Wat is de Cyberdreiging in Nederland?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wat is de Cyberdreiging in Nederland?"

Transcriptie

1 Wat is de Cyberdreiging in Nederland? Wat is de rol van Defensie? DS/Directie Plannen Kol ir. Hans Folmer Commandant Taskforce Cyber 11 april 2014

2 Digitale omgeving 2

3 De veranderende informatiemaatschappij -Informatie ondersteunend aan het hoofdproces -Informatie essentieel voor het hoofdproces -Informatie als hoofdproces - Strategisch voordeel - Industriële geheimen - Imago sabotage - Patent oorlogen - Intellectueel eigendom - Internetoplichting - Datagijzeling 3

4 Cyber space Cyber security Cyber defense 4 CERT

5 Cybersecurity Beeld Nederland Afhankelijkheid Weerbaarheid Dreiging 5

6 6

7 Wie is de nieuwe vijand? - Hacktivisten? - Terroristen? - Criminelen? - Russen? - Chinezen? - NSA? - Mossad? - James Bond? - Bedrijfsleven? - De buurman? 7

8 Cybersecurity Beeld Nederland 3 Afhankelijkheid Weerbaarheid Dreiging 8

9 Vragen? 9

10 Strategie 2 Visie 1 e NCSS bouwen van structuren onbewust-bewust samenwerking 2 e NCSS vormen van netwerken / coalities; bewust-bekwaam participatie. 10

11 Private partijen Burgers Overheid 11 11

12 Strategie 2 Speerpunten Aanpak vitaal Cyber spionage Gescheiden netwerk Civiel militair NCSC Cyber criminaliteit Innovatie Cyber diplomatie Standaarden Onderwijs 12

13 Strategie 2 Speerpunten Aanpak vitaal Cyber spionage Gescheiden netwerk Civiel militair NCSC Cyber criminaliteit Innovatie Cyber diplomatie Standaarden Onderwijs 13

14 Hoofdtaken Defensie 14

15 Defensie en het Digitale Domein 15

16 Evenals potentiële tegenstanders 16

17 17

18 Russia Blocks Web Pages Linked to Ukraine Protests The Moscow Times / The Associated Press \ Mar :00 / Last edited 16:01 / vk.com 18

19 19

20 20

21 Rol Defensie Verantwoordelijkheid van Defensie in cyberspace: Gegarandeerde beschikbaarheid van en toegang tot netwerken, (wapen)systemen en informatie; Gegarandeerde betrouwbaarheid netwerken, (wapen)systemen en informatie; Voorkomen van diefstal van informatie. Vice versa: Defensie moet de kwetsbaarheid van (potentiele) tegenstanders kunnen uitbuiten; Versterken van de inlichtingen capaciteit en vermogen ontwikkelen om operaties in cyberspace uit te voeren. 21

22 Cyber operations Defensie beschouwt digitale middelen daarom nadrukkelijk ook als operationele capaciteiten als wapen of inlichtingenmiddel die integraal deel moeten gaan uitmaken van het operationele vermogen van de krijgsmacht. Het gaat daarbij om de bescherming van de eigen netwerken, systemen en informatie tijdens inzet, de inzet van offensieve capaciteiten en het vergaren langs digitale weg van aan de inzet gerelateerde inlichtingen. Defensie Cyber Strategie, juni

23 Speerpunten 1. Integrale aanpak; 2. Digitale weerbaarheid, defensief; 3. Cyber operations, offensief; 4. Inlichtingen; 5. Kennis en innovatie; 6. Samenwerking. 23

24 Nationale cyber security structuur Cyber Security Raad Publiek Privaat Academia Min V&J NCTV Public sector - Ministeries - Agentschap Private sector - Vitaal - Bedrijven - Academia Cyber Nationaal Cyber Security Centre - AIVD - OM - Politie - NFI Defensie - Taskforce Cyber - MIVD - DefCERT 24

25 Defensie is niet de digitale brandweer van Nederland 25

26 Oh, are you attacking from home today? 26

CYBER OPERATIONS DS/DOBBP. Kol ir. Hans Folmer Commandant Taskforce Cyber

CYBER OPERATIONS DS/DOBBP. Kol ir. Hans Folmer Commandant Taskforce Cyber CYBER OPERATIONS DS/DOBBP Kol ir. Hans Folmer Commandant Taskforce Cyber 13 oktober 2012 Dreiging 2 3 Wat is cyber? Cyber space Cyber security Cyber defense Cyber operations Cyber warfare 4 Cyber space

Nadere informatie

Welkom op dit symposium met de pakkende titel Cybercrime, de digitale vijand voor ons allen.

