerden een heel jaar bij dezelfde zorgverzekeraars ingeschreven staan, komen sommige verzekerden meerdere keren voor in het bestand. Bij de analyse wordt hiervoor gecorrigeerd. Het aantal verzekerden wordt dus uitgedrukt in het aantal verzekerdenjaren. Overal waar gesproken wordt over aantal verzekerden, betreft dit dus het aantal verzekerdenjaren. De resultaten laten zien dat verzekerden wel binnen een FKG op basis van de nieuwe indeling vallen, terwijl ze binnen de huidige indeling niet binen een FKG vallen. Tabel 8 laat de gewijzigde prevalenties per FKG zien. In de subparagrafen per FKG worden de veranderingen besproken. Tabel 7 Verschuivingen in aantal verzekerden (gewogen naar verzekerdenjaren) FKG # verzekerden nieuw binnen de FKG # verzekerden weggevallen uit FKG Totaal # verzekerden huidige indeling Totaal # verzekerden nieuwe indeling % toe of afname Depressie // % Ziekte van Parkinson // % Cystic fibrosis/pancreas 269 // % Aandoeningen van hersenen/ ruggenmerg (inclusief Tizanidine) Aandoeningen van hersenen/ ruggenmerg (exclusief Tizanidine en 562 // % // % 2 25/104

26 FKG # verzekerden nieuw binnen de FKG # verzekerden weggevallen uit FKG Totaal # verzekerden huidige indeling Totaal # verzekerden nieuwe indeling % toe of afname Baclofen) Kanker // % HIV/Aids // % Nieraandoeningen // % Pulmonale Hypertensie Arteriële % Tabel 8 Prevalenties huidige en gewijzigde (nieuwe) indeling (lichtblauw gearceerde regels zijn FKG s waarbij de indeling is gewijzigd) Prevalentie Aantal in verzekerdenjaren FKG Huidige Nieuwe Huidige Nieuwe indeling indeling indeling indeling Glaucoom* Schildklieraandoeningen* Antipsychotica, Alzheimer, verslaving* Depressie Neuropathische pijnen** Hoog cholesterol* Diabetes type IIb* COPD/Zware Astma Astma Diabetes type IIa* Epilepsie* Ziekte van Crohn/Colitis Ulcerosa* Hartaandoeningen* Reuma: TNF-alfa-remmers* Reuma: overige middelen* Ziekte van Parkinson Diabetes type I* Transplantaties* Cystic fibrosis/pancreas Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg a Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg b Kanker HIV/Aids Nieraandoeningen Groeihormonen* * Voor deze FKG s zijn geen wijzigingen doorgevoerd die getest moeten worden voor het reguliere onderzoek binnen het Groot Onderhoud FKG s. ** op basis van de geëxcludeerde middelen uit de FKG Depressie, is gekeken of een nieuwe FKG Neuropathische pijnen gevormd kan worden. a. Wijziging: inclusie Tizanidine (M03BX02) b. Wijziging: exclusie Tizanidine (M03BX02) en Baclofen (M03BX01) 2 26/104

27 Naast de verschillen in prevalenties, zijn voor de voorgestelde wijzigingen de kosten, norm- en meerkosten (meerkosten ten opzichte van de normkosten) berekend (Tabel 9). Een indruk van de homogeniteit binnen de FKG wordt gegeven op basis van de standaard deviatie. De standaard deviatie geeft de mate van spreiding weer in de gemiddelde totale kosten binnen een groep verzekerden met een bepaalde FKG. Een standaard regel die gebruikt wordt is dat 68% van alle waarnemingen binnen 1 standaard deviatie rondom het gemiddelde vallen. 95% van alle waarnemingen vallen binnen 2 standaard deviaties rondom het gemiddelde. 2 27/104

28 1 Tabel 9 Kosten, normkosten en meerkosten FKG s na nieuwe indeling voor FKG s die veranderd zijn a14 (lichtblauw gearceerde regels zijn gebaseerd op de huidige FKG indeling, wit gearceerd is de nieuwe indeling, rood gearceerd betreft de groep verzekerden die buiten de oude FKG valt na exclusie van middelen (uitval) of die binnen de nieuwe groep valt na inclusie middelen (inclusie)) FKG Prevalentie in # Kosten B-DBC s Kosten Ziekenhuis variabel Kosten overig Totale kosten Normkosten Meer Kosten* Depressie Huidig Depressie Uitval Depressie Nieuw Neuropathische pijnen Standaard deviatie (stdev)** Ziekte van Parkinson Huidig Ziekte van Parkinson Inclusie Ziekte van Parkinson Nieuw Cystic fibrosis/pancreas Huidig Cystic fibrosis/pancreas Inclusie Cystic fibrosis/pancreas Nieuw Aandoeningen van a hersenen/ruggenmerg Huidig Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg Inclusie a Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg Nieuw a Aandoeningen van b hersenen/ruggenmerg Huidig Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg Exclusie b Aandoeningen van hersenen/ruggenmerg Nieuw b We hebben het risicovereveningsmodel opnieuw geschat met de nieuwe FKG indeling en de groep verzekerden die uit/of in een FKG valt op basis van de nieuwe indeling. Hierbij hebben we getest of de coëfficiënten verschillen van 0 en of de coëfficiënten binnen beide groepen gelijk zijn aan elkaar. Uit de testen komt naar voren dat de coëfficiënten significant verschillen van nul en de normbedragen van de groepen significant van elkaar verschillen.