Welkom op dit symposium met de pakkende titel Cybercrime, de digitale vijand voor ons allen. Speech Erik Akerboom, Secretaris-generaal Ministerie van Defensie Symposium KVNRO Cybercrime, de digitale vijand voor ons allen Donderdag 20 november, KMA te Breda Dames en heren, Welkom op dit symposium

Nadere informatie

Nationale crisisbeheersing en CIMIC. Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden

Nationale crisisbeheersing en CIMIC. Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden Nationale crisisbeheersing en CIMIC Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden Van klassieke rampenbestrijding naar moderne crisisbeheersing Interne en externe veiligheid raken verweven

Nadere informatie

Kabinetsreactie op het AIV/CAVV-advies Digitale Oorlogvoering

Kabinetsreactie op het AIV/CAVV-advies Digitale Oorlogvoering Kabinetsreactie op het AIV/CAVV-advies Digitale Oorlogvoering Op 17 januari heeft een gezamenlijke commissie van de Adviesraad voor Internationale Vraagstukken (AIV) en de Commissie van Advies inzake Volkenrechtelijke

Nadere informatie

Oproep SBIR cyber security Sluitingsdatum: 17 september 2012 17:00 uur

Oproep SBIR cyber security Sluitingsdatum: 17 september 2012 17:00 uur Oproep SBIR cyber security Sluitingsdatum: 17 september 2012 17:00 uur Het digitale domein is essentieel geworden voor het functioneren van de Nederlandse samenleving, zowel voor het economische verkeer

Nadere informatie

Speech Dick Schoof voor KNVRO 20-11-2014 Voorstel voor opzet en inhoud:

Speech Dick Schoof voor KNVRO 20-11-2014 Voorstel voor opzet en inhoud: Speech Dick Schoof voor KNVRO 20-11-2014 Voorstel voor opzet en inhoud: Probleemschets en ontwikkelingen cybercrime Bedreiging voor nationale veiligheid en hoge kosten door cybercriminaliteit: We zitten

Nadere informatie

Cyber Operations DEFENSIE ONTWIKKELT EEN NIEUW WAPEN

Cyber Operations DEFENSIE ONTWIKKELT EEN NIEUW WAPEN DEFENSIE ONTWIKKELT EEN NIEUW WAPEN Cyber Operations O One hacker and one modem cause an enemy damage and losses almost equal to those of a war. Qiao Liang and Wang Xiangsui, Unrestricted Warfare (1999)

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 321 Defensie Cyber Strategie Nr. 1 BRIEF VAN DE MINISTER VAN DEFENSIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 27

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus20018 2500n EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus20018 2500n EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus20018 2500n EA DEN HAAG Afdeling Ontwikkeling en Programma's Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag

Nadere informatie

Weet u hoeveel artikelen er in Amerika zijn geschreven over het fenomeen cyberterrorisme?

Weet u hoeveel artikelen er in Amerika zijn geschreven over het fenomeen cyberterrorisme? 1 Cybercrime vergt integrale aanpak Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het symposium Cybercrime; de digitale vijand voor ons allen op 20 nov 2014, te

Nadere informatie

DEFENSIE CYBER STRATEGIE

DEFENSIE CYBER STRATEGIE DEFENSIE CYBER STRATEGIE 3 > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus

Nadere informatie

Aanpak toenemende digitale dreiging Defensie geeft vorm aan cybercapaciteit

Aanpak toenemende digitale dreiging Defensie geeft vorm aan cybercapaciteit Aanpak toenemende digitale dreiging Defensie geeft vorm aan cybercapaciteit Digitale spionage en cybercriminaliteit vormt volgens veel deskundigen en inlichtingendiensten momenteel de grootste dreiging

Nadere informatie

Defensie is niet de redder in nood

Defensie is niet de redder in nood Verkenning civiel-militaire samenwerking in het cyberdomein: Defensie is niet de redder in nood Door Martin Bobeldijk Senior communicatieadviseur en tekstschrijver Turnaround Communicatie bv Het internet

Nadere informatie

Toespraak bij de lancering van het Defensie Cyber Commando door de Minister van Defensie, J.A. Hennis-Plasschaert op 25 september 2014 te Den Haag.