Groot Onderhoud FKG s Somatische zorg

Groot Onderhoud FKG s Somatische zorg 1 Groot Onderhoud FKG s Somatische zorg WOR 716 Drs. Johan Visser Lydia van t Veer, MSc Gabriëlle Mazzola, BSc Drs. Jos van Loenhout Drs. Max Sonnen Dr. Piet Stam SiRM Strategies in Regulated Markets B.V.

Nadere informatie

Gedragseffecten verzekeraars vanwege FKG's. Datum 29 april 2016 Status Definitief

Gedragseffecten verzekeraars vanwege FKG's. Datum 29 april 2016 Status Definitief Gedragseffecten verzekeraars vanwege FKG's Datum 29 april 2016 Status Definitief DEFINITIEF Gedragseffecten verzekeraars vanwege FKG's 29 april 2016 Colofon Volgnummer 2016051029 Contactpersoon Afdeling

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2014

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2014 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 28572 15 oktober 2013 Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2014 Het College voor zorgverzekeringen, Gelet

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2015

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2015 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 12203 4 mei 2015 Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2015 De Raad van Bestuur van Zorginstituut Nederland,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidsregels Vereveningsbijdrage Zorgverzekering 2011

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidsregels Vereveningsbijdrage Zorgverzekering 2011 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 2928 18 februari 2011 Beleidsregels Vereveningsbijdrage Zorgverzekering 2011 Het College voor zorgverzekeringen, Gelet

Nadere informatie

BELEIDSREGELS VEREVENINGSBIJDRAGE ZORGVERZEKERING 2011. Het College voor zorgverzekeringen,

BELEIDSREGELS VEREVENINGSBIJDRAGE ZORGVERZEKERING 2011. Het College voor zorgverzekeringen, BELEIDSREGELS VEREVENINGSBIJDRAGE ZORGVERZEKERING 2011 Het College voor zorgverzekeringen, Gelet op de artikelen 32, vijfde lid en 34, vierde lid van de Zorgverzekeringswet, Hoofdstuk 3 van het Besluit

Nadere informatie

Gelezen de brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 29 september 2009 Z/F-2958947

Gelezen de brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 29 september 2009 Z/F-2958947 BELEIDSREGELS VEREVENINGSBIJDRAGE ZORGVERZEKERING 2010 Het College voor zorgverzekeringen, Gelet op de artikelen 32, vijfde lid, 34 en 96 van de Zorgverzekeringswet en Hoofdstuk 3 van het Besluit zorgverzekering,

Nadere informatie

Ins en Outs van de Risicoverevening. Dr. Richard van Kleef

Ins en Outs van de Risicoverevening. Dr. Richard van Kleef Ins en Outs van de Risicoverevening Dr. Richard van Kleef vankleef@bmg.eur.nl Risicoverevening Wat? Waarom? Hoe? Wat betekent het voor u? Wat is risicoverevening? Het risicovereveningssysteem is onderdeel

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2016

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2016 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8944 17 februari 2016 Beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2016 De Raad van Bestuur van Zorginstituut Nederland,

Nadere informatie

Bijlage : WOR adviezen

Bijlage : WOR adviezen Bijlage : WOR adviezen Deze bijlage bevat de WOR adviezen met betrekking tot de onderzoeken die gedaan zijn in de periode najaar 2014 voorjaar 2015. Het betreft adviezen naar aanleiding van de volgende

Nadere informatie

Bijlage bij brief Risicodragendheid zorgverzekeraars in 2016 WOR 750

Bijlage bij brief Risicodragendheid zorgverzekeraars in 2016 WOR 750 Bijlage bij brief Risicodragendheid zorgverzekeraars in 2016 WOR 750 Betreft: Advies aan de minister van VWS over de vormgeving van het ex ante vereveningsmodel 2016 Van: Werkgroep Ontwikkeling Risicoverevening