Toespraak bij de lancering van het Defensie Cyber Commando door de Minister van Defensie, J.A. Hennis-Plasschaert op 25 september 2014 te Den Haag. Toespraak bij de lancering van het Defensie Cyber Commando door de Minister van Defensie, J.A. Hennis-Plasschaert op 25 september 2014 te Den Haag. Let op: Alleen het gesproken woord geldt! De lancering

Nadere informatie

Bijlage 1 Voortgang speerpunten Nederlandse cybersecurity aanpak

Bijlage 1 Voortgang speerpunten Nederlandse cybersecurity aanpak Bijlage 1 Voortgang speerpunten Nederlandse cybersecurity aanpak De Nationale Cyber Security Strategie 2 (NCSS 2) kent 5 doelstellingen, namelijk Nederland is weerbaar tegen cyberaanvallen en beschermt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 297 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag www.nctv.nl

Nadere informatie

Cybersecuritybeeld Nederland

Cybersecuritybeeld Nederland Cybersecuritybeeld Nederland CSBN 2015 Pieter Rogaar 12 november 2015 CSBN 2015 in het kort Doel: inzicht bieden in ontwikkelingen, belangen, dreigingen en weerbaarheid op het gebied van cybersecurity

Nadere informatie

HOOGTEPUNTEN MILJOENENNOTA

HOOGTEPUNTEN MILJOENENNOTA HOOGTEPUNTEN MILJOENENNOTA Blog van Floor Lekkerkerker Van GBA tot DIGID, van identiteitsfraude tot ICT bij de Politie, het blijkt dat de overheid blijft vernieuwen met ICT, ook (juist?) in deze tijden

Nadere informatie

Bijlage 1 Stand van zaken actieprogramma NCSS-2,

Bijlage 1 Stand van zaken actieprogramma NCSS-2, Bijlage 1 Stand van zaken actieprogramma NCSS-2, 2014-2016 De Nationale Cyber Security Strategie 2 (NCSS 2) kent 5 doelstellingen, namelijk Nederland is weerbaar tegen cyberaanvallen en beschermt zijn

Nadere informatie

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag

de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein CR Den Haag > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 369 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

ARTIKEL. Toegenomen interconnectiviteit leidt tot een groter aantal zwakheden. Internationale Spectator (jrg.

ARTIKEL. Toegenomen interconnectiviteit leidt tot een groter aantal zwakheden. Internationale Spectator (jrg. ARTIKEL Cyberaanvallen: organisatie, besluitvorming en strategie Isabelle Duyvesteyn In een elektronisch steeds verder verknoopte wereld nemen risico s toe. Is Nederland in voldoende mate voorbereid op

Nadere informatie

duizend woorden Een beeld zegt meer dan Cyber security De totstandkoming van het Cyber Security Beeld Nederland

duizend woorden Een beeld zegt meer dan Cyber security De totstandkoming van het Cyber Security Beeld Nederland Een beeld zegt meer dan duizend woorden De totstandkoming van het Cyber Security Beeld Nederland Koen Sandbrink, Nationaal Cyber Security Centrum, NCTV Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) werkt

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 341 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Risico s kennen, weerbaarheid. vergroten

Risico s kennen, weerbaarheid. vergroten Risico s kennen, weerbaarheid vergroten Maaike van Tuyll Plv programmamanager Dreigingen en Capaciteiten, NCTV Maaike.Tuyll@dgv.minvenj.nl DNB Business Continuity Seminar 2011 Amsterdam - 9 november Strategie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2016 2017 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 428 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE EN DE MINISTERS VAN BINNENLANDSE

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 21 - Telecommunicatie 21 Telecommunicatie Voor media/omroepen, zie bestuurlijke netwerkkaart media Versie april 2012 crisistypen (dreigende) uitval van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 6 juli 2012 Onderwerp Voortgang Nationale Cyber Security Strategie

Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 6 juli 2012 Onderwerp Voortgang Nationale Cyber Security Strategie > Retouradres Postbus 16950 2500 BZ Den Haag Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid directie Cyber Security Oranjebuitensingel

Nadere informatie

Cyber resilience in het jaarverslag?

Cyber resilience in het jaarverslag? Cyber resilience in het jaarverslag? Geen digitale transformatie zonder digitale veiligheid 51 Welke stappen zijn nodig om de digitale veiligheid bij organisaties te waarborgen? Highlights Cyber resilience

Nadere informatie

Nationale Cybersecurity Strategie 2

Nationale Cybersecurity Strategie 2 Nationale Cybersecurity Strategie 2 Van bewust naar bekwaam Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Titel brochure hier invullen 1 2 De Nationale Cybersecurity Strategie (NCSS) 2 Van bewust naar

Nadere informatie

DNB Business Continuity en Crisis Management Seminar

DNB Business Continuity en Crisis Management Seminar DNB Business Continuity en Crisis Management Seminar 26-11-2014 Henrick Bos kolonel Kmar Bestuursstaf Defensie Alg projectleider veiligheid NSS Secr NSS DG-overleg Adj secr MC NSS Waar, wanneer, wie? Locatie

Nadere informatie

Cyber security Samenwerken voor een veilige en vitale cybersamenleving

Cyber security Samenwerken voor een veilige en vitale cybersamenleving Cyber security Samenwerken voor een veilige en vitale cybersamenleving De hier weergegeven (en bewerkte) toespraak is door drs. E.S.M. Akerboom uitgesproken in zijn hoedanigheid als Nationaal Coördinator

Nadere informatie

Cybersecuritybeeld Nederland 2016 Vier opvallende ontwikkelingen uit het CSBN 2016:

Cybersecuritybeeld Nederland 2016 Vier opvallende ontwikkelingen uit het CSBN 2016: Cybersecuritybeeld Nederland 2016 Vier opvallende ontwikkelingen uit het CSBN 2016: /beroepscriminaliteit /spionage Beroepscriminelen voeren langdurige, hoogwaardige en geavanceerde operaties uit. Digitale

Nadere informatie

Nationale evenementen congres. 26 november 2012

Nationale evenementen congres. 26 november 2012 Nationale evenementen congres 26 november 2012 Inhoud Inleiding Actuele dreiging Prioriteiten De NCTV *Vitaal *ATb *NSCS Inleiding Actuele dreiging Nederlandse jihadisten en internationale terroristische

Nadere informatie

Datum Betreft Antwoorden op feitelijke vragen over het jaarverslag MIVD 2013

Datum Betreft Antwoorden op feitelijke vragen over het jaarverslag MIVD 2013 > Retouradres Postbus 20701 2500 ES Den Haag de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Plein 2 2511 CR Den Haag Ministerie van Defensie Plein 4 MPC 58 B Postbus 20701 2500 ES Den Haag www.defensie.nl

Nadere informatie

machtsverhoudingen, blijven in 2016 onverminderd grote aandacht en inspanningen vragen binnen de onderzoeken van de AIVD.

machtsverhoudingen, blijven in 2016 onverminderd grote aandacht en inspanningen vragen binnen de onderzoeken van de AIVD. machtsverhoudingen, blijven in 2016 onverminderd grote aandacht en inspanningen vragen binnen de onderzoeken van de AIVD. Prioriteiten en accenten AIVD-onderzoek Onderstaand wordt per aandachtsgebied binnen

Nadere informatie

nationale veiligheid en crisisbeheersing

nationale veiligheid en crisisbeheersing jaargang 11 nummer 6 december 2013 Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing Thema: Cyber security Veiligheid en de Grondwet Mondiale strategie voor terrorismebestrijding onmogelijk Wie heeft de

Nadere informatie

Nota van Inlichtingen 2 e tender SBIR cyber security, 24 januari 2014

Nota van Inlichtingen 2 e tender SBIR cyber security, 24 januari 2014 Nota van Inlichtingen 2 e tender SBIR cyber security, 24 januari 2014 Behorende bij de pitch en informatiebijeenkomst op 24 januari 2014 in Den Haag. Deze nota bevat de vragen die tijdens de bijeenkomst

Nadere informatie

nationale veiligheid en crisisbeheersing

nationale veiligheid en crisisbeheersing jaargang 11 nummer 6 december 2013 Magazine nationale veiligheid en crisisbeheersing Thema: Cyber security Veiligheid en de Grondwet Mondiale strategie voor terrorismebestrijding onmogelijk Wie heeft de

Nadere informatie

Oproep SBIR cyber security tender III Sluitingsdatum: 31 januari 2017, 17:00 uur

Oproep SBIR cyber security tender III Sluitingsdatum: 31 januari 2017, 17:00 uur Oproep SBIR cyber security tender III Sluitingsdatum: 31 januari 2017, 17:00 uur De innoverende kracht die uitgaat van verdere digitalisering in Nederland is een belangrijke stimulans voor maatschappelijke

Nadere informatie

Landschapskaart cyber security

Landschapskaart cyber security Landschapskaart cyber security Dit document biedt een (niet uitputtend) overzicht van initiatieven relevant op het thema cyber security. De lijnen waarlangs de initiatieven zijn georganiseerd komen overeen

Nadere informatie

Over Vest Pioniers in informatiebeveiliging

Over Vest Pioniers in informatiebeveiliging Over Vest Pioniers in informatiebeveiliging Vier vakgebieden: Sinds 2002 Gecertificeerde en ervaren specialisten; Onafhankelijk, effectief en pragmatisch; Een divers team waarin alle disciplines verenigd

Nadere informatie

cyber integraal onderdeel van ons hele optreden Defensie Cyber strategie

cyber integraal onderdeel van ons hele optreden Defensie Cyber strategie cyber integraal onderdeel van ons hele optreden Defensie Cyber strategie Cyber. Voor velen is het een vaag begrip. Voor Defensie is het echter iets om steeds meer rekening mee te houden. Tijdens het symposium

Nadere informatie

Convenant AIVD MIVD. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. de Minister van Defensie,

Convenant AIVD MIVD. De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en. de Minister van Defensie, Convenant AIVD MIVD inzake de Joint Sigint Cyber Unit De Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en de Minister van Defensie, overwegende: dat de AIVD en de MIVD bij de uitvoering van hun