Nadere informatie

WOR-advies en verslag van werkzaamheden WOR 536

WOR-advies en verslag van werkzaamheden WOR 536 WOR-advies en verslag van werkzaamheden WOR 536 Van Werkgroep Onderzoek Risicoverevening (WOR) Betreft Advies aan de minister van VWS over de vormgeving van de risicoverevening 2011 Datum 22 september

Nadere informatie

Vanaf 2008 betaalt u een verplicht eigen risico voor de zorgverzekering. Dit geldt voor iedereen van 18 jaar en ouder. Compensatie eigen risico 2012

Vanaf 2008 betaalt u een verplicht eigen risico voor de zorgverzekering. Dit geldt voor iedereen van 18 jaar en ouder. Compensatie eigen risico 2012 Compensatie eigen risico 2012 Vanaf 2008 betaalt u een verplicht eigen risico voor de zorgverzekering. Dit geldt voor iedereen van 18 jaar en ouder. Door de regeling Compensatie eigen risico kunt u in

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 26839 30 september 2013 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van 20 september 2013, kenmerk

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 15719 21 oktober 2009 Vierde wijziging Regeling beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2006 Het College voor

Nadere informatie

Verantwoording Verzekerdenraming 2016 (definitieve versie) Datum 16 oktober 2015 Status definitief

Verantwoording Verzekerdenraming 2016 (definitieve versie) Datum 16 oktober 2015 Status definitief Verantwoording Verzekerdenraming 2016 (definitieve versie) Datum 16 oktober 2015 Status definitief Colofon Volgnummer Contactpersoon Afdeling Team 2015110391, definitieve opzet H.P.W.A. Creusen +31 (0)20

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 23098 21 december 2011 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 13 december 2011, nr. Z/F-3096189,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 186 120 25 25september 2008 Wijziging Regeling beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2008 1 Het College

Nadere informatie

INFORMATIE 2010. Compensatie eigen risico 2010

INFORMATIE 2010. Compensatie eigen risico 2010 INFORMATIE 2010 Compensatie eigen risico 2010 Wat doet het CAK? Het CAK verzorgt het uitbetalen van de Compensatie eigen risico. Ook berekent en factureert het CAK de eigen bijdrage voor Zorg met Verblijf,

Nadere informatie

INFORMATIE 2011. Compensatie eigen risico 2011

INFORMATIE 2011. Compensatie eigen risico 2011 INFORMATIE 2011 Compensatie eigen risico 2011 Voor wie is deze folder? Iedere verzekerde van 18 jaar en ouder betaalt vanaf 1 januari 2008 een verplicht eigen risico voor de zorgverzekering. Heeft u hoge

Nadere informatie

Wijziging Regeling zorgverzekering ter zake van de vereveningsbijdrage

Wijziging Regeling zorgverzekering ter zake van de vereveningsbijdrage VWS Wijziging Regeling zorgverzekering ter zake van de vereveningsbijdrage Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 26 september 2008, nr. Z/F-2879821, houdende wijziging van

Nadere informatie

Wijziging van de Regeling zorgverzekering ter zake van de vereveningsbijdrage voor zorgverzekeraars in het jaar 2008

Wijziging van de Regeling zorgverzekering ter zake van de vereveningsbijdrage voor zorgverzekeraars in het jaar 2008 VWS Wijziging van de Regeling zorgverzekering ter zake van de vereveningsbijdrage voor zorgverzekeraars in het jaar 2008 Herplaatsing In de Staatscourant van 3 oktober 2007, nr. 191, is op pagina 9 tot

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 3547 9 februari 2015 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van 15 januari 2015, kenmerk 700539-130993-Z,

Nadere informatie

Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet

Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doelen van de risicoverevening 3 2.1 Inleiding 3 2.2 Wegnemen van prikkels voor risicoselectie 4

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 833 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

INFORMATIE COMPENSATIE EIGEN RISICO. Compensatie eigen risico 2008

INFORMATIE COMPENSATIE EIGEN RISICO. Compensatie eigen risico 2008 INFORMATIE COMPENSATIE EIGEN RISICO Compensatie eigen risico 2008 Compensatie eigen risico > Elke verzekerde van 18 jaar en ouder betaalt vanaf 1 januari 2008 een verplicht eigen risico van maximaal 150,-

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 15160 30 september 2010 Derde wijziging Regeling beleidsregels vereveningsbijdrage zorgverzekering 2007 Het College voor

Nadere informatie

Onderzoek risicoverevening 2016: Berekening Normbedragen

Onderzoek risicoverevening 2016: Berekening Normbedragen WOR 749 Onderzoek risicoverevening 2016: Berekening Normbedragen Onderzoek voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ibmg-projectteam risicoverevening * Eindrapportage, 30 september 2015