Nadere informatie

Security by Design. Security Event AMIS. 4 december 2014

Security by Design. Security Event AMIS. 4 december 2014 Security by Design Security Event AMIS 4 december 2014 Een bedrijf... Mens Organisatie Techniek (PPEI) Incidenten Stuxnet RSA hack Diginotar Dorifel Belgacom KPN hack Spamhouse APT1 2010 2011 2012 2013

Nadere informatie

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Post Bits of Freedom Bank 55 47 06 512 M +31 613380036 Postbus 10746 KvK 34 12 12 86 E ton.siedsma@bof.nl 1001 ES Amsterdam W https://www.bof.nl Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus

Nadere informatie

CSBN-4. Cybersecuritybeeld Nederland

CSBN-4. Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-4 Cybersecuritybeeld Nederland Nationaal Cyber Security Centrum Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) draagt via samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en wetenschap bij aan het vergroten

Nadere informatie

Agenda. Over de gevaren van phishing en de urgentie van e- mailbeveiliging

Agenda. Over de gevaren van phishing en de urgentie van e- mailbeveiliging Over de gevaren van phishing en de urgentie van e- mailbeveiliging ECP en het Forum Standaardisatie, Den Haag, John van Huijgevoort Agenda Het (NCSC) Cybersecuritybeeld Nederland Phishing 2 De NCSC-missie

Nadere informatie

Cybersecuritybeeld Nederland

Cybersecuritybeeld Nederland Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-2 Nationaal Cyber Security Centrum Wilhelmina van Pruisenweg 104 2595 AN Den Haag Postbus 117 2501 CC Den Haag T 070-888 75 55 F 070-888 75 50 E info@ncsc.nl I www.ncsc.nl

Nadere informatie

AIV CAVV DIGITALE OORLOGVOERING. No 77, AIV/No 22, CAVV December 2011 ADVIESRAAD INTERNATIONALE VRAAGSTUKKEN

AIV CAVV DIGITALE OORLOGVOERING. No 77, AIV/No 22, CAVV December 2011 ADVIESRAAD INTERNATIONALE VRAAGSTUKKEN DIGITALE OORLOGVOERING No 77, AIV/No 22, CAVV December 2011 ADVIESRAAD INTERNATIONALE VRAAGSTUKKEN ADVISORY COUNCIL ON INTERNATIONAL AFFAIRS COMMISSIE VAN ADVIES INZAKE VOLKENRECHTELIJKE VRAAGSTUKKEN ADVISORY

Nadere informatie

Cybersecuritybeeld Nederland

Cybersecuritybeeld Nederland Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-2 Nationaal Cyber Security Centrum Wilhelmina van Pruisenweg 104 2595 AN Den Haag Postbus 117 2501 CC Den Haag T 070-888 75 55 F 070-888 75 50 E info@ncsc.nl I www.ncsc.nl

Nadere informatie

Aansturen op succes: poldermodel in cyberland

Aansturen op succes: poldermodel in cyberland Aansturen op succes: poldermodel in cyberland Hoe kan publiek-private samenwerking op het gebied van cyber security tot een succes worden gemaakt? Drs. Tjarda Hersman Drs. Roy Oudeman Highlights n Cyberstrategie

Nadere informatie

De Nationale Cyber Security Strategie (NCSS) Slagkracht door samenwerking

De Nationale Cyber Security Strategie (NCSS) Slagkracht door samenwerking De Nationale Cyber Security Strategie (NCSS) Slagkracht door samenwerking 1. Inleiding Nederland staat voor veilige en betrouwbare ICT 1 en het beschermen van de openheid en vrijheid van het internet.

Nadere informatie

De Nationale Cyber Security Strategie (NCSS) Slagkracht door samenwerking

De Nationale Cyber Security Strategie (NCSS) Slagkracht door samenwerking De Nationale Cyber Security Strategie (NCSS) Slagkracht door samenwerking 1 Inleiding Nederland staat voor veilige en betrouwbare ICT 1 en het beschermen van de openheid en vrijheid van het internet. De

Nadere informatie

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag >Retouradres Postbus 20010, 2500 EA Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag - - Contact T - F - Uw kenmerk Bijlagen 0 Betreft Antwoorden op vragen

Nadere informatie

CSBN-4. Cybersecuritybeeld Nederland

CSBN-4. Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-4 Cybersecuritybeeld Nederland 1 2 Nationaal Cyber Security Centrum Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) draagt via samenwerking tussen bedrijfsleven, overheid en wetenschap bij aan het vergroten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 33 321 Defensie Cyber Strategie Nr. 6 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 4 juni 2015 De vaste commissie voor Defensie heeft op 21 april

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 30 977 AIVD Nr. 133 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Reservistenbeleid. Van beleid naar activiteit. PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang

Reservistenbeleid. Van beleid naar activiteit. PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang Van beleid naar activiteit PD-DAOG Bgenmarns Frank van Sprang PRESENTATIE Aanleiding Wat is de reservist Stand van zaken Korte en lange termijn visie 2 Aanleiding Financieel duurzame Krijgsmacht Toekomstige

Nadere informatie

Cyber Security: Sluit de achterdeuren! Hoe kwetsbaaris de BV Nederland?