Nadere informatie

Samenvatting. Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Samenvatting. Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Samenvatting Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Risicoverevening in vogelvlucht 1 Inleiding Wat houdt risicoverevening

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 26386 20 december 2012 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, van 11 december 2012, Z-3145784,

Nadere informatie

Regeling Beleidsregels Vereveningsbijdrage Zorgverzekering 2008

Regeling Beleidsregels Vereveningsbijdrage Zorgverzekering 2008 CZ Regeling Beleidsregels Vereveningsbijdrage Zorgverzekering 2008 Het College voor zorgverzekeringen, Gelet op de artikelen 32, 33 en 34 van de Zorgverzekeringswet en Hoofdstuk 3 van het Besluit zorgverzekering

Nadere informatie

Samenvatting. Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Samenvatting. Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Samenvatting Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Risicoverevening in vogelvlucht 1 Inleiding Wat houdt risicoverevening

Nadere informatie

WOR-advies Bijlage 1

WOR-advies Bijlage 1 WOR-advies Bijlage 1 Van Werkgroep Onderzoek Risicoverevening (WOR) Betreft Advies aan de minister van VWS over de vormgeving van de risicoverevening 2010 Datum 3 september 2009 1 Inleiding Voor u ligt

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de aanpassing van het verplicht eigen risico en de uitbreiding van de groep verzekerden met meerjarige, onvermijdbare zorgkosten

Nadere informatie

Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet

Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doelen van de risicoverevening 3 2.1 Inleiding 3 2.2 Wegnemen van prikkels voor risicoselectie 4

Nadere informatie

Een analyse van de vereveningsresultaten van geïndiceerde AWBZ-cliënten in de Zorgverzekeringswet

Een analyse van de vereveningsresultaten van geïndiceerde AWBZ-cliënten in de Zorgverzekeringswet Een analyse van de vereveningsresultaten van geïndiceerde AWBZ-cliënten in de Zorgverzekeringswet Eindrapportage J.H. Thiel M. M. van Asselt R. Goudriaan Onderzoek in opdracht van het ministerie van VWS

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 20 juni 2017 Betreft Risicoverevening 2018

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. Datum 20 juni 2017 Betreft Risicoverevening 2018 > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 517 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Compensatie verplicht eigen risico

Compensatie verplicht eigen risico Compensatie verplicht eigen risico 2011 In dit document vindt u de antwoorden op 26 vragen over de compensatie eigen risico 2011 (bijgewerkt tot 25 augustus 2011) 1. Wanneer kom ik in aanmerking voor compensatie

Nadere informatie

Een verkenning van de toegevoegde waarde van GGZ intakegegevens in het risicovereveningsmodel voor de geneeskundige GGZ

Een verkenning van de toegevoegde waarde van GGZ intakegegevens in het risicovereveningsmodel voor de geneeskundige GGZ 1 Een verkenning van de toegevoegde waarde van GGZ intakegegevens in het risicovereveningsmodel voor de geneeskundige GGZ Drs. Johan Visser Dr. Piet Stam SiRM Strategies in Regulated Markets Postbus 24355

Nadere informatie

Onderzoek risicoverevening 2018: uitbreiding vereveningsmodellen 2017 geschat op data van 2014 (pre-ot)

Onderzoek risicoverevening 2018: uitbreiding vereveningsmodellen 2017 geschat op data van 2014 (pre-ot) WOR 859 Onderzoek risicoverevening 2018: uitbreiding vereveningsmodellen 2017 geschat op data van 2014 (pre-ot) Onderzoek ten behoeve van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ibmg-projectteam

Nadere informatie

Onderzoek risicoverevening 2015: berekening normbedragen

Onderzoek risicoverevening 2015: berekening normbedragen WOR 711 Onderzoek risicoverevening 2015: berekening normbedragen Onderzoek voor het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ibmg-projectteam risicoverevening * Eindrapportage, 24 september 2014

Nadere informatie

Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van PM 2010, Z/F-3009247;

Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van PM 2010, Z/F-3009247; Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met actualisatie van de regels over de vaststelling van de vereveningsbijdrage Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 56601 9 oktober 2017 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 29 september 2017, kenmerk 1224864-167311-Z,

Nadere informatie

Berekening normbedragen risicovereveningsmodel 2009

Berekening normbedragen risicovereveningsmodel 2009 Berekening normbedragen risicovereveningsmodel 2009 WOR 389b R.C.J.A. van Vliet R. Goudriaan G.J. Mazzola A. Notenboom Onderzoek voor het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, in het kader

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 113 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet. Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Beschrijving van het risicovereveningssysteem van de Zorgverzekeringswet Inhoud

Nadere informatie

2011 Kwantitatieve analyse van het risicovereveningssysteem

2011 Kwantitatieve analyse van het risicovereveningssysteem 2011 Kwantitatieve analyse van het risicovereveningssysteem Publiekssamenvatting Somatische zorg, gggz en Eigen Risico 24 februari 2017 Inleiding Met het in 2006 ingevoerde zorgstelsel is de financiering

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 810 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 50466 27 september 2016 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 23 september 2016, kenmerk

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Verbanden tussen demografische kenmerken, gezondheidsindicatoren en gebruik van logopedie

Verbanden tussen demografische kenmerken, gezondheidsindicatoren en gebruik van logopedie Notitie De vraag naar logopedie datum 24 mei 2016 aan van Marliek Schulte (NVLF) Robert Scholte en Lucy Kok (SEO Economisch Onderzoek) Rapport-nummer 2015-15 Kunnen ontwikkelingen in de samenstelling en

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag Z/F-2614466 mw. drs. C. van Vliet 070-340 5799

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag Z/F-2614466 mw. drs. C. van Vliet 070-340 5799 College voor Zorgverzekeringen t.a.v. de Voorzitter Postbus 320 1110 AH DIEMEN Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag mw. drs. C. van Vliet 070-340 5799 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Risicoverevening

Nadere informatie

Hoogopgeleiden jaar in de risicoverevening

Hoogopgeleiden jaar in de risicoverevening Hoogopgeleiden 35-44 jaar in de risicoverevening Amsterdam, december 2016 In opdracht van het ministerie van VWS Hoogopgeleiden 35-44 jaar in de risicoverevening WOR 824 Marloes Lammers Lennart Kroon

Nadere informatie

RENÉ VAN VLIET BIJLAGE 8

RENÉ VAN VLIET BIJLAGE 8 BEREKENING NORMBEDRAGEN RISICOVEREVENINGSMODEL 2007 RENÉ VAN VLIET BIJLAGE 8 25 SEPTEMBER 2007 1 1 INLEIDING Deze rapportage beschrijft de berekening van de normbedragen voor het risicovereveningsmodel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 644 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

WOR-advies en verslag van werkzaamheden WOR 708

WOR-advies en verslag van werkzaamheden WOR 708 WOR-advies en verslag van werkzaamheden WOR 708 Van Werkgroep Ontwikkeling Risicoverevening (WOR) Betreft Advies aan de minister van VWS over de vormgeving van het ex ante vereveningsmodel 2015 Datum september

Nadere informatie

Wijziging Regeling zorgverzekering en Regeling beschikbare middelen verstrekkingen en vergoedingen Zfw 2005

Wijziging Regeling zorgverzekering en Regeling beschikbare middelen verstrekkingen en vergoedingen Zfw 2005 VWS Wijziging Regeling zorgverzekering en Regeling beschikbare middelen verstrekkingen en vergoedingen Zfw 2005 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 25 september 2006, nr.

Nadere informatie

Voorspelbaar extreem. rapportnr mei WOR 865 Definitief Eindrapport

Voorspelbaar extreem. rapportnr mei WOR 865 Definitief Eindrapport Voorspelbaar extreem hoge kosten GGZ rapportnr. 1569 31 mei 2017 WOR 865 Definitief Eindrapport Voorspelbaar extreem hoge kosten GGZ WOR 865 Maartje Gielen Maaike van Asselt Nils Ellwanger Onderzoek in

Nadere informatie

Bijlage 1 WOR Inleiding

Bijlage 1 WOR Inleiding Bijlage 1 WOR 815 Betreft: Advies aan de minister van VWS over de vormgeving van het ex ante vereveningsmodel 2017 Van: Werkgroep Ontwikkeling Risicoverevening (WOR) Datum: augustus 2016 1. Inleiding Voor

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. 1 september 2015 brief risicodragendheid 2016.