Cyber Security: Sluit de achterdeuren! Hoe kwetsbaaris de BV Nederland? Cyber Security: Sluit de achterdeuren! Hoe kwetsbaaris de BV Nederland? Jaap Schekkerman CGI GLOBAL MARKETING DIRECTOR CYBER SECURITY-CI DOCENT TOPTECH PROGRAMMA TU DELFT 2014, CGI Group Inc. SECURE-ICS

Nadere informatie

Hoe kan je geld verdienen met Fraude?

Hoe kan je geld verdienen met Fraude? Hoe kan je geld verdienen met Fraude? 1 Leendert van Duijn CIO Benelux John Hermans Partner KPMG 2 #1 Global Contact Center Provider 270 facilities 135,000+ employees present in 50 countries 2.6 billion

Nadere informatie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie

Reservist bij de Koninklijke Marechaussee. De leukste baan! naast je werk of studie Reservist bij de Koninklijke Marechaussee De leukste baan! naast je werk of studie Operationeel Centrum Mobiel toezicht veiligheid Grensbewaking Schiphol Beveiliging Koninklijk Huis Als het erop aankomt

Nadere informatie

Reservisten en cyberoperations

Reservisten en cyberoperations Reservisten en cyberoperations Schaarse expertise veiligstellen voor calamiteiten en militaire operaties Het afgelopen jaar heeft Defensie de nodige stappen gezet op het gebied van cyberoperations. Cyber

Nadere informatie

Nationaal Crisisplan ICT

Nationaal Crisisplan ICT Nationaal Crisisplan ICT Status: definitief Datum: 7 september 2012 Versie: 2.0 2 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Inleiding pag. 4 Dit hoofdstuk gaat in het doel van het Nationaal Crisisplan ICT (NCP-ICT), de

Nadere informatie

CBRNincidentbestrijding

CBRNincidentbestrijding CBRNincidentbestrijding Defensie CBRN Centrum Defensie Expertisecentrum CBRN Inhoud Civiel-Militaire Samenwerking/CBRN Defensie CBRN Centrum Responscapaciteit Trainingsfaciliteit Kennis & Adviescapaciteit

Nadere informatie

Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-3

Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-3 Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-3 2 Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-3 Nationaal Cyber Security Centrum Wilhelmina van Pruisenweg 104 2595 AN Den Haag Per 23 augustus 2013: Turfmarkt 147 2511 DP Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 278 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer

Nadere informatie

Hoofddoel. Het hoofddoel van de organisatie is het voorkomen en beperken van maatschappelijke ontwrichting door bescherming van vitale belangen.

Hoofddoel. Het hoofddoel van de organisatie is het voorkomen en beperken van maatschappelijke ontwrichting door bescherming van vitale belangen. NCTV Jaarplan 2016 nctv Hoofddoel Hoofddoel Het hoofddoel van de organisatie is het voorkomen en beperken van maatschappelijke ontwrichting door bescherming van vitale belangen. Alle activiteiten van de

Nadere informatie

Position Paper rondetafelgesprek Online Betalingsverkeer - 30 mei 2013

Position Paper rondetafelgesprek Online Betalingsverkeer - 30 mei 2013 - Position Paper rondetafelgesprek Online Betalingsverkeer - 30 mei 2013 Kernboodschap van de Nederlandse Vereniging van Banken - Het betalingsverkeer is onderdeel van de vitale infrastructuur van ons

Nadere informatie

Gebruik van beveiligingsadviezen. Cyber Security Centrum. Thematisch inspectieonderzoek

Gebruik van beveiligingsadviezen. Cyber Security Centrum. Thematisch inspectieonderzoek Gebruik van beveiligingsadviezen van het Nationaal Cyber Security Centrum Thematisch inspectieonderzoek Inhoudsopgave Voorwoord 3 Samenvatting 4 1 Inleiding 7 1.1 Doel- en vraagstelling 8 1.2 Onderzoeksaanpak

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 16950 2500 BZ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 16950 2500 BZ Den Haag www.nctv.nl

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag www.nctv.nl

Nadere informatie

Bijlage 2 Afschrikking als veiligheidsconcept tegen dreigingen via het cyberdomein

Bijlage 2 Afschrikking als veiligheidsconcept tegen dreigingen via het cyberdomein Bijlage 2 Afschrikking als veiligheidsconcept tegen dreigingen via het cyberdomein Sico van der Meer Huidige situatie Cyberdreigingen, ook wel digitale dreigingen genoemd, vormen één van de grootste dreigingen

Nadere informatie

MAGAZINE. Nederland organiseert zijn cyberverdediging. ' We zetten nog zwaarder in op multimedia' > P. 18

MAGAZINE. Nederland organiseert zijn cyberverdediging. ' We zetten nog zwaarder in op multimedia' > P. 18 VOOR PROFESSIONALS IN INFORMATIEVOORZIENING EN -BEVEILIGING MAGAZINE Nr. 02 najaar 2012 Alles over Infosecurity.nl 2012! Willem Zegers van het Van Gogh Museum ' We zetten nog zwaarder in op multimedia'

Nadere informatie

Tijd voor een handboek cyberoorlog

Tijd voor een handboek cyberoorlog 32 Tijd voor een handboek cyberoorlog Sabotage van telefoon- en internetverkeer is een vast onderdeel van hedendaagse oorlogsvoering. Maar een doordacht plan hoe te reageren op dergelijke aanvallen of

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 321 Defensie Cyber Strategie Nr. 4 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 21 mei 2014 De vaste commissie voor Defensie, de vaste commissie

Nadere informatie

DE ONTHULLINGEN VAN SNOWDEN: ENKELE NUANCERENDE KANTTEKENINGEN. Dr. Cees Wiebes Intelligence Analyst

DE ONTHULLINGEN VAN SNOWDEN: ENKELE NUANCERENDE KANTTEKENINGEN. Dr. Cees Wiebes Intelligence Analyst DE ONTHULLINGEN VAN SNOWDEN: ENKELE NUANCERENDE KANTTEKENINGEN. Dr. Cees Wiebes Intelligence Analyst 11 SEPTEMBER 2001 EN 5 JUNI 2013 SNOWDEN = KLOKKENLUIDER? Iemand die op grote schaal misstanden ontdekt.

Nadere informatie

26643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) De voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie, Jadnanansing

26643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) De voorzitter van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie, Jadnanansing 26643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) NR. 312 VERSLAG VAN EEN ALGEMEEN OVERLEG Vastgesteld 21 mei 2014 De vaste commissie voor Veiligheid en Justitie en de vaste commissie voor Defensie hebben

Nadere informatie

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum.

Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum. De krijgsmacht in verandering Toespraak Commandant der Strijdkrachten, Generaal T.A. Middendorp, ter gelegenheid van het reservistensymposium op 2 december 2013, te Hilversum. Let op: Alleen gesproken

Nadere informatie

Cybersecuritybeeld Nederland csbn 2015

Cybersecuritybeeld Nederland csbn 2015 Cybersecuritybeeld Nederland csbn 2015 Cybersecuritybeeld Nederland csbn 2015 Nationaal Cyber Security Centrum Het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) draagt via samenwerking tussen bedrijfsleven,

Nadere informatie

Meerjarenprogramma Thema Maatschappelijke Veiligheid. Bijstelling 2017 (korte versie) TNO-rapport TNO 2016 R11176 ONGERUBRICEERD

Meerjarenprogramma Thema Maatschappelijke Veiligheid. Bijstelling 2017 (korte versie) TNO-rapport TNO 2016 R11176 ONGERUBRICEERD ONGERUBRICEERD TNO-rapport TNO 2016 R11176 Meerjarenprogramma 2015-2018 Defensie & Veiligheid Kampweg 5 3769 DE Soesterberg Postbus 23 3769 ZG Soesterberg www.tno.nl T +31 88 866 15 00 F +31 34 635 39

Nadere informatie

concept 22 januari 2015 www.internetconsultatie.nl/cybersecurity

concept 22 januari 2015 www.internetconsultatie.nl/cybersecurity concept 22 januari 2015 www.internetconsultatie.nl/cybersecurity Wet houdende regels over het verwerken van gegevens ter bevordering van de veiligheid en de integriteit van elektronische informatiesystemen

Nadere informatie

Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-3

Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-3 Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-3 Cybersecuritybeeld Nederland CSBN-3 Nationaal Cyber Security Centrum Wilhelmina van Pruisenweg 104 2595 AN Den Haag Per 23 augustus 2013: Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag

Nadere informatie

UNIT SCENARIO TRAINING

UNIT SCENARIO TRAINING UNIT SCENARIO TRAINING "Difficile est tenere quae acceperis nisi exerceas" Het is moeilijk te onthouden wat je hebt geleerd tenzij je oefent Inleiding De Unit Scenario Training (UST) is een groep ervaren