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG. 1 september 2015 brief risicodragendheid 2016. > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Compensatie verplicht eigen risico 2009

Compensatie verplicht eigen risico 2009 Compensatie verplicht eigen risico 2009 In dit document staan antwoorden op 30 vragen over de compensatie eigen risico 2009 (bijgewerkt tot 21 september 2009) 1. Wanneer kom ik in aanmerking voor compensatie

Nadere informatie

Naast gelijk speelveld ook gelijke risico s Pas prioriteiten en randvoorwaarden aan

Naast gelijk speelveld ook gelijke risico s Pas prioriteiten en randvoorwaarden aan Naast gelijk speelveld ook gelijke risico s Pas prioriteiten en randvoorwaarden aan 1. Inleiding Coöperatie VGZ (VGZ) is een groot voorstander van een discussie, waarin reflectie plaatsvindt op de doelen

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Besluit van P.M. houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met actualisatie van de regels over de risicoverevening Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses

Nadere informatie

2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is een dochtermaatschappij van KPMG Europe LLP en

2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is een dochtermaatschappij van KPMG Europe LLP en 2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is een dochtermaatschappij van KPMG Europe LLP en lid van het KPMG-netwerk van zelfstandige ondernemingen

Nadere informatie

Managementrapport Risicovereveningsmodel GGZ en Eigen Risico

Managementrapport Risicovereveningsmodel GGZ en Eigen Risico Managementrapport Risicovereveningsmodel GGZ en Eigen Risico 2013 KPMG Advisory N.V., ingeschreven bij het handelsregister in Nederland onder nummer 33263682, is een dochtermaatschappij van KPMG Europe

Nadere informatie

BEPALING MACRO-DEELBEDRAGEN 2014

BEPALING MACRO-DEELBEDRAGEN 2014 BEPALING MACRO-DEELBEDRAGEN 2014 1 Inleiding In deze notitie worden berekeningen gepresenteerd die ten grondslag liggen aan de bedragen die zijn opgenomen in de Regeling risicoverevening 2014. In de risicoverevening

Nadere informatie

De Raad van State gehoord (advies van.., nummer ); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van..

De Raad van State gehoord (advies van.., nummer ); Gezien het nader rapport van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van.. Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met het vervangen van de no-claimteruggave door een verplicht eigen risico Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Risicoverevening voor somatische zorg: Wat is het effect van de modelaanpassingen-2016 voor subgroepen uit de CBS-gezondheidsenquête?

Risicoverevening voor somatische zorg: Wat is het effect van de modelaanpassingen-2016 voor subgroepen uit de CBS-gezondheidsenquête? Risicoverevening voor somatische zorg: Wat is het effect van de modelaanpassingen-2016 voor subgroepen uit de CBS-gezondheidsenquête? WOR 762 Dr. R.C. van Kleef Dr. R.C.J.A. van Vliet Dr. F. Eijkenaar

Nadere informatie

Bijlage 3 BEREKENINGEN SPLITSINGSMODEL 2006. 1. Inleiding. 2. Het macro-prestatiebedrag Zvw 2006

Bijlage 3 BEREKENINGEN SPLITSINGSMODEL 2006. 1. Inleiding. 2. Het macro-prestatiebedrag Zvw 2006 BEREKENINGEN SPLITSINGSMODEL 2006 Bijlage 3 1. Inleiding In deze notitie worden berekeningen gepresenteerd die ten grondslag liggen aan de bedragen die zijn opgenomen in de ministeriële regeling Zorgverzekering

Nadere informatie

Vormgeving Hulpmiddelen Kosten Groepen WOR 631

Vormgeving Hulpmiddelen Kosten Groepen WOR 631 Vormgeving Hulpmiddelen Kosten Groepen WOR 631 Onderzoek voor het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) Dr. R.C.J.A. van Vliet 1 Dr. R.C. van Kleef Drs. E.M. van Rooijen Instituut Beleid

Nadere informatie

Workshop Gegevens als goudmijn voor de praktijk. Big data voor kwaliteit en beleid. Praktijkvariatie als motor voor interne kwaliteitsverbetering

Workshop Gegevens als goudmijn voor de praktijk. Big data voor kwaliteit en beleid. Praktijkvariatie als motor voor interne kwaliteitsverbetering 17 september 2015 Workshop Gegevens als goudmijn voor de praktijk. Big data voor kwaliteit en beleid. Praktijkvariatie als motor voor interne kwaliteitsverbetering Ronald Luijk en Henk Bilo Disclosure

Nadere informatie

Onderzoek risicoverevening 2016: uitbreiding vereveningsmodel 2015 voor variabele zorgkosten inclusief V&V op data 2012 (pre-ot)

Onderzoek risicoverevening 2016: uitbreiding vereveningsmodel 2015 voor variabele zorgkosten inclusief V&V op data 2012 (pre-ot) WOR 738 Onderzoek risicoverevening 2016: uitbreiding vereveningsmodel 2015 voor variabele zorgkosten inclusief V&V op data 2012 (pre-ot) Onderzoek ten behoeve van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

Ontwerp besluit houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de vereveningsbijdrage voor het kalenderjaar 2015

Ontwerp besluit houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de vereveningsbijdrage voor het kalenderjaar 2015 Ontwerp besluit houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de vereveningsbijdrage voor het kalenderjaar 2015 Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport,