Nadere informatie

etouradres Postbus EA Den Haag Directie Democratie en Burgerschap oorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

etouradres Postbus EA Den Haag Directie Democratie en Burgerschap oorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Bij deze brief treft u, mede namens de minister van Veiligheid en Justitie, de antwoorden aan op de vragen die de vaste commissie voor Binnenlandse Zaken op 22 december jl. heeft gesteld over het manipuleren

Nadere informatie

een nieuwe loot aan de defensie boom

een nieuwe loot aan de defensie boom o p e r at i o n e e l een nieuwe loot aan de defensie boom Bgen ir. Hans Folmer, Commandant DCC. Beeld: MediaCentrum Defensie Met het uitkomen van de nota In het belang van Nederland is besloten om de

Nadere informatie

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Post Bits of Freedom Bank 55 47 06 512 M +31 (0)6 13 38 00 36 Postbus 10746 KvK 34 12 12 86 E ton.siedsma@bof.nl 1001 ES Amsterdam W https://www.bof.nl Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

Dank voor uw e-mail. Op een aantal punten ervan wil ik graag nog wat nader ingaan.

Dank voor uw e-mail. Op een aantal punten ervan wil ik graag nog wat nader ingaan. Andre Elings Van: Cert (NCSC-NL) [cert@ncsc.nl] Verzonden: maandag 21 juli 2014 15:26 Aan: Andre Elings Onderwerp: RE: Hulpvraag i.v.m. verdachte inlog Digi-D / RE: "Handreiking cybercrime" Beste heer

Nadere informatie

Regeerakkoord - Defensie

Regeerakkoord - Defensie 9 oktober 2014 Regeerakkoord - Defensie Hieronder vindt u de tekst uit het regeerakkoord die handelt over Defensie. 9.3 Defensie De machtsverhoudingen in de wereld zijn de laatste decennia sterk veranderd

Nadere informatie

Digitale Veiligheid 3.0

Digitale Veiligheid 3.0 Digitale Veiligheid 3.0 KPN s visie op security in het MKB Theater De Blauwe Kei, Veghel Donderdag 29 september 2016 Joris Geertman director portfolio & innovation KPN Consulting Joris Geertman Joris Geertman

Nadere informatie

KVNRO SYMPOSIUM VAN KLASSIEKE RAMPENBESTRIJDING NAAR MODERNE CRISISBEHEERSING CIVIEL-MILITAIRE SAMENWERKING

KVNRO SYMPOSIUM VAN KLASSIEKE RAMPENBESTRIJDING NAAR MODERNE CRISISBEHEERSING CIVIEL-MILITAIRE SAMENWERKING KVNRO SYMPOSIUM VAN KLASSIEKE RAMPENBESTRIJDING NAAR MODERNE CRISISBEHEERSING CIVIEL-MILITAIRE SAMENWERKING DONDERDAG 10 NOVEMBER 2016 GENERAAL-MAJOOR KOOTKAZERNE STROE Inleiding Defensie is al sinds 2004

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

BABVI/U201300696 Lbr. 13/057

BABVI/U201300696 Lbr. 13/057 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Informatiebeveiliging uw kenmerk ons kenmerk BABVI/U201300696 Lbr. 13/057 bijlage(n) datum 6 juni 2013 Samenvatting

Nadere informatie

Inzicht in samenwerking tussen Defensie en de Nederlandse industrie

Inzicht in samenwerking tussen Defensie en de Nederlandse industrie Inzicht in samenwerking tussen Defensie en de Nederlandse industrie Amersfoort, 12 april 2016 Themaconferentie 2016 zaken doen met Defensie CLAS/Materieellogistiek Commando René Braam, MBA Sr. Logistiek

Nadere informatie

Het vijfde domein voor de krijgsmacht

Het vijfde domein voor de krijgsmacht TETTERO EN DE GRAAF Het vijfde domein voor de krijgsmacht Naar een integrale strategie voor digitale defensie Conflicten worden in deze tijd ook op het digitale slagveld uitgevochten. Eind jaren negentig

Nadere informatie

Visie op IT: let s make it happen!

Visie op IT: let s make it happen! Visie op IT: let s make it happen! Visie op IT: let s make it happen! Versie 2.1.0 - Oktober 2014 Inhoud 1. Inleiding 5 2. Op weg naar een flexibele bedrijfsvoering 7 2.1 Rol IT in de krijgsmacht 7 2.2

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen havo 2015-II

maatschappijwetenschappen havo 2015-II opgave 3 De Nederlandse inlichtingendienst AIVD Bij deze opgave horen de teksten 5 tot en met 7 uit het bronnenboekje. Inleiding Eind november 2013 maakte NRC Handelsblad bekend dat de Algemene Inlichtingen-

Nadere informatie