Nadere informatie

houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de vereveningsbijdrage over het jaar 2018

houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de vereveningsbijdrage over het jaar 2018 Besluit van houdende wijziging van het Besluit zorgverzekering in verband met de vereveningsbijdrage over het jaar 2018 Op de voordracht van Onze Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 2017,

Nadere informatie

1 Definitief eindrapport

1 Definitief eindrapport 1 Definitief eindrapport Voorspelling extramurale Verpleging en Verzorging 3.0 Choose Steef Baeten an item. Choose Sonja an Boas item. Gabriëlle Choose an Mazzola item. Choose Piet Stam an item. Choose

Nadere informatie

VGN ledenbijeenkomst 15 december Dr. Piet Stam Jan Sonneveld MSc. Dr. Xander Koolman

VGN ledenbijeenkomst 15 december Dr. Piet Stam Jan Sonneveld MSc. Dr. Xander Koolman VGN ledenbijeenkomst 15 december 2010 Dr. Piet Stam Jan Sonneveld MSc. Dr. Xander Koolman 1 1 e ronde zorginhoudelijke indicatoren GZ ZiZo portal 1. SiRM heeft de prestatie-index berekend 2. gecorrigeerd

Nadere informatie

2. Kan de minister toelichten waarom er gekozen is voor een verbetering van de bestaande vereveningskenmerken?

2. Kan de minister toelichten waarom er gekozen is voor een verbetering van de bestaande vereveningskenmerken? Beantwoording schriftelijke vragen bij de brieven Aanbieding ontwerpbesluit houdende wijziging van het Besluit Zorgverzekering in verband met de vereveningsbijdrage voor het kalenderjaar 2016 (Kamerstuk

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport T.a.v. mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11

Nadere informatie

De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen

De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen De Zorgverzekering: Enige Verzekeringseconomische Opmerkingen Prof. dr. Roger J. A. Laeven Amsterdam School of Economics University of Amsterdam, EURANDOM, ACIS, CentER and Netspar KNAW Amsterdam 15 maart

Nadere informatie

Bijlage 2: WOR-adviezen

Bijlage 2: WOR-adviezen Bijlage 2: WOR-adviezen Deze bijlage bevat de adviezen van de Werkgroep Ontwikkeling Risicoverevening over de onderzoeken die gedaan zijn in de periode najaar 2015 voorjaar 2016. Het betreft adviezen naar

Nadere informatie

3 Werkwijze Voordat een CQI meetinstrument mag worden ingezet voor reguliere metingen moet het meetinstrument in twee fases getest worden.

3 Werkwijze Voordat een CQI meetinstrument mag worden ingezet voor reguliere metingen moet het meetinstrument in twee fases getest worden. Procedure Psychometrische en discriminerend vermogen testfase Versie: 1.0 Datum: 01-04-2014 Code: PRO 04 Eigenaar: 1 Inleiding De richtlijnen en aanbevelingen voor de test naar de psychometrische en onderscheidende

Nadere informatie

beoordelingskader zorgvraagzwaarte

beoordelingskader zorgvraagzwaarte 1 beoordelingskader zorgvraagzwaarte In dit document geven we een beoordelingskader voor de beoordeling van de zorgvraagzwaarte-indicator. Dit beoordelingskader is gebaseerd op de resultaten van de besprekingen

Nadere informatie

Proeftuinplan: Meten is weten!

Proeftuinplan: Meten is weten! Proeftuinplan: Meten is weten! Toetsen: hoog, laag, vooraf, achteraf? Werkt het nu wel? Middels een wetenschappelijk onderzoek willen we onderzoeken wat de effecten zijn van het verhogen cq. verlagen van

Nadere informatie

Compensatie eigen risico is nog onbekend

Compensatie eigen risico is nog onbekend Deze factsheet is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen met bronvermelding (M. Reitsma-van Rooijen, J. de Jong. Compensatie eigen risico is nog onbekend Utrecht: NIVEL, 2009) worden gebruikt. U

Nadere informatie

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars September 2015 Utrecht 1 Handreiking zorgvraagzwaarte-indicator GGZ; Voor GGZinstellingen en zorgverzekeraars

Nadere informatie

EPA-vignettenstudie. Overzicht EPA-cliënten per gemeente, ingedeeld naar zorggebruik. Toelichting op het onderzoek

EPA-vignettenstudie. Overzicht EPA-cliënten per gemeente, ingedeeld naar zorggebruik. Toelichting op het onderzoek EPA-vignettenstudie Overzicht EPA-cliënten per gemeente, ingedeeld naar zorggebruik Toelichting op het onderzoek Datum: 7 mei 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Welke resultaten zijn

Nadere informatie

Eigen risico en afzien van zorg

Eigen risico en afzien van zorg Eigen risico en afzien van zorg Project: 14039 Eigen risico en afzien van zorg Onderwerp: Analyse naar signalen van afzien van zorg door verhoging van Auteurs: M.G.N. (Marnix) Romp, P.P.A.B. (Paul) Merkx

Nadere informatie

Onderzoek risicoverevening 2017: Berekening Normbedragen

Onderzoek risicoverevening 2017: Berekening Normbedragen WOR 814 Onderzoek risicoverevening 2017: Berekening Normbedragen Onderzoek voor het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ibmg-projectteam risicoverevening * Definitieve eindrapportage, 29 september

Nadere informatie

Figuur 1. Aantal cliënten naar huidig en toekomstig stelsel. Aantal cliënten per stelsel nu en straks. AWBZ Wmo jeugdwet overig

Figuur 1. Aantal cliënten naar huidig en toekomstig stelsel. Aantal cliënten per stelsel nu en straks. AWBZ Wmo jeugdwet overig Gehandicaptenzorg van AWBZ naar Wmo Inleiding Per 2015 vervalt de aanspraak op extramurale begeleiding, dagbesteding, kortdurend verblijf en persoonlijke verzorging uit de AWBZ. De cliënten vanaf 18 jaar

Nadere informatie

2017D21792 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG

2017D21792 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG 2017D21792 INBRENG VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG In de vaste commissie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport bestond er bij enkele fracties behoefte een aantal vragen en opmerkingen voor te leggen

Nadere informatie

Voorstel nieuwe regeling financiële tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten

Voorstel nieuwe regeling financiële tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten DD-NR Regelingen en voorzieningen CODE 3.2.5.6531 verwachte wijzigingen Voorstel nieuwe regeling financiële tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten bronnen Brief staatssecretaris VWS aan Tweede

Nadere informatie

Onderzoek ten behoeve van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Onderzoek ten behoeve van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport WOR 813 Onderzoek risicoverevening 2017: Overall Toets Onderzoek ten behoeve van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport ibmg-projectteam risicoverevening * Definitieve eindrapportage, 29

Nadere informatie

Met deze brief informeer ik u over de vormgeving van de ex ante vereveningsmodellen 2015 en de voorgenomen inzet van ex post compensaties 2015.

Met deze brief informeer ik u over de vormgeving van de ex ante vereveningsmodellen 2015 en de voorgenomen inzet van ex post compensaties 2015. > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

INFORMATIE COMPENSATIE EIGEN RISICO. Compensatie eigen risico 2009

INFORMATIE COMPENSATIE EIGEN RISICO. Compensatie eigen risico 2009 INFORMATIE COMPENSATIE EIGEN RISICO Compensatie eigen risico 2009 COMPENSATIE EIGEN RISICO Iedere verzekerde van 18 jaar en ouder betaat vanaf 1 januari 2008 een verpicht eigen risico voor de zorgverzekering.

Nadere informatie

Onderzoek gezonde verzekerden : verbetering van de compensatie voor chronisch zieken in het somatisch vereveningsmodel

Onderzoek gezonde verzekerden : verbetering van de compensatie voor chronisch zieken in het somatisch vereveningsmodel WOR 856 Onderzoek gezonde verzekerden : verbetering van de compensatie voor chronisch zieken in het somatisch vereveningsmodel Onderzoek ten behoeve van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag DWJZ/SWW-2892491 11 nov. 08

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag DWJZ/SWW-2892491 11 nov. 08 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag DWJZ/SWW-2892491 11 nov. 08 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Inhoud

Nadere informatie

Indicatoren Kwaliteit Huisartsenzorg bij patiënten met COPD

Indicatoren Kwaliteit Huisartsenzorg bij patiënten met COPD Indicatoren Kwaliteit Huisartsenzorg bij patiënten met COPD Versie 2.2 1 maart 2017 Het NHG maakt Standaarden voor de huisarts. Voor het interne kwaliteitsbeleid van de huisarts(praktijk) maakt het NHG

Nadere informatie

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

Verantwoording Verzekerdenraming Datum 5 september 2014 Status Definitief

Verantwoording Verzekerdenraming Datum 5 september 2014 Status Definitief Verantwoording Verzekerdenraming 2015 Datum 5 september 2014 Status Definitief Colofon Volgnummer 2014110346 Contactpersoon Afdeling Team H.P.W.A. Creusen +31 (0)20 797 86 48 Verzekering Zakelijk Team

Nadere informatie